司马法 · 姜子牙 · Chapter 1 of 5

仁本

PinyinModern Translation
Size

gǔ zhě yǐ rén wèi běn yǐ yì zhì zhī zhī wèi zhèng

这句话大意是:古者,以仁为本,以义治之之谓正。

zhèng bù huò yì zé quán

这句话大意是:正不获意则权。

quán chū yú zhàn bù chū yú zhōng rén

这句话大意是:权出于战,不出于中人。

shì gù shā rén ān rén shā zhī kě yě

这句话大意是:是故杀人安人,杀之可也;。

gōng qí guó ài qí mín gōng zhī kě yě

这句话大意是:攻其国,爱其民,攻之可也;。

yǐ zhàn zhǐ zhàn suī zhàn kě yě

这句话大意是:以战止战,虽战可也。

gù rén jiàn qīn yì jiàn shuō zhì jiàn shì yǒng jiàn shēn xìn jiàn xìn

这句话大意是:故仁见亲,义见说,智见恃,勇见身,信见信。

nèi de ài yān suǒ yǐ shǒu yě

现代白话:内得爱呢,所以守也;。

wài de wēi yān suǒ yǐ zhàn yě

现代白话:外得威呢,所以战也。

zhàn dào bù wéi shí bù lì mín bìng suǒ yǐ ài wú mín yě

现代白话:战道:不违时,不历民病,所以爱我民也;。

bù jiā sàng bù yīn xiōng suǒ yǐ ài fu qí mín yě

这句话大意是:不加丧,不因凶,所以爱夫其民也;。

dōng xià bù xīng shī suǒ yǐ jiān ài qí mín yě

这句话大意是:冬夏不兴师,所以兼爱其民也。

gù guó suī dà hào zhàn bì wáng

这句话大意是:故国虽大,好战必亡;。

tiān xià suī ān wàng zhàn bì wēi

这句话大意是:天下虽安,忘战必危。

tiān xià jì píng tiān xià dà kǎi chūn sōu qiū xiǎn zhū hóu chūn zhèn lǚ qiū zhì bīng suǒ yǐ bù wàng zhàn yě

这句话大意是:天下既平,天下大恺,春搜秋狝,诸侯春振旅,秋治兵,所以不忘战也。

gǔ zhě zhú bēn bù guò bǎi bù zòng suí bù guò sān shè shì yǐ míng qí lǐ yě

这句话大意是:古者,逐奔不过百步,纵绥不过三舍,是以明其礼也。

bù qióng bù néng ér āi lián shāng bìng shì yǐ míng qí rén yě

这句话大意是:不穷不能而哀怜伤病,是以明其仁也。

chéng liè ér gǔ shì yǐ míng qí xìn yě

这句话大意是:成列而鼓是以明其信也。

zhēng yì bù zhēng lì shì yǐ míng qí yì yě

这句话大意是:争义不争利,是以明其义也。

yòu néng shě fú shì yǐ míng qí yǒng yě

这句话大意是:又能舍服,是以明其勇也。

zhī zhōng zhī shǐ shì yǐ míng qí zhì yě

这句话大意是:知终知始,是以明其智也。

liù dé yǐ shí hé jiào yǐ wéi mín jì zhī dào yě zì gǔ zhī zhèng yě

这句话大意是:六德以时合教,以为民纪之道也,自古之政也。

xiān wáng zhī zhì shùn tiān zhī dào shè de zhī yi guān sī zhī dé ér zhèng míng zhì wù lì guó biàn zhí yǐ jué fēn lù zhū hóu shuō huái hǎi wài lái fú yù mǐ ér bīng qǐn shèng dé zhī zhì yě

这句话大意是:先王之治,顺天之道,设地之宜,官司之德,而正名治物,立国辨职,以爵分禄,诸侯说怀,海外来服,狱弭而兵寝,圣德之治也。

qí cì xián wáng zhì lǐ yuè fǎ dù nǎi zuò wǔ xíng xìng jiá bīng yǐ tǎo bú yì

这句话大意是:其次,贤王制礼乐法度,乃作五刑,兴甲兵以讨不义。

xún shòu xǐng fāng huì zhū hóu kǎo bù tóng

这句话大意是:巡狩省方,会诸侯,考不同。

qí yǒu shī mìng luàn cháng bèi dé nì tiān zhī shí ér wēi yǒu gōng zhī jūn biàn gào yú zhū hóu zhāng míng yǒu zuì

这句话大意是:其有失命、乱常、背德、逆天之时,而危有功之君,徧告于诸侯,彰明有罪。

nǎi gào yú huáng tiān shàng dì rì yuè xīng chén dǎo yú hòu tǔ sì hǎi shén zhī shān chuān zhǒng shè nǎi zào yú shī wáng

这句话大意是:乃告于皇天上帝日月星辰,祷于后土四海神祗山川冢社,乃造于失王。

rán hòu zhǒng zǎi zhēng shī yú zhū hóu yuē mǒu guó wèi bù dào zhēng zhī yǐ mǒu nián yuè rì shī zhì yú mǒu guó huì tiān yú zhèng xíng

这句话大意是:然后冢宰征师于诸侯曰:“某国为不道,征之,以某年月日师至于某国,会天于正刑”。

zhǒng zǎi yǔ bǎi guān bù lìng yú jūn yuē rù zuì rén zhī de wú bào shèng zhī wú xíng tián liè wú huǐ tǔ gōng wú fán qiáng wū wú fá lín mù wú qǔ liù chù hé shǔ qì xiè jiàn qí lǎo yòu fèng guī wù shāng

这句话大意是:冢宰与百官布令于军曰:“入罪人之地,无暴圣祗,无行田猎,无毁土功,无燔墙屋,无伐林木,无取六畜,禾黍、器械,见其老幼,奉归勿伤。

suī yù zhuàng zhě bù jiào wù dí dí ruò shāng zhī yī yào guī zhī

这句话大意是:虽遇壮者,不校勿敌,敌若伤之,医药归之。

jì zhū yǒu zuì wáng jí zhū hóu xiū zhèng qí guó jǔ xián lì míng zhèng fù jué zhí

这句话大意是:”既诛有罪,王及诸侯修正其国,举贤立明,正复厥职。

wáng bà zhī suǒ yǐ zhì zhū hóu zhě liù yǐ tǔ dì xíng zhū hóu yǐ zhèng lìng píng zhū hóu yǐ lǐ xìn qīn zhū hóu yǐ lǐ lì shuō zhū hóu yǐ móu rén wéi zhū hóu yǐ bīng gé fú zhū hóu

这句话大意是:王霸之所以治诸侯者六:以土地形诸侯,以政令平诸侯,以礼信亲诸侯,以礼力说诸侯,以谋人维诸侯,以兵革服诸侯。

tóng huàn tóng lì yǐ tái zhū hóu bǐ xiǎo shì dà yǐ hé zhū hóu

这句话大意是:同患同利以台诸侯,比小事大以和诸侯。

huì zhī yǐ fā jìn zhě jiǔ

这句话大意是:会之以发禁者九。

píng ruò fàn guǎ zé shěng zhī

这句话大意是:凭弱犯寡则眚之。

zéi xián hài mín zé fá zhī

这句话大意是:贼贤害民则伐之。

bào nèi líng wài zé tán zhī

这句话大意是:暴内陵外则坛之。

yě huāng mín sàn zé xuē zhī

这句话大意是:野荒民散则削之。

fù gù bù fú zé qīn zhī

这句话大意是:负固不服则侵之。

zéi shā qí qīn zé zhèng zhī

这句话大意是:贼杀其亲则正之。

fàng shì qí jūn zé cán zhī

这句话大意是:放弑其君则残之。

fàn lìng líng zhèng zé dù zhī

这句话大意是:犯令陵政则杜之。

wài nèi luàn qín shòu xíng zé miè zhī

这句话大意是:外内乱,禽兽行,则灭之。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →