nǎi mán tái
这句话大意是:乃蛮台。
nǎi mán tái mù huá lí wǔ shì sūn
这句话大意是:乃蛮台,木华黎五世孙。
zēng zǔ yuē bèi lǔ
这句话大意是:曾祖曰孛鲁;。
zǔ yuē ā lǐ jí shī zhuī fēng jǔ wáng shì zhōng huì
这句话大意是:祖曰阿礼吉失,追封莒王,谥忠惠;。
fù yuē hū sù hū ěr sì guó wáng zhuī fēng jì wáng
现代白话:父曰忽速忽你,嗣国王,追封蓟王。
nǎi mán tái shēn cháng qī chǐ zhì jìng yǒu wēi xìng míng guǒ shàn duàn shè néng guàn zhá
这句话大意是:乃蛮台身长七尺,挚静有威,性明果善断,射能贯札。
dà dé wǔ nián fèng mìng zhēng hǎi dōu duo wa yǐ gōng cì diāo qiú bái jīn shòu xuān huī yuàn shǐ jiē róng lù dài fū
这句话大意是:大德五年,奉命征海都、朵哇,以功赐貂裘白金,授宣徽院使,阶荣禄大夫。
qī nián bài lǐng běi xíng shěng yòu chéng
这句话大意是:七年,拜岭北行省右丞。
jiù zhì mù mín zhōng liáng yǐ xiǎng biān shì suì zhōng zhě sān shí wàn dàn
这句话大意是:旧制,募民中粮以饷边,是岁中者三十万石。
yòng shì zhě xié sī wéi shì shā qí shù wèi shí wàn mín jìn tuì shī cuò
这句话大意是:用事者挟私为市,杀其数为十万,民进退失措。
nǎi mán tái qǐng yú cháo fán suǒ shū zhě xī shòu zhī yǐ wéi xià nián zhī shù mín gǎn qí dé
这句话大意是:乃蛮台请于朝,凡所输者悉受之,以为下年之数,民感其德。
zhì zhì èr nián gǎi gān sù xíng shěng píng zhāng zhèng shì pèi jīn hǔ fú
这句话大意是:至治二年,改甘肃行省平章政事,佩金虎符。
gān sù suì dí liáng yú lán zhōu duō zhì èr wàn dàn jù níng xià gè qiān yú lǐ zhì gān zhōu zì gān zhōu yòu qiān yú lǐ shǐ dá yì jí nǎi lù ér níng xià jù yì jí nǎi jǐn qiān lǐ
这句话大意是:甘肃岁籴粮于兰州,多至二万石,距宁夏各千余里至甘州,自甘州又千余里始达亦集乃路,而宁夏距亦集乃仅千里。
nǎi mán tái xià yù lìng wǎn zhě zì níng xià jìng qū yì jí nǎi suì shěng fèi liù shí wàn mín
这句话大意是:乃蛮台下谕令挽者自宁夏径趋亦集乃,岁省费六十万缗。
tiān lì èr nián qiān shǎn xī xíng shěng píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:天历二年,迁陕西行省平章政事。
guān zhōng dà jī zhào mù mín rù sù yǔ jué
这句话大意是:关中大饥,诏募民入粟予爵。
sì fāng fù mín yìng mìng shū sù lù jī guān xià
这句话大意是:四方富民应命输粟,露积关下。
chū hé nán jī gào dí guān zhōng ér guān zhōng mín è qí dí
这句话大意是:初,河南饥,告籴关中,而关中民遏其籴。
zhì shì guān lì nǎi hé nán rén xiū sù yuàn jù sù shǐ bù dé rù
这句话大意是:至是关吏乃河南人,修宿怨,拒粟使不得入。
nǎi mán tái zhàng guān lì ér rù qí sù
这句话大意是:乃蛮台杖关吏而入其粟。
jīng zhào mín lüè rén ér shí zhī zé mìng fēn jiàn zú wèi duì bǔ qiáng shí rén zhě qí huàn nǎi yǐ
这句话大意是:京兆民掠人而食之,则命分健卒为队,捕强食人者,其患乃已。
shí rù guān sù suī duō ér pín mín fá chāo yǐ dí
这句话大意是:时入关粟虽多,而贫民乏钞以籴。
nǎi mán tái qǔ guān kù wèi huǐ hūn chāo de wǔ bǎi wàn mín shi yǐ shěng yìn gěi mín xíng yòng sì guān gěi zhèn jī chāo rú shù yì zhī
这句话大意是:乃蛮台取官库未毁昏钞,得五百万缗,识以省印,给民行用,俟官给赈饥钞,如数易之。
xiān shí mín huò jiù shí tā suǒ duō huǐ qiáng wū yǐ wǎng
这句话大意是:先时,民或就食他所,多毁墙屋以往。
nǎi mán tái yù zhī yuē míng nián suì rěn ěr dāng fù huán qí wù huǐ zhī
现代白话:乃蛮台谕之曰:“明年岁稔,你当复还,其勿毁之。
mín yóu shì bù gǎn huǐ jí míng nián hái jiē de àn dǔ rú chū
这句话大意是:”民由是不敢毁,及明年还,皆得按堵如初。
bài xi xíng tái yù shǐ dài fū cì jīn bì wán fú děng wù
这句话大意是:拜西行台御史大夫,赐金币、玩服等物。
fèng mìng sòng tài zōng huáng dì jiù zhù huáng xiōng zhī bǎo yú qí hòu sì yàn zhǐ gē nǎi mán tái wēi wàng sù yán zhì qí jìng lǐ mào yì zūn
这句话大意是:奉命送太宗皇帝旧铸皇兄之宝于其后嗣燕只哥,乃蛮台威望素严,至其境,礼貌益尊。
zhì shùn yuán nián qiān shàng dōu liú shǒu pèi yuán jiàng hǔ fú hǔ bēn qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ jìn jiē kāi fǔ yí tóng sān sī zhī lǐng běi xíng shū mì yuàn shì fēng xuān níng jùn wáng cì jīn yìn
这句话大意是:至顺元年,迁上都留守,佩元降虎符,虎贲亲军都指挥使,进阶开府仪同三司,知岭北行枢密院事,封宣宁郡王,赐金印。
xún fèng mìng chū zhèn běi biān xī yǔ yóu zhòng
这句话大意是:寻奉命出镇北边,锡予尤重。
guó chū zhū jūn zhì wàn hù qiān hù bǎi hù shí jīn yín fú wèi bèi wéi jiā yīng yú qiāng yǐ wéi děng wēi
这句话大意是:国初,诸军置万户、千户、百户,时金银符未备,惟加缨于枪以为等威。
zhì shì nǎi mán tái wèi qǐng yú cháo jiē de wǎn fú
这句话大意是:至是乃蛮台为请于朝,皆得绾符。
hòu zhì yuán sān nián zhào nǎi mán tái xí guó wáng shòu yǐ jīn yìn
这句话大意是:后至元三年,诏乃蛮台袭国王,授以金印。
jì yòu yǐ ān biān mù lín zhī gōng cì zhū luò bàn bì bìng hǎi dōng míng yīng xī yù wén bào guó zhì yǐ cǐ wéi jí ēn
这句话大意是:继又以安边睦邻之功,赐珠络半臂并海东名鹰、西域文豹,国制以此为极恩。
liù nián bài lǐng běi xíng shěng zuǒ chéng xiàng réng qián guó wáng zhī xíng shū mì yuàn shì
这句话大意是:六年,拜岭北行省左丞相,仍前国王、知行枢密院事。
zhì zhèng èr nián qiān liáo yáng xíng shěng zuǒ chéng xiàng yǐ nián yú liù shí shàng shū cí zhí guī
这句话大意是:至正二年,迁辽阳行省左丞相,以年逾六十,上疏辞职归。
niàn qí jūn shì pín fá yǐ mài sì bǎi shí mǎ èr bǎi pǐ yáng wǔ bǎi tóu biàn gěi zhī
这句话大意是:念其军士贫乏,以麦四百石、马二百匹、羊五百头遍给之。
bā nián hōng yú jiā dì wén zhī zhèn dào mìng yǒu sī hòu zhì fù yí zhào zèng shū zhōng xuān huì suí yuǎn fǔ zhì gōng chén tài shī kāi fǔ yí tóng sān sī shàng zhù guó zhuī fēng lǔ wáng shì zhōng mù
这句话大意是:八年,薨于家,帝闻之震悼,命有司厚致赙仪,诏赠摅忠宣惠绥远辅治功臣、太师、开府仪同三司、上柱国,追封鲁王,谥忠穆。
zi èr cháng yě xian pǔ huà rù sù wèi zhǎng sù gǔ r chì tè shòu cháo liè dài fū jǐ shì zhōng bài jiān chá yù shǐ jì chú hé xī lián fǎng fù shǐ huái xi xuān wèi fù shǐ lèi qiān zhōng shū cān zhī zhèng shì yóu yù shǐ zhōng chéng wèi zhōng shū yòu chéng
这句话大意是:子二:长野仙溥化,入宿卫,掌速古儿赤,特授朝列大夫、给事中,拜监察御史,继除河西廉访副使、淮西宣慰副使,累迁中书参知政事,由御史中丞为中书右丞;。
cì huang hū ér bù huā
这句话大意是:次晃忽而不花。
duǒ er zhǐ
这句话大意是:朵儿只。
duǒ er zhǐ mù huá lí liù shì sūn tuì tuì zi yě
这句话大意是:朵儿只,木华黎六世孙,脱脱子也。
duǒ er zhǐ shēng yī suì ér gū shāo zhǎng bèi sù wèi shì mǔ zhì xiào xǐ dú shū bù xiè xiè shì zhāng jù yú gǔ jūn chén xíng shì zhōng jūn ài mín zhī dào duō suǒ jiū xīn
这句话大意是:朵儿只生一岁而孤,稍长,备宿卫,事母至孝,喜读书,不屑屑事章句,于古君臣行事忠君爱民之道,多所究心。
zhì zhì èr nián shòu zhōng fèng dài fū jí xián xué shì shí nián wèi jí guān
这句话大意是:至治二年,授中奉大夫、集贤学士,时年未及冠。
yī shí tóng yín rú guō guàn zhào shì yán shān wén yuán zhū lǎo jiē qì zhòng zhī
这句话大意是:一时同寅如郭贯、赵世延、邓文原诸老皆器重之。
tiān lì yuán nián duǒ luó tái guó wáng zì shàng dōu lǐng bīng zhì gǔ běi kǒu yǔ dà dū bīng yíng dí
这句话大意是:天历元年,朵罗台国王自上都领兵至古北口,与大都兵迎敌。
shì dìng wén zōng shā duǒ luó tái
这句话大意是:事定,文宗杀朵罗台。
èr nián duǒ er zhǐ xí guó wáng wèi hù bì shàng dōu zhào biàn dào zhì liáo yáng zhī guó
这句话大意是:二年,朵儿只袭国王位,扈跸上都,诏便道至辽阳之国。
shùn dì zhì yuán sì nián duǒ luó tái dì nǎi mán tái shì tài shī bó yán shì wèi guó wáng wèi nǎi qí suǒ dāng xí su yú cháo
这句话大意是:顺帝至元四年,朵罗台弟乃蛮台恃太师伯颜势,谓国王位乃其所当袭,诉于朝。
bó yán qī yù de duǒ er zhǐ dà zhū huán jià zhí wàn liù qiān dìng
这句话大意是:伯颜妻欲得朵儿只大珠环,价直万六千锭。
duǒ er zhǐ wú yǐ yīng zé kǎi rán yuē wáng wèi wǒ zǔ zōng suǒ chuán bù yí cóng rén qiú mǎi
这句话大意是:朵儿只无以应,则慨然曰:“王位我祖宗所传,不宜从人求买。
wǒ zòng bù dé wèi shè wèi zhī yì wǒ zōng zú rén ěr
这句话大意是:我纵不得为,设为之,亦我宗族人耳。
yú shì nǎi mán tái yǐ lù gù de wèi guó wáng ér chú duǒ er zhǐ liáo yáng xíng shěng zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:”于是乃蛮台以赂故得为国王,而除朵儿只辽阳行省左丞相。
yǐ ān jìng wèi zhì mín yòng bù rǎo
这句话大意是:以安靖为治,民用不扰。
liù nián qiān hé nán xíng shěng zuǒ chéng xiàng wéi zhèng rú zài liáo yáng shí
这句话大意是:六年,迁河南行省左丞相,为政如在辽阳时。
xiān shì hé nán fàn mèng wéi luàn yǐ guà wù lián xì zhě qiān bǎi jì
这句话大意是:先是,河南范孟为乱,以诖误连系者千百计。
duǒ er zhǐ zhì pō zhī qí yuān lì yù zhí zhī ér píng zhāng zhèng shì nà lín nǎi yuán wèn guān zhí qí shuō bù cóng
这句话大意是:朵儿只至,颇知其冤,力欲直之,而平章政事纳麟乃元问官,执其说不从。
yǐ ér nà lín hái yán yú cháo yǐ wèi duǒ er zhǐ xīn xùn hàn rén
这句话大意是:已而纳麟还,言于朝,以谓朵儿只心徇汉人。
duǒ er zhǐ wéi rén kuān hóng yǒu dù yì bù xù yě
这句话大意是:朵儿只为人宽弘有度,亦不恤也。
zhì zhèng sì nián qiān jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:至正四年,迁江浙行省左丞相。
shí kàng chéng jiàn jīng zāi huǐ bié r qiè bù huā xiān wèi xiāng shù wù kuān shū duǒ er zhǐ jì zhī xián réng qí jiù mín xīn xī rán
这句话大意是:时杭城荐经灾毁,别儿怯不花先为相,庶务宽纾,朵儿只继之,咸仍其旧,民心翕然。
tīng zhōu kòu qiè fā duǒ er zhǐ diào qiǎn jiàng shì zhāo bǔ zhī wēi xìn suǒ jí shù yuè jí píng
这句话大意是:汀州寇窃发,朵儿只调遣将士招捕之,威信所及,数月即平。
dì jiā qí jī xī jiǔ lóng yī shàng zūn jiǔ
这句话大意是:帝嘉其绩,锡九龙衣、上尊酒。
jū èr nián fāng miàn yàn rán
这句话大意是:居二年,方面晏然。
kàng zhī qí lǎo qǐng jiàn shēng cí rú qián chéng xiàng gù shì
这句话大意是:杭之耆老请建生祠,如前丞相故事。
duǒ er zhǐ cí zhī yuē xī zhě wǒ fù píng zhāng guān zhè shěng wǒ shí shēng yú cǐ yi ěr fù lǎo yǒu ài yú wǒ wǒ yú ěr kàng rén dé wú qíng hu
现代白话:朵儿只辞之曰:“昔者我父平章官浙省,我实生于此,宜你父老有爱于我,我于你杭人得无情乎!
rán jīn tiān xià chéng píng wǒ tāo jū xiàng wèi yú cǐ wéi zhī jǐn shǒu fǎ dù bù rǔ xiān rén zú yǐ hé yòng xū míng wèi
现代白话:然今天下承平,我叨居相位于此,唯知谨守法度不辱先人足了,何用虚名为?
qī nián zhào bài yù shǐ dài fū
这句话大意是:七年,召拜御史大夫。
huì chéng xiàng xū wèi qiū bài zhōng shū zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:会丞相虚位,秋,拜中书左丞相。
dōng shēng yòu chéng xiàng jiān xiū guó shǐ ér tài píng wèi zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:冬,升右丞相、监修国史,而太平为左丞相。
shì shí cháo tíng wú shì jī gǔ lǐ wén zhī shì yǒu zhuì bì jǔ qǐng cì jīng yán jiǎng guān zuò yǐ chóng shèng xué xuǎn qīng wàng guān zhuān diǎn chén yán yǐ qiú zhì dào hé shǒu lìng liù shì shā tài sēng ní jǔ yǐn yì shì shì jiàn tài píng chuán
这句话大意是:是时,朝廷无事,稽古礼文之事,有坠必举,请赐经筵讲官坐,以崇圣学,选清望官专典陈言,以求治道,核守令六事,沙汰僧尼,举隐逸士,事见《太平传》。
suì yú liú shǒu sī xíng zhì hè lǐ qí wù xiān liú hóng xǐ guān jiāng kuì èr xiāng
这句话大意是:岁余,留守司行致贺礼,其物先留鸿禧观,将馈二相。
duǒ er zhǐ jiā chén yù guān zhōng chá zhī wù yǒu fēng shā qí zhì zuǒ xiāng zhě tè fēng
这句话大意是:朵儿只家臣寓观中,察知物有丰杀,其致左相者特丰。
jiā chén jù bái qí shì qǐng què zhī
这句话大意是:家臣具白其事,请却之。
duǒ er zhǐ yuē bǐ zòng bù sòng wǒ yì yòu hé guài
这句话大意是:朵儿只曰:“彼纵不送我,亦又何怪。
jí mìng shòu zhī
这句话大意是:”即命受之。
tán wáng jiā chǎn jì jí yú guān duǒ er zhǐ bǐ yuàn shǐ lù qí shù
这句话大意是:郯王家产既籍于官,朵儿只俾掾史录其数。
míng rì yuàn shǐ yǐ fù
这句话大意是:明日,掾史以复。
hán jiā nè wèi píng zhāng bù zhī chū chéng xiāng mìng bó rán biàn sè huà yuàn shǐ yuē gōng shì xū zì xià ér shàng hé jìng bái chéng xiàng
这句话大意是:韩嘉讷为平章,不知出丞相命,勃然变色,叱掾史曰:“公事须自下而上,何竟白丞相!
lìng kè shěng shǐ fú chū
这句话大意是:”令客省使扶出。
duǒ er zhǐ bù wéi dòng zhī zhě xián fú qí liàng
这句话大意是:朵儿只不为动,知者咸服其量。
jiǔ nián ba chéng xiàng wèi fù wèi guó wáng zhī guó liáo yáng
这句话大意是:九年,罢丞相位,复为国王,之国辽阳。
shí sì nián zhào tuì tuì zǒng bīng nán tǎo
这句话大意是:十四年,诏脱脱总兵南讨。
zhōng shū cān yì gōng bó suì jiàn yán yi fēn qiǎn zhū zōng wáng jí yì xìng wáng jù chū jūn
这句话大意是:中书参议龚伯遂建言:“宜分遣诸宗王及异姓王俱出军。
wú wáng duo ěr chì hòu lù bó suì huò miǎn
现代白话:”吴王朵你赤厚赂伯遂获免。
duǒ er zhǐ dú yuē wú guó jiā shì chén tiān xià yǒu shì zhèng xiào lì zhī qiū yě wú qǐ xiá yǔ xiǎo zi bèi tōng huì lù zāi
现代白话:朵儿只独曰:“我国家世臣,天下有事,政效力之秋也,我岂暇与小子辈通贿赂啊!
jí lǐng bīng chū huái nán tīng tuì tuì jié zhì
这句话大意是:”即领兵出淮南,听脱脱节制。
tuì tuì qiǎn duǒ er zhǐ gōng liù hé bá zhī
这句话大意是:脱脱遣朵儿只攻六合,拔之。
jì ér zhào xuē tuì tuì guān jué ba qí bīng quán duǒ er zhǐ nǎi yǐ běn bù bīng shǒu yáng zhōu
这句话大意是:既而诏削脱脱官爵,罢其兵权,朵儿只乃以本部兵守扬州。
shí wǔ nián hōng yú jūn nián wǔ shí èr
这句话大意是:十五年,薨于军,年五十二。
chū duǒ er zhǐ wèi jí xián xué shì cóng qí cóng xiōng chéng xiàng bài zhù zài shàng dōu
这句话大意是:初,朵儿只为集贤学士,从其从兄丞相拜住在上都。
nán pō zhī biàn bài zhù yù hài
这句话大意是:南坡之变,拜住遇害。
zéi chén tiě shī chì jīn tiě mù r děng bìng yù shā duǒ er zhǐ qí cóng zǐ duo ěr zhí bān fāng bā suì zǒu yì qiè xuē guān shī dōu r qiú miǎn yǐ gù duǒ er zhǐ de tuō yú nán
现代白话:贼臣铁失、赤斤铁木儿等并欲杀朵儿只,其从子朵你直班方八岁,走诣怯薛官失都儿求免,以故朵儿只得脱于难。
duǒ er zhǐ wèi xiāng wu cún dà tǐ ér tài píng zé jiān lǐ shù wu yī shí zhèng quán pō chū yú tài píng qū fù zhě zhòng duǒ er zhǐ chù zhī níng rán bù yǔ jiào
这句话大意是:朵儿只为相,务存大体,而太平则兼理庶务,一时政权颇出于太平,趋附者众,朵儿只处之凝然,不与较。
rán tài píng yì néng tuī ràng jìn lǐ zhōng wài jiē hào wèi xián xiàng yún
这句话大意是:然太平亦能推让尽礼,中外皆号为贤相云。
èr zi duo mán tiē mù ér hàn lín xué shì
这句话大意是:二子:朵蛮帖木儿,翰林学士;。
ǎn mù gē shī lǐ xí guó wáng
这句话大意是:俺木哥失里,袭国王。
duo ěr zhí bān
现代白话:朵你直班。
duo ěr zhí bān zì wéi zhōng mù huá lí qī shì sūn
现代白话:朵你直班,字惟中,木华黎七世孙。
zǔ yuē shuò dé fù yuē bié lǐ gē tiè mù ěr
现代白话:祖曰硕德,父曰别理哥帖木你。
duo ěr zhí bān fu zuì ér gū yù yú cóng zǔ mǔ
现代白话:朵你直班甫晬而孤,育于从祖母。
bài zhù cóng fù yě qǐng yú rén zōng jiàng xǐ shū hù qí jiā
这句话大意是:拜住,从父也,请于仁宗,降玺书护其家。
shāo zhǎng hào dú shū
这句话大意是:稍长,好读书。
nián shí sì jiàn wén zōng shì jiāng xìng shàng dōu qīn yuè yù yī mìng lù yú bù gù zuǒ yòu wú néng shū hàn zì zhě duo ěr zhí bān yǐn bǐ shū zhī
现代白话:年十四,见文宗,适将幸上都,亲阅御衣,命录于簿,顾左右无能书汉字者,朵你直班引笔书之。
wén zōng xǐ yuē shì chén zhī jiā nǎi néng zhī xué qǐ yì de zāi
现代白话:文宗喜曰:“世臣之家乃能知学,岂易得啊!
mìng wèi shàng yī fèng yù xún shòu gōng bù láng zhōng
这句话大意是:”命为尚衣奉御,寻授工部郎中。
yuán tǒng yuán nián zhuó jiān chá yù shǐ
这句话大意是:元统元年,擢监察御史。
shǒu shàng shū qǐng qīn sì zōng miào shè mìng bù yí shù
这句话大意是:首上疏,请亲祀宗庙,赦命不宜数。
yòu chén shí zhèng wǔ shì qí yī yuē tài shǐ yán sān yuè guǐ mǎo wàng yuè shí jì sì yuè wù wǔ shuò rì yòu shí
这句话大意是:又陈时政五事,其一曰:“太史言三月癸卯望月食既,四月戊午朔,日又食。
huáng shàng yi fèn qián gāng xiū xíng zhèng shū yuǎn xié nìng zhuān rèn zhōng liáng zhù kě xiāo mǐ zāi biàn yǐ wéi zhēn xiáng
这句话大意是:皇上宜奋干纲,修刑政,疏远邪佞,颛任忠良,庶可消弭灾变以为祯祥。
èr yuē qīn sì jiāo miào
这句话大意是:”二曰:“亲祀郊庙。
sān yuē bó xuǎn xūn jiù shì chén zhī zǐ duān jǐn zhèng zhí zhī rén qián hòu fǔ dǎo shǐ xī xì zhī shì bù jiē yú mù lǐ sú zhī yán bù jí yú ěr zé shèng dé rì xīn yǐ
现代白话:”三曰:“博选勋旧世臣之子,端谨正直之人,前后辅导,使嬉戏之事不接于目,俚俗之言不及于耳,则圣德日新了。
sì yuē shū jī zhī chén gù yi zūn chǒng rán bì shǎng fá gōng zé mín xīn fú
这句话大意是:”四曰:“枢机之臣固宜尊宠,然必赏罚公,则民心服。
wǔ yuē mǐ ān dào zéi zhèn jiù jī mín
这句话大意是:”五曰:“弭安盗贼,振救饥民。
shì shí rì yuè báo shí liè fēng bào zuò hé běi shān dōng hàn huáng wèi zāi nǎi fù tiáo chén jiǔ shì shàng zhī yī yuē bǐ rì xìng mén jiàn qǐ xíng fá jiàn chà wú gōng zhě jì yú xī shǎng yǒu zuì zhě jiǎo xìng qiú miǎn
这句话大意是:”是时日月薄蚀,烈风暴作,河北、山东旱蝗为灾,乃复条陈九事上之,一曰:“比日幸门渐启,刑罚渐差,无功者觊觎希赏,有罪者侥幸求免。
kǒng xíng zhèng jiàn huī jì gāng jiàn wěn láo chén hé yǐ shì quàn jiān chén wú suǒ jǐng jù
现代白话:恐刑政渐隳,纪纲渐紊,劳臣凭什么示劝,奸臣无所警惧。
èr yuē tiān xià zhī cái jiē chū yú mín mín jié qí lì yǐ zuǒ gōng shàng ér yòng yóu bù zú zé jiē yuàn zhī qì shàng gàn yīn yáng zhī hé shuǐ hàn zāi biàn suǒ yóu shēng yě
这句话大意是:”二曰:“天下之财皆出于民,民竭其力以佐公上,而用犹不足,则嗟怨之气上干阴阳之和,水旱灾变所由生也。
yi zhuān mìng zhōng shū shěng guān èr yuán dū zé hù bù xiáng dìng jiǎn shěng ba bù jí zhī gōng yì zhǐ wú míng zhī shǎng cì
这句话大意是:宜颛命中书省官二员,督责户部详定减省,罢不急之工役,止无名之赏赐。
sān yuē jìn zhōng cháng zuò fó shì quán yí tíng zhǐ
这句话大意是:”三曰:“禁中常作佛事,权宜停止。
sì yuē guān fǔ rì zēng xuǎn fǎ yù bì yi shěng rǒng yuán
这句话大意是:”四曰:“官府日增,选法愈敝,宜省冗员。
wǔ yuē jūn gōng tián
这句话大意是:”五曰均公田。
liù yuē zhù qián bì
这句话大意是:六曰铸钱币。
qī yuē ba shān dōng tián fù zǒng guǎn fǔ
这句话大意是:七曰罢山东田赋总管府。
bā yuē juān hé nán zì shí tián liáng
这句话大意是:八曰蠲河南自实田粮。
jiǔ yuē jìn qǔ jī qiè yú hǎi wài
这句话大意是:九曰禁取姬妾于海外。
zhēng yuè yuán rì cháo hè dà míng diàn duo ěr zhí bān dāng jiū zhèng bān cì jí shàng yán bǎi guān yú yuè bān zhì zhě dāng tóng shī yí lùn yǐ chéng bù jìng
现代白话:正月元日,朝贺大明殿,朵你直班当纠正班次,即上言:“百官逾越班制者,当同失仪论,以惩不敬。
xiān shì jiào fāng guān wèi zài bǎi guān hòu yù shǐ dài fū sā dí chuán zhǐ bǐ rù zhèng bān duo ěr zhí bān zhí bù kě
现代白话:”先是,教坊官位在百官后,御史大夫撒迪传旨俾入正班,朵你直班执不可。
sā dí yuē yù shǐ bù fèng zhào yé
这句话大意是:撒迪曰:“御史不奉诏耶?
duo ěr zhí bān yuē shì bù kě xíng dài fū yi fù zòu kě yě
现代白话:”朵你直班曰:“事不可行,大夫宜覆奏可也。
xī sēng wèi fó shì nèi tíng zuì jiǔ shī huǒ duo ěr zhí bān hé qí bù shǒu jiè lǜ yán shāo gōng diàn zhèn jīng jiǔ zhòng
现代白话:”西僧为佛事内廷,醉酒失火,朵你直班劾其不守戒律,延烧宫殿,震惊九重。
sā dí chuán zhǐ miǎn qí zuì duo ěr zhí bān yòu zhí bù kě yī rì jiān chuán zhǐ zhě bā nǎi yǐ
现代白话:撒迪传旨免其罪,朵你直班又执不可,一日间传旨者八,乃已。
chéng xiàng bó yán yù shǐ dài fū táng qí shì èr jiā jiā nú hù shì wèi mín hài duo ěr zhí bān xún lì zhì kuò zhōu xī bǔ qí rén zhì yú fǎ mín dà yuè
现代白话:丞相伯颜、御史大夫唐其势二家家奴怙势为民害,朵你直班巡历至漷州,悉捕其人致于法,民大悦。
jí hái táng qí shì nù yuē yù shǐ bù lǐ wǒ yǐ shèn rǔ wǒ jiā rén wǒ hé miàn mù jiàn rén yé
这句话大意是:及还,唐其势怒曰:“御史不礼我已甚,辱我家人,我何面目见人耶?
dá yuē duo ěr zhí bān zhī fèng fǎ ér yǐ tā bù zhī yě
现代白话:”答曰:“朵你直班知奉法而已,它不知也。
táng qí shì cóng zǐ mǎ mǎ shā wèi qīn chá qīn jūn zhǐ huī shǐ zì héng bù fǎ duo ěr zhí bān hé zòu zhī
现代白话:”唐其势从子马马沙为钦察亲军指挥使,恣横不法,朵你直班劾奏之。
mǎ mǎ shā yīn jí wú lài zǐ yù jiā hài huì táng qí shì bèi zhū nǎi ba
这句话大意是:马马沙因集无赖子欲加害,会唐其势被诛,乃罢。
qiān tài fǔ jiān gǎi kuí zhāng gé xué shì yuàn gòng fèng xué shì jìn chéng zhì xué shì jiē jiān jīng yán guān yòu shēng shì shū xué shì tóng zhī jīng yán shì
这句话大意是:迁太府监,改奎章阁学士院供奉学士,进承制学士,皆兼经筵官,又升侍书学士、同知经筵事。
shì shí duo ěr zhí bān fu ruò guàn yòu shì jiā zǐ nǎi dú yǐ jīng shù shì dì zuǒ yòu shì yǐ wéi shèng shì
现代白话:是时朵你直班甫弱冠,又世家子,乃独以经术侍帝左右,世以为盛事。
zhì zhèng yuán nián bà xué shì yuàn chú hàn lín xué shì shēng zī shàn dài fū
这句话大意是:至正元年,罢学士院,除翰林学士,升资善大夫。
yú shì jīng yán yì guī hàn lín réng mìng duo ěr zhí bān zhī jīng yán shì
现代白话:于是经筵亦归翰林,仍命朵你直班知经筵事。
shì shí kāng lǐ kuí kuí yǐ hàn lín xué shì chéng zhǐ yì zài jīng yán zài shàng qián fū chén jīng yì duo ěr zhí bān zé wèi fān yì qǔ jìn qí yì duō suǒ qǐ wò jìn zhōng yǔ mì bù chuán
现代白话:是时康里巙巙以翰林学士承旨亦在经筵,在上前敷陈经义,朵你直班则为翻译,曲尽其意,多所启沃,禁中语秘不传。
é qiān dà zōng zhèng fǔ yě kě zā lǔ huǒ chì tīng sòng zhī jì yǐn yù lǜ lìng qǔ dāng shì qíng
这句话大意是:俄迁大宗正府也可紥鲁火赤,听讼之际,引谕律令,曲当事情。
yǒu tóng liáo nián lǎo zhě tàn yuē wú jū shì guān sì shí nián jiàn gōng lùn shì dài shén rén yě
现代白话:有同僚年老者,叹曰:“我居是官四十年,见公论事殆神人也。
zōng wáng yǒu shā qí dà mǔ zhě duo ěr zhí bān yǔ tóng liáo bá shí lì qǐng yú cháo bì zhèng qí zuì
现代白话:”宗王有杀其大母者,朵你直班与同僚拔实力请于朝,必正其罪。
shí xiāng nán zhī
这句话大意是:时相难之。
chū wèi huái dōng sù zhèng lián fǎng shǐ
这句话大意是:出为淮东肃政廉访使。
qiān jiāng nán xíng tái zhì shū shì yù shǐ wèi xíng yòu qiān jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng yǐ jí bù fù
这句话大意是:迁江南行台治书侍御史,未行,又迁江西行省左丞,以疾不赴。
běi hái yǎng jí huáng yá shān zhōng
这句话大意是:北还,养疾黄厓山中。
qǐ wèi zī zhèng yuàn shǐ
这句话大意是:起为资正院使。
wǔ nián bài zhōng shū cān zhī zhèng shì tóng zhī jīng yán shì tí diào xuān wén gé
这句话大意是:五年,拜中书参知政事、同知经筵事,提调宣文阁。
shí zuǎn jí zhì zhèng tiáo gé duo ěr zhí bān yǐ wèi shì shū shàng yǒu zǔ zōng zhì gào ān dé dú chēng jīn rì nián hào
现代白话:时纂集《至正条格》,朵你直班以谓是书上有祖宗制诰,安得独称今日年号;。
yòu lǜ zhōng tiáo gé nǎi qí yī mén ěr ān kě dú yǐ wéi shū míng
这句话大意是:又律中条格乃其一门耳,安可独以为书名。
shí xiāng bù néng cóng wéi chú zhì gào ér yǐ
这句话大意是:时相不能从,唯除制诰而已。
yǒu yǐ shàn yīn yuè de xìng zhě yǒu zhǐ yòng wèi chóng wén jiān chéng
这句话大意是:有以善音乐得幸者,有旨用为崇文监丞。
duo ěr zhí bān tā nǐ yī rén yǐ wén
现代白话:朵你直班它拟一人以闻。
dì nù yuē xuǎn fǎ jǐn yóu zhōng shū shěng yé
这句话大意是:帝怒曰:“选法尽由中书省耶?
duo ěr zhí bān dùn shǒu yuē yòng xìng rén jū qīng xuǎn chén kǒng hòu shì yì bì xià
现代白话:”朵你直班顿首曰:“用幸人居清选,臣恐后世议陛下。
jīn xuǎn tā rén chén zhī zuì yě shěng chén wú yǔ yān
现代白话:今选它人,臣之罪也,省臣无与呢。
dì nǎi yuè
这句话大意是:”帝乃悦。
shēng yòu chéng xún bài yù shǐ zhōng chéng
这句话大意是:升右丞,寻拜御史中丞。
jiān chá yù shǐ hé zòu bié r qiè bù huā zhāng fǔ shàng chù yù shǐ dài fū yì lián zhēn bān wèi jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:监察御史劾奏别儿怯不花,章甫上,黜御史大夫懿怜真班为江浙行省平章政事。
duo ěr zhí bān yuē ruò cǐ zé tái gāng ān zài
现代白话:朵你直班曰:“若此则台纲安在?
nǎi zài shàng zhāng hé zòu bìng liú dài fū bù yǔn
这句话大意是:”乃再上章劾奏,并留大夫,不允。
tái chén jiē shàng yìn shòu cí zhí
这句话大意是:台臣皆上印绶辞职。
dì yù duo ěr zhí bān yuē rǔ qí wú cí
现代白话:帝谕朵你直班曰:“你其毋辞。
duì yuē xiàn gāng huī yǐ chén ān dé dú liú
现代白话:”对曰:“宪纲隳了,臣安得独留?
dì wèi zhī chū tì
这句话大意是:”帝为之出涕。
duo ěr zhí bān jí dù mén xiè bīn kè
现代白话:朵你直班即杜门谢宾客。
xún chū wèi liáo yáng xíng shěng píng zhāng zhèng shì jiē róng lù dài fū
这句话大意是:寻出为辽阳行省平章政事,阶荣禄大夫。
zhì guān xún mín suǒ jí kǔ zhī mǐ sù yáng shǐ xīn tàn zhū huò jiē jiè xiāng mín fàn fù rù chéng ér guì shì tóng nú gōng fǔ lì zú zhēng qiáng mǎi zhī jǐn chou qí bàn zhí
这句话大意是:至官,询民所疾苦,知米粟羊豕薪炭诸货皆藉乡民贩负入城,而贵室僮奴、公府隶卒争强买之,仅酬其半直。
yòu qí sú biān liǔ wèi dòu dà xiǎo bù yī háo jiǎ huá kuài dé yǐ gāo xià qí shǒu mín xián bìng zhī
这句话大意是:又其俗编柳为斗,大小不一,豪贾猾侩得以高下其手,民咸病之。
jí chì yǒu sī lì fáng jìn qí chēng liáng zhū wù nǎi bì jí ér jià zì píng
这句话大意是:即饬有司厉防禁,齐称量,诸物乃毕集而价自平。
yòu cún xù gū lǎo píng zhǔn qián fǎ qīng quán xuǎn tài xū lì shèn gōu jī xīng fèi zhuì jù xì bì jǔ
这句话大意是:又存恤孤老,平准钱法,清铨选,汰胥吏,慎勾稽,兴废坠,巨细毕举。
gǒu yǒu zuì suī xūn jiù bù dài
这句话大意是:苟有罪,虽勋旧不贷。
wáng dǐ bǎi sī wén fēng sǒng jù
这句话大意是:王邸百司闻风悚惧。
zhào wèi tài cháng lǐ yí yuàn shǐ é qiān zhōng zhèng shǐ yòu qiān zī zhèng shǐ
这句话大意是:召为太常礼仪院使,俄迁中政使,又迁资正使。
huì dào qǐ hé nán dì yōu zhī
这句话大意是:会盗起河南,帝忧之。
bài zhōng shū píng zhāng zhèng shì jiē guāng lù dài fu
这句话大意是:拜中书平章政事,阶光禄大夫。
shǒu yán zhì guó zhī dào gāng cháng wéi zhòng
这句话大意是:首言:“治国之道,纲常为重。
qián xī tái yù shǐ zhāng huán fú jié sǐ yì bù wū yú kòu yi shǒu jīng zhī yǐ quàn lái zhě
这句话大意是:前西台御史张桓伏节死义,不污于寇,宜首旌之,以劝来者。
yòu yán yi shǒu jīng xiāng hú guǎng yǐ jué hòu huàn
这句话大意是:”又言:“宜守荆襄、湖广以绝后患。
yòu shù lùn zǔ zōng zhī yòng bīng fěi zhuān yú shā rén gài bì yǒu qí dào yān
现代白话:”又数论:“祖宗之用兵,匪专于杀人,盖必有其道呢。
jīn chàng luàn zhě zhǐ shù rén gù nǎi jǐn zuò zhōng huá zhī mín wèi pàn nì qǐ zú yǐ fú rén xīn
这句话大意是:今倡乱者止数人,顾乃尽坐中华之民为畔逆,岂足以服人心。
qí yán pō wǔ chéng xiàng tuì tuì yì
这句话大意是:”其言颇迕丞相脱脱意。
shí tuì tuì yǐ xìn zuǒ sī láng zhōng rǔ zhōng bǎi yuán wài láng bó tiē mù ér gù liǎng rén yīn shàn quán yòng shì ér duo ěr zhí bān zhèng sè lì cháo wú suǒ fù lì
现代白话:时脱脱倚信左司郎中你中柏、员外郎伯帖木儿,故两人因擅权用事,而朵你直班正色立朝,无所附丽。
shì shǎn zhōu wēi jí yīn chū wèi shǎn xī xíng tái yù shǐ dài fū
这句话大意是:适陕州危急,因出为陕西行台御史大夫。
xíng zhì zhōng tú wén shāng zhōu xiàn wǔ guān bù shǒu jí qīng jì zhòu yè jiān chéng zhì fèng yuán ér zéi yǐ zhì hóng mén
这句话大意是:行至中途,闻商州陷,武关不守,即轻骑昼夜兼程至奉元,而贼已至鸿门。
lì bái juān rì shǔ shì bù xǔ yuē zéi shì ruò cǐ shàng hé gù yīn yáng jū jì zāi
现代白话:吏白涓日署事,不许,曰:“贼势若此,尚何顾阴阳拘忌啊!
jí jiù shǔ
这句话大意是:”即就署。
shěng tái sù yǐ jǔ cuò wèi xián bù xiāng jù lùn shì
这句话大意是:省、台素以举措为嫌,不相聚论事。
duo ěr zhí bān yuē duō shì rú cǐ è de yǐ cháng lì lùn
现代白话:朵你直班曰:“多事如此,恶得以常例论?
nǎi yǔ xíng shěng píng zhāng duo duo yuē wǔ rì yī huì jí
这句话大意是:”乃与行省平章朵朵约五日一会集。
xún yǒu zhǐ mìng yǔ duo duo pián yí tóng tǎo zéi jí dū zhū jūn fù shāng zhōu
这句话大意是:寻有旨,命与朵朵便宜同讨贼,即督诸军复商州。
nǎi xiū zhù fèng yuán chéng lěi
这句话大意是:乃修筑奉元城垒。
mù mín wèi bīng chū kù suǒ cáng yín wèi dà qián shè ér zhōng de zhě shǎng zhī yóu shì rén jiē wèi jīng bīng
这句话大意是:募民为兵,出库所藏银为大钱,射而中的者赏之,由是人皆为精兵。
jīn shāng yì bīng yǐ shòu pí wèi shǐ fáng zhuàng rú hù hào máo hú lú jūn shén jīng ruì liè qí gōng yǐ wén cì chì shū bāo jiǎng zhī yóu shì qí jūn suì shèng ér guó jiā huò qí yòng
这句话大意是:金、商义兵以兽皮为矢房,状如瓠,号毛葫芦军,甚精锐,列其功以闻,赐敕书褒奖之,由是其军遂盛,而国家获其用。
jīn zhōu yóu xìng yuán fèng xiáng dá fèng yuán dào lǐ huí yuǎn nǎi kāi yì gǔ chuàng zhì qī yì lù jìn yǐ biàn
这句话大意是:金州由兴元、凤翔达奉元,道里回远,乃开义谷,创置七驿,路近以便。
shí yù shǐ dài fū yě xiān tiē mù ér shī bài yú hé nán xī tái yù shǐ měng gǔ lǔ hǎi yá fàn wén děng shí èr rén hé zòu zhī
这句话大意是:时御史大夫也先帖木儿师败于河南,西台御史蒙古鲁海牙、范文等十二人劾奏之。
duo ěr zhí bān dāng shǔ zì gù wèi zuǒ yòu yuē wú qí wèi píng zhāng hú guǎng yǐ
现代白话:朵你直班当署字,顾谓左右曰:“我其为平章湖广了。
wèi jǐ mìng xià guǒ rán
这句话大意是:”未几命下,果然。
yě xiān tiē mù ér zhě tuì tuì zhī dì zhāng jì shàng tuì tuì nù gù zuǒ qiān duo ěr zhí bān ér yù shǐ shí èr rén jiē jiàn chù
现代白话:也先帖木儿者,脱脱之弟,章既上,脱脱怒,故左迁朵你直班,而御史十二人皆见黜。
guān zhōng rén zhē dào tì qì yuē shēng wǒ zhě gōng yě hé jù qù wǒ ér bù liú hu
这句话大意是:关中人遮道涕泣曰:“生我者公也,何遽去我而不留吗?
duo ěr zhí bān wèi qiǎn zhī bù tīng nǎi cóng jiàn dào dé chū
现代白话:”朵你直班慰遣之,不听,乃从间道得出。
zhì chóng qìng wén jiāng líng xiàn dào lù zǔ bù kě xíng huò qǐng shǎo liú yǐ sì zhī bù cóng qī bì dá nǎi yǐ
这句话大意是:至重庆,闻江陵陷,道路阻不可行,或请少留以俟之,不从,期必达乃已。
hú guǎng xíng shěng shí quán zhì lǐ zhōu jì zhì lǜ zhū jūn yǐ fǎ ér shòu nà sù zhě yǐ guān rén xīn xī rán
这句话大意是:湖广行省时权治澧州,既至,律诸军以法,而授纳粟者以官,人心翕然。
rǔ zhōng bǎi bó tiē mù ér yán yú chéng xiàng yuē bù shā duo ěr zhí bān zé chéng xiàng zhōng bù ān
现代白话:你中柏、伯帖木儿言于丞相曰:“不杀朵你直班,则丞相终不安。
gài wèi qí dì yì suǒ juàn shǔ bì fù yòng ěr
这句话大意是:”盖谓其帝意所眷属,必复用耳。
nǎi mìng duo ěr zhí bān zhí zhuān gōng jǐ jūn shí
现代白话:乃命朵你直班职专供给军食。
shí guān lǐn suǒ chǔ wú jǐ jí yán zhōu mín yǒu sù zhě qīn yǔ jiǔ yù quàn zhī ér dài qí sù yuē sì cháo tíng bān chāo zhì jí hái yǐ zhí mín wú bù cóng zhě
这句话大意是:时官廪所储无几,即延州民有粟者,亲予酒谕劝之而贷其粟,约俟朝廷颁钞至即还以直,民无不从者。
yòu qiǎn guān dí sù hé nán sì chuān zhī jìng mín wén qí míng zhēng shū sù yǐ zhù jūn xiǎng
这句话大意是:又遣官籴粟河南、四川之境,民闻其名,争输粟以助军饷。
yòu chéng bó yán bù huā fāng zǒng bīng chéng shùn fēng zhǐ shù qīn rǔ zhī
这句话大意是:右丞伯颜不花方总兵,承顺风旨,数侵辱之。
duo ěr zhí bān bù wéi dòng
现代白话:朵你直班不为动。
huì guān jūn fù wǔ chāng zhì qí huáng bó yán bù huā bǎi jì zhēng suǒ wú bù gěi zhī yóu yù yán qí gōng xū shī qī
这句话大意是:会官军复武昌,至蕲、黄伯颜不花百计征索,无不给之,犹欲言其供需失期。
dá là hǎn jūn shuài wáng bù huā fèn yán yuē píng zhāng guó zhī guì chén jīn zuò bù zhòng yīn shí wú zhēn wèi tú wèi wǒ cáo jūn shí ěr
这句话大意是:达剌罕军帅王不花奋言曰:“平章国之贵臣,今坐不重茵,食无珍味,徒为我曹军食耳。
jīn bǎi xū lì bàn gù yóu yù wū zhī shì wú rén xīn yě
这句话大意是:今百需立办,顾犹欲诬之,是无人心也。
wǒ cáo biàn dāng sàn huán xiāng lǐ yǐ
现代白话:我曹便当散还乡里了。
tuì tuì qiǎn guó zǐ zhù jiào wán zhě zhì jūn zhōng fēng shǐ hài zhī
这句话大意是:”脱脱遣国子助教完者至军中,风使害之。
wán zhě zhì zé fǎn jiā jìng lǐ yǔ rén yuē píng zhāng xūn jiù zhī jiā guó zhī xiáng ruì wú gǒu shāng zhī zé rén jiāng bù shí wú yú yǐ
现代白话:完者至,则反加敬礼,语人曰:“平章勋旧之家,国之祥瑞,我苟伤之,则人将不食我余了。
duo ěr zhí bān sù yǒu fēng jí jūn zhōng gǎn wù lù suǒ huàn rì jù suì zú yú huáng zhōu lán xī yì nián sì shí
现代白话:”朵你直班素有风疾,军中感雾露,所患日剧,遂卒于黄州兰溪驿,年四十。
duo ěr zhí bān lì cháo yǐ fú chí míng jiào wéi jǐ rèn jiàn bá rén cái ér bù yǐ wèi sī ēn
现代白话:朵你直班立朝,以扶持名教为己任,荐拔人才而不以为私恩。
liú xīn jīng shù fán yī luò zhū rú zhī shū wèi cháng qù shǒu
这句话大意是:留心经术,凡伊、洛诸儒之书,未尝去手。
xǐ wèi wǔ yán shī yú zì huà yóu jīng
这句话大意是:喜为五言诗,于字画尤精。
hàn lín xué shì chéng zhǐ lín chuān wēi sù cháng kè yú duo ěr zhí bān jiàn zhī yuē míng gōng zhī xué dāng wù ān guó jiā lì ràng jì wú wèi liú shén yú mò yì
现代白话:翰林学士承旨临川危素,尝客于朵你直班,谏之曰:“明公之学,当务安国家、利让稷,毋为留神于末艺。
duo ěr zhí bān shēn fú qí yán
现代白话:”朵你直班深服其言。
qí zài jīng yán kāi chén dà yì wèi duō
这句话大意是:其在经筵,开陈大义为多。
jiān cǎi qián xián yí yán gè yǐ lèi cì wéi shū fán sì juǎn yī yuē xué běn èr yuē jūn dào sān yuē chén zhí sì yuē guó zhèng
这句话大意是:间采前贤遗言,各以类次,为书凡四卷,一曰《学本》,二曰《君道》,三曰《臣职》,四曰《国政》。
míng dào hòu lún zhì xíng jī gǔ yóu yì wǔ zhě xué běn zhī mù yě
这句话大意是:明道、厚伦、制行、稽古、游艺,五者《学本》之目也;。
jìng tiān ài mín zhī rén nà jiàn zhì nèi wǔ zhě jūn dào zhī mù yě
这句话大意是:敬天、爱民、知人、纳谏、治内,五者《君道》之目也;。
zǎi fǔ tái chá shǒu lìng jiàng shuài xiè yù wǔ zhě chén zhí zhī mù yě
这句话大意是:宰辅、台察、守令、将帅、暬御,五者《臣职》之目也;。
xīng xué xùn nóng lǐ cái shěn xíng yì bīng wǔ zhě guó zhèng zhī mù yě
这句话大意是:兴学、训农、理财、审刑、议兵,五者《国政》之目也。
dì lǎn ér shàn zhī cì míng yuē zhì yuán tōng xùn cáng yú xuān wén gé
这句话大意是:帝览而善之,赐名曰《治原通训》,藏于宣文阁。
èr zi tiě gù sī tiè mù ér dǔ jiān tiè mù ér
这句话大意是:二子:铁固思帖木而、笃坚帖木而。
ā lǔ tú
这句话大意是:阿鲁图。
ā lǔ tú bó ěr shù sì shì sūn
现代白话:阿鲁图,博你术四世孙。
fù mù là hū
这句话大意是:父木剌忽。
ā lǔ tú yóu jīng zhèng jiān xí zhí wèi qiè xuē guān zhǎng huán wèi suì bài hàn lín xué shì chéng zhǐ qiān zhī shū mì yuàn shì
这句话大意是:阿鲁图由经正监袭职为怯薛官,掌环卫,遂拜翰林学士承旨,迁知枢密院事。
zhì yuán sān nián xí fēng guǎng píng wáng
这句话大意是:至元三年,袭封广平王。
zhì zhèng sì nián tuì tuì cí xiàng wèi shùn dì wèn shuí kě dài tuì tuì wèi xiāng zhě tuì tuì yǐ ā lǔ tú jiàn
这句话大意是:至正四年,脱脱辞相位,顺帝问谁可代脱脱为相者,脱脱以阿鲁图荐。
wǔ yuè zhào bài zhōng shū yòu chéng xiàng jiān xiū guó shǐ ér bié r qiè bù huā wèi zuǒ chéng xiàng cóng jià xíng xìng měi tóng chē chū rù yī shí cháo yě yǐ èr xiāng xié hé wèi xǐ
这句话大意是:五月,诏拜中书右丞相、监修国史,而别儿怯不花为左丞相,从驾行幸,每同车出入,一时朝野以二相协和为喜。
shí zhào xiū liáo jīn sòng sān shǐ ā lǔ tú wèi zǒng cái
这句话大意是:时诏修辽、金、宋三史,阿鲁图为总裁。
wǔ nián sān shǐ chéng
这句话大意是:五年,三史成。
shí yuè ā lǔ tú děng jì yǐ qí shū jìn dì yù xuān wén gé ā lǔ tú fù yǔ píng zhāng zhèng shì tiē mù ér tǎ shi tài píng shàng zòu tài zǔ qǔ jīn shì zǔ píng sòng hùn yī qū yǔ diǎn zhāng tú jí jiē guī mì fǔ
这句话大意是:十月,阿鲁图等既以其书进,帝御宣文阁,阿鲁图复与平章政事帖木儿塔识、太平上奏:“太祖取金,世祖平宋,混一区宇,典章图籍皆归秘府。
jīn bì xià yǐ sān guó shì jì mìng rú shì zuǎn xiū ér chén ā lǔ tú zǒng cái
这句话大意是:今陛下以三国事绩命儒士纂修,而臣阿鲁图总裁。
chén sù bù dú hàn rén wén shū wèi jiě qí yì
这句话大意是:臣素不读汉人文书,未解其义。
jīn zhě jìn chéng wàn jī zhī xiá qǐ yǐ bèi yǐ lǎn
这句话大意是:今者进呈,万机之暇,乞以备乙览。
dì yuē cǐ shì qīng chéng wèi jiě shǐ shū suǒ xì shén zhòng fēi rú shì fàn zuò wén zì yě
这句话大意是:”帝曰:“此事卿诚未解,史书所系甚重,非儒士泛作文字也。
bǐ yī guó rén jūn xíng shàn zé guó xìng zhèn wèi jūn zhě yi qǔ yǐ wéi fǎ
这句话大意是:彼一国人君行善则国兴,朕为君者宜取以为法;。
bǐ yī zhāo xíng è zé guó fèi zhèn dāng qǔ yǐ wéi jiè
这句话大意是:彼一朝行恶则国废,朕当取以为戒。
rán qǐ zhǐ jǐng quàn rén jūn qí jiān yì yǒu wéi zǎi xiàng shì shàn zé qīng děng yí fǎng xiào è zé yi jiān jiè
这句话大意是:然岂止儆劝人君,其间亦有为宰相事,善则卿等宜仿效,恶则宜监戒。
zhèn yǔ qīng děng jiē dāng qǔ qián dài shàn è wèi miǎn
这句话大意是:朕与卿等皆当取前代善恶为勉。
zhèn huò sī yǒu wèi zhì qīng děng qí yán zhī
这句话大意是:朕或思有未至,卿等其言之。
ā lǔ tú dùn shǒu wǔ dǎo ér chū
这句话大意是:”阿鲁图顿首舞蹈而出。
yòu sī láng zhōng chén sī qiān jiàn yán zhū shì ā lǔ tú yuē zuǒ yòu sī zhī zhí suǒ yǐ zàn zhù zǎi xiàng
这句话大意是:右司郎中陈思谦建言诸事,阿鲁图曰:“左右司之职所以赞助宰相。
jīn láng zhōng yǒu suǒ yán yǔ wǒ bèi gòng yì jiàn zhū xíng shì hé bì bié wéi wén zì zì yǒu suǒ chén yé
这句话大意是:今郎中有所言,与我辈共议见诸行事,何必别为文字自有所陈耶?
láng zhōng ruò jū tā guān zé kě jiàn yán jīn jū zuǒ yòu sī ér jiàn yán shì tú yù xiǎn yī jǐ zì néng yán ěr
这句话大意是:郎中若居他官,则可建言,今居左右司而建言,是徒欲显一己自能言耳。
jiāng zhì wǒ bèi yú hé de
这句话大意是:将置我辈于何地?
sī qiān dà cán fú
这句话大意是:”思谦大惭服。
yī rì yǔ liáo zuǒ yì chú xíng bù shàng shū zǎi zhí yǒu suǒ jǔ huò nán zhī yuē cǐ rén róu ruǎn fēi xíng bù suǒ kě yòng
这句话大意是:一日,与僚佐议除刑部尚书,宰执有所举,或难之曰:“此人柔软,非刑部所可用。
ā lǔ tú yuē miào táng jí jīn xuǎn kuài zi yé
这句话大意是:”阿鲁图曰:“庙堂即今选侩子耶?
ruò xuǎn kuài zi xū xuǎn qiáng zhuàng rén
这句话大意是:若选侩子,须选强壮人。
shàng shū yù qí xiáng yàn xíng dú ěr ruò bù wǎng rén bù huài fǎ jí shì hǎo xíng guān hé bì qiú qiáng zhuàng rén yé
这句话大意是:尚书欲其详谳刑牍耳,若不枉人,不坏法,即是好刑官,何必求强壮人耶?
zuǒ yòu wú yǐ dá
这句话大意是:”左右无以答。
qí wèi zhì zhī dà tǐ lèi rú cǐ
这句话大意是:其为治知大体,类如此。
xiān shì bié r qiè bù huā cháng yǔ ā lǔ tú móu jǐ hài tuì tuì
这句话大意是:先是,别儿怯不花尝与阿鲁图谋挤害脱脱。
ā lǔ tú yuē wǒ děng qǐ néng jiǔ jū xiàng wèi dāng yì yǒu tuì xiū zhī rì rén jiāng wèi wǒ hé
这句话大意是:阿鲁图曰:“我等岂能久居相位,当亦有退休之日,人将谓我何?
bié r qiè bù huā lǚ yǐ wéi yán zhōng bù cóng
这句话大意是:”别儿怯不花屡以为言,终不从。
liù nián bié r qiè bù huā nǎi fěng jiān chá yù shǐ hé zòu ā lǔ tú bù yí jū xiàng wèi ā lǔ tú jí bì chū chéng
这句话大意是:六年,别儿怯不花乃讽监察御史劾奏阿鲁图不宜居相位,阿鲁图即避出城。
qí yīn dǎng jiē wèi zhī bù píng qǐng yuē chéng xiàng suǒ xíng jiē shàn ér yù shǐ yán zhě wú lǐ chéng xiàng hé bù jiàn dì zì chén dì bì biàn yān
现代白话:其姻党皆为之不平,请曰:“丞相所行皆善,而御史言者无理,丞相何不见帝自陈,帝必辩呢。
ā lǔ tú yuē wǒ bó ěr shù shì yì qǐ chéng xiàng wéi nán de yé
现代白话:”阿鲁图曰:“我博你术世裔,岂丞相为难得耶?
dàn dì mìng wǒ bù gǎn cí jīn yù shǐ hé wǒ wǒ yi jí qù
这句话大意是:但帝命我不敢辞,今御史劾我,我宜即去。
gài yù shǐ tái nǎi shì zǔ suǒ shè zhì wǒ ruò yǔ yù shǐ kàng jí yǔ shì zǔ kàng yǐ
现代白话:盖御史台乃世祖所设置,我若与御史抗,即与世祖抗了。
ěr děng wú fù yán
现代白话:你等无复言。
ā lǔ tú jì bà qù míng nián bié r qiè bù huā suì wèi yòu chéng xiàng bù jiǔ yì qù
这句话大意是:“阿鲁图既罢去,明年,别儿怯不花遂为右丞相,不久亦去。
shí yī nián ā lǔ tú fù qǐ wèi tài fù chū shǒu hé lín biān hōng wú sì
这句话大意是:十一年,阿鲁图复起为太傅,出守和林边,薨,无嗣。
niǔ de gāi
这句话大意是:纽的该。
niǔ de gāi bó ěr shù zhī sì shì sūn yě
现代白话:纽的该,博你术之四世孙也。
zǎo suì bèi sù wèi lèi qiān tóng zhī shū mì yuàn shì jì ér fèi chǔ yú jiā
这句话大意是:早岁备宿卫,累迁同知枢密院事,既而废处于家。
shùn dì zhì yuán wǔ nián fèng shǐ xuān fǔ dá dá zhī de zhěng lǐ yǒu sī bù gōng bù fǎ shì sān shí yú tiáo yóu shì cháo tíng zhī qí cái shēng zhī lǐng běi xíng shū mì yuàn shì
这句话大意是:顺帝至元五年,奉使宣抚达达之地,整理有司不公不法事三十余条,由是朝廷知其才,升知岭北行枢密院事。
zhì zhèng shí wǔ nián zhào bài zhōng shū píng zhāng zhèng shì qiān zhī shū mì yuàn shì
这句话大意是:至正十五年,召拜中书平章政事,迁知枢密院事。
shí qī nián yǐ tài wèi zǒng shān dōng zhū jūn shǒu zhèn dōng chāng lù jī tuì tián fēng bīng
这句话大意是:十七年,以太尉总山东诸军,守镇东昌路,击退田丰兵。
shí bā nián tián fēng fù xiàn jǐ níng jìn bī dōng chāng
这句话大意是:十八年,田丰复陷济宁,进逼东昌。
niǔ de gāi yǐ fá liáng qì chéng tuì tún bǎi xiāng dōng chāng suì xiàn
这句话大意是:纽的该以乏粮弃城,退屯柏乡,东昌遂陷。
hái jīng shī bài zhōng shū tiān shè zuǒ chéng xiàng yǔ tài píng tóng jū xiàng wèi
这句话大意是:还京师,拜中书添设左丞相,与太平同居相位。
niǔ de gāi yǒu shí liàng chǔ shì píng yǔn
这句话大意是:纽的该有识量,处事平允。
wō rén gōng jīn fù zhōu shā hóng jūn jù qí zhōu zhě jí zòu qiǎn rén wǎng shǎng lài ér fǔ ān zhī
这句话大意是:倭人攻金复州,杀红军据其州者,即奏遣人往赏赉而抚安之。
zhè xi zhāng shì chéng jì jiàng niǔ de gāi chǔ zhì jiāng nán zhū shì xián de qí yi shì chéng dà fú
这句话大意是:浙西张士诚既降,纽的该处置江南诸事,咸得其宜,士诚大服。
xīng hé lù fù mín tiáo xì zǐ fù xì yù chē zài chǔ bì zhì jīng shī xíng lù yǐ gù xíng bù guān chí qí shì jiǔ bù jué
这句话大意是:兴和路富民调戏子妇,系狱,车载楮币至京师行赂,以故刑部官持其事久不决。
niǔ de gāi nǎi chú xíng bù shì láng wèi xīng hé lù dá lǔ huā chì bǐ jué qí shì fù mín suì zì yì sǐ
这句话大意是:纽的该乃除刑部侍郎为兴和路达鲁花赤,俾决其事,富民遂自缢死。
fán shòu guān wéi cái shì xuǎn bù yòng sī rén zhòng chēng qí yǒu dà chén tǐ
这句话大意是:凡授官,惟才是选,不用私人,众称其有大臣体。
yǐ ér jù bà xiāng qiān zhī shū mì yuàn shì
这句话大意是:已而遽罢相,迁知枢密院事。
cháng wò bìng wèi qí suǒ zhī yuē tài píng zhēn zǎi xiàng cái yě
这句话大意是:尝卧病,谓其所知曰:“太平真宰相才也。
wǒ jí gù bù qǐ ér tài píng yì bù néng jiǔ yú wèi cǐ kě tàn yě
这句话大意是:我疾固不起,而太平亦不能久于位,此可叹也。
cháo guān zhì mén hòu jí zhě jiē xiè qiǎn zhī
这句话大意是:”朝官至门候疾者,皆谢遣之。
èr shí nián zhēng yuè zú
这句话大意是:二十年正月卒。