chá hǎn yì lì sā hé lì zhì lǐ wēi
这句话大意是:察罕亦力撒合 立智理威。
chá hǎn chū míng yì dé táng wù wū mì shì
这句话大意是:察罕,初名益德,唐兀乌密氏。
fù qū yě qiè lǜ wèi xià chén
这句话大意是:父曲也怯律,为夏臣。
qí qiè fāng huái chá hǎn bù róng yú dí mǔ yǐ pèi zhǎng yáng qún zhě jí lǐ mù
这句话大意是:其妾方怀察罕,不容于嫡母,以配掌羊群者及里木。
chá hǎn shāo zhǎng qí mǔ yǐ gào qiě yuē dí mǔ yǐ yǒu dì yǐ
现代白话:察罕稍长,其母以告,且曰:“嫡母已有弟了。
chá hǎn wǔ yǒng guò rén yòu mù yáng yú yě zhí zhàng yú de tuō mào zhì zhàng duān guì bài gē wǔ
这句话大意是:”察罕武勇过人,幼牧羊于野,植杖于地,脱帽置杖端,跪拜歌舞。
tài zǔ chū liè jiàn ér wèn zhī
这句话大意是:太祖出猎,见而问之。
chá hǎn duì yuē dú xíng zé mào zài shàng ér zūn èr rén xíng zé nián zhǎng zhě zūn jīn dú xíng gù zhì jìng yú mào
这句话大意是:察罕对曰:“独行则帽在上而尊,二人行则年长者尊,今独行,故致敬于帽。
qiě wén yǒu dà guān zhì xiān xí lǐ yí ěr
这句话大意是:且闻有大官至,先习礼仪耳。
dì yì zhī nǎi qiè yǐ guī yǔ guāng xiàn huáng hòu yuē jīn rì chū liè de jiā ér kě shàn shì zhī
这句话大意是:”帝异之,乃挈以归,语光献皇后曰:“今日出猎得佳儿,可善视之。
mìng jǐ shì nèi tíng
这句话大意是:”命给事内廷。
jí zhǎng cì xìng měng gǔ qī yǐ gōng rén hóng jí là shì
这句话大意是:及长,赐姓蒙古,妻以宫人弘吉剌氏。
cháng xíng kùn tuō xuē jiè cǎo ér qǐn
这句话大意是:尝行困,脱靴藉草而寝。
xiāo míng qí páng xīn è zhī zhì xuē jī zhī yǒu shé zì xuē zhōng zhuì
这句话大意是:鸮鸣其旁,心恶之,掷靴击之,有蛇自靴中坠。
guī yǐ qí shì wén
这句话大意是:归,以其事闻。
dì yuē shì qín rén suǒ è zhě zài ěr zé wèi xǐ shén yi jiè zǐ sūn wù shā qí lèi
现代白话:帝曰:“是禽人所恶者,在你则为喜神,宜戒子孙勿杀其类。
cóng dì lüè yún zhōng sāng qián
这句话大意是:从帝略云中、桑干。
jīn jiāng dìng xuē yōng zhòng bīng shǒu yě hú lǐng dì qiǎn chá hǎn chān xū shí hái yán bǐ mǎ zú qīng dòng bù zú wèi yě
这句话大意是:金将定薛拥重兵守野狐岭,帝遣察罕觇虚实,还言彼马足轻动,不足畏也。
dì mìng gǔ xíng ér qián suì pò qí jūn
这句话大意是:帝命鼓行而前,遂破其军。
wéi bái lóu qī rì bá zhī yǐ gōng wèi yù zhàng qián shǒu qiān hù
这句话大意是:围白楼七日,拔之,以功为御帐前首千户。
cóng dì zhēng xī yù bèi hā lǐ xuē mí sī gàn èr chéng
这句话大意是:从帝征西域孛哈里、薛迷思干二城。
huí huí guó zhǔ zhá là dīng jù shǒu tiě mén guān bīng bù dé jìn
这句话大意是:回回国主札剌丁拒守铁门关,兵不得进。
chá hǎn xiān qū kāi dào zhǎn qí jiāng yú zhòng xī jiàng
这句话大意是:察罕先驱开道,斩其将,余众悉降。
yòu cóng gōng xī xià pò sù zhōu
这句话大意是:又从攻西夏,破肃州。
shī cì gān zhōu chá hǎn fù qū yě qiè lǜ jū shǒu chéng zhōng chá hǎn shè shū zhāo zhī qiě qiú jiàn qí dì
这句话大意是:师次甘州,察罕父曲也怯律居守城中,察罕射书招之,且求见其弟。
shí dì nián shí sān mìng dēng chéng yú gāo chù jiàn zhī
这句话大意是:时弟年十三,命登城于高处见之。
qiě qiǎn shǐ yù chéng zhōng shǐ zǎo jiàng
这句话大意是:且遣使谕城中,使早降。
qí fù ā chāo děng sān shí liù rén hé móu shā qū yě qiè lǜ fù zǐ bìng shā shǐ zhě bìng lì jù shǒu
这句话大意是:其副阿绰等三十六人合谋,杀曲也怯律父子,并杀使者,并力拒守。
chéng pò dì yù jǐn kēng zhī chá hǎn yán bǎi xìng wú gū zhǐ zuì sān shí liù rén
这句话大意是:城破,帝欲尽坑之,察罕言百姓无辜,止罪三十六人。
jìn gōng líng zhōu xià rén yǐ shí wàn zhòng fù yuán dì qīn yǔ zhàn dà bài zhī
这句话大意是:进攻灵州,夏人以十万众赴援,帝亲与战,大败之。
hái cì liù pán xià zhǔ jiān shǒu zhōng xīng dì qiǎn chá hǎn rù chéng yù yǐ huò fú
这句话大意是:还次六盘,夏主坚守中兴,帝遣察罕入城,谕以祸福。
zhòng fāng yì jiàng huì dì bēng zhū jiāng qín xià zhǔ shā zhī fù yì tú zhōng xīng chá hǎn lì jiàn zhǐ zhī chí rù ān jí yí mín
这句话大意是:众方议降,会帝崩,诸将擒夏主杀之,复议屠中兴,察罕力谏止之,驰入,安集遗民。
tài zōng jí wèi cóng lüè hé nán
这句话大意是:太宗即位,从略河南。
běi huán qīng shuǐ dá lán dá bā zhī de cì mǎ sān bǎi zhū yī jīn dài ān lè
这句话大意是:北还清水答兰答八之地,赐马三百、珠衣、金带、鞍勒。
huáng zǐ kuò chū hū dōu tū fá sòng mìng chá hǎn wèi chì hòu
这句话大意是:皇子阔出、忽都秃伐宋,命察罕为斥候。
yòu cóng qīn wáng kǒu wēn bù huā nán fá suì yǐ wèi kè zǎo yáng jí guāng huà jūn
这句话大意是:又从亲王口温不花南伐,岁乙未,克枣阳及光化军。
wèi jǐ zhào kǒu wēn bù huā fù xíng zài yǐ quán jūn fù chá hǎn
这句话大意是:未几,召口温不花赴行在,以全军付察罕。
dīng yǒu fù yǔ kǒu wēn bù huā jìn kè guāng zhōu
这句话大意是:丁酉,复与口温不花进克光州。
wù xū shòu mǎ bù jūn dōu yuán shuài lǜ zhū yì jūn gōng bá tiān cháng xiàn jí chú shòu sì děng zhōu
这句话大意是:戊戌,授马步军都元帅,率诸翼军攻拔天长县及滁、寿、泗等州。
dìng zōng jí wèi cì hēi diāo qiú yī bīn dāo shí mìng zhí jiāng huái de
这句话大意是:定宗即位,赐黑貂裘一、镔刀十,命拓江淮地。
xiàn zōng jí wèi
这句话大意是:宪宗即位,。
zhào jiàn
这句话大意是:召见,。
lèi cì jīn wǔ shí liǎng zhū yī yī jīn qǐ èr pǐ
这句话大意是:累赐金五十两、珠衣一、金绮二匹,。
yǐ dōu yuán shuài jiān lǐng shàng shū shěng shì
这句话大意是:以都元帅兼领尚书省事,。
cì biàn liáng guī dé hé nán huái mèng cáo pú tài yuán sān qiān yú hù wèi shí yì
这句话大意是:赐汴梁、归德、河南、怀、孟、曹、濮、太原三千余户为食邑,。
jí zhū chǔ cǎo dì
这句话大意是:及诸处草地,。
hé yī wàn sì qiān wǔ bǎi yú qǐng
这句话大意是:合一万四千五百余顷,。
hù èr wàn yú
这句话大意是:户二万余。
wèi jǐ fù zhào cì jīn sì bǎi wǔ shí liǎng jīn qǐ gōng shǐ děng wù
这句话大意是:未几,复召,赐金四百五十两、金绮、弓矢等物。
yǐ mǎo zú
这句话大意是:乙卯卒。
zèng tuī zhōng kāi jì yì yùn gōng chén kāi fǔ yí tóng sān sī shàng zhù guó zhuī fēng hé nán wáng shì wǔ xuān
这句话大意是:赠推忠开济翊运功臣、开府仪同三司、上柱国,追封河南王,谥武宣。
zi shí rén zhǎng mù huā lǐ
这句话大意是:子十人,长木花里。
mù huā lǐ shì xiàn zōng zhí sù wèi cóng gōng diào yú shān yǐ gōng shòu sì wò ěr duǒ qiè lián kǒu qiān hù cì jīn bì jí huáng jīn mǎ ān lēi
这句话大意是:木花里事宪宗,直宿卫,从攻钓鱼山,以功授四斡耳朵怯怜口千户,赐金币及黄金马鞍勒。
shì zǔ jí wèi cì jīn wǔ shí liǎng zhū èr chuàn
这句话大意是:世祖即位,赐金五十两、珠二串。
zhì yuán sì nián gōng sòng zì jiāng líng lüè dì huí zhì ān yáng tān sòng bīng è qí guī lù mù huā lǐ fèn jī bài zhī
这句话大意是:至元四年,攻宋,自江陵略地回,至安阳滩,宋兵扼其归路,木花里奋击败之。
dōu yuán shuài ā shù zhuì mǎ sòng jūn zhuī jí zhī mù huā lǐ xié zhī shàng mǎ áo zhàn tuì sòng bīng yóu shì de miǎn
这句话大意是:都元帅阿术坠马,宋军追及之,木花里挟之上马鏖战,退宋兵,由是得免。
tè cì yín èr bǎi wǔ shí liǎng pèi jīn hǔ fú
这句话大意是:特赐银二百五十两,佩金虎符。
wèi měng gǔ jūn wàn hù
这句话大意是:为蒙古军万户。
fù gōng xiāng fán yǒu gōng zú yú jūn
这句话大意是:复攻襄樊有功,卒于军。
zèng tuī chéng xuān lì gōng chén róng lù dà fū píng zhāng zhèng shì zhù guó zhuī fēng liáng guó gōng shì wǔ yì
这句话大意是:赠推诚宣力功臣、荣禄大夫、平章政事、柱国,追封梁国公,谥武毅。
cóng sūn yì lì sā hé
这句话大意是:从孙亦力撒合。
yì lì sā hé zǔ qū yě qiè zǔ
这句话大意是:亦力撒合,祖曲也怯祖。
tài zǔ shí de zhào jiàn shǔ huáng zǐ chá hā tái wèi zā lǔ huǒ chì
这句话大意是:太祖时,得召见,属皇子察哈台,为紥鲁火赤。
fù ā bō gǔ shì zhū wáng ā lǔ hū jū xī yù
这句话大意是:父阿波古,事诸王阿鲁忽,居西域。
zhì yuán shí nián zé guì zú zi bèi sù wèi zhào yì lì sā hé zhì què xià yǐ wéi sù gǔ r chì zhǎng fú yù shì shén jiàn qīn xìng yǒu dà zhèng shí yǐ fǎng zhī chēng zhī yuē xiù cái ér bù míng
这句话大意是:至元十年,择贵族子备宿卫,召亦力撒合至阙下,以为速古儿赤,掌服御事,甚见亲幸,有大政时以访之,称之曰秀才而不名。
cháng fèng shǐ hé xī hái zòu zhū wáng zhǐ bì tiē mù ér yòng guān tài làn dì jiā zhī
这句话大意是:尝奉使河西还,奏诸王只必帖木儿用官太滥,帝嘉之。
zhuó hé dōng tí xíng àn chá shǐ zhú píng yáng lù dá lǔ huā chì tài bù huā
这句话大意是:擢河东提刑按察使,逐平阳路达鲁花赤泰不花。
zhào hái cì huáng jīn bǎi liǎng yín wǔ bǎi liǎng yǐ jīng qí zhí
这句话大意是:召还,赐黄金百两、银五百两,以旌其直。
jìn nán tái zhōng chéng
这句话大意是:进南台中丞。
dì chū nèi zhōng bǎo dāo cì zhī yuē yǐ zhèn wài tái
这句话大意是:帝出内中宝刀赐之曰:“以镇外台。
shí chéng xiàng ā hé mǎ zhī zǐ hū xīn wèi jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhèng shì shì shì tān huì yì lì sā hé fā qí jiān de zāng chāo bā shí yī wàn dìng zòu ér zhū zhī
这句话大意是:”时丞相阿合马之子忽辛为江浙行省平章政事,恃势贪秽,亦力撒合发其奸,得赃钞八十一万锭,奏而诛之。
bìng hé jiāng huái shì jiào zǒng shè yáng niǎn zhēn jiā zhū bù fǎ shì zhū dào sǒng dòng
这句话大意是:并劾江淮释教总摄杨辇真加诸不法事,诸道竦动。
èr shí yī nián gǎi běi jīng xuān wèi shǐ
这句话大意是:二十一年,改北京宣慰使。
zhū wáng nǎi yán zhèn liáo dōng yì lì sā hé chá qí yǒu yì zhì bì fǎn mì qǐng bèi zhī
这句话大意是:诸王乃颜镇辽东,亦力撒合察其有异志,必反,密请备之。
èr shí sān nián ba xuān wèi sī lì liáo yáng xíng shěng yǐ yì lì sā hé wéi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:二十三年,罢宣慰司,立辽阳行省,以亦力撒合为参知政事。
yǐ ér nǎi yán guǒ fǎn dì zì jiāng zhēng zhī
这句话大意是:已而乃颜果反,帝自将征之。
shí zhū jūn jiē huì yì lì sā hé zhǎng yùn liáng chǔ jūn gōng wú fá
这句话大意是:时诸军皆会,亦力撒合掌运粮储,军供无乏。
dōng fāng píng dì jiā qí xiān jiàn qiě xiǎng yùn yǒu láo jiā zuǒ chéng
这句话大意是:东方平,帝嘉其先见,且饷运有劳,加左丞。
èr shí qī nián mìng shàng zhū wáng suàn jí nǚ qīn wéi zī zhuāng yǐ sòng zhī bìng zèng yù dài yī
这句话大意是:二十七年,命尚诸王算吉女,亲为资装以送之,并赠玉带一。
gǎi sì chuān xíng shěng zuǒ chéng
这句话大意是:改四川行省左丞。
èr shí jiǔ nián zài cì yù dài yī
这句话大意是:二十九年,再赐玉带一。
yuán zhēn yuán nián chéng zōng jí wèi rù cháo zú
这句话大意是:元贞元年,成宗即位,入朝,卒。
dì lì zhì lǐ wēi
这句话大意是:弟立智理威。
lì zhì lǐ wēi wèi yù zōng dōng gōng bì dū chì diǎn wén shū
这句话大意是:立智理威,为裕宗东宫必阇赤,典文书。
zhì yuán shí bā nián shǔ chū dìng dì mǐn qí de jiǔ shòu bīng bǎi xìng shāng cán zé jìn chén fǔ ān zhī yǐ lì zhì lǐ wēi wèi jiā dìng lù dá lǔ huā chì
这句话大意是:至元十八年,蜀初定,帝闵其地久受兵,百姓伤残,择近臣抚安之,以立智理威为嘉定路达鲁花赤。
shí fāng yǐ pì tián jūn fù mǐ dào xī sòng zhū shì kè shǒu lìng lì zhì lǐ wēi fèng zhào shén jǐn mín ān zhī shǐ zhě jiāo jiàn qí néng
这句话大意是:时方以辟田、均赋、弭盗、息讼诸事课守令,立智理威奉诏甚谨,民安之,使者交荐其能。
huì dào qǐ yún nán hào shù shí wàn shēng yán yù kòu chéng dū
这句话大意是:会盗起云南,号数十万,声言欲寇成都。
lì zhì lǐ wēi chí rù gào jí yán cí kěn qiè jì yǐ qì tì
这句话大意是:立智理威驰入告急,言辞恳切,继以泣涕。
dà chén yí qí bù rán dì yuē yún nán zhèn suǒ jīng lǐ wèi kě hū yě
这句话大意是:大臣疑其不然,帝曰:“云南朕所经理,未可忽也。
nǎi tuī shí yǐ láo zhī
这句话大意是:”乃推食以劳之。
yòu yǔ lì zhì lǐ wēi yuē nán rén shēng zhǎng luàn lí qǐ bù yàn bīng wèi huò yé
这句话大意是:又语立智理威曰:“南人生长乱离,岂不厌兵畏祸耶?
yù zhī guāi fāng bǎo zhī bù yǐ qí dào gù wéi luàn ěr
这句话大意是:御之乖方,保之不以其道,故为乱耳。
qí guī yǐ zhèn yì gào zhū jiāng pàn zé tǎo zhī fú zé shě zhī wú duō shā yǐ shāng shēng yì zé rén bì dìng yǐ
现代白话:其归以朕意告诸将,叛则讨之,服则舍之,毋多杀以伤生意,则人必定了。
lì zhì lǐ wēi zhì shǔ xuān bù shàng zhǐ
这句话大意是:”立智理威至蜀,宣布上旨。
é zhào wèi quán fǔ qīng hòu qiān xíng bù shàng shū
这句话大意是:俄召为泉府卿,后迁刑部尚书。
yǒu xiǎo lì wū gào cáo chén liú xiàn dào cāng sù zǎi xiàng sāng gē fāng shì jù liǎn zhòng ā qí yì duàn liàn wang fú
这句话大意是:有小吏诬告漕臣刘献盗仓粟,宰相桑哥方事聚敛,众阿其意,锻炼枉服。
lì zhì lǐ wēi yuē xíng bù tiān xià chí píng jīn niǎn gǔ zhī xià cáo chén yǐ yuān sǐ hé yǐ zhèng sì fāng hu
现代白话:立智理威曰:“刑部天下持平,今辇毂之下,漕臣以冤死,凭什么正四方吗?
jí yǐ shí wén
这句话大意是:”即以实闻。
yǐ shì wǔ chéng xiàng chū wèi jiāng dōng dào xuān wèi shǐ
这句话大意是:以是忤丞相,出为江东道宣慰使。
zài guān wu xīng xué zhū shēng yǒu jùn xiù zhě bá ér yòng zhī
这句话大意是:在官务兴学,诸生有俊秀者,拔而用之。
wéi zhèng yán míng háo mín huá lì suō shǒu bù gǎn fàn rán yì wú suǒ xíng lù ér zhì
这句话大意是:为政严明,豪民猾吏,缩手不敢犯,然亦无所刑戮而治。
yuán zhēn èr nián qiān sì chuān xíng shěng cān zhī zhèng shì
这句话大意是:元贞二年,迁四川行省参知政事。
shǔ yǒu fù rén shā fu zhě xì zhì shù shí rén jiā yǐ chuí chu zú bù dé qí shí lì zhì lǐ wēi zhì jǐn àn de zhī
这句话大意是:蜀有妇人杀夫者,系治数十人,加以箠楚,卒不得其实,立智理威至,尽按得之。
dà dé sān nián yǐ cān zhī zhèng shì wèi hú nán xuān wèi shǐ jì gǎi jīng hú
这句话大意是:大德三年,以参知政事为湖南宣慰使,继改荆湖。
jīng hú duō bì zhèng ér gōng tián wéi shèn
这句话大意是:荆湖多弊政,而公田为甚。
bù nèi shí wú tián suí mín suǒ shū zū qǔ zhī hù wú dà xiǎo jiē chū gōng tián zū suī shuǐ hàn bù miǎn
这句话大意是:部内实无田,随民所输租取之,户无大小,皆出公田租,虽水旱不免。
lì zhì lǐ wēi wèn mín suǒ bù biàn fán shí shù shì shàng yú cháo ér yán gōng tián yóu qiè
这句话大意是:立智理威问民所不便凡十数事上于朝,而言公田尤切。
cháo yì qiǎn shǐ lǐ zhī
这句话大意是:朝议遣使理之。
huì yǒu zhào fán guān wú gōng tián zhě shǐ suí fèng gěi zhī mín lì shǎo sū
这句话大意是:会有诏,凡官无公田者,始随俸给之,民力少苏。
qī nián zài qiān sì chuān xíng shěng cān zhī zhèng shì
这句话大意是:七年,再迁四川行省参知政事。
bā nián jìn zuǒ chéng
这句话大意是:八年,进左丞。
yún nán wáng rù cháo suǒ zài yǐ yì qí zòng liè
这句话大意是:云南王入朝,所在以驿骑纵猎。
lì zhì lǐ wēi yuē yì qí suǒ yǐ chuán mìng lìng shì fēi yǒu jí qiě bù dé chí kuàng liè hu
这句话大意是:立智理威曰:“驿骑所以传命令,事非有急,且不得驰,况猎乎!
wáng dàn wèi zhī zhǐ liè
这句话大意是:”王惮,为之止猎。
shǔ rén jī qīn quàn fēn yǐ zhèn zhī suǒ huó shén zhòng
这句话大意是:蜀人饥,亲劝分以赈之,所活甚众。
yǒu sǐ wú zàng zhě zé yǐ jǐ qián mǎi de shǐ zàng
这句话大意是:有死无葬者,则以己钱买地使葬。
qiě xiū kuān zhèng yǐ fǔ qí mín bù nèi yǐ zhì
这句话大意是:且修宽政以抚其民,部内以治。
shí nián rù cháo dì yǐ bái jīn duì yī xī zhī jiā zī dé dài fū hú guǎng xíng shěng zuǒ chéng
这句话大意是:十年,入朝,帝以白金对衣锡之,加资德大夫、湖广行省左丞。
hú guǎng suì zhī bì shàng gòng yǐ shěng chén lǐng gōng zuò qiǎn shǐ mǎi sī tā jùn duō wèi jiān lì gōng guān yòu wèi kè bāo gù jiàng hù rì pín zào bì yì è
这句话大意是:湖广岁织币上供,以省臣领工作,遣使买丝他郡,多为奸利,工官又为刻剥,故匠户日贫,造币益恶。
lì zhì lǐ wēi bù qiǎn shǐ lìng gōng shì gǔ rén yǒu cáng sī zhě zé mǎi zhī gōng bù gào bìng suì shěng fèi shù wàn guàn
这句话大意是:立智理威不遣使,令工视贾人有藏丝者择买之,工不告病,岁省费数万贯。
tā jùn tuī yòng zhī jiē biàn
这句话大意是:他郡推用之,皆便。
zhì dà sān nián yǐ jí zú yú guān nián wǔ shí qī
这句话大意是:至大三年,以疾卒于官,年五十七。
chū zèng zī dé dài fū shǎn xī xíng shěng yòu chéng shàng hù jūn níng xià jùn gōng shì zhōng huì
这句话大意是:初赠资德大夫、陕西行省右丞、上护军、宁夏郡公,谥忠惠。
zài zèng tuī chéng liàng jié chóng dé zàn zhì gōng chén róng lù dà fū zhōng shū píng zhāng zhèng shì zhù guó qín guó gōng
这句话大意是:再赠推诚亮节崇德赞治功臣、荣禄大夫、中书平章政事、柱国、秦国公。
zi èr rén zhǎng mǎi nè hàn lín xué shì chéng zhǐ
这句话大意是:子二人:长买讷,翰林学士承旨;。
cì hán jiā nè yù shǐ dài fū
这句话大意是:次韩嘉讷,御史大夫。
sūn dá lǐ má nèi fǔ zǎi xiàng
这句话大意是:孙达理麻,内府宰相。
zhá bā r huǒ zhě
这句话大意是:札八儿火者。
zhá bā r huǒ zhě sài yí rén
这句话大意是:札八儿火者,赛夷人。
sài yí xī yù bù zhī zú zhǎng yě yīn yǐ wéi shì
这句话大意是:赛夷,西域部之族长也,因以为氏。
huǒ zhě qí guān chēng yě
这句话大意是:火者,其官称也。
zhá bā r cháng shēn měi rán fāng tóng guǎng sǎng xióng yǒng shàn qí shè
这句话大意是:札八儿长身美髯,方瞳广颡,雄勇善骑射。
chū yè tài zǔ yú jūn zhōng yī jiàn yì zhī
这句话大意是:初谒太祖于军中,一见异之。
tài zǔ yǔ kè liè wāng hǎn yǒu xì
这句话大意是:太祖与克烈汪罕有隙。
yī xī wāng hǎn qián bīng lái cāng cù bù wéi bèi zhòng jūn dà kuì
这句话大意是:一夕,汪罕潜兵来,仓卒不为备,众军大溃。
tài zǔ jù yǐn qù cóng xíng zhě jǐn shí jiǔ rén zhá bā r yǔ yān
现代白话:太祖遽引去,从行者仅十九人,札八儿与呢。
zhì bān zhū ní hé hóu liáng jù jǐn huāng yuǎn wú suǒ de shí
这句话大意是:至班朱尼河,糇粮俱尽,荒远无所得食。
huì yī yě mǎ běi lái zhū wáng hā zhá r shè zhī yì
这句话大意是:会一野马北来,诸王哈札儿射之,殪。
suì kū gé wèi fǔ chū huǒ yú shí jí hé huǒ zhǔ ér dàn zhī
这句话大意是:遂刳革为釜,出火于石,汲河火煮而啖之。
tài zǔ jǔ shǒu yǎng tiān ér shì yuē shǐ wǒ kè dìng dà yè dāng yǔ zhū rén tóng gān kǔ gǒu yū cǐ yán yǒu rú hé shuǐ
这句话大意是:太祖举手仰天而誓曰:“使我克定大业,当与诸人同甘苦,苟渝此言,有如河水。
jiàng shì mò bù gǎn qì
这句话大意是:”将士莫不感泣。
wāng hǎn jì miè xī yù zhū bù cì dì yì píng
这句话大意是:汪罕既灭,西域诸部次第亦平。
nǎi qiǎn zhá bā r shǐ jīn jīn bù wéi lǐ ér guī
这句话大意是:乃遣札八儿使金,金不为礼而归。
jīn rén shì jū yōng zhī sāi yě tiě gù guān mén bù tiě jí lí bǎi yú lǐ shǒu yǐ jīng ruì
这句话大意是:金人恃居庸之塞,冶铁锢关门,布铁蒺藜百余里,守以精锐。
zhá bā r jì hái bào tài zǔ suì jìn shī jù guān bǎi lǐ bù néng qián zhào zhá bā r wèn jì
这句话大意是:札八儿既还报,太祖遂进师,距关百里不能前,召札八儿问计。
duì yuē cóng cǐ ér běi hēi shù lín zhōng yǒu jiàn dào qí xíng kě yī rén chén xiàng cháng guò zhī
这句话大意是:对曰:“从此而北,黑树林中有间道,骑行可一人,臣向尝过之。
ruò lè bīng xián méi yǐ chū zhōng xī kě zhì
这句话大意是:若勒兵衔枚以出,终夕可至。
tài zǔ nǎi lìng zhá bā r qīng jì qián dǎo
这句话大意是:”太祖乃令札八儿轻骑前导。
rì mù rù gǔ lí míng zhū jūn yǐ zài píng dì jí qū nán kǒu jīn gǔ zhī shēng ruò zì tiān xià jīn rén yóu shuì wèi zhī yě
这句话大意是:日暮入谷,黎明,诸军已在平地,疾趋南口,金鼓之声若自天下,金人犹睡未知也。
bǐ jīng qǐ yǐ mò néng zhī wú fēng dí suǒ jí liú xiě bèi yě
现代白话:比惊起,已莫能支我,锋镝所及,流血被野。
guān jì pò zhōng dōu dà zhèn
这句话大意是:关既破,中都大震。
yǐ ér jīn rén qiān biàn
这句话大意是:已而金人迁汴。
tài zǔ lǎn zhōng dōu shān chuān xíng shì gù wèi zuǒ yòu jìn chén yuē zhèn zhī suǒ yǐ zhì cǐ zhě zhá bā r zhī gōng wèi duō
这句话大意是:太祖览中都山川形势,顾谓左右近臣曰:“朕之所以至此者,札八儿之功为多。
yòu wèi zhá bā r yuē rǔ yǐn gōng shè zhī suí jiàn suǒ luò xī bì rǔ wèi jǐ de
现代白话:”又谓札八儿曰:“你引弓射之,随箭所落,悉畀你为己地。
shèng yú běi guī liú zhá bā r yǔ zhū jiāng shǒu zhōng dōu
这句话大意是:”乘舆北归,留札八儿与诸将守中都。
shòu huáng hé yǐ běi tiě mén yǐ nán tiān xià dōu dá lǔ huā chì cì yǎng lǎo yī bǎi hù bìng sì wáng fǔ wèi jū dì
这句话大意是:授黄河以北铁门以南天下都达鲁花赤,赐养老一百户,并四王府为居第。
zhá bā r měi zhàn bèi zhòng jiǎ wǔ shuò xiàn zhèn chí tū rú fēi
这句话大意是:札八儿每战,被重甲舞槊,陷阵驰突如飞。
cháng chéng tuó tuó yǐ zhàn zhòng mò néng dāng
这句话大意是:尝乘橐驼以战,众莫能当。
yǒu qiū zhēn rén zhě yǒu dào zhī shì yě yǐn jū kūn lún shān zhōng
这句话大意是:有丘真人者,有道之士也,隐居昆仑山中。
tài zǔ wén qí míng mìng zhá bā r wǎng pìn zhī
这句话大意是:太祖闻其名,命札八儿往聘之。
qiū yǔ zhá bā r yuē wǒ cháng shi gōng
这句话大意是:丘语札八儿曰:“我尝识公。
zhá bā r yuē wǒ yì cháng jiàn zhēn rén
这句话大意是:”札八儿曰:“我亦尝见真人。
tā rì ǒu zuò wèn zhá bā r yuē gōng yù jí yī shēn guì xiǎn hu
这句话大意是:”他日偶坐,问札八儿曰:“公欲极一身贵显吗?
yù zǐ sūn fán yǎn hu
这句话大意是:欲子孙蕃衍吗?
zhá bā r yuē bǎi suì zhī hòu fù guì hé zài
这句话大意是:”札八儿曰:“百岁之后,富贵何在?
zǐ sūn wú yàng yǐ chéng zōng sì zú yǐ
现代白话:子孙无恙,以承宗祀足了。
qiū yuē wén mìng yǐ
现代白话:”丘曰:“闻命了。
hòu guǒ rú suǒ yuàn yún zú nián yī bǎi yī shí bā
这句话大意是:”后果如所愿云,卒年一百一十八。
zèng tuī zhōng zuǒ mìng gōng chén tài fù kāi fǔ yí tóng sān sī shàng zhù guó zhuī fēng liáng guó gōng shì wǔ dìng
这句话大意是:赠推忠佐命功臣、太傅、开府仪同三司、上柱国,追封凉国公,谥武定。
èr zi ā lǐ hǎn míng lǐ chá
这句话大意是:二子:阿里罕,明里察。
ā lǐ hǎn zǎo cóng zhá bā r chū rù háng zhèn yǒng ér shàn móu
这句话大意是:阿里罕蚤从札八儿出入行阵,勇而善谋。
xiàn zōng fá shǔ wèi tiān xià zhì zǐ bīng mǎ dōu yuán shuài
这句话大意是:宪宗伐蜀,为天下质子兵马都元帅。
shēng hā zhǐ zhōng hú nán xuān wèi shǐ zèng tuī chéng bǎo dé gōng chén jīn zǐ guāng lù dài fu sī tú zhuī fēng liáng guó gōng shì ān huì
这句话大意是:生哈只,终湖南宣慰使,赠推诚保德功臣、金紫光禄大夫、司徒,追封凉国公,谥安惠。
shēng shǎn xī xíng shěng píng zhāng zhèng shì yǎng ān tài fǔ jiān chéng ā sī lán tài pú sì chéng bǔ bèi
这句话大意是:生陕西行省平章政事养安、太府监丞阿思兰、太仆寺丞补孛。
yǎng ān shēng ā pā shí tài pú sì qīng
这句话大意是:养安生阿葩实,太仆寺卿。
míng lǐ chá zèng kāi fǔ yí tóng sān sī shàng zhù guó zhuī fēng liáng guó gōng shì kāng yì
这句话大意是:明里察,赠开府仪同三司、上柱国,追封凉国公,谥康懿。
shēng hù bù shàng shū yì bù là jīn shǎn xī xíng shěng cān zhī zhèng shì hā là
这句话大意是:生户部尚书亦不剌金、陕西行省参知政事哈剌。
shù chì tái
这句话大意是:术赤台。
shù chì tái wù lǔ wù tái shì
这句话大意是:术赤台,兀鲁兀台氏。
qí xiān là zhēn bā dōu yǐ cái wǔ xióng zhū bù
这句话大意是:其先剌真八都,以材武雄诸部。
shēng zǐ yuē wù lǔ wù tái yuē máng wù yǔ zā là r hóng jí là yì qǐ liè sī děng wǔ rén
现代白话:生孔子说兀鲁兀台,曰忙兀,与紥剌儿、弘吉剌、亦乞列思等五人。
dāng kāi chuàng zhī xiān xié zàn dà yè
这句话大意是:当开创之先,协赞大业。
jué hòu tài zǔ jí wèi mìng qí zǐ sūn gè yīn qí míng wéi shì hào wǔ tóu xià
这句话大意是:厥后太祖即位,命其子孙各因其名为氏,号五投下。
shuò fāng jì dìng jǔ liù shí wǔ rén wéi qiān fū zhǎng wù lǔ wù tái zhī sūn yuē shù chì tái qí yī yě
这句话大意是:朔方既定,举六十五人为千夫长,兀鲁兀台之孙曰术赤台,其一也。
shù chì tái yǒu dǎn lüè shàn qí shè yǒng guān yī shí
这句话大意是:术赤台有胆略,善骑射,勇冠一时。
chū qiè liè wáng kè hán zhī zǐ xiān kūn yǒu zhì yǒng zhū bù wèi zhī
这句话大意是:初,怯列王可汗之子鲜昆有智勇,诸部畏之。
qiè liè yì hā là hā zhēn shā tuó děng shuài zhòng lái qīn bīng zhàn bù lì
这句话大意是:怯列亦哈剌哈真沙陀等帅众来侵,兵战不利。
jìn chén hū yīn dá r děng chí gào tài zǔ yuē shì jí yǐ qún xià zhōng yǒng wú yú shù chì tái zhě yi jí qiǎn zhī jù dí
现代白话:近臣忽因答儿等驰告太祖曰:“事急了,群下忠勇无逾术赤台者,宜急遣之拒敌。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
shù chì tái chéng mìng dān qí xiàn zhèn shè shā xiān kūn jiàng qí dà jiàng shī liè mén děng suì bìng yǒu qiè liè zhī de
这句话大意是:术赤台承命,单骑陷阵,射杀鲜昆,降其大将失列门等,遂并有怯列之地。
nǎi mán miè r qǐ tái hé bīng lái qīn zhū bù yǒu yīn fù zhī zhě bù yú tài zǔ lǐng bīng zú zhì zhū bù kuì qù chéng shèng bài zhī shù chì tái fú qí zhǔ zā hā jiān pǔ jí èr nǚ yǐ guī zhū bù xī píng yǔ zā hā jiān pǔ méng ér guī zhī
这句话大意是:乃蛮、灭儿乞台合兵来侵,诸部有阴附之者,不虞太祖领兵卒至,诸部溃去,乘胜败之,术赤台俘其主紥哈坚普及二女以归,诸部悉平,与紥哈坚普盟而归之。
wèi jǐ nǎi mán fù pàn shù chì tái yǐ jì xí zā hā jiān pǔ shā zhī suì píng qí guó
这句话大意是:未几,乃蛮复叛,术赤台以计袭紥哈坚普,杀之,遂平其国。
shù chì tái shǐ cóng zhēng qiè liè yì zì hǎn hā qǐ xíng lì bān zhēn hǎi zǐ jiān guān wàn lǐ měi yù zhàn zhèn bì wèi xiān fēng
这句话大意是:术赤台始从征怯列亦,自罕哈启行,历班真海子,间关万里,每遇战阵,必为先锋。
dì cháng yù zhī yuē zhèn zhī wàng rǔ rú gāo shān qián rì yǐng yě
现代白话:帝尝谕之曰:“朕之望你,如高山前日影也。
cì pín yù yì bā hā bié jí yǐn zhě sī bǎi bǐ tǒng wù lǔ wù sì qiān rén shì shì wú tì
这句话大意是:”赐嫔御亦八哈别吉、引者思百,俾统兀鲁兀四千人,世世无替。
zi qiè tái cái wǔ guò rén zì tài zōng jí shì zǔ lì shì sì cháo yǐ láo fēng dé qīng jùn wáng cì jīn yìn
这句话大意是:子怯台,材武过人,自太宗及世祖,历事四朝,以劳封德清郡王,赐金印。
bǐng shēn cì dé zhōu hù èr wàn wèi shí yì
这句话大意是:丙申,赐德州户二万为食邑。
zhì yuán shí bā nián zēng shí yì èr wàn yī qiān hù zhào qìng lù lián zhōu dé zhōu jì shǔ yì jù lì yān
现代白话:至元十八年,增食邑二万一千户,肇庆路、连州、德州洎属邑俱隶呢。
qiè tái hōng zi duān zhēn bá dōu r xí jué wèi jùn wáng
这句话大意是:怯台薨,子端真拔都儿袭爵为郡王。
tài zōng shí yǔ yì là hā tái zhàn shèng dì jí yǐ yì là hā tái qī cì zhī
这句话大意是:太宗时与亦剌哈台战,胜,帝即以亦剌哈台妻赐之。
shì zǔ zhī zhēng ā lǐ bù gē yě qiè tái zi hā dá yǔ hū dōu hū guì ér zì xiàn yú qián yuē chén fù zǔ xìng zài xiān cháo dāng jūn lǚ zhēng fá zhī jì lǚ lì zhàn gōng
这句话大意是:世祖之征阿里不哥也,怯台子哈答与忽都忽跪而自献于前曰:“臣父祖幸在先朝,当军旅征伐之寄,屡立战功。
jīn wáng shī běi zhēng chén děng xìng shào zhuàng yuàn rú fù zǔ yǐ lì zhàn zì xiào
这句话大意是:今王师北征,臣等幸少壮,愿如父祖以力战自效。
jì dé qǐng yú shì zhàn yú shí mù wēn dōu zhī de
这句话大意是:”既得请,于是战于石木温都之地。
zhū wáng hā dān fù mǎ xī zhēn yǔ wù lǔ máng wù jū yòu zhū wáng tǎ chá r jí tài chǒu tái jū zuǒ hé bì chì jiāng zhōng jūn
这句话大意是:诸王哈丹、驸马腊真与兀鲁、忙兀居右,诸王塔察儿及太丑台居左,合必赤将中军。
bīng shǐ jiāo huò qí jiāng hé dān zhǎn zhī wài là zhī jūn suì bài nǜ
这句话大意是:兵始交,获其将合丹斩之,外剌之军遂败衄。
yòu zhàn yú shī liè yán tǎ wù zhī de dāng dì qián hùn zhàn zhì rì bū shèng zhī
这句话大意是:又战于失烈延塔兀之地,当帝前混战,至日晡胜之。
dì cì yǐ huáng jīn jiàng zuǒ lì zú xíng shǎng gè yǒu chà
这句话大意是:帝赐以黄金,将佐吏卒行赏各有差。
li chán pàn dì qiǎn hā bì chì jí wù lǐ yáng hā tái kuò kuò chū wǎng tǎo zhī hā dá yǔ wù lǔ nà r tái yì zài háng
这句话大意是:李鋋叛,帝遣哈必赤及兀里羊哈台阔阔出往讨之,哈答与兀鲁纳儿台亦在行。
chán píng yǔ yǒu gōng yān
现代白话:鋋平,与有功呢。
hā dá zi tuō huan yì cháng cóng zhū wáng chè chè dōu tǎo zhǐ r huǒ tái huò zhī
这句话大意是:哈答子脱欢,亦尝从诸王彻彻都讨只儿火台,获之。
yòu cháng pò shī liè jí yào bù hū ér yú yě sūn hàn lián
这句话大意是:又尝破失烈吉、要不忽儿于野孙汉连。
jí zhēng nǎi yán tuō huan dì qìng tóng yì zài jūn suī bìng yóu lì zhàn
这句话大意是:及征乃颜,脱欢弟庆童亦在军,虽病,犹力战。
qiè tái èr zi yuē duān zhēn yuē hā dá
这句话大意是:怯台二子:曰端真,曰哈答。
hā dá sān zi yuē tuō huan yuē yì lín zhǐ bān yuē qìng tóng
这句话大意是:哈答三子:曰脱欢,曰亦邻只班,曰庆童。
tuō huan èr zi yuē tǎ shī tiē mù ér yuē duo lái
这句话大意是:脱欢二子:曰塔失帖木儿,曰朵来。
tǎ shī tiē mù ér yī zi yuē xiá là bù huā
这句话大意是:塔失帖木儿一子,曰匣剌不花。
zì qiè tái ér xià fán jiǔ rén jiē fēng jùn wáng yún
这句话大意是:自怯台而下凡九人,皆封郡王云。
zhèn hǎi
这句话大意是:镇海。
zhèn hǎi qiè liè tái shì
这句话大意是:镇海,怯烈台氏。
chū yǐ jūn wǔ zhǎng cóng tài zǔ tóng yǐn bān zhū ní hé shuǐ
这句话大意是:初以军伍长从太祖同饮班朱尼河水。
yǔ zhū wáng bǎi guān dà huì wù nán hé shàng tài zǔ zūn hào yuē chéng jí sī huáng dì
这句话大意是:与诸王百官大会兀难河,上太祖尊号曰成吉思皇帝。
suì gēng wǔ cóng tài zǔ zhēng nǎi mán yǒu gōng cì liáng mǎ yī
这句话大意是:岁庚午,从太祖征乃蛮有功,赐良马一。
rén shēn cóng gōng qū chū zhū guó cì zhēn zhū qí pèi jīn hǔ fú wèi dū lǐ bì
这句话大意是:壬申,从攻曲出诸国,赐珍珠旗,佩金虎符,为阇里必。
cóng gōng tǎ tǎ er qīn chá táng wù zhǐ wēn qì dān nǚ zhí hé xī zhū guó suǒ fú shēng kǒu wàn jì xī yǐ shàng xiàn cì yù yòng fú qì bái jīn děng wù
这句话大意是:从攻塔塔儿、钦察、唐兀、只温、契丹、女直、河西诸国,所俘生口万计,悉以上献,赐御用服器白金等物。
mìng tún tián yú ā lǔ huan lì zhèn hǎi chéng shù shǒu zhī
这句话大意是:命屯田于阿鲁欢,立镇海城戍守之。
rén shēn cóng tài zǔ móu dìng hàn dì shī cì lóng xīng yǔ jīn jiāng hū chá hǔ zhàn shǐ zhōng yì jiān guǒ chuāng ér chū zhě fù shù sì jūn shēng wèi zhī dà zhèn
这句话大意是:壬申,从太祖谋定汉地,师次隆兴,与金将忽察虎战,矢中臆间,裹疮而出者复数四,军声为之大振。
jì pò yàn tài zǔ mìng yú chéng zhōng huán shè sì jiàn fán jiàn suǒ zhì yuán chí dǐ shè zhī chù xī yǐ cì zhī
这句话大意是:既破燕,太祖命于城中环射四箭,凡箭所至圆池邸舍之处,悉以赐之。
xún bài zhōng shū yòu chéng xiàng
这句话大意是:寻拜中书右丞相。
jǐ chǒu tài zōng jí wèi hù cóng zhì xī jīng gōng hé zhōng hé nán jūn zhōu
这句话大意是:己丑,太宗即位,扈从至西京,攻河中、河南、钧州。
guǐ sì gōng cài zhōu
这句话大意是:癸巳,攻蔡州。
yǐ gōng cì ēn zhōu yī qiān hù
这句话大意是:以功赐恩州一千户。
xiān shì shōu tiān xià tóng nán tóng nǚ jí gōng jiàng zhì jú hóng zhōu
这句话大意是:先是,收天下童男童女及工匠,置局弘州。
jì ér de xī yù zhī jīn qǐ wén gōng sān bǎi yú hù jí biàn jīng zhī máo hè gōng sān bǎi hù jiē fēn lì hóng zhōu mìng zhèn hǎi shì zhǎng yān
现代白话:既而得西域织金绮纹工三百余户,及汴京织毛褐工三百户,皆分隶弘州,命镇海世掌呢。
dìng zōng jí wèi yǐ zhèn hǎi wèi xiān cháo jiù chén réng bài zhōng shū yòu chéng xiàng
这句话大意是:定宗即位,以镇海为先朝旧臣,仍拜中书右丞相。
hōng nián bā shí sì
这句话大意是:薨,年八十四。
zi shí rén bó gǔ sī jì shí qí fēng yì
这句话大意是:子十人,勃古思继食其封邑。
cóng shì zǔ zhēng huā mǎ dà lǐ lǜ bīng qiān rén jié fú qiáo yú jīn shā jiāng yǐ jì shī
这句话大意是:从世祖征花马大理,率兵千人,结浮桥于金沙江以济师。
zhōng tǒng chū lùn gōng shòu yì dōu děng lù xuān fǔ shǐ cì jīn hǔ fú yù dài
这句话大意是:中统初,论功授益都等路宣抚使,赐金虎符、玉带。
sān nián gǎi dōng píng lù fù dá lǔ huā chì tǎo píng pàn kòu
这句话大意是:三年,改东平路副达鲁花赤,讨平叛寇。
xún qiān jǐ nán děng lù xuān wèi
这句话大意是:寻迁济南等路宣慰。
zhì yuán èr nián qiān nán jīng lù dá lǔ huā chì
这句话大意是:至元二年,迁南京路达鲁花赤。
sì nián tǎo píng qí xiàn pàn mín
这句话大意是:四年,讨平蕲县叛民。
yǐ bìng qǐ xiè shì tè shòu bǎo dìng lù dá lǔ huā chì cì qián yī wàn guàn guī lǎo yú jiā zú nián bā shí yī
这句话大意是:以病乞谢事,特授保定路达鲁花赤,赐钱一万贯,归老于家,卒年八十一。
xiào nǎi tái
这句话大意是:肖乃台。
xiào nǎi tái tū bó qiè liè shì yǐ zhōng yǒng shì tài zǔ
这句话大意是:肖乃台,秃伯怯烈氏,以忠勇侍太祖。
shí mù huá lí bó r shù jì lì wèi zuǒ yòu wàn hù dì cóng róng wèi xiào nǎi tái yuē rǔ yuàn shǔ shuí huī xià wèi wǒ xuān lì
现代白话:时木华黎、博儿术既立为左右万户,帝从容谓肖乃台曰:“你愿属谁麾下为我宣力?
duì yuē yuàn shǔ mù huá lí
这句话大意是:”对曰:“愿属木华黎。
jí rì mìng pèi jīn fú lǐng měng gǔ jūn cóng tài shī guó wáng wèi xiān fēng
这句话大意是:”即日命佩金符,领蒙古军,从太师国王为先锋。
bīng zhì hé běi shǐ tiān zé zhī fù lǜ lǎo yòu shù qiān yì jūn mén jiàng
这句话大意是:兵至河北,史天泽之父率老幼数千诣军门降。
guó wáng chéng zhì shòu tiān zé xiōng tiān ní hé běi xi lù dōu yuán shuài lǐng zhēn dìng
这句话大意是:国王承制,授天泽兄天倪河北西路都元帅,领真定。
yǐ yǒu tiān zé sòng mǔ hái bái xí fù shuài wǔ xian shā tiān ní yǐ zhēn dìng pàn
这句话大意是:乙酉,天泽送母还白霫,副帅武仙杀天倪,以真定叛。
jīng lì wáng jìn zhuī tiān zé zhì yàn qǐng shè zhǔ shuài
这句话大意是:经历王缙追天泽至燕,请摄主帅。
qiǎn jiān jūn li bó yòu yì guó wáng jūn qián yán zhuàng qiě qǐng yuán bīng
这句话大意是:遣监军李伯祐诣国王军前言状,且请援兵。
guó wáng mìng xiào nǎi tái lǜ jīng jiá sān qiān yǔ tiān zé hé bīng jìn wéi zhōng shān
这句话大意是:国王命肖乃台率精甲三千,与天泽合兵进围中山。
xian qiǎn qí jiāng gé tiě qiāng lái yuán xiào nǎi tái chè wéi yíng zhī yù zhū xīn lè fèn jī bài zhī
这句话大意是:仙遣其将葛铁枪来援,肖乃台撤围迎之,遇诸新乐,奋击败之。
huì rì mù zǔ shuǐ wèi yíng
这句话大意是:会日暮,阻水为营。
xiào nǎi tái liào qí qì suǒ bì xiāo dùn chéng shèng fù jìn jī dà bài zhī qín tiě qiāng
这句话大意是:肖乃台料其气索,必宵遁,乘胜复进击,大败之,擒铁枪。
zhōng shān shǒu jiāng yì xiāo dùn suì kè zhōng shān qǔ wú jí bá zhào zhōu
这句话大意是:中山守将亦宵遁,遂克中山,取无极,拔赵州。
xian qì zhēn dìng bēn xī shān bào dú zhài
这句话大意是:仙弃真定,奔西山抱犊寨。
xiào nǎi tái yǔ tiān zé rù chéng fǔ dìng qí mín
这句话大意是:肖乃台与天泽入城,抚定其民。
wèi jǐ xian qián jié shuǐ jūn wèi nèi yìng yè kāi nán mén nà xian fù jù qí chéng
这句话大意是:未几,仙潜结水军为内应,夜开南门纳仙,复据其城。
xiào nǎi tái cāng cù yǐ bù bīng qī shí yú chéng bēn gǎo chéng
这句话大意是:肖乃台仓卒以步兵七十逾城,奔藁城。
chí míng bù qǔ shāo lái jí bīng wēi fù zhèn xí qǔ zhēn dìng xian qì chéng dùn
这句话大意是:迟明,部曲稍来集,兵威复振,袭取真定,仙弃城遁。
jiàng shì nù mín zhī fǎn fù qū wàn rén chū jiāng tú zhī
这句话大意是:将士怒民之反复,驱万人出,将屠之。
xiào nǎi tái yuē jīn shì mù guó wēi xìn xī wǒ lái sū cǐ mín wèi zéi suǒ qū xié yǒu hé zuì yān
现代白话:肖乃台曰:“金氏慕国威信,傒我来苏,此民为贼所驱胁,有何罪呢?
ruò bù shèng yī zhāo zhī fèn fēi wéi zì qū qí lì qiě jiān tā chéng bù jiàng zhī xīn
这句话大意是:若不胜一朝之忿,非惟自屈其力,且坚他城不降之心。
nǎi jiē shì zhī
这句话大意是:”乃皆释之。
chū xian zhī pàn yě qí dì zhì guó wáng jūn zhōng wén zhī dùn qù
这句话大意是:初,仙之叛也,其弟质国王军中,闻之遁去。
xiào nǎi tái qiǎn dì sā hán zhuī jí yú zǐ jīng guān zhǎn zhī fú qí qī zǐ ér hái
这句话大意是:肖乃台遣弟撒寒追及于紫荆关,斩之,俘其妻子而还。
nǎi zhěng bīng qián jìn xià tài yuán lüè tài xíng bá zhǎng shèng zhài zhǎn xian shǒu jiāng lú zhì zhōng wéi xian yú shuāng mén zhài xian dùn qù
这句话大意是:乃整兵前进,下太原,略太行,拔长胜寨,斩仙守将卢治中,围仙于双门寨,仙遁去。
yǐn bīng chū tài háng shān dōng yù sòng jiāng péng yì bīn yǔ zhàn bài zhī zhuī zhì huǒ yán shān pò qí yíng qín yì bīn zhǎn zhī
这句话大意是:引兵出太行山东,遇宋将彭义斌,与战,败之,追至火炎山,破其营,擒义斌斩之。
zhì dà míng shǒu jiāng sū yuán shuài yǐ chéng jiàng suì yǐn bīng lín dōng píng bài ān fǔ wáng lì gāng yú yáng gǔ wéi dōng píng
这句话大意是:至大名,守将苏元帅以城降,遂引兵临东平,败安抚王立刚于阳谷,围东平。
lì gāng zǒu lián shuǐ jīn shǒu jiāng qì chéng dùn tā jiāng yāo jī bài zhī suì dìng dōng píng
这句话大意是:立刚走涟水,金守将弃城遁,他将邀击败之,遂定东平。
yòu yǔ měng gǔ bù huā xùn hé běi huái mèng wèi cóng guó wáng dìng yì dōu
这句话大意是:又与蒙古不花徇河北、怀、孟、卫,从国王定益都。
rén chén dù hé lüè biàn jīng xùn huī zhōu yù jīn jiāng wán yán qìng shān nú yǔ zhàn bài zhī zhuī zhǎn qìng shān nú
这句话大意是:壬辰,度河,略汴京,徇睢州,遇金将完颜庆山奴,与战,败之,追斩庆山奴。
jīn zhǔ rù cài zhū jūn wéi zhī
这句话大意是:金主入蔡,诸军围之。
xiào nǎi tái shǐ tiān zé gōng chéng běi miàn rǔ shuǐ zǔ qí qián jié fá qián dù xuè zhàn lián rì
现代白话:肖乃台、史天泽攻城北面,你水阻其前,结筏潜渡,血战连日。
jīn wáng cháo tíng yǐ xiào nǎi tái gōng duō mìng bìng jiāng shǐ shì sān wàn hù jūn yǐ tú nán zhēng cì dōng píng hù sān bǎi bǐ shí qí fù mìng yán shí wèi zhì dì zhái fēn bō mù mǎ cǎo dì rì shàn gōng èr yáng jí yī liáng děng
这句话大意是:金亡,朝廷以肖乃台功多,命并将史氏三万户军以图南征,赐东平户三百,俾食其赋,命严实为治第宅,分拨牧马草地,日膳供二羊及衣粮等。
yǐ lǎo bìng zú yú dōng píng guī zàng mò běi
这句话大意是:以老病卒于东平,归葬漠北。
zi qī rén mǒ wù dá r wù lǔ tái zhī míng
这句话大意是:子七人,抹兀答儿、兀鲁台知名。
mǒ wù dá r suì wù xū cóng guó wáng hū lín chì xíng shěng yú xiāng yáng lüè dì liǎng huái
这句话大意是:抹兀答儿,岁戊戌,从国王忽林赤行省于襄阳,略地两淮。
jǐ wèi cóng dù jiāng gōng è zhōu yǐ gōng shǎng yín wǔ shí liǎng
这句话大意是:己未,从渡江,攻鄂州,以功赏银五十两。
zhōng tǒng yuán nián zhuī ā lán dá r hún dōu hǎi yù yǒu zhàn gōng
这句话大意是:中统元年,追阿兰答儿、浑都海,预有战功。
èr nián cóng běi zhēng bài ā lǐ bù gē yú shī mù tū zhī de
这句话大意是:二年,从北征,败阿里不哥于失木秃之地。
sān nián yòu yǔ li tǎn zhàn yǒu gōng
这句话大意是:三年,又与李璮战,有功。
guó wáng hū lín chì shàng qí gōng fèng zhǐ shǎng yín wǔ shí liǎng shòu tí jǔ běn tóu xià zhū sè jiàng hù dá lǔ huā chì
这句话大意是:国王忽林赤上其功,奉旨赏银五十两,授提举本投下诸色匠户达鲁花赤。
zú
这句话大意是:卒。
zi sì rén huǒ nǐ chì jiāng nán xíng tái yù shǐ dài fū
这句话大意是:子四人,火你赤,江南行台御史大夫。
wù lǔ tái zhōng tǒng sān nián cóng shí gāo shān fèng zhǐ jū jí tàn mǎ chì jūn shòu běn jūn qiān hù
这句话大意是:兀鲁台,中统三年,从石高山奉旨拘集探马赤军,授本军千户。
zhì yuán bā nián shòu wǔ lüè jiāng jūn pèi yín fú
这句话大意是:至元八年,授武略将军,佩银符。
shí nián gōng fán chéng yǒu gōng huàn jīn fú wǔ dé jiāng jūn
这句话大意是:十年,攻樊城有功,换金符,武德将军。
shí yī nián dù jiāng yǒu gōng shǎng yín sān bǎi liǎng gǎi wǔ jié jiāng jūn
这句话大意是:十一年,渡江有功,赏银三百两,改武节将军。
shí èr nián sì yuè jūn zhì jiàn ān zú yú jūn
这句话大意是:十二年四月,军至建安,卒于军。
zi tuō luò hé chá r xí zhí cóng cān zhèng ā là hǎn gōng dú sōng guān yǒu gōng shēng xuān wǔ jiāng jūn
这句话大意是:子脱落合察儿袭职,从参政阿剌罕攻独松关有功,升宣武将军。
xún mìng guǎn lǐng shì wèi jūn
这句话大意是:寻命管领侍卫军。
shū mì yuàn lù qí dù jiāng yǐ lái lěi cì zhàn gōng shí bā nián shēng huái yuǎn dà jiàng jūn
这句话大意是:枢密院录其渡江以来累次战功,十八年,升怀远大将军。
èr shí nián jiāng xī xíng shěng mìng tǎo wǔ níng pàn zéi dǒng qí píng zhī gǎi shòu hǔ fú jiāng zhōu wàn hù fǔ dá lǔ huā chì
这句话大意是:二十年,江西行省命讨武宁叛贼董琦,平之,改授虎符、江州万户府达鲁花赤。
èr shí sì nián yí zhèn cháo zhōu zhí zéi zhāng wén huì luō bàn tiān děng xiào jù jiāng xī xíng shū mì yuàn xí tǎo zhī lǐng bīng pò zéi zhài zhǎn zéi shǒu luō dà lǎo li zūn zhǎng děng huò qí wěi yín yìn sān
这句话大意是:二十四年,移镇潮州,值贼张文惠、罗半天等啸聚江西,行枢密院檄讨之,领兵破贼寨,斩贼首罗大老、李尊长等,获其伪银印三。
zú yú jūn
这句话大意是:卒于军。
wú yě ér
现代白话:我也而。
wú yě ér shān zhú shì zhuàng mào shén wěi yāo dà shí wéi
现代白话:我也而,珊竹氏,状貌甚伟,腰大十围。
fù yuē tú lǔ huá chá yǐ wǔ yǒng chēng
这句话大意是:父曰图鲁华察,以武勇称。
tài zǔ wǔ nián wú yě ér yǔ zhé bù nà yǎn kè jīn dōng jīng yǒu gōng
现代白话:太祖五年,我也而与折不那演克金东京,有功。
jiǔ nián cóng tài shī mù huá lí qǔ běi jīng lǐng bīng wèi xiān qū xià zhī
这句话大意是:九年,从太师木华黎取北京,领兵为先驱,下之。
jié wén shòu jīn zǐ guāng lù dài fu běi jīng zǒng guǎn dōu yuán shuài
这句话大意是:捷闻,授金紫光禄大夫、北京总管都元帅。
liú fǔ qí rén suí huái yǒu fāng zì jīng yǐ nán xiāng jì lái jiàng
这句话大意是:留抚其人,绥怀有方,自京以南,相继来降。
shí jīn jiāng tà lǔ yǐ huì zhōu yú hé kǒu wèi ài yǒu zhòng shù wàn tú fù běi jiāng
这句话大意是:时金将挞鲁,以惠州渔河口为隘,有众数万,图复北疆。
wú yě ér yǐ ruì bīng qiān rén jī cuī qí fēng shā shù qiān rén huò qí qí gǔ yáng mǎ zhǎn tà lǔ yú jūn zhōng
现代白话:我也而以锐兵千人击摧其锋,杀数千人,获其旗鼓羊马,斩挞鲁于军中。
yǒu zhào shǒu yù zhě jù xìng zhōu wú yě ér tǎo píng zhī
现代白话:有赵守玉者,据兴州,我也而讨平之。
shí yī nián zhāng zhì yǐ jǐn zhōu pàn yòu gōng pò zhī
这句话大意是:十一年,张致以锦州叛,又攻破之。
mù huá lí dà xǐ yǐ mǎ shí pǐ jiǎ wǔ shì shǎng qí gōng
这句话大意是:木华黎大喜,以马十匹、甲五事赏其功。
shí èr nián xìng zhōu jiān jūn zhòng r yǐ bīng pàn wú yě ér wǎng zhēng zhī zéi jūn shè shā suǒ chéng mǎ jūn shì fèn nù fèn gē chōng jī dà pò zéi jūn
现代白话:十二年,兴州监军重儿以兵叛,我也而往征之,贼军射杀所乘马,军士愤怒,奋戈冲击,大破贼军。
shí wǔ nián cóng zhēng shān dōng dà zhàn dōng píng chí fù xiàn zhèn shēng xié èr jiāng yǐ huán
这句话大意是:十五年,从征山东,大战东平,驰赴陷阵,生挟二将以还。
mù huá lí zhuàng zhī yǐ gōng shàng wén
这句话大意是:木华黎壮之,以功上闻。
shí liù nián cóng zhēng yán ān shǐ zhōng yòu gǔ lì zhàn pò zhī
这句话大意是:十六年,从征延安,矢中右股,力战破之。
é yòu qǔ jiā fū èr zhōu qín jīn xiāo jiāng zhāng tiě qiāng yǐ xiàn
这句话大意是:俄又取葭、鄜二州,擒金枭将张铁枪以献。
shí qī nián kè fèng xiáng jí suǒ shǔ zhōu jùn
这句话大意是:十七年,克凤翔及所属州郡。
shí bā nián cóng dì qīn zhēng hé xī míng nián xià zhī
这句话大意是:十八年,从帝亲征河西,明年下之。
zhào cì wú yě ér mǎ wǔ pǐ jiǎ yī shì
现代白话:诏赐我也而马五匹、甲一事。
èr shí nián cóng mù huá lí wéi yì dōu
这句话大意是:二十年,从木华黎围益都。
yuè èr nián xià sān shí yú chéng
这句话大意是:越二年,下三十余城。
tài zōng yuán nián rù jìn
这句话大意是:太宗元年,入觐。
mìng yǔ sā lǐ dá huǒ ér chì zhēng liáo dōng xià zhī
这句话大意是:命与撒里答火儿赤征辽东,下之。
sān nián yòu yǔ sā lǐ dá zhēng gāo lí xià shòu kāi lóng xuān tài jiā děng shí yú chéng
这句话大意是:三年,又与撒里答征高丽,下受、开、龙、宣、泰、葭等十余城。
gāo lí jù qǐng hé
这句话大意是:高丽惧,请和。
wú yě ér yù zhī yuē ruò néng yǐ zi wèi zhì dāng xiū bīng
现代白话:我也而谕之曰:“若能以子为质,当休兵。
shí sān nián qiǎn qí zi zhǔn cóng wú yě ér lái cháo
现代白话:”十三年,遣其子𬘯从我也而来朝。
dì dà yuè hòu jiā cì yǔ bǐ chōng běi jīng dōng jīng guǎng níng gài zhōu píng zhōu tài zhōu kāi yuán fǔ qī lù zhēng xíng bīng mǎ dōu yuán shuài pèi hǔ fú
这句话大意是:帝大悦,厚加赐予,俾充北京东京广宁盖州平州泰州开元府七路征行兵马都元帅,佩虎符。
xiàn zōng yuán nián zhào wèn dōng yí shì duì yuē chén suī lǎo tǎng jiè wēi líng zhǐ huī sān jūn dí guó yóu kě kè kuàng dōng yí xiǎo chǒu hu
这句话大意是:宪宗元年,召问东夷事,对曰:“臣虽老,倘藉威灵,指麾三军,敌国犹可克,况东夷小丑乎!
dì zhuàng qí yán wèn yǐn jiǔ jǐ hé duì yuē wéi suǒ cì
这句话大意是:”帝壮其言,问饮酒几何,对曰:“唯所赐。
shí yǒu yī fù mǎ dū wèi zài cè sù yǐ jiǔ chēng mìng yǔ zhī jiǎo yǐn
这句话大意是:”时有一驸马都尉在侧,素以酒称,命与之角饮。
dì dà xiào cì jǐn yī míng mǎ
这句话大意是:帝大笑,赐锦衣名马。
é xiè bìng guī
这句话大意是:俄谢病归。
qī nián fù lái cháo dì mǐn qí lǎo wèi yuē zì tài zǔ shí xiào láo zhì jīn zhě dú qīng wú qiān
这句话大意是:七年,复来朝,帝悯其老,谓曰:“自太祖时效劳至今者,独卿无愆。
cì lài shén hòu yǐ dōu yuán shuài shòu qí zhōng zi ā hǎi
这句话大意是:”赐赉甚厚,以都元帅授其中子阿海。
bā nián qiū jiǔ yuè xīn hài yè zhōng xīng yǔn zhàng qián guāng shù zhàng yǒu shēng
这句话大意是:八年秋九月辛亥夜中,星陨帐前,光数丈,有声。
wú yě ér yuē wú sǐ yǐ
现代白话:我也而曰:“我死了。
míng rì zú
这句话大意是:”明日卒。
nián jiǔ shí liù
这句话大意是:年九十六。
zi sì rén zhá lǐ zuì yǒu míng tài zōng shí shòu běi jīng děng lù dá lǔ huā chì
这句话大意是:子四人,霅礼最有名,太宗时授北京等路达鲁花赤。
zhì yuán qī nián gǎi shòu zhāo yǒng dà jiàng jūn hé jiān lù zǒng guǎn
这句话大意是:至元七年,改授昭勇大将军、河间路总管。
hé sī mài lǐ
这句话大意是:曷思麦里。
hé sī mài lǐ xī yù gǔ zé wò r duo rén
这句话大意是:曷思麦里,西域谷则斡儿朵人。
chū wèi xī liáo kuò r hǎn jìn shì hòu wèi gǔ zé wò r duo suǒ shǔ kě sàn bā sī hā zhǎng guān
这句话大意是:初为西辽阔儿罕近侍,后为谷则斡儿朵所属可散八思哈长官。
tài zǔ xī zhēng hé sī mài lǐ lǜ kě sàn děng chéng qiú zhǎng yíng jiàng dà jiàng zhé bó yǐ wén
这句话大意是:太祖西征,曷思麦里率可散等城酋长迎降,大将哲伯以闻。
dì mìng hé sī mài lǐ cóng zhé bó wèi xiān fēng gōng nǎi mán kè zhī zhǎn qí zhǔ qū chū lǜ
这句话大意是:帝命曷思麦里从哲伯为先锋,攻乃蛮,克之,斩其主曲出律。
zhé bó lìng hé sī mài lǐ chí qū chū lǜ shǒu wǎng xùn qí de ruò kě shī hā r yā r qiān wò duān zhū chéng jiē wàng fēng jiàng fù
这句话大意是:哲伯令曷思麦里持曲出律首往徇其地,若可失哈儿、押儿牵、斡端诸城,皆望风降附。
yòu cóng zhēng nǐ shā bú er chéng yù xià zhī
这句话大意是:又从征你沙不儿城,谕下之。
dì qīn zhēng zhì xuē mí sī gàn yǔ qí zhǔ zā là dīng hé zhàn yú yuè liàn jiē chì zhī de bài zhī
这句话大意是:帝亲征至薛迷思干,与其主紥剌丁合战于月恋揭赤之地,败之。
zhuī xí zā là dīng děng yú ā là hēi chéng zhàn yú tū mǎ wēn shān yòu bài zhī
这句话大意是:追袭紥剌丁等于阿剌黑城,战于秃马温山,又败之。
zhuī zhì hān yán chéng xi zhài yòu bài zhī
这句话大意是:追至憨颜城西寨,又败之。
zā là dīng táo rù yú hǎi
这句话大意是:紥剌丁逃入于海。
hé sī mài lǐ shōu qí zhēn bǎo yǐ huán
这句话大意是:曷思麦里收其珍宝以还。
qǔ yù ér gǔ dé hén liǎng chéng
这句话大意是:取玉儿谷、德痕两城。
jì ér hān yán chéng yì xià
这句话大意是:继而憨颜城亦下。
dì qiǎn shǐ qù zhé bó jí chí yǐ tǎo qīn chá
这句话大意是:帝遣使趣哲伯疾驰以讨钦察。
mìng hé sī mài lǐ zhāo yù qǔ ér tè shī r wān shā děng chéng xī jiàng
这句话大意是:命曷思麦里招谕曲儿忒、失儿湾沙等城,悉降。
zhì gǔ r zhǐ bù jí ā sù bù yǐ bīng jù dí jiē zhàn bài ér jiàng
这句话大意是:至谷儿只部及阿速部,以兵拒敌,皆战败而降。
yòu zhāo xiáng hēi lín chéng jìn jī wò luō sī yú tiě r shān kè zhī huò qí guó zhǔ mì zhǐ sī xī zhé bó mìng hé sī mài lǐ xiàn zhū shù chì tài zǐ zhū zhī
这句话大意是:又招降黑林城,进击斡罗思于铁儿山,克之,获其国主密只思腊,哲伯命曷思麦里献诸术赤太子,诛之。
xún zhēng kāng lǐ zhì bèi zi bā lǐ chéng yǔ qí zhǔ huò tuō sī hǎn zhàn yòu bài qí jūn jìn zhì qīn chá yì píng zhī
这句话大意是:寻征康里,至孛子八里城,与其主霍脱思罕战,又败其军,进至钦察亦平之。
jūn hái zhé bó zú
这句话大意是:军还,哲伯卒。
huì dì qīn zhēng hé xī hé sī mài lǐ chí suǒ huò zhēn bǎo jí qī bǎo sǎn yíng jiàn yú ā là sī bù là sī dì gù qún chén yuē zhé bó cháng chēng hé sī mài lǐ zhī gōng qí qū gàn suī xiǎo ér shēng wén shén dà
这句话大意是:会帝亲征河西,曷思麦里持所获珍宝及七宝伞迎见于阿剌思不剌思,帝顾群臣曰:“哲伯常称曷思麦里之功,其躯干虽小,而声闻甚大。
jiù yǐ suǒ jìn jīn bǎo mìng suí qí lì suǒ shèng xī cì zhī
这句话大意是:”就以所进金宝,命随其力所胜,悉赐之。
réng mìng yǔ xuē chè wù r wèi bì dū chì
这句话大意是:仍命与薛彻兀儿为必阇赤。
wèi jǐ hé sī mài lǐ zòu wǎng zhě cháng zhāo ān dào shì zú liú yì bā lǐ chéng yi lìng hù cóng zhēng hé xī xǔ zhī mìng cháng jū zuǒ yòu
这句话大意是:未几,曷思麦里奏,往者尝招安到士卒留亦八里城,宜令扈从征河西,许之,命常居左右。
zhì yě jí lǐ hǎi yá yòu tǎo píng shī de r wēi
这句话大意是:至也吉里海牙,又讨平失的儿威。
cóng tài zǔ zhēng biàn zhì huái mèng lìng lǐng ào lǔ shì
这句话大意是:从太祖征汴,至怀孟,令领奥鲁事。
dì yóu bái pō dù huáng hé huì ruì zōng bīng gōng jīn jiāng hé dá bài zhī huí zhù jīn lián chuān
这句话大意是:帝由白坡渡黄河,会睿宗兵攻金将合达,败之,回驻金莲川。
rén chén shòu huái mèng zhōu dá lǔ huā chì pèi jīn fú
这句话大意是:壬辰,授怀孟州达鲁花赤,佩金符。
guǐ sì jīn jiāng qiáng yuán shuài wéi huái zhōu hé sī mài lǐ lǜ qí zhòng jí xī lǐ jí sī suǒ là hǎi děng lì zhàn jīn bīng tuì
这句话大意是:癸巳,金将强元帅围怀州,曷思麦里率其众及昔里吉思、锁剌海等力战,金兵退。
yòu qiǎn pú chá hán nú qǐ shī liè zhá lǔ zhāo yù jīn zǒng shuài fàn zhēn shuài qí huī xià jūn mín wàn yú rén lái jiàng
这句话大意是:又遣蒲察寒奴、乞失烈札鲁招谕金总帅范真率其麾下军民万余人来降。
jǐ hài liù yuè dì yǐ hé sī mài lǐ cóng jūn xī yù xuān lì jū duō mìng qí zhǎng zǐ niē zhǐ bì xí wèi huái mèng dá lǔ huā chì cì zǐ mì lǐ jí xí wèi bì dū chì lìng hé sī mài lǐ wèi zā lǔ huǒ chì guī xī yù
这句话大意是:己亥六月,帝以曷思麦里从军西域,宣力居多,命其长子捏只必袭为怀孟达鲁花赤,次子密里吉袭为必阇赤,令曷思麦里为紥鲁火赤,归西域。
dà shuài chá hǎn xíng shěng tiè mù dié r zòu liú zhī dì yǔn qí qǐng
这句话大意是:大帅察罕、行省帖木迭儿奏留之,帝允其请。
gēng zǐ jìn huái mèng hé nán èr shí bā chù dōu dá lǔ huā chì suǒ lì zhōu jùn bù cóng mìng zhě zhì lìng jí qí jiā
这句话大意是:庚子,进怀孟河南二十八处都达鲁花赤,所隶州郡不从命者,制令籍其家。
yǐ mǎo wǔ yuè zú
这句话大意是:乙卯五月卒。
zi mì lǐ jí fù wèi huái mèng dá lǔ huā chì
这句话大意是:子密里吉复为怀孟达鲁花赤。
zhōng tǒng sān nián cóng gōng huái xi yǔ sòng zhàn sǐ
这句话大意是:中统三年,从攻淮西,与宋战死。