续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 83 of 220

宋纪·宋纪八十三

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhāo yáng zuò è bā yuè jǐn yān féng yān mào qī yuè fán yī nián

这句话大意是:起昭阳作噩八月,尽阏逢阉茂七月,凡一年。

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì yuán yòu bā nián liáo dà ān jiǔ nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐八年(辽大安九年)。

bā yuè xīn yǒu tài huáng tài hòu bù yù dì bù shì shì

这句话大意是:八月,辛酉,太皇太后不豫,帝不视事。

rén xū qiǎn shǐ àn shì jīng dōng xi hé nán běi huái nán zhū lù shuǐ zāi

这句话大意是:壬戌,遣使按视京东、西、河南、北、淮南诸路水灾。

wù chén shè tiān xià

这句话大意是:戊辰,赦天下。

lǚ dà fáng fàn chún rén sū zhé zhèng yōng hán zhōng yàn liú fèng shì rù chóng qìng diàn hòu gē wèn tài huáng tài hòu ān

这句话大意是:吕大防、范纯仁、苏辙、郑雍、韩忠彦、刘奉世入崇庆殿后合,问太皇太后安。

tài huáng tài hòu yù yuē jīn bìng shì yǒu jiā yǔ gōng děng bì bù xiāng jiàn qiě shàn fǔ zuǒ guān jiā

这句话大意是:太皇太后谕曰:“今病势有加,与公等必不相见,且善辅佐官家。

yòu yuē lǎo shēn mò hòu bì duō yǒu tiáo xì guān jiā zhě yi wù tīng zhī

这句话大意是:”又曰:“老身殁后,必多有调戏官家者,宜勿听之。

nǎi hū zuǒ yòu cì shè fàn yuē míng nián shè fàn dāng sī lǎo shēn yě

这句话大意是:”乃呼左右赐社饭,曰:“明年社饭,当思老身也。

jiǔ yuè wù yín tài huáng tài hòu gāo shì bēng

这句话大意是:九月,戊寅,太皇太后高氏崩。

zì chuí lián yǐ lái zhào yòng míng chén bà fèi xīn fǎ kē zhèng lín zhèng jiǔ nián cháo tíng qīng míng huá xià suí ān

这句话大意是:自垂帘以来,召用名臣,罢废新法苛政,临政九年,朝廷清明,华夏绥安。

dù jué nèi jiàng jiǎo xìng cái yì wài jiā sī ēn wén sī yuàn fèng shàng zhī wù wú wèn shì xì zhōng shēn bù qǔ qí yī

这句话大意是:杜绝内降侥幸,裁抑外家私恩,文思院奉上之物,无问世细,终身不取其一。

rén yǐ wéi nǚ zhōng yáo shùn

这句话大意是:人以为女中尧、舜。

jǐ mǎo zhào yǐ tài huáng tài hòu yuán líng wéi shān líng mìng lǚ dà fáng wéi shān líng shǐ

这句话大意是:己卯,诏以太皇太后园陵为山陵,命吕大防为山陵使。

gēng chén qiǎn shǐ gào āi yú liáo

这句话大意是:庚辰,遣使告哀于辽。

wù zǐ duān míng diàn xué shì jiān hàn lín shì dú xué shì lǐ bù shàng shū sū shì chū zhī dìng zhōu

这句话大意是:戊子,端明殿学士兼翰林侍读学士、礼部尚书苏轼出知定州。

dōng shí yuè bǐng wǔ zhōng shū shè rén lǚ táo yán tài huáng tài hòu bǎo yòu shèng gōng yú jīn jiǔ nián yī dàn qì sì hǎi zhī yǎng fán zài chén shù tòng xīn qì xuè

这句话大意是:冬,十月,丙午,中书舍人吕陶言:“太皇太后保佑圣躬,于今九年,一旦弃四海之养,凡在臣庶,痛心泣血。

rán chén yú cǐ shí yǐ wú kě yí wéi yí yǐ bù bì yán ér yán

这句话大意是:然臣于此时以无可疑为疑,以不必言而言。

gài zì tài huáng tài hòu chuí lián yǐ lái píng chù xiōng xié cái yì jiǎo xìng hèng ēn làn shǎng yī qiè gé qù xiǎo rén zhī xīn bù wú yuàn hàn

现代白话:盖自太皇太后垂帘以来,屏黜凶邪,裁抑侥幸,横恩滥赏,一切革去,品行较差的人之心,不无怨憾。

wàn yī huò yǒu jiān yá bù zhèng zhī yán shàng huò shèng tīng wèi tài huáng tài hòu chì zhú jiù chén gēng gǎi zhèng shì jīn rì bì xià jì qīn wàn jǐ zé mǒu rén yi fù yòng mǒu shì yi fù xíng

这句话大意是:万一或有奸邪不正之言,上惑圣听,谓太皇太后斥逐旧臣,更改政事,今日陛下既亲万几,则某人宜复用,某事宜复行。

cǐ nǎi zhì luàn zhī duān ān wēi zhī jī jūn zǐ xiǎo rén xiāo zhǎng zhī zhào zài bì xià chá yǔ bù chá yě

现代白话:此乃治乱之端,安危之机,有德行的人品行较差的人消长之兆,在陛下察与不察也。

xī yuán yòu chū chén rèn tái jiàn guān cháng yīn zòu shì lián qián gōng wén dé yīn xuān yù yún cháo tíng zhèng shì yú mín yǒu hài jí dāng gēng gǎi

这句话大意是:昔元祐初,臣任台谏官,尝因奏事帘前,恭闻德音宣谕云:‘朝廷政事,于民有害,即当更改。

qí tā bù xì lì hài yì bù xū gǎi

这句话大意是:其它不系利害,亦不须改。

měi gǎi yī shì bì shuō yǔ dà chén kǒng wài rén bù zhī

这句话大意是:每改一事,必说与大臣,恐外人不知。

chén sī cǐ yǔ zé tài huáng tài hòu fán yǒu gēng gǎi gù fēi chū yú sī yì gài bù dé yǐ ér hòu gǎi yě

这句话大意是:’臣思此语,则太皇太后凡有更改,固非出于私意,盖不得已而后改也。

zhì rú zhāng dūn bèi màn wú lǐ lǚ huì qīng jiān huí hài wù cài què huǐ bàng bù jìng li dìng bù chí mǔ sāng zhāng chéng yī dào fù mù zhōng wù sòng yòng chén póu liǎn guò dāng li xiàn wáng zhōng zhèng yāo gōng shēng shì jiē shì jī è yǐ jiǔ zuì bù róng zhū

这句话大意是:至如章惇悖慢无礼,吕惠卿奸回害物,蔡确毁谤不敬,李定不持母丧,张诚一盗父墓中物,宋用臣掊敛过当,李宪、王中正邀功生事,皆是积恶已久,罪不容诛。

zé tài huáng tài hòu suǒ gǎi zhī shì jiē shì shēng mín zhī biàn suǒ zhú zhī chén jìn shì tiān xià zhī è qǐ kě yǐ wéi fēi hu

现代白话:则太皇太后所改之事,皆是生民之便,所逐之臣,尽是天下之恶,岂能够为非乎!

chén yòu wén míng sù huáng tài hòu chēng zhì zhī rì duō yǐ sī ēn biàn jí qīn dǎng tīng duàn shù wù huò zhì guò chà

这句话大意是:臣又闻明肃皇太后称制之日,多以私恩遍及亲党,听断庶务,或致过差。

jí zhì rén zōng qīn zhèng yǒu xī hé shàng yì yán qí quē shī zhě

这句话大意是:及至仁宗亲政,有希合上意,言其阙失者;。

rén zōng jiàng zhào yīng míng sù chuí lián shí shì gèng bù dé zhé yǒu shàng yán

这句话大意是:仁宗降诏,应明肃垂帘时事,更不得辄有上言。

shèng dé guǎng dà dù yuè gǔ jīn bì xià suǒ yí fǎ ér xíng zhī

这句话大意是:圣德广大,度越古今,陛下所宜法而行之。

wù shēn qún chén qī shàng biǎo qǐng tīng zhèng

这句话大意是:戊申,群臣七上表,请听政。

tài huáng tài hòu jì bēng rén huái gù wàng mò gǎn fā yán

这句话大意是:太皇太后既崩,人怀顾望,莫敢发言。

hàn lín xué shì fàn zǔ yǔ lǜ xiǎo rén chéng jiàn wéi hài

现代白话:翰林学士范祖禹虑品行较差的人乘间为害,。

shàng shū yuē bì xià fāng zǒng lǎn shù zhèng

这句话大意是:上疏曰:“陛下方总揽庶政,。

yán jiàn qún chén

这句话大意是:延见群臣,。

cǐ nǎi guó jiā xīng tì zhī běn

这句话大意是:此乃国家兴替之本,。

shè jì ān wēi zhī jī

这句话大意是:社稷安危之基,。

tiān xià zhì luàn zhī duān

这句话大意是:天下治乱之端,。

shēng mín xiū qī zhī shǐ

这句话大意是:生民休戚之始,。

jūn zǐ xiǎo rén jìn tuì xiāo cháng zhī jì

现代白话:有德行的人品行较差的人进退消长之际,。

tiān mìng rén xīn qù jiù lí hé zhī shí yě

这句话大意是:天命人心去就离合之时也。

xiān tài huáng tài hòu xìng yán zhèng bù kě gān fàn gù néng chì zhú jiān xié cái yì jiǎo xìng

这句话大意是:先太皇太后,性严正不可干犯,故能斥逐奸邪,裁抑侥幸。

suī dé zé shēn hòu jié yú bǎi xìng ér xiǎo rén yuàn hèn yì bù wéi shǎo bì jiāng yǒu yǐ gǎi xiān dì zhī zhèng zhú xiān dì zhī chén wèi tài huáng tài hòu guò zhě cǐ lí jiàn zhī yán bù kě bù chá yě

现代白话:虽德泽深厚,结于百姓,而品行较差的人怨恨,亦不为少,必将有以改先帝之政、逐先帝之臣为太皇太后过者,此离间之言,不可不察也。

chū tài huáng tài hòu tóng tīng zhèng zhōng wài chén mín shàng shū zhě yǐ wàn jì jiē yán zhèng lìng bù biàn

这句话大意是:初,太皇太后同听政,中外臣民上书者以万计,皆言政令不便。

tài huáng tài hòu yīn tiān xià rén xīn biàn ér gēng huà jì gǎi qí fǎ zé zuò fǎ zhī rén yǒu zuì dāng zhú bì xià yǔ tài huáng tài hòu yì shùn zhòng yán ér zhú zhī

这句话大意是:太皇太后因天下人心变而更化,既改其法,则作法之人有罪当逐,陛下与太皇太后亦顺众言而逐之。

qí suǒ zhú zhě jiē shàng fù xiān dì xià fù wàn mín tiān xià zhī suǒ chóu jí ér gòng yù qù zhī zhě yě qǐ yǒu zēng wù yú qí jiān zāi

现代白话:其所逐者,皆上负先帝,下负万民,天下之所仇疾而共欲去之者也,岂有憎恶于其间啊!

wéi bì xià biàn xī shì fēi chì yuǎn nìng rén

这句话大意是:惟陛下辨析是非,斥远佞人。

yǒu yǐ jiān yán huò tīng zhě míng zhèng qí zuì fù zhī diǎn xíng tòng chéng yī rén yǐ jǐng qún tè zé tiè rán wú shì yǐ

现代白话:有以奸言惑听者,明正其罪,付之典刑,痛惩一人以警群慝,则帖然无事了。

cǐ bèi jì wù xiān dì yòu yù wù bì xià tiān xià zhī shì qǐ kān xiǎo rén zài pò huài yá

现代白话:此辈既误先帝,又欲误陛下,天下之事,岂堪品行较差的人再破坏邪!

sū zhé fāng jù shū jìn jiàn jí jiàn zǔ yǔ zòu yuē jīng shì zhī wén yě

这句话大意是:”苏辙方具疏进谏,及见祖禹奏,曰:“经世之文也。

suì fù míng tóng jìn ér huǐ jǐ cǎo

这句话大意是:”遂附名同进而毁己草。

shū rù bù bào

这句话大意是:疏入,不报。

hòu shù rì zǔ yǔ yòu yán xiān tài huáng tài hòu yǐ dà gōng zhì zhèng wèi xīn ba wáng ān shí lǚ huì qīng děng xīn fǎ ér xíng zǔ zōng jiù zhèng gù shè jì wēi ér fù ān rén xīn lí ér fù hé

这句话大意是:后数日,祖禹又言:“先太皇太后以大公至正为心,罢王安石、吕惠卿等新法而行祖宗旧政,故社稷危而复安,人心离而复合。

nǎi zhì liáo zhǔ yì yǔ qí zǎi xiàng yì yuē nán cháo zūn xíng rén zōng zhèng shì kě chì yān jīng liú shǒu shǐ biān lì yuē shù wú shēng shì

这句话大意是:乃至辽主亦与其宰相议曰:‘南朝遵行仁宗政事,可敕燕京留守,使边吏约束,无生事。

bì xià guān dí guó zhī qíng rú cǐ zé zhōng guó rén xīn kě zhī

这句话大意是:’陛下观敌国之情如此,则中国人心可知。

jīn bì xià qīn wàn jī xiǎo rén bì yù yǒu suǒ dòng yáo ér huái lì zhě yì jiē guān wàng

现代白话:今陛下亲万机,品行较差的人必欲有所动摇,而怀利者亦皆观望。

chén yuàn bì xià shàng niàn zǔ zōng zhī jiān nán xiān tài huáng tài hòu zhī qín láo tòng xīn jí shǒu yǐ tīng yòng xiǎo rén wèi kè gǔ zhī jiè shǒu yuán yòu zhī zhèng dāng jiān rú jīn shí zhòng rú shān yuè shǐ zhōng wài yī xīn guī yú zhì zhèng zé tiān xià xìng shèn

现代白话:臣愿陛下上念祖宗之艰难,先太皇太后之勤劳,痛心疾首,以听用品行较差的人为刻骨之戒,守元祐之政,当坚如金石,重如山岳,使中外一心,归于至正,则天下幸甚!

lǚ xī zhé yán jūn zǐ xiǎo rén yòng xīn bù tóng yǒu xī shí zì yǐ guò è zhāo zhì gōng lùn zuò fǎ shěn fèi zhě cháo sī yè dù wéi wàng chéng guó jiā biàn gǔ cháo tíng wèi níng zhī shí jìn wèi xiǎn yǔ yǐ dòng shàng xīn

现代白话:吕希哲言:“有德行的人品行较差的人用心不同,有昔时自以过恶招致公论,坐法沈废者,朝思夜度,唯望乘国家变故、朝廷未宁之时,进为险语以动上心。

qí shuō dà yuē bù guò yǒu sān yī wèi shén zōng suǒ lì fǎ dù bì xià bì yí xiū fù

这句话大意是:其说大约不过有三:一谓神宗所立法度,陛下必宜修复;。

èr wèi bì xià dāng dú lǎn qián gāng bù kě wěi xìn chén xià

这句话大意是:二谓陛下当独揽干纲,不可委信臣下;。

sān wèi xiàng lái qiān zhé zhě dāng fù shōu yòng

这句话大意是:三谓向来迁谪者当复收用。

sān zhě zhī yán xíng jiāng zhì yǐ bì xià bù kě yǐ bù chá

现代白话:三者之言,行将至了,陛下不能够不察。

lǚ táo yì yǐ wéi yán jiē bù bào

这句话大意是:”吕陶亦以为言,皆不报。

liáo ā lū sà gǔ zhī bài yú mǎ gǔ sū yě liáo zhǔ yǐ yē lǜ tuō bo jiā dài wéi xī běi lù zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:辽阿噜萨古之败于玛古苏也,辽主以耶律托卜嘉代为西北路招讨使。

tuō bo jiā zì yǐ cháng jiàn mǎ gǔ sū yǒu jiù ēn qiǎn rén zhāo zhì zhī

这句话大意是:托卜嘉自以尝荐玛古苏,有旧恩,遣人招致之。

mǎ gǔ sū shēng yán yuē jiàng tuō bo jiā jù xìn zhī nì yú zhèn zhōu xī nán shā qì jiān jìn shì zú wú de wàng dòng

这句话大意是:玛古苏声言约降,托卜嘉遽信之,逆于镇州西南沙碛间,禁士卒无得妄动。

yǐ ér mǎ gǔ sū lǜ shī zhòu zhì pí jiàng yē lǜ wǎn xú shèng jiàn qí shì ruì bù jí zhàn ér zǒu tuō bo jiā bèi hài

这句话大意是:已而玛古苏率师骤至,裨将耶律绾、徐盛见其势锐,不及战而走,托卜嘉被害。

tuō bo jiā rén xiān zhī zǐ yě

这句话大意是:托卜嘉,仁先之子也。

gēng xū zèng shì zhōng shì zhēn mǐn

这句话大意是:庚戌,赠侍中,谥贞悯。

mǎ gǔ sū jì shèng zhǔn bù zhū bù jiē yīng zhī guān dǎo tā lǐng

这句话大意是:玛古苏既胜,准布诸部皆应之,冠倒塌岭。

rén zǐ liáo qiǎn shǐ jí zhū lù

这句话大意是:壬子,辽遣使籍诸路。

guǐ chǒu mìng wū kù jié dù shǐ shèn jiā nǔ lǜ bīng yuán dǎo tā lǐng

这句话大意是:癸丑,命乌库节度使慎嘉努率兵援倒塌岭。

jiǎ yín liáo zhǔ zhù ǒu sī diàn

这句话大意是:甲寅,辽主驻藕丝淀。

yǐ mǎo mìng yǐ mǎ sān qiān gěi wū kù bù

这句话大意是:乙卯,命以马三千给乌库部。

bǐng chén liáo yǒu sī zòu zhǔn bù lüè xi lù qún mù

这句话大意是:丙辰,辽有司奏准布掠西路群牧。

dīng sì liáo zhèn xī běi lù pín mín

这句话大意是:丁巳,辽振西北路贫民。

jǐ wèi liáo yǐ yān guó wáng yán xǐ shēng zǐ sì shè fēi zhī zú shǔ bìng jìn jí

这句话大意是:己未,辽以燕国王延禧生子,肆赦,妃之族属并进级。

rén xū liáo yǐ shū mì zhí xué shì zhào yán mù cān zhī zhèng shì jiān tóng zhī nán yuàn shì

这句话大意是:壬戌,辽以枢密直学士赵延睦参知政事兼同知南院事。

jǐ sì liáo zhǔ mìng guǎng jī zhù yǐ bèi shuǐ zāi

这句话大意是:己巳,辽主命广积贮以备水灾。

gēng wǔ fù nèi shì lè shì xuān děng liù rén

这句话大意是:庚午,复内侍乐士宣等六人。

sū zhé zòu bì xià fāng qīn zhèng zhōng wài xián shì dài fū wèi zēng jìn yòng yī rén ér tuī ēn xiān jí yú jìn xí wài yì shēn yǐ wéi fēi

这句话大意是:苏辙奏:“陛下方亲政,中外贤士大夫未曾进用一人,而推恩先及于近习,外议深以为非。

hòu shù rì fù chū nèi pī yǐ liú wéi jiǎn liáng cóng zhèng děng sì rén bìng chú rù nèi nèi shì shěng zhí

这句话大意是:”后数日,复出内批,以刘惟简、梁从政等四人并除入内内侍省职。

zhōng shū shè rén lǚ xī chún fēng hái cí tóu dì yuē zhǐ wèi jìn zhōng quē rén jiān yǒu jìn lì

这句话大意是:中书舍人吕希纯封还词头,帝曰:“止为禁中阙人,兼有近例。

zhé yuē cǐ shì fēi wéi wú lì gài wèi qīn zhèng zhī chū xiān zhuó nèi chén gù zhòng xīn jīng yí

这句话大意是:”辙曰:“此事非为无例,盖谓亲政之初,先擢内臣,故众心惊疑。

dì shì rán yuē chú mìng qiě liú sì fù miào qǔ zhǐ kě yě

这句话大意是:”帝释然曰:“除命且留,俟祔庙取旨可也。

shí yī yuè fàn zǔ yǔ qǐng zhuī gǎi nèi shì chú mìng bù bào

这句话大意是:十一月,范祖禹请追改内侍除命,不报。

gēng yín yīn qǐng duì yuē xī níng zhī chū wáng ān shí lǚ huì qīng zào lì sān xīn fǎ xī biàn zǔ zōng zhī zhèng duō yǐn xiǎo rén yǐ wù guó xūn jiù zhī chén bǐng qì bù yòng zhōng zhèng zhī shì xiǎng jì yuǎn yǐn

现代白话:庚寅,因请对,曰:“熙宁之初,王安石、吕惠卿造立三新法,悉变祖宗之政,多引品行较差的人以误国,勋旧之臣屏弃不用,忠正之士想继远引。

yòu yòng bīng kāi biān jié yuàn wài yí tiān xià chóu kǔ bǎi xìng liú xǐ

这句话大意是:又用兵开边,结怨外夷,天下愁苦,百姓流徙。

lài xiān dì jué wù bà zhú liǎng rén

这句话大意是:赖先帝觉悟,罢逐两人;。

ér suǒ yǐn qún xiǎo yǐ bù mǎn zhōng wài bù kě fù qù

这句话大意是:而所引群小已布满中外,不可复去。

cài què lián qǐ dà yù wáng sháo chuàng qǔ xī hé zhāng dūn kāi wǔ xī chén qǐ rǎo jiāo guǎn shěn kuò xú xǐ shù chōng zhǒng è xīng zào xi shì bīng mín sǐ shāng jiē bù xià èr shí wàn

这句话大意是:蔡确连起大狱,王韶创取熙河,章惇开五溪,沈起扰交管,沈括、徐禧、俞充、种谔兴造西事,兵民死伤皆不下二十万。

xiān dì lín cháo dào huǐ wèi cháo tíng bù dé bù rèn qí jiù

这句话大意是:先帝临朝悼悔,谓朝廷不得不任其咎。

yǐ zhì wú jū hòu xíng tiě yě zhī fǎ yú jīng dōng wáng zǐ jīng xíng chá fǎ yú fú jiàn jiǎn zhōu fǔ xíng yán fǎ yú jiāng xī li jì lù shī mǐn xíng chá fǎ shì yì yú xi chuān liú dìng jiào bǎo jiá yú hé běi mín jiē chóu tòng bǐ wū sī luàn

这句话大意是:以至吴居厚行铁冶之法于京东,王子京行茶法于福建,蹇周辅行盐法于江西,李稷、陆师闵行茶法、市易于西川,刘定教保甲于河北,民皆愁痛,比屋思乱。

lài bì xià yǔ tài huáng tài hòu qǐ ér jiù zhī tiān xià zhī mín rú jiě dào xuán

这句话大意是:赖陛下与太皇太后起而救之,天下之民如解倒悬。

wéi shì xiàng lái suǒ chì zhú zhī rén kuī sì shì biàn wàng yì bì xià bù yǐ xiū gǎi fǎ dù wéi shì rú de zhì zuǒ yòu bì jìn jiān yán

这句话大意是:惟是向来所斥逐之人,窥伺事变,妄意陛下不以修改法度为是,如得至左右,必进奸言。

wàn yī guò tīng ér fù yòng qǐ wéi zhèng rén bù gǎn lì cháo chén kǒng guó jiā zì cǐ ling chi bù fù zhèn yǐ

现代白话:万一过听而复用,岂惟正人不敢立朝,臣恐国家自此陵迟,不复振了。

yòu lùn hàn táng zhī wáng jiē yóu huàn guān

这句话大意是:”又论:“汉、唐之亡,皆由宦官。

zì xī níng yuán fēng jiān li xiàn wáng zhōng zhèng sòng yòng chén bèi yòng shì tǒng bīng quán shì zhèn zhuó

这句话大意是:自熙宁、元丰间,李宪、王中正、宋用臣辈用事统兵,权势震灼。

zhōng zhèng jiān gàn sì lù kǒu chì mù bīng zhōu jùn bù gǎn wéi shī tú dòng něi sǐ wáng zuì duō

这句话大意是:中正兼干四路,口敕募兵,州郡不敢违,师徒冻馁,死亡最多;。

xiàn chén zài jǔ zhī cè zhì yǒng lè cuī xiàn

这句话大意是:宪陈再举之策,致永乐摧陷;。

yòng chén xìng tǔ mù zhī gōng wú shí xiū xī wǎng shì jìn zhī wēi lì wèi guó liǎn yuàn

这句话大意是:用臣兴土木之工,无时休息,罔市进之微利,为国敛怨。

cǐ sān rén zhě suī jiā zhū lù wèi zú yǐ xiè bǎi xìng

这句话大意是:此三人者,虽加诛戮,未足以谢百姓。

xiàn suī yǐ wáng ér zhōng zhèng yòng chén shàng zài jīn zhào nèi shì shí yú rén ér xiàn zhōng zhèng zhī zǐ jiē zài qí zhōng

这句话大意是:宪虽已亡,而中正、用臣尚在,今召内侍十馀人,而宪、中正之子皆在其中。

èr rén jì rù zé zhōng zhèng yòng chén bì jiāng fù yòng wéi bì xià niàn zhī

这句话大意是:二人既入,则中正、用臣必将复用,惟陛下念之。

shí shào shù zhī lùn yǐ xìng yǒu xiāng zhāng dūn zhī yì zǔ yǔ lì yán dūn bù kě yòng dì bú yuè

这句话大意是:时绍述之论已兴,有相章惇之意,祖禹力言惇不可用,帝不悦。

bǐng zǐ yù chuí gǒng diàn

这句话大意是:丙子,御垂拱殿。

liáo shū mì shǐ ā sū shǐ rén wū zòu fán bù lüè mò nán mù mǎ jí jū mín xù chǎn zhāo tǎo shǐ xiāo tuō huī bù jí zhuī bǔ zuì dāng sǐ liáo zhǔ mìng miǎn qí guān

这句话大意是:辽枢密使阿苏使人诬奏蕃部掠漠南牧马及居民畜产,招讨使萧托辉不急追捕,罪当死,辽主命免其官。

tuō huī fù qì nù zé xū rán zhé zhāng měi yǒu dà yì bì yì rán jué zhī suī liáo zhǔ yǒu nán sè wèi cháng jù yǐ jiàn quán guì wú shǎo qū jìng wèi ā sū suǒ xiàn shí rén xī zhī

这句话大意是:托辉负气,怒则须髯辄张,每有大议,必毅然决之,虽辽主有难色,未尝遽已,见权贵无少屈,竟为阿苏所陷,时人惜之。

shí èr yuè yǐ sì fàn chún rén yán chén duō jí zǎo shuāi zì tāo zǎi zhí yǐ lái yì wèi zhí shì suǒ kùn

这句话大意是:十二月,乙巳,范纯仁言:“臣多疾早衰,自叨宰执以来,益为职事所困。

qiè wèi yǐ jiāng wǔ yuè fǔ zhèng qì wú cùn cháng shàng fù guó ēn

这句话大意是:窃位已将五月,辅政讫无寸长,上负国恩。

yòu kuàng méng mìng zhī shǐ yǐ zhāo dàn jī zhī yán

这句话大意是:又况蒙命之始,已招弹击之言。

fú wàng chá qí zhì chéng tuì zhī yǐ lǐ

这句话大意是:伏望察其至诚,退之以礼。

zhào bù yǔn

这句话大意是:”诏不允。

dì yǔ lǚ dà fáng yuē chún rén yǒu shí wàng bù yí qù kě wèi zhèn liú zhī qiě qù rù jiàn

这句话大意是:帝语吕大防曰:“纯仁有时望,不宜去,可为朕留之,且趣入见。

wèn xiān cháo xíng qīng miáo fǎ rú hé

这句话大意是:”问:“先朝行青苗法如何?

duì yuē xiān dì ài mín zhī yì běn shēn dàn wáng ān shí lì fǎ guò shèn jī yǐ shǎng fá gù guān lì jí qiè yǐ zhì hài mín

这句话大意是:”对曰:“先帝爱民之意本深,但王安石立法过甚,激以赏罚,故官吏急切,以致害民。

tuì ér shū chén qí yào yǐ wéi qīng miáo fēi suǒ dāng háng xíng zhī zhōng bù miǎn rǎo mín

这句话大意是:”退而疏陈其要,以为“青苗非所当行,行之终不免扰民。

chū tài huáng tài hòu qǐn jí zhào chún rén yuē gōng fù zhòng yān zài zhāng xiàn chuí lián shí wéi quàn zhāng xiàn jǐn mǔ dào jí rén zōng qīn zhèng wéi quàn rén zōng jìn zǐ dào kě wèi zhōng chén gōng bì néng jì shào qián rén

这句话大意是:初,太皇太后寝疾,召纯仁曰:“公父仲淹,在章献垂帘时,唯劝章献尽母道,及仁宗亲政,惟劝仁宗尽子道,可谓忠臣,公必能继绍前人。

chún rén qì shè yuē gǎn bù jìn zhōng

这句话大意是:”纯仁泣射曰:“敢不尽忠!

zhì shì qún xiǎo lì pái chuí lián shí shì chún rén zòu yuē tài huáng tài hòu bǎo yòu shèng gōng gōng liè chéng xīn yōu míng gòng jiàn

这句话大意是:”至是群小力排垂帘时事,纯仁奏曰:“太皇太后保佑圣躬,功烈诚心,幽明共鉴。

yì zhě bù xù guó shì yī hé báo zāi

现代白话:议者不恤国是,一何薄啊!

yīn yǐ rén zōng jìn yán zhāng xiàn chuí lián shí shì zhào shū shàng zhī yuē wàng bì xià jī fǎng ér xíng yǐ jiè báo sú

这句话大意是:”因以仁宗禁言章献垂帘时事诏书上之曰:“望陛下稽仿而行,以戒薄俗。

hán zhōng yàn yì yán yú dì yuē xī rén zōng shǐ zhèng qún chén yì duō yán zhāng xiàn zhī fēi rén zōng è qí chí qíng shén báo xià zhào jiè chì

这句话大意是:”韩忠彦亦言于帝曰:“昔仁宗始政,群臣亦多言章献之非,仁宗恶其持情甚薄,下诏戒饬。

bì xià néng fǎ rén zǔ zé shàn yǐ

现代白话:陛下能法仁祖则善了。

jiǎ yín fǎng táng liù diǎn xiū guān zhì

这句话大意是:甲寅,仿《唐六典》修官制。

dīng sì liáo qiǎn shǐ lái diào jì

这句话大意是:丁巳,辽遣使来吊祭。

chū qián sù shí wàn zhèn liú mín

这句话大意是:出钱粟十万赈流民。

liáo zhōng jīng liú shǒu dòu jǐng yōng zú shì sù xiàn

这句话大意是:辽中京留守窦景庸卒,谥肃宪。

shì yuè sū shì fù dìng zhōu

这句话大意是:是月,苏轼赴定州。

shí guó shì jiāng biàn shì bù dé rù cí

这句话大意是:时国事将变,轼不得入辞。

jì xíng shàng shū yán chén rì shì wéi wò fāng dāng shù biān gù bu de yī jiàn ér xíng

这句话大意是:既行,上书言:“臣日侍帷幄,方当戍边,顾不得一见而行;。

kuàng shū yuǎn xiǎo chén yù qiú zì tōng nán yǐ

现代白话:况疏远小臣,欲求自通,难了。

rán chén bù gǎn yǐ bù de duì zhī gù bù xiào yú zhōng

这句话大意是:然臣不敢以不得对之故不效愚忠。

gǔ zhī shèng rén jiāng yǒu wéi yě

这句话大意是:古之圣人将有为也。

bì xiān chù huì ér guān míng chù jìng ér guān dòng zé wàn wù zhī qíng bì chén yú qián

这句话大意是:必先处晦而观明,处静而观动,则万物之情毕陈于前。

bì xià shèng zhì jué rén chūn qiū dǐng shèng chén yuàn xū xīn xún lǐ yī qiè wèi yǒu suǒ wéi mò guān zhù shì zhī lì hài yǔ qún chén zhī xié zhèng yǐ sān nián wéi qī sì de qí shí rán hòu yīng ér zuò shǐ jì zuò zhī hòu tiān xià wú hèn bì xià yì wú huǐ

这句话大意是:陛下圣智绝人,春秋鼎盛,臣愿虚心循理,一切未有所为,默观庶事之利害与群臣之邪正,以三年为期,俟得其实,然后应而作,使既作之后,天下无恨,陛下亦无悔。

yóu cǐ guān zhī bì xià zhī yǒu wéi wéi yōu tài zǎo bù huàn shāo chí yì yǐ míng yǐ

现代白话:由此观之,陛下之有为,惟忧太早,不患稍迟,亦已明了。

chén kǒng jí jìn hào lì zhī chén zhé quàn bì xià qīng yǒu gǎi biàn gù jìn cǐ shuō gǎn wàng bì xià liú shén

这句话大意是:臣恐急进好利之臣,辄劝陛下轻有改变,故进此说,敢望陛下留神。

shè jì zōng miào zhī fú tiān xià xìng shèn

这句话大意是:社稷宗庙之福,天下幸甚!

fàn chún rén zhī jiāng rù yě yáng wèi cháng yǒu yán chún rén bù zhī

这句话大意是:范纯仁之将入也,杨畏尝有言,纯仁不知。

zhì shì lǚ dà fáng yù yòng wèi wèi jiàn yì dài fū chún rén yuē shàng xīn tīng zhèng jiàn guān dāng qiú zhèng rén

这句话大意是:至是吕大防欲用畏为谏议大夫,纯仁曰:“上新听政,谏官当求正人;。

wèi qīng xié bù kě yòng

这句话大意是:畏倾邪,不可用。

dà fáng yuē qǐ yǐ wèi cháng yán gōng yá

这句话大意是:”大防曰:“岂以畏尝言公邪?

chún rén shǐ zhī zhī

这句话大意是:”纯仁始知之。

dà fáng sù chēng wèi gǎn yán qiě xiān mì yuē wèi zhù jǐ jìng chāo qiān wèi wèi lǐ bù shì láng

这句话大意是:大防素称畏敢言,且先密约畏助己,竟超迁畏为礼部侍郎。

jí dà fáng chōng shān líng shǐ fu chū guó mén wèi shǒu pàn dà fáng shàng shū yán shén zōng gēng fǎ lì zhì yǐ chuí wàn shì qǐ cì jiǎng qiú yǐ chéng jì shù zhī dào

这句话大意是:及大防充山陵使,甫出国门,畏首叛大防,上疏言:“神宗更法立制以垂万世,乞赐讲求,以成继述之道。

shū rù dì jí zhào duì xún yǐ xiān cháo gù chén shú kě zhào yòng zhě wèi suì liè shàng zhāng dūn ān dào lǚ huì qīng shān wēn bó li qīng chén děng xíng yì gè jiā pǐn tí

这句话大意是:”疏入,帝即召对,询以先朝故臣孰可召用者,畏遂列上章惇、安焘、吕惠卿、邓温伯、李清臣等行义,各加品题。

qiě mì zòu wàn yán jù chén shén zōng suǒ yǐ jiàn lì fǎ dù zhī yì yǔ wáng ān shí xué shù zhī měi qǐ zhào zhāng dūn wèi xiāng

这句话大意是:且密奏万言,具陈神宗所以建立法度之意与王安石学术之美,乞召章惇为相。

dì shēn nà zhī suì fù zhāng dūn zī zhèng diàn xué shì lǚ huì qīng wèi zhōng dài fū wáng zhōng zhèng fù yáo jùn tuán liàn shǐ

这句话大意是:帝深纳之,遂复章惇资政殿学士,吕惠卿为中大夫,王中正复遥郡团练使。

jǐ shì zhōng wú ān shī bù shū dūn lù huáng zhōng shū shè rén yáo miǎn bù cǎo huì qīng zhōng zhèng gào cí qǐ zhuī huí chú mìng jiē bù tīng

这句话大意是:给事中吴安诗不书惇录黄,中书舍人姚勔不草惠卿、中正诰词,乞追回除命,皆不听。

xiān shì shuǐ guān ruì yì huí hé qǐng yuē hé liú qiǎn xiá quán yàn duàn shǐ shuǐ shì rù sūn cūn kǒu

这句话大意是:先是水官锐意回河,请曰:“河流浅狭,权堰断,使水势入孙村口。

lùn zòu yǐ qiān bǎi shù

这句话大意是:”论奏以千百数。

zhào lǜ xià hé běi zhuǎn yùn sī yì tóng liè duō wèi kǒng bù gǎn zhèng yán huò yǐ bù zhī hé shì wèi jiě

这句话大意是:诏率下河北转运司议,同列多畏恐,不敢正言,或以不知河事为解。

zhuàn dòng fù shǐ zhào chēng dú jū zhōng chí yì bù shǎo jiǎ jiè měi jū què zhī yīn shàng hé yì qí lüè yuē zì qǐng yǒu sī huí hé jǐ sān nián gōng fèi sāo dòng bàn yú tiān xià

这句话大意是:转动副使赵偁,独居中持议,不少假借,每沮却之,因上《河议》,其略曰:“自顷有司回河几三年,工费骚动,半于天下;。

fù wèi fēn shuǐ yòu sì nián yǐ

现代白话:复为分水,又四年了。

gǔ suǒ wèi fēn shuǐ zhě huí hé liú xiāng dì shì dǎo ér fēn zhī gài qí lǐ yě

这句话大意是:古所谓分水者,回河流,相地势,导而分之,盖其理也。

jīn nǎi héng jié hé liú zhì sǎo yuē yǐ è zhī

这句话大意是:今乃横截河流,置埽约以扼之。

kāi jùn hé liú tú wèi yuān tán qí zhuàng kě jiàn

这句话大意是:开浚河流,徒为渊潭,其状可见。

kuàng gù dào qiān lǐ qí jiān yòu yǒu gāo chù gù lěi suì zhǎng luò zhé fù zì duàn

这句话大意是:况故道千里,其间又有高处,故累岁涨落,辄复自断。

chén wèi dāng wán dà hé běi liú liǎng dī fù xiū zōng chéng fèi dī bì zōng chéng kǒu fèi shàng xià yuē kāi hǎn cūn hé mén shǐ hé liú duān zhí yǐ chéng shēn dào

这句话大意是:臣谓当完大河北流两堤,复修宗城废堤,闭宗城口,废上下约,开阚村河门,使河流端直以成深道。

jù sān hé gōng fèi yǐ zhì yī hé yī èr nián kě yǐ jiù xù ér hé huàn shù jī xi yǐ

现代白话:聚三河工费以治一河,一二年能够就绪,而河患庶几息了。

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì shào shèng yuán nián liáo dà ān shí nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝绍圣元年(辽大安十年)。

chūn zhēng yuè bǐng shēn xià guó qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:春,正月,丙申,夏国遣使来贡。

zhào chēng yòu shàng yán xiān dì zhuó jiàn hé shì qiě jiàn lǚ bì lǚ sāi zhī huàn yīn shùn qí xìng shǐ zhī běi xíng cǐ wàn shì cè yě

这句话大意是:赵偁又上言:“先帝灼见河势,且鉴屡闭屡塞之患,因顺其性,使之北行,此万世策也。

zì yǒu sī zhì sǎo chuàng yuē héng jié hé liú huí hé bù chéng yīn wèi fēn shuǐ

这句话大意是:自有司置埽创约,横截河流,回河不成,因为分水。

chū jué nán gōng zài jué zōng chéng sān jué nèi huáng shuǐ jiē xi jué zé dì shì xi xià jiào rán kě zhī

这句话大意是:初决南宫,再决宗城,三决内黄,水皆西决,则地势西下,较然可知。

jīn yù mǐ xī hé huàn ér nì dì shì lì shuǐ xìng chén wèi jiàn qí néng jiù xiào yě

这句话大意是:今欲弭息河患,而逆地势,戾水性,臣未见其能就效也。

chén qǐng kāi hǎn cūn hé kǒu xiū píng xiāng jù lù sǎo jiāo jiā děng dī jùn chán yuān gù dào yǐ bèi zhǎng shuǐ

这句话大意是:臣请开阚村河口,修平乡、巨鹿埽、焦家等堤,浚澶渊故道以备涨水;。

rú cǐ zé wǔ lì quán ér hé huàn xi yǐ

现代白话:如此,则五利全而河患息了。

shuǐ guān yòu qǐng quán yàn liáng cūn lǚ duàn zhāng bāo děng hé mén bì nèi huáng jué kǒu kāi jī zhǎo shū kǒu de huí hé dōng liú

这句话大意是:水官又请权堰梁村,缕断张包等河门,闭内黄决口,开鸡爪,疏口地,回河东流。

yú shì zhào qiǎn zhōng shū shè rén lǚ xī chún diàn zhōng shì yù shǐ jǐng liàng cǎi chéng chuán xiāng shì qiě huì zhú sī dìng yì

这句话大意是:于是诏遣中书舍人吕希纯、殿中侍御史井亮采乘传相视,且会逐司定议。

chēng yì yǐ wéi dōng liú kuò chù wú èr bǎi bù yì yǐ zhǎng shuǐ hé kě shèng yuē

这句话大意是:偁议以为:“东流阔处无二百步,益以涨水,何可胜约!

qù suì cháng kāi jī zhǎo shí wǔ yú zhàng wèi jǐ shēng yū xíng shì kě jiàn

这句话大意是:去岁尝开鸡爪十五馀丈,未几生淤,形势可见。

yī rì dōng liú jì bù róng běi liú yòu xī bì shàng yōng héng kuì zhī huàn kě shèng dào zāi

现代白话:一日东流既不容,北流又悉闭,上壅横溃之患,可胜道啊!

qǐng xiān dǎo zhāng bāo yǐ cún běi liú xiū xi dī yǐ bèi zhǎng shuǐ yīn qí shùn kuài shuǐ liú jì tōng zé hé jiāng zì chéng yǐ

现代白话:请先导张包以存北流,修西堤以备涨水,因其顺快,水流既通,则河将自成了。

shí dú dōng lù tí xíng shàng guān jūn yǔ chēng yì hé ér zhòng xiāng lùn nàn lěi rì bù jué

这句话大意是:”时独东路提刑上官均与偁议合,而众相论难,累日不决。

nǎi zhōu shì dōng běi liú jiào xíng shì shěn lì hài huì zhú sī gào zhī yuē jiāng jùn jī zhǎo yǐ jué dōng hé yú běi liú kě hu

这句话大意是:乃周视东北流,较形势,审利害,会逐司诰之,曰:“将浚鸡爪以决东河于北流,可吗?

shuǐ guān yuē bù kě

这句话大意是:”水官曰:“不可。

zhāng bāo cún zé dōng liú bài yǐ

现代白话:张包存则东流败了。

zhào shǐ yuē shěn ěr zé shuǐ zhī qū běi shì yě nài hé nì zhī

现代白话:”诏使曰:“审你,则水之趋北,势也,奈何逆之?

yóu shì cóng chēng yì zòu qǐng cún zhāng bāo ér zhì běi liú

这句话大意是:”由是从偁议,奏请存张包而治北流。

huì zhào zhōng gé fù ba

这句话大意是:会诏中格,复罢。

shì yuè liáo zhǔ rú chūn shuǐ

这句话大意是:是月,辽主如春水。

zhǔn bù bié bù qīn liáo sì jié jūn dōu jiān tè mò sǐ zhī

这句话大意是:准布别部侵辽,四捷军都监特默死之。

èr yuè dīng wèi yǐ hù bù shàng shū li qīng chén wèi zhōng shū shì láng yǐ bīng bù shàng shū shān wēn bó wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:二月,丁未,以户部尚书李清臣为中书侍郎,以兵部尚书邓温伯为尚书右丞。

qīng chén shǒu chàng shào shù wēn bó hé zhī

这句话大意是:清臣首倡绍述,温伯和之。

shí jìn yòng dà chén jiē cóng zhōng chū shì cóng tái jiàn yì duō bù yóu jìn nǐ

这句话大意是:时进用大臣,皆从中出,侍从、台谏,亦多不由进拟。

fàn chún rén nǎi yán yú dì yuē bì xià qīn zhèng zhī chū sì fāng shì mù yǐ guān tiān xià zhì luàn shí běn yú cǐ

这句话大意是:范纯仁乃言于帝曰:“陛下亲政之初,四方拭目以观,天下治乱,实本于此。

shùn jǔ gāo yáo tāng jǔ yī yǐn bù rén zhě yuǎn

这句话大意是:舜举皋陶,汤举伊尹,不仁者远。

zòng wèi néng rú gǔ rén yì xū jí tiān xià zhī xuǎn

这句话大意是:纵未能如古人,亦须极天下之选。

dì bù nà

这句话大意是:”帝不纳。

jǐ yǒu zàng xuān rén shèng liè huáng hòu yú yǒng hòu líng

这句话大意是:己酉,葬宣仁圣烈皇后于永厚陵。

jǐ wèi fù shén zhǔ yú tài miào

这句话大意是:己未,祔神主于太庙。

jiǎ zǐ zhào yī zhāng xiàn míng sù huáng hòu gù shì ba bì gāo zūn fu huì

这句话大意是:甲子,诏依章献明肃皇后故事,罢避高遵甫讳。

shì yuè xià guó jìn mǎ zhù tài huáng tài hòu shān líng

这句话大意是:是月,夏国进马,助太皇太后山陵;。

fù qiǎn shǐ zài yì yì dì zhào bù yǔn

这句话大意是:复遣使再议易地,诏不允。

sān yuè rén shēn shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:三月,壬申朔,日有食之。

guǐ yǒu yǐ zhī chén zhōu cài biàn wèi zhōng shū shè rén

这句话大意是:癸酉,以知陈州蔡卞为中书舍人。

yǐ hài shàng shū zuǒ pú yè lǚ dà fáng ba

这句话大意是:乙亥,尚书左仆射吕大防罢。

dà fáng wèi shǒu xiàng yú liù nián dāng guó rì jiǔ qún yuàn jiē guī

这句话大意是:大防位首相逾六年,当国日久,群怨皆归。

jí xuān rén shǐ fù miào shì yù shǐ lái zhī shào qǐ xiān zhú dà fáng yǐ pò dà chén péng dǎng yīn shū liè shén zōng jiǎn bá zhī rén zhāng dūn ān dào lǚ huì qīng děng yǐ bèi jìn yòng

这句话大意是:及宣仁始祔庙,侍御史来之邵乞先逐大防以破大臣朋党,因疏列神宗简拔之人章惇、安焘、吕惠卿等,以备进用。

dà fáng yì zì qiú qù wèi dì jí cóng zhī zhào yǐ guān wén diàn dà xué shì zhī yǐng chāng fǔ

这句话大意是:大防亦自求去位,帝亟从之,诏以观文殿大学士知颍昌府。

hòu èr rì gǎi zhī yǒng xīng jūn

这句话大意是:后二日,改知永兴军。

yǐ yǒu

这句话大意是:乙酉,。

yù jí yīng diàn

这句话大意是:御集英殿,。

shì jìn shì

这句话大意是:试进士,。

cè yuē jīn fù cí fù zhī xuǎn ér shì bù zhī quàn

这句话大意是:策曰:“今复词赋之选而士不知劝,。

ba cháng píng zhī guān ér nóng bù jiā fù

这句话大意是:罢常平之官而农不加富,。

kě chā kě mù zhī shuō fēn ér yì fǎ bìng

这句话大意是:可差可募之说纷而役法病,。

huò dōng huò běi zhī lùn yì ér hé huàn zī

这句话大意是:或东或北之论异而河患滋,。

cì tǔ yǐ róu yuǎn yě ér qiāng yí zhī huàn wèi mǐ

这句话大意是:赐土以柔远也而羌夷之患未弭,。

chí lì yǐ biàn mín yě ér shāng gǔ zhī lù bù tōng

这句话大意是:弛利以便民也而商贾之路不通。

fu kě zé yīn fǒu zé gé wéi dāng zhī wèi guì shèng rén yì hé yǒu bì yān

现代白话:夫可则因,否则革,惟当之为贵,圣人亦何有必呢!

li qīng chén zhī cí yě

这句话大意是:”李清臣之词也。

wù zǐ xǐ fēng xú wáng hào wèi jì wáng

这句话大意是:戊子,徙封徐王颢为冀王。

guǐ sì zhào zhèn jīng dōng hé běi liú mín dài yǐ gǔ mài zhǒng yù shǐ hái yè juān jīn nián zū shuì

这句话大意是:癸巳,诏赈京东、河北流民,贷以谷麦种,谕使还业,蠲今年租税。

dīng yǒu cì lǐ bù zòu míng jìn shì zhū kē jiǔ bǎi qī shí wǔ rén jí dì chū shēn

这句话大意是:丁酉,赐礼部奏名进士、诸科九百七十五人及第、出身。

shí kǎo guān qǔ jìn shì dá cè zhě duō zhǔ yuán yòu

这句话大意是:时考官取进士答策者,多主元祐。

jí yáng wèi fù kǎo nǎi xī xià zhī ér yǐ zhǔ xī fēng zhě shǔ qián liè bá bì jiàn wèi dì yī

这句话大意是:及杨畏覆考,乃悉下之,而以主熙、丰者署前列,拔毕渐为第一。

zì cǐ shào shù zhī lùn dà xīng guó shì suì biàn yǐ

现代白话:自此绍述之论大兴,国是遂变了。

shì rì sū zhé ba

这句话大意是:是日,苏辙罢。

xiān shì zhé shàng shū yuē fú jiàn yù shì cè tí lì dǐ jìn suì xíng shì yǒu shào fù xī níng yuán fēng zhī yì

这句话大意是:先是辙上疏曰:“伏见御试策题,历诋近岁行事,有绍复熙宁、元丰之意。

chén wèi xiān dì yǐ tiān zòng zhī cái xíng dà yǒu wéi zhī zhì qí suǒ shè shī dù yuè qián gǔ gài yǒu bǎi shì bù kě gǎi zhě

这句话大意是:臣谓先帝以天纵之才,行大有为之志,其所设施,度越前古,盖有百世不可改者。

zài wèi jìn èr shí nián ér zhōng shēn bù shòu zūn hào cái sǔn zōng shì ēn zhǐ tǎn miǎn jiǎn cháo tíng wú qióng zhī fèi

这句话大意是:在位近二十年,而终身不受尊号,裁损宗室,恩止袒免,减朝廷无穷之费;。

chū mài fāng chǎng gù mù yá qián miǎn mín jiān pò jiā zhī huàn

这句话大意是:出卖坊场,顾募衙前,免民间破家之患;。

chù bà zhū kē sòng shù zhī xué xùn liàn zhū jiāng yōng duò zhī bīng

这句话大意是:黜罢诸科诵数之学,训练诸将慵惰之兵;。

zhì jì lù zhī guān fù liù cáo zhī jiù

这句话大意是:置寄禄之官,复六曹之旧;。

yán zhòng lù zhī fǎ jìn jiāo yè zhī sī

这句话大意是:严重禄之法,禁交谒之私;。

xíng qiǎn gōng zhī cè yǐ zhì xī xià

这句话大意是:行浅攻之策,以制西夏;。

shōu liù sè zhī qián yǐ kuān zá yì

这句话大意是:收六色之钱,以宽杂役。

fán rú cǐ lèi jiē xiān dì zhī ruì suàn yǒu lì wú hài

这句话大意是:凡如此类,皆先帝之睿算,有利无害。

ér yuán yòu yǐ lái shàng xià fèng xíng wèi cháng shī zhuì yě

这句话大意是:而元祐以来,上下奉行,未尝失坠也。

zhì yú qí tā shì yǒu shī dāng hé shì wú zhī

这句话大意是:至于其它,事有失当,何世无之!

fù zuò zhī yú qián zi jiù zhī yú hòu qián hòu xiāng jì cǐ zé shèng rén zhī xiào yě

这句话大意是:父作之于前,子救之于后,前后相济,此则圣人之孝也。

hàn wǔ dì wài shì sì yí nèi xìng gōng shì cái yòng kuì jié yú shì xiū yán tiě què gū jūn shū zhī zhèng mín bù kān mìng jī zhì dà luàn

这句话大意是:汉武帝外事四夷,内兴宫室,财用匮竭,于是修盐铁、榷酤、均输之政,民不堪命,几至大乱;。

zhāo dì wěi rèn huò guāng bà qù fán kē hàn shì nǎi dìng

这句话大意是:昭帝委任霍光,罢去烦苛,汉室乃定。

guāng wǔ xiǎn zōng yǐ chá wèi míng yǐ chèn jué shì shàng xià kǒng jù rén huái bù ān

这句话大意是:光武、显宗,以察为明,以谶决事,上下恐惧,人怀不安;。

zhāng dì jí wèi shēn jiàn qí shī dài zhī yǐ kuān hòu kǎi tì zhī zhèng hòu shì chēng yān

现代白话:章帝即位,深鉴其失,代之以宽厚恺悌之政,后世称呢。

běn cháo zhēn zōng yòu wén yǎn wǔ hào chēng tài píng ér qún chén yīn qí jí shèng wèi tiān shū zhī shuō

这句话大意是:本朝真宗,右文偃武,号称太平,而群臣因其极盛,为天书之说;。

zhāng xiàn lín yù lǎn dà chén zhī yì cáng shū zǐ gōng yǐ mǐn qí jī

这句话大意是:章献临御,揽大臣之议,藏书梓宫,以泯其迹;。

jí rén zōng tīng zhèng jué kǒu bù yán

这句话大意是:及仁宗听政,绝口不言。

yīng zōng zì fān dǐ rù jì dà chén chuàng pú miào zhī yì

这句话大意是:英宗自籓邸入继,大臣创濮庙之议;。

jí xiān dì sì wèi huò qǐng fù jǔ qí shì qǐn ér bù dá suì yǐ ān jìng

这句话大意是:及先帝嗣位,或请复举其事,寝而不答,遂以安静。

fu yǐ hàn zhāo zhāng zhī xián yǔ wú rén zōng shén zōng zhī shèng qǐ yǐ báo yú xiào jìng ér qīng shì biàn yì yě zāi

现代白话:夫以汉昭、章之贤与我仁宗、神宗之圣,岂以薄于孝敬而轻事变易也啊!

yuàn bì xià fǎn fù chén yán shèn wù qīng shì gǎi yì

这句话大意是:愿陛下反复臣言,慎勿轻事改易。

ruò qīng biàn jiǔ nián yǐ xíng zhī shì zhuó rèn lěi suì bù yòng zhī rén huái sī fèn ér yǐ xiān dì wèi cí dà shì qù yǐ

现代白话:若轻变九年已行之事,擢任累岁不用之人,怀私忿而以先帝为辞,大事去了。

zòu rù bù bào

这句话大意是:”奏入,不报。

zhé yòu jù zhá zǐ yán shèng yì chéng wèi xiān dì jiù zhèng yǒu bù hé gǎi gēng zì dāng xuān yù chén děng lìng shāng liáng cuò zhì

这句话大意是:辙又具札子言:“圣意诚谓先帝旧政有不合改更,自当宣谕臣等,令商量措置。

jīn zì zǎi chén yǐ xià wèi cháng lüè wén cǐ yán ér hū yīn cè wèn jìn shì xuān lù mì zhǐ

这句话大意是:今自宰臣以下,未尝略闻此言,而忽因策问进士,宣露密旨。

pì rú jiā rén fù xiōng yù yǒu suǒ wèi zǐ dì jiē bù yǔ zhī ér yǔ xíng lù móu zhī kě hu

这句话大意是:譬如家人,父兄欲有所为,子弟皆不与知,而与行路谋之,可吗?

dì gù bù shuō li qīng chén shān wēn bó yòu xiān méi niè zhī

这句话大意是:”帝固不说,李清臣、邓温伯又先媒蘖之。

jí miàn lùn dì yì nù suì zé zhé yǐ hàn wǔ bǐ xiān dì zhé yuē hàn wǔ míng zhǔ yě

这句话大意是:及面论,帝益怒,遂责辙以汉武比先帝,辙曰:“汉武,明主也。

dì yuē qīng yì dàn wèi wǔ dì qióng bīng dú wǔ mò nián xià āi tòng zhī zhào qǐ míng zhǔ hu

这句话大意是:”帝曰:“卿意但谓武帝穷兵黩武,末年下哀痛之诏,岂明主乎!

dì shēng shén lì zhé xià diàn dài zuì zhòng mò gǎn jiù

这句话大意是:”帝声甚厉,辙下殿待罪,众莫敢救。

fàn chún rén cóng róng yán yuē wǔ dì xióng cái dà lüè shǐ wú biǎn cí zhé yǐ bǐ xiān dì fēi bàng yě

这句话大意是:范纯仁从容言曰:“武帝雄才大略,史无贬辞,辙以比先帝,非谤也。

bì xià qīn zhèng zhī chū jìn tuì dà chén dāng yǐ lǐ bù kě rú hē chì nú pú

这句话大意是:陛下亲政之初,进退大臣当以礼,不可如呵斥奴仆。

shān wēn bó yuè cì jìn yuē xiān dì fǎ dù wèi sī mǎ guāng sū zhé huài jǐn

这句话大意是:”邓温伯越次进曰:“先帝法度,为司马光、苏辙坏尽。

chún rén yuē bù rán

这句话大意是:”纯仁曰:“不然。

fǎ běn wú bì bì zé dāng gǎi

这句话大意是:法本无弊,弊则当改。

dì yuē rén wèi qín huáng hàn wǔ

这句话大意是:”帝曰:“人谓秦皇、汉武。

chún rén yuē zhé suǒ lùn shì yǔ shí yě fēi rén yě

这句话大意是:”纯仁曰:“辙所论,事与时也,非人也。

dì wèi zhī shǎo jì

这句话大意是:”帝为之少霁。

zhé píng rì yǔ chún rén duō yì zhì shì nǎi fú tuì jǔ hù xiè yuē gōng fó dì wèi rén yě

这句话大意是:辙平日与纯仁多异,至是乃服,退,举笏谢曰:“公,佛地位人也。

guī jiā jí jù zòu qǐ cì píng zhú zhào yǐ zhé wèi duān míng diàn xué shì zhī rǔ zhōu

现代白话:”归家,亟具奏,乞赐屏逐,诏以辙为端明殿学士、知你州。

zhōng shū shè rén wú ān shī cǎo zhì yǒu fēng jié tiān xià suǒ wén jí yuán chéng zhōng shì ài jūn zhī yǔ dì nù mìng bié zhuàn cí

这句话大意是:中书舍人吴安诗草制,有“风节天下所闻”及“原诚终是爱君”之语,帝怒,命别撰词。

zhé zhǐ sàn guān zhī rǔ zhōu ān shī xún yì ba wèi qǐ jū shè rén cóng yú cè guō zhī zhāng děng yán yě

现代白话:辙止散官知你州,安诗寻亦罢为起居舍人,从虞策、郭知章等言也。

hé nèi yǐn tūn yìng jǔ jiàn fā cè chù yuán yòu zhī zhèng nǎi tàn yuē shàng kě yǐ gàn lù hu

现代白话:河内尹焞应举,见发策黜元祐之政,乃叹曰:“尚能够干禄乎!

bú duì ér chū

这句话大意是:”不对而出。

tūn shǎo shī shì chéng yí wèi yí yuē tūn bù fù yīng jìn shì jǔ yǐ

现代白话:焞少师事程颐,谓颐曰:“焞不复应进士举了。

yí yuē zi yǒu mǔ zài

这句话大意是:”颐曰:“子有母在。

tūn guī gào qí mǔ chén mǔ yuē wú zhī rǔ yǐ shàn yǎng bù zhī rǔ yǐ lù yǎng

现代白话:”焞归,告其母陈,母曰:“我知你以善养,不知你以禄养。

yí wén zhī yuē xián zāi mǔ yě

现代白话:”颐闻之曰:“贤啊母也!

yú shì zhōng shēn bù jiù jǔ

这句话大意是:”于是终身不就举。

xià sì yuè jiǎ chén mìng zhòng shū shè rén cài biàn tóng xiū guó shǐ yǐ guó zǐ sī yè dí sī wèi zuǒ sī jiàn zuǒ cháo fèng láng shàng guān jūn wèi zuǒ zhèng yán yòu cháo sàn láng zhōu zhì zuǒ cháo sàn láng liú zhěng bìng wèi jiān chá yù shǐ

这句话大意是:夏,四月,甲辰,命中书舍人蔡卞同修国史,以国子司业翟思为左司谏,左朝奉郎上官均为左正言,右朝散郎周秩、左朝散郎刘拯并为监察御史。

zhào huái nán zhuǎn yùn fù shǐ zhāng shāng yīng wèi yòu zhèng yán

这句话大意是:召淮南转运副使张商英为右正言。

shāng yīng zài wài jiǔ bù zhào jī hàn yuán yòu dà chén gōng zhī bù yí yú lì shàng shū yán shén zōng shèng dé dà yè kuà jué jīn gǔ ér sī mǎ guāng lǚ gōng zhe liú zhì lǚ dà fáng yuán yǐn péng chóu gǎn xíng jī yì

这句话大意是:商英在外久不召,积憾元祐大臣,攻之不遗馀力,上疏言:“神宗盛德大业,跨绝今古,而司马光、吕公著、刘挚、吕大防,援引朋俦,敢行讥议。

fán xiáng dìng jú zhī jiàn míng zhōng shū zhī kān huì hù bù zhī xíng qiǎn yán guān zhī lùn liè cí chén zhī gào mìng wú fēi zhǐ tī jué yáng bǐ bó chī xiào jiǎn chú bì xià yǔ yì yú nèi jī zhú gǔ gōng yú wài tiān xià zhī shì jí jí dài yǐ

现代白话:凡详定局之见明,中书之勘会,户部之行遣,言官之论列,词臣之诰命,无非指擿决扬,鄙薄嗤笑,翦除陛下羽翼于内,击逐股肱于外,天下之势,岌岌殆了!

jīn tiān qīng rì míng zhū shǎng wèi zhèng qǐ xià jìn shěng jiǎn suǒ qián hòu zhāng dú fù chén děng kàn xiáng qiān jiē yǐ shàng bì xià yǔ dà chén zhēn zhuó ér kě fǒu yān

现代白话:今天清日明,诛赏未正,乞下禁省检索前后章牍,付臣等看详签揭以上,陛下与大臣斟酌而可否呢。

yòu zhǐ lǚ dà fáng liáng dào fàn zǔ yǔ wèi jiān xié yǐ sī mǎ guāng wén yàn bó wèi fù guó yán lǚ gōng zhe bù dàng shì zhèng xiàn shèn zhě zhì yǐ xuān rén shuāng lǚ wǔ

这句话大意是:”又指吕大防、梁焘、范祖禹为奸邪,以司马光、文彦博为负国,言吕公著不当谥正献,甚者至以宣仁双吕、武。

shǐ shāng yīng zài yuán yòu shí zuò jiā hé sòng yǐ wén yàn bó lǚ gōng zhe bǐ zhōu gōng yòu zuò wén jì sī mǎ guāng jí qí chēng měi zhì shì nǎi zhuī lùn qí zuì

这句话大意是:始,商英在元祐时,作《嘉禾颂》,以文彦博、吕公著比周公,又作文祭司马光,极其称美,至是乃追论其罪。

yòu yán yuàn bì xià wú wàng yuán yòu shí zhāng dūn wú wàng rǔ zhōu shí ān dào wú wàng xǔ chāng shí li qīng chén céng bù wú wàng hé yáng shí

现代白话:又言:“愿陛下无忘元祐时,章惇无忘你州时,安焘无忘许昌时,李清臣、曾布无忘河阳时。

qí yǐ xiǎn yǔ jī nù dāng shì gài lèi cǐ

这句话大意是:”其以险语激怒当世概类此。

liáo zhǔ zhù chūn zhōu běi píng diàn

这句话大意是:辽主驻春州北平淀。

yǐ sì sān xǐng yán yì fǎ shàng wèi jiù xù dì yuē zhǐ yòng yuán fēng fǎ ér jiǎn qù kuān shèng qián bǎi xìng hé yǒu bù biàn yá

这句话大意是:乙巳,三省言役法尚未就绪,帝曰:“止用元丰法而减去宽剩钱,百姓何有不便邪?

fàn chún rén yuē sì fāng lì hài bù tóng xū yīn mín lì fǎ nǎi kě jiǔ yě

这句话大意是:”范纯仁曰:“四方利害不同,须因民立法,乃可久也。

dì yuē lìng hù bù yì zhī

这句话大意是:”帝曰:“令户部议之。

ā lǐ gǔ qiǎn shǐ lái xiàn shī zi

这句话大意是:阿里骨遣使来献狮子。

bǐng wǔ yǐ hàn zhào xù xíng

这句话大意是:丙午,以旱,诏恤刑。

gēng xū yǐ zhī jiāng níng fǔ céng bù wèi hàn lín xué shì

这句话大意是:庚戌,以知江宁府曾布为翰林学士。

bù zì yíng zhōu xǐ jiāng níng zhào xǔ rù jìn suì yǒu shì mìng

这句话大意是:布自瀛州徙江宁,诏许入觐,遂有是命。

bù yán xiān dì zhèng shì dāng fù shī xíng qiě qǐ gǎi yuán yǐ shùn tiān yì

这句话大意是:布言先帝政事,当复施行,且乞改元以顺天意。

yǐ lóng tú gé zhí xué shì cài jīng quán hù bù shàng shū

这句话大意是:以龙图阁直学士蔡京权户部尚书。

tái chén gòng yán sū shì xíng lǚ huì qīng zhì cí jī shàn xiān dì rén zǐ zhào shì luò zhí rú yīng zhōu

这句话大意是:台臣共言苏轼行吕惠卿制词,讥讪先帝:壬子,诏轼落职,如英州。

fàn chún rén shàng shū yuē xī níng fǎ dù jiē lǚ huì qīng fù huì wáng ān shí jiàn yì bù fù xiān dì ài mín qiú zhì zhī yì

这句话大意是:范纯仁上疏曰:“熙宁法度,皆吕惠卿附会王安石建议,不副先帝爱民求治之意。

zhì chuí lián shí shǐ yòng yán zhě tè xíng biǎn cuàn jīn yǐ bā nián yǐ

现代白话:至垂帘时,始用言者,特行贬窜,今已八年了。

yán zhě duō dāng shí yù shǐ hé gù wèi bì bù jí nà zhōng ér jīn nǎi yǒu shì zòu qǐ fēi guān wàng yá

现代白话:言者多当时御史,为什么畏避不即纳忠,而今乃有是奏,岂非观望邪?

liáo zì zhǔn bù qīn biān zhū shǔ guó duō cóng zhī pàn

这句话大意是:辽自准布侵边,诸属国多从之叛。

biān chén jiān yǒu zhǎn huò zhū bù yì yǒu jiàng zhě

这句话大意是:边臣间有斩获,诸部亦有降者。

ér mǎ gǔ sū chāng jué tài shèn liáo zhǔ nǎi yǐ yē lǜ é tè lè wèi dū tǒng yē lǜ tú duō wèi fù dū tǒng yē lǜ tú lǔ wèi dōu jiān wǎng tǎo zhī

这句话大意是:而玛古苏猖獗太甚,辽主乃以耶律额特勒为都统,耶律图多为副都统,耶律图鲁为都监,往讨之。

guǐ chǒu zhào gǎi yuán shào shèng

这句话大意是:癸丑,诏改元绍圣。

bái hóng guàn rì

这句话大意是:白虹贯日。

yǐ shì jiǎng xué shì fàn zǔ yǔ wèi lóng tú gé zhí xué shì zhī shǎn zhōu

这句话大意是:以侍讲学士范祖禹为龙图阁直学士、知陕州。

xiān shì dì yù yǐ zǔ yǔ dài sū zhé ér jū zhī zhě shén zhòng

这句话大意是:先是帝欲以祖禹代苏辙,而沮之者甚众。

zǔ yǔ lì qiú chū nǎi yǒu shì mìng

这句话大意是:祖禹力求出,乃有是命。

tài zǐ shǎo shī zhì shì féng jīng zú

这句话大意是:太子少师致仕冯京卒。

dì lín diàn cài què zhī zǐ wèi jīng xù yě yú sàng cì lán su fù yuān

这句话大意是:帝临奠,蔡确之子渭,京婿也,于丧次阑诉父冤。

jiǎ yín zhào fù què yòu zhèng yì dài fū

这句话大意是:甲寅,诏复确右正议大夫。

zhào wáng ān shí pèi xiǎng shén zōng miào tíng

这句话大意是:诏王安石配享神宗庙庭。

yǐ lì bù shàng shū hú zōng yù wèi tōng yì dài fū zhī dìng zhōu

这句话大意是:以吏部尚书胡宗愈为通议大夫、知定州。

rén xū yǐ zī zhèng diàn xué shì tí jǔ dòng xiāo gōng zhāng dūn wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng

这句话大意是:壬戌,以资政殿学士、提举洞霄宫章惇为尚书左仆射兼门下侍郎。

dūn fù zhào shā xiàn chén guàn suí zhòng dào yè

这句话大意是:惇赴召,沙县陈瓘随众道谒。

dūn sù wén qí míng dú yāo yǔ tóng zài fǎng dāng shì zhī wu guàn yuē qǐng yǐ suǒ chéng zhōu yù piān zhòng qí kě xíng hu

这句话大意是:惇素闻其名,独邀与同载,访当世之务,瓘曰:“请以所乘舟喻,偏重其可行吗?

huò zuǒ huò yòu qí piān yī yě

这句话大意是:或左或右,其偏一也。

míng cǐ zé xíng kě yǐ

现代白话:明此,则行可了。

dūn mò rán

这句话大意是:”惇默然。

guàn fù yuē tiān zǐ dài gōng wéi zhèng gǎn wèn jiāng hé xiān

这句话大意是:瓘复曰:“天子待公为政,敢问将何先?

dūn zhù sī liáng jiǔ yuē sī mǎ guāng jiān xié suǒ dāng xiān biàn

这句话大意是:”惇伫思良久,曰:“司马光奸邪,所当先辨。

guàn yuē gōng wù yǐ cǐ yóu yù píng zhōu shì ér yí zuǒ yǐ zhì yòu yě

现代白话:”瓘曰:“公误了,此犹欲平舟势而移左以置右也。

guǒ ěr jiāng shī tiān xià zhī wàng

现代白话:果你,将失天下之望。

dūn lì sè yuē guāng fǔ mǔ hòu dú zhǎng zhèng bǐng bù wu zuǎn shào xiān liè sì yì dà gǎi chéng xù wù guó rú cǐ fēi jiān xié ér hé

这句话大意是:”惇厉色曰:“光辅母后,独掌政柄,不务纂绍先烈,肆意大改成绪,误国如此,非奸邪而何?

guàn yuē bù chá qí xīn ér yí qí jī zé bù wèi wú zuì

这句话大意是:”瓘曰:“不察其心而疑其迹,则不为无罪。

ruò zhǐ wèi jiān xié yòu fù gǎi zuò zé wù guó yì shén yǐ

现代白话:若指为奸邪,又复改作,则误国益甚了。

nǎi wèi dūn jí lùn xī fēng yuán yòu zhī shì yǐ wéi yuán fēng zhī zhèng duō yì xī níng zé xiān zhì gù yǐ biàn ér xíng zhī

这句话大意是:”乃为惇极论熙、丰、元祐之事,以为:“元丰之政,多异熙宁,则先志固已变而行之。

wēn gōng bù míng xiān zhì ér yòng mǔ gǎi zi zhī shuō xíng zhī tài jù suǒ yǐ fēn fēn zhì jīn

这句话大意是:温公不明先志,而用母改子之说,行之太遽,所以纷纷至今。

wèi jīn rì jì wéi dāng xiāo péng dǎng chí zhōng dào zhù kě jiù bì

这句话大意是:为今日计,唯当消朋党,持中道,庶可救弊。

ruò yòu yǐ xī fēng yuán yòu wèi shuō wú yǐ yàn fú gōng lùn

这句话大意是:若又以熙、丰、元祐为说,无以厌服公论。

guàn cí biàn kāng kǎi yì lùn jìn zhèng dūn suī wǔ yì yì pō jīng yì suì yǒu jiān shōu yuán yòu zhī yǔ liú guàn gòng fàn ér bié

这句话大意是:”瓘辞辨忼慨,议论劲正,惇虽迕意,亦颇惊异,遂有兼收元祐之语,留瓘共饭而别。

fàn chún rén ba wèi guān wén diàn dà xué shì zhī yǐng chāng fǔ

这句话大意是:范纯仁罢为观文殿大学士,知颍昌府。

dì jì qīn zhèng yán zhě jí lùn chuí lián shí shì

这句话大意是:帝既亲政,言者急论垂帘时事。

chún rén shù chēng jí qiú ba zuì hòu chū jū cí xiào sì qǐng xiáng zhào yǐ jìn yuē yán zhě dì bù cóng

这句话大意是:纯仁数称疾求罢,最后出居慈孝寺,请降诏以禁约言者,帝不从。

chún rén lián zhāng qiú ba xǔ zhī

这句话大意是:纯仁连章求罢,许之。

bì cí rì mìng zuò cì chá wèi láo shén wò

这句话大意是:陛辞日,命坐,赐茶,慰劳甚渥。

dì yuē qīng qí dé shuò wàng cháo tíng suǒ yǐ lài jīn suī zài wài fán shí zhèng yǒu kě bì yì zhě dàn rù wén zì yán zhī wú shì xíng jì

这句话大意是:帝曰:“卿耆德硕望,朝廷所倚赖,今虽在外,凡时政有可裨益者,但入文字言之,无事形迹。

chún rén dùn shǒu shòu mìng

这句话大意是:”纯仁顿首受命。

mìng céng bù xiū shén zōng zhèng shǐ

这句话大意是:命曾布修《神宗正史》。

bǐng yín ba wǔ lù jīng lǜ tōng lǐ kē

这句话大意是:丙寅,罢五路经律通礼科。

dīng mǎo zhào zhū lù shǐ miǎn yì fǎ yī yuán fēng bā nián jiàn xíng tiáo yuē shī xíng

这句话大意是:丁卯,诏诸路使:“免役法依元丰八年见行条约施行。

shān wēn bó yán jiù míng rùn fu zuó bì gāo chén wáng huì jīn qǐng fù jiù míng

这句话大意是:邓温伯言:“旧名润甫,昨避高陈王讳,今请复旧名。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

wù chén tóng xiū guó shǐ cài biàn shàng shū yán xiān dì shèng dé dà yè zhuó rán chū qiān gǔ zhī shàng ér shí lù suǒ jì lèi duō yí sì bù gēn qǐ yàn suǒ shěn dìng

这句话大意是:戊辰,同修国史蔡卞上疏言:“先帝盛德大业,卓然出千古之上,而《实录》所纪,类多疑似不根,乞验索审订。

chóng xíng kān dìng shǐ hòu shì wú suǒ mí huò

这句话大意是:重行刊定,使后世无所迷惑。

zhào cóng zhī yǐ biàn jiān guó shǐ xiū zhuàn

这句话大意是:”诏从之,以卞兼国史修撰。

jǐ sì liáo chú yù tián mì yún liú mín zū fù yī nián

这句话大意是:己巳,辽除玉田、密云流民租赋一年。

shì yuè zhī rǔ zhōu sū zhé jiàng shòu zuǒ cháo yì dài fū xǐ zhī yuán zhōu

现代白话:是月,知你州苏辙,降授左朝议大夫,徙知袁州。

zé cí lüè yuē chuí lián zhī chū lǎo jiān shàn guó zhì zài yán lù shǐ dǐ xiān cháo fǎn yǐ jūn fù wèi chóu wú fù chén zǐ zhī yì

这句话大意是:责词略曰:“垂帘之初,老奸擅国,置在言路,使诋先朝,反以君父为仇,无复臣子之义。

zhōng shū shè rén lín xī suǒ cǎo

这句话大意是:”中书舍人林希所草。

lǎo jiān gài yīn chì xuān rén yě

这句话大意是:老奸,盖阴斥宣仁也。

xī diǎn shū mìng zì sī mǎ guāng lǚ dà fáng gōng zhe liú zhì děng shù shí rén zhī zhì jí qí chǒu dǐ

这句话大意是:希典书命,自司马光、吕大防、公著、刘挚等数十人之制,极其丑诋。

yī rì cǎo zhì ba zhì bǐ yú de yuē huài jǐn míng jié yǐ

现代白话:一日,草制罢,掷笔于地曰:“坏尽名节了!

rùn yuè rén shēn yǐ lù shī mǐn děng èr shí sān rén wéi zhū lù tí jǔ cháng píng guān

这句话大意是:闰月,壬申,以陆师闵等二十三人为诸路提举常平官。

guǐ yǒu ba shí kē jǔ shì fǎ cóng jǐng liàng cǎi yán yě

这句话大意是:癸酉,罢十科举士法,从井亮采言也。

dí sī yán xiān dì zhèng shǐ jiāng yǐ chuán shì wàn shì

这句话大意是:翟思言:“先帝正史,将以传示万世。

fǎng wén bǐng bǐ zhī chén duō kān luò shì jì biàn luàn měi shí yǐ wài yīng jiān rén wū dǐ zhī shuō

这句话大意是:访闻秉笔之臣,多刊落事迹,变乱美实,以外应奸人诬诋之说。

jīn jì gǎi mìng shǐ guān xū bié qǐ wén qǐng xiáng zhǐ qǔ rì lì shí zhèng jì yǔ jīn shí lù cān duì

这句话大意是:今既改命史官,须别起文,请降旨取《日历》、《时政记》与今《实录》参对。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǎ shēn yǐ guān wén diàn xué shì ān dào wèi mén xià shì láng

这句话大意是:甲申,以观文殿学士安焘为门下侍郎。

yǐ lǐ bù shì láng kǒng wǔ zhòng wèi bǎo wén gé dài zhì zhī xuān zhōu

这句话大意是:以礼部侍郎孔武仲为宝文阁待制、知宣州。

yǐ yǒu yǐ gōng bù shàng shū li zhī chún wèi bǎo wén gé dài zhì zhī dān zhōu yù shǐ liú zhěng yán qí wèi zhōng chéng shí ē fù sū shì gù yě

这句话大意是:乙酉,以工部尚书李之纯为宝文阁待制、知单州,御史刘拯言其为中丞时阿附苏轼故也。

bǐng xū yú cè qǐng fù zhì tiān xià yì cāng měi miáo shuì yī shí chū mǐ wǔ shēng zì lái nián wèi shǐ zhuān chōng zhèn jì

这句话大意是:丙戌,虞策请复置天下义仓,每苗税一石,出米五升,自来年为始,专充赈济;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

biǎn tōng pàn háng zhōu qín guān jiān chù zhōu chá yán jiǔ shuì yǐ liú zhěng yán qí yǐng fù sū shì zēng sǔn shí lù yě

这句话大意是:贬通判杭州秦观监处州茶盐酒税,以刘拯言其影附苏轼、增损《实录》也。

dīng hài zhào shén zōng suí lóng rén zhào shì zhǎng děng qiān zhì cì lài yǒu chà

这句话大意是:丁亥,诏神宗随龙人赵世长等迁秩赐赉有差。

wù zǐ zhào zài jīng zhū sī suǒ shòu chuán xuān zhōng pī bìng hou cháo tíng fù zòu yǐ xíng

这句话大意是:戊子,诏:“在京诸司所受传宣中批,并候朝廷覆奏以行。

guǐ sì mìng zhī sū zhōu lǚ huì qīng gǎi zhī jiāng níng fǔ

这句话大意是:癸巳,命知苏州吕惠卿改知江宁府。

yǐ wèi zhāng dūn rù jiàn suì jiù zhí mìng tí jǔ xiū shén zōng shí lù guó shǐ

这句话大意是:乙未,章惇入见,遂就职,命提举修《神宗实录》、《国史》。

wù xū zhào gǎi lóng yòu gōng yuē cí dé gōng qián diàn yuē cí dé zhōng yuē rén míng hòu yuē shòu chāng

这句话大意是:戊戌,诏改隆祐宫曰慈德宫,前殿曰慈德,中曰仁明,后曰寿昌。

yǐ huáng lǚ wèi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:以黄履为御史中丞。

yuán fēng mò lǚ cháng wèi zhōng chéng yǔ cài què zhāng dūn xíng shù xiāng jiāo jié měi què dūn yǒu suǒ xián wù zé shǐ shù dào fēng zhǐ yú lǚ lǚ jí pái jī zhī shí wèi zhī sì xiōng wèi liú ān shì suǒ lùn ér chū

这句话大意是:元丰末,履尝为中丞,与蔡确、章惇、邢恕相交结,每确、惇有所嫌恶,则使恕道风旨于履,履即排击之,时谓之“四凶”,为刘安世所论而出。

zhì shì jīng fù yǐn yòng bǐ bào fù chóu yuàn yuán yòu zhèng chén wú yī de miǎn yǐ

现代白话:至是惊复引用,俾报复仇怨,元祐正臣,无一得免了。

dì zhī chū jí wèi yě chéng hào zhī fú gōu xiàn yǐ xí zhì hé nán fǔ liú shǒu hán zōng shī wèn cháo shì rú hé

这句话大意是:帝之初即位也,程颢知扶沟县,以檄至河南府,留守韩宗师问:“朝事如何?

hào yuē sī mǎ jūn shí lǚ huì shū zuò xiāng yǐ

现代白话:”颢曰:“司马君实、吕晦叔作相了。

yòu wèn guǒ zuò xiāng dāng rú hé

这句话大意是:”又问:“果作相,当如何?

yuē dāng yǔ yuán fēng dà chén tóng

这句话大意是:”曰:“当与元丰大臣同。

ruò xiān fēn dǎng yǔ tā rì kě yōu

这句话大意是:若先分党与,它日可忧。

zōng shī yuē hé yōu

这句话大意是:”宗师曰:“何忧?

yuē yuán fēng dà chén jiē shì lì zhě shǐ zì biàn qí yǐ shèn hài mín zhī fǎ zé shàn yǐ

现代白话:”曰:“元丰大臣皆嗜利者,使自变其已甚害民之法,则善了。

bù rán yì guān zhī huò wèi ài yě

这句话大意是:不然,衣冠之祸未艾也。

zhì shì qí yán nǎi yàn

这句话大意是:”至是其言乃验。

zōng shī jiàng zhī zǐ yě

这句话大意是:宗师,绛之子也。

gēng zǐ liáo cì xī běi lù pín mín qián

这句话大意是:庚子,辽赐西北路贫民钱。

wǔ yuè rén yín ba xiū guān zhì jú

这句话大意是:五月,壬寅,罢修官制局。

jiǎ chén ba jìn shì xí shì shī fù zhuān zhì èr jīng

这句话大意是:甲辰,罢进士习试诗赋,专治二经。

liáo zhǔ zhù chì lēi lǐng

这句话大意是:辽主驻赤勒岭。

jǐ yǒu zhào yǐ wáng ān shí rì lù cān dìng shén zōng shí lù zhèng shǐ

这句话大意是:己酉,诏以王安石《日录》参定《神宗实录》、《正史》。

chū ān shí jiāng sǐ huǐ qí suǒ zuò mìng cóng zǐ fáng fén zhī fáng guǐ yǐ tā shū dài

这句话大意是:初,安石将死,悔其所作,命从子防焚之,防诡以它书代。

zhì shì cài biàn jí fáng jiā qǔ yǐ shàng zhī yīn shān luò shì shí wén shì jiān wěi jǐn gǎi yuán yòu suǒ xiū

这句话大意是:至是蔡卞即防家取以上之,因芟落事实,文饰奸伪,尽改元祐所修。

xīn hài liú fèng shì ba

这句话大意是:辛亥,刘奉世罢。

fèng shì wéi rén jiǎn zhòng yǒu fǎ dù cháng yún jiā shì wéi zhī shì jūn nèi xǐng bù kuì zuò shì dài fū gōng lùn ér yǐ

这句话大意是:奉世为人,简重有法度,常云:“家世唯知事君,内省不愧作士大夫公论而已。

de sàng cháng lǐ yě

这句话大意是:得丧,常理也。

pì rú hán shǔ jiā rén suī shàn shè shēng zhě bù néng wú bìng zhèng xū ān yǐ chù zhī

这句话大意是:譬如寒暑加人,虽善摄生者不能无病,正须安以处之。

shí yǐ zhāng dūn yòng shì lì qǐ wài

这句话大意是:”时以章惇用事,力乞外。

nǎi ba wéi zhēn dìng fǔ lù ān fǔ shǐ jiān zhī chéng dé jūn

这句话大意是:乃罢为真定府路安抚使,兼知成德军。

guǐ chǒu zhào zhōng wài xué guān fēi zhì kē jìn shì shàng shè shēng rù guān zhě bìng ba

这句话大意是:癸丑,诏:“中外学官,非制科、进士、上舍生入官者,并罢。

biān lèi yuán yòu qún chén zhāng shū jí gēng gǎi shì tiáo

这句话大意是:编类元祐群臣章疏及更改事条。

jiǎ yín diàn zhōng shì yù shǐ guō zhī zhāng yán xiān dì pì dì jìn rǎng è xī róng zhī yān hóu rú ān jiāng jiā lú fú tú mǐ zhī jù gāo lín xià zhái xiǎn è chōng

这句话大意是:甲寅,殿中侍御史郭知章言:“先帝辟地进壤,扼西戎之咽喉,如安疆、葭芦、浮图、米脂,据高临下,宅险遏冲。

yuán yòu chū yòng shì zhī chén wěi sì zhài ér qì zhī wài shì yǐ ruò shí shēng róng xīn

这句话大意是:元祐初,用事之臣委四寨而弃之,外示以弱,实生戎心。

qǐ jiǎn yuè yì chén suǒ jìn zhāng shū liè qí míng shì xiǎn xíng chù zé

这句话大意是:乞检阅议臣所进章疏,列其名氏,显行黜责。

dūn děng yīn kāi liè chū yì qì dì zhě zì sī mǎ guāng wén yàn bó ér xià fán shí yī rén

这句话大意是:”惇等因开列初议弃地者自司马光、文彦博而下凡十一人。

dūn zòu yuē qì dì zhī yì sī mǎ guāng wén yàn bó zhǔ zhī yú nèi zhào biàn fàn chún cuì chéng zhī yú wài gù zhòng lùn mò néng duó

这句话大意是:惇奏曰:“弃地之议,司马光、文彦博主之于内,赵昪、范纯粹成之于外,故众论莫能夺。

ruò sūn jué wáng cún bèi jiē àn bù xiǎo shì wàng yì biān jì zhě

这句话大意是:若孙觉、王存辈,皆暗不晓事,妄议边计者。

zhì yú zhào biàn fàn chún cuì míng zhī qí biàn ér shǒu wěi yì tóng yǐ fù huì dà chén kě wèi jiā jiān wǎng shàng

这句话大意是:至于赵昪、范纯粹,明知其便,而首尾异同以傅会大臣,可谓挟奸罔上。

fu wàng yì zhě yóu kě shù jiā jiān zhě bù kě bù shēn zhì

这句话大意是:夫妄议者犹可恕,挟奸者不可不深治。

dì yǐ wéi rán

这句话大意是:”帝以为然。

yòu zhèng yán zhāng shāng yīng yán xiān dì wèi tiān dì hé jì fēi gǔ

这句话大意是:右正言张商英言:“先帝谓天地合祭非古。

zhào lǐ bù tài cháng xiáng yì yǐ wén

这句话大意是:”诏礼部、太常详议以闻。

yǐ yòu zhèng yán shàng guān jūn wèi gōng bù yuán wài láng

这句话大意是:以右正言上官均为工部员外郎。

zhāng dūn fāng yù shàn quán è jūn yì lùn gù ba jūn yán zhí

这句话大意是:章惇方欲擅权,恶均异论,故罢均言职。

xún yǐ jūn quán fā qiǎn jīng dōng xi lù xíng yù

这句话大意是:寻以均权发遣京东西路刑狱。

wù wǔ liáo yǒu sī yán dé lēi zhū bù qīn biān tǒng jūn shǐ chū zhàn bù lì zhāo tǎo shǐ yǐ bīng jī pò zhī

这句话大意是:戊午,辽有司言:“德勒诸部侵边,统军使出战不利,招讨使以兵击破之。

dūn mù gōng tài shī yē lǜ ān nǔ jí qí zi mò yú zhèn

这句话大意是:敦睦宫太师耶律安努及其子殁于阵。

jǐ wèi yǐ lǐ bù shì láng yáng wèi wèi lì bù shì láng

这句话大意是:己未,以礼部侍郎杨畏为吏部侍郎。

chū lǚ dà fáng jì chāo qiān wèi wèi zhī zhāng dūn xīn fù yòng shí dūn jū sū zhōu yǒu zhāng kuò zhě dūn qī zhī zhí wèi tuō kuò zhì yì yún wèi dù shì shì qīng zhòng yīn lǚ dà fáng sū zhé yǐ zhú liú zhì liáng dào bèi

这句话大意是:初,吕大防既超迁畏,畏知章惇心复用,时惇居苏州,有张扩者,惇妻之侄,畏托扩致意云:“畏度事势轻重,因吕大防、苏辙以逐刘挚、梁焘辈;。

yòu yù bìng zhú dà fáng jí zhé ér èr rén jué zhī jù ba wèi yán zhí

这句话大意是:又欲并逐大防及辙,而二人觉之,遽罢畏言职。

wèi jī zài yuán yòu xīn zài xī níng yuán fēng shǒu wèi gōng pì lù zhě yě

这句话大意是:畏迹在元祐,心在熙宁、元丰,首为公辟路者也。

jí dūn fù zhào bǎi guān jiāo yíng wèi dú qǐng jiān yǔ duō chì dà fáng

这句话大意是:”及惇赴召,百官郊迎,畏独请间,语多斥大防。

yǒu zhí shěng guān wén zhī tàn yuē yáng shì láng qián rì chǎn shì lǚ xiāng gōng yì rú jīn rì jiàn zhāng xiàng gōng yě

这句话大意是:有直省官闻之,叹曰:“杨侍郎前日谄事吕相公,亦如今日见章相公也。

dūn xìn wèi yán gù yòu qiān lì bù

这句话大意是:”惇信畏言,故又迁吏部。

yǐ chǒu shàng shū zuǒ chéng shān rùn fu zú

这句话大意是:乙丑,尚书左丞邓润甫卒。

rùn fu shǒu chén shào shù suì dēng zhèng fǔ

这句话大意是:润甫首陈绍述,遂登政府。

zhāng dūn yì zhòng zhé lǚ dà fáng liú zhì rùn fu bù yǐ wéi rán yuē sì jiàn shàng dāng lì zhēng

这句话大意是:章惇议重谪吕大防、刘挚,润甫不以为然,曰:“俟见上,当力争。

wú hé bào zú

这句话大意是:”无何,暴卒。

dīng mǎo sì pú wáng zōng huī zú

这句话大意是:丁卯,嗣濮王宗晖卒。

shì yuè gāo lí guó wáng yùn cú qiǎn shǐ gào yú liáo liáo qiǎn xiāo zūn liè děng fù zèng

这句话大意是:是月,高丽国王运殂,遣使告于辽,辽遣萧遵列等赙赠。

liù yuè zhī yǒng xīng jūn lǚ dà fáng jiàng shòu yòu zhèng yì dài fū zhī suí zhōu zhī qīng zhōu liú zhì luò zhí jiàng shòu zuǒ cháo yì dài fū zhī huáng zhōu zhī rǔ zhōu sū zhé jiàng shòu zuǒ cháo yì dài fū zhī yuán zhōu yǐ tái jiàn jiāo zhāng lùn liè gù yě

现代白话:六月,知永兴军吕大防降授右正议大夫、知随州,知青州刘挚落职,降授左朝议大夫、知黄州,知你州苏辙降授左朝议大夫、知袁州,以台谏交章论列故也。

lái zhī shào děng yán zhī yīng zhōu sū shì dǐ chì xiān cháo jiǎ xū zé shòu níng yuǎn jūn jié dù fù shǐ huì zhōu ān zhì

这句话大意是:来之邵等言知英州苏轼诋斥先朝,甲戌,责授宁远军节度副使,惠州安置。

rén wǔ fēng gāo mì jùn wáng zōng shèng wèi sì pú wáng

这句话大意是:壬午,封高密郡王宗晟为嗣濮王。

guǐ wèi yǐ hàn lín xué shì chéng zhǐ céng bù tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:癸未,以翰林学士承旨曾布同知枢密院事。

jiǎ shēn lǐ bù yán tài xué bó shì zhān wén zòu qǐ chú qù wáng ān shí zì shuō zhī jìn cóng zhī

这句话大意是:甲申,礼部言太学博士詹文奏乞除去王安石《字说》之禁,从之。

yǐ yǒu zhào zhī yùn zhōu liáng dào gǎi zhī è zhōu zhī chéng dé jūn liú ān shì gǎi zhī nán ān jūn guǎn jù xī jīng chóng fú gōng wú ān shī jiān guāng zhōu yán jiǔ shuì zhī guó zhōu hán chuān gǎi zhī fang zhōu quán zhī yìng tiān fǔ sūn shēng gǎi zhī fáng zhōu bìng luò zhí jiàng guān

这句话大意是:乙酉,诏知郓州梁焘改知鄂州,知成德军刘安世改知南安军,管句西京崇福宫吴安诗监光州盐酒税,知虢州韩川改知坊州,权知应天府孙升改知房州,并落职降官;。

cóng zuǒ sī jiàn dí sī yán yě

这句话大意是:从左司谏翟思言也。

yǐ yǒu zhōng shū shè rén lín xī yán lì bù shì láng xīn chú lú zhōu wáng qīn chén fù huì lǚ dà fáng yǐ zhì jìn yòng qǐ kě yǐ shì cóng zhí míng jì zhī fāng miàn

现代白话:乙酉中书舍人林希言:“吏部侍郎、新除庐州王钦臣,傅会吕大防以致进用,岂能够侍从职名,寄之方面!

suǒ yǒu zhì cí wèi gǎn zhuàn jìn

这句话大意是:所有制词,未敢撰进。

zhào qīn chén chú jí xián diàn xiū zhuàn zhī hé zhōu

这句话大意是:”诏钦臣除集贤殿修撰、知和州。

zhào chóng zhèng diàn shuō shū lǚ xī zhé shǒu běn guān zhī huái zhōu yǐ liú zhěng yán gōng zhe fù zǐ shì jì jiān xié gù yě

这句话大意是:诏崇政殿说书吕希哲守本官、知怀州,以刘拯言公著父子世济奸邪故也。

bǐng xū zhào cài què zhuī fù guān wén diàn xué shì zèng tè jìn

这句话大意是:丙戌,诏蔡确追复观文殿学士,赠特进。

wù zǐ zhào hàn lín xué shì jiān shì jiǎng cài biàn chōng guó shǐ yuàn xiū zhuàn jiān zhī yuàn shì

这句话大意是:戊子,诏翰林学士兼侍讲蔡卞充国史院修撰兼知院事。

xīn mǎo sān xǐng yǐ jiān chá yù shǐ zhōu zhì suǒ shàng èr zhāng jìn chéng

这句话大意是:辛卯,三省以监察御史周秩所上二章进呈。

dú zhì xiàng zhě yǒu yù pī yù zēng lóng huáng tài fēi yí wù yòu rú zhì píng zhōng yì pú shì

这句话大意是:读至“向者有御批,欲增隆皇太妃仪物,又如治平中议濮事。

lǚ dà fáng suǒ yǐ qiú qù dì yuē dà fáng hé cháng yǒu yán

这句话大意是:吕大防所以求去”,帝曰:“大防何尝有言!

jīn zhì yuè cì jí zhī shì yíng hé yě

这句话大意是:今秩越次及之,是迎合也。

yòu dú zhì xié shuō shén xíng shǐ tiān zǐ bù dé zūn qí mǔ dì yuē cǐ yán jī nù yě

这句话大意是:”又读至“邪说甚行,使天子不得尊其母”,帝曰:“此言,激怒也。

rú zhì qū cāo shén kuáng ruò zhì zhī yán zhí cháo tíng wú ān jìng zhī lǐ

这句话大意是:如秩趋操甚狂,若置之言职,朝廷无安静之理。

suì bà zhì zhī guǎng dé jūn

这句话大意是:”遂罢秩知广德军。

jǐ hài liáo jìn biān mín yǔ fán bù wèi hūn

这句话大意是:己亥,辽禁边民与蕃部为婚。

qiū qī yuè gēng zǐ shuò liáo zhǔ liè yú chì shān

这句话大意是:秋,七月,庚子朔,辽主猎于赤山。

bǐng chén

这句话大意是:丙辰,。

zhāng shāng yīng yán lǚ xī chún yú yuán yòu zhōng cháng jiǎo bó cí tóu bù dàng jí fù huì lǚ dà fáng sū zhé shì

这句话大意是:张商英言吕希纯于元祐中尝缴驳词头不当及附会吕大防、苏辙事,。

dì yuē qù dōng yǐ gōng zhōng quē rén shǐ lìng

这句话大意是:帝曰:“去冬以宫中缺人使令,。

yīn zhào jiù rén shí shù bèi

这句话大意是:因召旧人十数辈,。

cǐ hé xì wài tíng lì hài

这句话大意是:此何系外廷利害,。

ér fàn zǔ yǔ fēng jì wén jí fu bìng yǒu zhāng shū

这句话大意是:而范祖禹、丰稷、文及甫并有章疏,。

chén gǔ jīn huò fú yǐ dòng zhèn tīng

这句话大意是:陈古今祸福以动朕听,。

xī chún děng yòu jiǎo zòu zhēng zhī

这句话大意是:希纯等又缴奏争之,。

hé nǎi ěr yě

现代白话:何乃你也!

ān dào duì yuē wén wén jí fu bèi shàng shū yì wéi rén suǒ shǐ

这句话大意是:”安焘对曰:“闻文及甫辈上书,亦为人所使。

dì yuē bì sū zhé yě

这句话大意是:”帝曰:“必苏辙也。

huì zhōng shū shè rén lín xī yán lǚ xī chún cháng cǎo xuān rén huáng hòu zú rén qiān guān gào yǒu yuē xī wǒ zǔ bǐ zhèng wèi chén jí qí yán shī dàng jí biàn luàn fèng sì lǐ wén jiàn yá pán shí děng shù shì nǎi zhào luò xī chún zhí zhī bó zhōu rú gù

这句话大意是:”会中书舍人林希言吕希纯尝草宣仁皇后族人迁官诰,有曰“昔我祖妣正位宸极”,其言失当,及变乱奉祀礼文、荐牙盘食等数事,乃诏落希纯职,知亳州如故。

dīng sì sān xǐng yán fàn chún rén hán wéi péng fù sī mǎ guāng huǐ shàn xiān dì biàn luàn fǎ dù chún rén fù shǒu jiàn qì dì zhī yì zī yǎng biān huàn

这句话大意是:丁巳,三省言:“范纯仁、韩维朋附司马光,毁讪先帝,变乱法度,纯仁复首建弃地之议,滋养边患。

zhào chún rén tè jiàng yī guān

这句话大意是:”诏纯仁特降一官。

chū zhāng dūn qǐng zhé chún rén dì yuē chún rén chí yì gōng píng fēi dǎng yě dàn bù kěn wèi zhèn liú ěr

这句话大意是:初,章惇请谪纯仁,帝曰:“纯仁持议公平,非党也,但不肯为朕留耳。

dūn yuē bù kěn liú jí dǎng yě

这句话大意是:”惇曰:“不肯留,即党也。

dì miǎn cóng dūn qǐng

这句话大意是:”帝勉从惇请。

shì rì zhuī duó sī mǎ guāng lǚ gōng zhe děng zèng shì biǎn lǚ dà fáng liú zhì sū zhé děng guān zhào yù tiān xià

这句话大意是:是日,追夺司马光、吕公著等赠谥,贬吕大防、刘挚、苏辙等官,诏谕天下。

yuán fēng mò shén zōng cháng wèi fǔ chén yuē míng nián jiàn chǔ dāng yǐ sī mǎ guāng lǚ gōng zhe wèi shī bǎo

这句话大意是:元丰末,神宗尝谓辅臣曰:“明年建储,当以司马光、吕公著为师保。

jí gōng zhe zú lǚ dà fáng fèng chì zhuàn shén dào bēi shǒu zài shén zōng yǔ dì yòu qīn tí qí é

这句话大意是:”及公著卒,吕大防奉敕撰《神道碑》,首载神宗语,帝又亲题其额。

jí zhāng dūn cài biàn yù qǐ shǐ huò xiān yú rì lì shí zhèng jì shān qù yǐ sī mǎ guāng lǚ gōng zhe wèi shī bǎo yǔ yòu qǐng fā guāng gōng zhe zhǒng zhuó guān bào shī

这句话大意是:及章惇、蔡卞欲起史祸,先于《日历》、《时政记》删去“以司马光、吕公著为师保”语,又请发光、公著冢,斫棺暴尸。

sān xǐng tóng jìn chéng xǔ jiāng dú bù yán

这句话大意是:三省同进呈,许将独不言。

dūn děng tuì dì liú jiāng wèn yuē qīng bù yán hé yě

这句话大意是:惇等退,帝留将问曰:“卿不言,何也?

jiāng yuē fà zhǒng zhuó guān kǒng fēi shèng dé shì

这句话大意是:”将曰:“发冢斫棺,恐非盛德事。

dì yuē zhèn yì yǐ wéi wú yì gōng jiā

这句话大意是:”帝曰:“朕亦以为无益公家。

suì qǐn qí zòu

这句话大意是:”遂寝其奏。

huì huáng lǚ zhāng shāng yīng zhōu zhì shàng guān jūn lái zhī shào dí sī liú zhěng jǐng liàng cǎi jiāo zhāng yán guāng děng pàn dào nì lǐ wèi zhèng diǎn xíng dà fáng děng zuì dà fá qīng wèi yàn gōng lùn fán shí jiǔ shū

这句话大意是:会黄履、张商英、周秩、上官均、来之邵、翟思、刘拯、井亮采,交章言光等畔道逆理,未正典刑,大防等罪大罚轻,未厌公论,凡十九疏。

zhāng dūn xī yǐ jìn chéng suì zhào zhuī guāng gōng zhe zèng shì huǐ suǒ lì bēi duó wáng yán sōu zèng guān biǎn dà fáng yǐng zhōu jū zhù zhì qí zhōu zhé yún zhōu

这句话大意是:章惇悉以进呈,遂诏追光、公著赠谥,毁所立碑,夺王岩叟赠官,贬大防郢州居住,挚蕲州,辙筠州。

céng bù mì shū qǐng ba huǐ bēi shì bù bào

这句话大意是:曾布密疏请罢毁碑事,不报。

sū sòng fāng zhí zhèng shí jiàn dì nián yòu zhū chén tài fēn gēng cháng yuē jūn zhǎng shuí rèn qí jiù yá

这句话大意是:苏颂方执政时,见帝年幼,诸臣太纷更,常曰:“君长,谁任其咎邪?

měi dà chén zòu shì dàn qǔ jué yú xuān rén dì yǒu yán huò wú duì zhě

这句话大意是:”每大臣奏事,但取决于宣仁,帝有言,或无对者。

wéi sòng zòu xuān rén bì zài bǐng dì yǒu xuān yù bì gào zhū chén yǐ tīng shèng yǔ

这句话大意是:惟颂奏宣仁,必再禀帝,有宣谕,必告诸臣以听圣语。

jí yán zhě hé sòng dì yuē sòng zhī jūn chén zhī yì wú qīng yì yě

这句话大意是:及言者劾颂,帝曰:“颂知君臣之义,无轻议也。

yòu yuē liáng dào měi qǐ zhōng zhèng zhī lùn qí kāi chén pái jī jǐn chū gōng yì zhèn jiē jì zhī

这句话大意是:”又曰:“梁焘每起中正之论,其开陈排击,尽出公议,朕皆记之。

yóu shì sòng huò miǎn ér dào yǔ wài cí

这句话大意是:”由是颂获免,而焘与外祠。

chū li qīng chén jì wèi xiāng shǒu chàng shào shù zhī shuō yǐ jì qù sū zhé fàn chún rén jí fù qīng miáo miǎn yì fǎ

这句话大意是:初,李清臣冀为相,首倡绍述之说,以计去苏辙、范纯仁、亟复青苗、免役法。

jí zhāng dūn xiāng xīn shén bú yuè fù yǔ wèi yì

这句话大意是:及章惇相,心甚不悦,复与为异。

dūn biǎn sī mǎ guāng děng yòu jí wén yàn bó yǐ xià sān shí rén jiāng xī cuàn lǐng biǎo

这句话大意是:惇贬司马光等,又籍文彦博以下三十人,将悉窜岭表。

qīng chén jìn yuē gèng xiān dì fǎ dù bù néng wú guò rán jiē lèi cháo yuán lǎo ruò cóng dūn yán bì dà hài wù tīng

这句话大意是:清臣进曰:“更先帝法度,不能无过,然皆累朝元老,若从惇言,必大骇物听。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

wù wǔ zhào yuē sī mǎ guāng lǚ gōng zhe lǚ dà fáng liú zhì děng gè yǐ děng dì xíng qiǎn zé jiàng qì

这句话大意是:戊午,诏曰:“司马光、吕公著、吕大防、刘挚等,各以等第行遣责降讫。

zhì yú shè lì zhī tú xié jiān chéng shì hé cóng shēn jǐng bǐ gé huí xié tuī yǔ bù rěn zhī rén kāi ěr zì xīn zhī lù

现代白话:至于射利之徒,胁肩成市,盍从申儆,俾革回邪,推予不忍之仁,开你自新之路。

jīn hòu yī qiè bù wèn yì zhě yì wù fù yán suǒ yǒu jiàn xíng qǔ huì shí lù xiū zhuàn guān yǐ xià jí fèi qì qú yáng zhài rén zì bié yī chì chǔ fèn

这句话大意是:今后一切不问,议者亦勿复言,所有见行取会《实录》修撰官以下及废弃渠阳砦人,自别依敕处分。

lái zhī shào liú zhěng děng qǐ fù miǎn yì qián fǎ

这句话大意是:来之邵、刘拯等乞复免役钱法。

shì yuè zhǔn bù zhū bù qīn liáo zhī dǎo tā lǐng jǐn lüè xi lù qún mù mǎ qù dōng běi lù tǒng jūn shǐ yē lǜ shí liè yǐ bīng zhuī jí jǐn huò suǒ lüè ér hái

这句话大意是:是月,准布诸部侵辽之倒塌岭,尽掠西路群牧马去,东北路统军使耶律实埒以兵追及,尽获所掠而还。

liáo tài zǐ xǐ mǎ liú huī shàng shū yán xī biān zhū fān wéi huàn shì zú yuǎn shù zhōng guó zhī mín pí yú fēi wǎn fēi cháng jiǔ zhī cè

这句话大意是:辽太子洗马刘辉上书言:“西边诸蕃为患,士卒远戍,中国之民疲于飞挽,非长久之策。

wèi jīn zhī wu mò ruò chéng yú yán luò shí yǐ hàn hù shǐ gēng tián jù liáng yǐ wéi xī běi zhī fèi

这句话大意是:为今之务,莫若城于盐泺,实以汉户,使耕田聚粮,以为西北之费。

yán suī bù xíng shí zhě wěi zhī

这句话大意是:”言虽不行,识者韪之。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →