续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 80 of 220

宋纪·宋纪八十

PinyinModern Translation
Size

qǐ róu zhào shè tí gé qī yuè jǐn zhe yōng zhí xú liù yuè fán èr nián

这句话大意是:起柔兆摄提格七月,尽著雍执徐六月,凡二年。

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí quán zhāo xiào huáng dì yuán yòu yuán nián liáo dà ān èr nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐全昭孝皇帝元祐元年(辽大安二年)。

qiū qī yuè bǐng chén shuò zhào ba shì bǔ xué guān fǎ lìng shàng shū shì láng zuǒ yòu sī láng zhōng xué shì dài zhì liǎng shěng yù shǐ tái guān guó zǐ sī yè gè jǔ èr rén

这句话大意是:秋,七月,丙辰朔,诏:“罢试补学官法,令尚书、侍郎、左右司郎中、学士、待制、两省、御史台官、国子司业各举二人。

dīng sì liáo huì fēi zhī mǔ yān guó fū rén xiān yǐ rù cháo shàn qǔ yì mǎ duó qí fēng hào

这句话大意是:丁巳,辽惠妃之母燕国夫人,先以入朝擅取驿马,夺其封号;。

fù wèi wū gǔ shù yàn mèi huáng sūn yán xǐ shì jué fú zhū

这句话大意是:复为巫蛊术厌魅皇孙延禧,事觉,伏诛。

fēi dì xiāo chou wò lì xìng shèng gōng jí liú wū ěr gǔ dé lǜ lēi bù

现代白话:妃弟萧酬斡,隶兴圣宫籍,流乌你古德寽勒部。

wù wǔ liáo zhǔ liè shā lǐng

这句话大意是:戊午,辽主猎沙岭。

xīn yǒu lì shí kē jǔ shì fǎ

这句话大意是:辛酉,立十科举士法。

jiù zhì quán zhù yǒu gé gài jū yǐ fǎ fǎ kě yǐ zhì píng ér bù kě yǐ zé cái gù lìng nèi wài guān jiē de jiàn jǔ

现代白话:旧制,铨注有格,概拘以法,法能够制平而不能够择才,故令内外官皆得荐举。

qí hòu bèi jǔ zhě jì duō chú lì yù nán shén zōng nǎi gé qù nèi wài jǔ guān fǎ dàn yòng lì bù shěn guān yuàn xuǎn gé

这句话大意是:其后被举者既多,除吏愈难,神宗乃革去内外举官法,但用吏部、审官院选格。

jí dì jí wèi wáng yán sōu yán zì ba cí jǔ ér yòng xuǎn gé kě yǐ jiàn gōng guò ér bù kě yǐ jiàn rén cái

现代白话:及帝即位,王岩叟言:“自罢辞举而用选格,能够见功过而不能够见人才。

yú shì bù dé yǐ ér yòng qí píng rì zhī suǒ xìn gù yǒu tà zhú shēn chà zhī mù

这句话大意是:于是不得已而用其平日之所信,故有踏逐、申差之目。

tà zhú shí jiàn jǔ ér bù yǔ tóng zuì

这句话大意是:踏逐实荐举,而不与同罪;。

qiě xuǎn cái jiàn néng ér wèi zhī tà zhú fēi yǎ míng yě

这句话大意是:且选才荐能而谓之踏逐,非雅名也。

kuàng wěi rén yǐ quán ér bù róng jǔ qí suǒ zhī qǐ wèi tōng shù

这句话大意是:况委人以权而不容举其所知,岂为通术!

suì fù nèi wài guān jǔ fǎ

这句话大意是:”遂复内外官举法。

sī mǎ guāng zòu yuē wéi zhèng dé rén zé zhì

这句话大意是:司马光奏曰:“为政得人则治。

rán rén zhī cái huò cháng yú cǐ ér duǎn yú bǐ suī gāo kuí jì qì gè shǒu yī guān zhōng rén ān kě qiú bèi

这句话大意是:然人之才,或长于此而短于彼,虽皋、夔、稷、契,各守一官,中人安可求备?

gù kǒng mén yǐ sì kē lùn shì hàn shì yǐ shù lù dé rén

这句话大意是:故孔门以四科论士,汉室以数路得人。

ruò zhǐ xiá yǎn shàn zé cháo wú kě yòng zhī rén

这句话大意是:若指瑕掩善,则朝无可用之人;。

gǒu suí qì zhǐ rèn zé shì wú kě qì zhī shì

这句话大意是:苟随器指任,则世无可弃之士。

chén bèi wèi zǎi xiàng zhí dāng xuǎn guān ér shi duǎn jiàn xiá shì yǒu tián tuì zhì yān huò gū hán yí yì qǐ néng zhōu zhī

这句话大意是:臣备位宰相,职当选官,而识短见狭,士有恬退滞淹或孤寒遗逸,岂能周知!

ruò zhuān yǐn zhī shí zé xián yú sī

这句话大意是:若专引知识,则嫌于私;。

ruò zhǐ xún zī xù wèi bì jiē cái

这句话大意是:若止循资序,未必皆才。

mò rú shǐ zài wèi dá guān gè jǔ suǒ zhī rán hòu kè xié zhì gōng yě wú yí xián yǐ

现代白话:莫如使在位达官各举所知,然后克协至公,野无遗贤了。

yù qǐ cháo tíng shè shí kē jǔ shì yī yuē xíng yì chún gù kě wèi shī biǎo kē

这句话大意是:欲乞朝廷设十科举士:一曰行义纯固可为师表科,。

èr yuē jié cāo fāng zhèng kě bèi xiàn nà kē

这句话大意是:二曰节操方正可备献纳科,。

sān yuē zhì yǒng guò rén kě bèi jiàng shuài kē

这句话大意是:三曰智勇过人可备将帅科,。

sì yuē gōng zhèng cōng míng kě bèi jiān sī kē

这句话大意是:四曰公正聪明可备监司科,。

wǔ yuē jīng shù jīng tōng kě bèi jiǎng dú kē

这句话大意是:五曰经术精通可备讲读科,。

liù yuē xué wèn gāi bó kě bèi gù wèn kē

这句话大意是:六曰学问该博可备顾问科,。

qī yuē wén zhāng diǎn lì kě bèi zhù shù kē

这句话大意是:七曰文章典丽可备著述科,。

bā yuē shàn tīng yù sòng jǐn gōng de shí kē

这句话大意是:八曰善听狱讼尽公得实科,。

jiǔ yuē shàn zhì cái fù gōng sī jù biàn kē

这句话大意是:九曰善治财赋公私俱便科,。

shí yuē liàn xí fǎ lìng néng duàn qǐng yàn kē

这句话大意是:十曰练习法令能断请谳科。

yīng zhí shì guān zì shàng shū zhì gěi shě jiàn yì jì lù guān zì kāi fǔ yí tóng sān sī zhì dà zhōng dài fū dài zhí zì guān wén diàn dà xué shì zhì dài zhì měi suì xū yú shí kē nèi jǔ sān rén

这句话大意是:应职事官自尚书至给、舍、谏议,寄禄官自开府仪同三司至大中大夫,带职自观文殿大学士至待制,每岁须于十科内举三人。

réng jù zhuàng bǎo rèn zhōng shū zhì jí jì zhī yì shí yǒu shì xū cái jí àn jí shì qí suǒ cháng bèi jǔ kē gé suí shì shì zhī yǒu láo yòu zhe zhī jí

这句话大意是:仍具状保任,中书置籍记之,异时有事需材,即按籍视其所尝被举科格,随事试之,有劳又著之籍。

nèi wài guān quē qǔ cháng shì yǒu xiào zhě suí kē shòu zhí

这句话大意是:内外官阙,取尝试有效者随科授职。

suǒ cì gào mìng réng jù jǔ zhǔ xìng míng

这句话大意是:所赐告命,仍具举主姓名。

qí rén rèn guān wú zhuàng zuò yǐ miào jǔ zhī zuì

这句话大意是:其人任官无状,坐以缪举之罪。

shù jī rén rén zhòng shèn suǒ jǔ de cái

这句话大意是:庶几人人重慎,所举得才。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

jiǎ zǐ liáo cì xìng shèng jī qìng èr gōng pín mín qián

这句话大意是:甲子,辽赐兴圣、积庆二宫贫民钱。

yǐ chǒu xià guó zhǔ bǐng cháng cú

这句话大意是:乙丑,夏国主秉常殂。

shì nián gǎi yuán tiān ān lǐ dìng sī shì kāng jìng huáng dì miào hào huì zōng mù hào xiàn líng zi qián shùn jí wèi

这句话大意是:是年,改元天安礼定,私谥康靖皇帝,庙号惠宗,墓号献陵,子干顺即位。

shàng guān jūn zòu qǐ shàng shū shěng shì lèi fēn qīng zhòng mǒu shì guān shàng shū mǒu shì guān èr chéng mǒu shì guān pú yè

这句话大意是:上官均奏乞尚书省事类分轻重,某事关尚书,某事关二丞,某事关仆射;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

liú zhì yán nǎi zhě cháo tíng huàn miǎn yì zhī bì xià zhào gǎi fù chà fǎ ér fǎ zhì jīn bù néng chéng

这句话大意是:刘挚言:“乃者朝廷患免役之弊,下诏改复差法,而法至今不能成。

cháo tíng huàn cháng píng zhī bì bìng yòng jiù zhì shī xíng céng wèi lěi yuè fù biàn wèi qīng miáo zhī fǎ

这句话大意是:朝廷患常平之弊,并用旧制,施行曾未累月,复变为青苗之法。

qí hòu yòu xià zhào qiè zé shǒu yì zhī chén ér liǎn sàn zhī shì zhì jīn xíng zhī rú chū

这句话大意是:其后又下诏切责首议之臣,而敛散之事,至今行之如初。

cǐ èr zhě dà shì yě ér fǎn fù èr sān shàng hé yǐ shǐ tiān xià xìn cóng

现代白话:此二者,大事也,而反复二三,尚凭什么使天下信从!

qiě gǎi zhī yì zhī chéng shì yá

这句话大意是:且改之易之诚是邪?

jūn zǐ yóu yǐ wéi fǎn lìng

现代白话:有德行的人犹以为反令。

kuàng gǎi yì wèi bì shì tú yǐ bào guò jǔ yú tiān xià zé hé ruò jǐn zhī yú shǐ hu

这句话大意是:况改易未必是,徒以暴过举于天下,则曷若谨之于始乎!

gēng wǔ xià guó qiǎn shǐ lái hè kūn chéng jié

这句话大意是:庚午,夏国遣使来贺坤成节。

yǐ yǒu liáo chū sù zhèn liáo zhōu pín mín

这句话大意是:乙酉,辽出粟赈辽州贫民。

bā yuè wù zǐ liáo zhǔ yǐ xuě ba liè

这句话大意是:八月,戊子,辽主以雪罢猎。

xīn mǎo zhào fù cháng píng jiù fǎ ba qīng miáo qián

这句话大意是:辛卯,诏复常平旧法,罢青苗钱。

chū fàn chún rén yǐ guó yòng bù zú qǐng zài lì cháng píng qián gǔ liǎn sàn chū xī zhī fǎ cháo tíng yòng qí yán

这句话大意是:初,范纯仁以国用不足,请再立常平钱谷敛散出息之法,朝廷用其言;。

sī mǎ guāng fāng yǐ jí zài gào bù yǔ yě

这句话大意是:司马光方以疾在告,不与也。

yǐ ér tái jiàn gòng yán qí fēi jiē bù bào

这句话大意是:已而台谏共言其非,皆不报。

guāng xún jù dá dāo zi yán xiān cháo sàn qīng miáo běn wèi lì mín bìng qǔ qíng yuàn

这句话大意是:光寻具答刂子言:“先朝散青苗,本为利民,并取情愿;。

hòu tí jǔ guān sù yào jiàn gōng wù qiú duō sàn

这句话大意是:后提举官速要见功,务求多散。

jīn jìn yì pèi zé wú hài yě

这句话大意是:今禁抑配,则无害也。

sū shì zòu yuē xī níng zhī fǎ wèi cháng bù jīn yì pèi ér qí wéi hài yě zhì cǐ

这句话大意是:”苏轼奏曰:“熙宁之法,未尝不禁抑配,而其为害也至此。

mín jiā liàng rù wéi chū suī pín yì zú

这句话大意是:民家量入为出,虽贫亦足;。

ruò lìng fèn wài de qián zé fèi yòng zì guǎng

这句话大意是:若令分外得钱,则费用自广。

jīn xǔ rén qíng yuàn shì wèi shè fǎ wǎng mín shǐ kuài yī shí fēi lǐ zhī yòng ér bù lǜ hòu rì cuī nà zhī huàn fēi liáng fǎ yě

这句话大意是:今许人情愿,是为设法罔民,使快一时非理之用,而不虑后日催纳之患,非良法也。

huì wáng yán sōu zhū guāng tíng wáng dí děng jiāo zhāng qǐ ba qīng miáo guāng shǐ dà wù lì jí rù cháo yú lián qián zòu yuē shì hé jiān xié quàn bì xià fù xíng cǐ shì

这句话大意是:”会王岩叟、朱光庭、王觌等交章乞罢青苗,光始大悟,力疾入朝,于帘前奏曰:“是何奸邪,劝陛下复行此事!

chún rén shī sè què lì bù gǎn yán

这句话大意是:”纯仁失色,却立不敢言。

tài huáng tài hòu cóng zhī jí zhào cháng píng yī jiù fǎ qīng miáo qián gèng bù zhī fù

这句话大意是:太皇太后从之,即诏:“常平依旧法,青苗钱更不支复;。

chú jiù qiàn èr fēn zhī xi yuán zhī běn qián yàn jiàn qiàn duō shǎo fēn liào cì suí èr shuì shū nà

这句话大意是:除旧欠二分之息,元支本钱,验见欠多少分料,次随二税输纳。

tài huáng tài hòu yù fǔ chén yuē tái jiàn guān yán jìn rì chú shòu duō yǒu bù dàng

这句话大意是:太皇太后谕辅臣曰:“台谏官言近日除授多有不当。

guāng yuē cháo tíng jì lìng chén liáo gè jǔ suǒ zhī bì qiě shì yòng

这句话大意是:”光曰:“朝廷既令臣僚各举所知,必且试用。

dài qí bù zhí rán hòu bà chù yì kě bìng zuò jǔ zhě

这句话大意是:待其不职,然后罢黜,亦可并坐举者。

lǚ gōng zhe yuē jǔ guān suī wěi rén yì xū zhí zhèng shěn chá rén cái

这句话大意是:”吕公著曰:“举官虽委人,亦须执政审察人材。

guāng yuē zì lái zhí zhèng zhǐ yú jǔ dào rén zhōng qǔ qí suǒ shàn zhě yòng zhī

这句话大意是:”光曰:“自来执政,止于举到人中取其所善者用之。

hán wéi yuē guāng suǒ yán fēi shì zhí xìn jǔ zhě zhī yán bù xiān shěn chá dài qí bù zhí ér fá zhī shén shī yì lǐ

这句话大意是:”韩维曰:“光所言非是,直信举者之言,不先审察,待其不职而罚之,甚失义理。

gōng zhe yuē jìn chú yòng duō shī yì yóu xiàn yǐ zī gé

这句话大意是:”公著曰:“近除用多失,亦由限以资格。

guāng yuē zī gé yì bù kě shǎo

这句话大意是:”光曰:“资格亦不可少。

wéi yuē zī gé dàn kě shī yú xù qiān ruò shēng zhuó rén cái qǐ kě jū zī gé yá

这句话大意是:”维曰:“资格但可施于叙迁,若升擢人材,岂可拘资格邪!

rén chén fēng dì cāi wèi qí guó gōng

这句话大意是:壬辰,封弟偲为祁国公。

dīng yǒu sī mǎ guāng yǐ jí zuò xiān chū dōu táng suì yè gào zì shì bù fù rù cháo

这句话大意是:丁酉,司马光以疾作,先出都堂,遂谒告,自是不复入朝。

guǐ mǎo yǐ chóng zhèng diàn shuō shū chéng yí jiān quán pàn dēng wén gǔ yuàn

这句话大意是:癸卯,以崇政殿说书程颐兼权判登闻鼓院。

jiǔ yuè bǐng chén shuò shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng sī mǎ guāng zú nián liù shí liù

这句话大意是:九月,丙辰朔,尚书左仆射兼门下侍郎司马光卒,年六十六。

tài huáng tài hòu kū zhī tòng dì yì gǎn tì bù yǐ

这句话大意是:太皇太后哭之恸,帝亦感涕不已。

míng táng lǐ bì jiē lín diàn

这句话大意是:明堂礼毕,皆临奠。

zèng tài shī wēn guó gōng shì wén zhèng yù zhuàn biǎo qí mù dào yuē zhōng qīng cuì dé zhī bēi

这句话大意是:赠太师、温国公,谥文正,御篆表其墓道曰:“忠清粹德之碑”。

guāng jū luò yáng shí wǔ nián tiān xià yǐ wéi zhēn zǎi xiàng tián fū yě lǎo jiē hào wèi sī mǎ xiàng gōng fù rén rú zǐ yì zhī qí wèi jūn shí yě

这句话大意是:光居洛阳十五年,天下以为真宰相,田夫野老皆号为司马相公,妇人孺子亦知其为君实也。

jí wèi mén xià shì láng sū shì zì dēng zhōu zhào hái yuán dào rén xiāng jù hào hū yuē jì xiè sī mǎ xiàng gōng wú qù cháo tíng hòu zì ài yǐ huó wǒ

这句话大意是:及为门下侍郎,苏轼自登州召还,缘道人相聚号呼曰:“寄谢司马相公,毋去朝廷,厚自爱,以活我。

liáo rén chì qí biān lì yuē zhōng guó xiāng sī mǎ yǐ qiè wú shēng shì kāi biān xì

现代白话:”辽人敕其边吏曰:“中国相司马了,切毋生事、开边隙。

guāng zì xiàn yán xíng jì cóng yù yǐ shēn xùn shè jì gōng qīn shù wù bù shě zhòu yè

这句话大意是:”光自见言行计从,欲以身徇社稷,躬亲庶务,不舍昼夜。

bīn kè jiàn qí tǐ léi jǔ zhū gě liàng shí shǎo shì fán yǐ wéi jiè guāng yuē sǐ shēng mìng yě

这句话大意是:宾客见其体羸,举诸葛亮食少事烦以为戒,光曰:“死生命也。

wèi zhī yì lì

这句话大意是:”为之益力。

bìng jí bù fù zì jué zhūn zhūn rú mèng zhōng yǔ rán jiē cháo tíng tiān xià shì yě

这句话大意是:病革,不复自觉,谆谆如梦中语,然皆朝廷天下事也。

jì mò qí jiā de yí zòu bā zhǐ jiē shǒu zhá lùn dāng shì yào wù

这句话大意是:既殁,其家得遗奏八纸,皆手札,论当世要务。

bǎi xìng wén qí zú bà shì ér wǎng diào zhōu yī ér zhì diàn xiàng kū ér guò chē gài yǐ wàn qiān shù

这句话大意是:百姓闻其卒,罢市而往吊,鬻衣而致奠,巷哭而过,车盖以万千数。

jīng shī mín huà qí xiàng kè yìn zhōu zhī jiā zhì yī běn yǐn shí bì zhù yān

现代白话:京师民画其像,刻印鬻之,家置一本,饮食必祝呢。

guī zàng shǎn zhōu sì fāng lái huì zhě shù wàn rén

这句话大意是:归葬陕州,四方来会者数万人。

guāng xiào yǒu zhōng xìn zì shǎo zhì lǎo yǔ wèi cháng wàng

这句话大意是:光孝友忠信,自少至老,语未尝妄。

zì yán wú wú guò rén zhě dàn píng shēng suǒ wéi wèi cháng yǒu bù kě duì rén yán zhě ěr

现代白话:自言:“我无过人者,但平生所为,未尝有不可对人言者耳。

yú xué wú suǒ bù tōng wéi bù xǐ shì lǎo yuē qí wēi yán bù néng chū wú shū qí dàn wú bù xìn yě

现代白话:”于学无所不通,唯不喜释、老,曰:“其微言不能出我书,其诞我不信也。

sū shì cháng lùn guāng suǒ yǐ gǎn rén xīn dòng tiān dì zhě ér bì yǐ èr yán yuē chéng yuē yī jūn zǐ yǐ wéi dǔ lùn

现代白话:”苏轼尝论光所以感人心、动天地者而蔽以二言,曰诚,曰一,有德行的人以为笃论。

jǐ wèi cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:己未,朝献景灵宫。

xīn yǒu dà xiǎng míng táng yǐ shén zōng pèi

这句话大意是:辛酉,大享明堂,以神宗配。

chéng yí zài jīng yán duō yòng gǔ lǐ

这句话大意是:程颐在经筵,多用古礼。

sū shì wèi qí bù jìn rén qíng shēn jí zhī měi jiā wán wǔ

这句话大意是:苏轼谓其不近人情,深疾之,每加玩侮。

fāng sī mǎ guāng zhī zú yě míng táng jiàng shè chén liáo chēng hè qì liǎng shěng guān yù wǎng diàn guāng yí bù kě yuē zi yú shì rì kū zé bù gē

这句话大意是:方司马光之卒也,明堂降赦,臣僚称贺讫,两省官欲往奠光,颐不可,曰:“子于是日哭则不歌。

zuò kè yǒu nán zhī zhě yuē kǒng zǐ yán kū zé bù gē bù yán gē zé bù kū

这句话大意是:”坐客有难之者曰:“孔子言哭则不歌,不言歌则不哭。

sū shì yuē cǐ nǎi wǎng sǐ shì shū sūn tōng suǒ zhì lǐ yě

这句话大意是:”苏轼曰:“此乃枉死市叔孙通所制礼也。

zhòng jiē dà xiào suì chéng xián xì

这句话大意是:”众皆大笑,遂成嫌隙。

dīng mǎo yǐ zhōng shū shè rén sū shì wèi hàn lín xué shì

这句话大意是:丁卯,以中书舍人苏轼为翰林学士。

guǐ yǒu zhào zhū lù fāng guō dì wǔ děng yǐ shàng jí dān dīng nǚ hù sì guàn dì sān děng yǐ shàng jiù nà miǎn yì qián bìng yǔ jiǎn fàng wǔ fēn yú jiē quán fàng réng zì yuán yòu èr nián shǐ

这句话大意是:癸酉,诏:“诸路坊郭第五等以上,及单丁、女户、寺观第三等以上,旧纳免役钱并与减放五分,馀皆全放,仍自元祐二年始。

gēng wǔ liáo zhǔ hái shàng jīng

这句话大意是:庚午,辽主还上京。

rén shēn fā sù zhèn shàng jīng zhōng jīng pín mín

这句话大意是:壬申,发粟赈上京、中京贫民。

bǐng zǐ liáo zhǔ yè èr yí wǔ luán èr diàn

这句话大意是:丙子,辽主谒二仪、五鸾二殿。

jǐ mǎo chū tài zǔ tài zōng suǒ yù kǎi zhàng shì yān guó wáng yán xǐ yù yǐ chuàng yè zhēng fá zhī nán

这句话大意是:己卯,出太祖、太宗所御铠仗示燕国王延禧,谕以创业征伐之难。

zhāng zǎo ba wèi guāng lù dài fu zī zhèng diàn xué shì zhī zhèng zhōu

这句话大意是:张璪罢为光禄大夫、资政殿学士、知郑州。

tái jiàn jiāo zhāng lùn zǎo fán shí shù

这句话大意是:台谏交章论璪,凡十数。

tài huáng tài hòu xuān yù wáng yán sōu yuē míng táng dà lǐ hòu zǎo bì tuì

这句话大意是:太皇太后宣谕王岩叟曰:“明堂大礼后,璪必退。

zhì shì nǎi yǐn jí qǐng wài jìng cóng yōu lǐ bà qù

这句话大意是:”至是乃引疾请外,竟从优礼罢去。

guǐ wèi sūn shēng zòu zǔ zōng yòng rén rú zhào pǔ wáng dàn hán qí cǐ sān rén zhě wén zhāng xué wèn bú jiàn yú shì rán guān qí dé yè qì shí gōng liè zhì xíng jìn shì fǔ xiāng wèi yǒu qí bǐ

这句话大意是:癸未,孙升奏:“祖宗用人,如赵普、王旦、韩琦,此三人者,文章学问不见于世,然观其德业、器识、功烈、治行,近世辅相未有其比。

wáng ān shí wèi yī dài wén zōng jìn jū dà rèn shī shè zhī fāng yī chū yú sī zhì

这句话大意是:王安石为一代文宗,进居大任,施设之方,一出于私智。

yóu shì yán zhī zé fǔ zuǒ jīng lún zhī yè bù zài hu wén zhāng xué wèn yě

这句话大意是:由是言之,则辅佐经纶之业,不在乎文章学问也。

jīn sū shì zhī xué zhōng wài suǒ fú rán dé yè qì shí yǒu suǒ bù zú wèi hàn lín xué shì kě wèi jí qí rèn yǐ ruò huò fǔ zuǒ jīng lún zé yuàn bì xià yǐ wáng ān shí wèi jiè

现代白话:今苏轼之学,中外所服,然德业器识有所不足,为翰林学士,可谓极其任了,若或辅佐经纶,则愿陛下以王安石为戒。

shì jī qí shī yán

这句话大意是:”世讥其失言。

xīn sì liáo zhǔ zhào nán fǔ zǎi xiàng yì guó zhèng

这句话大意是:辛巳,辽主召南府宰相议国政。

dōng shí yuè yǐ yǒu shuò liáo yǐ nán yuàn shū mì fù shǐ dòu jǐng yōng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:冬,十月,乙酉朔,辽以南院枢密副使窦景庸知枢密院事。

jǐng yōng chū wèi mì shū shěng jiào shū láng cōng mǐn hào xué zhì shì shǐ jiàn yòng fēng chén guó gōng

这句话大意是:景庸初为秘书省校书郎,聪敏好学,至是始见用,封陈国公。

bǐng xū gǎi fēng kǒng zǐ hòu wèi fèng shèng gōng

这句话大意是:丙戌,改封孔子后为奉圣公。

hóng lú qīng kǒng zōng hàn yán kǒng zǐ hòu shì xí gōng jué běn wèi shì cí

这句话大意是:鸿胪卿孔宗翰言:“孔子后世袭公爵,本为侍祠。

rán jiān lǐng tā guān bù zài gù jùn yú míng wéi bù zhèng

这句话大意是:然兼领它官,不在故郡,于名为不正。

qǐ zì jīn xí fēng zhī rén shǐ zhōng shēn zài xiāng lǐ

这句话大意是:乞自今,袭封之人,使终身在乡里。

zhào gǎi yǎn shèng gōng wèi fèng shèng gōng bù yù tā zhí zēng gěi miào xué tián bǎi qǐng gòng jì sì wài xǔ jūn shàn zú rén

这句话大意是:”诏:“改衍圣公为奉圣公,不预它职,增给庙学田百顷,供祭祀外,许均赡族人。

cì guó zi jiān shū zhì jiào shòu yī yuán yǐ xun qí zǐ dì

这句话大意是:赐国子监书,置教授一员,以训其子弟。

wǔ guó zhǎng gòng yú liáo

这句话大意是:五国长贡于辽。

dīng hài liáo qiǎn shǐ zhào xià guó wáng bǐng cháng zi qián shùn zhī guó shì

这句话大意是:丁亥,辽遣使诏夏国王秉常子干顺知国事。

gēng yín tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:庚寅,太白昼见。

rén chén xià rén lái gào āi zhào zì yuán fēng sì nián yòng bīng suǒ de chéng zhài dài guī wǒ yǒng lè suǒ xiàn rén mín dāng jǐn huà yǐ gěi hái

这句话大意是:壬辰,夏人来告哀,诏:“自元丰四年用兵所得城砦,待归我永乐所陷人民,当尽画以给还。

qiǎn mù yǎn zhāng mào wǎng diào jì

这句话大意是:”遣穆衍、张楙往吊祭。

yǐ sì cì fàn zhèn zhào luò zhì shì chú jiān shì dú zhào shū dào rì kě jí fù quē

这句话大意是:乙巳,赐范镇诏,落致仕,除兼侍读,诏书到日,可即赴阙。

jǐ yǒu zōng zhèng sì chéng wáng gǒng zòu shén zōng yù dié zhì jīn wèi xiū xiān yuán lèi pǔ zì qìng lì bā nián zhāng fāng píng jìn shū zhī hòu jǐn wǔ shí nián bìng wú chéng shū

这句话大意是:己酉,宗正寺丞王巩奏:“神宗玉牒,至今未修,《仙源类谱》,自庆历八年张方平进书之后,仅五十年,并无成书。

qǐng gēng lì fǎ yù dié èr nián yī jù cǎo jiǎo jìn lèi pǔ yì rú zhī hou jí shí nián lèi jù xiū zuǎn

这句话大意是:请更立法,玉牒二年一具草缴进,《类谱》亦如之,候及十年,类聚修纂。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

guǐ chǒu liú zhì yán tài xué tiáo lì dú kě àn jù jiù tiáo kǎo qí guāi lì tài shèn zhě shān qù zhī

这句话大意是:癸丑,刘挚言:“太学条例,独可案据旧条,考其乖戾太甚者删去之。

ruò nǎi gāo kuò yǐ mù gǔ xīn qí yǐ biàn cháng fēi tú wú bǔ ér yòu yǒu hài

这句话大意是:若乃高阔以慕古,新奇以变常,非徒无补而又有害。

qǐ ba xiū xué zhì suǒ zhǐ zé xué guān zhèng lù yǐ shàng jiāng jiàn xíng tiáo zhì qù liú xiū dìng

这句话大意是:乞罢修学制所,止责学官正、录以上,将见行条制去留修定。

zhì yán mù gǔ biàn cháng gài zhǐ chéng yí yě

这句话大意是:”挚言“慕古变常”,盖指程颐也。

yí dà gài yǐ wéi xué xiào lǐ yì xiāng xiān zhī de ér yuè shǐ zhī zhēng shū fēi jiào yǎng zhī dào

这句话大意是:颐大概以为学校礼义相先之地,而月使之争,殊非教养之道。

qǐng gǎi shì wèi kè yǒu suǒ wèi zhì zé xué guān zhào ér jiào zhī gèng bù kǎo dìng gāo xià

这句话大意是:请改试为课,有所未至,则学官召而教之,更不考定高下。

zhì zūn xián táng yǐ yán tiān xià dào dé zhī shì juān jiě é yǐ qù lì yòu shěng fán wén yǐ zhuān wěi rèn lì shéng jiǎn yǐ hòu fēng jiào

这句话大意是:置尊贤堂以延天下道德之士,镌解额以去利诱,省繁文以专委任,厉绳检以厚风教。

jí zhì dài bīn lì shī zhāi lì guān guāng fǎ fán shù shí tiáo zhé wèi lǐ bù shū bó

这句话大意是:及置待宾、吏、师斋,立观光法,凡数十条,辄为礼部疏驳。

yí yì zì biàn lǐ rán cháo tíng qì bù xíng

这句话大意是:颐亦自辨理,然朝廷讫不行。

shí yī yuè yǐ mǎo shuò lǐ bù yán jiāng lái dōng zhì jié mìng fù hè kūn chéng jié lì gǎi jiān wèi biǎo

这句话大意是:十一月,乙卯朔,礼部言:“将来冬至节,命妇贺坤成节,例改笺为表。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

chéng yí jiàn yán shén zōng sàng wèi chú jié xù biàn qiān shí sī fāng qiē kǒng shī jū sāng zhī lǐ wú yǐ fēng huà tiān xià qǐ gǎi hè wèi wèi

这句话大意是:程颐建言:“神宗丧未除,节序变迁,时思方切,恐失居丧之礼,无以风化天下,乞改贺为慰。

bù cóng

这句话大意是:”不从。

wù wǔ yǐ shàng shū yòu chéng lǚ dà fáng wèi zhōng shū shì láng yù shǐ zhōng chéng liú zhì wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:戊午,以尚书右丞吕大防为中书侍郎,御史中丞刘挚为尚书右丞。

zì zhāng zǎo ba zhōng shū shì láng jiǔ wèi bǔ rén

这句话大意是:自张璪罢,中书侍郎久未补人。

lǚ gōng zhe yán lǚ dà fáng zhōng shí kě rèn dà shì

这句话大意是:吕公著言:“吕大防忠实,可任大事。

dì yòu yǐ shǒu zhá wèn gōng zhe yuē qīng qián rì yán liú zhì kě zhí zhèng yuán wèi zuò shàng shū kǒng wú cǐ lì yù qiě chú shàng shū

这句话大意是:”帝又以手札问公著曰:“卿前日言刘挚可执政,缘未作尚书,恐无此例,欲且除尚书。

gōng zhe zòu guó cháo zì zhōng chéng rù èr fǔ zhě rú gǔ chāng cháo zhāng biàn zhào gài féng jīng děng shén duō

这句话大意是:”公著奏:“国朝自中丞入二府者,如贾昌朝、张昪、赵概、冯京等甚多。

dì cóng qí yán zhì suì zì zhōng chéng rén fǔ

这句话大意是:”帝从其言,挚遂自中丞人辅。

yǐ fu yáo shù wèi yù shǐ zhōng chéng réng jiān shì dú

这句话大意是:以傅尧俞为御史中丞,仍兼侍读。

jiǎ xū liáo wèi yān guó wáng yán xǐ xíng zài shēng lǐ qǔ shè shàng jīng qiú

这句话大意是:甲戌,辽为燕国王延禧行再生礼,曲赦上京囚。

xiān shì hé jué dà míng zhào mì shū jiān zhāng wèn xiāng dù hé běi shuǐ shì yòu yǐ wáng lìng tú lǐng dōu shuǐ tóng wǎng

这句话大意是:先是河决大名,诏秘书监张问相度河北水事,又以王令图领都水同往。

bǐng zǐ wèn zòu chén zhì huá zhōu jué kǒu xiāng shì yíng yáng sǎo zhì dà xiǎo wú shuǐ shì dī xià jiù hé yū yǎng gù dào nán fù

这句话大意是:丙子,问奏:“臣至滑州决口相视,迎阳埽至大、小吴,水势低下,旧河淤仰,故道难复。

qǐng yú nán lè dà míng sǎo kāi zhí hé bìng qiān hé fēn yǐn shuǐ shì rù sūn cūn kǒu yǐ jiě běi jīng xiàng xià shuǐ huàn

这句话大意是:请于南乐大名埽开直河并签河,分引水势入孙村口,以解北京向下水患。

lìng tú yì yǐ wéi rán

这句话大意是:”令图亦以为然。

yú shì jiǎn shuǐ hé zhī yì fù qǐ

这句话大意是:于是减水河之议复起。

huì běi jīng liú shǒu hán jiàng zòu yǐn hé jìn fǔ fēi shì zhào wèn bié xiāng shì

这句话大意是:会北京留守韩绛奏引河近府非是,诏问别相视。

wù yín yǐ qǐ jū láng sū zhé qǐ jū shè rén céng zhào bìng wèi zhōng shū shè rén zhào réng chōng shí lù yuàn xiū zhuàn

这句话大意是:戊寅,以起居郎苏辙、起居舍人曾肇并为中书舍人,肇仍充实录院修撰。

wáng yán sōu yán zhào zī wàng shén bēi yīn yuán de qiè guǎn zhí sù wú lì néng ér zhuó lǐng dū sī shū mèi shǐ cái ér wěi xiū shí lù fán bā shàng zhāng jiē bù tīng

这句话大意是:王岩叟言肇资望甚卑,因缘得窃馆职,素无吏能而擢领都司,殊昧史材而委修实录,凡八上章,皆不听。

cháo tíng qǐ fàn zhèn yù shòu yǐ mén xià shì láng zhèn yā bù yù qǐ yòu yí shū wèn qí cóng sūn zǔ yǔ zǔ yǔ yì quàn zhī

这句话大意是:朝廷起范镇,欲授以门下侍郎,镇雅不欲起,又移书问其从孙祖禹,祖禹亦劝之。

zhèn dà xǐ yuē shì wú xīn yě

现代白话:镇大喜曰:“是我心也。

fán wú suǒ yù wèi zhě sī mǎ jūn shí yǐ wèi zhī hé fù chū yě

现代白话:凡我所欲为者,司马君实已为之,何复出也!

suì gù cí

这句话大意是:”遂固辞。

biǎo yuē liù shí sān ér qiú qù gài yǐ yǐn nián

这句话大意是:表曰:“六十三而求去,盖以引年;。

qī shí jiǔ ér fù lái qǐ yún zhōng lǐ

这句话大意是:七十九而复来,岂云中礼!

zú bù qǐ

这句话大意是:”卒不起。

mìng tí jǔ chóng fú gōng shù yuè gào lǎo yǐ yín qīng guāng lù dài fu zhì shì

这句话大意是:命提举崇福宫,数月,告老,以银青光禄大夫致仕。

yù shǐ zhōng chéng fu yáo shù chū shì shì yǔ shì yù shǐ wáng yán sōu tóng rù duì dì yù yáo shù yuē yòng qīng zuò zhōng chéng bù yóu zhí zhèng yǐ qīng gōng zhèng bù bì quán guì

这句话大意是:御史中丞傅尧俞初视事,与侍御史王岩叟同入对,帝谕尧俞曰:“用卿作中丞,不由执政,以卿公正不避权贵。

rú cháo zhèng quē shī qīng děng dāng jí yán zhī

这句话大意是:如朝政阙失,卿等当极言之。

sān xǐng zòu lì jīng yì cí fù liǎng kē cóng zhī

这句话大意是:三省奏立经义、词赋两科,从之。

gēng chén zhào fǔ jiè sān lù bǎo jiá rén hù wǔ děng yǐ xià dì tǔ bù jí èr shí mǔ zhě suī sān dīng yǐ shàng bìng miǎn jiào

这句话大意是:庚辰,诏:“府界三路保甲人户,五等以下,地土不及二十亩者,虽三丁以上并免教。

cóng lǚ táo qǐng yě

这句话大意是:”从吕陶请也。

juān yán jǐng guān xī qián

这句话大意是:蠲盐井官溪钱。

guǐ wèi liáo chū sù zhèn qián xiǎn chéng yì sì zhōu pín mín

这句话大意是:癸未,辽出粟赈干、显、成、懿四州贫民。

shí èr yuè gēng yín zhào jiāng lái fú chú yī yuán fēng sān nián gù shì qún chén wù shàng zūn hào

这句话大意是:十二月,庚寅,诏:“将来服除,依元丰三年故事,群臣勿上尊号。

xīn mǎo liáo yǐ lán líng jùn wáng xiāo wū nà wèi nán yuàn shū mì shǐ

这句话大意是:辛卯,辽以兰陵郡王萧乌纳为南院枢密使。

wū nà zòu qǐng yuàn shǐ yǐ suì yuè qiān xù cóng zhī

这句话大意是:乌纳奏请掾史以岁月迁叙,从之。

wù xū huá zhōu zhèng xiàn xiǎo fū gǔ shān bēng

这句话大意是:戊戌,华州郑县小敷谷山崩。

rén yín zhū guāng tíng yán xué shì yuàn shì guǎn zhí cè tí yún yù shī rén zōng zhī zhōng hòu ér huàn bǎi guān yǒu sī bù jǔ qí zhí huò zhì yú tōu

这句话大意是:壬寅,朱光庭言:“学士院试馆职策题云:‘欲师仁宗之忠厚,而患百官有司不举其职,或至于媮;。

yù fǎ shén kǎo zhī lì jīng ér kǒng jiān sī shǒu lìng bù shí qí yì liú rù yú kè

这句话大意是:欲法神考之厉精,而恐监司守令不识其意,流入于刻。

yòu chēng hàn wén kuān dà zhǎng zhě bù wén yǒu dài fèi bù jǔ zhī bìng

这句话大意是:’又称:‘汉文宽大长者,不闻有怠废不举之病;。

xuān dì zōng hé míng shí bù wén yǒu dū chá guò shèn zhī shī

这句话大意是:宣帝综核名实,不闻有督察过甚之失。

chén yǐ wéi rén zōng zhī shēn rén hòu dé rú tiān zhī wèi dà hàn wén bù zú yǐ guò yě

这句话大意是:’臣以为仁宗之深仁厚德,如天之为大,汉文不足以过也;。

shén kǎo zhī xióng cái dà lüè rú shén zhī bù cè xuān dì bù zú yǐ guò yě

这句话大意是:神考之雄才大略,如神之不测,宣帝不足以过也。

jīn xué shì yuàn kǎo shì guān bù shí dà tǐ fǎn yǐ tōu kè wèi yì lùn qǐ zhèng kǎo shì guān zhī zuì

这句话大意是:今学士院考试官不识大体,反以媮刻为议论,乞正考试官之罪。

cè tí sū shì wén yě zhào shì tè fàng zuì

这句话大意是:”策题,苏轼文也,诏轼特放罪。

shì wén ér zì biàn zhào zhuī huí fàng zuì zhǐ huī

这句话大意是:轼闻而自辨,诏追回放罪指挥。

lǚ táo yán sū shì suǒ zhuàn cè tí gài shè cǐ wèn yǐ guān qí dá fēi wèi rén zōng bù rú hàn wén shén kǎo bù rú hàn xuān

这句话大意是:吕陶言:“苏轼所撰策题,盖设此问以观其答,非谓仁宗不如汉文,神考不如汉宣。

tái jiàn dāng xùn zhì gōng bù kě jiǎ jiè shì quán yǐ bào sī xì

这句话大意是:台谏当徇至公,不可假借事权以报私隙。

yì zhě wèi shì cháng xì báo chéng yí guāng tíng nǎi qí mén rén gù wèi bào yuàn

这句话大意是:议者谓轼尝戏薄程颐,光庭乃其门人,故为报怨。

fu yù jiā shì zuì hé suǒ bù kě

这句话大意是:夫欲加轼罪,何所不可?

bì zhǐ qí cè wèn yǐ wéi shàn bàng kǒng péng dǎng zhī bì zì cǐ qǐ yǐ

现代白话:必指其策问以为讪谤,恐朋党之弊,自此起了。

wù shēn zhào yǐ dōng wēn wú xuě jué xì qiú

这句话大意是:戊申,诏以冬温无雪,决系囚。

liáo chóng yì jūn jié dù shǐ zhì shì liú shēn zú

这句话大意是:辽崇义军节度使致仕刘伸卒。

shēn chū wèi dà lǐ zhèng yīn zòu yù liáo zhǔ shì yǔ jìn chén yǔ bù gù shēn jìn yuē chén wén zì gǔ dì wáng bì zhòng mín mìng yuàn bì xià shěng chén zhī zòu

这句话大意是:伸初为大理正,因奏狱,辽主适与近臣语,不顾,伸进曰:“臣闻自古帝王,必重民命,愿陛下省臣之奏。

liáo zhǔ dà jīng yì

这句话大意是:”辽主大惊异。

lèi qiān dà lǐ shǎo qīng mín wú yuān yì

这句话大意是:累迁大理少卿,民无冤抑。

hòu fù yǐ sān sī fù shǐ tí diǎn dà lǐ sì míng fǎ ér shù àn yuān yù quán huó shén zhòng

这句话大意是:后复以三司副使提点大理寺,明法而恕,案冤狱,全活甚众。

liáo zhǔ yù dà yòng zhī wèi yē lǜ yī xùn suǒ zǔ

这句话大意是:辽主欲大用之,为耶律伊逊所阻。

yī xùn jì bài qí dǎng yóu shèng shēn bù fù shì

这句话大意是:伊逊既败,其党犹盛,伸不复仕。

shì yàn jì mín jī shēn jiā jū yǔ zhì shì guān zhào huī hán zào jì yǐ mí zhōu suǒ huó bù shèng suàn

这句话大意是:适燕蓟民饥,伸家居,与致仕官赵徽、韩造济以糜粥,所活不胜算。

zhì shì zú liáo zhǔ zhèn dào fù zèng jiā děng

这句话大意是:至是卒,辽主震悼,赙赠加等。

shì suì hé běi jí chu hǎi zhū zhōu shuǐ

这句话大意是:是岁,河北及楚、海诸州水。

zhé sòng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí quán zhāo xiào huáng dì yuán yòu èr nián liáo dà ān sān nián

这句话大意是:○哲宋宪元继道显德定功钦文睿武齐全昭孝皇帝元祐二年(辽大安三年)。

chūn zhēng yuè yǐ mǎo liáo zhǔ rú yú r luò

这句话大意是:春,正月,乙卯,辽主如鱼儿泺。

rén xū wáng dí yán zhū guāng tíng jié sū shì cè wèn lǚ táo lì biàn

这句话大意是:壬戌,王觌言:“朱光庭讦苏轼策问,吕陶力辨。

chén wèi shì zhī cí bù guò shī qīng zhòng zhī tǐ ěr

这句话大意是:臣谓轼之辞不过失轻重之体耳。

ruò xī kǎo tóng yì shēn jiū xián yí zé liǎng qí suì fēn dǎng lùn zī chì

这句话大意是:若悉考同异,深究嫌疑,则两岐遂分,党论滋炽。

fu xué shì mìng cí shī zhǐ qí shì shàng xiǎo

这句话大意是:夫学士命词失指,其事尚小;。

shǐ shì dà fū yǒu péng dǎng zhī míng cǐ dà huàn yě

这句话大意是:使士大夫有朋党之名,此大患也。

tài huáng tài hòu shēn rán zhī

这句话大意是:”太皇太后深然之。

shí yì zhě yǐ guāng tíng yīn shì yǔ qí shī chéng yí yǒu xì ér fā ér táo yǔ shì jiē shǔ rén suì qǐ luò shǔ èr dǎng zhī shuō gù dí yǒu shì shū

这句话大意是:时议者以光庭因轼与其师程颐有隙而发,而陶与轼皆蜀人,遂起洛、蜀二党之说,故觌有是疏。

xià guó yǐ qí gù zhǔ bǐng cháng liú yí wù shǐ qiǎn lái jìn

这句话大意是:夏国以其故主秉常留遗物使遣来进。

yǐ chǒu fēng qián shùn wèi xià guó wáng rú míng dào èr nián yuán hào chú jié dù shǐ xī píng wáng lì

这句话大意是:乙丑,封干顺为夏国王,如明道二年元昊除节度使、西平王例。

wù chén zhào zì jīn jǔ rén chéng shì bìng xǔ yòng gǔ jīn zhū rú zhī shuō huò chū jǐ jiàn wù yǐn shēn hán shì shì shū

这句话大意是:戊辰,诏:“自今举人程试,并许用古今诸儒之说,或出己见,勿引申、韩、释氏书。

kǎo shì guān yǐ jīng yì lùn cè tōng dìng qù liú wú yú lǎo liè zhuāng zi chū tí

这句话大意是:考试官以经义、论、策通定去留,毋于《老》、《列》、《庄子》出题。

xīn wèi fu yáo shù wáng yán sōu rù duì lùn sū shì cè tí bù dàng tài huáng tài hòu yuē cǐ zhū guāng tíng sī yì qīng děng dǎng guāng tíng ěr

这句话大意是:辛未,傅尧俞、王岩叟入对,论苏轼策题不当,太皇太后曰:“此朱光庭私意,卿等党光庭耳。

yáo shù yán sōu tóng zòu yuē chén děng méng xuān yù wèi dǎng fù guāng tíng dàn shì shàng gū rèn shǐ gèng bù gǎn yì tái gòng zhí fú sì qiǎn chì

这句话大意是:”尧俞、岩叟同奏曰:“臣等蒙宣谕,谓党附光庭弹轼,上辜任使,更不敢诣台供职,伏俟谴斥。

jiǎ xū liáo chū qián sù zhèn nán jīng pín mín réng fù qí zū fù

这句话大意是:甲戌,辽出钱粟赈南京贫民,仍复其租赋。

bǐng zǐ zhào sū shì suǒ zhuàn cè tí jí wú jī fěng zǔ zōng zhī yì rán zì lái guān sī shì rén yì wú jiāng zǔ zōng zhì tǐ píng yì zhě

这句话大意是:丙子,诏:“苏轼所撰策题,即无讥讽祖宗之意,然自来官司试人,亦无将祖宗治体评议者。

gài yī shí shī yú jiǎn huì zhá fù xué shì yuàn zhī

这句话大意是:盖一时失于检会,札付学士院知。

lìng fu yáo shù wáng yán sōu zhū guāng tíng sù yī jiù gòng zhí

这句话大意是:令傅尧俞、王岩叟、朱光庭速依旧供职。

gài cóng lǚ gōng zhe yì yě

这句话大意是:”盖从吕公著议也。

xīn sì zhào sū zhé liú fēn pū biān cì shén zōng yù zhì

这句话大意是:辛巳,诏苏辙、刘分攵编次神宗御制。

èr yuè bǐng xū liáo fā sù zhèn zhōng jīng jī

这句话大意是:二月,丙戌,辽发粟赈中京饥。

dīng hài qiǎn zuǒ sī jiàn zhū guāng tíng chéng chuán yì hé běi lù yǔ jiān sī yī yuán biàn shì zāi huāng cuò zhì zhèn jì

这句话大意是:丁亥,遣左司谏朱光庭乘传诣河北路,与监司一员遍视灾荒,措置赈济。

xīn mǎo cì fù bì shén dào bēi yǐ xiǎn zhōng shàng dé wèi é réng mìng hàn lín xué shì sū shì zhuàn wén

这句话大意是:辛卯,赐富弼神道碑,以“显忠尚德”为额,仍命翰林学士苏轼撰文。

zhào shī qián róng lú děng zhōu bǎo jiá jiān sī miǎn suì yuè

这句话大意是:诏:“施、黔、戎、泸等州保甲,监司免岁阅。

jǐ chǒu zhī chán zhōu wáng lìng tú xiāng dù hé běi shuǐ shì

这句话大意是:己丑,知澶州王令图相度河北水事。

zhāng wèn zòu qǐ rú qián yì fēn hé shuǐ rù sūn cūn kǒu zhì yuē shǐ fù guī dōng liú gù dào

这句话大意是:张问奏乞如前议,分河水入孙村口置约,使复归东流故道;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

jǐ hài mìng lì bù xuǎn rén gǎi guān suì yǐ bǎi rén wèi é

这句话大意是:己亥,命吏部选人改官,岁以百人为额。

jiǎ chén liáo yǐ mín duō liú sàn chú ān bó táo hù zhēng cháng fǎ

这句话大意是:甲辰,辽以民多流散,除安泊逃户征偿法。

xīn hài guān wén diàn dà xué shì zhī chén zhōu cài què zuò dì jūn qì shǎo jiān shuò dài yòng guān qián shì luò zhí xǐ zhī ān zhōu

这句话大意是:辛亥,观文殿大学士、知陈州蔡确,坐弟军器少监硕贷用官钱事,落职,徙知安州。

shì yuè dài zhōu dì zhèn

这句话大意是:是月,代州地震。

sān yuè yǐ mǎo gāo lí qiǎn shǐ gòng yú liáo

这句话大意是:三月,乙卯,高丽遣使贡于辽。

dīng sì tài huáng tài hòu zhào yuē xiáng dàn jì zhōng diǎn cè gào jù ér yǒu sī zūn yòng zhāng xiàn míng sù huáng hòu gù shì wèi yǔ dāng shòu cè yú wén dé diàn

这句话大意是:丁巳,太皇太后诏曰:“祥禫既终,典册告具,而有司遵用章献明肃皇后故事,谓予当受册于文德殿。

suī huáng dì jìn xiào ài zhī yì wu jí zūn chóng ér cháo tíng yǒu sǔn yì zhī wén gè cóng yí chēng

这句话大意是:虽皇帝尽孝爱之意,务极尊崇,而朝廷有损益之文,各从宜称。

jiāng lái shòu cè kě zhǐ jiù chóng zhèng diàn

这句话大意是:将来受册,可止就崇政殿。

jǐ wèi liáo miǎn jǐn zhōu pín mín zū

这句话大意是:己未,辽免锦州贫民租。

rén xū fǔ chén zòu shì yán hé diàn tài huáng tài hòu yù yuē xìng běn hǎo jìng zuó zhǐ yuán huáng dì yòu chōng quán tóng tīng zhèng gài fēi děi yǐ

这句话大意是:壬戌,辅臣奏事延和殿,太皇太后谕曰:“性本好静,昨止缘皇帝幼冲,权同听政,盖非得已。

kuàng mǔ hòu lín cháo fēi guó jiā shèng shì

这句话大意是:况母后临朝,非国家盛事。

wén dé diàn tiān zǐ zhèng yá qǐ nǚ zhǔ suǒ dāng yù

这句话大意是:文德殿天子正衙,岂女主所当御!

lǚ gōng zhe děng yán bì xià zhí qiān hǎo lǐ sī lǜ jīng shēn fēi chén děng suǒ jí

这句话大意是:”吕公著等言:“陛下执谦好礼,思虑精深,非臣等所及。

wù chén zhào nèi wài dài zhì dà zhōng dài fū yǐ shàng suì jǔ dì èr rèn tōng pàn zī xù kān zhī zhōu zhě yī rén

这句话大意是:戊辰,诏:“内外待制、大中大夫以上,岁举第二任通判资序堪知州者一人。

lǚ táo yán rèn guān zhī bì qí qīng qiě làn zhě wéi jùn shǒu wéi shèn gù yǒu shì zhào

这句话大意是:”吕陶言任官之弊,其轻且滥者惟郡守为甚,故有是诏。

lìng yù shǐ tái chá mín sú shē jiàn zhě

这句话大意是:令御史台察民俗奢僭者。

xià guó qiǎn shǐ lái xiè fēng cè

这句话大意是:夏国遣使来谢封册。

guǐ yǒu fèng ān shén zōng shén yù yú jǐng líng gōng xuān guāng diàn

这句话大意是:癸酉,奉安神宗神御于景灵宫宣光殿。

jiǎ xū liáo miǎn shàng jīng pín mín zū

这句话大意是:甲戌,辽免上京贫民租。

liáo zhǔ rú jǐn zhōu

这句话大意是:辽主如锦州。

gēng chén zhào nèi shì shěng gòng fèng guān yǐ xià zhì huáng mén yǐ bǎi rén wèi dìng é

这句话大意是:庚辰,诏:“内侍省供奉官以下至黄门,以百人为定额。

nǚ zhēn gòng liáng mǎ yú liáo

这句话大意是:女真贡良马于辽。

shì yuè shén zōng dà xiáng

这句话大意是:是月,神宗大祥。

fàn zǔ yǔ shàng shū tài huáng tài hòu yuē jīn jí jí fāng shǐ fú yù yī xīn shē jiǎn zhī duān jiē yóu cǐ qǐ fán kě yǐ dàng xīn yuè mù zhě bù yí yǒu jiā yú jiù

现代白话:范祖禹上疏太皇太后曰:“今即吉方始,服御一新,奢俭之端,皆由此起,凡能够荡心悦目者,不宜有加于旧。

huáng dì shèng xìng wèi dìng dǔ jiǎn zé jiǎn dǔ shē zé shē suǒ yǐ xùn dǎo chéng dé zhě dòng yi yǒu fǎ

这句话大意是:皇帝圣性未定,睹俭则俭,睹奢则奢,所以训导成德者,动宜有法。

jīn wén fèng chén kù qǔ zhū hù bù yòng jīn qí shù zhì duō kǒng zēng jiā wú yǐ

这句话大意是:今闻奉宸库取珠,户部用金,其数至多,恐增加无已。

yuàn zhǐ yú wèi rán chóng jiǎn dūn piáo fǔ yǎng shèng xìng shǐ mù bù shì mí màn zhī sè ěr bù tīng yín wā zhī shēng fēi lǐ wù dòng zé xué wèn rì yì shèng dé rì lóng cǐ zōng shè wú jiāng zhī fú

这句话大意是:愿止于未然,崇俭敦朴,辅养圣性,使目不视靡曼之色,耳不听淫哇之声,非礼勿动,则学问日益,圣德日隆,此宗社无疆之福。

gù shì fú chú kāi lè dāng zhì yàn zǔ yǔ yǐ wéi rú cǐ zé shì yīn chú fú ér qìng hè fēi jūn zǐ bù dé yǐ ér chú zhī zhī yì yě

现代白话:”故事,服除开乐,当置宴,祖禹以为:“如此,则似因除服而庆贺,非有德行的人不得已而除之之意也。

qǐng ba kāi lè yàn wéi yīn shì zé tīng lè

这句话大意是:请罢开乐宴,惟因事则听乐。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

chéng yí shàng shū yuē chén jìn yán ěr yīng jiàn rè qǐ jiù chóng zhèng yán hé diàn

这句话大意是:程颐上疏曰:“臣近言迩英渐热,乞就崇政、延和殿。

wén jǐ shì zhōng gù lín yǐ yán hé jiǎng dú wèi bù kě chén liào lín zhī yì bù guò wèi jiǎng guān bù kě zuò yú diàn shàng yǐ zūn jūn wèi yuè ěr

这句话大意是:闻给事中顾临以延和讲读为不可,臣料临之意,不过谓讲官不可坐于殿上,以尊君为悦耳。

chén bù xiá yuǎn yǐn yǐ běn cháo gù shì yán zhī tài zǔ zhào wáng zhāo sù jiǎng yì zhēn zōng lìng cuī yí zhèng jiǎng shàng shū xíng bǐng jiǎng chūn qiū jiē zài diàn shàng dāng shí réng shì zuò jiǎng

这句话大意是:臣不暇远引,以本朝故事言之,太祖召王昭素讲《易》,真宗令崔颐正讲《尚书》,邢昺讲《春秋》,皆在殿上,当时仍是坐讲。

jīn shì sú zhī rén néng wéi zūn jūn zhī yán ér bù zhī zūn jūn zhī dào

这句话大意是:今世俗之人,能为尊君之言而不知尊君之道;。

rén jūn wéi dào dé yì gāo zhě zé yì zūn ruò shì wèi zé chóng gāo jí yǐ zūn yán jí yǐ bù kě fù jiā yě

现代白话:人君惟道德益高者则益尊,若势位则崇高极了,尊严极了,不可复加也。

wáng lìng tú zú yǐ wáng xiào xiān dài lǐng dōu shuǐ yì qǐng rú lìng tú yì

这句话大意是:王令图卒,以王孝先代领都水,亦请如令图议。

shí zhī shū mì yuàn shì ān dào yǐ dōng liú wéi shì liǎng shū yán cháo tíng zhī yì huí hé dú dàn láo fèi bù gù dà huàn

这句话大意是:时知枢密院事安焘以东流为是,两疏言:“朝廷之议回河,独惮劳费,不顾大患。

gài zì xiǎo wú wèi jué yǐ qián hé rù hǎi zhī dào suī lǚ biàn yí ér réng zài zhōng guó gù jīng shī shì yǐ běi xiàn qiáng dí jǐng dé chán yuān zhī shì kě yàn yě

这句话大意是:盖自小吴未决以前,河入海之道虽屡变移,而仍在中国,故京师恃以北限强敌,景德澶渊之事可验也。

qiě hé jué měi xi zé hé wěi yì běi ruò fù bù zhǐ zé nán àn suì wèi liáo jìng bǐ bì zuò qiáo liáng shǒu yǐ zhōu jùn

这句话大意是:且河决每西,则河尾益北,若复不止,则南岸遂为辽境,彼必作桥梁,守以州郡。

rú qìng lì zhōng yīn qǔ hé nán shú hù zhī de suì zhù jūn yǐ kuī hé wài yǐ rán zhī xiào rú cǐ

这句话大意是:如庆历中因取河南熟户之地,遂筑军以窥河外,已然之效如此。

gài zì hé ér nán dì shì píng yǎn zhí dǐ jīng shī cháng lǜ què gù kě wèi hán xīn

这句话大意是:盖自河而南,地势平衍,直抵京师,长虑却顾,可为寒心。

jīn yù biàn yú zhì hé ér biàn yú shè xiǎn fēi jì yě

这句话大意是:今欲便于治河而变于设险,非计也。

wén yàn bó yì yǔ dào hé zhōng shū shì láng lǚ dà fáng cóng ér hé zhī sān rén zhě lì zhǔ qí yì tóng liè mò néng duó

这句话大意是:”文彦博议与焘合,中书侍郎吕大防从而和之,三人者力主其议,同列莫能夺。

zhōng shū shè rén sū zhé wèi lǚ gōng zhe yuē hé jué ér běi zì xiān dì bù néng huí ér zhū gōng yù huí zhī shì zì wèi zhì yǒng shì lì guò xiān dì yě gài yīn qí jiù ér xiū qí wèi bèi hu

这句话大意是:中书舍人苏辙谓吕公著曰:“河决而北,自先帝不能回,而诸公欲回之,是自谓智勇势力过先帝也,盖因其旧而修其未备吗?

gōng zhe wěi wěi yuē dāng yǔ gōng chóu zhī

这句话大意是:”公著唯唯,曰:“当与公筹之。

rán huí hé zhī yì suì xìng

这句话大意是:”然回河之役遂兴。

xià sì yuè dīng hài guǒ zhuāng shǐ qí zi kòu táo dōng

这句话大意是:夏,四月,丁亥,果庄使其子寇洮东。

wù zǐ liáo cì zhōng jīng pín mín bó jí miǎn zhū lù gòng shū zhī bàn

这句话大意是:戊子,辽赐中京贫民帛,及免诸路贡输之半。

jǐ chǒu yǐ wén yàn bó lèi zhāng qǐ zhì shì zhào shí rì yī fù zhāo cān yīn zhì dōu táng yì shì réng yī yuè yī fù jīng yán

这句话大意是:己丑,以文彦博累章乞致仕,诏十日一赴朝参,因至都堂议事,仍一月一赴经筵。

xīn mǎo zhào zì jīn yuè shí yī rì bì zhèng diàn jiǎn cháng shàn gōng qīng dài fū qí miǎn xiū jué zhí gòng tú xiāo fù

这句话大意是:辛卯,诏:“自今月十一日,避正殿,减常膳,公卿大夫其勉修厥职,共图消复。

yǐ liáng dào zòu chūn xià dà hàn gù yě

这句话大意是:”以梁焘奏春夏大旱故也。

bǐng shēn liáo cì wū kù bù pín mín bó

这句话大意是:丙申,辽赐乌库部贫民帛。

dīng yǒu yǐ sì fāng dié sù shàng shàng shū shěng huò yuān yì bù dé zhí lìng yù shǐ fēn chá zhī

这句话大意是:丁酉,以四方牒诉上尚书省,或冤抑不得直,令御史分察之;。

yòng fàn chún rén zhī yán yě

这句话大意是:用范纯仁之言也。

jǐ hài tài huáng tài hòu yǐ hàn quán ba shòu cè lǐ

这句话大意是:己亥,太皇太后以旱,权罢受册礼。

zhào zhū lù jiān sī fēn dū jùn xiàn xíng yù

这句话大意是:诏诸路监司分督郡县刑狱。

wǔ rì ér yǔ

这句话大意是:五日而雨。

gēng zǐ liáo zhǔ rú liáng xíng

这句话大意是:庚子,辽主如凉陉。

jiǎ chén zhāng shùn mín ba jiān chá yù shǐ yī qián quán pàn dēng wén gǔ yuàn

这句话大意是:甲辰,张舜民罢监察御史,依前权判登闻鼓院。

xiān shì shùn mín yán xià rén zhèng luàn qiáng chén zhēng quán qián shùn cún wáng wèi kě zhī cháo tíng wèi yi jù jiā jué mìng jìn chà fēng cè shǐ liú fèng shì děng xìng wù qiǎn yuán dà chén yǒu yù yōu jiā fèng shì zhě wéi shì guò jǔ

这句话大意是:先是舜民言:“夏人政乱,强臣争权,干顺存亡未可知,朝廷未宜遽加爵命,近差封册使刘奉世等幸勿遣,缘大臣有欲优加奉世者,为是过举。

dà chén zhǐ wén yàn bó yě gù shùn mín yǒu shì zé

这句话大意是:”大臣,指文彦博也,故舜民有是责。

fu yáo shù qǐ sù cì zhuī huán yǐ xié yì bù yuǎn fù zhī yì wáng yán sōu sūn shēng shàng guān jūn hán chuān liáng dào wáng dí jiē yǐ wéi yán bù bào

这句话大意是:傅尧俞乞速赐追还,以协《易》“不远复”之义,王岩叟、孙升、上官均、韩川、梁焘、王觌皆以为言,不报。

liáo nán fǔ zǎi xiàng wáng jī zú

这句话大意是:辽南府宰相王绩卒。

yǐ sì yǐ bù yī péng chéng chén shī dào wèi xú zhōu jiào shòu

这句话大意是:乙巳,以布衣彭城陈师道为徐州教授。

shī dào shòu yè yú zēng gǒng bó xué shàn wéi wén

这句话大意是:师道受业于曾巩,博学,善为文。

xī níng zhōng wáng shì jīng yì shèng xíng shī dào xīn fēi qí shuō jué yì jìn qǔ

这句话大意是:熙宁中,王氏《经义》盛行,师道心非其说,绝意进取。

zhì shì yǐ sū shì fu yáo shù sūn jué jiàn shòu shì zhí xún yòu yòng liáng dào jiàn wèi tài xué bó shì

这句话大意是:至是以苏轼、傅尧俞、孙觉荐授是职,寻又用梁焘荐为太学博士。

yán zhě wèi zài guān cháng yuè jìng zhì nán jīng jiàn sū shì gǎi yǐng zhōu jiào shòu

这句话大意是:言者谓在官尝越境至南京见苏轼,改颍州教授。

yòu lùn qí jìn fēi kē dì bà guī

这句话大意是:又论其进非科第,罢归。

jiā sù pín huò jīng rì bù chuī qī zǐ yùn jiàn fú xù yě

这句话大意是:家素贫,或经日不炊,妻子愠见,弗恤也。

lǚ gōng zhe qǐng fù zhì kē dīng wèi zhào fù zhì xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn kē zì jīn nián shǐ

这句话大意是:吕公著请复制科,丁未,诏复置贤良方正能直言极谏科,自今年始。

liáo zhǔ mìng chū hù bù sī sù zhèn zhū lù liú mín jí yì zhōu zhī jī

这句话大意是:辽主命出户部司粟,赈诸路流民及义州之饥。

wù shēn yù diàn fù shàn

这句话大意是:戊申,御殿,复膳。

li qīng chén ba

这句话大意是:李清臣罢。

shí xī fēng fǎ dù yī qiè lí zhèng qīng chén gù zhēng zhī yǐ wéi bù kě

这句话大意是:时熙、丰法度,一切厘正,清臣固争之,以为不可。

yú shì fu yáo shù wáng yán sōu yán qīng chén qiè wèi rì jiǔ yǒu huàn shī zhī xīn wú zì lì zhī zhì qǐ zǎo cì bà chù shàng guān jūn liáng dào yì xiāng jì lùn zhī suì ba wèi zī zhèng diàn xué shì zhī hé yáng

这句话大意是:于是傅尧俞、王岩叟言清臣窃位日久,有患失之心,无自立之志,乞早赐罢黜,上官均、梁焘亦相继论之,遂罢为资政殿学士、知河阳。

wǔ yuè rén zǐ shuò wáng yán sōu fu yáo shù děng yán chén děng lèi zhāng lùn zhāng shùn mín bù dàng ba yù shǐ bù méng kāi nà

这句话大意是:五月,壬子朔,王岩叟、傅尧俞等言:“臣等累章论张舜民不当罢御史,不蒙开纳。

yán zé nán yǐ mào jū fú wàng jiàng chù

这句话大意是:言责难以冒居,伏望降黜。

lǚ gōng zhe lǜ yán zhě jiāng jī nù shàng yì zhì cháo tíng yǒu zuì yán zhě zhī shī nǎi zòu qǐ shāo yǔ yōu qiān lìng jiě yán zhí

这句话大意是:”吕公著虑言者将激怒上意,致朝廷有罪言者之失,乃奏乞稍与优迁,令解言职。

guǐ chǒu xià rén wéi nán chuān zhài

这句话大意是:癸丑,夏人围南川砦。

gēng shēn liáo hǎi yún sì jìn jì mín qián qiān wàn

这句话大意是:庚申,辽海云寺进济民钱千万。

dīng mǎo yǐ shàng shū yòu chéng liú zhì wèi shàng shū zuǒ chéng bīng bù shàng shū wáng cún wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:丁卯,以尚书右丞刘挚为尚书左丞,兵部尚书王存为尚书右丞。

wù chén biǎn yòu jiàn yì dài fū liáng dào zhī lù zhōu shì yù shǐ sūn shēng zhī jì zhōu

这句话大意是:戊辰,贬右谏议大夫梁焘知潞州,侍御史孙升知济州。

xiān shì dào qǐ hái zhāng shùn mín tái zhí zhāng shí shàng bù tīng

这句话大意是:先是焘乞还张舜民台职,章十上,不听。

yòu yú shěng zhōng miàn zé jǐ shì zhōng zhāng wèn bù néng bó hái shùn mín zhì mìng yǐ wéi shī zhí yīn qiào wèn tān lù bù qù bù zhī shì suǒ wèi xiū chǐ ér shēng yì hé wèn yǐn dào bù zhī xiū chǐ děng yǔ zuò péng fù tóng biǎn

这句话大意是:又于省中面责给事中张问不能驳还舜民制命,以为失职,因诮问贪禄不去,不知世所谓羞耻,而升亦劾问,引焘不知羞耻等语,坐朋附同贬。

guǐ yǒu yǐ hú zōng yù wèi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:癸酉,以胡宗愈为御史中丞。

zōng yù shǒu jìn liù shì yuē duān běn zhèng zhì zhī nán jiā yì shǒu fǎ wèi tiān

这句话大意是:宗愈首进六事,曰端本、正志、知难、加意、守法、畏天。

tā rì zòu duì biàn diàn dì wèn péng dǎng zhī shuō zōng yù yuē jūn zǐ wèi xiǎo rén wèi jiān xié zé xiǎo rén bì zhǐ jūn zǐ wèi péng dǎng

现代白话:它日,奏对便殿,帝问朋党之说,宗愈曰:“有德行的人谓品行较差的人为奸邪,则品行较差的人必指有德行的人为朋党。

bì xià zé zhōng lì bù yǐ zhě yòng zhī zé péng dǎng zì xiāo

这句话大意是:陛下择中立不倚者用之,则朋党自消。

yīn jìn jūn zǐ wú dǎng lùn

现代白话:”因进《有德行的人无党论》。

liù yuè jiǎ shēn yǐ jīng xi lù tí diǎn xíng yù péng rǔ lì wèi qǐ jū shè rén

现代白话:六月,甲申,以京西路提点刑狱彭你砺为起居舍人。

zhí zhèng yǒu wèn xīn jiù zhī zhèng zhě rǔ lì yuē zhèng wú bǐ cǐ zhī biàn yī yú shì ér yǐ

现代白话:执政有问新旧之政者,你砺曰:“政无彼此之辨,一于是而已。

jīn suǒ gèng dà zhě qǔ shì jí chāi yì fǎ xíng zhī ér shì mín jiē bìng wèi jiàn qí kě yě

这句话大意是:今所更大者,取士及差役法,行之而士民皆病,未见其可也。

xīn chǒu yǐ tóng zhī shū mì yuàn ān dào zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:辛丑,以同知枢密院安焘知枢密院事。

rén yín yǒu xīng rú guā chū wén chāng

这句话大意是:壬寅,有星如瓜,出文昌。

ā lǐ gǔ bī guǒ zhuāng lǜ zhòng qiè jù táo zhōu shā lüě rén chù qiāng qiú jié yào mì shǐ suǒ bù qiè líng lái gào

这句话大意是:阿里骨逼果庄率众窃据洮州,杀掠人畜,羌酋结药密使所部怯陵来告。

ā lǐ gǔ qiǎn rén zhí qiè líng jié yào kǒng shì jué yǐ qí qī zǐ lái guī

这句话大意是:阿里骨遣人执怯陵,结药恐事觉,以其妻子来归。

bǐng wǔ shòu jié yào sān bān fèng zhí

这句话大意是:丙午,授结药三班奉职。

wù shēn yǐ dīng zhì wèi yòu zhèng yán

这句话大意是:戊申,以丁骘为右正言。

zhì zì xíng xīn fǎ jí bù kěn wèi zhī xiàn zhé zī jiān dāng jǐ èr shí nián rén duō chēng zhī

这句话大意是:骘自行新法,即不肯为知县,折资监当,几二十年,人多称之。

yǐ mì gé xiào lǐ zhū chéng zhào tǐng zhī wèi jiān chá yù shǐ

这句话大意是:以秘阁校理诸城赵挺之为监察御史。

tǐng zhī shǐ tōng pàn dé zhōu xī yì háng shì yì fǎ

这句话大意是:挺之始通判德州,希意行市易法。

shí huáng tíng jiān jiān dé ān zhèn wèi zhèn xiǎo mín pín bù kān zhū qiú

这句话大意是:时黄庭坚监德安镇,谓镇小民贫,不堪诛求。

jí zhào shì guǎn zhí sū shì yuē tǐng zhī jù liǎn xiǎo rén xué xíng wú qǔ qǐ kān cǐ xuǎn

现代白话:及召试馆职,苏轼曰:“挺之聚敛品行较差的人,学行无取,岂堪此选!

tǐng zhī shēn xián zhī

这句话大意是:”挺之深衔之。

tíng jiān fēn níng rén yě

这句话大意是:庭坚,分宁人也。

qiū qī yuè xīn hài zhào hù bù xiū kuài jì lù

这句话大意是:秋,七月,辛亥,诏户部修《会计录》。

kāi fǔ yí tóng sān sī pàn dà míng fǔ hán jiàng yǐ sī kōng zhì shì

这句话大意是:开府仪同三司、判大名府韩绛,以司空致仕。

xià rén kòu zhèn róng jūn zhū bǎo liú chāng zuò děng yù zhī ér tuì

这句话大意是:夏人寇镇戎军诸堡,刘昌祚等御之而退。

zhào fǔ jiè sān lù jiào yuè bǎo jiá

这句话大意是:诏府界三路教阅保甲。

fù kè lì chǎng wù kuī é kē fá

这句话大意是:复课利场务,亏额科罚。

yǐ mǎo quán kāi fēng fǔ tuī guān zhāng shāng yīng chū tí diǎn hé dōng xíng yù

这句话大意是:乙卯,权开封府推官张商英,出提点河东刑狱。

chū cháo tíng shāo gēng xīn fǎ shāng yīng shàng shū yán sān nián wú gǎi yú fù zhī dào

这句话大意是:初,朝廷稍更新法,商英上书言:“三年无改于父之道。

jīn xiān dì líng tǔ wèi gàn nài hé qīng yì biàn gēng

这句话大意是:今先帝陵土未干,奈何轻议变更!

yòu cháng yí shū sū shì qiú rù tái yǒu lǎo sēng yù zhù wū sì hē fó mà zǔ zhī yǔ huò de zhī yǐ gào lǚ gōng zhe gōng zhe zhī yuè gù chū zhī

这句话大意是:”又尝移书苏轼,求入台,有“老僧欲住乌寺,呵佛骂祖”之语,或得之,以告吕公著,公著之悦,故出之。

bǐng chén ba zhū zhōu jūn shù wài suì gòng

这句话大意是:丙辰,罢诸州军数外岁贡。

liáo zhǔ liè yú hēi lǐng

这句话大意是:辽主猎于黑岭。

dīng sì chū zá bó cì xìng shèng gōng pín mín

这句话大意是:丁巳,出杂帛赐兴圣宫贫民。

wù wǔ yǐ liáo shǐ hè kūn chéng jié qǔ yàn chuí gǒng diàn shǐ yòng lè

这句话大意是:戊午,以辽使贺坤成节,曲宴垂拱殿,始用乐。

gēng shēn jìn fēng li qián dé wèi nán píng wáng

这句话大意是:庚申,进封李乾德为南平王。

xīn yǒu gǎi chéng zhōu wèi qú yáng jūn

这句话大意是:辛酉,改诚州为渠阳军。

rén xū yù zhá fù zhōng shū shěng yuē mén xià shì láng hán wéi cháng miàn zòu fàn bǎi lù rèn xíng bù shì láng suǒ wéi bù zhèng

这句话大意是:壬戌,御札付中书省曰:“门下侍郎韩维,尝面奏范百禄任刑部侍郎所为不正。

fǔ chén zòu hé chén liáo dāng xíng zhāng shū míng lùn qū zhí qǐ dàn kǒu chén yì yù wú jì hé yì jiān chán

这句话大意是:辅臣奏劾臣僚,当形章疏,明论曲直,岂但口陈,意欲无迹,何异奸谗!

kě ba shǒu běn guān fēn sī nán jīng

这句话大意是:可罢守本官,分司南京。

lǚ gōng zhe shàng shū yán zì lái dà chén zào xī mì lùn wèi cháng xū jù zhāng shū

这句话大意是:”吕公著上疏言:“自来大臣造膝密论,未尝须具章疏。

wéi sù yǒu rén wàng hū rán jùn zé zuì zhuàng wèi míng kǒng zhōng wài rén qíng bù ān

这句话大意是:维素有人望,忽然峻责,罪状未明,恐中外人情不安。

lǚ dà fáng yì yǐ wéi yán

这句话大意是:”吕大防亦以为言。

jiǎ zǐ zhào wéi chú zī zhèng diàn dà xué shì zhī dèng zhōu

这句话大意是:甲子,诏维除资政殿大学士、知邓州。

zhōng shū shè rén céng zhào fēng hái cí tóu jù zhuàng yuē gǔ zhě zuò ér lùn dào wèi zhī sān gōng qǐ bì jù àn dú wéi shì

这句话大意是:中书舍人曾肇封还词头,具状曰:“古者坐而论道,谓之三公,岂必具案牍为事!

jīn bì xià zé wéi tú kǒu zòu ér yǐ suì yǐ wéi yǒu wú jūn zhī yì chén kǒng mìng xià zhī rì rén xīn xuàn huò wèi bì xià yǐ yí sì zhī zuì ér zhú dà chén

这句话大意是:今陛下责维徒口奏而已,遂以为有无君之意,臣恐命下之日,人心眩惑,谓陛下以疑似之罪而逐大臣。

bù bào

这句话大意是:”不报。

yǐ ér gōng zhe fù yú biàn diàn qǐ gǎi wéi cí tóu nǎi zhào zhōng shū shěng yǐ jūn láo yì yì mìng shè rén sū zhé wèi zhī

这句话大意是:已而公著复于便殿乞改维词头,乃诏中书省以均劳逸意,命舍人苏辙为之。

wéi xún yǐ bìng gǎi rǔ zhōu

现代白话:维寻以病改你州。

yǐ chǒu yǐ zuǒ sī jiàn lǚ táo wèi jīng xi zhuǎn yùn fù shǐ shì yù shǐ shàng guān jūn wéi bǐ bù yuán wài láng

这句话大意是:乙丑,以左司谏吕陶为京西转运副使,侍御史上官均为比部员外郎。

xiān shì yù shǐ dù chún yòu sī jiàn gǔ yì yuán zhāng shùn mín bà zhí shì hé táo jūn miàn qī tóng liè bù kěn lùn jiù

这句话大意是:先是御史杜纯、右司谏贾易缘张舜民罢职事,劾陶、均面欺同列,不肯论救。

táo zì qǐng bǔ wài shàng shū yán dù chún jí hán wéi zhī kè yǐ cǐ mèi wéi gǔ yì nǎi chéng yí zhī sǐ dǎng wèi yí bào yuàn bì yù chén fèi zhú ér hòu yǐ wéi bì xià xìng chá

这句话大意是:陶自请补外,上疏言:“杜纯及韩维之客,以此媚维,贾易乃程颐之死党,为颐报怨,必欲臣废逐而后已,惟陛下幸察!

yì fán wǔ zhuàng hé táo wèi guǐ jué jiān rén tuō péng fù yǐ zì ān gù táo jūn jiē ba yán zhí ér táo dú wài bǔ

这句话大意是:”易凡五状劾陶,谓诡谲奸人,托朋附以自安,故陶、均皆罢言职,而陶独外补。

gēng wǔ liáo zhǔ yǐ dà yǔ ba liè

这句话大意是:庚午,辽主以大雨罢猎。

dīng chǒu liáo qín yuè guó wáng ā niǎn zú xún zhuī fēng qín wèi guó wáng

这句话大意是:丁丑,辽秦越国王阿辇卒,寻追封秦魏国王。

bā yuè xīn sì yòu sī jiàn gǔ yì ba zhī huái zhōu

这句话大意是:八月,辛巳,右司谏贾易罢知怀州。

zì sū shì yǐ cè tí shì wéi tái jiàn guān suǒ yán ér yán zhě duō yǔ chéng yí shàn shì yí jiāo wù qí dǎng dié xiāng gōng

这句话大意是:自苏轼以策题事为台谏官所言,而言者多与程颐善,轼、颐交恶,其党迭相攻。

yì dú jiàn yán qǐng bìng zhú èr rén yòu yán lǚ táo dǎng shì xiōng dì ér wén yàn bó shí zhǔ zhī yǔ qīn yàn bó jí fàn chún rén

这句话大意是:易独建言请并逐二人,又言吕陶党轼兄弟,而文彦博实主之,语侵彦博及范纯仁。

tài huáng tài hòu nù yù jùn zé yì lǚ gōng zhe yán yì suǒ yán pō qiē zhí wéi dǐ dà chén tài shèn ěr nǎi zhǐ ba yì jiàn zhí chū wài

现代白话:太皇太后怒,欲峻责易,吕公著言易所言颇切直,惟诋大臣太甚你,乃止罢易谏职,出外。

gōng zhe tuì yǔ tóng liè yuē jiàn guān suǒ yán wèi lùn dé shī

这句话大意是:公著退,语同列曰:“谏官所言,未论得失。

gù zhǔ shàng chūn qiū fāng shèng lǜ yì shí yǒu dǎo yú huò shàng xīn zhě zhèng chì zuǒ yòu zhèng chén bù kě yù shǐ rén zhǔ qīng yán zhě

这句话大意是:顾主上春秋方盛,虑异时有导谀惑上心者,正敕左右争臣,不可预使人主轻言者。

zhòng jiē tàn fú

这句话大意是:”众皆叹服。

chéng yí ba jīng yán quán tóng guǎn jù xī jīng guó zǐ jiàn

这句话大意是:程颐罢经筵,权同管句西京国子监。

xiān shì yí fù jiǎng huì dì chuāng zhěn bù yù ěr yīng yǐ lěi rì

这句话大意是:先是颐赴讲会,帝疮疹,不御迩英已累日。

yí tuì yì zǎi xiàng wèn yuē shàng bù yù diàn zhī fǒu

这句话大意是:颐退,诣宰相问曰:“上不御殿,知否?

yuē bù zhī

这句话大意是:”曰:“不知。

yuē èr shèng lín cháo shàng bù yù diàn tài huáng tài hòu bù dàng dú zuò

这句话大意是:”曰:“二圣临朝,上不御殿,太皇太后不当独坐。

qiě rén zhǔ yǒu jí ér zǎi xiàng bù zhī kě hu

这句话大意是:且人主有疾而宰相不知,可吗?

yì rì lǚ gōng zhe děng shǐ yǐ yí yán wèn jí

这句话大意是:”翼日,吕公著等始以颐言问疾。

yóu shì dà chén duō bú yuè gù chù zhī

这句话大意是:由是大臣多不悦,故黜之。

yí yīn sān shàng zhāng qǐ nà guān guī tián lǐ bù bào

这句话大意是:颐因三上章,乞纳官归田里,不报;。

yòu qǐ zhì shì yì bù bào

这句话大意是:又乞致仕,亦不报。

shí lǚ gōng zhe dú xiāng qún xián zài cháo bù néng bù yǐ lèi xiāng cóng suì yǒu luò dǎng shǔ dǎng shuò dǎng zhī hào

这句话大意是:时吕公著独相,群贤在朝,不能不以类相从,遂有洛党、蜀党、朔党之号。

luò dǎng yǐ yí wéi shǒu ér zhū guāng tíng gǔ yì wèi fǔ

这句话大意是:洛党以颐为首,而朱光庭、贾易为辅;。

shǔ dǎng yǐ sū shì wéi shǒu ér lǚ táo děng wéi fǔ

这句话大意是:蜀党以苏轼为首,而吕陶等为辅;。

shuò dǎng yǐ liú zhì liáng dào wáng yán sōu liú ān shì wéi shǒu ér fǔ zhī zhě yóu zhòng

这句话大意是:朔党以刘挚、梁焘、王岩叟、刘安世为首,而辅之者尤众。

shì shí xī fēng yòng shì zhī chén tuì xiū sàn dì yuàn rù gǔ suǐ yīn cì jiàn xì

这句话大意是:是时熙、丰用事之臣,退休散地,怨入骨髓,阴伺间隙;。

ér zhū chén bù wù gè wèi dǎng bǐ yǐ xiāng zī yì

这句话大意是:而诸臣不悟,各为党比以相訾议。

wéi lǚ dà fáng qín rén zhuàng zhí wú dǎng

这句话大意是:惟吕大防秦人,戆直无党;。

fàn zǔ yǔ sī mǎ kāng bù lì dǎng

这句话大意是:范祖禹、司马康不立党。

guǐ wèi yǐ xī fán kòu táo hé mín bèi hài zhě gěi qián sù sǐ zhě cì bó qí jiā

这句话大意是:癸未,以西蕃寇洮、河,民被害者给钱粟,死者赐帛其家。

yǐ yǒu mìng lǚ dà fáng wèi xī jīng fèng ān shén zōng yù róng lǐ yí shǐ

这句话大意是:乙酉,命吕大防为西京奉安神宗御容礼仪使。

dīng hài kǒng wén zhòng dīng zhì jìn duì tài huáng tài hòu xuān yù yuē yī xīn wèi guó wù wèi péng bǐ

这句话大意是:丁亥,孔文仲、丁骘进对,太皇太后宣谕曰:“一心为国,勿为朋比。

guǐ sì yǐ xià guó zhèng luàn zhǔ yòu qiáng chén liáng yǐ bū děng shàn quán nì mìng zhào zhū lù shuài chén yán bīng bèi zhī

这句话大意是:癸巳,以夏国政乱主幼,强臣梁乙逋等擅权逆命,诏诸路帅臣严兵备之。

gēng zǐ shòu xī fān shǒu lǐng xīn móu qīn zhān yín zhōu tuán liàn shǐ wēn xī xīn guā zhōu tuán liàn shǐ yǐ bù cóng jié wǎ chuò rù kòu gù yě

这句话大意是:庚子,授西蕃首领心牟钦毡银州团练使,温溪心瓜州团练使,以不从结咓龊入寇故也。

xīn chǒu jīng yuán lù yán xià rén kòu sān chuān zhū zhài guān jūn bài zhī

这句话大意是:辛丑,泾原路言夏人寇三川诸砦,官军败之。

dīng wèi xī hé lù yán zhī mín zhōu zhǒng yì fù táo zhōu qín guǒ zhuāng qīng yi jié

这句话大意是:丁未,熙河路言知岷州种谊复洮州,擒果庄青宜结;。

wù shēn zǎi chén lǜ bǎi guān biǎo hè

这句话大意是:戊申,宰臣率百官表贺。

guǒ zhuāng jié xiá yǒu zhì móu suǒ bù jīng ruì shù wèi biān huàn

这句话大意是:果庄桀黠有智谋,所部精锐,数为边患。

xī níng zhōng yòu xiàn hé zhōu shén zōng lǚ zhào wáng sháo yù shēng zhì zhī

这句话大意是:熙宁中,诱陷河州,神宗屡诏王韶,欲生致之。

zhì shì yǔ xià rén jiě chóu wèi yuán zhù táo zhōu jū zhī

这句话大意是:至是与夏人解仇为援,筑洮州居之。

yì lǜ zhòng pò qí chéng qín guǒ zhuāng kǎn sòng jīng shī

这句话大意是:谊率众破其城,擒果庄,槛送京师。

yì è zhī dì yě

这句话大意是:谊,谔之弟也。

shí èr biān shǎo jìng ér xī sāi yóu kǔ kòu lüě

这句话大意是:时二边少靖,而西塞犹苦寇掠。

ān dào yán wèi guó zhě bù kě hǎo yòng bīng yì bù kě wèi yòng bīng

这句话大意是:安焘言:“为国者不可好用兵,亦不可畏用兵。

hǎo zé pí mín wèi zé yí huàn

这句话大意是:好则疲民,畏则遗患。

jīn zhāo tíng měi jiè jiāng lì fēi jǔ guó rù kòu wú de yīng zhī zé gù wèi yòng bīng yǐ

现代白话:今朝廷每戒疆吏,非举国入寇,毋得应之,则固畏用兵了。

suī jǐn bǎo zhàng shù shí duò qí jì zhōng yuàn fù jiǎng gōng rǎo zhī cè

这句话大意是:虽仅保障戍,实堕其计中,愿复讲攻扰之策。

qiě qián shùn yòu shù liáng shì shàn quán zú dǎng qiú qú duō fǎn cè gù wàng ruò yǒu yǐ lí jiàn zhī wèi bì bù huí gē ér fù yuàn

这句话大意是:且干顺幼竖,梁氏擅权,族党酋渠,多反侧顾望,若有以离间之,未必不回戈而复怨。

cǐ zhì shèng yī qí yě

这句话大意是:此制胜一奇也。

qí hòu xià rén zì xiāng xié èr lái xiū gòng xī rú dào yán

这句话大意是:”其后夏人自相携贰,来修贡,悉如焘言。

jiǔ yuè yǐ mǎo fā tài huáng tài hòu cè bǎo yú dà qìng diàn

这句话大意是:九月,乙卯,发太皇太后册宝于大庆殿。

bǐng chén fā huáng tài hòu huáng tài fēi cè bǎo yú wén dé diàn

这句话大意是:丙辰,发皇太后、皇太妃册宝于文德殿。

jǐ wèi xià rén kòu zhèn róng jūn

这句话大意是:己未,夏人寇镇戎军。

gēng shēn wáng dí zòu sū shì chéng yí xiàng yuán xiǎo fèn jìn jié chóu yuàn yú shì yí shì sù suǒ qīn shàn zhī rén gēng xiāng dǐ jié yǐ qiú shèng shì

这句话大意是:庚申,王觌奏:“苏轼、程颐,向缘小忿,浸结仇怨,于是颐、轼素所亲善之人,更相诋讦,以求胜势。

qián rì yí qù ér yán zhě jí shì gù shì qǐ bǔ wài

这句话大意是:前日颐去而言者及轼,故轼乞补外;。

jì jiàng zhào bù yǔn xún fù jìn zhí jīng yán

这句话大意是:既降诏不允,寻复进职经筵。

jīn zhí zhèng dà chén yǒu quē ruò yù bǎo quán shì zé qiě wù dà yòng shù jī shǐ shì bù jù jí yú huǐ lìn

这句话大意是:今执政大臣有阙,若欲保全轼,则且勿大用,庶几使轼不遽及于悔吝。

yòu zòu xiǎo rén jìn nǎi zào wéi fēi yǔ yǒu wǔ guǐ shí wù shí bā jiān zhī shuō dà gài bù guò qǔ yī èr gōng yì suǒ gòng è zhě yǐ shí qí yán ér yú jiē duān liáng zhī shì yě

现代白话:”又奏:“品行较差的人近乃造为飞语,有五鬼、十物、十八奸之说,大概不过取一二公义所共恶者以实其言,而馀皆端良之士也。

fú wàng zhào bǎng cháo táng míng shì bù xìn chán yán zhī yì yǐ ān shì dà fū zhī xīn

这句话大意是:伏望诏榜朝堂,明示不信谗言之意,以安士大夫之心。

dīng mǎo jìn sī zào jīn bó

这句话大意是:丁卯,禁私造金箔。

gēng wǔ lǚ gōng zhe yán shí wǔ rì yǐ jīng yán jiǎng bì lún yǔ cì fǔ chén jí jiǎng guān yàn nèi chū yù shū táng xián lǜ shī fēn cì chén děng

这句话大意是:庚午,吕公著言:“十五日以经筵讲毕《论语》,赐辅臣及讲官宴,内出御书唐贤律诗,分赐臣等。

cì rì yú lián qián xiè méng tài huáng tài hòu xuān yù huáng dì hào xué zài gōng zhōng bié wú suǒ wéi wéi shì liú xīn diǎn jí

这句话大意是:次日于帘前谢,蒙太皇太后宣谕:‘皇帝好学,在宫中别无所为,惟是留心典籍。

tiān xià xìng shèn

这句话大意是:’天下幸甚!

chén zhé yú shàng shū lún yǔ xiào jīng zhōng jié qǔ yào yǔ gòng yī bǎi duàn jìn chéng zhù biàn yú xǐng lǎn

这句话大意是:臣辄于《尚书》、《论语》、《孝经》中节取要语共一百段进呈,庶便于省览。

tā rì sān xǐng zòu shì bì tài huáng tài hòu xuān yù gōng zhe yuē huáng dì qǔ qīng suǒ jìn měi rì shū xiě kàn lǎn shén yǒu yì yú xué wèn yǔ shī piān bù tóng yě

这句话大意是:”它日,三省奏事毕,太皇太后宣谕公著曰:“皇帝取卿所进,每日书写看览,甚有益于学问,与诗篇不同也。

yǐ hài liáo zhǔ zhù xiá lǔ jīn

这句话大意是:乙亥,辽主驻匣鲁金。

dōng shí yuè gēng chén liáo yǐ cān zhī zhèng shì wáng jīng wèi sān sī shǐ

这句话大意是:冬,十月,庚辰,辽以参知政事王经为三司使。

jiǎ shēn zhī huái zhōu gǔ yì zé zhī guǎng dé jūn

这句话大意是:甲申,知怀州贾易责知广德军。

yì xiè biǎo wèi yǐ zhōng zhí huò zuì ér zhǐ yán qún chén chán xié wǎng jí péng dǎng tāo tiān

这句话大意是:易谢表谓以忠直获罪,而指言群臣谗邪罔极,朋党滔天;。

yòu yán sū zhé chí mì mìng yǐ gào rén zhé shàng shū zì biàn

这句话大意是:又言苏辙持密命以告人,辙上疏自辨。

yú shì yù shǐ jiāo zhāng lùn yì chǎn shì chéng yí mò shòu jiào jiè fù xià wǎng shàng bèi gōng sǐ dǎng qǐ zǎo cì jiàng chù

这句话大意是:于是御史交章论易谄事程颐,默受教戒,附下罔上,背公死党,乞早赐降黜。

zhào yǐ yì yǐ ba yán zhí bù hé yú xiè shàng biǎo nèi zhǐ míng lùn shì gù yǒu shì zé

这句话大意是:诏以易已罢言职,不合于谢上表内指名论事,故有是责。

xīn mǎo jiǎn xī jīng qiú zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī

这句话大意是:辛卯,减西京囚罪一等,杖以下释之。

rén chén liáo ba jié dù shǐ yǐ xià guān jìn zhēn wán

这句话大意是:壬辰,辽罢节度使以下官进珍玩。

gēng zǐ lùn fù táo zhōu gōng zhǒng yì děng qiān zhì cì yín juàn yǒu chà

这句话大意是:庚子,论复洮州功,种谊等迁秩、赐银绢有差。

guǐ mǎo liú zhì yán zhī chén zhōu fu yáo shù zhī qí zhōu wáng yán sōu zhī lù zhōu liáng dào tōng pàn guó zhōu zhāng shùn mín zhī guǎng dé jūn gǔ yì jiē zhōng zhí bù náo yuàn zhào rù bèi rèn shǐ yǐ wèi gōng yì

这句话大意是:癸卯,刘挚言:“知陈州傅尧俞,知齐州王岩叟,知潞州梁焘,通判虢州张舜民,知广德军贾易,皆忠直不挠,愿召入备任使,以慰公议。

jiǎ chén quán zhōu zēng zhì shì bó cóng hù bù shàng shū li cháng qǐng yě

这句话大意是:甲辰,泉州增置市舶,从户部尚书李常请也。

dīng wèi fàn zǔ yǔ qǐ yú ěr yīng gé fù zhāng guà rén zōng shí wáng zhū cài xiāng suǒ shū wú yì xiào jīng tú cóng zhī

这句话大意是:丁未,范祖禹乞于迩英阁复张挂仁宗时王洙、蔡襄所书《无逸》、《孝经图》,从之。

shí yī yuè jiǎ yín liáo yǐ tè lǐ gǔn yē lǜ tǎn tóng zhī nán jīng liú shǒu shì

这句话大意是:十一月,甲寅,辽以特里衮耶律坦同知南京留守事。

bǐng chén fù zhì lián shuǐ jūn

这句话大意是:丙辰,复置涟水军。

gēng shēn xiàn guǒ zhuāng yú chóng zhèng diàn jí fàn biān zhī zhuàng yù yǐ tīng zhāo qí zi jí bù shǔ guī fù yǐ zì shú

这句话大意是:庚申,献果庄于崇政殿,诘犯边之状,谕以听招其子及部属归附以自赎。

guǒ zhuāng fú cóng shè zhī yǐ wéi péi róng xiào wèi qiǎn jū tài zhōu

这句话大意是:果庄服从,赦之,以为陪戎校尉,遣居泰州。

rén shēn zhào jiǎng dú guān yù bù kāi jiǎng rì lún jù hàn táng gù shì yǒu yì zhèng tǐ zhě sān tiáo jìn rù

这句话大意是:壬申,诏:“讲读官遇不开讲日,轮具汉、唐故事有益政体者三条进入。

xiān shì sū sòng yán guó cháo diǎn zhāng dà dǐ yán xí táng jiù

这句话大意是:”先是苏颂言:“国朝典章,大抵沿袭唐旧。

qǐ zhào shǐ guān cǎi xīn táng shū zhōng chén zhǔ suǒ xíng rì jìn shù shì

这句话大意是:乞诏史官采《新唐书》中臣主所行,日进数事。

gù yǒu shì zhào

这句话大意是:”故有是诏。

sòng měi jìn kě wèi guī jiè yǒu bǔ shí zhèng zhě bì shù yòu jǐ yì fǎn fù yán zhī

这句话大意是:颂每进可为规戒有补时政者,必述又己意,反复言之。

yǐ hài yǐ dà xuě mín duō dòng sǐ zhào jiā zhèn xù qí wú qīn zhǔ zhě guān yì zhī

这句话大意是:乙亥,以大雪,民多冻死,诏加赈恤,其无亲属者,官瘗之。

ba nèi diàn chéng zhì shì huàn wén zī fǎ

这句话大意是:罢内殿承制试换文资法。

shí èr yuè jǐ mǎo shuò liáo yǐ shū mì zhí xué shì lǚ sì lì cān zhī zhèng shì

这句话大意是:十二月,己卯朔,辽以枢密直学士吕嗣立参知政事。

yǐ yǒu yǐ dà hán cì zhū jūn xīn tàn qián

这句话大意是:乙酉,以大寒,赐诸军薪炭钱;。

yòu lìng kāi fēng fǔ yuè fāng shì pín mín yǐ qián bǎi wàn jì kǒu liàng lǎo shào gěi zhī

这句话大意是:又令开封府阅坊市贫民,以钱百万,计口量老少给之。

bǐng xū xìng lóng jié chū shàng shòu yú zǐ chén diàn

这句话大意是:丙戌,兴龙节,初上寿于紫宸殿。

jǐ chǒu yǐ dà hán ba jí yīng diàn yàn

这句话大意是:己丑,以大寒,罢集英殿宴。

rén chén wù zhēng shēng yán bù zú lǎo yòu wàn rén dù hé nán qiǎn shǐ lǐn shí zhī réng yù shēng yán wù shī hé běi de

这句话大意是:壬辰,兀征声延部族老幼万人渡河南,遣使廪食之,仍谕声延勿失河北地。

rén yín bān yuán yòu chì lìng shì

这句话大意是:壬寅,颁《元祐敕令式》。

bǐng wǔ zhào tǐng zhī zòu sū shì xué shù běn chū zhàn guó cè zòng héng chuǎi mó zhī shuō

这句话大意是:丙午,赵挺之奏:“苏轼学术,本出《战国策》纵横揣摩之说。

jìn rì xué shì yuàn cè shì liáo zhèng yī guǎn zhí nǎi yǐ wáng mǎng yuán shào dǒng zhuó cáo cāo cuàn hàn zhī shù wèi wèn

这句话大意是:近日学士院策试廖正一馆职,乃以王莽、袁绍、董卓、曹操篡汉之术为问。

shǐ shì dé zhì jiāng wú suǒ bù wéi yǐ

现代白话:使轼得志,将无所不为了。

shì dōng shǐ bì biàn kǒu

这句话大意是:是冬,始闭汴口。

shì suì xià gǎi yuán tiān yí zhì píng

这句话大意是:是岁,夏改元天仪治平。

zhé sòng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí quán zhāo xiào huáng dì yuán yòu sān nián liáo dà ān sì nián

这句话大意是:○哲宋宪元继道显德定功钦文睿武齐全昭孝皇帝元祐三年(辽大安四年)。

chūn zhēng yuè gēng xū fù zhì guǎng huì cāng cóng shì jiǎng fàn zǔ yǔ yán yě

这句话大意是:春,正月,庚戌,复置广惠仓,从侍讲范祖禹言也。

liáo zhǔ rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:辽主如混同江。

jiǎ yín tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:甲寅,太白昼见。

jǐ wèi cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:己未,朝献景灵宫。

gēng shēn zhào fā jīng xī nán lù quē é jìn jūn gǔ wǔ shí yú wàn hú jiǎn shì jià chū tiào zhì mài shú rì zhǐ

这句话大意是:庚申,诏发京西南路阙额禁军谷五十馀万斛,减市价出粜,至麦熟日止;。

yǐ xuě hán wù jià xiáng yǒng yě

这句话大意是:以雪寒,物价翔踊也。

dīng mǎo wáng dí zòu sū shì cháng yú cí huá ér àn yú lǐ yì ruò shǐ jiǔ zài cháo tíng zé bì lì yì wàng zuò

这句话大意是:丁卯,王觌奏:“苏轼长于辞华而暗于理义,若使久在朝廷,则必立异妄作。

yi qiě yǔ yī jùn shāo wéi qīng fú zào jìng zhī jiè

这句话大意是:宜且与一郡,稍为轻浮躁竞之戒。

xīn yǒu zhào guǎng nán xi lù zhū yá jūn kāi shì ēn xìn xǔ shēng lí huǐ guò zì xīn

这句话大意是:辛酉,诏广南西路朱崖军开示恩信,许生黎悔过自新。

rén xū ba shàng yuán yóu xìng

这句话大意是:壬戌,罢上元游幸。

jiǎ zǐ wǔ guó bù zhǎng gòng yú liáo

这句话大意是:甲子,五国部长贡于辽。

gēng wǔ liáo miǎn shàng jīng bū táo jí pín hù shuì fù

这句话大意是:庚午,辽免上京逋逃及贫户税赋。

rén shēn ā lǐ gǔ fèng biǎo xiè zuì

这句话大意是:壬申,阿里骨奉表谢罪。

zhào biān jiāng wú chū bīng réng ba zhāo nà

这句话大意是:诏边将无出兵,仍罢招纳。

jiǎ xū liáo yǐ shàng jīng nán jīng jī xǔ liáng rén zì yù

这句话大意是:甲戌,辽以上京、南京饥,许良人自鬻。

dīng chǒu liáo qǔ shè xī jīng yì tú

这句话大意是:丁丑,辽曲赦西京役徒。

èr yuè jiǎ shēn ba xiū jīn míng chí qiáo diàn

这句话大意是:二月,甲申,罢修金明池桥殿。

yǐ yǒu shí jiǔ yīn bù jiě hàn lín xué shì jiān shì dú sū shì yán chāi yì zhī fǎ tiān xià yǐ wéi wèi biàn dú tái jiàn guān shù rén zhě zhǔ qí yì yǐ wéi bù kě gǎi

这句话大意是:乙酉,时久阴不解,翰林学士兼侍读苏轼言:“差役之法,天下以为未便,独台谏官数人者主其议,以为不可改。

jìn wén shū yuǎn xiǎo chén zhāng xíng zhě lì yán qí bì ér jiàn guān hán chuān shēn dǐ zhī zhì yù zhòng jiā biǎn cuàn

这句话大意是:近闻疏远小臣张行者力言其弊,而谏官韩川深诋之,至欲重加贬窜。

cǐ děng yì wú tā yì fāng sī mǎ guāng zài shí zé yù xī hé guāng yì

这句话大意是:此等亦无它意,方司马光在时,则欲希合光意;。

jí qí jì mò zé wàng yì bì xià yǐ wéi zhǔ guāng zhī yán

这句话大意是:及其既殁,则妄意陛下以为主光之言。

shū bù zhī guāng zhì chéng jǐn gōng běn bù qiú rén xī hé

这句话大意是:殊不知光至诚尽公,本不求人希合;。

ér bì xià xū xīn wú wǒ yì qǐ yǒu suǒ zhǔ zāi

现代白话:而陛下虚心无我,亦岂有所主啊!

shǐ guāng wú yàng zhì jīn jiàn qí fǎ shāo bì zé gèng zhī jiǔ yǐ

现代白话:使光无恙至今,见其法稍弊,则更之久了。

chén měi jiàn lǚ gōng zhe ān dào lǚ dà fáng fàn chún rén jiē yán chāi yì bù biàn dàn wèi yǐ xíng zhī lìng bù yù qīng biàn jiān kǒng tái jiàn fēn zhēng zú nán tiáo hé

这句话大意是:臣每见吕公著、安焘、吕大防、范纯仁,皆言差役不便,但为已行之令,不欲轻变,兼恐台谏纷争,卒难调和。

yuàn bì xià wèn lǚ gōng zhe děng lìng zhǐ chén chà gù èr fǎ gè yǒu ruò gàn lì hài

这句话大意是:愿陛下问吕公著等,令指陈差、雇二法各有若干利害;。

xī rì gù yì zhōng děng rén hù suì chū qián jǐ hé

这句话大意是:昔日雇役,中等人户岁出钱几何;。

jīn zhě chāi yì suì fèi qián jǐ hé

这句话大意是:今者差役,岁费钱几何;。

yòu jǐ nián yī cì chāi yì

这句话大意是:又几年一次差役。

jiē kě yǐ zhé cháng bǔ duǎn yuē jiàn qí shù yǐ cǐ jì suàn lì hài zhuó rán

现代白话:皆能够折长补短,约见其数,以此计算,利害灼然。

ér kuàng nóng mín zài guān tān lì jiǎo xū bǎi duān cán shí bǐ zhī gù rén kǔ lè shí bèi mín qióng wú gào zhì shāng yīn yáng zhī hé

这句话大意是:而况农民在官,贪吏狡胥,百端蚕食,比之雇人,苦乐十倍,民穷无告,致伤阴阳之和。

jīn lái suǒ yán wàn yī shǎo yǒu kě cǎi jí qǐ liú zhōng zuò shèng yì xíng xià shù jī shàng dá tiān jiè xià quán xiǎo mín

这句话大意是:今来所言,万一少有可采,即乞留中,作圣意行下,庶几上答天戒,下全小民。

bǐng xū zhào hé dōng kǔ hán liáng dù cún xù shù bīng

这句话大意是:丙戌,诏:“河东苦寒,量度存恤戍兵。

jǐ chǒu yǐ zuǒ sī jiàn fēng jì wèi guó zǐ sī yè

这句话大意是:己丑,以左司谏丰稷为国子司业。

yáng wáng hào jīng wáng yūn cháng lìng chéng dū fǔ lù zǒu mǎ chéng shòu zào jǐn dì yī jì dú zòu hé yǐ wéi jìn shǔ shē chǐ guān lì fèng zhǐ yi jiē jiū zhèng qí zuì

这句话大意是:扬王颢、荆王𫖳尝令成都府路走马承受造锦地衣,稷独奏劾,以为近属奢侈,官吏奉旨,宜皆纠正其罪。

jǐ shì zhōng zhào jūn xī yuē jiàn guān rú shì tiān xià bì tài píng yǐ

现代白话:给事中赵君锡曰:“谏官如是,天下必太平了。

bù shù rì jì ba yán zhí

这句话大意是:”不数日,稷罢言职。

guǐ sì zhào diàn shì jīng yì shī fù rén bìng shì cè yī dào

这句话大意是:癸巳,诏:“殿试经义、诗赋人并试策一道。

cóng zhào tǐng zhī qǐng yě

这句话大意是:”从赵挺之请也。

jiǎ wǔ liáo qǔ shè chūn zhōu yì tú zhōng shēn zhě jiē wǔ suì miǎn

这句话大意是:甲午,辽曲赦春州役徒,终身者皆五岁免。

jǐ hài liáo zhǔ rú chūn zhōu

这句话大意是:己亥,辽主如春州。

shè tài zhōu yì tú

这句话大意是:赦泰州役徒。

yǐ sì zhī gòng jǔ sū shì tóng sūn jué kǒng wén zhòng yán měi yī shì jìn shì zhū kē jí tè zòu míng yuē bā bǎi yú rén

这句话大意是:乙巳,知贡举苏轼同孙觉、孔文仲言:“每一试进士、诸科及特奏名约八百馀人。

jiù zhì lǐ bù yǐ zòu míng zhì yù shì ér chù zhě shén duō

这句话大意是:旧制,礼部已奏名,至御试而黜者甚多。

jiā yòu shǐ jǐn cì chū shēn jìn zá fàn yì miǎn chù luò jiē fēi zǔ zōng běn yì

这句话大意是:嘉祐始尽赐出身,近杂犯亦免黜落,皆非祖宗本意。

jìn shì shēng jiǎ běn wèi nán shěng dì yī rén chàng míng jìn xià fāng tè shēng zhī jiē chū yī shí shèng duàn

这句话大意是:进士升甲,本为南省第一人唱名近下,方特升之,皆出一时圣断。

jīn lǐ bù shí rén yǐ shàng bié shì guó zǐ kāi fēng jiě shì wǔ jǔ dì yī rén jīng míng xíng xiū jìn shì jí gāi tè zòu ér yù zhèng zòu zhě dìng zhe yú lìng suì shēng yī jiǎ

这句话大意是:今礼部十人以上别试,国子、开封解试、武举第一人、经明行修进士及该特奏而预正奏者,定著于令,遂升一甲。

zé shì fǎ zài yǒu sī ēn bù guī yú rén zhǔ shén wú wèi yě

这句话大意是:则是法在有司,恩不归于人主,甚无谓也。

jīn tè shēng zhě yuē yǐ jí sì bǎi wǔ shí rén yòu xǔ lì wài jù jiǎn yī jǔ zé dāng fù zēng shù bǎi rén

这句话大意是:今特升者约已及四百五十人,又许例外遽减一举,则当复增数百人。

cǐ cáo chuí lǎo wú tā wàng bù zài zhōu xiàn wéi wu dú huò yǐ wéi guī jì cán mín bài guān wú yì yǒu sǔn

这句话大意是:此曹垂老无它望,布在州县,惟务黩货以为归计,残民败官,无益有损。

yì zhě bù guò wèi yi guǎng ēn zé bù zhī lì bù yǐ yǒu xiàn zhī guān dài wú qióng zhī lì hù bù yǐ yǒu xiàn zhī cái lù wú yòng zhī rén ér suǒ zhì zhōu xiàn jǔ lí qí hài wèi zhī ēn zé fēi chén suǒ shí yě

这句话大意是:议者不过谓宜广恩泽,不知吏部以有限之官待无穷之吏,户部以有限之财禄无用之人,而所至州县举罹其害,谓之恩泽,非臣所识也。

yuàn duàn zì shèng yì zhǐ yòng qián mìng réng zhào kǎo guān liàng qǔ yī èr shí rén wěi yǒu xué wèn cí lǐ yōu cháng zhě jí xǔ chū guān qí yú jiē bǔ wén xué zhǎng shǐ zhī lèi bù lǐ xuǎn xiàn

这句话大意是:愿断自圣意,止用前命,仍诏考官量取一二十人,委有学问、词理优长者,即许出官,其馀皆补文学、长史之类,不理选限。

yú shì zhào dìng tè zòu míng kǎo qǔ jìn shì rù sì děng yǐ shàng zhū kē rù sān děng yǐ shàng tōng zài shì zhě jì zhī wú de qǔ guò quán é zhī bàn hòu suì zhe wèi lìng

这句话大意是:”于是诏定特奏名,考取进士入四等以上、诸科入三等以上,通在试者计之,毋得取过全额之半,后遂著为令。

yǐ zhèng zì liú ān shì wèi yòu zhèng yán

这句话大意是:以正字刘安世为右正言。

sī mǎ guāng jì méi tài huáng tài hòu wèn lǚ gōng zhe guāng mén xià shì sù suǒ hòu shàn kě rèn tái jiàn zhě shú dāng xiān yòng

这句话大意是:司马光既没,太皇太后问吕公著:“光门下士素所厚善可任台谏者,孰当先用?

gōng zhe yǐ ān shì duì suì zhuó rèn zhī

这句话大意是:”公著以安世对,遂擢任之。

sān yuè bǐng chén sī kōng zhì shì kāng guó gōng hán jiàng zú shì xiàn sù

这句话大意是:三月,丙辰,司空致仕康国公韩绛卒,谥献肃。

jiàng xǐ yán jiē shì dà fū

这句话大意是:绛喜延接士大夫。

shǐ yǔ wáng ān shí shàn qí hòu pō yì yīn shù chēng jiàn sī mǎ guāng kě dà yòng

这句话大意是:始与王安石善,其后颇异,因数称荐司马光可大用。

rán zhōng yǐ dǎng ān shí fù de zhèng qīng yì shǎo zhī

这句话大意是:然终以党安石复得政,清议少之。

yǐ chǒu liáo miǎn gāo lí suì gòng

这句话大意是:乙丑,辽免高丽岁贡。

jǐ sì cì jìn shì li cháng níng děng bìng zhū kē jí dì chū shēn gòng yī qiān yī bǎi èr shí èr rén

这句话大意是:己巳,赐进士李常宁等并诸科及第、出身共一千一百二十二人。

liáo zhèn shàng jīng jí píng jǐn lái sān zhōu jī

这句话大意是:辽赈上京及平、锦、来三州饥。

jiǎ xū xīn zēng shì hè jìn shì qián bǎi wàn jiǔ wǔ bǎi hú wéi qī jí fèi

这句话大意是:甲戌,新增释褐进士钱百万,酒五百壶,为期集费。

yǐ hài xià rén kòu dé jìng zhài jiàng guān zhāng chéng děng bài zhī

这句话大意是:乙亥,夏人寇德静砦,将官张诚等败之。

xià sì yuè wù yín lìng zhū lù jùn yì jù yì fǎ lì hài yǐ wén

这句话大意是:夏,四月,戊寅,令诸路郡邑具役法利害以闻。

jǐ mǎo liáo zhèn sū jí fù lù tiě wǔ zhōu pín mín bìng miǎn qí zū shuì

这句话大意是:己卯,辽赈苏、吉、复、渌、铁五州贫民,并免其租税。

shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng lǚ gōng zhe yǐ nián lǎo shù cí wèi

这句话大意是:尚书右仆射兼中书侍郎吕公著,以年老,数辞位。

xīn sì bài sī kōng píng zhāng jūn guó shì zhào yī yuè sān fù jīng yán èr rì yī zhāo yīn zhì dōu táng yì shì chū shěng wú jū yǐ shí

这句话大意是:辛巳,拜司空、平章军国事,诏一月三赴经筵,二日一朝,因至都堂议事,出省毋拘以时。

bié jiàn dì yú dōng fǔ zhī nán qǐ běi fēi yǐ biàn zhí zhèng jiù yì

这句话大意是:别建第于东府之南,启北扉以便执政就议。

ēn shù rú qí fù yí jiǎn shì yǐ wéi róng

这句话大意是:恩数如其父夷简,世以为荣。

yǐ zhōng shū shì láng lǚ dà fáng wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng tóng zhī shū mì yuàn fàn chún rén yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng

这句话大意是:以中书侍郎吕大防为尚书左仆射兼门下侍郎,同知枢密院范纯仁右仆射兼中书侍郎。

zhì cí jiē sū shì suǒ cǎo yě

这句话大意是:制词皆苏轼所草也。

shì xī shì duì yú nèi dōng mén xiǎo diàn jì chéng zhǐ tài huáng tài hòu jí wèn yuē qīng qián nián wèi hé guān

这句话大意是:是夕,轼对于内东门小殿,既承旨,太皇太后急问曰:“卿前年为何官?

yuē chén qián nián wèi rǔ zhōu tuán liàn fù shǐ

现代白话:”曰:“臣前年为你州团练副使。

jīn wèi hé guān

这句话大意是:”“今为何官?

yuē chén jīn dài zuì hàn lín xué shì

这句话大意是:”曰:“臣今待罪翰林学士。

yuē hé yǐ jù zhì cǐ

现代白话:”曰:“凭什么遽至此?

shì yuē zāo yù tài huáng tài hòu huáng dì bì xià

这句话大意是:”轼曰:“遭遇太皇太后、皇帝陛下。

yuē fēi yě

这句话大意是:”曰:“非也。

shì yuē qǐ dà chén lùn jiàn hu

这句话大意是:”轼曰:“岂大臣论荐吗?

yuē yì fēi yě

这句话大意是:”曰:“亦非也。

shì yuē chén suī wú zhuàng bù gǎn zì tā tú yǐ jìn

这句话大意是:”轼曰:“臣虽无状,不敢自它途以进。

tài huáng tài hòu yuē cǐ nǎi xiān dì zhī yì yě

这句话大意是:”太皇太后曰:“此乃先帝之意也。

xiān dì měi sòng qīng wén zhāng bì tàn yuē qí cái qí cái

这句话大意是:先帝每诵卿文章,必叹曰:‘奇才,奇才!

dàn wèi jí yòng qīng ěr

这句话大意是:’,但未及用卿耳。

shì bù jué kū shī shēng

这句话大意是:”轼不觉哭失声。

tài huáng tài hòu qì dì yì qì zuǒ yòu gǎn tì

这句话大意是:太皇太后泣,帝亦泣,左右感涕。

yǐ ér mìng zuò cì chá chè yù qián jīn lián zhú sòng guī yuàn

这句话大意是:已而命坐赐茶,撤御前金莲烛送归院。

shì zài hàn lín pō yǐ yán yǔ wén zhāng guī qiē shí zhèng bì zhòng yóu yǐ shū jiè zhī yuē fu yán yǔ zhī lèi bù tè chū kǒu zhě wéi yán qí xíng yú shī gē zàn yú fù sòng tuō yú bēi míng zhe yú xù jì zhě jiē yán yǔ yě

这句话大意是:轼在翰林,颇以言语文章规切时政,毕仲游以书戒之曰:“夫言语之累,不特出口者为言,其形于诗歌,赞于赋颂,托于碑铭,著于序记者,皆言语也。

jīn zhī wèi yú kǒu ér wèi wèi yú wén shì qí suǒ shì zé jiàn shì zhě xǐ

这句话大意是:今知畏于口而未畏于文,是其所是,则见是者喜;。

fēi qí suǒ fēi zé méng fēi zhě yuàn

这句话大意是:非其所非,则蒙非者怨。

xǐ zhě wèi bì néng jì jūn zhī móu ér yuàn zhě huò yǐ bài jūn zhī shì yǐ

现代白话:喜者未必能济君之谋,而怨者或已败君之事了。

guān fēi jiàn chén zhí fēi yù shǐ ér hǎo shì fēi rén wēi shēn chù huì yǐ yóu qí jiān dài yóu bào shí ér jiù nì yě

这句话大意是:官非谏臣,职非御史,而好是非人,危身触讳,以游其间,殆犹抱石而救溺也。

shì bù néng cóng

这句话大意是:”轼不能从。

rén wǔ yǐ guān wén diàn xué shì jiān shì dú sūn gù wèi mén xià shì láng shàng shū zuǒ chéng liú zhì wèi zhōng shū shì láng shàng shū yòu chéng wáng cún wèi shàng shū zuǒ chéng yù shǐ zhōng chéng hú zōng yù wèi shàng shū yòu chéng hù bù shì láng zhào zhān wèi qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:壬午,以观文殿学士兼侍读孙固为门下侍郎,尚书左丞刘挚为中书侍郎,尚书右丞王存为尚书左丞,御史中丞胡宗愈为尚书右丞,户部侍郎赵瞻为签书枢密院事。

jiǎ shēn hán chuān liú ān shì jìn duì tài huáng tài hòu wèn jìn rì chà chú rú hé

这句话大意是:甲申,韩川、刘安世进对,太皇太后问:“近日差除如何?

ān shì duì yuē cháo tíng yòng rén jiē xié yú wàng wéi hú zōng yù gōng yì yǐ wéi wèi yǔn ěr

这句话大意是:”安世对曰:“朝廷用人,皆协舆望,惟胡宗愈,公议以为未允耳。

liáo zhèn qìng zhōu pín mín

这句话大意是:辽赈庆州贫民。

yǐ yǒu jiǎn zhū lù cháng gōng fú yù wù

这句话大意是:乙酉,减诸路常供服御物。

dīng yǒu liáo lì rù sù bǔ guān fǎ

这句话大意是:丁酉,辽立入粟补官法。

guǐ mǎo liáo zhǔ xi xìng

这句话大意是:癸卯,辽主西幸。

shí yē lǜ yǎn wèi shū mì zhí xué shì zhào shǐ jiǎng shàng shū hóng fàn

这句话大意是:时耶律俨为枢密直学士,召使讲《尚书·洪范》。

yǎn yí guān xiù zhěng liáo zhǔ shù duì qún chén chēng qí cái jùn

这句话大意是:俨仪观秀整,辽主数对群臣称其才俊。

wǔ yuè dīng wèi zhōng shū shè rén céng zhào yán zuó fèng shǐ qì dān hái zhì hé běi qiè wén cháo tíng mìng wáng xiào xiān kāi sūn cūn kǒu jiǎn shuǐ hé yù wèi huí hé zhī jì

这句话大意是:五月,丁未,中书舍人曾肇言:“昨奉使契丹,还至河北,窃闻朝廷命王孝先开孙村口减水河,欲为回河之计。

xún zhī dào lù jiē yún jiàn jīn hé liú jiù xià gù dào dì xíng shén gāo jiān xì huáng hé tuì bèi dì fēn kǒng nán chéng gōng

这句话大意是:询之道路,皆云见今河流就下,故道地形甚高,兼系黄河退背地分,恐难成功。

dāng hé běi lěi nián zāi shāng zhī hòu wèi yi yǒu cǐ xīng zuò

这句话大意是:当河北累年灾伤之后,未宜有此兴作。

fú wàng shèng cí gèng xià shuǐ guān jí hé běi lù jiān sī gōng gòng jiǎng qiú bù zhì wǎng fèi mín lì gèng zhāo hòu huǐ

这句话大意是:伏望圣慈更下水官及河北路监司公共讲求,不至枉费民力,更招后悔。

shí xī fēng yòng shì zhī chén suī qù qí dǎng fēn bù zhōng wài qǐ sī shuō yǐ yáo shí zhèng

这句话大意是:时熙、丰用事之臣虽去,其党分布中外,起私说以摇时政。

hóng lú chéng cháng ān mín yí lǚ gōng zhù shū yuē shàn guān tiān xià zhī shì yóu liáng yī zhī shì jí

这句话大意是:鸿胪丞常安民遗吕公著书曰:“善观天下之势,犹良医之视疾。

fāng ān níng wú shì zhī shí yǔ rén yuē qí hòu bì jiāng yǒu dà yōu zé zhòng bì hài xiào

这句话大意是:方安宁无事之时,语人曰‘其后必将有大忧’,则众必骇笑。

wéi shí wēi jiàn jǐ zhī shì rán hòu néng nì zhī qí jiàn gù bù yōu qí kě yōu ér yōu zhī yú wú zú yōu zhě zhì yōu yě

这句话大意是:惟识微见几之士,然后能逆知其渐,故不忧其可忧而忧之于无足忧者,至忧也。

jīn rì tiān xià zhī shì kě wèi dà yōu suī dēng jìn zhōng liáng ér bù néng sōu zhì hǎi nèi zhī yīng cái shǐ jiē cuì yú cháo yǐ shèng xiǎo rén kǒng duān rén zhèng shì wèi de ān zhěn ér wò yě

现代白话:今日天下之势,可为大忧,虽登进忠良,而不能搜致海内之英才,使皆萃于朝以胜品行较差的人,恐端人正士未得安枕而卧也。

gù qù xiǎo rén wèi bù nán ér shèng xiǎo rén wéi nán

现代白话:故去品行较差的人为不难,而胜品行较差的人为难。

chén fán dòu wǔ xié xīn tóng lì xuǎn yòng míng xián tiān xià xiǎng wàng tài píng rán zú sǐ cáo jié zhī shǒu suì chéng dǎng gù zhī huò

这句话大意是:陈蕃、窦武,协心同力,选用名贤,天下想望太平,然卒死曹节之手,遂成党锢之祸。

zhāng jiǎn zhī wǔ wáng zhōng xīng táng shì jí wǔ sān sī yī de zhì zhì yú cuàn yí lún mò

这句话大意是:张柬之五王,中兴唐室,及武三思一得志,至于窜移沦没。

cǐ jiē qián shì yǐ rán zhī huò yě

这句话大意是:此皆前世已然之祸也。

jīn yòng xián rú yǐ gū dòng bá tǔ rú zhuǎn jù shí suī yǒu jī tè guī zhuó zhī cái bù dé yī xíng qí zhì shén kě tàn yě

这句话大意是:今用贤如倚孤栋,拔土如转巨石,虽有奇特瑰卓之才,不得一行其志,甚可叹也。

měng hǔ fù yú mò zhī gǎn yīng

这句话大意是:猛虎负嵎,莫之敢撄;。

ér zú wéi rén suǒ shèng zhě rén zhòng ér hǔ guǎ yě

这句话大意是:而卒为人所胜者,人众而虎寡也。

gù yǐ shí rén ér zhì yī hǔ zé rén shèng yǐ yī rén ér zhì shí hǔ zé hǔ shèng nài hé yǐ shù shí rén ér zhì qiān hǔ hu

现代白话:故以十人而制一虎则人胜,以一人而制十虎则虎胜,奈凭什么数十人而制千虎吗?

jīn yuàn fèn yǐ jī yī fà qí huò bì dà kě bù wèi dà yōu hu

这句话大意是:今怨愤已积,一发其祸必大,可不谓大忧吗?

gōng zhe de shū mò rán

这句话大意是:”公著得书默然。

ān mín qióng zhōu rén yě

这句话大意是:安民,邛州人也。

jiàn yì dài fū wáng dí shū yán hú zōng yù zì wèi yù shǐ zhōng chéng lùn shì jiàn yán duō chū sī yì yǔ sū shì kǒng wén zhòng gè yǐ qīn jiù xiāng wéi bǐ péng

这句话大意是:谏议大夫王觌疏言:“胡宗愈自为御史中丞,论事建言,多出私意,与苏轼、孔文仲各以亲旧相为比朋。

nèi pī wáng dí lùn liè bù dàng luò zhí yǔ wài rèn chāi qiǎn

这句话大意是:”内批:“王觌论列不当,落职,与外任差遣。

yì rì lǚ gōng zhe yán dí ruò zhǐ wèi lùn liè zōng yù biàn xíng zé jiàng bì bù xié zhòng qíng wèi gǎn xíng xià

这句话大意是:”翼日,吕公著言:“觌若止为论列宗愈,便行责降,必不协众情,未敢行下。

hòu èr rì gōng zhe yǔ lǚ dà fáng fàn chún rén zài lùn yú lián qián tài huáng tài hòu yì yóu wèi jiě

这句话大意是:”后二日,公著与吕大防、范纯仁再论于帘前,太皇太后意犹未解。

chún rén tuì ér shàng shū yuē cè wén shèng xùn wèi péng dǎng shén duō yi zǎo shī xíng

这句话大意是:纯仁退而上疏曰:“侧闻圣训谓朋党甚多,宜早施行。

yǐ chén yú jiàn cháo chén běn wú péng dǎng dàn shàn è xié zhèng gè yǐ lèi fēn bì xià jì yòng shàn rén zé fěi rén jiē yōu nán jìn suì yǐ shàn rén zhī xiāng chèn jǔ zhě jiē zhǐ wèi péng dǎng

这句话大意是:以臣愚见,朝臣本无朋党,但善恶邪正,各以类分,陛下既用善人,则匪人皆忧难进,遂以善人之相称举者皆指为朋党。

xī qìng lì shí xiān chén yǔ hán qí fù bì tóng wèi zhí zhèng gè jǔ suǒ zhī dāng shí fēi yǔ zhǐ wèi péng dǎng sān rén xiāng jì bǔ wài

这句话大意是:昔庆历时,先臣与韩琦、富弼同为执政,各举所知,当时飞语指为朋党,三人相继补外。

zào bàng zhě gōng xiāng qìng yuē yī wǎng dǎ jìn yǐ

现代白话:造谤者公相庆曰:‘一网打尽了!

cǐ shì wèi yuǎn yuàn bì xià jiè zhī

这句话大意是:’此事未远,愿陛下戒之。

suǒ jiàng biǎn zhé wáng dí wén zì chén wèi gǎn qiān shū

这句话大意是:所降贬谪王觌文字,臣未敢签书。

yīn jí yán qián shì péng dǎng zhī huò bìng lù ōu yáng xiū péng dǎng lùn shàng zhī

这句话大意是:”因极言前世朋党之祸,并录欧阳修《朋党论》上之。

zhào tǐng zhī yáng kāng guó yì yán bù dàng yīn lùn rén ér zhú jiàn guān qǐ zhuī qǐn ba dí zhī mìng bù tīng jìng chū dí zhī rùn zhōu ér zōng yù jū wèi rú gù

这句话大意是:赵挺之、杨康国亦言不当因论人而逐谏官,乞追寝罢觌之命,不听,竟出觌知润州,而宗愈居位如故。

xīn hài liáo zhǔ mìng yān guó wáng yán xǐ xiě shàng shū wǔ zǐ zhī gē

这句话大意是:辛亥,辽主命燕国王延禧写《尚书》五子之歌。

shí yǐ yán shǔ quán ba jiǎng

这句话大意是:时以炎暑,权罢讲。

guǐ chǒu shì jiǎng fàn zǔ yǔ shàng shū yuē bì xià jīn rì xué yǔ bù xué xì tiān xià tā rì zhī zhì luàn

这句话大意是:癸丑,侍讲范祖禹上疏曰:“陛下今日学与不学,系天下它日之治乱。

bì xià rú hào xué zé tiān xià zhī jūn zǐ yǐ zhí dào shì bì xià fǔ zhù dé yè ér zhì tài píng

现代白话:陛下如好学,则天下之有德行的人以直道事陛下,辅助德业而致太平;。

bù hǎo xué zé tiān xià zhī xiǎo rén yǐ xié chǎn shì bì xià qiè qǔ fù guì ér zhuān quán lì

现代白话:不好学,则天下之品行较差的人以邪谄事陛下,窃取富贵而专权利。

jūn zǐ zhī de wèi yù xíng qí suǒ xué yě

现代白话:有德行的人之得位,欲行其所学也;。

xiǎo rén zhī de jūn jiāng jì qí suǒ yù yě

现代白话:品行较差的人之得君,将济其所欲也。

yòng jūn zǐ zé zhì yòng xiǎo rén zé luàn

现代白话:用有德行的人则治,用品行较差的人则乱。

jūn zǐ yǔ xiǎo rén jiē zài bì xià xīn zhī suǒ zhào

现代白话:有德行的人与品行较差的人,皆在陛下心之所召。

qiě fán rén zhī jìn xué mò bù yú shǎo shí jīn shèng zhì rì zhǎng shù nián zhī hòu kǒng bù dé rú jīn rì zhī zhuān qiè wèi bì xià xī yě

这句话大意是:且凡人之进学莫不于少时,今圣质日长,数年之后,恐不得如今日之专,窃为陛下惜也。

yǐ mǎo liáo zhèn zǔ zhōu pín mín

这句话大意是:乙卯,辽赈祖州贫民。

dīng sì zhào miǎn tú yì zhōng shēn zhě wǔ suì miǎn zhī

这句话大意是:丁巳,诏免徒役,终身者五岁免之。

jǐ wèi zhèn chūn zhōu pín mín

这句话大意是:己未,赈春州贫民。

guǐ hài hàn dōng jùn wáng zōng yuàn zú

这句话大意是:癸亥,汉东郡王宗瑗卒。

bǐng yín liáo jìn xié sī yǐn shuǐ fàn tián

这句话大意是:丙寅,辽禁挟私引水犯田。

liù yuè bǐng zǐ shuò zhào xiāng hù yá qián yì mǎn wèi yǒu rén tì zhě yī mù fǎ zhī gù shí qián

这句话大意是:六月,丙子朔,诏:“乡户衙前役满未有人替者,依募法支雇食钱。

rú yuàn tóu mù zhě tīng réng miǎn běn hù shēn yì

这句话大意是:如愿投募者听,仍免本户身役;。

bù yuàn tóu mù zhě sù zhào rén tì

这句话大意是:不愿投募者,速召人替。

gēng chén liáo zhǔ zhù sàn shuǐ yuán

这句话大意是:庚辰,辽主驻散水原。

guǐ wèi zhào sī jiàn zhèng yán diàn zhōng shì yù shǐ jiān chá yù shǐ fǎng gù shì yǐ shēng cháo guān tōng pàn zī xù lì yī nián zhě wèi zhī

这句话大意是:癸未,诏:“司谏、正言、殿中侍御史、监察御史,仿故事,以升朝官通判资序历一年者为之。

dīng hài liáo mìng yān guó wáng yán xǐ zhī zhōng chéng sī shì yǐ tóng zhī nán yuàn shū mì shǐ shì yē lǜ niè lǐ zhī yòu yī lēi xī ba yǐ zhī yòu yī lēi xī ba shì yē lǜ è jiā tóng zhī nán yuàn shū mì shǐ

这句话大意是:丁亥,辽命燕国王延禧知中丞司事,以同知南院枢密使事耶律聂里知右伊勒希巴,以知右伊勒希巴事耶律鄂嘉同知南院枢密使。

gēng yín běi yuàn shū mì shǐ yē lǜ pō dé zhì shì

这句话大意是:庚寅,北院枢密使耶律颇德致仕。

wù xū zhào huáng hé wèi fù gù dào zhōng wèi hé běi zhī huàn

这句话大意是:戊戌,诏:“黄河未复故道,终为河北之患。

wáng xiào xiān děng suǒ yì yǐ cháng xìng yì bù kě zhōng ba yi jiē xù gōng liào qī yú bì chéng

这句话大意是:王孝先等所议,已尝兴役,不可中罢,宜接续工料,期于必成。

fàn chún rén qǐ qǐn qián mìng yǐ dù xī hé shàng shū wáng cún děng yì yán xiào xiān chū wèi yǒu bì rán zhī lùn dàn jiǎo xìng wàn yī yǐ jì chéng gōng qiě yù qiú miǎn zé

这句话大意是:范纯仁乞寝前命以杜希合,尚书王存等亦言:“孝先初未有必然之论,但侥幸万一以冀成功,且预求免责。

ruò suì tīng zhī jiāng yǒu shì qí zhī huǐ

这句话大意是:若遂听之,将有噬脐之悔。

qǐ qiǎn shǐ fù àn shěn duó kě fǒu xīng gōng wèi wǎn

这句话大意是:乞遣使覆案,审度可否,兴工未晚。

gēng zǐ sān xǐng shū mì yuàn zòu shì yán hé diàn wén yàn bó lǚ dà fáng ān dào wèi hé bù dōng zé shī zhōng guó zhī xiǎn wèi qì dān lì fàn chún rén wáng cún hú zōng yù zé yǐ xū fèi láo mín wèi yōu

这句话大意是:”庚子,三省、枢密院奏事延和殿,文彦博、吕大防、安焘谓河不东则失中国之险,为契丹利,范纯仁、王存、胡宗愈则以虚费劳民为忧。

cún wèi qì dān zì jǐng dé zhì jīn bā jiǔ shí nián tōng hǎo rú yī jiā shè xiǎn hé yǔ yān

现代白话:存谓:“契丹自景德至今八九十年,通好如一家,设险何与呢!

bù rán rú shí jìn mò yē lǜ dé guāng rù biàn qǐ wú huáng hé wèi zǔ

这句话大意是:不然,如石晋末耶律德光入汴,岂无黄河为阻?

kuàng jīn hé liú yì wèi bì biàn chōng guò běi jiè yě

这句话大意是:况今河流亦未必便冲过北界也。

tài huáng tài hòu yuē qiě shú yì

这句话大意是:”太皇太后曰:“且熟议。

míng rì chún rén yòu huà sì bù kě zhī shuō yǐ jìn qiě yuē běi liú shù nián wèi wèi dà huàn ér yì zhě kǒng shī zhōng guó zhī lì xiān shì huí shōu zhèng rú qǐng xī xià běn bù wéi biān huàn ér hào shì zhě yǐ wéi bù qǔ kǒng shī jī huì suì xìng líng wǔ zhī shī yě

这句话大意是:”明日,纯仁又画四不可之说以进,且曰:“北流数年,未为大患,而议者恐失中国之利,先事回收,正如顷西夏本不为边患,而好事者以为不取恐失机会,遂兴灵武之师也。

yú shì shōu huí wù xū zhào shū

这句话大意是:”于是收回戊戌诏书。

xīn chǒu xià rén kòu sài mén zhài

这句话大意是:辛丑,夏人寇塞门砦。

guǐ mǎo liú ān shì yán hú zōng yù cāo xíng wū xià huǐ miè lián chǐ chéng bù zú yǐ fǔ zuǒ rén zhǔ cān yù guó lùn qǐ tè xíng bà miǎn

这句话大意是:癸卯,刘安世言:“胡宗愈操行污下,毁灭廉耻,诚不足以辅佐人主,参预国论,乞特行罢免。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →