续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 82 of 220

宋纪·宋纪八十二

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhòng guāng xié qià zhēng yuè jǐn zhāo yáng zuò è qī yuè fán èr nián yǒu jī

这句话大意是:起重光协洽正月,尽昭阳作噩七月,凡二年有奇。

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì yuán yòu liù nián liáo dà ān qī nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐六年(辽大安七年)。

chūn zhēng yuè rén xū liáo zhǔ rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:春,正月,壬戌,辽主如混同江。

guǐ yǒu zhào cí jì yóu xìng wú yòng gāo yáng

这句话大意是:癸酉,诏:“祠祭游幸,毋用羔羊。

bǐng xū yǐ lóng tú gé zhí xué shì zhī háng zhōu sū shì wèi lì bù shàng shū

这句话大意是:丙戌,以龙图阁直学士、知杭州苏轼为吏部尚书。

zhōng chéng sū zhé yán zì lái hé jué bì xiān yīn xià liú yū gāo shàng liú bù kuài rán hòu nǎi jué

这句话大意是:中丞苏辙言:“自来河决,必先因下流淤高,上流不快,然后乃决。

rán zé dà wú zhī jué yǐ yuán gù dào yū gāo jīn nǎi yù huí hé shǐ xíng yú běi lǐ bì bù kě

这句话大意是:然则大吴之决,已缘故道淤高,今乃欲回河使行于北,理必不可。

qiě jiàn jīn běi liú shēn chù shuǐ xíng dì zhōng shí de shuǐ xìng

这句话大意是:且见今北流深处,水行地中,实得水性。

shě cǐ bù yòng ér yù yǐn guī gù dào shǐ shuǐ xíng kōng zhōng suī sān chǐ tóng zǐ jiē zhī qí wàng ér jiàn yì zhī chén zì xíng qī wǎng jū zhī bù yí

这句话大意是:舍此不用,而欲引归故道,使水行空中,虽三尺童子皆知其妄,而建议之臣,恣行欺罔,居之不疑。

jīn suī biàn huí hé zhī míng wéi fēn shuǐ zhī yì ér běn sī shōu mǎi mǎ tóu wù liào zhì jīn bù jué

这句话大意是:今虽变回河之名为分水之议,而本司收买马头物料,至今不绝;。

yòu yǔ běn lù jiān sī zòu suí yí kāi dǎo kǒu de hé cáo wu lìng shēn kuò bìng xiū qì jǐn jí dī àn shāi wèi èr qú

这句话大意是:又与本路监司奏随宜开导口地、河槽,务令深阔,并修葺紧急堤岸,酾为二渠。

chén dǔ qí zhǐ yì suī wèi jiǎn shuǐ qí shí àn zuò huí hé zhī jì

这句话大意是:臣睹其指意虽为减水,其实暗作回河之计。

yù qǐ shèng cí tè xuǎn gǔ gěng chén liáo jí zuǒ yòu qīn xìn wǎng hé běi tóng ān fǔ zhuǎn yùn zhū chén tà xíng kāi shù lì hài wén zòu

这句话大意是:欲乞圣慈特选骨鲠臣僚及左右亲信,往河北同安抚、转运诸臣踏行,开述利害闻奏。

rú chén suǒ yán bù wàng jí qǐ ba fēn shuǐ zhǐ huī fèi dōng liú yī xíng guān lì yì bīng chāi qù mǎ tóu jù yá

这句话大意是:如臣所言不妄,即乞罢分水指挥,废东流一行官吏役兵,拆去马头锯牙。

suǒ guì hé shuò jí lín lù bīng mín zǎo huò xiū xī guó jiā cái fù bù zhì wǎng fèi zé tiān xià xìng shèn

这句话大意是:所贵河朔及邻路兵民早获休息,国家财赋不至枉费,则天下幸甚!

èr yuè xīn mǎo yǐ mén xià shì láng liú zhì wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng lóng tú gé dài zhì zhī kāi fēng fǔ wáng yán sōu qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:二月,辛卯,以门下侍郎刘挚为尚书右仆射兼中书侍郎,龙图阁待制、知开封府王岩叟佥书枢密院事。

guǐ sì yǐ yù shǐ zhōng chéng sū zhé wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:癸巳,以御史中丞苏辙为尚书右丞。

mìng jì xià ér yòu sī jiàn yáng kāng guó bù shū dú zhào fàn zǔ yǔ shū dú xíng xià

这句话大意是:命既下,而右司谏杨康国不书读,诏范祖禹书读行下。

sū shì gǎi hàn lín xué shì chéng zhǐ bì xián yě

这句话大意是:苏轼改翰林学士承旨,避嫌也。

yǐ hàn lín xué shì chéng zhǐ shān wēn bó wèi duān míng diàn xué shì lǐ bù shàng shū

这句话大意是:以翰林学士承旨邓温伯为端明殿学士、礼部尚书。

yǐ hài liáo zhǔ rú yú r luò

这句话大意是:乙亥,辽主如鱼儿泺。

rén yín liáo zhǔ mìng gěi wèi zhōu pín mín gēng niú bù juàn

这句话大意是:壬寅,辽主命给渭州贫民耕牛布绢。

xīn hài wáng yán sōu zòu shì ba liú shēn qǔ xiè yán yú tài huáng tài hòu yuē bì xià tīng zhèng yǐ lái nà jiàn cóng shàn fán suǒ gēng gǎi wu hé rén xīn suǒ yǐ cháo tíng qīng míng tiān xià ān jìng

这句话大意是:辛亥,王岩叟奏事罢,留身曲谢,言于太皇太后曰:“陛下听政以来,纳谏从善,凡所更改,务合人心,所以朝廷清明,天下安静。

wéi yuàn yú yòng rén zhī jì gèng jiā shěn chá

这句话大意是:惟愿于用人之际,更加审察。

fù shǎo jìn ér xi yú dì qián zòu yuē bì xià jīn rì shèng xué dāng biàn xié zhèng

这句话大意是:”复少进而西,于帝前奏曰:“陛下今日圣学,当辨邪正。

wén yǒu yǐ jūn zǐ xiǎo rén cān yòng zhī shuō gào bì xià zhě cǐ nǎi shēn wù bì xià yě

现代白话:闻有以有德行的人品行较差的人参用之说告陛下者,此乃深误陛下也。

zì gǔ jūn zǐ xiǎo rén wú cān yòng zhī lǐ shèng rén dàn yún jūn zǐ nèi xiǎo rén wài zé tài jūn zǐ wài xiǎo rén nèi zé fǒu

现代白话:自古有德行的人品行较差的人无参用之理,圣人但云有德行的人内品行较差的人外则泰,有德行的人外品行较差的人内则否。

xiǎo rén jì jìn jūn zǐ bì yǐn lèi ér qù

现代白话:品行较差的人既进,有德行的人必引类而去。

ruò jūn zǐ yǔ xiǎo rén jìng jìn zé wēi wáng zhī jī yě bù kě bù chá

现代白话:若有德行的人与品行较差的人竞进,则危亡之基也,不可不察。

sān yuè gēng shēn shuò yù ěr yīng gé lǚ dà fáng zòu rén zōng suǒ shū sān shí liù shì qǐng lìng tú zhì zuò yú cóng zhī

这句话大意是:三月,庚申朔,御迩英阁,吕大防奏仁宗所书三十六事,请令图置坐隅,从之。

guǐ hài shàng shén zōng shí lù shǐ guān fàn zǔ yǔ zhào yàn ruò huáng tíng jiān suǒ xiū yě

这句话大意是:癸亥,上《神宗实录》,史官范祖禹、赵彦若、黄庭坚所修也。

dì dōng xiàng zài bài rán hòu kāi biān

这句话大意是:帝东向再拜,然后开编。

lǚ dà fáng yú lián qián pī dú wèi jiǔ lián zhōng tòng kū zhǐ dú lìng jìn

这句话大意是:吕大防于帘前披读,未久,帘中恸哭,止读,令进。

rén wǔ cì lǐ bù zòu míng jìn shì mǎ juān děng jí zhū kē jí dì chū shēn jiǔ bǎi wǔ shí qī rén

这句话大意是:壬午,赐礼部奏名进士马涓等及诸科及第、出身九百五十七人。

bǐng xū liáo zhǔ zhù hēi lóng jiāng

这句话大意是:丙戌,辽主驻黑龙江。

xià sì yuè xīn mǎo ba xìng jīn míng chí qióng lín yuàn

这句话大意是:夏,四月,辛卯,罢幸金明池、琼林苑。

xiān shì lǚ dà fáng qǐng wèi shǎng huā diào yú zhī huì yǒu zhào yòng sān yuè èr shí liù rì ér lián yīn bù jiě tài huáng tài hòu yù zhǐ tiān yì bù shùn yi bà yàn

这句话大意是:先是吕大防请为赏花钓鱼之会,有诏用三月二十六日,而连阴不解,太皇太后谕旨:“天意不顺,宜罢宴。

zhòng jiē sǒng fú

这句话大意是:”众皆竦服。

rén chén lǚ dà fáng liú zhì zòu wēi gān yù yī shì zài sān shí liù nián zhī qián zhù shì shī rén zōng yì

这句话大意是:壬辰,吕大防、刘挚奏:“危竿谕一事,在三十六年之前,注释失仁宗意。

gài shèng yì yǐ wéi rén jūn jū zhì gāo zhì wēi zhī de xū yòng zhèng zhí zhī rén pì rú wēi gān xū yòng zhèng zhí zhī mù

这句话大意是:盖圣意以为人君居至高至危之地,须用正直之人,譬如危竿须用正直之木。

gǔ rén wèi xié hāo rén jūn bù kě shí shí zhī gù wú hài yǐ qí míng bù zhèng yě kuàng xié nìng xiǎo rén hu

现代白话:古人谓邪蒿,人君不可食,食之固无害,以其名不正也,况邪佞品行较差的人乎!

yǐ wèi fù zhì tōng lǐ kē cóng lǐ guān qǐng yě

这句话大意是:乙未,复置通礼科,从礼官请也。

bǐng shēn zhào xù xíng

这句话大意是:丙申,诏恤刑。

xīn chǒu zhào dà chén táng chú chāi qiǎn fēi xíng néng zhuó yì zhě bù kě qīng shòu réng sōu fǎng yí cái yǐ bèi zhuó rèn

这句话大意是:辛丑,诏:“大臣堂除差遣,非行能卓异者不可轻授,仍搜访遗材以备擢任。

xià rén kòu xī hé lán mín fū yán lù

这句话大意是:夏人寇熙河、兰岷、鄜延路。

rén yín tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:壬寅,太白昼见。

rén zǐ cì nán píng wáng lǐ qián dé páo dài jīn bó ān mǎ

这句话大意是:壬子,赐南平王李乾德袍带、金帛、鞍马。

guǐ chǒu yǐ hù bù yuán wài láng yáng wèi wèi diàn zhōng shì yù shǐ zhōng chéng zhào jūn xī suǒ jǔ yě

这句话大意是:癸丑,以户部员外郎杨畏为殿中侍御史,中丞赵君锡所举也。

wèi xiān chú jiān chá yù shǐ yán zhě chì qí fù huì lǚ huì qīng shū dǎn yǐ jìn ba zhī zhì shì fù yǒu cǐ zhuó

这句话大意是:畏先除监察御史,言者斥其附会吕惠卿、舒亶以进,罢之,至是复有此擢。

wáng yán sōu yí shū jí liú zhì zhì bù cóng

这句话大意是:王岩叟移书诘刘挚,挚不从。

wèi chū kè zhì jīng shù yǐ suǒ zhù shū yè wáng ān shí wèi yùn zhōu jiào shòu zì shì zūn ān shí zhī xué yǐ wéi de shèng rén yì

这句话大意是:畏初刻志经术,以所著书谒王安石,为郓州教授,自是尊安石之学,以为得圣人意。

wèi yǔ zhì shàn hòu lǚ dà fáng yì shàn zhī

这句话大意是:畏与挚善,后吕大防亦善之。

dà fáng zhì yì qū jiē yù de wèi wèi zhù jūn xī jiàn wèi shí zhì fēng zhǐ yě

这句话大意是:大防、挚异趋,皆欲得畏为助,君锡荐畏,实挚风旨也。

rán wèi zú zhù dà fáng jī zhì yān

现代白话:然畏卒助大防击挚呢。

wǔ yuè jǐ wèi shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:五月,己未朔,日有食之。

ba wén dé diàn shì cháo

这句话大意是:罢文德殿视朝。

gēng shēn zhào lǚ huì qīng chú zhōng sàn dà fu guāng lù qīng fēn sī nán jīng

这句话大意是:庚申,诏吕惠卿除中散大夫、光禄卿、分司南京。

quán zhōng shū shè rén sūn shēng fēng hái cí tóu yǐ wéi huì qīng liàng yí wèi sān nián wú míng ér fù bì bù kě xíng

这句话大意是:权中书舍人孙升封还词头,以为“惠卿量移未三年,无名而复,必不可行。

rén xū jìn chéng lǚ dà fáng liú zhì děng jiē chí liǎng bǐng zhǐ

这句话大意是:”壬戌,进呈,吕大防、刘挚等皆持两禀旨。

tài huáng tài hòu yuē hou jí sān nián

这句话大意是:太皇太后曰:“候及三年。

shū mì dōu chéng zhǐ liú ān shì yán bì xià chū jiàn chén jí yǐ lǚ huì qīng cài què zhī tú cán mín dù guó shì yǐ zhú zhī yuǎn fāng wèi yi yǒng tóu huāng yì zhōng shēn bù chǐ

这句话大意是:”枢密都承旨刘安世言:“陛下初践宸极,以吕惠卿、蔡确之徒残民蠹国,是以逐之远方,谓宜永投荒裔,终身不齿。

ér huì qīng zì xuān chéng fāng yú zài suì kǎo zhī cháng fǎ yóu wèi dāng xù bù shí hé míng jù fù qīng liè

这句话大意是:而惠卿自宣城方逾再岁,考之常法,犹未当叙,不识何名,遽复卿列!

yì zhě wèi cài què zhī mǔ jiàn zài jīng shī gàn su cháo tíng yuàn hái qí zi dà chén wèi gǎn zhí cóng qǐng

这句话大意是:议者谓蔡确之母见在京师,干诉朝廷,愿还其子,大臣未敢直从请。

ruò huì qīng zhī mìng suì xíng jiāng jiè yǐ fù què

这句话大意是:若惠卿之命遂行,将借以复确;。

què jì fù yòng zé zhāng dūn zhī lèi rú wèi máo ér qǐ wèi tiān xià guó jiā zhī jì zhě qí de ān hu

这句话大意是:确既复用,则章惇之类如胃毛而起,为天下国家之计者,其得安乎!

bù tīng

这句话大意是:”不听。

gēng chén zhào qǔ zōng shì nǚ de guān zhě wú guò cháo qǐng dài fū huáng chéng shǐ

这句话大意是:庚辰,诏:“娶宗室女得官者,毋过朝请大夫、皇城使。

zhào hàn lín xué shì chéng zhǐ sū shì jiān shì dú

这句话大意是:诏翰林学士承旨苏轼兼侍读。

dīng hài hòu shěng shàng yuán yòu chì lìng gé

这句话大意是:丁亥,后省上《元祐敕令格》。

liù yuè rén chén lù qiú

这句话大意是:六月,壬辰,录囚。

jiǎ wǔ liáo zhǔ zhù chì lēi lǐng

这句话大意是:甲午,辽主驻赤勒岭。

jǐ hài dǎo tā lǐng rén jìn gǔ dǐng yǒu wén yuē wàn suì yǒng wèi bǎo yòng

这句话大意是:己亥,倒塌岭人进古鼎,有文曰“万岁永为宝用”。

xīn chǒu huí hú gòng fāng wù yú liáo

这句话大意是:辛丑,回鹘贡方物于辽。

guǐ mǎo liáo yǐ quán zhī dōng jīng liú shǒu xiāo tuō huī wèi qì dān xíng gōng dōu bù shǔ

这句话大意是:癸卯,辽以权知东京留守萧托辉为契丹行宫都部署。

jiǎ chén zhì guó shǐ yuàn xiū zhuàn guān

这句话大意是:甲辰,置国史院修撰官。

dīng wèi liáo duān gǒng diàn mén zāi

这句话大意是:丁未,辽端拱殿门灾。

qiū qī yuè wù wǔ shuò huí hú gòng yì wù yú liáo liáo zhǔ bù nà mìng hòu zèng qiǎn zhī

这句话大意是:秋,七月,戊午朔,回鹘贡异物于辽,辽主不纳,命厚赠遣之。

jǐ sì sū shì yán zhè xi zhū jùn èr nián zāi shāng ér jīn suì dà shuǐ yóu shén háng zhōu sǐ zhě wǔ shí yú wàn sū zhōu sān shí wàn

这句话大意是:己巳,苏轼言:“浙西诸郡二年灾伤,而今岁大水尤甚,杭州死者五十馀万,苏州三十万。

jǐ mǎo zhào cì mǐ bǎi wàn shí qián èr shí wàn mín zhèn zhī

这句话大意是:”己卯,诏赐米百万石、钱二十万缗赈之。

shì yù shǐ gǔ yì lǜ tóng guān yáng wèi ān dǐng liú lùn zhè xi zāi shāng bù shí qǐ xíng kǎo yàn zhào yòng qí shuō

这句话大意是:侍御史贾易率同官杨畏、安鼎流论浙西灾伤不实,乞行考验,诏用其说。

fàn zǔ yǔ fēng hái lù huáng zòu yuē guó jiā gēn běn yǎng jǐ dōng nán jīn yī fāng chì zǐ hū tiān fù sù kāi kǒu yǎng bǔ yǐ tuō zhāo xī zhī jí zòu zāi suī xiǎo guò shí zhèng dāng lüè ér bù wèn

这句话大意是:范祖禹封还录黄,奏曰:“国家根本,仰给东南,今一方赤子,呼天赴诉,开口仰哺,以脱朝夕之急,奏灾虽小过实,正当略而不问。

ruò yīn cǐ chéng zé zé zì jīn guān sī bì yǐ wéi jiè jiāng zuò shì bǎi xìng zhī sǐ ér bù jiù yǐ

现代白话:若因此惩责,则自今官司必以为戒,将坐视百姓之死而不救了。

gěi sàn wú fǎ wǎng fèi guān lǐn zhèn jiù bù jí pín ruò chū tiào fǎn lì jiān bìng cǐ nǎi jiān sī shǐ zhě zhī shì cháo tíng yì nán yáo wèi chǔ huà yě

这句话大意是:给散无法,枉费官廪,赈救不及贫弱,出粜反利兼并,此乃监司使者之事,朝廷亦难遥为处画也。

suǒ yán fú qǐ gèng bù shī xíng

这句话大意是:所言伏乞更不施行。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

bā yuè wù zǐ shuò gǔ yì shàng shū yán sū shì qǐng zài yáng zhōu tí shī yǐ fèng xiān dì yí zhào wèi wén hǎo yǔ cǎo lǚ dà fáng zhì yún mín yì láo zhǐ yǐn yòng lì wáng shī yǐ bǐ xī níng yuán fēng zhī zhèng

这句话大意是:八月,戊子朔,贾易上疏言:“苏轼顷在扬州题诗,以奉先帝遗诏为‘闻好语’,草吕大防制云‘民亦劳止’,引用厉王诗,以比熙宁、元丰之政。

dì zhé zǎo yìng zhì kē shì wén miào bù jí gé xìng ér làn jìn yǔ shì jiē fěi yuàn xiān dì wú rén chén lǐ

这句话大意是:弟辙早应制科,试文缪不及格,幸而滥进,与轼皆诽怨先帝,无人臣礼。

zhì yǐn lǐ lín fǔ yáng guó zhōng wèi yù

这句话大意是:”至引李林甫、杨国忠为喻。

zòu jì rù yòu yǒu bié shū

这句话大意是:奏既入,又有别疏。

zǎi zhí jìn chéng jù yán yì qián hòu yì tóng zhī yǔ tuì fù jù zòu yuē chén děng qiè zhī yì nǎi wáng ān lǐ suǒ shàn ān lǐ yǐ shí kē jiàn zhī

这句话大意是:宰执进呈,具言易前后异同之语,退,复具奏曰:“臣等窃知易乃王安礼所善,安礼以十科荐之。

jīn qún shī zhí zhī rén jiē zài jiāng huái yì lái zì dōng nán cǐ shū bù wéi yáo dòng cháo zhèng yì yīn yǐ shēn qún xiǎo zhī fèn

这句话大意是:今群失职之人,皆在江、淮,易来自东南,此疏不惟摇动朝政,亦阴以申群小之愤。

nǎi zhào yǔ yì wài rèn xún yǐ běn guān chū zhī lú zhōu

这句话大意是:”乃诏与易外任,寻以本官出知庐州。

gēng yín liáo zhǔ yǐ lín yǔ ba liè

这句话大意是:庚寅,辽主以霖雨罢猎。

xīn mǎo zhào yù shǐ tái chén liáo qīn wáng shí nián bù zàng xǔ yī tiáo tán zòu jí lìng lì bù jiǎn jǔ

这句话大意是:辛卯,诏御史台:“臣僚亲亡十年不葬,许依条弹奏及令吏部检举。

rén chén hàn lín xué shì chéng zhǐ sū shì ba

这句话大意是:壬辰,翰林学士承旨苏轼罢。

shì jì wèi gǔ yì wū dǐ zhào jūn xī xiāng jì yán zhī

这句话大意是:轼既为贾易诬诋,赵君锡相继言之。

hòu shù rì rù jiàn jù biàn qí shì yīn fù qǐng wài

这句话大意是:后数日,入见,具辨其事,因复请外。

zhào yǐ lóng tú gé xué shì zhī yǐng zhōu

这句话大意是:诏以龙图阁学士知颍州。

yǐ wèi yù shǐ zhōng chéng zhào jūn xī ba wèi lì bù shì láng yǐ fù hè gǔ yì lùn sū shì yě

这句话大意是:乙未,御史中丞赵君锡罢为吏部侍郎,以附和贾易论苏轼也;。

xún chū zhī zhèng zhōu

这句话大意是:寻出知郑州。

jǐ hài lìng wén wǔ chén chū rù jīng chéng mén shū zhí wèi chāi qiǎn xìng míng jí suǒ wǎng

这句话大意是:己亥,令文武臣出入京城门,书职位、差遣、姓名及所往。

rén yín liáo zhǔ xìng qìng zhōu yè qìng líng

这句话大意是:壬寅,辽主幸庆州,谒庆陵。

yǐ sì zhào zhāng dūn fù yòu zhèng yì dài fū

这句话大意是:乙巳,诏章惇复右正议大夫。

dūn zuò sū zhōu mǎi tián bù fǎ jiàng yī guān zhì shì mǎn dāng fù gù yǒu shì zhào

这句话大意是:惇坐苏州买田不法,降一官,至是满,当复,故有是诏。

jǐ shì zhōng zhū guāng tíng yán dūn bù dàng yòng cháng fǎ xù fù

这句话大意是:给事中朱光庭言:“惇不当用常法叙复。

yú shì gèng zhào hou yī qī qǔ zhǐ

这句话大意是:”于是更诏候一期取旨。

jǐ yǒu xiū shén zōng bǎo xùn

这句话大意是:己酉,修《神宗宝训》。

guǐ chǒu zhào fū yán lù dōu jiān li yí děng yǐ wéi zhǐ yè chū bīng rù jiè yǔ xià rén zhàn sǐ bù zèng guān yú jiàng guān děng

这句话大意是:癸丑,诏:“鄜延路都监李仪等,以违旨夜出兵入界,与夏人战,死,不赠官,馀降官等。

chū liǎng gōng xìng li duān yuàn zhái lín diàn jì hái cài què mǔ míng shì zì zhān chē zhōng hū tài huáng wàn suì chén qiè yǒu biǎo

这句话大意是:初,两宫幸李端愿宅临奠,既还,蔡确母明氏自毡车中呼:“太皇万岁,臣妾有表。

wèi shì qǔ ér qù

这句话大意是:”卫士取而去。

jí sān xǐng jìn chéng míng shì mǎ qián zhuàng tài huáng tài hòu xuān yù yuē cài què bù dú wèi yín shī bàng dú yuán cǐ rén yú shè jì bù lì

这句话大意是:及三省进呈明氏马前状,太皇太后宣谕曰:“蔡确不独为吟诗谤讟,缘此人于社稷不利。

ruò shè jì zhī fú què dàng biàn sǐ

这句话大意是:若社稷之福,确当便死。

cǐ shì gōng bèi yì xū yǔ guà yì

这句话大意是:此事公辈亦须与挂意。

liú zhì yuē zhǐ wèi jiàn lǚ huì qīng èr nián liàng yí biàn lái pān lì

这句话大意是:”刘挚曰:“只为见吕惠卿二年量移,便来攀例。

sū zhé yuē huì qīng liàng yí shí wèi yǒu xíng bù sān nián zhī fǎ

这句话大意是:”苏辙曰:惠卿量移时,未有刑部三年之法。

lǚ dà fáng qǐ lìng kāi fēng fǔ fā qiǎn cóng zhī

这句话大意是:”吕大防乞令开封府发遣,从之。

jì ér zhì yǐ fā qiǎn wèi tài shèn dà fáng fù zòu qǐ qiě lìng kāi fēng fǔ gào shì zhū guāng tíng fēng hái lù huáng yán què zuì bǐ sì xiōng qǐ yǒu fù huán zhī lǐ

这句话大意是:既而挚以发遣为太甚,大防复奏乞且令开封府告示,朱光庭封还录黄,言:“确罪比四凶,岂有复还之理!

nǎi yǐ xíng bù cháng fǎ yù xiān gào shì lǐ jí bù kě

这句话大意是:乃以刑部常法预先告示,理极不可。

suì qǐn qián zhào

这句话大意是:”遂寝前诏。

zhì nǎi lìng běn fáng chū gào shì bù fù zuò shèng zhǐ

这句话大意是:挚乃令本房出告示,不复坐圣旨;。

jì bù fù jiàng lù huáng guò mén xià jǐ shì zhōng suī yù zài lùn liè bù kě de yǐ

现代白话:既不复降录黄过门下,给事中虽欲再论列,不可得了。

jiǎ yín wáng yán sōu yán qiū qì yǐ liáng bì xià xián yàn zhī zhōng zú yǐ liú yì jīng shǐ

这句话大意是:甲寅,王岩叟言:“秋气已凉,陛下闲燕之中,足以留意经史。

shùn jī míng ér qǐ dà yǔ xī cùn yīn yuàn yǐ shùn yǔ wéi fǎ

这句话大意是:舜鸡鸣而起,大禹惜寸阴,愿以舜、禹为法。

dì yuē zhèn zài jìn zhōng cháng guān shū bù fèi yě

这句话大意是:”帝曰:“朕在禁中,常观书不废也。

dì wèn yán sōu cóng shuí xué duì yuē cóng hé dōng níng zhì xiān shēng xué hòu lì shì sì fāng wú cháng shī

这句话大意是:”帝问岩叟从谁学,对曰:“从河东宁智先生学,后历仕四方,无常师。

dì wèn hé zì shí hán qí

这句话大意是:”帝问:“何自识韩琦?

duì yuē yīn suí shì xián jū běi mén shǐ shi qí suì jiàn pì xué guān yòu pì mù fǔ fù suí zhī jū xiāng sān nián zhì qí zàng nǎi qù

这句话大意是:”对曰:“因随侍闲居北门,始识琦,遂荐辟学官,又辟幕府,复随之居相三年,至其葬乃去。

qí cháng jiào chén yǐ shì jūn zhī dào qián bù xī chǒng hòu bù wèi sǐ zuǒ yòu wú suǒ bì zhōng jiān wéi yǒu chéng yì ér yǐ chén pèi yǐ zhōng shēn

这句话大意是:琦尝教臣以事君之道,前不希宠,后不畏死,左右无所避,中间惟有诚意而已,臣佩以终身。

dì chēng tàn jiǔ zhī

这句话大意是:”帝称叹久之。

tā rì yòu yīn rù duì lùn qǔ shì yán sōu yuē tiān xià fēi wú cái qǔ zhī bù yuǎn cǎi zhī bù bó ěr

这句话大意是:它日,又因入对,论取士,岩叟曰:“天下非无材,取之不远,采之不博耳。

suǒ qiān suǒ zhuó zhǐ yú yǐ yòng zhě shù rén ér yǐ gù cháo tíng yǒu fá cái zhī huàn jìn shēn yǒu shěn zhì zhī tàn

这句话大意是:所迁所擢,止于已用者数人而已,故朝廷有乏材之患,搢绅有沈滞之叹。

qiě rú tiān xià jùn shǒu xiàn lìng zuì kě yǐ jiàn zhì zhuàng měi suì shǐ běn dào jiān sī jǔ yī èr xìng xíng duān liáng zhì zhuàng yōu yì zhě cháo tíng zhào ér yòng zhī zé rén sī zì fèn yǐ

现代白话:且如天下郡守、县令,最能够见治状,每岁使本道监司举一二性行端良、治状优异者,朝廷召而用之,则人思自奋了。

yòu wèn zhì dào hé xiān

这句话大意是:”又问:“治道何先?

duì yuē zài shàng xià zhī qíng jiāo tōng ér wú yōng bì zhī huàn

这句话大意是:”对曰:“在上下之情交通,而无壅蔽之患。

shàng xià zhī qíng suǒ yǐ tōng yóu jǔ rén zhě ér yòng zhī

这句话大意是:上下之情所以通,由举仁者而用之。

rén zhě zhī xīn shàng bù rěn qī qí jūn xià bù rěn qī qí mín gù jūn yǒu dé yì tuī ér dá yú xià mín yǒu jí kǔ gào ér dá yú shàng bù yǐ yī shēn zì biàn wèi xīn

这句话大意是:仁者之心,上不忍欺其君,下不忍欺其民,故君有德意,推而达于下,民有疾苦,告而达于上,不以一身自便为心。

dì yuē ān zhī rén rén ér jǔ zhī

这句话大意是:”帝曰:“安知仁人而举之?

duì yuē qiǎo yán lìng sè xiān yǐ rén

现代白话:”对曰:“巧言令色,鲜了仁;。

gāng yì mù nè jìn rén

这句话大意是:刚毅木讷,近仁。

dì hàn zhī

这句话大意是:”帝颔之。

yǐ mǎo xià rén kòu huái yuǎn zhài

这句话大意是:乙卯,夏人寇怀远砦。

rùn yuè rén xū yán chì shǎn xī hé dōng zhū lù biān bèi

这句话大意是:闰月,壬戌,严饬陕西、河东诸路边备。

jiǎ zǐ yǐ lóng tú gé dài zhì zhī yùn zhōu cài jīng zhī yǒng xīng jūn cóng lǚ dà fáng qǐng yě

这句话大意是:甲子,以龙图阁待制、知郓州蔡京知永兴军,从吕大防请也。

shì rì zhí zhèng huì yì dōu táng lǚ dà fáng liú zhì yù yǐ zhī yǒng xīng jūn li qīng chén wèi lì bù shàng shū wáng yán sōu yuē kǒng gōng yì bù xié

这句话大意是:是日,执政会议都堂,吕大防、刘挚欲以知永兴军李清臣为吏部尚书,王岩叟曰:“恐公议不协。

jì ér zòu kě yán sōu wèi tóng liè yuē bì zhì rén yán

这句话大意是:”既而奏可,岩叟谓同列曰:“必致人言。

lù huáng guò mén xià shěng fàn zǔ yǔ fēng hái jìn chéng bù yǔn

这句话大意是:”录黄过门下省,范祖禹封还进呈,不允;。

zǔ yǔ zhí zòu rú chū

这句话大意是:祖禹执奏如初。

chú mìng jì xià zuǒ zhèng yán yáo miǎn yòu lùn qí bù dàng

这句话大意是:除命既下,左正言姚勔又论其不当。

yǐ ér sān xǐng fù yù yòng pú zōng mèng wèi bīng bù shàng shū sū zhé yán qián rì chú li qīng chén gěi jiàn fēn rán zhēng zhī wèi dìng jīn yòu yòng zōng mèng kǒng bù biàn

这句话大意是:已而三省复欲用蒲宗孟为兵部尚书,苏辙言:“前日除李清臣,给谏纷然争之未定,今又用宗孟,恐不便。

tài huáng tài hòu yuē nài quē guān hé

这句话大意是:”太皇太后曰:“奈阙官何?

zhé yuē shàng shū quē guān yǐ shù nián hé cháng quē shì

这句话大意是:”辙曰:“尚书阙官已数年,何尝阙事!

jīn rì yòng cǐ èr rén zhèng yǔ qù nián yòng shān wēn bó wú yì

这句话大意是:今日用此二人,正与去年用邓温伯无异。

cǐ sān rén zhě fēi yǒu dà è dàn yǔ wáng guī cài què bèi bìng jìn yì sī yǔ jīn rì shèng zhèng bù hé

这句话大意是:此三人者,非有大恶,但与王珪、蔡确辈并进,意思与今日圣政不合。

jiàn jīn shàng shū gòng quē sì yuán ruò bìng yòng cǐ sì rén shǐ hù jìn dǎng yǔ qì lèi yī hé bù dú chén děng wú kě nài hé jí cháo tíng yì wú kě nài hé

这句话大意是:见今尚书共阙四员,若并用此四人,使互进党与,气类一合,不独臣等无可奈何,即朝廷亦无可奈何。

rú cǐ yòng rén tái jiàn ān dé bù yán

这句话大意是:如此用人,台谏安得不言?

chén kǒng cháo tíng zì cǐ bù ān jìng yǐ

现代白话:臣恐朝廷自此不安静了。

yì suì zhǐ

这句话大意是:”议遂止。

rén shēn yǐ zhī yáng zhōu wáng cún wèi lì bù shàng shū qīng chén zhī chéng dé jūn

这句话大意是:壬申,以知扬州王存为吏部尚书,清臣知成德军。

xíng bù shì láng péng rǔ lì yǔ zhí zhèng zhēng yù shì zì qǐ biǎn zhú jiǎ shēn zhào gǎi lǐ bù shì láng

现代白话:刑部侍郎彭你砺与执政争狱事,自乞贬逐,甲申,诏改礼部侍郎。

jiǔ yuè dīng hài biān chén yán xià rén kòu lín fǔ èr zhōu

这句话大意是:九月,丁亥,边臣言夏人寇麟、府二州。

rén chén zhào zhōu mín wèi kòu suǒ lüè lú shè fén dàng zhě gěi qián bó jiàn jia zhě zhèn zhī shī niú zhě guān dài shì zhī

这句话大意是:壬辰,诏:“州民为寇所掠,庐舍焚荡者给钱帛,践稼者赈之,失牛者官贷市之。

guǐ sì cè xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn kē

这句话大意是:癸巳,策贤良方正能直言极谏科。

dīng yǒu wáng pǔ děng qiān guān yǒu chà

这句话大意是:丁酉,王普等迁官有差。

zhào suì chū nèi kù mín qián wǔ shí wàn yǐ bèi biān fèi

这句话大意是:诏:“岁出内库缗钱五十万,以备边费。

bǐng shēn liáo zhǔ hái shàng jīng

这句话大意是:丙申,辽主还上京。

jǐ hài rì běn qiǎn shǐ gòng yú liáo

这句话大意是:己亥,日本遣使贡于辽。

jiǎ chén xìng shàng qīng chǔ xiáng gōng

这句话大意是:甲辰,幸上清储祥宫。

rén zǐ gōng chéng yì jiāng sì shè wáng yán sōu yuē xī tiān xǐ zhōng xiáng yuán chéng zhì píng zhōng lǐ quán chéng jiē wèi cháng shè

这句话大意是:壬子,宫成,议将肆赦,王岩叟曰:“昔天禧中祥源成,治平中醴泉成,皆未尝赦。

gǔ rén yǒu chuí sǐ jiàn jūn wú shè zhě cǐ kě jiàn shè wú yì yú shèng zhì yě

这句话大意是:古人有垂死谏君无赦者,此可见赦无益于圣治也。

nǎi zhǐ

这句话大意是:”乃止。

dōng shí yuè dīng mǎo yǒu liú xīng zhòu chū dōng běi

这句话大意是:冬,十月,丁卯,有流星昼出东北。

gēng wǔ cháo xiàn jǐng líng gōng hái xìng guó zǐ jiàn yì zhì shèng wén xuān wáng diàn xíng shì diàn lǐ yī xiàn zài bài

这句话大意是:庚午,朝献景灵宫,还,幸国子监,诣至圣文宣王殿行释奠礼,一献再拜。

tài xué guó zǐ jì jiǔ fēng jì jiǎng shàng shū wú yì zhōng piān

这句话大意是:太学国子祭酒丰稷讲《尚书·无逸》终篇。

suì xìng zhāo liè wǔ chéng wáng miào sù yī lǐ bì hái nèi

这句话大意是:遂幸昭烈武成王庙,肃揖,礼毕,还内。

xiān shì fàn bǎi lù zhuǎn duì qǐng shì xué gù yǒu shì jǔ

这句话大意是:先是范百禄转对,请视学,故有是举。

guǐ yǒu yù shǐ zhōng chéng zhèng yōng shì yù shǐ yáng wèi duì shén jiǔ lùn liú zhì jí sū zhé yě

这句话大意是:癸酉,御史中丞郑雍、侍御史杨畏对甚久,论刘挚及苏辙也。

yōng yán zhì shàn láo lóng shì rén bù wèn shàn è suī zāng wū jiǔ fèi zhī rén yì yǐ gān yán yòu zhì

这句话大意是:雍言:“挚善牢笼士人,不问善恶,虽赃污久废之人,亦以甘言诱致。

yīn jù zhì dǎng rén xìng míng wáng yán sōu liú ān shì hán chuān zhū guāng tíng zhào jūn xī liáng dào sūn shēng wáng dí céng zhào gǔ yì yáng kāng guó ān dǐng zhāng shùn mín tián zǐ liàng yè zhòng zhào tǐng zhī shèng táo gōng yuán liú gài yáng guó bǎo dù chún dù hóng zhān shì sūn è zhū jīng mǎ chuán qìng qián shì róng sūn lù wáng zǐ sháo wú lì lǐ

这句话大意是:”因具挚党人姓名:王岩叟、刘安世、韩川、朱光庭、赵君锡、梁焘、孙升、王觌、曾肇、贾易、杨康国、安鼎、张舜民、田子谅、叶仲、赵挺之、盛陶、龚原、刘概、杨国宝、杜纯、杜纮、詹适、孙谔、朱京、马传庆、钱世荣、孙路、王子韶、吴立礼,。

fán sān shí rén

这句话大意是:凡三十人。

zuǒ zhèng yán yáo miǎn rù zòu bìng yán zhì péng dǎng bù gōng

这句话大意是:左正言姚勔入奏,并言挚朋党不公。

yòu zhèng yán yú cè yán zhì qīn qī zhào rén shù wáng gǒng fàn fǎ shī xíng bù dàng

这句话大意是:右正言虞策言挚亲戚赵仁恕、王巩犯法,施行不当。

jiǎ xū zhì yǐ gǒng wèi yīn jiā zhé yǐ cháng jiàn gǒng jiē zì hé zhào dá bù yǔn

这句话大意是:甲戌,挚以巩为姻家,辙以尝荐巩,皆自劾,诏答不允。

zhé yòu yán qǐng fù jiàn tái guān ān dǐng yì lùn cǐ shì wèi chén qī wǎng zhà miù jī xiè shēn qiǎo zé chén sǐ yǒu yú zé yǒu hé miàn mù shàng zài cháo tíng

这句话大意是:辙又言:“顷复见台官安鼎亦论此事,谓臣欺罔诈谬,机械深巧,则臣死有馀责,有何面目尚在朝廷!

rán dǐng yǔ zhào jūn xī gǔ yì děng tóng gòu fēi yǔ wū wǎng chén xiōng shì yǐ è nì zhī zuì lài shèng jiàn zhāo chá jūn xī yǔ yì jí shí jiàng chù

这句话大意是:然鼎与赵君锡、贾易等同构飞语,诬罔臣兄轼以恶逆之罪,赖圣鉴昭察,君锡与易即时降黜。

dǐng jīn zài yán lù shì yǐ jìn lì gōng chén wú suǒ bù zhì

这句话大意是:鼎今在言路,是以尽力攻臣,无所不至。

fú qǐ zǎo cì zé jiàng shǐ dǐng sī yì de shēn

这句话大意是:伏乞早赐责降,使鼎私意得伸。

dīng chǒu zhé yǔ zhì jù xuān yā rù duì duì yǐ yā fù dōu táng

这句话大意是:”丁丑,辙与挚俱宣押入对,对已,押赴都堂。

zhì xiān chū dài mìng yú sēng shè qǐ cì bà miǎn

这句话大意是:挚先出,待命于僧舍,乞赐罢免。

gēng chén wáng yán sōu yán fāng jīn lù lì jìn zhōng zhī chén zhì jū qí zuì qǐ kě yīn yī èr piān cí qīng shì xiá qì ān zhī qí jiān wú péng yá xié sī ér yīn yǔ qún jiān wéi de zhě

这句话大意是:庚辰,王岩叟言:“方今戮力尽忠之臣,挚居其最,岂可因一二偏辞,轻示遐弃,安知其间无朋邪挟私而阴与群奸为地者?

bù bào

这句话大意是:”不报。

tài huáng tài hòu dú qiǎn zhōng shǐ cì sū zhé zhào yù lìng zǎo rù shěng gòng zhí

这句话大意是:太皇太后独遣中使赐苏辙诏,谕令早入省供职。

xīn sì dì wèi lǚ dà fáng yuē lùn liú zhì zhě yǐ shí bā zhāng chū bù wéi wáng gǒng shì nǎi xíng shù guò jīng shī zhì yǔ tōng jiǎn yòu yán jiē zhāng dūn zhī zǐ láo lóng wèi tā rì jì

这句话大意是:辛巳,帝谓吕大防曰:“论刘挚者已十八章,初不为王巩事,乃邢恕过京师,挚与通简,又延接章惇之子,牢笼为它日计。

chū xíng shù zhé yǒng zhōu zhōu xíng guò jīng shī liú zhì gù yǔ shù shàn yīn yǐ jiǎn bié zhì zhì dá jiǎn qí mò yún wèi guó zì ài yǐ sì xiū fù

这句话大意是:初,邢恕谪永州,舟行过京师,刘挚故与恕善,因以简别挚,挚答简,其末云:“为国自爱,以俟休复。

chí jiǎn zhě wèn jiān dōng pái àn guān rú dōng jì shù zhōu ān zài

这句话大意是:”持简者问监东排岸官茹东济:“恕舟安在?

dōng jì qīng xiǎn rén yě shù yǒu qiú yú zhì fú de yuàn zhī jí qǔ zhì jiǎn lù qí běn sòng zhèng yōng yáng wèi

这句话大意是:”东济,倾险人也,数有求于挚,弗得,怨之,亟取挚简,录其本送郑雍、杨畏;。

èr rén fāng fù lǚ dà fáng yīn shì qí yǔ shàng zhī

这句话大意是:二人方附吕大防,因释其语上之。

yǐ xiū fù wèi fù zǐ míng bì zhī fù wèi zhì quàn shù sì tài huáng tài hòu tā rì fù bì yě

这句话大意是:以“休复”为“复子明辟”之复,谓挚劝恕俟太皇太后它日复辟也。

yòu zhāng dūn zhū zǐ gù yǔ zhì zi yóu zhì yì jiān yǔ zhī jiē yōng wèi suì wèi zhì yán jiàn jiē nà wèi láo lóng zhī jì

这句话大意是:又章惇诸子故与挚子游,挚亦间与之接,雍、畏遂谓挚延见接纳,为牢笼之计。

dì yú shì shǐ yǒu ba zhì yì

这句话大意是:帝于是始有罢挚意。

tài huáng tài hòu yì nù miàn yù zhì yuē yán zhě wèi qīng jiāo tōng fěi rén wèi yì rì de qīng dāng yī xīn wáng shì

这句话大意是:太皇太后亦怒,面谕挚曰:“言者谓卿交通匪人,为异日地,卿当一心王室。

ruò zhāng dūn zhě suī yǐ zǎi xiàng chù zhī wèi bì lè yě

这句话大意是:若章惇者,虽以宰相处之,未必乐也。

zhì huáng kǒng tuì shàng zhāng zì biàn qiě qiú qù wèi

这句话大意是:”挚惶恐,退,上章自辨,且求去位。

zòu rù bù bào

这句话大意是:奏入,不报。

liáo mìng yān guó wáng yán xǐ wèi tiān xià bīng mǎ dà yuán shuài zǒng běi nán yuàn shū mì shǐ shì

这句话大意是:辽命燕国王延禧为天下兵马大元帅,总北南院枢密使事。

guǐ wèi zhào jīng xi tí xíng sī suì gěi qián wù èr shí wàn mín yǐ fèng líng qǐn

这句话大意是:癸未,诏京西提刑司,岁给钱物二十万缗,以奉陵寝。

shì rì wáng yán sōu zòu chén zhī qū qū yù yǒu suǒ yán bù wéi yī liú zhì wèi bì xià xī fù xīn zhī rén

这句话大意是:是日,王岩叟奏:“臣之区区欲有所言,不为一刘挚,为陛下惜腹心之人。

tài huáng tài hòu xuān yù yuē chuí lián zhī chū zhì pái chì jiān xié shí wèi zhōng shí

这句话大意是:”太皇太后宣谕曰:“垂帘之初,挚排斥奸邪,实为忠实。

dàn cǐ èr shì fēi suǒ dāng wèi yě

这句话大意是:但此二事,非所当为也。

yán sōu yuē yán shì guān wèi bì jiē zhōng zhí

这句话大意是:”岩叟曰:“言事官未必皆忠直。

yáng wèi nǎi lǚ huì qīng dǎng dàn yù chú bì xià fù xīn yǔ jiān xié kāi dào lù ěr

这句话大意是:杨畏乃吕惠卿党,但欲除陛下腹心,与奸邪开道路耳。

jiǎ shēn yán sōu fù shàng shū yán zhī

这句话大意是:”甲申,岩叟复上疏言之。

shí yǐ yǒu zhào suǒ xué shì yuàn cǎo má zhì ba zhì ér yán sōu wèi zhī yě

这句话大意是:时已有诏锁学士院草麻制罢挚,而岩叟未知也。

shí yī yuè yǐ yǒu shuò zhì ba wèi guān wén diàn xué shì zhī yùn zhōu

这句话大意是:十一月,乙酉朔,挚罢为观文殿学士、知郓州。

má zhì yǐ cóng zhì suǒ qǐ wèi cí

这句话大意是:麻制以从挚所乞为辞。

jǐ shì zhōng zhū guāng tíng fēng hái yuē zhì yǒu gōng dà chén yī dàn yǐ yí ér ba tiān xià bú jiàn qí guò

这句话大意是:给事中朱光庭封还,曰:“挚有功大臣,一旦以疑而罢,天下不见其过。

yán zhě yǐ guāng tíng wèi dǎng yì ba zhī bó zhōu

这句话大意是:”言者以光庭为党,亦罢知亳州。

zhì xìng qiào zhí yǒu qì jié bù wéi lì chù wēi yòu

这句话大意是:挚性峭直,有气节,不为利怵威诱。

zì chū fǔ zhèng zhì wéi xiāng xiū yán xiàn fǎ biàn bái xié zhèng gū lì yī yì bù shòu qǐng yè

这句话大意是:自初辅政至为相,修严宪法,辨白邪正,孤立一意,不受请谒。

rán yǒng yú qù è jìng wèi péng chán qí zhòng tiān xià xī zhī

这句话大意是:然勇于去恶,竟为朋谗奇中,天下惜之。

chū wèi pǔ lì hòu tiān yī rì yuán yòu wǔ nián shí yī yuè guǐ wèi dōng zhì yàn jǐng zhǎng zhī rì nǎi zài rén wǔ suì gǎi zào xīn lì

这句话大意是:初,卫朴历后天一日,元祐五年十一月癸未冬至,验景长之日,乃在壬午,遂改造新历。

zhì shì lì chéng rén chén zhào yǐ yuán yòu guān tiān lì wèi míng

这句话大意是:至是历成,壬辰,诏以《元祐观天历》为名。

gēng zǐ liáo zhǔ rú ǒu sī diàn

这句话大意是:庚子,辽主如藕丝淀。

xīn chǒu zhōng shū shì láng fu yáo shù zú

这句话大意是:辛丑,中书侍郎傅尧俞卒。

tài huáng tài hòu wèi fǔ chén yuē yáo shù jīn yù rén yě xī bù zhì zǎi xiàng

这句话大意是:太皇太后谓辅臣曰:“尧俞,金玉人也,惜不至宰相。

dì chuò cháo lín diàn shì xiàn jiǎn

这句话大意是:”帝辍朝临奠,谥宪简。

chū sī mǎ guāng cháng wèi shào yōng yuē qīng zhí yǒng sān dé rén suǒ nán jiān wú yú qīn zhī jiàn yān

现代白话:初,司马光尝谓邵雍曰:“清、直、勇三德,人所难兼,我于钦之见呢!

yōng yuē qīn zhī qīng ér bù yào zhí ér bù jī yǒng ér bù měng shì wéi nán ěr

这句话大意是:”雍曰:“钦之清而不耀,直而不激,勇而不猛,是为难耳。

qīn zhī yáo shù zì yě

这句话大意是:”钦之,尧俞字也。

jiǎ zǐ liáo zhǔ wàng sì mù yè shān

这句话大意是:甲子,辽主望祀木叶山。

yǐ wǔ dìng jūn jié dù shǐ dòu jǐng yōng wèi zhōng jīng liú shǒu

这句话大意是:以武定军节度使窦景庸为中京留守。

shí èr yuè wù chén xī kāi fēng fǔ huǒ

这句话大意是:十二月,戊辰夕,开封府火。

lǚ dà fáng yán wén yǒu kè xīng zài áng bì jiān

这句话大意是:吕大防言:“闻有客星在昂、毕间。

wáng yán sōu yuē tiān dào yuǎn bù kě zhī dàn cháo tíng měi shì xiū shěng tiān dào zì dāng shùn yìng

这句话大意是:”王岩叟曰:“天道远,不可知,但朝廷每事修省,天道自当顺应。

tài huáng tài hòu yuē tiān dào ān gǎn hū

这句话大意是:”太皇太后曰:“天道安敢忽!

gèng zài dà chén tóng xiū zhèng shì

这句话大意是:更在大臣同修政事。

xià rén fàn biān zhī tài yuán fǔ fàn chún rén zì hé yù dí shī cè

这句话大意是:夏人犯边,知太原府范纯仁自劾御敌失策;。

rén shēn zhào biǎn guān yī děng xǐ zhī hé nán fǔ

这句话大意是:壬申,诏贬官一等,徙知河南府。

shì suì xià gǎi yuán tiān yòu mín ān

这句话大意是:是岁,夏改元天祐民安。

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì yuán yòu qī nián liáo dà ān bā nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐七年(辽大安八年)。

chūn zhēng yuè yǐ yǒu liáo zhǔ rú shān yú diàn

这句话大意是:春,正月,乙酉,辽主如山榆淀。

yǐ sì zhāng chéng yī yǐ chuān fù mù qǔ xī dài jiàng zhí yǔ cí

这句话大意是:乙巳,张诚一以穿父墓取犀带,降职与祠。

èr yuè dīng mǎo zhào shǎn xī hé dōng biān yào jìn zhù shǒu yù chéng zhài

这句话大意是:二月,丁卯,诏陕西、河东边要进筑守御城砦。

sān yuè jiǎ shēn shuò yù ěr yīng gé shì dú gù lín dú rén zōng bǎo xùn zhì chāo fǎ shì zuǒ pú yè lǚ dà fáng yuē chén dāng chén chāo fǎ běn mò qí bì xià tōng zhī lì hài zhī xiáng

这句话大意是:三月,甲申朔,御迩英阁,侍读顾临读《仁宗宝训》,至钞法事,左仆射吕大防曰:“臣当陈钞法本末,祈陛下通知利害之祥。

guó chū niǎn yùn xiāng yào chá bó xī xiàng jīn yín děng wù fù shǎn xī biàn yì liáng cǎo jì lǜ bù xià èr bǎi sì shí wàn guàn

这句话大意是:国初辇运香药、茶、帛、犀、象、金、银等物,赴陕西变易粮草,计率不下二百四十万贯。

zì chāo fǎ xíng shǐ lìng shāng gǔ yú yán biān rù zhōng qián liáng cǎo què yú jīng shī huò jiě chí qǐng yán fù yán biān chū mài yú guān sī wéi biàn

这句话大意是:自钞法行,始令商贾于沿边入中钱粮草,却于京师或解池请盐,赴沿边出卖,于官私为便。

dì shén shàn zhī

这句话大意是:”帝甚善之。

dīng hài yǐ chéng yí wèi zhí mì gé pàn xī jīng guó zǐ jiàn

这句话大意是:丁亥,以程颐为直秘阁、判西京国子监。

chū yí zài jīng yán guī qí mén zhě shén zhòng ér sū shì zài hàn lín shì yì duō fù zhī zhě

这句话大意是:初,颐在经筵,归其门者甚众,而苏轼在翰林,士亦多附之者。

èr rén hù xiāng fēi huǐ yí jìng bà qù

这句话大意是:二人互相非毁,颐竟罢去。

zhì shì yí fú què sān xǐng yán yi chú guǎn zhí pàn jiǎn yuàn sū zhé jìn yuē yí rù cháo kǒng bù kěn jìng

这句话大意是:至是颐服阕,三省言宜除馆职,判检院苏辙进曰:“颐入朝,恐不肯静。

tài huáng tài hòu cóng qí yán gù yí bù fù zhào

这句话大意是:”太皇太后从其言,故颐不复召。

lǐ bù shì láng jiān shì dú fàn zǔ yǔ yán chén zhǎng guó shǐ fú dǔ rén zōng huáng dì fēng gōng shèng dé bù kě de ér míng yán suǒ kě jiàn zhě qí shì yǒu wǔ wèi tiān ài mín jìng zǔ hào xué tīng jiàn

这句话大意是:礼部侍郎兼侍读范祖禹言:“臣掌国史,伏睹仁宗皇帝丰功盛德,不可得而名言,所可见者,其事有五:畏天,爱民,敬祖,好学,听谏;。

cǐ suǒ yǐ wèi rén yě

这句话大意是:此所以为仁也。

yuàn bì xià shēn liú shèng sī

这句话大意是:愿陛下深留圣思。

yòu yán rén zōng měi yīn shì shì rén hào wù

这句话大意是:”又言:“仁宗每因事示人好恶。

huáng yòu zhōng yáng ān guó jiǎng lún yǔ shǐ yú qú bó yù yī zhāng rén zōng yuē qú bó yù xìn jūn zi yǐ rán bù ruò shǐ yú zhī zhí

现代白话:皇祐中,杨安国讲《论语》史鱼、蘧伯玉一章,仁宗曰:‘蘧伯玉信有德行的人了,然不若史鱼之直。

rén zōng rén zhǔ yě yù chén xià qiē zhí gù yán bó yù bù rú shǐ yú tiān xià yóu shì zhī rén zōng hǎo zhí bù hǎo nìng

这句话大意是:’仁宗,人主也,欲臣下切直,故言伯玉不如史鱼,天下由是知仁宗好直不好佞。

cǐ shèng rén zhī dà dé yě yuàn bì xià yǐ cǐ wéi fǎ

这句话大意是:此圣人之大德也,愿陛下以此为法。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

jǐ hài lù qiú

这句话大意是:己亥,录囚。

liáo zhǔ zhù dá lǐ shè diàn

这句话大意是:辽主驻达里舍淀。

dīng wèi liáo qǔ shè zhōng jīng wèi zhōu yì tú

这句话大意是:丁未,辽曲赦中京、蔚州役徒。

xīn hài yǐ zhī hé zhōng fǔ pú zōng mèng zhī yǒng xīng jūn

这句话大意是:辛亥,以知河中府蒲宗孟知永兴军。

xià sì yuè guǐ chǒu shuò yǐ zhī yǒng xīng jūn cài jīng wèi lóng tú gé zhí xué shì zhī chéng dū fǔ

这句话大意是:夏,四月,癸丑朔,以知永兴军蔡京为龙图阁直学士、知成都府。

xiān shì yì liǎng zhì chà chú zǎi zhí yì tóng bù jué

这句话大意是:先是议两制差除,宰执异同不决。

lǚ dà fáng gù liáng dào wèn shuí kě dào yuē gōng jiǔ jū cháo tíng shōu yǎng rén cái gù duō wéi bù yǐ ài zēng qiān yú piān tīng ér yǐ cháo tíng dé rén wéi jǐ rèn cǐ suǒ wàng yú gōng yě

这句话大意是:吕大防顾梁焘,问谁可,焘曰:“公久居朝廷,收养人材固多,惟不以爱憎牵于偏听,而以朝廷得人为己任,此所望于公也。

dà fáng yuē

这句话大意是:”大防曰;。

kǔ fá cái ěr

这句话大意是:“苦乏材耳。

dào yuē tiān xià hé cháng fá cái dàn xián zhě bù kěn zì xiàng qián qiú jìn xū cháo tíng shí bá zé yǒu yǐ lái zhī

这句话大意是:”焘曰:“天下何尝乏材,但贤者不肯自向前求进,须朝廷识拔,则有以来之。

lì xián wú fāng bù huàn wú rén yě

这句话大意是:立贤无方,不患无人也。

jí cài jīng shuài shǔ dào yuē yuán fēng shì cóng kě yòng zhě duō wéi jīng qīng xiǎn tān bì bù kě yòng

这句话大意是:”及蔡京帅蜀,焘曰:“元丰侍从可用者多,惟京轻险贪愎,不可用。

hòu jìng rú qí yán

这句话大意是:”后竟如其言。

dì nián yì zhuàng tài huáng tài hòu yì lì hòu lì xuǎn zhù jiā nǚ bǎi yú rù gōng

这句话大意是:帝年益壮,太皇太后议立后,历选庶家女百馀入宫。

mèng shì nián shí liù liǎng gōng jiē ài zhī jiào yǐ nǚ yí

这句话大意是:孟氏年十六,两宫皆爱之,教以女仪。

jǐ wèi tài huáng tài hòu yù zǎi zhí yuē mèng shì néng zhí fù dào yi zhèng wèi zhōng gōng

这句话大意是:己未,太皇太后谕宰执曰:“孟氏能执妇道,宜正位中宫。

mìng xué shì cǎo zhì

这句话大意是:”命学士草制。

yòu yǐ jìn shì lǐ yí jiǎn lüè zhào hàn lín tái jiàn gěi shè yǔ lǐ guān yì cè hòu liù lǐ yí zhì yǐ jìn

这句话大意是:又以近世礼仪简略,诏翰林、台谏、给舍与礼官议册后六礼仪制以进。

jiǎ zǐ mìng shàng shū zuǒ pú yè lǚ dà fáng shè tài wèi chōng fèng yíng shǐ tóng zhī shū mì yuàn shì hán zhōng yàn shè sī tú fù zhī

这句话大意是:甲子,命尚书左仆射吕大防摄太尉,充奉迎使,同知枢密院事韩忠彦摄司徒,副之;。

shàng shū zuǒ chéng sū sòng shè tài wèi chōng fā cè shǐ qiān shū shū mì yuàn shì wáng yán sōu shè sī tú fù zhī

这句话大意是:尚书左丞苏颂摄太尉,充发册使,签书枢密院事王岩叟摄司徒,副之;。

shàng shū yòu chéng sū zhé shè tài wèi chōng gào qī shǐ huáng shū zǔ tóng zhī dà zōng zhèng shì zōng jǐng shè dà zōng zhèng qīng fù zhī

这句话大意是:尚书右丞苏辙摄太尉,充告期使,皇叔祖同知大宗正事宗景摄大宗正卿,副之;。

huáng bó zǔ pàn dà zōng zhèng shì gāo mì jùn wáng zōng shèng shè tài wèi chōng nà chéng shǐ hàn lín xué shì fàn bǎi lù shè zōng zhèng qīng fù zhī

这句话大意是:皇伯祖判大宗正事高密郡王宗晟摄太尉,充纳成使,翰林学士范百禄摄宗正卿,副之;。

lì bù shàng shū wáng cún shè tài wèi chōng nà jí shǐ

这句话大意是:吏部尚书王存摄太尉,充纳吉使;。

quán hù bù shàng shū liú fèng shì shè zōng zhèng qīng fù zhī

这句话大意是:权户部尚书刘奉世摄宗正卿,副之;。

hàn lín xué shì liáng dào shè tài wèi chōng nà cǎi wèn míng shǐ yù shǐ zhōng chéng zhèng yōng shè zōng zhèng qīng fù zhī

这句话大意是:翰林学士梁焘摄太尉,充纳采、问名使,御史中丞郑雍摄宗正卿,副之。

jiǎ xū lì kǎo chá xiàn lìng kè jì fǎ yǐ dé yì yǒu wén qīng shèn míng zhe gōng píng kě chēng kè qín fěi xiè wèi sì shàn yòu fēn zhì shì zhī zuì quàn kè zhī zuì fǔ zì zhī zuì wéi sān zuì réng tōng qǔ shàn zuì fēn wéi sān děng

这句话大意是:甲戌,立考察县令课绩法,以德义有闻、清慎明著、公平可称、恪勤匪懈为四善,又分治事之最、劝课之最、抚字之最为三最,仍通取善、最,分为三等。

dīng chǒu liáo zhǔ liè yú xī shān

这句话大意是:丁丑,辽主猎于西山。

jǐ mǎo fàn zǔ yǔ yán chéng yí jīng shù xíng yì tiān xià gòng zhī sī mǎ guāng lǚ gōng zhe yǔ xiāng zhī èr shí yú nián rán hòu jǔ zhī

这句话大意是:己卯,范祖禹言:“程颐经术、行义,天下共知,司马光、吕公著与相知二十馀年,然后举之。

yí cǎo máo zhī rén wèi xí cháo tíng shì tǐ yū shū zé gù yǒu zhī rén wèi yí yù yǐ gù jiù qīng dà chén yǐ yì qì yì tái jiàn qí yán jiē wū wǎng fēi shí

这句话大意是:颐草茅之人,未习朝廷事体,迂疏则固有之,人谓颐欲以故旧倾大臣,以意气役台谏,其言皆诬罔非实。

ruò fù zhào yí quàn jiǎng bì yǒu bǔ shèng míng

这句话大意是:若复召颐劝讲,必有补圣明。

yòu yán wáng cún sū shì zhào yàn ruò zhèng yōng kǒng wǔ zhòng lǚ xī zhé lǚ dà lín wú shī rén děng jiē kě yòng

这句话大意是:”又言王存、苏轼、赵彦若、郑雍、孔武仲、吕希哲、吕大临、吴师仁等皆可用。

xī zhé gōng zhe zhī zǐ

这句话大意是:希哲,公著之子;。

dà lín dà fáng zhī dì yě

这句话大意是:大临,大防之弟也。

shí zǔ yǔ lǚ qǐng zhī zǐ zhōu zǎi zhí nǐ cóng qí qǐng tài huáng tài hòu yuē huáng dì wèi yù lìng qù qiě wèi huáng dì liú zhī

这句话大意是:时祖禹屡请知梓州,宰执拟从其请,太皇太后曰:“皇帝未欲令去,且为皇帝留之。

zǔ yǔ nǎi bù gǎn fù qǐng

这句话大意是:”祖禹乃不敢复请。

wǔ yuè bǐng xū zhào chéng yí xǔ cí miǎn zhí mì gé quán pàn xī jīng guó zǐ jiàn chà guǎn jù chóng fú gōng

这句话大意是:五月,丙戌,诏程颐许辞免直秘阁、权判西京国子监差,管句崇福宫。

chū yí biǎo qǐng guī tián lǐ yán dào dà zé nán róng jié gū zhě yì zhì

这句话大意是:初,颐表请归田里,言:“道大则难容,节孤者易踬。

rù cháo jiàn jí shì sú zhī cháng tài

这句话大意是:入朝见嫉,世俗之常态;。

míng gāo huǐ shén shǐ cè zhī míng yán

这句话大意是:名高毁甚,史册之明言。

rú chén zhì yú qǐ miǎn zhòng kǒu

这句话大意是:如臣至愚,岂免众口!

yòu yuē qián rì cháo tíng bù zhī qí bù xiào shǐ zhī quàn xué

这句话大意是:”又曰:“前日朝廷不知其不肖,使之劝学。

rén zhǔ bù yòng zé yì yǐ yǐ ruò fù wú chǐ yǐ gǒu lù wèi mèng zǐ suǒ wèi shì wèi lǒng duàn yě rú zhě jìn tuì dāng rú shì hu

现代白话:人主不用,则亦已了,若复无耻以苟禄位,孟子所谓是为垄断也,儒者进退,当如是乎!

jí chóng fú mìng xià yí jí chéng lǐng chì dié dàn chēng jí bù bài

这句话大意是:”及崇福命下,颐即承领敕牒,但称疾不拜。

jiǎ mǎn bǎi rì jí xún yī qì bù jiù zhí

这句话大意是:假满百日,亟寻医,讫不就职。

wù xū dì yù wén dé diàn cè mèng shì wèi huáng hòu

这句话大意是:戊戌,帝御文德殿,册孟氏为皇后。

hòu míng zhōu rén mǎ jūn dōu yú hòu yuán zhī sūn yě

这句话大意是:后,洺州人,马军都虞候元之孙也。

tài huáng tài hòu yǔ dì yuē de xián nèi zhù fēi xì shì yě

这句话大意是:太皇太后语帝曰:“得贤内助,非细事也。

jì ér tàn yuē sī rén xián shū xī fú báo ěr

这句话大意是:”既而叹曰:“斯人贤淑,惜福薄耳。

yì rì guó jiā yǒu shì bì sī rén dāng zhī

这句话大意是:异日国家有事,必斯人当之。

gēng zǐ ba shì cóng guān zhuǎn duì

这句话大意是:庚子,罢侍从官转对。

jiǎ chén liáo zhǔ zhù chì lēi lǐng

这句话大意是:甲辰,辽主驻赤勒岭。

yáng wèi huáng qìng jī yán wáng yán sōu fù zǐ yù zhèng jiāo tōng huò huì qiè nòng wēi fú yán sōu suì chēng jí zhāng zài shàng

这句话大意是:杨畏、黄庆基言:“王岩叟父子预政,交通货贿,窃弄威福”岩叟遂称疾,章再上。

bǐng wǔ ba yǐ duān míng diàn xué shì zhī zhèng zhōu

这句话大意是:丙午,罢,以端明殿学士知郑州。

zhù li nuò píng chéng cì míng dìng yuǎn chéng cóng shǎn xī zhuǎn yùn shǐ mù yǎn qǐng yě

这句话大意是:筑李诺平城,赐名定远城,从陕西转运使穆衍请也。

shì yuè liáo shēng nǚ zhēn bù jié dù shǐ hé li bù zú

这句话大意是:是月,辽生女真部节度使和哩布卒。

hé li bù shēng shí yī zi qí zhù zhě zhǎng yuē wū yā shū cì yuē ā gǔ dá yuē wū qí mài yuē dòng mó yuē zhā lǎ

这句话大意是:和哩布生十一子,其著者,长曰乌雅舒,次曰阿古达,曰乌奇迈、曰栋摩,曰扎喇。

hé li bù bìng dǔ hū dì yīng gé wèi yuē

这句话大意是:和哩布病笃,呼弟英格,谓曰;。

wū yā shū róu shàn

这句话大意是:“乌雅舒柔善;。

ruò bàn jí qì dān shì ā gǔ dá néng zhī

这句话大意是:若办集契丹事,阿古达能之。

suì zú

这句话大意是:”遂卒。

mǔ dì pō lā shū xí wèi jié dù shǐ

这句话大意是:母弟颇拉淑袭为节度使。

hé li bù yán zhòng duō zhì měi zhàn wèi cháng bèi jiǎ

这句话大意是:和哩布严重多智,每战,未尝被甲。

chū jiàn guān shǔ tǒng zhū bù qí guān zhǎng jiē chēng bèi lè

这句话大意是:初建官属,统诸部,其官长皆称贝勒。

pō lā shū jī mǐn shàn biàn yóu néng zhī liáo rén guó zhèng mín qíng měi bái shì yú liáo tīng zhě jiē xìn fú bù yí

这句话大意是:颇拉淑机敏善辨,尤能知辽人国政民情,每白事于辽,听者皆信服不疑。

liù yuè guǐ chǒu shuò zhào huái nán dōng xi liǎng zhè lù zhū bū fù bù wèn xīn jiù yǒu wú guān běn bìng quán zhù cuī lǐ yī nián

这句话大意是:六月,癸丑朔,诏:“淮南东、西、两浙路诸逋负,不问新旧有无官本,并权住催理一年。

cóng zhī yáng zhōu sū shì qǐng yě

这句话大意是:”从知扬州苏轼请也。

xīn yǒu

这句话大意是:辛酉,。

yǐ shàng shū zuǒ chéng sū sòng wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng

这句话大意是:以尚书左丞苏颂为尚书右仆射兼中书侍郎,。

shàng shū yòu chéng sū zhé wèi mén xià shì láng

这句话大意是:尚书右丞苏辙为门下侍郎,。

hàn lín xué shì fàn bǎi lù wèi zhōng shū shì láng

这句话大意是:翰林学士范百禄为中书侍郎,。

hàn lín xué shì liáng dào wèi shàng shū zuǒ chéng

这句话大意是:翰林学士梁焘为尚书左丞,。

yù shǐ zhōng chéng zhèng yōng wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:御史中丞郑雍为尚书右丞,。

hán zhōng yàn zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:韩忠彦知枢密院事,。

hù bù shàng shū liú fèng shì qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:户部尚书刘奉世签书枢密院事。

liáng dào lèi zhāng cí wèi dì qiǎn zhōng shǐ qù bài

这句话大意是:梁焘累章辞位,帝遣中使趣拜。

yǐ ér rù xiè tài huáng tài hòu yuē guān jiā shèng dé rì chéng zhèng xū qīng jiā fǔ zhù dào duì yuē chén bù gǎn bù jìn zhōng rú fàn chún rén hán wéi bèi zài wài xián dé shàng duō yuàn bì xià liú yì

这句话大意是:已而入谢,太皇太后曰:“官家圣德日成,正须卿家辅助”焘对曰:“臣不敢不尽忠,如范纯仁、韩维辈,在外贤德尚多,愿陛下留意。

yòu shàng shū yán fàn zǔ yǔ liú ān shì jiǔ zài shì cóng yi zhì zhū zuǒ yòu shǐ duàn guó shì

这句话大意是:”又上疏言:“范祖禹、刘安世,久在侍从,宜置诸左右,使断国事。

ān dào xǔ jiāng jiē jiù rén kě yǐ rèn

这句话大意是:安焘、许将皆旧人,可倚任。

jiǎ zǐ zhì guǎng wén guǎn jiě é yǐ dài sì fāng yóu shì zhī shì jīng shī zhě

这句话大意是:甲子,置广文馆解额,以待四方游士之试京师者。

yǐ chǒu xià rén qiǎn shǐ qǐ yuán yú liáo

这句话大意是:乙丑,夏人遣使乞援于辽。

wù chén hún tiān yí xiàng chéng

这句话大意是:戊辰,浑天仪象成。

qiū qī yuè dīng hài liáo zhǔ liè yú shā lǐng

这句话大意是:秋,七月,丁亥,辽主猎于沙岭。

guǐ sì zhào xiū shén zōng zhèng shǐ

这句话大意是:癸巳,诏修《神宗正史》。

fù hàn lín shì dú xué shì yǐ fàn zǔ yǔ wèi zhī

这句话大意是:复翰林侍读学士,以范祖禹为之。

zǔ yǔ shí wéi hàn lín xué shì yīn shū bǎi lù zài zhōng shū gǎi shì guān

这句话大意是:祖禹时为翰林学士,因叔百禄在中书,改是官。

guǐ mǎo yǐ lóng tú gé xué shì zhī yáng zhōu sū shì wèi bīng bù shàng shū

这句话大意是:癸卯,以龙图阁学士、知杨州苏轼为兵部尚书。

bā yuè bǐng chén ba jiān jiǔ shuì wù zēng shèng gěi shǎng fǎ

这句话大意是:八月,丙辰,罢监酒税务增剩给赏法。

jǐ wèi zhào xī biān zhū lù yán bèi wú qīng chū bīng

这句话大意是:己未,诏西边诸路严备,毋轻出兵。

yǐ hài qián xiàn jiāo zhǐ jiāng lì sū zuǒ děng shí qī rén zì bá lái guī

这句话大意是:乙亥,前陷交趾将吏苏佐等十七人自拔来归。

guǐ yǒu lóng tú gé xué shì bīng bù shàng shū sū shì jiān shì dú

这句话大意是:癸酉,龙图阁学士、兵部尚书苏轼兼侍读。

shí péng dǎng zhī lùn jìn chì lì bù shàng shū wáng cún wèi dì yán rén chén péng dǎng chéng bù kě zhǎng rán huò bù chá zé làn jí shàn rén dōng hàn dǎng gù shì yě

这句话大意是:时朋党之论浸炽,吏部尚书王存为帝言:“人臣朋党,诚不可长,然或不察,则滥及善人,东汉党锢是也。

qìng lì zhōng huò zhǐ hán qí fù bì fàn zhòng yān ōu yáng xiū wèi péng dǎng lài rén zōng shèng míng bù wéi suǒ huò

这句话大意是:庆历中,或指韩琦、富弼、范仲淹、欧阳修为朋党,赖仁宗圣明,不为所惑。

jīn fù yǒu jìn cǐ shuō yǒu yuàn bì xià chá zhī

这句话大意是:今复有进此说有,愿陛下察之。

yóu shì yǔ yòng shì zhě bù hé

这句话大意是:”由是与用事者不合。

yǐ mǎo zhào cún chū zhī dà míng fǔ cí zhī gǎi háng zhōu

这句话大意是:乙卯,诏存出知大名府,辞之,改杭州。

xiān shì zhào yì jiāo sì diǎn lǐ

这句话大意是:先是,诏议郊祀典礼。

gù lín fàn zǔ yǔ děng bā rén yì qǐng hé jì tiān dì

这句话大意是:顾临、范祖禹等八人议,请合祭天地。

fàn chún lǐ péng rǔ lì céng zhào kǒng wǔ zhòng děng èr shí èr rén yì nán jiāo hé jì tiān dì bú jiàn yú jīng

现代白话:范纯礼、彭你砺、曾肇、孔武仲等二十二人议,南郊合祭天地,不见于经;。

fàn bǎi lù yì yán yuán qiū wú jì dì zhī lǐ xiān dì suǒ fèi jī gǔ jù jīng wèi kě qīng gǎi

这句话大意是:范百禄亦言圜丘无祭地之礼,先帝所废,稽古据经,未可轻改。

jiǔ yuè rén chén tài huáng tài hòu wèi fǔ chén yuē jiāo sì yi yī rén zōng xiān dì gù shì

这句话大意是:九月,壬辰,太皇太后谓辅臣曰:“郊祀宜依仁宗、先帝故事。

lǚ dà fáng yán huáng dì lín yù zhī shǐ dāng qīn jiàn tiān de ér zhū rú xiàn yì yù nán jiāo bù shè huáng de shì wèi kǒng yì wèi ān

这句话大意是:”吕大防言:“皇帝临御之始,当亲见天地,而诸儒献议欲南郊,不设皇地示位,恐亦未安。

sū sòng zhèng yōng yì yǔ dà fáng hé tài huáng tài hòu shì qí yán

这句话大意是:”苏颂、郑雍意与大防合,太皇太后是其言。

wù xū zhào yuē guó jiā jiāo miào shí sì zǔ zōng yǐ lái mìng guān shè shì wéi sān suì yī qīn jiāo zé xiān xiǎng qīng miào dōng zhì hé jì tiān dì yú yuán qiū

这句话大意是:戊戌,诏曰:“国家郊庙时祀,祖宗以来,命官摄事,惟三岁一亲郊,则先飨清庙,冬至合祭天地于圜丘。

yuán fēng jiān yǒu sī yuán zhōu zhì yǐ hé jì bù yīng gǔ yí

这句话大意是:元丰间,有司援周制以合祭,不应古仪;。

xiān dì zhào dìng qīn sì běi jiāo zhī yí wèi zhī jí xíng

这句话大意是:先帝诏定亲祀北郊之仪,未之及行。

shì suì jiāo sì bù shè huáng de shì wèi ér zōng miào zhī xiǎng lǜ rú quán zhì

这句话大意是:是岁郊祀,不设皇地示位,而宗庙之飨,率如权制。

zhèn yǐ liáng mèi sì chéng liù shèng xiū dé hóng xù jīn zī yīn lǐ diàn bì shàng dì guàn chàng miào shì ér de shì dà shén jiǔ wèi qīn sì

这句话大意是:朕以凉昧,嗣承六圣休德鸿绪,今兹禋礼,奠币上帝,祼鬯庙室,而地示大神,久未亲祀。

shěn zhèn fāng jiāo jiàn tiān dì zhī shǐ qí dōng zhì nán jiāo yi yī xī níng shí nián gù shì shè huáng de shì wèi yǐ yán bìng sì zhī bào

这句话大意是:矧朕方郊见天地之始,其冬至南郊,宜依熙宁十年故事,设皇地示位,以严并祀之报。

quē hòu gōng xíng fāng zé zhī sì zé xiū yuán fēng liù nián wǔ yuè zhī zhì

这句话大意是:阙后躬行方泽之祀,则修元丰六年五月之制。

sì jiāo lǐ bì jí guān xiáng yì yǐ wén

这句话大意是:俟郊礼毕,集官详议以闻。

jǐ yǒu yǒng xīng jūn lán zhōu zhèn róng jūn dì zhèn

这句话大意是:己酉,永兴军、兰州、镇戎军地震。

dōng shí yuè gēng xū shuò huán zhōu dì zhèn

这句话大意是:冬,十月,庚戌朔,环州地震。

bǐng chén liáo zhèn xī běi lù jī

这句话大意是:丙辰,辽赈西北路饥。

shí biān bù yǒu qīn liáo zhě xī běi lù zhāo tǎo shǐ ā lū sà gǔ zhào zhǔn bù bù zhǎng mǎ gǔ sū shǐ gōng zhī fú huò shén zhòng

这句话大意是:时边部有侵辽者,西北路招讨使阿噜萨古召准布部长玛古苏使攻之,俘获甚众。

ā lū sà gǔ yǐ gōng jiā zuǒ pú yè fù zhěng jūn jìn tǎo wù jī mǎ gǔ sū yóu shì zhǔn bù zhū bù jù bù fú

这句话大意是:阿噜萨古以功加左仆射,复整军进讨,误击玛古苏,由是准布诸部俱不服。

dīng sì zhào shǎn xī yǒu qián dài dì wáng líng miào chù gěi mín wǔ jiā chōng shǒu líng hù

这句话大意是:丁巳,诏陕西有前代帝王陵庙处,给民五家充守陵户。

wù wǔ yǐ kāi fēng fǔ tuī guān xián píng lái zhī shào fù wèi jiān chá yù shǐ

这句话大意是:戊午,以开封府推官咸平来之邵复为监察御史。

xīn yǒu zhào yǐ dà hé dōng liú dōu shuǐ jiān shǐ zhě wú ān chí cì sān pǐn fú běi dōu shuǐ jiān chéng li wěi rèn mǎn rì lìng zài rèn

这句话大意是:辛酉,诏以大河东流,都水监使者吴安持赐三品服,北都水监丞李伟任满日令再任。

xià rén kòu huán zhōu jí yǒng hé zhū zhài fán qī rì shǐ jiě qù

这句话大意是:夏人寇环州及永和诸砦,凡七日,始解去。

chū zhī qìng zhōu zhāng jié shù qiǎn qīng bīng chū tǎo lǚ yǒu zhǎn huò bù zú bù gǎn níng jū

这句话大意是:初,知庆州章楶数遣轻兵出讨,屡有斩获,部族不敢宁居。

jié cè qí bì bào dié zhī jiāng gōng huán zhōu nǎi liào jīng bīng cái wàn tǒng yǐ xiāo jiàng zhé kě shì děng ér shòu zhī cè yuē dí jìn yī shè wǒ tuì yī shè

这句话大意是:楶策其必报,谍知将攻环州,乃料精兵才万,统以骁将折可适等,而授之策曰:“敌进一舍,我退一舍。

bǐ bì wèi wǒ qiè bù fù bèi wǒ biān lěi nǎi xián méi yóu jiàn dào rào chū qí hòu huò fú shān gǔ cì jiān yǐ jī qí guī

这句话大意是:彼必谓我怯,不复备我边垒,乃衔枚由间道绕出其后,或伏山谷,伺间以击其归。

yòu yǐ jìng wài jiē shā qì jìn chéng bǎi lǐ yǒu niú quān suǒ zhū shuǐ zú yǐ yǐn rén mǎ nǎi yè qiǎn zhì dú

这句话大意是:”又以境外皆沙碛,近城百里有牛圈,所潴水足以饮人马,乃夜遣置毒。

xià rén wéi huán shù rì wú suǒ huò ér guī

这句话大意是:夏人围环数日,无所获而归。

kě shì děng qián zhūn hóng dé chéng cì xià shī guò shi qí mǔ liáng shì qí zhì chéng zhōng gǔ zào ér chū chí tū lìn luò xià shī dà bài liáng shì jǐ bù dé tuō jǐn qì gòng zhàng ér táo

这句话大意是:可适等潜屯洪德城,伺夏师过,识其母梁氏旗帜,城中鼓躁而出,驰突躏跞,夏师大败,梁氏几不得脱,尽弃供帐而逃。

yòu yǐn niú quān shuǐ rén mǎ bèi dú sǐ shāng bù kě shèng jì

这句话大意是:又饮牛圈水,人马被毒,死伤不可胜计。

zhǔn bù bù zhǎng mǎ gǔ sū pàn shā liáo jīn wú tú gǔ sī

现代白话:准布部长玛古苏叛,杀辽金我图古斯。

liáo zhǔ mìng xī liù bù hū li yē lǜ guō sān fā zhū fān bīng tǎo zhī

这句话大意是:辽主命奚六部呼哩耶律郭三发诸番兵讨之。

rén shēn liáo nán fǔ zǎi xiàng wáng jīng zú

这句话大意是:壬申,辽南府宰相王经卒。

wù yín yǐ zuǒ yī lēi xī ba yē lǜ zú li wèi zhāng shèng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:戊寅,以左伊勒希巴耶律足哩为彰圣军节度使。

shí yī yuè xīn sì tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:十一月,辛巳,太白昼见。

jiǎ shēn zhào dà zhōng dài fū guān chá shǐ yǐ shàng xǔ gè zhàn yǒng yè tián shí wǔ qǐng

这句话大意是:甲申,诏:“大中大夫、观察使以上,许各占永业田十五顷。

yú guān jí mín hù yuàn yǐ tián zhái gōng zǔ zōng xiǎng sì zhī fèi zhě yì tīng guān gěi gōng jù gǎi zhèng shuì jí

这句话大意是:馀官及民户愿以田宅供祖宗飨祀之费者,亦听官给公据,改正税籍。

wù zǐ liáo yǐ shū mì fù shǐ wáng shì dūn jiān zhī shū mì yuàn shì yǐ quán cān zhī zhèng shì hán zī ràng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:戊子,辽以枢密副使王是敦兼知枢密院事,以权参知政事韩资让参知政事。

xīn mǎo cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:辛卯,朝献景灵宫。

rén chén xiǎng tài miào

这句话大意是:壬辰,享太庙。

guǐ sì sì tiān de yú yuán qiū shè tiān xià qún chén zhōng wài jiā ēn

这句话大意是:癸巳,祀天地于圜丘,赦天下,群臣中外加恩。

ba nán jīng què jiǔ

这句话大意是:罢南京榷酒。

mín yǒu qīn sàng zhě yǐ chà děng yǔ miǎn yáo

这句话大意是:民有亲丧者,以差等与免徭。

dīng yǒu liáo yǐ tōng zhōu shuǐ lǎo hài jia qiǎn shǐ zhèn zhī

这句话大意是:丁酉,辽以通州水潦害稼,遣使赈之。

xīn chǒu cì xú wáng hào jiàn lǚ shàng diàn

这句话大意是:辛丑,赐徐王颢剑履上殿。

yǐ sì liáng dào yán xiān dì dà chén duō yǐ cái jìn kě shāo fù yòng wěi yǐ bié dōu míng fān yǐ quán zhōng shǐ

这句话大意是:乙巳,梁焘言:“先帝大臣多以材进,可稍复用,委以别都名籓,以全终始。

wù shēn liáo běi yuàn dài wáng hā lǔ zú

这句话大意是:戊申,辽北院大王哈鲁卒。

shí èr yuè jiǎ yín yǐ jīng xi lù zhuǎn yùn fù shǐ gǔ yì zhī sū zhōu

这句话大意是:十二月,甲寅,以京西路转运副使贾易知苏州。

shì suì liáo fàng jìn shì guān zūn wén děng wǔ shí sān rén

这句话大意是:是岁,辽放进士冠尊文等五十三人。

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì yuán yòu bā nián liáo dà ān jiǔ nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐八年(辽大安九年。

guǐ yǒu yī líng jiǔ sān nián

这句话大意是:癸酉,一零九三年)。

chūn zhēng yuè gēng chén liáo zhǔ rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:春,正月,庚辰,辽主如混同江。

jiǎ shēn yīng zhōu bié jià cài què zú

这句话大意是:甲申,英州别驾蔡确卒。

dīng hài yù ěr yīng gé gù lín dú bǎo xùn zhì hàn wǔ jí nán shān tí fēng wéi shàng lín yuàn rén zōng yuē shān zé zhī lì dāng yǔ zhòng gòng zhī hé yòng cǐ wèi

这句话大意是:丁亥,御迩英阁,顾临读《宝训》,至汉武籍南山提封为上林苑,仁宗曰:“山泽之利,当与众共之,何用此为?

dīng dù yán chén shì bì xià èr shí nián měi fèng dé yīn wèi shǐ bù běn yú yōu qín cǐ gài zǔ zōng jiā fǎ ěr

这句话大意是:”丁度言:“臣事陛下二十年,每奉德音,未始不本于忧勤,此盖祖宗家法耳。

lǚ dà fáng yīn tuī guǎng yǐ jìn yuē sān dài yǐ hòu wéi běn cháo bǎi sān shí nián zhōng wài wú shì gài yóu jiā fǎ zuì shàn

这句话大意是:”吕大防因推广以进曰:“三代以后,唯本朝百三十年,中外无事,盖由家法最善。

chén qǐng jǔ qí lüè zì gǔ rén zhǔ shì mǔ hòu cháo jiàn yǒu shí rú hàn wǔ dì wǔ rì yī zhāo cháng lè gōng

这句话大意是:臣请举其略:自古人主事母后,朝见有时,如汉武帝五日一朝长乐宫;。

zǔ zōng yǐ lái shì mǔ hòu jiē zhāo xī jiàn cǐ shì qīn zhī fǎ yě

这句话大意是:祖宗以来,事母后皆朝夕见,此事亲之法也。

qián dài dà zhǎng gōng zhǔ yòng chén qiè zhī lǐ

这句话大意是:前代大长公主用臣妾之礼;。

běn cháo bì xiān zhì gōng rén zōng yǐ zhí shì gū zhī lǐ jiàn xiàn mù dà zhǎng gōng zhǔ cǐ shì zhǎng zhī fǎ yě

这句话大意是:本朝必先致恭,仁宗以侄事姑之礼见献穆大长公主,此事长之法也。

dì yuē jīn gōng zhōng jiàn háng jiā rén lǐ

这句话大意是:”帝曰:“今宫中见行家人礼。

dà fáng yuē qián dài gōng wéi duō bù sù gōng rén huò yǔ cháo chén xiāng jiàn táng rù gē tú yǒu zhāo róng wèi

这句话大意是:”大防曰:“前代宫闱多不肃,宫人或与朝臣相见,唐入合图有昭容位;。

běn cháo gōng jìn yán mì nèi wài zhěng sù cǐ zhì nèi zhī fǎ yě

这句话大意是:本朝宫禁严密,内外整肃,此治内之法也。

qián dài wài qī duō yǔ zhèng shì cháng zhì bài luàn

这句话大意是:前代外戚多与政事,常致败乱;。

běn cháo mǔ hòu zhī zú jiē bù yù cǐ dài wài qī zhī fǎ yě

这句话大意是:本朝母后之族皆不预,此待外戚之法也。

qián dài gōng shì duō shàng huá chǐ

这句话大意是:前代宫室多尚华侈;。

běn cháo zhǐ yòng chì bái wèi shì cǐ shàng jiǎn zhī fǎ yě

这句话大意是:本朝止用赤白为饰,此尚俭之法也。

qián dài rén jūn suī zài gōng jìn chū yú rù niǎn

这句话大意是:前代人君,虽在宫禁,出舆入辇;。

zǔ zōng jiē bù zì nèi tíng chū yù hòu diàn qǐ fá rén zhī lì zāi

现代白话:祖宗皆步自内庭,出御后殿,岂乏人之力啊?

yì yù shè lì guǎng tíng shāo mào hán shǔ ěr cǐ qín shēn zhī fǎ yě

这句话大意是:亦欲涉历广庭,稍冒寒暑耳,此勤身之法也。

qián dài rén zhǔ zài jìn zhōng guān fú gǒu jiǎn

这句话大意是:前代人主,在禁中冠服苟简;。

zǔ zōng yǐ lái yàn jū bì yǐ lǐ qiè wén bì xià zuó jiāo lǐ bì jù lǐ fú xiè tài huáng tài hòu cǐ shàng lǐ zhī fǎ yě

这句话大意是:祖宗以来,燕居必以礼,窃闻陛下昨郊礼毕,具礼服谢太皇太后,此尚礼之法也。

qián dài duō shēn yú yòng xíng dà zhě zhū lù xiǎo zhě yuǎn cuàn

这句话大意是:前代多深于用刑,大者诛戮,小者远窜;。

wéi běn cháo yòng fǎ zuì qīng chén xià yǒu zuì zhǐ yú bà chù cǐ kuān rén zhī fǎ yě

这句话大意是:惟本朝用法最轻,臣下有罪,止于罢黜,此宽仁之法也。

zhì yú xū jǐ nà jiàn bù hǎo tián liè bù shàng wán hǎo bù yòng yù qì bù guì yì wèi cǐ jiē zǔ zōng jiā fǎ suǒ yǐ zhì tài píng zhě

这句话大意是:至于虚己纳谏,不好畋猎,不尚玩好,不用玉器,不贵异味,此皆祖宗家法,所以致太平者。

bì xià bù xū yuǎn shī qián dài dàn jìn xíng jiā fǎ zú yǐ wèi tiān xià

这句话大意是:陛下不须远师前代,但尽行家法,足以为天下。

dì shēn rán zhī

这句话大意是:”帝深然之。

rén chén xìng zhōng tài yī gōng

这句话大意是:壬辰,幸中太一宫。

gēng zǐ zhào bān gāo lí suǒ xiàn huáng dì zhēn jīng yú tiān xià

这句话大意是:庚子,诏颁高丽所献《黄帝针经》于天下。

dīng wèi fàn bǎi lù yán zì yuán yòu sì nián zhēng yuè jiàng chì ba huí hé jīn lái chén liáo huí hé zhī yì zhōng bù kěn yǐ rán dà hé yì zhōng bù kě huí

这句话大意是:丁未,范百禄言:“自元祐四年正月降敕罢回河,今来臣僚回河之意终不肯已,然大河亦终不可回。

wú ān chí děng fāng rì shēng qiǎo jì yōng è běi liú qián hòu duō duān zhì dà hé jiàn yǒu tián yū zhī hài jìn huài yǔ jì zhī jiù qǐ bù shēn kě xī zāi

现代白话:吴安持等方日生巧计,壅遏北流,前后多端,致大河渐有填淤之害,浸坏禹迹之旧,岂不深可惜啊!

èr yuè xīn hài gāo lí qiǎn shǐ mǎi lì dài shǐ jí cè fǔ yuán guī děng shū lǐ bù shàng shū sū shì yán yi què qí qǐng

这句话大意是:二月,辛亥,高丽遣使买历代史及《册府元龟》等书,礼部尚书苏轼言宜却其请。

shǐ xǔ zhī shì yòu shū chén wǔ hài jí lùn qí bù kě qiě yuē hàn dōng píng wáng qǐng zhū zǐ jí tài shǐ gōng shū yóu bù kěn yǔ jīn gāo lí suǒ qǐng yǒu shèn yú cǐ qí kě yǔ hu

这句话大意是:始许之,轼又疏陈五害,极论其不可,且曰:“汉东平王请诸子及《太史公书》,犹不肯与,今高丽所请,有甚于此,其可与乎!

zhào shū jí céng jīng mǎi zhě tīng

这句话大意是:”诏:“书籍曾经买者听。

rén zǐ zhào xíng bù bù dé fēn jìn xì rén shù yǔ sǐ shù duō zhě shēn shàng shū shěng

这句话大意是:壬子,诏:“刑部不得分禁系人数,瘐死数多者申尚书省。

guǐ chǒu zhào dà níng jùn wáng yǐ xià chū jiù wài xué

这句话大意是:癸丑,诏大宁郡王以下出就外学。

yǐ mǎo yī dōu shuǐ jiān suǒ zòu zuò běi liú ruǎn yàn

这句话大意是:乙卯,依都水监所奏,作北流软堰。

sū zhé zòu chén cháng wèi ruǎn yàn bù kě shī yú běi liú lì hài shén míng

这句话大意是:苏辙奏:“臣尝谓软堰不可施于北流,利害甚明。

gài dōng liú běn rén lì suǒ kāi kuò zhǐ bǎi yú bù dōng yuè hé liú duàn jué gù ruǎn yàn kě wèi

这句话大意是:盖东流本人力所开,阔止百馀步,冬月河流断绝,故软堰可为。

jīn běi liú shì dà hé zhèng liū bǐ zhī dōng liú hé zhǐ shù bèi

这句话大意是:今北流是大河正溜,比之东流,何止数倍!

jiàn jīn hé shuǐ xíng liú bù jué ruǎn yàn hé yóu néng lì

这句话大意是:见今河水行流不绝,软堰何由能立!

gài shuǐ guān zhī yì yù yǐ ruǎn yàn wèi míng shí zuò pò yàn yīn wèi huí hé zhī jì ěr

这句话大意是:盖水官之意,欲以软堰为名,实作破堰,阴为回河之计耳。

hé běi zhuǎn yùn fù shǐ zhào chēng yì shàng yì yuē chén qiè wèi hé shì dà lì hài yǒu sān běi liú quán hé huàn shuǐ bù néng fēn

这句话大意是:”河北转运副使赵偁亦上议曰:“臣窃谓河事大利害有三:北流全河,患水不能分;。

dōng liú fēn shuǐ huàn shuǐ bù néng xíng

这句话大意是:东流分水,患水不能行;。

zōng chéng hé jué huàn shuǐ bù néng bì

这句话大意是:宗城河决,患水不能闭。

shì sān zhě qù qí huàn zé wèi lì wèi néng qù zé wéi hài

这句话大意是:是三者,去其患则为利,未能去则为害。

jīn bù móu cǐ ér zhuān yì bì běi liú zhǐ zhī yī rì kě bì zhī lì ér bù zhī yì rì jì sāi zhī huàn

这句话大意是:今不谋此而专议闭北流,止知一日可闭之利,而不知异日既塞之患;。

zhǐ zhī běi liú fú cáo zhī shuǐ yì wéi lì ér bù zhī hǎn cūn fāng zhǎng zhī shì wèi kě bìng rù dōng liú

这句话大意是:止知北流伏槽之水易为力,而不知阚村方涨之势未可并入东流。

shì jiàn jìn wàng yuǎn yǐ hé wèi xì yě

这句话大意是:是见近忘远,以河为戏也。

qǐng sì zhǎng shuǐ fú cáo guān dà hé quán shèng zhī shì yǐ zhì dōng liú běi liú

这句话大意是:请俟涨水伏槽,观大河全盛之势,以治东流、北流。

yú shì zhào pí ruǎn yàn

这句话大意是:”于是诏罢软堰。

shì yuè yǐ chóng zhèng diàn shuō shū lǚ xī zhé wèi yòu sī jiàn xī zhé gù cí

这句话大意是:是月,以崇政殿说书吕希哲为右司谏,希哲固辞。

sū shì xì wèi xī zhé yuē fǎ yán lóng xiàng dāng guān dì yī yì

这句话大意是:苏轼戏谓希哲曰:“法筵龙象,当观第一义。

xī zhé xiào ér bù yīng tuì wèi fàn zǔ yǔ yuē ruò cí bù huò mìng bì yǐ yáng wèi wéi shǒu

这句话大意是:”希哲笑而不应,退,谓范祖禹曰:“若辞不获命,必以杨畏为首。

shí wèi fāng zài yán lù yǐ xiǎn zhà zì rèn gù xī zhé yǒu shì yán jì ér bù bài

这句话大意是:”时畏方在言路,以险诈自任,故希哲有是言,既而不拜。

mǎ gǔ sū qīn liáo sān yuè liáo xī běi lù zhāo tǎo shǐ yē lǜ ā lū sà gǔ zhuī zhī dōu jiān xiāo zhāng jiū yù zéi yǔ zhàn bù lì èr shì wéi yǔ liù yuàn bù qún mù guān děng jūn jù xiàn yú dí

这句话大意是:玛古苏侵辽,三月,辽西北路招讨使耶律阿噜萨古追之,都监萧章纠遇贼,与战不利,二室韦与六院部、群牧官等军俱陷于敌。

ā lū sà gǔ bù yǐ shí wén liáo zhǔ zhī zhī xuē qí guān jué yǐ dà zhàng

这句话大意是:阿噜萨古不以实闻,辽主知之,削其官,决以大杖。

guǐ wèi shàng shū yòu pú yè sū sòng ba

这句话大意是:癸未,尚书右仆射苏颂罢。

sòng wèi xiāng wu zài fèng xíng gù shì shǐ bǎi guān shǒu fǎ zūn zhí liàng néng shòu rèn dù jué jiǎo xìng shēn jiè biān chén shēng shì lùn yì yǒu wèi ān zhě yì rán lì zhēng zhī

这句话大意是:颂为相,务在奉行故事,使百官守法遵职,量能授任,杜绝侥幸,深戒边臣生事,论议有未安者,毅然力争之。

huì chú gǔ yì zhī sū zhōu sòng yǐ yì xī zài yù shǐ míng gǎn yán wèi jiān sī yǐ jīn nǎi zuò jùn zé shì yīn shè lìng fǎn xià qiān yě bù kě

现代白话:会除贾易知苏州,颂以易昔在御史名敢言,为监司了,今乃作郡,则是因赦令反下迁也,不可。

yì wèi jué jiàn guān yáng wèi lái zhī shào wèi sòng jī liú zhào mìng

这句话大意是:议未决,谏官杨畏、来之邵谓颂稽留诏命。

sòng shàng zhāng cí wèi ba wèi jí xǐ guān shǐ

这句话大意是:颂上章辞位,罢为集禧观使。

liáng dào yán sòng bù kě jiàng zhí chù wài yǐ shì shū yuǎn suì zhào yǐ guān wén diàn dà xué shì liú jīng shī

这句话大意是:梁焘言颂不可降职处外,以示疏远,遂诏以观文殿大学士留京师。

gēng yín fàn zǔ yǔ yán zhòng chūn yǐ lái bào fēng yǔ xuě hán qì bī rén wéi bì xià cè shēn xiū dé yǐ xiāo dà yì

这句话大意是:庚寅,范祖禹言:“仲春以来,暴风雨雪,寒气逼人,惟陛下侧身修德,以销大异。

xīn mǎo zhōng shū shì láng fàn bǎi lù ba

这句话大意是:辛卯,中书侍郎范百禄罢。

sū sòng jì ba bǎi lù yǐ tóng shěng dài zuì qǐng wài bù xǔ

这句话大意是:苏颂既罢,百禄以同省,待罪请外,不许。

yù shǐ huáng qìng jī shàng shū liè bǎi lù wǔ zuì yòu yán luò dǎng suī shuāi chuān dǎng fù shèng qǐng zǎo cì bà chù yǐ lí qí dǎng yǔ

这句话大意是:御史黄庆基上疏,列百禄五罪,又言洛党虽衰,川党复盛,请早赐罢黜以离其党与。

bǎi lù suì lì qiú qù xǔ zhī

这句话大意是:百禄遂力求去,许之。

chū ba bǎi lù bù chú zhí liáng dào yǐ wéi yán nǎi chú zī zhèng diàn xué shì zhī hé zhōng fǔ

这句话大意是:初,罢百禄,不除职,梁焘以为言,乃除资政殿学士、知河中府。

gēng zǐ zhào lái nián yù shì jiāng shī fù jǔ rén fù shì sān tí

这句话大意是:庚子,诏:“来年御试,将诗赋举人复试三题;。

jīng yì jǔ rén qiě lìng shì cè cǐ hòu quán shì sān tí

这句话大意是:经义举人且令试策,此后全试三题。

shì yuè mén xià shì láng sū zhé zòu jìn chén yǐ dǒng dūn yì yán chuān rén tài shèng chà zhī zǐ zhōu féng rú huì bù dàng zhǐ wéi chén guò suì miàn chén běn mò

这句话大意是:是月,门下侍郎苏辙奏:“近臣以董敦逸言川人太盛,差知梓州冯如晦不当,指为臣过,遂面陈本末。

xún méng xuān yù shēn chá dūn yì zhī wàng rán yì xū lüè jiā bié bái

这句话大意是:寻蒙宣谕,深察敦逸之妄,然亦须略加别白。

qí dūn yì yán chén zhāng shū qǐ zǎo fù sān xǐng shī xíng

这句话大意是:其敦逸言臣章疏,乞早付三省施行。

dūn yì yòu yán zòu chà chú zhī rén wéi sū shì wèi duō huò shì qīn zhī huò qí xiāng rén zhì shì lù yǒu bù píng zhī tàn

这句话大意是:敦逸又言:“奏差除之人,唯苏轼为多,或是亲知,或其乡人,致仕路有不平之叹。

jìn gāo lí mǎi shū huáng hé ruǎn yàn zhī shì jiē de zhǐ yǐ xíng xún yǐ shì zhé jiàn jù ér ba

这句话大意是:近高丽买书、黄河软堰之事,皆得旨已行,寻以轼、辙见拒而罢。

chén wén rén jūn zhě zhì mìng zhě yě

这句话大意是:臣闻人君者,制命者也;。

rén chén zhě chéng jūn zhī mìng ér fèng xíng zhě yě

这句话大意是:人臣者,承君之命而奉行者也。

mìng lìng zhòng zé jūn zūn mìng lìng qīng zé chén qiáng

这句话大意是:命令重则君尊,命令轻则臣强。

jīn bì xià yǐ xíng zhī mìng ér shì zhé wéi ér jù zhī yǔ qí qíng fàn yòu fēi sū sòng fàn bǎi lù zhī bǐ shì ér bù zhì mìng lìng qīng yǐ

现代白话:今陛下已行之命,而轼、辙违而拒之,语其情犯,又非苏颂、范百禄之比,释而不治,命令轻了。

qǐ duàn zì chén zhōng zhǐ huī shī xíng

这句话大意是:乞断自宸衷,指挥施行。

xià sì yuè dīng wèi shuò xià rén lái xiè zuì yuàn yǐ lán zhōu yì sài mén ān yuǎn èr zhài zhào shù yǐ wéi shùn bù cháng ér què qí qǐng

这句话大意是:夏,四月,丁未朔,夏人来谢罪,愿以兰州易塞门、安远二砦,诏数以违顺不常而却其请。

jiǎ yín lìng fàn zǔ yǔ yī xiān cháo gù shì zhǐ jiān shì jiǎng

这句话大意是:甲寅,令范祖禹依先朝故事,止兼侍讲。

yǐ mǎo liáo xìng zhōng fǔ gān lù jiàng liáo zhǔ qiǎn shǐ cí fú fàn sēng

这句话大意是:乙卯,辽兴中府甘露降,辽主遣使祠佛饭僧。

dīng sì zhào

这句话大意是:丁巳,诏;。

jīn hòu nán jiāo hé jì tiān dì yī yuán yòu qī nián lì shī xíng ba lǐ bù jí guān xiáng yì

这句话大意是:“今后南郊合祭天地,依元祐七年例施行,罢礼部集官详议。

jiǎ zǐ yǐ zhī yǒng xīng jūn li qīng chén wèi lì bù shàng shū

这句话大意是:甲子,以知永兴军李清臣为吏部尚书。

guǐ yǒu liáo zhǔ liè yú xī shān

这句话大意是:癸酉,辽主猎于西山。

guǐ wèi sū shì tóng lǚ xī zhé wú ān shī fēng jì zhào yàn ruò fàn zǔ yǔ gù lín qǐng yǐ táng zǎi xiàng lù zhì zòu yì jiào zhèng shàn xiě jìn chéng

这句话大意是:癸未,苏轼同吕希哲、吴安诗、丰稷、赵彦若、范祖禹、顾临请以唐宰相陆贽《奏议》校正缮写进呈。

wǔ yuè jǐ mǎo yǐ lì bù shàng shū li qīng chén wèi zī zhèng diàn xué shì zhī zhēn dìng fǔ yáo miǎn lùn qí bù dàng zhào yòng gù yě

这句话大意是:五月,己卯,以吏部尚书李清臣为资政殿学士、知真定府,姚勔论其不当召用故也。

xīn mǎo yù shǐ dǒng dūn yì huáng qìng jī bìng ba

这句话大意是:辛卯,御史董敦逸、黄庆基并罢。

dūn yì sì zhuàng yán sū zhé qìng jī sān zhuàng yán sū shì wèi shì xī wèi zhōng shū shè rén suǒ xíng zhì cí zhǐ chì xiān dì ér zhé xiāng yǔ biǎo lǐ yǐ wěn cháo zhèng

这句话大意是:敦逸四状言苏辙,庆基三状言苏轼,谓轼昔为中书舍人,所行制词,指斥先帝,而辙相与表里以紊朝政。

sān xǐng tóng jìn chéng lǚ dà fáng zòu yuē dūn yì qìng jī yán shì zhì cí bàng huǐ xiān dì chén qiè guān xiān dì shèng yì běn yù fù guó qiáng bīng yǐ biān tà sì yì ér yī shí qún chén jiāng shùn tài guò gù shì huò shī dàng

这句话大意是:三省同进呈,吕大防奏曰:“敦逸、庆基言轼制词谤毁先帝,臣窃观先帝圣意,本欲富国强兵以鞭挞四裔,而一时群臣将顺太过,故事或失当。

jí tài huáng tài hòu yǔ huáng dì lín yù yīn mín suǒ yù suí shí jiù gǎi gài shì lǐ dāng rán ěr

这句话大意是:及太皇太后与皇帝临御,因民所欲,随时救改,盖事理当然耳。

hàn wǔ dì hǎo yòng bīng zhòng liǎn shāng mín zhāo dì sì wèi bó cǎi zhòng yì duō xíng qǐn bà

这句话大意是:汉武帝好用兵,重敛伤民,昭帝嗣位,博采众议,多行寝罢;。

míng dì shàng chá lǚ xìng cǎn yù zhāng dì yì zhī yǐ kuān hòu tiān xià yuè fú

这句话大意是:明帝尚察,屡兴惨狱,章帝易之以宽厚,天下悦服;。

wèi yǒu yǐ wéi bàng huǐ xiān dì zhě yě

这句话大意是:未有以为谤毁先帝者也。

zhì rú běn cháo zhēn zōng jí wèi chí fàng bū qiàn yǐ hòu mín cái

这句话大意是:至如本朝真宗即位,弛放逋欠以厚民财;。

rén zōng jí wèi ba xiū gōng guàn yǐ xī mín lì

这句话大意是:仁宗即位,罢修宫观以息民力;。

yì wèi wén dāng shí shì dà fū yǒu yǐ wèi huǐ bàng xiān dì zhě

这句话大意是:亦未闻当时士大夫有以为毁谤先帝者。

zì yuán yòu yǐ lái yán shì guān yǒu suǒ dàn jī duō yǐ bàng huǐ xiān dì wèi cí fēi wéi zhòng shāng shàn lèi jiān yù yáo dòng cháo tíng yì jí bù shàn

这句话大意是:自元祐以来,言事官有所弹击,多以谤毁先帝为辞,非惟中伤善类,兼欲摇动朝廷,意极不善。

ruò bù jìn zhǐ jiǔ jiāng wéi huàn

这句话大意是:若不禁止,久将为患。

sū zhé yīn zòu yuē chén zuó qǔ xiōng shì suǒ zhuàn lǚ huì qīng zhì guān zhī qí yán jí xiān dì zhě yǒu yuē shǐ yǐ dì yáo zhī rén gū shì bó gǔn zhōng yān kǒng zǐ zhī shèng bù xìn zǎi yú

现代白话:”苏辙因奏曰:“臣昨取兄轼所撰吕惠卿制观之,其言及先帝者,有曰:‘始以帝尧之仁,姑试伯鲧,终呢孔子之圣,不信宰予。

xiōng shì qǐ bàng huǐ xiān dì zhě yá

这句话大意是:’兄轼岂谤毁先帝者邪?

chén wén xiān dì mò nián yì zì shēn huǐ yǐ xíng zhī shì dàn wèi xiá gǎi ěr

这句话大意是:臣闻先帝末年,亦自深悔已行之事,但未暇改耳。

yuán yòu biàn gēng gài zhuī shù xiān dì měi yì ér yǐ

这句话大意是:元祐变更,盖追述先帝美意而已。

tài huáng tài hòu yuē xiān dì zhuī huǐ wǎng shì zhì yú qì xià

这句话大意是:”太皇太后曰:“先帝追悔往事,至于泣下。

dà fáng yuē wén yǒng lè bài hòu xiān dì cháng jiù liǎng fǔ dà chén lüè wú yī rén néng xiāng quàn jiàn rán zé yī shí guò jǔ fēi chū xiān dì běn yì míng yǐ

现代白话:”大防曰:“闻永乐败后,先帝尝咎两府大臣略无一人能相劝谏,然则一时过举,非出先帝本意明了。

tài huáng tài hòu yuē cǐ shì guān jiā dāng shēn zhì

这句话大意是:”太皇太后曰:“此事官家当深知。

yú shì chì dūn yì qìng jī wèi hú běi fú jiàn zhuǎn yùn pàn guān

这句话大意是:”于是斥敦逸、庆基为湖北、福建转运判官。

zhōng chéng li zhī chún yù shǐ yáng wèi lái zhī shào yán èr rén wū xiàn zhōng liáng qí zé tài qīng

这句话大意是:中丞李之纯、御史杨畏、来之邵言二人诬陷忠良,其责太轻。

bǐng shēn zhào gè yǔ zhī jūn chà qiǎn dūn yì zhī lín jiāng jūn qìng jī zhī nán kāng jūn

这句话大意是:丙申,诏各与知军差遣,敦逸知临江军,庆基知南康军。

sū shì yǐ zhá zǐ zì biàn yán chén rèn zhōng shū shè rén rì shì zhí cháo tíng cuàn zhú shù rén suǒ xíng gào cí jiē shì yuán jiàng cí tóu suǒ shù zuì zhuàng fēi chén sī yì suǒ gǎn zēng sǔn

这句话大意是:苏轼以札子自辨,言:“臣任中书舍人日,适值朝廷窜逐数人,所行告词,皆是元降词头所述罪状,非臣私意所敢增损。

nèi lǚ huì qīng gào cí shì shè xiān cháo bù wú suǒ jì

这句话大意是:内吕惠卿告词,事涉先朝,不无所忌。

chén yú yì yǐ wéi gǔ jīn rú gǔn wèi yáo zhī dà chén ér bù hài yáo zhī rén zǎi yú wèi kǒng zǐ gāo dì ér bù hài kǒng zǐ zhī shèng

这句话大意是:臣愚意以为古今如鲧为尧之大臣而不害尧之仁,宰予为孔子高弟而不害孔子之圣。

yòu kuàng zài jiā biǎn chù shēn è qí rén jiē xiān cháo běn yì zé chén qū qū zhī zhōng gài zì wèi wú fù yǐ

现代白话:又况再加贬黜,深恶其人,皆先朝本意,则臣区区之忠,盖自谓无负了。

jīn qìng jī nǎi fǎn zhǐ yǐ wéi fěi bàng bù yì jiǎo wū zhī shén hu

现代白话:今庆基乃反指以为诽谤,不是也很矫诬之甚吗!

qí yú suǒ yán li zhī chún sū sòng liú yì táng yì wèn děng gào cí jiē shì qìng jī wén zhì fù huì yǐ chéng chén zuì

这句话大意是:其馀所言李之纯、苏颂、刘谊、唐义问等告词,皆是庆基文致附会以成臣罪。

cǐ shì shǐ yú zhū guāng tíng shèng yú zhào tǐng zhī ér jí yú gǔ yì jīn qìng jī fù zōng shī zhī

这句话大意是:此事始于朱光庭,盛于赵挺之,而极于贾易,今庆基复宗师之。

chén kǒng yīn zhōng zhī hài jiàn bù kě zhǎng fēi dú wéi chén yán yě

这句话大意是:臣恐阴中之害,渐不可长,非独为臣言也。

tài huáng tài hòu lìng zhé yù yuē yuán jìn lái zhòng rén zhèng xiāng jùn shí qiě xū shěng shì

这句话大意是:”太皇太后令辙谕曰:“缘近来众人正相捃拾,且须省事。

shì nǎi jù dá dāo zi chēng xiè yuē xī dōng hàn kǒng róng cái shū yì guǎng shì yǐ zāo lù cuì zhī yuān

这句话大意是:”轼乃具答刂子称谢曰:“昔东汉孔融,才疏意广,是以遭路粹之冤;。

xī jìn jī kāng cái duō shí guǎ shì yǐ yù zhōng huì zhī huò

这句话大意是:西晋稽康,才多识寡,是以遇钟会之祸。

chén rén wú èr zi zhī zhǎng ér jiān yǒu gǔ rén zhī duǎn ruò fēi bì xià zhì gōng ér xíng zhī yǐ shù zhì rén ér zhào zhī yǐ míng zé chén yǐ xià cóng èr zi yóu jiǔ yǐ qǐ fù yǒu jīn rì zāi

现代白话:臣人无二子之长而兼有古人之短,若非陛下至公而行之以恕,至仁而照之以明,则臣已下从二子游久了,岂复有今日啊!

shì yuè shuǐ guān yòu qǐng jìn liáng cūn shàng xià yuē shù xiá hé mén zhào chēng zhēng bù néng de

这句话大意是:是月,水官又请进梁村上下约,束狭河门,赵偁争不能得。

jì shè zhǎng shuǐ suì yōng ér kuì nán fàn dé qīng xi jué nèi huáng dōng yū liáng cūn běi chū hǎn cūn zōng chéng jué kǒu fù xíng wèi diàn běi liú yū duàn hé shuǐ sì chū huài dōng jùn fú liáng fú yuán shù bǎi lǐ piào lú shè bài zhǒng mù

这句话大意是:既涉涨水,遂壅而溃,南泛德清,西决内黄,东淤梁村,北出阚村,宗城决口复行,魏店北流淤断,河水四出,坏东郡浮梁,幅员数百里,漂庐舍,败冢墓。

yí mín zhī jǐn miǎn zhě lǎo ruò jù jīn dī shàng āi háo zhī shēng shù shě bù jué

这句话大意是:遗民之仅免者,老弱聚金堤上,哀号之声,数舍不绝。

liù yuè dīng wèi shuò liáo zhǔ zhù sàn shuǐ yuán

这句话大意是:六月,丁未朔,辽主驻散水原。

jiǎ yín lǐ bù shàng shū sū shì qǐ zhī yuè zhōu zhào bù yǔn

这句话大意是:甲寅,礼部尚书苏轼乞知越州,诏不允。

wù wǔ shàng shū zuǒ chéng liáng dào ba wèi zī zhèng diàn xué shì tóng lǐ quán guān shǐ

这句话大意是:戊午,尚书左丞梁焘,罢为资政殿学士、同醴泉观使。

gù shì gōng guàn shǐ fēi zǎi xiàng bù chú suì zhì tóng shǐ zhī míng yǐ chǒng zhī

这句话大意是:故事,宫观使非宰相不除,遂置同使之名以宠之。

dào chū yǐ yì biān shì bù hé jí shǔ jí qiú ba

这句话大意是:焘初以议边事不合,即属疾求罢。

zhāng lǚ shàng dì jiē qiǎn nèi shì fēng hái réng wèn suǒ yǐ bì qù zhī lǐ bìng mì fǎng rén cái dào yuē xìn rèn bù dǔ yán bú jiàn tīng ér xún rén cái zhī kě yòng zhě fēi chén suǒ gǎn dāng yě

这句话大意是:章屡上,帝皆遣内侍封还,仍问所以必去之理,并密访人材,焘曰:“信任不笃,言不见听,而询人材之可用者,非臣所敢当也。

shǐ zhě zài zhì nǎi jù zòu yuē bì xià bì yù zhī kě dà yòng zhī rén qiě tú rèn jiù rén zhōng jiān zhèng chún hòu yǒu rén wàng zhě bù qiān zuǒ yòu hào wù zhī yán yǐ yí shèng yì tiān xià xìng shèn

这句话大意是:”使者再至,乃具奏曰:“陛下必欲知可大用之人,且图任旧人中坚正纯厚有人望者,不牵左右好恶之言以移圣意,天下幸甚!

xún qǐ bǔ wài chū zhī yǐng chāng fǔ

这句话大意是:”寻乞补外,出知颍昌府。

lín xíng dì qiǎn nèi shì cì chá yào xuān yù yuē yǐ yòng qīng yán fù xiāng fàn chún rén yǐ

现代白话:临行,帝遣内侍赐茶药,宣谕曰:“已用卿言,复相范纯仁了。

xiān shì liú zhì bà xiāng dì yù fù yòng fàn chún rén nǎi chū yù zhá yǐ wèn lǚ dà fáng

这句话大意是:先是刘挚罢相,帝欲复用范纯仁,乃出御札以问吕大防。

dà fáng duì yuē rú suǒ xuān shì shí yǔn qún yì

这句话大意是:大防对曰:“如所宣示,实允群议。

suì qiǎn nèi shì li zhuō jī zhào shū zhào chún rén fù quē

这句话大意是:遂遣内侍李倬赍诏书召纯仁赴阙。

jǐ wèi yáng wèi yán chún rén fāng ba shuài jiàng guān míng zài zhé jí ér bì xià jù mìng yǐ wéi xiāng shǎng fá bù míng hé yǐ zhào shì tiān xià

现代白话:己未,杨畏言:“纯仁方罢帅降官,名在谪籍,而陛下遽命以为相,赏罚不明,凭什么诏示天下!

lái zhī shào yòu yán chún rén shī shì chéng yí ān hěn bù cái

这句话大意是:”来之邵又言纯仁师事程颐,暗很不才。

jiē bù tīng

这句话大意是:皆不听。

wèi yǔ sū zhé jù shǔ rén qián jī liú zhì hòu jī sū sòng jiē yīn wèi zhé dào dì tài huáng tài hòu jué zhī gù fù zì wài zhào chún rén

这句话大意是:畏与苏辙俱蜀人,前击刘挚,后击苏颂,皆阴为辙道地,太皇太后觉之,故复自外召纯仁。

wèi xún yòu yán zhé bù kě dà yòng yún

这句话大意是:畏寻又言辙不可大用云。

qiū qī yuè bǐng zǐ shuò yǐ fàn chún rén wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng

这句话大意是:秋,七月,丙子朔,以范纯仁为尚书右仆射兼中书侍郎。

rù duì tài huáng tài hòu yuē rén yán xiàng gōng bì xiān jìn wáng dí péng rǔ lì rú hé

现代白话:入对,太皇太后曰:“人言相公必先进王觌、彭你砺,如何?

chún rén yuē cǐ èr rén shí yǒu shì wàng chén zhōng bù gǎn bǎo wèi bì xián wéi bì xià jiā chá

这句话大意是:”纯仁曰:“此二人实有士望,臣终不敢保位蔽贤,惟陛下加察。

xīn mǎo liáo zhǔ rú hēi lǐng

这句话大意是:辛卯,辽主如黑岭。

liáo shū mì shǐ ā sū yǐ xiāo tuō huī cháng yán qí duǎn shēn xián zhī

这句话大意是:辽枢密使阿苏,以萧托辉尝言其短,深衔之。

huì xī yǔ bù níng ā sū zòu yuē biān yú zhòng dà kě zé zhòng chén zhèn fǔ

这句话大意是:会西圉不宁,阿苏奏曰:“边隅重大,可择重臣镇抚。

liáo zhǔ yuē tuō huī hé rú

现代白话:”辽主曰:“托辉怎么样?

ā sū yuē chéng rú shèng zhǐ

这句话大意是:”阿苏曰:“诚如圣旨。

suì yǐ tuō huī wèi xī nán miàn zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:”遂以托辉为西南面招讨使。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →