元史 · 宋濂 · Chapter 171 of 210

列传·卷五十八

PinyinModern Translation
Size

liú yīn

这句话大意是:刘因。

liú yīn zì mèng jí bǎo dìng róng chéng rén

这句话大意是:刘因,字梦吉,保定容城人。

shì wèi rú jiā wǔ shì zǔ cóng shēng dūn wǔ xiào wèi lín táo fǔ lù shì pàn guān fǎng fǎng shēng fèng yì dài fū zhōng shān fǔ lù shì yǔ yǔ shēng bǐng shàn jīn zhēn yòu zhōng nán xǐ

这句话大意是:世为儒家,五世祖琮生敦武校尉、临洮府录事判官昉,昉生奉议大夫、中山府录事俣,俣生秉善,金贞祐中南徙。

qí dì guó bǎo dēng xīng dìng jìn shì dì zhōng fèng zhí dài fū shū mì yuàn jīng lì

这句话大意是:其弟国宝,登兴定进士第,终奉直大夫、枢密院经历。

bǐng shàn shēng shù shù yīn zhī fù yě

这句话大意是:秉善生述,述,因之父也。

suì rén chén shù shǐ běi guī kè yì wèn xué suì xìng lǐ zhī shuō hǎo cháng xiào

这句话大意是:岁壬辰,述始北归,刻意问学,邃性理之说,好长啸。

zhōng tǒng chū zuǒ sān bù shàng shū liú sù xuān fǔ zhēn dìng pì wǔ yì lìng yǐ jí cí guī

这句话大意是:中统初,左三部尚书刘肃宣抚真定,辟武邑令,以疾辞归。

nián sì shí wèi yǒu zi tàn yuē tiān guǒ shǐ wǒ wú zi zé yǐ yǒu zi bì lìng dú shū

这句话大意是:年四十未有子,叹曰:“天果使我无子则已,有子必令读书。

yīn shēng zhī xī shù mèng shén rén mǎ zài yī r zhì qí jiā yuē shàn yǎng zhī

这句话大意是:”因生之夕,述梦神人马载一儿至其家,曰:“善养之。

jì jué ér shēng nǎi míng yuē yīn zì mèng jì hòu gǎi jīn míng jí zì

这句话大意是:”既觉而生,乃名曰骃,字梦骥,后改今名及字。

yīn tiān zī jué rén

这句话大意是:因天资绝人。

sān suì shi shū rì jì qiān bǎi yán guò mù jí chéng sòng liù suì néng shī qī suì néng zhǔ wén luò bǐ jīng rén

这句话大意是:三岁识书,日记千百言,过目即成诵,六岁能诗,七岁能属文,落笔惊人。

fu ruò guàn cái qì chāo mài rì yuè fāng cè sī de rú gǔ rén zhě you zhī zuò xī shèng jiě

这句话大意是:甫弱冠,才器超迈,日阅方册,思得如古人者友之,作《希圣解》。

guó zǐ sī yè yàn mí jiān jiào shòu zhēn dìng yīn cóng zhī yóu tóng shě shēng jiē mò néng jí

这句话大意是:国子司业砚弥坚教授真定,因从之游,同舍生皆莫能及。

chū wèi jīng xué jiū xùn gǔ shū shì zhī shuō zhé tàn yuē shèng rén jīng yì dài bù zhǐ cǐ

这句话大意是:初为经学,究训诂疏释之说,辄叹曰:“圣人精义,殆不止此。

jí de zhōu chéng zhāng shào zhū lǚ zhī shū yī jiàn néng fā qí wēi yuē wǒ gù wèi dāng yǒu shì yě

这句话大意是:”及得周、程、张、邵、朱、吕之书,一见能发其微,曰:“我固谓当有是也。

jí píng qí xué zhī suǒ cháng ér yuē shào zhì dà yě

这句话大意是:”及评其学之所长,而曰:“邵,至大也;。

zhōu zhì jīng yě

这句话大意是:周,至精也;。

chéng zhì zhèng yě

这句话大意是:程,至正也;。

zhū zǐ jí qí dà jǐn qí jīng ér guàn zhī yǐ zhèng yě

这句话大意是:朱子,极其大,尽其精,而贯之以正也。

qí gāo jiàn yuǎn shí lǜ lèi cǐ

这句话大意是:”其高见远识率类此。

yīn zǎo sàng fù shì jì mǔ xiào yǒu fù zǔ sàng wèi zàng tóu shū xiān yǒu hàn lín dài zhì yáng shù lián ér zhù zhī shǐ kè xiāng shì

这句话大意是:因蚤丧父,事继母孝,有父、祖丧未葬,投书先友翰林待制杨恕,怜而助之,始克襄事。

yīn xìng bù gǒu hé bù wàng jiāo jiē jiā suī shén pín fēi qí yì yī jiè bù qǔ

这句话大意是:因性不苟合,不妄交接,家虽甚贫,非其义,一介不取。

jiā jū jiào shòu shī dào zūn yán

这句话大意是:家居教授,师道尊严。

dì zǐ zào qí mén zhě suí cái qì jiào zhī jiē yǒu chéng jiù

这句话大意是:弟子造其门者,随材器教之,皆有成就。

gōng qīng guò bǎo dìng zhě zhòng wén yīn míng wǎng wǎng lái yè yīn duō xùn bì bù yǔ xiāng jiàn bù zhī zhě huò yǐ wéi ào fú xù yě

这句话大意是:公卿过保定者众,闻因名,往往来谒,因多逊避,不与相见,不知者或以为傲,弗恤也。

cháng ài zhū gě kǒng míng jìng yǐ xiū shēn zhī yǔ biǎo suǒ jū yuē jìng xiū

这句话大意是:尝爱诸葛孔明静以修身之语,表所居曰“静修”。

bù hū mù yǐ yīn xué xíng jiàn yú cháo zhì yuán shí jiǔ nián yǒu zhào zhēng yīn zhuó chéng dé láng yòu zàn shàn dài fū

这句话大意是:不忽木以因学行荐于朝,至元十九年,有诏征因,擢承德郎、右赞善大夫。

chū yù huáng jiàn xué gōng zhōng mìng zàn shàn wáng xún jiào jìn shì zǐ dì xún zú nǎi mìng yīn jì zhī

这句话大意是:初,裕皇建学宫中,命赞善王恂教近侍子弟,恂卒,乃命因继之。

wèi jǐ yǐ mǔ jí cí guī

这句话大意是:未几,以母疾辞归。

míng nián dīng nèi jiān

这句话大意是:明年,丁内艰。

èr shí bā nián zhào fù qiǎn shǐ zhě yǐ jí xián xué shì jiā yì dài fū zhēng yīn yǐ jí gù cí qiě shàng shū zǎi xiàng yuē

这句话大意是:二十八年,诏复遣使者,以集贤学士、嘉议大夫征因,以疾固辞,且上书宰相曰:。

yīn zì yòu dú shū jiē wén dà rén jūn zǐ zhī yú lùn suī tā wú suǒ de zhì rú jūn chén zhī yì zì wèi jiàn zhī shén míng

现代白话:因自幼读书,接闻大人有德行的人之余论,虽他无所得,至如君臣之义,自谓见之甚明。

rú yǐ rì yòng jìn shì yán zhī fán wú rén zhī suǒ yǐ de ān jū ér xiá shí yǐ suì qí shēng jù zhī lè zhě shì shuí zhī lì yǔ

现代白话:如以日用近事言之,凡我人之所以得安居而暇食,以遂其生聚之乐者,是谁之力与?

jiē jūn shàng zhī cì yě

这句话大意是:皆君上之赐也。

shì yǐ fán wǒ yǒu shēng zhī mín huò gěi lì yì huò chū zhī néng yì bì gè yǒu yǐ zì xiào yān

现代白话:是以凡我有生之民,或给力役,或出知能,亦必各有以自效呢。

cǐ lǐ shì zhī bì rán xuān wàn gǔ ér bù kě yì ér zhuāng zhōu shì suǒ wèi wú suǒ táo yú tiān dì zhī jiān zhě yě

这句话大意是:此理势之必然,亘万古而不可易,而庄周氏所谓无所逃于天地之间者也。

yīn shēng sì shí sān nián wèi cháng xiào chǐ cùn zhī lì yǐ bào guó jiā yǎng yù shēng chéng zhī dé ér ēn mìng lián zhì yīn shàng gǎn yǎn jiǎn bù chū tān gāo shàng zhī míng yǐ zì mèi yǐ fù wǒ guó jiā zhī yù zhī ēn ér dé zuì yú shèng mén zhōng yōng zhī jiào yě zāi

现代白话:因生四十三年,未尝效尺寸之力,以报国家养育生成之德,而恩命连至,因尚敢偃蹇不出,贪高尚之名以自媚,以负我国家知遇之恩,而得罪于圣门中庸之教也啊!

qiě yīn zhī lì xīn zì yòu jí zhǎng wèi cháng yī rì gǎn wéi yá àn zhuó jué shén gāo nán jì zhī xíng píng xī jiāo yǒu gǒu yǒu yī rì zhī yǎ zhě jiē zhī yīn zhī cǐ xīn yě

这句话大意是:且因之立心,自幼及长,未尝一日敢为崖岸卓绝、甚高难继之行,平昔交友,苟有一日之雅者,皆知因之此心也。

dàn huò zhě de zhī chuán wén bù qiú qí shí zhǐ yú zòng jì zhī jìn sì zhě guān zhī shì yǐ yǒu gāo rén yǐn shì zhī mù wéi gé xià yì zhī yīn zhī wèi cháng yǐ cǐ zì jū yě

这句话大意是:但或者得之传闻,不求其实,止于纵迹之近似者观之,是以有高人隐士之目,惟阁下亦知因之未尝以此自居也。

xiàng zhě xiān chǔ huáng yǐ zàn shàn zhī mìng lái zhào jí yǔ shǐ zhě jù xíng zài fèng zhǐ lìng jiào xué yì jí shí yìng mìng

这句话大意是:向者先储皇以赞善之命来召,即与使者俱行,再奉旨令教学,亦即时应命。

hòu yǐ lǎo mǔ zhòng fēng qǐng huán jiā xǐng shì bù xìng mí liú jìng zāo yōu zhì suì bù fù chū chū qǐ yǒu yì yú bù shì yá

这句话大意是:后以老母中风,请还家省视,不幸弥留,竟遭忧制,遂不复出,初岂有意于不仕邪?

jīn shèng tiān zǐ xuǎn yòng xián liáng yī xīn shí zhèng suī qián rì yǐn huì zhī rén yì jiāng chū ér shì yǐ kuàng yīn píng xī fēi yǐn huì zhě yá

现代白话:今圣天子选用贤良,一新时政,虽前日隐晦之人,亦将出而仕了,况因平昔非隐晦者邪!

kuàng jiā yǐ bù cì zhī chǒng chù zhī yǐ yōu chóng zhī de yá

这句话大意是:况加以不次之宠,处之以优崇之地邪!

shì yǐ xíng liú yì wǎng mìng yǔ xīn wéi bìng wò kōng zhāi huáng kǒng dài zuì

这句话大意是:是以形留意往,命与心违,病卧空斋,惶恐待罪。

yīn sù yǒu léi jí zì qù nián sàng zi yōu huàn zhī yú jì yǐ shān nüè lì xià jí qiū hòu suī píng fù rán jīng shén qì xuè yǐ fēi jiù yǐ

现代白话:因素有羸疾,自去年丧子,忧患之余,继以痁疟,历夏及秋,后虽平复,然精神气血,已非旧了。

bù yì jīn suì wǔ yuè èr shí bā rì nüè jí fù zuò zhì qī yuè chū èr rì zhēng fā jiù jī fù tòng rú cì xià xuè bù yǐ

这句话大意是:不意今岁五月二十八日,疟疾复作,至七月初二日,蒸发旧积,腹痛如刺,下血不已。

zhì bā yuè chū ǒu qǐ yī niàn zì tàn páng wú qī gōng zhī qīn jiā wú jì gāng zhī pū kǒng yī dàn shēn xiān cháo lù bì zhì lèi rén suì qiǎn rén yú róng chéng xiān rén mù cè xiū yíng yī shè tǎng bìng shì bù tuì dāng jū chǔ qí zhōng yǐ dài jìn

这句话大意是:至八月初,偶起一念,自叹旁无期功之亲,家无纪纲之仆,恐一旦身先朝露,必至累人,遂遣人于容城先人墓侧,修营一舍,傥病势不退,当居处其中以待尽。

qiǎn rén zhī jì wèi miǎn gǎn shāng yóu shì bìng shì yì zēng yǐn shí jí jiǎn

这句话大意是:遣人之际,未免感伤,由是病势益增,饮食极减。

zhì èr shí yī rì shǐ zhě chí ēn mìng zhì yīn chū wén zhī huáng bù wú dì bù zhī suǒ cuò xú ér sī zhī qiè wèi gòng zhí suī wèi néng fú bìng ér xíng ér ēn mìng zé bù gǎn bù fú bìng ér bài

这句话大意是:至二十一日,使者持恩命至,因初闻之,惶怖无地,不知所措,徐而思之,窃谓供职虽未能扶病而行,而恩命则不敢不扶病而拜。

yīn yòu lǜ ruò shāo shè chí yí zé bù wéi chén zǐ zhī xīn yǒu suǒ bù ān ér zōng jì gāo jùn yǐ bù jìn yú rén qíng yǐ

现代白话:因又虑,若稍涉迟疑,则不惟臣子之心有所不安,而踪迹高峻,已不近于人情了。

shì yǐ jí rì bài shòu liú shǐ zhě hou bìng shì shāo tuì yǔ zhī jù xíng

这句话大意是:是以即日拜受,留使者,候病势稍退,与之俱行。

qiān yán zhì jīn fú liáo bǎi zhì lüè wú yī xiào nǎi qǐng shǐ zhě xiān xíng réng lìng xué shēng li dào héng nà shàng pù mǎ shèng zhǐ dài bìng tuì zì bèi qì lì yǐ xíng

这句话大意是:迁延至今,服疗百至,略无一效,乃请使者先行,仍令学生李道恒,纳上铺马圣旨,待病退,自备气力以行。

wàng gé xià fǔ jiā jīn mǐn qū wèi bǎo quán

这句话大意是:望阁下俯加矜悯,曲为保全。

yīn shí shū yuǎn wēi jiàn zhī chén yǔ wéi wò zhū gōng bù tóng qí jìn yǔ tuì ruò fēi nán chǔ zhī shì wéi gé xià shǐ zhōng chéng jiù zhī

这句话大意是:因实疏远微贱之臣,与帷幄诸公不同,其进与退,若非难处之事,惟阁下始终成就之。

shū shàng cháo tíng bù qiáng zhì dì wén zhī yì yuē gǔ yǒu suǒ wèi bù zhào zhī chén qí sī rén zhī tú yú

这句话大意是:书上,朝廷不强致,帝闻之,亦曰:“古有所谓不召之臣,其斯人之徒欤!

sān shí nián xià sì yuè shí yǒu liù rì zú nián sì shí wǔ

这句话大意是:”三十年夏四月十有六日卒,年四十五。

wú zi wén zhě jiē dào

这句话大意是:无子,闻者嗟悼。

yán yòu zhōng zèng hàn lín xué shì zī shàn dài fū shàng hù jūn zhuī fēng róng chéng jùn gōng shì wén jìng

这句话大意是:延祐中,赠翰林学士、资善大夫、上护军,追封容城郡公,谥文靖。

ōu yáng xuán cháng zàn yīn huà xiàng yuē wēi diǎn zhī kuáng ér yǒu yí shàng fēng yú zhī lè

这句话大意是:欧阳玄尝赞因画像曰:“微点之狂,而有沂上风雩之乐;。

zī yóu zhī yǒng ér wú běi bǐ gǔ sè zhī shēng

这句话大意是:资由之勇,而无北鄙鼓瑟之声。

yú yù huáng zhī rén ér jiàn bù kě liú zhī sì hào

这句话大意是:于裕皇之仁,而见不可留之四皓;。

yǐ shì zǔ zhī lüè ér yù bù néng zhì zhī liǎng shēng

这句话大意是:以世祖之略,而遇不能致之两生。

wū hū

这句话大意是:乌乎!

qí lín fèng huáng gù yǔ nèi zhī bù cháng yǒu yě rán ér yī míng ér liù diǎn zuò yī chū ér chūn qiū chéng

这句话大意是:麒麟凤凰,固宇内之不常有也,然而一鸣而《六典》作,一出而《春秋》成。

zé qí zhì bù yù yí shì ér dú wǎng yě míng yǐ yì jiāng cóng zhōu gōng kǒng zǐ zhī hòu wèi wǎng shèng jì jué xué wèi lái shì kāi tài píng zhě yá

现代白话:则其志不欲遗世而独往也明了,亦将从周公、孔子之后,为往圣继绝学,为来世开太平者邪!

lùn zhě yǐ wéi zhī yán

这句话大意是:”论者以为知言。

yīn suǒ zhe yǒu sì shū jīng yào sān shí juǎn shī wǔ juǎn hào dīng hài jí yīn suǒ zì xuǎn

这句话大意是:因所著有《四书精要》三十卷,诗五卷,号《丁亥集》,因所自选。

yòu yǒu wén jí shí yú juǎn jí xiǎo xué sì shū yǔ lù jiē mén shēng gù yǒu suǒ lù wéi yì xì cí shuō nǎi yīn bìng zhōng qīn bǐ yún

这句话大意是:又有文集十余卷,及《小学四书语录》,皆门生故友所录,惟《易系辞说》,乃因病中亲笔云。

wú chéng

这句话大意是:吴澄。

wú chéng zì yòu qīng fǔ zhōu chóng rén rén

这句话大意是:吴澄,字幼清,抚州崇仁人。

gāo zǔ yè chū jū xián kǒu lǐ dāng huá gài lín chuān èr shān jiān wàng qì zhě xú jué yán qí de dāng chū yì rén

这句话大意是:高祖晔,初居咸口里,当华盖、临川二山间,望气者徐觉言其地当出异人。

chéng shēng qián yī xī xiāng fù lǎo jiàn yì qì jiàng qí jiā lín ǎo fù mèng yǒu wù wān tíng jiàng qí shě páng chí zhōng dàn yǐ gào yú rén ér chéng shēng

这句话大意是:澄生前一夕,乡父老见异气降其家,邻媪复梦有物蜿蜓降其舍旁池中,旦以告于人,而澄生。

sān suì yǐng wù rì fā jiào zhī gǔ shī suí kǒu chéng sòng

这句话大意是:三岁,颖悟日发,教之古诗,随口成诵。

wǔ suì rì shòu qiān yú yán yè dú shū zhì dàn mǔ yōu qí guò qín jié gāo huǒ bù duō yǔ chéng hou mǔ qǐn rán huǒ fù sòng xí

这句话大意是:五岁,日受千余言,夜读书至旦,母忧其过勤,节膏火,不多与,澄候母寝,燃火复诵习。

jiǔ suì cóng qún zǐ dì shì xiāng xiào měi zhōng qián liè

这句话大意是:九岁,从群子弟试乡校,每中前列。

jì zhǎng yú jīng chuán jiē xí tōng zhī zhī yòng lì shèng xián zhī xué cháng jǔ jìn shì bù zhōng

这句话大意是:既长,于《经》、《传》皆习通之,知用力圣贤之学,尝举进士不中。

zhì yuán shí sān nián mín chū fù dào zéi suǒ zài fēng qǐ lè ān zhèng sōng zhāo chéng jū bù shuǐ gǔ nǎi zhe xiào jīng zhāng jù xiào dìng yì shū shī chūn qiū yí lǐ jí dà xiǎo dài jì

这句话大意是:至元十三年,民初附,盗贼所在蜂起,乐安郑松,招澄居布水谷,乃著《孝经章句》,校定《易》、《书》、《诗》、《春秋》、《仪礼》及大、小《戴记》。

shì yù shǐ chéng jù fū fèng zhào qiú xián jiāng nán qǐ chéng zhì jīng shī

这句话大意是:侍御史程钜夫,奉诏求贤江南,起澄至京师。

wèi jǐ yǐ mǔ lǎo cí guī

这句话大意是:未几,以母老辞归。

jù fū qǐng zhì chéng suǒ zhù shū yú guó zǐ jiàn yǐ zī xué zhě cháo tíng mìng yǒu sī jí qí jiā lù shàng

这句话大意是:钜夫请置澄所著书于国子监,以资学者,朝廷命有司即其家录上。

yuán zhēn chū yóu lóng xīng àn chá sī jīng lì hǎo wén yíng zhì jùn xué rì tīng jiǎng lùn lù qí wèn dá fán shù qiān yán

这句话大意是:元贞初,游龙兴,按察司经历郝文迎至郡学,日听讲论,录其问答,凡数千言。

xíng shěng yuàn yuán míng shàn yǐ wén xué zì fù cháng wèn chéng yì shī shū chūn qiū ào yì tàn yuē yǔ wú xiān shēng yán rú tàn yuān hǎi

这句话大意是:行省掾元明善以文学自负,尝问澄《易》、《诗》、《书》、《春秋》奥义,叹曰:“与吴先生言,如探渊海。

suì zhí zǐ dì lǐ zhōng qí shēn

这句话大意是:”遂执子弟礼终其身。

zuǒ chéng dǒng shì xuǎn yán zhī yú jiā qīn zhí kuì shí yuē wú xiān shēng tiān xià shì yě

这句话大意是:左丞董士选延之于家,亲执馈食,曰:“吴先生,天下士也。

jì rù cháo jiàn chéng yǒu dào zhuó yìng fèng hàn lín wén zì

这句话大意是:”既入朝,荐澄有道,擢应奉翰林文字。

yǒu sī dūn quàn jiǔ zhī nǎi zhì ér dài zhě yǐ zhì guān chéng jí rì nán guī

这句话大意是:有司敦劝,久之乃至,而代者已至官,澄即日南归。

wèi jǐ chú jiāng xī rú xué fù tí jǔ jū sān yuè yǐ jí qù guān

这句话大意是:未几,除江西儒学副提举,居三月,以疾去官。

zhì dà yuán nián zhào wèi guó zi jiān chéng

这句话大意是:至大元年,召为国子监丞。

xiān shì xǔ wén zhèng gōng héng wèi jì jiǔ shǐ yǐ zhū zǐ xiǎo xué děng shū shòu dì zǐ jiǔ zhī jiàn shī qí jiù

这句话大意是:先是,许文正公衡为祭酒,始以《朱子小学》等书授弟子,久之,渐失其旧。

chéng zhì dàn rán zhú táng shàng zhū shēng yǐ cì shòu yè rì zè tuì yàn jū zhī shì zhí jīng wèn nán zhě jiē zhǒng ér zhì

这句话大意是:澄至,旦燃烛堂上,诸生以次受业,日昃,退燕居之室,执经问难者,接踵而至。

chéng gè yīn qí cái zhì fǎn fù xùn yòu zhī měi zhì yè fēn suī hán shǔ bù yì yě

这句话大意是:澄各因其材质,反复训诱之,每至夜分,虽寒暑不易也。

huáng qìng yuán nián shēng sī yè yòng chéng chún gōng xué xiào zòu shū hú wén dìng gōng liù xué jiào fǎ zhū wén gōng xué xiào gòng jǔ sī yì yuē zhī wèi jiào fǎ sì tiáo yī yuē jīng xué èr yuē xíng shí sān yuē wén yì sì yuē zhì shì wèi jí xíng

这句话大意是:皇庆元年,升司业,用程纯公《学校奏疏》、胡文定公《六学教法》、朱文公《学校贡举私议》,约之为教法四条:一曰经学,二曰行实,三曰文艺,四曰治事,未及行。

yòu cháng wéi xué zhě yán zhū zǐ yú dào wèn xué zhī gōng jū duō ér lù zi jìng yǐ zūn dé xìng wéi zhǔ

这句话大意是:又尝为学者言:“朱子于道问学之功居多,而陆子静以尊德性为主。

wèn xué bù běn yú dé xìng zé qí bì bì piān yú yán yǔ xùn shì zhī mò gù xué bì yǐ dé xìng wèi běn shù jī de zhī

这句话大意是:问学不本于德性,则其敝必偏于言语训释之末,故学必以德性为本,庶几得之。

yì zhě suì yǐ chéng wèi lù shì zhī xué fēi xǔ shì zūn xìn zhū zǐ běn yì rán yì mò zhī zhū lù zhī wèi hé rú yě

现代白话:”议者遂以澄为陆氏之学,非许氏尊信朱子本意,然亦莫知朱、陆之为怎么样也。

chéng yī xī xiè qù zhū shēng yǒu bù yè gào ér cóng zhī nán zhě

这句话大意是:澄一夕谢去,诸生有不谒告而从之南者。

é bài jí xián zhí xué shì tè shòu fèng yì dài fū bǐ chéng yì zhì jīng shī cì zhēn zhōu jí zuò bù guǒ xíng

这句话大意是:俄拜集贤直学士,特授奉议大夫,俾乘驿至京师,次真州,疾作,不果行。

yīng zōng jí wèi chāo qiān hàn lín xué shì jìn jiē tài zhōng dài fū

这句话大意是:英宗即位,超迁翰林学士,进阶太中大夫。

xiān shì yǒu zhǐ jí shàn shū zhě fěn huáng jīn wèi ní xiě fú tú cáng jīng

这句话大意是:先是,有旨集善书者,粉黄金为泥,写浮屠《藏经》。

dì zài shàng dōu shǐ zuǒ chéng sù sù zhào chéng wèi xù chéng yuē zhǔ shàng xiě jīng wèi mín qí fú shén shèng jǔ yě

这句话大意是:帝在上都,使左丞速速诏澄为序,澄曰:“主上写经,为民祈福,甚盛举也。

ruò yòng yǐ zhuī jiàn chén suǒ wèi zhī

这句话大意是:若用以追荐,臣所未知。

gài fú tián lì yì suī rén suǒ lè wén ér lún huí zhī shì bǐ xí qí xué zhě yóu huò bù yán

这句话大意是:盖福田利益,虽人所乐闻,而轮回之事,彼习其学者,犹或不言。

bù guò wèi wéi shàn zhī rén sǐ zé shàng tōng gāo míng qí jí pǐn zé yǔ rì yuè qí guāng

这句话大意是:不过谓为善之人,死则上通高明,其极品则与日月齐光;。

wèi è zhī rén sǐ zé xià lún wū huì qí jí xià zé yǔ shā chóng tóng lèi

这句话大意是:为恶之人,死则下沦污秽,其极下则与沙虫同类。

qí tú suì wèi jiàn bá zhī shuō yǐ huò shì rén

这句话大意是:其徒遂为荐拔之说,以惑世人。

jīn liè shèng zhī shén shàng tóng rì yuè hé yōng jiàn bá

这句话大意是:今列圣之神,上同日月,何庸荐拔!

qiě guó chū yǐ lái fán xiě jīng zhuī jiàn bù zhī jǐ jǔ

这句话大意是:且国初以来,凡写经追荐,不知几举。

ruò wèi xiào shì wú fó fǎ yǐ

现代白话:若未效,是无佛法了;。

ruò yǐ xiào shì wū qí zǔ yǐ

现代白话:若已效,是诬其祖了。

zhuàn wéi wén cí bù kě yǐ shì hòu shì qǐng sì jià hái zòu zhī

现代白话:撰为文辞,不能够示后世,请俟驾还奏之。

huì dì bēng ér zhǐ

这句话大意是:”会帝崩而止。

tài dìng yuán nián chū kāi jīng yán shǒu mìng chéng yǔ píng zhāng zhèng shì zhāng guī guó zǐ jì jiǔ shān wén yuán wèi jiǎng guān

这句话大意是:泰定元年,初开经筵,首命澄与平章政事张圭、国子祭酒邓文原为讲官。

zài zhì zhì mò zhào zuò tài miào yì zhě xí jiàn tóng táng yì shì zhī zhì nǎi zuò shí sān shì

这句话大意是:在至治末,诏作太庙,议者习见同堂异室之制,乃作十三室。

wèi jí qiān fèng ér guó yǒu dà gù yǒu sī yí yú zhāo mù zhī cì mìng jí yì zhī

这句话大意是:未及迁奉,而国有大故,有司疑于昭穆之次,命集议之。

chéng yì yuē shì zǔ hùn yī tiān xià xī kǎo gǔ zhì ér xíng zhī

这句话大意是:澄议曰:“世祖混一天下,悉考古制而行之。

gǔ zhě tiān zǐ qī miào miào gè wèi gōng tài zǔ jū zhōng zuǒ sān miào wèi zhāo yòu sān miào wèi mù zhāo mù shén zhǔ gè yǐ cì dì qiān qí miào zhī gōng pō rú jīn zhī zhōng shū liù bù

这句话大意是:古者天子七庙,庙各为宫,太祖居中,左三庙为昭,右三庙为穆,昭穆神主,各以次递迁,其庙之宫,颇如今之中书六部。

fu shěng bù zhī shè yì fǎng jīn sòng qǐ yǐ zōng miào xù cì ér bù kǎo gǔ hu

这句话大意是:夫省部之设,亦仿金、宋,岂以宗庙叙次而不考古乎!

yǒu sī jí yú xíng shì jìng rú jiù cì yún

这句话大意是:”有司急于行事,竟如旧次云。

shí chéng yǐ yǒu qù zhì huì xiū yīng zōng shí lù mìng zǒng qí shì

这句话大意是:时澄已有去志,会修《英宗实录》,命总其事。

jū shù yuè shí lù chéng wèi shàng jí yí jí bù chū

这句话大意是:居数月,《实录》成,未上,即移疾不出。

zhōng shū zuǒ chéng xǔ shī jìng fèng zhǐ cì yàn guó shǐ yuàn réng zhì cháo tíng miǎn liú zhī yì yàn ba jí chū chéng dēng zhōu qù

这句话大意是:中书左丞许师敬奉旨赐宴国史院,仍致朝廷勉留之意,宴罢,即出城登舟去。

zhōng shū wén zhī qiǎn guān yì zhuī bù jí ér hái yán yú dì yuē wú chéng guó zhī míng rú cháo zhī jiù dé jīn qǐng lǎo ér guī bù rěn zhòng láo zhī yi yǒu suǒ bāo yì

这句话大意是:中书闻之,遣官驿追,不及而还,言于帝曰:“吴澄,国之名儒,朝之旧德,今请老而归,不忍重劳之,宜有所褒异。

zhào jiā zī shàn dài fū réng yǐ jīn zhī wén qǐ èr jí chāo wǔ qiān guàn cì zhī

这句话大意是:”诏加资善大夫,仍以金织文绮二及钞五千贯赐之。

chéng shēn ruò bù shèng yī zhèng zuò gǒng shǒu qì róng shén mài dá wèn wěi wěi shǐ rén huàn ruò bīng shì

这句话大意是:澄身若不胜衣,正坐拱手,气融神迈,答问亹亹,使人涣若冰释。

ruò guàn shí cháng zhe shuō yuē dào zhī dà yuán chū yú tiān shén shèng jì zhī yáo shùn ér shàng dào zhī yuán yě

这句话大意是:弱冠时,尝著说曰:“道之大原出于天,神圣继之,尧、舜而上,道之元也;。

yáo shùn ér xià qí hēng yě

这句话大意是:尧、舜而下,其亨也;。

zhū sì zōu lǔ qí lì yě

这句话大意是:洙、泗、邹、鲁,其利也;。

lián luò guān mǐn qí zhēn yě

这句话大意是:濂、洛、关、闽,其贞也。

fēn ér yán zhī shàng gǔ zé xī huáng qí yuán yáo shùn qí hēng yǔ tāng qí lì wén wǔ zhōu gōng qí zhēn hu

这句话大意是:分而言之,上古则羲、黄其元,尧、舜其亨,禹、汤其利,文、武、周公其贞乎!

zhōng gǔ zhī tǒng zhòng ní qí yuán yán céng qí hēng hu zi sī qí lì mèng zǐ qí zhēn hu

这句话大意是:中古之统:仲尼其元,颜、曾其亨乎,子思其利,孟子其贞乎!

jìn gǔ zhī tǒng zhōu zi qí yuán chéng zhāng qí hēng yě zhū zǐ qí lì yě shú wèi jīn rì zhī zhēn hu

这句话大意是:近古之统:周子其元,程、张其亨也,朱子其利也,孰为今日之贞吗?

wèi zhī yǒu yě

现代白话:从来没有这种情况。

rán zé kě yǐ zhōng wú suǒ guī zāi

现代白话:然则能够终无所归啊!

qí zǎo yǐ sī wén zì rèn rú cǐ

这句话大意是:”其早以斯文自任如此。

gù chū dēng cháo shǔ tuì guī yú jiā yǔ jùn yì zhī suǒ jīng yóu shì dà fū jiē yíng qǐng zhí yè ér sì fāng zhī shì bù dàn shù qiān lǐ niè juē fù jí lái xué shān zhōng zhě cháng bù xià qiān shù bǎi rén

这句话大意是:故出登朝署,退归于家,与郡邑之所经由,士大夫皆迎请执业,而四方之士不惮数千里,蹑𪨗负笈来学山中者,常不下千数百人。

shǎo xiá jí zhù shū zhì jiāng zhōng yóu bù zhì yě

这句话大意是:少暇即著书,至将终,犹不置也。

yú yì chūn qiū lǐ jì gè yǒu zuǎn yán jǐn pò zhuàn zhù chuān záo yǐ fā qí yùn tiáo guī jì xù jīng míng jiǎn jié zhuó rán chěng yī jiān yán

这句话大意是:于《易》、《春秋》、《礼记》,各有纂言,尽破传注穿凿,以发其蕴,条归纪叙,精明简洁,卓然成一家言。

zuò xué jī xué tǒng èr piān shǐ rén zhī xué zhī běn yǔ wéi xué zhī xù yóu yǒu de yú shào zi zhī xué

这句话大意是:作《学基》、《学统》二篇,使人知学之本与为学之序,尤有得于邵子之学。

xiào dìng huáng jí jīng shì shū yòu jiào zhèng lǎo zi zhuāng zi tài xuán jīng yuè lǜ jí bā zhèn tú guō pú zàng shū

这句话大意是:校定《皇极经世书》,又校正《老子》、《庄子》、《太玄经》、《乐律》,及《八阵图》、郭璞《葬书》。

chū chéng suǒ jū cǎo wū shù jiān chéng jù fū tí yuē cǎo lú gù xué zhě chēng zhī wéi cǎo lú xiān shēng

这句话大意是:初,澄所居草屋数间,程钜夫题曰草庐,故学者称之为草庐先生。

tiān lì sān nián cháo tíng yǐ chéng qí lǎo tè mìng cì zǐ jīng wèi fǔ zhōu jiào shòu yǐ biàn fèng yǎng

这句话大意是:天历三年,朝廷以澄耆老,特命次子京为抚州教授,以便奉养。

míng nián liù yuè de jí yǒu dà xīng zhuì qí shě dōng běi chéng zú nián bā shí wǔ

这句话大意是:明年六月,得疾,有大星坠其舍东北,澄卒,年八十五。

zèng jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng shàng hù jūn zhuī fēng lín chuān jùn gōng shì wén zhèng

这句话大意是:赠江西行省左丞、上护军,追封临川郡公,谥文正。

zhǎng zǐ wén zhōng tóng zhī liǔ zhōu lù zǒng guǎn fǔ shì

这句话大意是:长子文,终同知柳州路总管府事;。

jīng zhōng hàn lín guó shǐ yuàn diǎn jí guān

这句话大意是:京,终翰林国史院典籍官。

sūn dāng zì yǒu chuán

这句话大意是:孙当,自有传。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →