元史 · 宋濂 · Chapter 181 of 210

列传·卷六十八

PinyinModern Translation
Size

yuán míng shàn

这句话大意是:元明善。

yuán míng shàn zì fù chū dà míng qīng hé rén

这句话大意是:元明善,字复初,大名清河人。

qí xiān gài tuò bá wèi zhī yì jū qīng hé zhě zhì míng shàn sì shì yǐ

现代白话:其先盖拓跋魏之裔,居清河者,至明善四世了。

míng shàn zī yǐng wù jué chū dú shū guò mù zhé jì zhū jīng jiē yǒu shī fǎ ér yóu shēn yú chūn qiū

这句话大意是:明善资颖悟绝,出读书,过目辄记,诸经皆有师法,而尤深于《春秋》。

ruò guàn yóu wú zhōng yǐ míng néng wén zhāng

这句话大意是:弱冠游吴中,已名能文章。

zhè dōng shǐ zhě jiàn wèi ān fēng jiàn kāng liǎng xué zhèng

这句话大意是:浙东使者荐为安丰、建康两学正。

pì yuàn xíng shū mì yuàn

这句话大意是:辟掾,行枢密院。

shí dǒng shì xuǎn qiān yuàn shì dài zhī ruò bīn yǒu bù gǎn yǐ cáo shǔ yù zhī

这句话大意是:时董士选佥院事,待之若宾友,不敢以曹属御之。

jí shì xuǎn shēng jiāng xī zuǒ chéng yòu pì wèi shěng yuàn

这句话大意是:及士选升江西左丞,又辟为省掾。

huì gàn zhōu zéi liú guì fǎn míng shàn cóng shì xuǎn jiàng bīng tǎo zhī qín zéi sān bǎi rén

这句话大意是:会赣州贼刘贵反,明善从士选将兵讨之,擒贼三百人。

míng shàn yì huǎn guà wù de quán huó zhě bǎi sān shí rén

这句话大意是:明善议缓诖误,得全活者百三十人。

yī rì jiàng zuǒ bái yi duō lù fú huò jí shī yī qiè sǐ zhě yǐ zhāng jūn shēng

这句话大意是:一日,将佐白:“宜多戮俘获,及尸一切死者,以张军声。

míng shàn gù zhēng yǐ wéi wáng zhě zhī shī gōng xíng tiān fá xiǎo chǒu tiào liáng lù qí qú kuí kě ěr mín hé gū yān

现代白话:”明善固争,以为王者之师,恭行天罚,小丑跳梁,戮其渠魁可你,民何辜呢。

jì yòu de zéi suǒ shū gàn jí mín dīng shí wàn yú jí zhě yǒu sī xǐ yù zī màn wèi lì míng shàn qǐng huǒ qí jí yǐ miè jì èr jùn suì ān

这句话大意是:既又得贼所书赣、吉民丁十万于籍者,有司喜,欲滋蔓为利,明善请火其籍以灭迹,二郡遂安。

shēng yuàn nán xíng tái

这句话大意是:升掾南行台。

wèi jǐ shòu shū mì yuàn zhào mó

这句话大意是:未几,授枢密院照磨。

zhuǎn zhōng shū zuǒ cáo yuàn yuàn cáo wú liú shì

这句话大意是:转中书左曹掾,掾曹无留事。

shǐ míng shàn zài jiāng xī shí zhāng xuān wèi qí shěng cān zhèng míng shàn yǒu mǎ jùn ér jí xuān jiǎ wéi cóng qí jiǔ yì zhuàng xuān ài zhī zhì mǐ sān shí hú chou qí zhí

这句话大意是:始,明善在江西时,张瑄为其省参政,明善有马,骏而瘠,瑄假为从骑,久益壮,瑄爱之,致米三十斛酬其直。

hòu xuān bài jiāng zhè xíng shěng jí qí jiā de jīn gǔ zhī bù shū mǐ sān shí hú sòng yuán fù chū bù yán yǐ chou mǎ zhí míng shàn zuò miǎn

这句话大意是:后瑄败,江浙行省籍其家,得金谷之簿,书“米三十斛送元复初”,不言以酬马直,明善坐免。

jiǔ zhī yǒu wéi biàn bái qí shì zhě nǎi fù yuàn shěng cáo

这句话大意是:久之,有为辨白其事者,乃复掾省曹。

rén zōng jū dōng gōng shǒu zhuó wèi tài zǐ wén xué

这句话大意是:仁宗居东宫,首擢为太子文学。

jí jí wèi gǎi hàn lín dài zhì

这句话大意是:及即位,改翰林待制。

yǔ xiū chéng zōng shùn zōng shí lù shēng hàn lín zhí xué shì

这句话大意是:与修成宗、顺宗《实录》,升翰林直学士。

zhào jié shàng shū jīng wén yì qí guān zhèng yào zhě yǐ jìn

这句话大意是:诏节《尚书》经文,译其关政要者以进。

míng shàn jǔ sòng zhōng chén zǐ jí xián zhí xué shì wén shēng tóng yì rùn xǔ zhī

这句话大意是:明善举宋忠臣子集贤直学士文升同译润,许之。

shū chéng měi zòu yī piān dì bì chēng shàn yuē èr dì sān wáng zhī dào fēi qīng mò wén yě

这句话大意是:书成,每奏一篇,帝必称善,曰:“二帝三王之道,非卿莫闻也。

xìng shèng tài hòu jì shòu zūn hào tíng chén qǐng yīn sì shè míng shàn yuē shù shè fēi shàn rén zhī fú yòu guò kě yě

这句话大意是:”兴圣太后既受尊号,廷臣请因肆赦,明善曰:“数赦,非善人之福,宥过可也。

fèng zhǐ chū zhèn shān dōng hé nán jī shí péng chéng xià pī zhū zhōu lián shù shí yì mín è mǎ bì ér guān wú wén shū zhèn dài míng shàn yǐ chāo wàn èr qiān dìng fēn gěi zhī yuē shàn mìng huò zuì suǒ bù cí yě

这句话大意是:”奉旨出赈山东、河南饥,时彭城、下邳诸州连数十驿,民饿马毙,而官无文书赈贷,明善以钞万二千锭分给之,曰:“擅命获罪,所不辞也。

hái xiū wǔ zōng shí lù yòu shēng hàn lín shì jiǎng xué shì yù yì kē jǔ fú sè děng shì

这句话大意是:”还,修《武宗实录》,又升翰林侍讲学士,预议科举、服色等事。

yán yòu èr nián shǐ huì shì tiān xià jìn shì míng shàn shǒu chōng kǎo shì guān jí tíng shì yòu wèi dú juàn guān suǒ qǔ shì hòu duō wèi míng chén

这句话大意是:延祐二年,始会试天下进士,明善首充考试官,及廷试,又为读卷官,所取士后多为名臣。

gǎi lǐ bù shàng shū zhèng kǒng shì zōng fǎ yǐ xuān shèng wǔ shí sì shì sūn sī huì xí fēng yǎn shèng gōng shì shàng zhì kě zhī

这句话大意是:改礼部尚书,正孔氏宗法,以宣圣五十四世孙思晦袭封衍圣公,事上,制可之。

zhuó cān yì zhōng shū shěng shì xuán fù rù hàn lín wèi shì dú suì zhōng bài hú guǎng xíng shěng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:擢参议中书省事,旋复入翰林为侍读,岁中拜湖广行省参知政事。

yòu zhào rù jí xián wèi shì dú yì guǎng miào zhì

这句话大意是:又召入集贤为侍读,议广庙制。

shēng hàn lín xué shì xiū rén zōng shí lù

这句话大意是:升翰林学士,修《仁宗实录》。

yīng zōng qīn kè tài shì lǐ guān jìn zhù cè qǐng shǔ yù míng mìng míng shàn dài shǔ zhě sān juàn yù zhī lóng dāng shí mò bìng yān

现代白话:英宗亲课太室,礼官进祝册,请署御名,命明善代署者三,眷遇之隆,当时莫并呢。

zhì zhì èr nián zú yú wèi

这句话大意是:至治二年,卒于位。

tài dìng jiān zèng zī shàn dài fū hé nán xíng shěng zuǒ chéng zhuī fēng qīng hé jùn gōng shì yuē wén mǐn

这句话大意是:泰定间,赠资善大夫、河南行省左丞,追封清河郡公,谥曰文敏。

míng shàn zǎo yǐ wén zhāng zì háo chū rù qín hàn jiān wǎn yì jīng yì yǒu wén jí xíng shì

这句话大意是:明善早以文章自豪,出入秦、汉间,晚益精诣,有文集行世。

chū zài jiāng xī jīn líng měi yǔ yú jí jù lùn yǐ xiāng qiē mó

这句话大意是:初在江西、金陵,每与虞集剧论,以相切劘。

míng shàn yán jí zhì zhū jīng wéi zhū zǐ suǒ dìng zhě ěr zì hàn yǐ lái xiān rú suǒ cháng jìn xīn zhě kǎo zhī shū wèi bó

这句话大意是:明善言:“集治诸经,惟朱子所定者耳,自汉以来先儒所尝尽心者,考之殊未博。

jí yì yán fán wéi wén cí de suǒ yù yán ér zhǐ bì rú míng shàn yún ruò léi tíng zhī zhèn jīng guǐ shén zhī líng biàn rán hòu kě fēi xìng qíng zhī zhèng yě

这句话大意是:”集亦言:“凡为文辞,得所欲言而止,必如明善云‘若雷霆之震惊,鬼神之灵变’然后可,非性情之正也。

èr rén chū xiāng dé shèn huān zhì jīng shī nǎi fù bù néng xiāng xià

这句话大意是:”二人初相得甚欢,至京师,乃复不能相下。

dǒng shì xuǎn zhī zì zhōng tái xíng shěng jiāng zhè yě èr rén zhě jù sòng chū dōu mén wài shì xuǎn yuē bó shēng yǐ jiào dǎo wèi zhí dāng zǎo hái fù chū yi gèng sòng wǒ

这句话大意是:董士选之自中台行省江浙也,二人者俱送出都门外,士选曰:“伯生以教导为职,当早还,复初宜更送我。

jí hái

这句话大意是:”集还,。

míng shàn sòng zhì èr shí lǐ wài

这句话大意是:明善送至二十里外,。

shì xuǎn xià mǎ rù dǐ shè zhōng

这句话大意是:士选下马入邸舍中,。

wèi xí

这句话大意是:为席,。

chū tuó zhōng yáo

这句话大意是:出橐中肴,。

zhuó jiǔ tóng yǐn

这句话大意是:酌酒同饮,。

nǎi jǔ jiǔ shǔ míng shàn yuē shì xuǎn yǐ gōng chén zi

这句话大意是:乃举酒属明善曰:“士选以功臣子,。

chū rù tái shěng

这句话大意是:出入台省,。

wú bǔ guó jiā

这句话大意是:无补国家,。

wéi qiú dé jiā shì shù rén

这句话大意是:惟求得佳士数人,。

wèi cháo tíng yòng zhī

这句话大意是:为朝廷用之,。

rú fù chū yǔ bó shēng

这句话大意是:如复初与伯生,。

tā rì bì jiē guāng xiǎn

这句话大意是:他日必皆光显,。

rán kǒng bù miǎn wéi rén gòu jiān

这句话大意是:然恐不免为人构间。

fù chū zhōng yuán rén yě shì bì dāng dào

这句话大意是:复初中原人也,仕必当道;。

bó shēng nán rén jiāng wéi fù chū cuī shé

这句话大意是:伯生南人,将为复初摧折。

jīn wèi wǒ yǐn cǐ jiǔ shèn wù rú shì

这句话大意是:今为我饮此酒,慎勿如是。

míng shàn shòu zhī jiǔ guì ér lèi zhī

这句话大意是:”明善受卮酒,跪而酹之。

qǐ lì yán yuē chéng rú gōng yán wú lùn tā rì jīn xì yǐ kāi yǐ

现代白话:起立,言曰:“诚如公言,无论他日,今隙已开了。

qǐng gōng zài cì yī zhī míng shàn zhōng shēn bù gǎn wàng gōng yán

这句话大意是:请公再赐一卮,明善终身不敢忘公言!

nǎi zài yǐn ér bié

这句话大意是:”乃再饮而别。

zhēn rén wú quán jié yǔ míng shàn jiāo yóu mì cháng qiú míng shàn zuò wén

这句话大意是:真人吴全节,与明善交尤密,尝求明善作文。

jì chéng míng shàn wèi quán jié yuē bó shēng jiàn wú wén bì yǒu jī tán wú suǒ yù zhī

现代白话:既成,明善谓全节曰:“伯生见我文,必有讥弹,我所欲知。

chéng jì wèi wǒ zhì jù zhāo bó shēng lái guān zhī ruò yǐ rù shí zé wú jí yǐ

现代白话:成季为我治具,招伯生来观之,若已入石,则无及了。

míng rì jí zhì míng shàn chū qí wén wèn hé rú jí yuē gōng néng cóng jí yán qù bǎi yǒu yú zì zé kě chuán yǐ

现代白话:”明日,集至,明善出其文,问怎么样,集曰:“公能从集言,去百有余字,则可传了。

míng shàn jí cǐ bǐ shǔ jí fán shān bǎi èr shí zì ér wén yì jīng dàng

这句话大意是:”明善即泚笔属集,凡删百二十字,而文益精当。

míng shàn dà xǐ nǎi huān hǎo rú chū

这句话大意是:明善大喜,乃欢好如初。

jí měi jiàn míng jīng zhī shì yì yǐ míng shàn zhī yán gào zhī

这句话大意是:集每见明经之士,亦以明善之言告之。

míng shàn yī zi huì yīn shòu xiá zhōu lù tóng zhī zǎo zú

这句话大意是:明善一子,晦,荫受峡州路同知,早卒。

yú jí dì pán fàn pēng

这句话大意是:虞集 弟槃 范梈。

yú jí zì bó shēng sòng chéng xiàng yǔn wén wǔ shì sūn yě

这句话大意是:虞集,字伯生,宋丞相允文五世孙也。

zēng zǔ gāng jiǎn wèi lì zhōu lù tí xíng yǒu zhì jì

这句话大意是:曾祖刚简,为利州路提刑,有治绩。

cháng yǔ lín qióng wèi le wēng chéng dū fàn zhòng fǔ li xīn chuán bèi jiǎng xué shǔ dōng mén wài de chéng zhū shì wēi zhǐ zhe yì shī shū lún yǔ shuō yǐ fā míng qí yì shǔ rén shī zūn zhī

这句话大意是:尝与临邛魏了翁,成都范仲黼、李心传辈,讲学蜀东门外,得程、朱氏微旨,著《易诗书论语说》,以发明其义,蜀人师尊之。

zǔ jué zhī lián zhōu yì yǐ wén xué zhī míng

这句话大意是:祖珏,知连州,亦以文学知名。

fù jí huáng gāng wèi

这句话大意是:父汲,黄冈尉。

sòng wáng qiáo jū lín chuān chóng rén yǔ wú chéng wèi you chéng chēng qí wén qīng ér chún

这句话大意是:宋亡,侨居临川崇仁,与吴澄为友,澄称其文清而醇。

cháng zài zhì jīng shī shú zú rén bèi fú zhě shí yú kǒu yǐ guī yóu shì jiā yì pín

这句话大意是:尝再至京师,赎族人被俘者十余口以归,由是家益贫。

wǎn shāo qǐ jiā jiào shòu yú zhū shēng zhōng de bèi shù lǔ chōng ōu yáng xuán ér chēng xǔ zhī yǐ hàn lín yuàn biān xiū guān zhì shì

这句话大意是:晚稍起家,教授于诸生中,得孛术鲁翀、欧阳玄而称许之,以翰林院编修官致仕。

qǔ yáng shì guó zǐ jì jiǔ wén zhòng nǚ

这句话大意是:娶杨氏,国子祭酒文仲女。

xián chún jiān wén zhòng shǒu héng yǐ jí cóng wèi yǒu zi wèi dǎo yú nán yuè

这句话大意是:咸淳间,文仲守衡,以汲从,未有子,为祷于南岳。

jí zhī jiāng shēng wén zhòng chen qǐ yì guān zuò ér jiǎ mèi mèng yī dào shì zhì qián yá bīng qǐ yuē nán yuè zhēn rén lái jiàn

这句话大意是:集之将生,文仲晨起,衣冠坐而假寐,梦一道士至前,牙兵启曰:“南岳真人来见。

jì jué wén shēng guǎn de nán xīn pō yì zhī

这句话大意是:”既觉,闻甥馆得男,心颇异之。

jí sān suì jí zhī dú shū suì yǐ hài jí qiè jiā qū lǐng wài gān gē zhōng wú shū cè kě xié yáng shì kǒu shòu lún yǔ mèng zǐ zuǒ shì chuán ōu sū wén wén zhé chéng sòng

这句话大意是:集三岁即知读书,岁乙亥,汲挈家趋岭外,干戈中无书册可携,杨氏口授《论语》、《孟子》、《左氏传》、欧苏文,闻辄成诵。

bǐ hái cháng shā jiù wài fù shǐ de kè běn zé yǐ jǐn dú zhū jīng tōng qí dà yì yǐ

现代白话:比还长沙,就外傅,始得刻本,则已尽读诸经,通其大义了。

wén zhòng shì yǐ chūn qiū míng jiā ér zú dì cān zhī zhèng shì dòng míng yú xìng lǐ zhī xué yáng shì zài shì jí jǐn tōng qí shuō gù jí yǔ dì pán jiē shòu yè jiā tíng chū zé yǐ qì jiā zi cóng wú chéng yóu shòu shòu jù yǒu yuán wěi

这句话大意是:文仲世以《春秋》名家,而族弟参知政事栋,明于性理之学,杨氏在室,即尽通其说,故集与弟槃,皆受业家庭,出则以契家子从吴澄游,授受具有源委。

zuǒ chéng dǒng shì xuǎn zì jiāng xī chú nán xíng tái zhōng chéng yán jí jiā shú

这句话大意是:左丞董士选自江西除南行台中丞,延集家塾。

dà dé chū shǐ zhì jīng shī

这句话大意是:大德初,始至京师。

yǐ dà chén jiàn shòu dà dū lù rú xué jiào shòu suī yǐ xùn dí wèi zhí ér yì zì chōng guǎng bù shǎo xiá yì

这句话大意是:以大臣荐,授大都路儒学教授,虽以训迪为职,而益自充广,不少暇佚。

chú guó zǐ zhù jiào jí yǐ shī dào zì rèn zhū shēng shí qí tuì měi jiā cè qū mén xià zú yè tā guǎn shēng duō xiāng shuài yì jí qǐng yì

这句话大意是:除国子助教,即以师道自任,诸生时其退,每挟策趋门下卒业,他馆生多相率诣集请益。

dīng nèi jiān fú chú zài wèi zhù jiào chú bó shì

这句话大意是:丁内艰,服除,再为助教,除博士。

jiān jì diàn shàng yǒu liú shēng zhě bèi jiǔ shī lǐ zǔ dòu jiān jí yán zhū jiān qǐng xuē qí jí

这句话大意是:监祭殿上,有刘生者,被酒失礼俎豆间,集言诸监,请削其籍。

dà chén yǒu wéi liú shēng xiè zhě jí chí bù kě yuē guó xué lǐ yì zhī suǒ chū yě cǐ ér bù zhì hé yǐ wèi jiào

现代白话:大臣有为刘生谢者,集持不可,曰:“国学,礼义之所出也,此而不治,凭什么为教!

rén zōng zài dōng gōng chuán zhǐ yù jí wù jìng qí shì jí yǐ liú shēng shī lǐ zhuàng shàng zhī yí zhān shì yuàn jìng chù liú shēng rén zōng gèng yǐ jí wèi xián

这句话大意是:”仁宗在东宫,传旨谕集,勿竟其事,集以刘生失礼状上之,移詹事院,竟黜刘生,仁宗更以集为贤。

dà chéng diàn xīn cì dēng gē lè qí shī shì jū jiāng nán lè shēng jiē hé běi tián lǐ zhī rén qíng xìng bù xiāng néng jí qīn jiào zhī rán hòu chéng qū

这句话大意是:大成殿新赐登歌乐,其师世居江南,乐生皆河北田里之人,情性不相能,集亲教之,然后成曲。

fù qǐng shè sī lè yī rén zhǎng zhī yǐ sì kǎo zhèng

这句话大意是:复请设司乐一人掌之,以俟考正。

rén zōng jí wèi zé chéng jiān xué bài tái chén wèi jì jiǔ chú wú chéng sī yè jiē yù yǒu suǒ gēng zhāng yǐ fù dì yì jí lì zàn qí shuō

这句话大意是:仁宗即位,责成监学,拜台臣为祭酒,除吴澄司业,皆欲有所更张,以副帝意,集力赞其说。

yǒu wéi yì lùn yǐ jū zhī zhě chéng tóu xí qù jí yì yǐ bìng miǎn

这句话大意是:有为异论以沮之者,澄投檄去,集亦以病免。

wèi jǐ chú tài cháng bó shì chéng xiàng bài zhù fāng wèi qí yuàn shǐ jiān cóng jí wèn lǐ qì jì yì shén xī jí wéi yán xiān wáng zhì zuò yǐ jí gǔ jīn yīn gé zhì luàn zhī yóu bài zhù tàn xī yì xìn rú zhě yǒu yòng

这句话大意是:未几,除太常博士,丞相拜住方为其院使,间从集问礼器祭义甚悉,集为言先王制作,以及古今因革治乱之由,拜住叹息,益信儒者有用。

cháo tíng fāng yǐ kē jǔ qǔ shì shuō zhě wèi zhì píng kě lì zhì jí dú yǐ wèi dāng zhì qí yuán

这句话大意是:朝廷方以科举取士,说者谓治平可力致,集独以谓当治其源。

qiān jí xián xiū zhuàn

这句话大意是:迁集贤修撰。

yīn huì yì xué xiào nǎi shàng yì yuē shī dào lì zé shàn rén duō xué xiào zhě shì zhī suǒ shòu jiào yǐ zhì yú chéng dé dá cái zhě yě

这句话大意是:因会议学校,乃上议曰:“师道立则善人多,学校者,士之所受教,以至于成德达材者也。

jīn tiān xià xué guān wěi yǐ zī gé shòu qiáng jiā zhī zhū shēng zhī shàng ér míng zhī yuē shī ěr yǒu sī fú xìn zhī shēng tú fú xìn zhī yú xué xiào wú yì yě

现代白话:今天下学官,猥以资格授,强加之诸生之上,而名之曰师你,有司弗信之,生徒弗信之,于学校无益也。

rú cǐ ér wàng shī dào zhī lì kě hu

这句话大意是:如此而望师道之立,可吗?

xià zhōu xiǎo yì zhī shì wú suǒ jiàn wén fù xiōng suǒ yǐ dǎo qí zǐ dì chū wú bì wéi xué wèn zhī shí yì shī yǒu zhī yóu cóng yì mò biàn qí xié zhèng rán zé suǒ wèi xián cái zhě fēi zì tiān jiàng de chū ān yǒu kě wàng zhī lǐ zāi

现代白话:下州小邑之士,无所见闻,父兄所以导其子弟,初无必为学问之实意,师友之游从,亦莫辨其邪正,然则所谓贤材者,非自天降地出,安有可望之理啊!

wèi jīn zhī jì mò ruò shǐ shǒu lìng qiú jīng míng xíng xiū chéng dé zhě shēn shī zūn zhī zhì chéng kěn cè yǐ qiú zhī qí dé huà zhī jí shù hū yǒu suǒ guān gǎn yě

这句话大意是:为今之计,莫若使守令求经明行修成德者,身师尊之,至诚恳恻以求之,其德化之及,庶乎有所观感也。

qí cì zé qiú fu cāo lǚ jìn zhèng

这句话大意是:其次则求夫操履近正,。

ér bù wéi guǐ yì hài sú zhě

这句话大意是:而不为诡异骇俗者,。

què shǒu xiān rú jīng yì shī shuō

这句话大意是:确守先儒经义师说,。

ér bù gǎn wàng wéi qí lùn zhě

这句话大意是:而不敢妄为奇论者,。

zhòng suǒ jìng fú

这句话大意是:众所敬服,。

ér fēi xiāng yuàn zhī tú zhě

这句话大意是:而非乡愿之徒者,。

yán zhì zhī rì

这句话大意是:延致之日,。

fěng sòng qí shū

这句话大意是:讽诵其书,。

shǐ xué zhě xí zhī

这句话大意是:使学者习之,。

rù ěr zhe xīn

这句话大意是:入耳著心,。

yǐ zhèng qí běn

这句话大意是:以正其本,。

zé tā rì yì dāng yǒu suǒ fā yě

这句话大意是:则他日亦当有所发也。

qí cì zé qǔ xiāng gòng zhì jīng shī bà guī zhě qí yì lùn wén yì yóu zú yǐ sǒng dòng qí rén fēi ruò fàn fàn mò zhī gēn dǐ zhě yǐ

现代白话:其次则取乡贡至京师罢归者,其议论文艺,犹足以耸动其人,非若泛泛莫知根柢者了。

liù nián chú hàn lín dài zhì jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān

这句话大意是:”六年,除翰林待制,兼国史院编修官。

rén zōng cháng duì zuǒ yòu tàn yuē rú zhě jiē yòng yǐ wéi yú bó shēng wèi xiǎn zhuó ěr

现代白话:仁宗尝对左右叹曰:“儒者皆用了,惟虞伯生未显擢你。

huì yàn jià bù jí yòng

这句话大意是:”会晏驾,不及用。

yīng zōng jí wèi bài zhù wèi xiāng pō chāo yòng xián jùn shí jí yǐ yōu hái jiāng nán bài zhù bù zhī yě

这句话大意是:英宗即位,拜住为相,颇超用贤俊,时集以忧还江南,拜住不知也。

nǎi yán yú shàng qiǎn shǐ qiú zhī yú shǔ bú jiàn

这句话大意是:乃言于上,遣使求之于蜀,不见;。

qiú zhī jiāng xi yòu bú jiàn

这句话大意是:求之江西,又不见;。

jí fāng shěng mù wú zhōng shǐ zhì shòu mìng qū cháo zé bài zhù bù jí jiàn yǐ

现代白话:集方省墓吴中,使至,受命趋朝,则拜住不及见了。

tài dìng chū kǎo shì lǐ bù yán yú tóng liè yuē guó jiā kē mù zhī fǎ zhū jīng zhuàn zhù gè yǒu suǒ zhǔ zhě jiāng yǐ yī dào dé tóng fēng sú fēi yù shǐ xué zhě zhuān mén shàn yè rú jìn dài wǔ jīng xué jiū zhī gù lòu yě

这句话大意是:泰定初,考试礼部,言于同列曰:“国家科目之法,诸经传注各有所主者,将以一道德、同风俗,非欲使学者专门擅业,如近代五经学究之固陋也。

shèng jīng shēn yuǎn fēi yī rén zhī jiàn kě jǐn shì yì zhī wén tuī qí gāo zhě qǔ zhī bù bì xiān yǒu zhǔ yì

这句话大意是:圣经深远,非一人之见可尽,试艺之文,推其高者取之,不必先有主意。

ruò xiān dìng zhǔ yì zé qiú xián zhī xīn xiá ér chà zì cǐ shǐ yǐ

现代白话:若先定主意,则求贤之心狭,而差自此始了。

hòu zài wèi kǎo guān lǜ chí shì shuō gù suǒ qǔ měi chēng dé rén

这句话大意是:”后再为考官,率持是说,故所取每称得人。

tài dìng chū chú guó zǐ sī yè qiān mì shū shǎo jiān

这句话大意是:泰定初,除国子司业,迁秘书少监。

tiān zǐ xìng shàng dōu yǐ jiǎng chén duō gāo nián mìng jí yǔ jí xián shì dú xué shì wáng jié zhí jīng yǐ cóng zì shì suì cháng zài háng

这句话大意是:天子幸上都,以讲臣多高年,命集与集贤侍读学士王结执经以从,自是岁尝在行。

jīng yán zhī zhì

这句话大意是:经筵之制,。

qǔ jīng shǐ zhōng qiè yú xīn dé zhì dào zhě

这句话大意是:取经史中切于心德治道者,。

yòng guó yǔ hàn wén liǎng jìn dú

这句话大意是:用国语、汉文两进读,。

rùn yì zhī jì

这句话大意是:润译之际,。

huàn fu chén shèng xué zhě wèi yì yú jǐn qí yào

这句话大意是:患夫陈圣学者未易于尽其要,。

zhǐ shí wù zhě yóu nán yú jí qí qíng

这句话大意是:指时务者尤难于极其情,。

měi xuǎn yī shí jīng yú qí xué zhě wèi zhī

这句话大意是:每选一时精于其学者为之,。

yóu shù rì nǎi chéng yī piān

这句话大意是:犹数日乃成一篇,。

jí wèi fǎn fù gǔ jīn míng wù zhī biàn yǐ tōng zhī

这句话大意是:集为反复古今名物之辨以通之,。

rán hòu dé yǐ wú wǔ

这句话大意是:然后得以无忤,。

qí cí zhī suǒ dá

这句话大意是:其辞之所达,。

wàn bù jí yī

这句话大意是:万不及一,。

zé wèi cháng bù tuì ér qiè tàn yān

现代白话:则未尝不退而窃叹呢。

bài hàn lín zhí xué shì é jiān guó zi jì jiǔ

这句话大意是:拜翰林直学士,俄兼国子祭酒。

cháng yīn jiǎng ba lùn jīng shī shì dōng nán yùn liáng wèi shí jié mín lì yǐ háng bù cè fēi suǒ yǐ kuān yuǎn rén ér yīn dì lì yě

这句话大意是:尝因讲罢,论京师恃东南运粮为实,竭民力以航不测,非所以宽远人而因地利也。

yǔ tóng liè jìn yuē jīng shī zhī dōng

这句话大意是:与同列进曰:“京师之东,。

bīn hǎi shù qiān lǐ

这句话大意是:濒海数千里,。

běi jí liáo hǎi

这句话大意是:北极辽海,。

nán bīn qīng qí

这句话大意是:南滨青、齐,。

huán wěi zhī chǎng yě

这句话大意是:萑苇之场也,。

hǎi cháo rì zhì

这句话大意是:海潮日至,。

yū wèi wò rǎng

这句话大意是:淤为沃壤,。

yòng zhè rén zhī fǎ

这句话大意是:用浙人之法,。

zhù dī hàn shuǐ wèi tián

这句话大意是:筑堤捍水为田,。

tīng fù mín yù de guān zhě

这句话大意是:听富民欲得官者,。

hé qí zhòng fēn shòu yǐ de

这句话大意是:合其众分授以地,。

guān dìng qí pàn yǐ wéi xiàn

这句话大意是:官定其畔以为限,。

néng yǐ wàn fū gēng zhě

这句话大意是:能以万夫耕者,。

shòu yǐ wàn fū zhī tián

这句话大意是:授以万夫之田,。

wèi wàn fū zhī zhǎng

这句话大意是:为万夫之长,。

qiān fū bǎi fū yì rú zhī

这句话大意是:千夫、百夫亦如之,。

chá qí duò zhě ér yì zhī

这句话大意是:察其惰者而易之。

yī nián wù zhēng yě

这句话大意是:一年,勿征也;。

èr nián wù zhēng yě

这句话大意是:二年,勿征也;。

sān nián shì qí chéng yǐ de zhī gāo xià dìng é yú cháo tíng yǐ cì jiàn zhēng zhī

这句话大意是:三年,视其成,以地之高下,定额于朝廷,以次渐征之;。

wǔ nián yǒu jī xù mìng yǐ guān jiù suǒ chǔ gěi yǐ lù

这句话大意是:五年,有积蓄,命以官,就所储给以禄;。

shí nián pèi zhī fú yìn dé yǐ chuán zǐ sūn rú jūn guān zhī fǎ

这句话大意是:十年,佩之符印,得以传子孙,如军官之法。

zé dōng miàn mín bīng shù wàn kě yǐ jìn wèi jīng shī wài yù dǎo yí

现代白话:则东面民兵数万,能够近卫京师,外御岛夷;。

yuǎn kuān dōng nán hǎi yùn yǐ shū pí mín

这句话大意是:远宽东南海运,以纾疲民;。

suì fù mín de guān zhī zhì ér huò qí yòng

这句话大意是:遂富民得官之志,而获其用;。

jiāng hǎi yóu shí dào zéi zhī lèi jiē yǒu suǒ guī

这句话大意是:江海游食盗贼之类,皆有所归。

yì dìng yú zhōng shuō zhě yǐ wéi yī yǒu cǐ zhì zé zhí shì zhě bì yǐ huì chéng ér bù kě wèi yǐ

现代白话:”议定于中,说者以为一有此制,则执事者必以贿成,而不可为了。

shì suì qǐn

这句话大意是:事遂寝。

qí hòu hǎi kǒu wàn hù zhī shè dà lüè zōng zhī

这句话大意是:其后海口万户之设,大略宗之。

wén zōng zài qián dǐ yǐ zhī jí míng jì jí wèi mìng jí réng jiān jīng yán

这句话大意是:文宗在潜邸,已知集名,既即位,命集仍兼经筵。

cháng yǐ xiān shì fén mù zài wú yuè zhě suì jiǔ yān méi qǐ yī jùn zì biàn dì yuē

这句话大意是:尝以先世坟墓在吴、越者,岁久湮没,乞一郡自便,帝曰;。

ěr cái hé bù kān gù jīn wèi kě qù ěr

现代白话:“你材何不堪,顾今未可去你。

chú kuí zhāng gé shì shū xué shì

这句话大意是:”除奎章阁侍书学士。

shí guān zhōng dà jī mín zhěn jí ér sǐ yǒu fāng shù bǎi lǐ wú jié yí zhě dì wèn jí hé yǐ jiù guān zhōng duì yuē chéng píng rì jiǔ rén qíng yàn ān yǒu zhì zhī shì jí yú jìn xiào zé yuàn dú xìng yān

现代白话:时关中大饥,民枕籍而死,有方数百里无孑遗者,帝问集凭什么救关中,对曰:“承平日久,人情宴安,有志之士,急于近效,则怨讟兴呢。

bù xìng dà zāi zhī yú

这句话大意是:不幸大灾之余,。

zhèng jūn zǐ wèi zhì zuò xīn zhī jī yě

现代白话:正有德行的人为治作新之机也,。

ruò qiǎn yī èr yǒu rén shù zhī mín shì zhě

这句话大意是:若遣一二有仁术、知民事者,。

shāo kuān qí jìn lìng

这句话大意是:稍宽其禁令,。

shǐ de yǒu suǒ wèi

这句话大意是:使得有所为,。

suí jùn xiàn zé kě yòng zhī rén

这句话大意是:随郡县择可用之人,。

yīn jiù mín suǒ zài

这句话大意是:因旧民所在,。

dìng chéng guō

这句话大意是:定城郭,。

xiū lǘ lǐ

这句话大意是:修闾里,。

zhì gōu xù

这句话大意是:治沟洫,。

xiàn quǎn mǔ

这句话大意是:限畎亩,。

báo zhēng liǎn

这句话大意是:薄征敛,。

zhāo qí shāng cán lǎo ruò

这句话大意是:招其伤残老弱,。

jiàn yǐ qí lì zhì zhī

这句话大意是:渐以其力治之,。

zé yuǎn qù ér lái guī zhě jiàn zhì

这句话大意是:则远去而来归者渐至,。

chūn gēng qiū liǎn

这句话大意是:春耕秋敛,。

jiē yǒu suǒ zhù

这句话大意是:皆有所助,。

yī èr suì jiān

这句话大意是:一二岁间,。

wù zhēng wù yáo

这句话大意是:勿征勿徭,。

fēng yù jì zhèng

这句话大意是:封域既正,。

you wàng xiāng jì

这句话大意是:友望相济,。

sì miàn ér zhì zhě

这句话大意是:四面而至者,。

jūn qí fāng yī

这句话大意是:均齐方一,。

jié rán yǒu fǎ

这句话大意是:截然有法,。

zé sān dài zhī mín

这句话大意是:则三代之民,。

jiāng jiàn chū yú kōng xū zhī yě yǐ

现代白话:将见出于空虚之野了。

dì chēng shàn

这句话大意是:”帝称善。

yīn jìn yuē xìng jiǎ chén yī jùn shì yǐ cǐ fǎ xíng zhī sān wǔ nián jiān bì yǒu yǐ bào cháo tíng zhě

这句话大意是:因进曰:“幸假臣一郡,试以此法行之,三五年间,必有以报朝廷者。

zuǒ yòu yǒu yuē yú bó shēng yù yǐ cǐ qù ěr

现代白话:”左右有曰:“虞伯生欲以此去你。

suì ba qí yì

这句话大意是:”遂罢其议。

yǒu chì zhū jiān zhí bù guò sān miǎn guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:有敕诸兼职不过三,免国子祭酒。

shí zōng fān kuí gé gōng chén tài chǐ zhèng jiào wèi lì dì jiāng cè shì yú tíng jí bèi mìng wèi dú juàn guān nǎi nǐ zhì cè yǐ jìn shǒu yǐ quàn qīn qīn tǐ qún chén tóng yī fēng sú xié hé wàn bāng wèi wèn dì bù yòng

这句话大意是:时宗藩暌隔,功臣汰侈,政教未立,帝将策士于廷,集被命为读卷官,乃拟制策以进,首以“劝亲亲,体群臣,同一风俗,协和万邦”为问,帝不用。

jí yǐ rù shì yàn xián wú yì shí zhèng qiě mào jí zhě duō nǎi yǔ dà xué shì hū dōu lǔ dōu r mí shī děng jìn yuē bì xià chū dú jiàn jiàn kuí zhāng gé lǎn shū jí zhì xué shì yuán yǐ bèi gù wèn

这句话大意是:集以入侍燕闲,无益时政,且媢嫉者多,乃与大学士忽都鲁都儿迷失等进曰:“陛下出独见,建奎章阁,览书籍,置学士员,以备顾问。

chén děng bèi yuán shū wú bǔ bào qiè kǒng yǒu lèi shèng dé qǐ róng chén děng cí zhí

这句话大意是:臣等备员,殊无补报,窃恐有累圣德,乞容臣等辞职。

dì yuē xī wǒ zǔ zōng ruì zhì cōng míng qí yú zhì lǐ zhī dào shēng ér zhī zhī zhèn zǎo suì bá shè nán zǔ shì wǒ zǔ zōng jì fá shēng zhī zhī míng yú guó jiā zhì tǐ qǐ néng zhōu zhī

这句话大意是:”帝曰:“昔我祖宗,睿智聪明,其于致理之道,生而知之,朕早岁跋涉难阻,视我祖宗,既乏生知之明,于国家治体,岂能周知?

gù lì kuí zhāng gé zhì xué shì yuán yǐ zǔ zōng míng xùn gǔ xī zhì luàn dé shī rì chén yú qián qīng děng qí xī suǒ xué yǐ fǔ zhèn zhì

这句话大意是:故立奎章阁,置学士员,以祖宗明训、古昔治乱得失,日陈于前,卿等其悉所学,以辅朕志。

ruò jūn guó jī wù zì yǒu shěng yuàn tái rèn zhī fēi qīng děng zé yě

这句话大意是:若军国机务,自有省院台任之,非卿等责也。

qí wù fù cí

这句话大意是:其勿复辞。

yǒu zhǐ cǎi jí běn cháo diǎn gù fǎng táng sòng huì yào xiū jīng shì dà diǎn mìng jí yǔ zhōng shū píng zhāng zhèng shì zhào shì yán tóng rèn zǒng cái

这句话大意是:有旨采辑本朝典故,仿唐、宋《会要》,修《经世大典》,命集与中书平章政事赵世延同任总裁。

jí yán lǐ bù shàng shū mǎ zǔ cháng duō wén jiù zhāng guó zǐ sī yè yáng zōng ruì sù yǒu lì xiàng dì lǐ jì wèn dù shù zhī xué kě gòng lǐng diǎn

这句话大意是:集言:“礼部尚书马祖常,多闻旧章,国子司业杨宗瑞,素有历象地理记问度数之学,可共领典;。

hàn lín xiū zhuàn xiè duān yìng fèng sū tiān jué tài cháng li hǎo wén guó zǐ zhù jiào chén lǚ qián zhān shì yuàn zhào mó sòng sī cí tōng shì shè rén wáng shì diǎn jù yǒu jiàn wén kě zhù zhuàn lù

这句话大意是:翰林修撰谢端、应奉苏天爵、太常李好文、国子助教陈旅、前詹事院照磨宋纟兹、通事舍人王士点,俱有见闻,可助撰录。

shù jī shì shū zǎo chéng

这句话大意是:庶几是书早成。

dì yǐ cháng mìng xiū liáo jīn sòng sān shǐ wèi jiàn chéng jī dà diǎn lìng gé xué shì zhuān lǜ qí shǔ wèi zhī

这句话大意是:”帝以尝命修辽、金、宋三史,未见成绩,《大典》令阁学士专率其属为之。

jì ér yǐ lèi cháo gù shì yǒu wèi bèi zhě qǐng yǐ hàn lín guó shǐ yuàn xiū zǔ zōng shí lù shí bǎi sī suǒ jù shì jì cān dìng

这句话大意是:既而以累朝故事有未备者,请以翰林国史院修祖宗实录时百司所具事迹参订。

hàn lín yuàn chén yán yú dì yuē shí lù fǎ bù dé chuán yú wài zé shì jì yì bù dàng shì rén

这句话大意是:翰林院臣言于帝曰:“实录,法不得传于外,则事迹亦不当示人。

yòu qǐng yǐ guó shū tuō bo chì yán zēng xiū tài zǔ yǐ lái shì jì chéng zhǐ tǎ shī hǎi yá yuē tuō bo chì yán fēi kě lìng wài rén chuán zhě

这句话大意是:”又请以国书《脱卜赤颜》增修太祖以来事迹,承旨塔失海牙曰:“《脱卜赤颜》非可令外人传者。

suì jiē yǐ

这句话大意是:”遂皆已。

é shì yán guī jí zhuān lǐng qí shì zài yuè suì shū nǎi chéng fán bā bǎi zhì

这句话大意是:俄世延归,集专领其事,再阅岁,书乃成,凡八百帙。

jì shàng jìn yǐ mù jí gài jiě zhí bù yǔn nǎi jǔ zhì shū shì yù shǐ mǎ zǔ cháng zì dài bù bào

这句话大意是:既上进,以目疾丐解职,不允,乃举治书侍御史马祖常自代,不报。

yù shǐ zhōng chéng zhào shì ān chéng jiàn wèi jí qǐng yuē yú bó shēng jiǔ jū jīng shī shén pín yòu bìng mù xìng jiǎ yī wài rèn biàn yī

这句话大意是:御史中丞赵世安乘间为集请曰:“虞伯生久居京师,甚贫,又病目,幸假一外任,便医。

dì nù yuē yī yú bó shēng rǔ bèi bù róng yé

现代白话:”帝怒曰:“一虞伯生,你辈不容耶!

dì fāng xiàng yòng wén xué yǐ jí hóng cái bó shí wú shī bù yí yī shí dà diǎn cè xián chū qí shǒu gù zhòng tīng qí qù

这句话大意是:”帝方向用文学,以集弘才博识,无施不宜,一时大典册咸出其手,故重听其去。

jí měi chéng zhào yǒu suǒ shù zuò bì yǐ dì wáng zhī dào zhì hū zhī gù cóng róng fěng qiē jì yǒu gǎn wù chéng gù wèn jí gǔ jīn zhèng zhì dé shī yóu wěi qū jìn yán huò suí shì guī jiàn chū bù yǔ rén

这句话大意是:集每承诏有所述作,必以帝王之道、治忽之故,从容讽切,冀有感悟,承顾问及古今政治得失,尤委曲尽言,或随事规谏,出不语人。

jiàn huò bù rù guī jiā yì yì bù lè

这句话大意是:谏或不入,归家悒悒不乐。

jiā rén jiàn qí rán bù gǎn wèn qí gù yě

这句话大意是:家人见其然,不敢问其故也。

shí shì jiā zǐ sūn yǐ cái míng jìn yòng zhě zhòng huàn qí zhī yù rì lóng měi sī yǒu yǐ jiān zhī

这句话大意是:时世家子孙以才名进用者众,患其知遇日隆,每思有以间之。

jì bù xiào zé xiāng yǔ zhāi jí wén cí zhǐ wèi jī shàn lài tiān zǐ chá zhī yǒu zì gù bù néng zhòng shāng rán jí yù qí rén wèi cháng shǎo biàn

这句话大意是:既不效,则相与摘集文辞,指为讥讪,赖天子察知有自,故不能中伤,然集遇其人,未尝少变。

yī rì mìng jí cǎo zhì fēng rǔ mǔ fu wèi yíng dōu wáng shǐ guì jìn ā róng zhǎn zhǎn chuán zhǐ

这句话大意是:一日,命集草制封乳母夫为营都王,使贵近阿荣、飐飐传旨。

èr rén zhě sù jì jí miào yán zhì fēng yíng guó gōng jí jù gǎo é chéng xiàng zì tà qián lái suǒ zhì shén jí jí yǐ gǎo jìn chéng xiàng è rán wèn gù jí zhī wèi suǒ dài jí qǐng yì gǎo yǐ jìn zhōng bù zì yán èr rén zhě kuì zhī

这句话大意是:二人者素忌集,缪言制封营国公,集具稿,俄丞相自榻前来索制甚急,集以稿进,丞相愕然问故,集知为所绐,即请易稿以进,终不自言,二人者愧之。

qí yǎ liàng lèi rú cǐ

这句话大意是:其雅量类如此。

lùn jiàn rén cái bì xiān qì shí xīn suǒ wèi shàn bù wéi láo lóng yǐ gū yù

这句话大意是:论荐人材,必先器识,心所未善,不为牢笼以沽誉;。

píng yì wén zhāng bù zhé zhī yú zhì dāng bù zhǐ qí guǐ yú jīng zhě wén suī shàn bù yǔ yě

这句话大意是:评议文章,不折之于至当不止,其诡于经者,文虽善,不与也。

suī yǐ cǐ èr zhě wǔ wù sù bàng zhōng bù wéi dòng

这句话大意是:虽以此二者忤物速谤,终不为动。

guāng rén gōng bó suì yǐ cái jùn wèi mǎ zǔ cháng suǒ xǐ zǔ cháng wèi yù shǐ zhōng chéng bó suì yóu qí mén zǔ cháng jí chēng zhī yù jí wèi jiàn yǐn jí bù kě yuē shì zi suī xiǎo yǒu cái rán fēi yuǎn qì yì kǒng bù dé lìng zhōng

这句话大意是:光人龚伯璲,以才俊为马祖常所喜,祖常为御史中丞,伯遂游其门,祖常亟称之,欲集为荐引,集不可,曰:“是子虽小有才,然非远器,亦恐不得令终。

zǔ cháng yóu wèi yǐ wéi rán

这句话大意是:”祖常犹未以为然。

yī rì yāo jí guò qí jiā shè yàn jiǔ bàn chū jiàn dú qiú jí shǔ jí gù jù zhī zǔ cháng bù lè ér ba

这句话大意是:一日,邀集过其家,设宴,酒半,出荐牍求集署,集固拒之,祖常不乐而罢。

wén zōng bēng jí zài gào yù móu nán hái fú guǒ

这句话大意是:文宗崩,集在告,欲谋南还,弗果。

yòu jūn bēng dà chén jiāng lì tuǒ huan tiè mù ěr tài zǐ yòng zhì dà gù shì zhào zhū lǎo chén fù shàng dōu yì zhèng jí zài zhào liè

现代白话:幼君崩,大臣将立妥欢帖穆你太子,用至大故事,召诸老臣赴上都议政,集在召列。

zǔ cháng shǐ rén gào zhī yuē yù shǐ yǒu yán

这句话大意是:祖常使人告之曰:“御史有言。

nǎi xiè bìng guī lín chuān

这句话大意是:”乃谢病归临川。

chū

这句话大意是:初,。

wén zōng zài shàng dōu

这句话大意是:文宗在上都,。

jiāng lì qí zi ā là tè nà dá là wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:将立其子阿剌忒纳答剌为皇太子,。

nǎi yǐ tuǒ huan tiè mù ěr tài zǐ rǔ mǔ fu yán

现代白话:乃以妥欢帖穆你太子乳母夫言,。

míng zōng zài rì

这句话大意是:明宗在日,。

sù wèi tài zǐ fēi qí zi

这句话大意是:素谓太子非其子,。

chù zhī jiāng nán

这句话大意是:黜之江南,。

yì zhào hàn lín xué shì chéng zhǐ ā lín tiē mù ér kuí zhāng gé dà xué shì hū dōu lǔ dǔ mí shí shū qí shì yú tuō bo chì yán

这句话大意是:驿召翰林学士承旨阿邻帖木儿、奎章阁大学士忽都鲁笃弥实书其事于《脱卜赤颜》,。

yòu zhào jí shǐ shū zhào

这句话大意是:又召集使书诏,。

bō gào zhōng wài

这句话大意是:播告中外。

shí shěng tái zhū chén jiē wén zōng sù suǒ xìn yòng tóng gōng yī tǐ zhī rén yù shǐ yì bù gǎn chì yán qí shì yì zài fěng jí sù qù ér yǐ

这句话大意是:时省台诸臣,皆文宗素所信用、同功一体之人,御史亦不敢斥言其事,意在讽集速去而已。

bó suì hòu yǐ yòng shì bài shā qí shēn shì nǎi fú jí zhī rén

这句话大意是:伯璲后以用事败,杀其身,世乃服集知人。

yuán tǒng èr nián qiǎn shǐ cì shàng zūn jiǔ jīn zhī wén jǐn èr zhào hái jìn lín jí zuò bù néng xíng lǚ yǒu chì jí jiā zhuàn wén bāo xī xūn jiù shì chén

这句话大意是:元统二年,遣使赐上尊酒、金织文锦二,召还禁林,疾作不能行,屡有敕,即家撰文,褒锡勋旧、侍臣。

yǒu yǐ jiù zhào wéi yán zhě dì bù yì yuē cǐ wǒ jiā shì qǐ yóu bǐ shū shēng yé

这句话大意是:有以旧诏为言者,帝不怿曰:“此我家事,岂由彼书生耶!

zhì zhèng bā nián wǔ yuè jǐ wèi yǐ bìng zú nián qī shí yǒu qī

这句话大意是:”至正八年五月己未,以病卒,年七十有七。

guān zì jiāng shì láng shí èr zhuǎn wéi tōng fèng dài fū

这句话大意是:官自将仕郎十二转为通奉大夫。

zèng jiāng xī xíng zhōng shū shěng cān zhī zhèng shì hù jūn fēng rén shòu jùn gōng

这句话大意是:赠江西行中书省参知政事、护军,封仁寿郡公。

jí xiào yǒu fāng èr qīn yǐ gù jiā lìng dé zhōng zāo luàn wáng qiáo yù xià yì zuǒ yòu chéng shùn wú wéi

这句话大意是:集孝友,方二亲以故家令德,中遭乱亡,侨寓下邑,左右承顺无违。

dì pán zǎo zú jiào yù qí gū wú yì jǐ zi

这句话大意是:弟槃,早卒,教育其孤,无异己子。

xiōng cǎi yǐ guǎn kù shū fù jīng shī kuī shù qiān mín jìn lì yíng dài dài cháng zhī wú nán sè

这句话大意是:兄采,以筦库输赋京师,亏数千缗,尽力营贷代偿之,无难色。

fǔ shù dì jià gū mèi jù yǒu ēn yì

这句话大意是:抚庶弟,嫁孤妹,具有恩意。

shān lín zhī shì zhī gǔ xué zhě bì zhé jié xià zhī jiē hòu jìn suī shǎo qiě jiàn rú dí jǐ

这句话大意是:山林之士知古学者,必折节下之,接后进,虽少且贱,如敌己。

dāng quán mén hè yì wèi cháng yǒu suǒ fù lì

这句话大意是:当权门赫奕,未尝有所附丽。

jí yì zhōng shū zhèng yán dǎng lùn duō jiàn róng shòu lǚ yǐ piàn yán jiě yí wù chū rén yú bīn sǐ yì bù yǐ wèi dé

这句话大意是:集议中书,正言谠论,多见容受,屡以片言解疑误,出人于滨死,亦不以为德。

zhāng guī zhào shì yán yóu jìng lǐ zhī yǒu suǒ yí bì zī yān

现代白话:张珪、赵世延尤敬礼之,有所疑必咨呢。

jiā sù pín guī lǎo hòu shí zhǐ yì zhòng dēng mén zhī shì xiāng wàng yú dào hǎo shì zhēng qǐ dǐ shè yǐ dài zhī

这句话大意是:家素贫,归老后食指益众,登门之士相望于道,好事争起邸舍以待之。

rán bēi bǎn zhī wén wèi cháng gǒu zuò

这句话大意是:然碑板之文,未尝苟作。

nán chāng fù mín yǒu wu zhēn fù zhě zī chǎn jiǎ yī fāng qǔ zhū wáng nǚ wèi qī chōng běn wèi xià jùn zǒng guǎn

这句话大意是:南昌富民有伍真父者,赀产甲一方,娶诸王女为妻,充本位下郡总管。

jì zú qí zi shǔ fēng chéng shì gān què qiú jí wén míng fù mù fèng zhōng tǒng chāo wǔ bǎi dìng zhǔn lǐ wù jí bù xǔ què kuì tàn ér qù

这句话大意是:既卒,其子属丰城士甘悫求集文铭父墓,奉中统钞五百锭准礼物,集不许,悫愧叹而去。

qí shù xiū gāo yàn zhī rù hái yǐ wéi bīn kè fèi suī kōng fá fú xù yě

这句话大意是:其束修羔雁之入,还以为宾客费,虽空乏弗恤也。

jí xué suī bó qià ér jiū jí běn yuán yán jīng tàn wēi xīn jiě shén qì qí jīng wěi mí lún zhī miào yī yù zhū wén ǎi rán qìng lì qián chún fēng liè

这句话大意是:集学虽博洽,而究极本原,研精探微,心解神契,其经纬弥纶之妙,一寓诸文,蔼然庆历干淳风烈。

cháng yǐ jiāng zuǒ xiān xián shén zhòng qí rén jiē wèi yì zhī qí xué jiē wèi yì yán hòu shēng wǎn jìn zhī zhě xiān yǐ yù qǔ tài yuán yuán hào wèn zhōng zhōu jí yí yì bié wèi nán zhōu jí yǐ biǎo zhāng zhī yǐ bìng mù ér zhǐ

现代白话:尝以江左先贤甚众,其人皆未易知,其学皆未易言,后生晚进知者鲜了,欲取太原元好问《中州集》遗意,别为《南州集》以表章之,以病目而止。

píng shēng wéi wén wàn piān gǎo cún zhě shí èr sān

这句话大意是:平生为文万篇,稿存者十二三。

zǎo suì yǔ dì pán tóng bì shū shě wèi èr shì zuǒ shì shū táo yuān míng shī yú bì tí yuē táo ān yòu shì shū shào yáo fu shī tí yuē shào ān gù shì chēng shào ān xiān shēng

这句话大意是:早岁与弟槃同辟书舍为二室,左室书陶渊明诗于壁,题曰陶庵,右室书邵尧夫诗,题曰邵庵,故世称邵庵先生。

zi sì rén ān mín yǐ yīn lì guān zhī jí zhōu lù ān fú zhōu

这句话大意是:子四人,安民,以荫历官知吉州路安福州。

yóu qí mén jiàn chēng xǔ zhě pú tián chén lǚ lǚ yì yǒu wén xíng shì

这句话大意是:游其门见称许者,莆田陈旅,旅亦有文行世。

guó xué zhū shēng ruò sū tiān jué wáng shǒu chéng bèi zhōng shēn bù míng tā shī jiē dāng shì chēng míng qīng zhě

这句话大意是:国学诸生若苏天爵、王守诚辈,终身不名他师,皆当世称名卿者。

qí jiāo yóu yóu hòu zhě yuē fàn pēng

这句话大意是:其交游尤厚者,曰范梈。

pán zì zhòng cháng yán yòu wǔ nián dì jìn shì shòu jí ān yǒng fēng chéng

这句话大意是:槃字仲常,延祐五年第进士,授吉安永丰丞。

dīng fù yōu

这句话大意是:丁父忧。

chú xiāng xiāng zhōu pàn guān pō chēng pǐ gǔ

这句话大意是:除湘乡州判官,颇称癖古。

yǒu fù mín shā rén shǐ lì jǐ zhě zuò zhī shàng xià jiē ā cóng pán dú bù shǔ shā rén zhě zú bù miǎn sǐ ér zuò zhě dé yǐ bù yuān

这句话大意是:有富民杀人,使隶己者坐之,上下皆阿从,槃独不署,杀人者卒不免死,而坐者得以不冤。

yǒu wū zhì qí zhōu chēng shén jiàng gào qí rén yuē mǒu fāng huǒ

这句话大意是:有巫至其州,称神降,告其人曰:“某方火。

jí huǒ

这句话大意是:”即火。

yòu yuē míng rì mǒu fāng huǒ

这句话大意是:又曰:“明日某方火。

mín yǐ huǒ gào zhě pán jiē fù jiù zhì dá zhòu yè gào zhě shù shí qǐn shí jǐn fèi xiàn zhǎng lì yǐ xià jiē yíng wū zhì jiā hòu lǐ zhī

这句话大意是:”民以火告者,槃皆赴救,至达昼夜,告者数十,寝食尽废,县长吏以下皆迎巫至家,厚礼之。

yòu yuē jiāng yǒu dà shuǐ qiě bīng zhì

这句话大意是:又曰:“将有大水,且兵至。

zhōu dà jiā jiē jìn shì táo

这句话大意是:”州大家皆尽室逃。

pán de jié huǒ zú yī rén xùn zhī jǐn de wū dǎng suǒ wéi zuò bǔ dào sī

这句话大意是:槃得劫火卒一人,讯之,尽得巫党所为,坐捕盗司。

zhào wū zhì jū zhī wú gǎn shī biān chuí zhě pán wèi zú yuē cǐ jiāng wèi dà luàn ān yǒu shén hu

这句话大意是:召巫至,鞫之,无敢施鞭棰者,槃谓卒曰:“此将为大乱,安有神乎!

jí zhì zhī jǐn de dǎng yǔ shù shí rén luó luò nèi wài guǒ jiāng wèi biàn zhě

这句话大意是:”急治之,尽得党与数十人,罗络内外,果将为变者。

tóng liáo jiē bù gǎn chū shì yuē jūn zì wèi zhī

这句话大意是:同僚皆不敢出视,曰:“君自为之。

pán yòng duàn wū bìng qí dǎng rú fǎ yī shí lì mín shǐ fú rú zhě wéi zhèng ruò cǐ

这句话大意是:”槃用断巫并其党如法,一时吏民始服儒者为政若此。

zhì mǎn chú jiā yú xiàn yǐn pán yǐ zú

这句话大意是:秩满,除嘉鱼县尹,槃已卒。

pán yòu shí cháng dú liǔ zi hòu fēi guó yǔ yǐ wéi guó yǔ chéng kě fēi ér liǔ zi zhī shuō yì fēi yě zhe fēi fēi guó yǔ shí rén yǐ tàn qí yǒu shí

这句话大意是:槃幼时,尝读柳子厚《非国语》,以为《国语》诚可非,而柳子之说亦非也,著《非非国语》,时人已叹其有识。

shī shū chūn qiū jiē yǒu lùn zhù ér chūn qiū nǎi qí jiā xué gù yóu shàn

这句话大意是:《诗》、《书》、《春秋》皆有论著,而《春秋》乃其家学,故尤善。

dú wú chéng suǒ jiě zhū jīng yì zhé de qí zhǐ qù suǒ zài chéng jí chēng zhī

这句话大意是:读吴澄所解诸经义,辄得其旨趣所在,澄亟称之。

xiōng jí jiē fāng wài shì bì kòu jī qí shuō cháng yǐ wéi shèng rén zhī jiào bù míng wéi xué zhě wú suǒ dǐ zhǐ gǒu yú wú dào yì duān yí sì zhī jiān bù néng shēn zhì ér yù qiè jiū fu xìng mìng yuán sǐ shēng zhī gù qí bù zhé ér guī zhī zhě guǎ yǐ

现代白话:兄集接方外士,必扣击其说,尝以为圣人之教不明,为学者无所底止,苟于我道异端疑似之间不能深知,而欲窃究夫性命原、死生之故,其不折而归之者寡了。

pán bù rán wén zhū sēng zài zuò zhé bù rù jìng qù qí wéi rén fāng zhèng yǒu rú cǐ suī jí yì yán dàn zhī

这句话大意是:槃不然,闻诸僧在坐,辄不入竟去,其为人方正有如此,虽集亦严惮之。

rán bù xìng nián bù jí ài ér zú

这句话大意是:然不幸年不及艾而卒。

fàn pēng zì hēng fù yī zì dé jī qīng jiāng rén

这句话大意是:范梈,字亨父,一字德机,清江人。

jiā pín zǎo gū mǔ xióng shì shǒu zhì bù tā shì zhǎng ér jiào zhī

这句话大意是:家贫,早孤,母熊氏守志不他适,长而教之。

pēng tiān zī yǐng yì suǒ sòng dú zhé jì yì suī qú rán qīng hán ruò bù shèng yī yú liú sú zhōng kè zì shù lì wú gǒu jiàn yì

这句话大意是:梈天资颖异,所诵读,辄记忆,虽癯然清寒若不胜衣,于流俗中克自树立,无苟贱意。

jū zé gù qióng shǒu jié jié lì yǐ yǎng qīn chū zé jiǎ yīn yáng zhī jì yǐ gěi lǚ shí dān shī gōng wén yòng lì jīng shēn rén hǎn zhī zhě

这句话大意是:居则固穷守节,竭力以养亲,出则假阴阳之技,以给旅食,耽诗工文,用力精深,人罕知者。

nián sān shí liù shǐ kè jīng shī jí yǒu shēng zhū gōng jiān zhōng chéng dǒng shì xuǎn yán zhī jiā shú

这句话大意是:年三十六,始客京师,即有声诸公间,中丞董士选延之家塾。

yǐ cháo chén jiàn wèi hàn lín yuàn biān xiū guān

这句话大意是:以朝臣荐,为翰林院编修官。

zhì mǎn yù shǐ tái zhuó hǎi nán hǎi běi dào lián fǎng sī zhào mó xún lì xiá pì bù dàn fēng bō zhàng lì suǒ zhì xīng xué jiào mín xuě lǐ yuān zhì shén zhòng

这句话大意是:秩满,御史台擢海南海北道廉访司照磨,巡历遐僻,不惮风波瘴疠,所至兴学教民,雪理冤滞甚众。

qiān jiāng xī hú dōng zhǎng lì sù chēng yán míng yú liáo shǔ zhōng dú jìng yì zhī

这句话大意是:迁江西湖东,长吏素称严明,于僚属中独敬异之。

xuǎn chōng hàn lín yìng fèng

这句话大意是:选充翰林应奉。

yù shǐ tái yòu gǎi zhuó fú jiàn mǐn hǎi dào zhī shì

这句话大意是:御史台又改擢福建闽海道知事。

mǐn sú sù wū wén xiù jú qǔ liáng jiā zǐ wèi xiù gōng wú bié yóu shén pēng zuò gē shī yī piān shù qí bì lián fǎng shǐ qǔ yǐ shàng wén jiē bà qiǎn zhī qí bì suì gé

这句话大意是:闽俗素污,文绣局取良家子为绣工,无别尤甚,梈作歌诗一篇述其弊,廉访使取以上闻,皆罢遣之,其弊遂革。

wèi jǐ yí jí guī gù lǐ

这句话大意是:未几,移疾归故里。

tiān lì èr nián shòu hú nán lǐng běi dào lián fǎng sī jīng lì yǐ yǎng qīn cí

这句话大意是:天历二年,授湖南岭北道廉访司经历,以养亲辞。

shì suì mǔ sāng

这句话大意是:是岁,母丧。

míng nián shí yuè yì yǐ jí zú nián wǔ shí jiǔ

这句话大意是:明年十月,亦以疾卒,年五十九。

suǒ zhe shī wén duō chuán yú shì

这句话大意是:所著诗文多传于世。

pēng chí shēn lián zhèng jū guān bù kě gàn yǐ sī shū shí yǐn shuǐ bó rú yě

这句话大意是:梈持身廉正,居官不可干以私,疏食饮水,泊如也。

wú chéng yǐ dào xué zì rèn shǎo xǔ kě cháng yuē ruò hēng fù kě wèi tè lì dú xíng zhī shì yǐ

现代白话:吴澄以道学自任,少许可,尝曰:“若亨父,可谓特立独行之士了。

wéi wén zhì qí mù yǐ dōng hàn zhū jūn zi nǐ zhī

现代白话:”为文志其墓,以东汉诸有德行的人拟之。

jiē xī sī

这句话大意是:揭傒斯。

jiē xī sī zì màn shuò lóng xīng fù zhōu rén

这句话大意是:揭傒斯,字曼硕,龙兴富州人。

fù lái chéng sòng xiāng gòng jìn shì

这句话大意是:父来成,宋乡贡进士。

xī sī yòu pín dú shū yóu kè kǔ zhòu yè bù shǎo xiè fù zǐ zì wèi shī yǒu yóu shì guàn tōng bǎi shì zǎo yǒu wén míng

这句话大意是:傒斯幼贫,读书尤刻苦,昼夜不少懈,父子自为师友,由是贯通百氏,早有文名。

dà dé jiān shāo chū yóu xiāng hàn hú nán shuài zhào qí yǎ hào zhī rén jiàn zhī jīng yuē tā rì hàn yuàn míng liú yě

这句话大意是:大德间,稍出游湘、汉,湖南帅赵淇,雅号知人,见之惊曰:“他日翰苑名流也。

chéng jù fū lú zhì xiān hòu wèi hú nán xiàn cháng xián qì zhòng zhī jù fū yīn qī yǐ cóng mèi

这句话大意是:”程钜夫、卢挚,先后为湖南宪长,咸器重之,钜夫因妻以从妹。

yán yòu chū jù fū zhì liè jiàn yú cháo tè shòu hàn lín guó shǐ yuàn biān xiū guān

这句话大意是:延祐初,钜夫、挚列荐于朝,特授翰林国史院编修官。

shí píng zhāng li mèng jiān xiū guó shǐ dú qí suǒ zhuàn gōng chén liè zhuàn tàn yuē shì fāng kě míng shǐ bǐ ruò tā rén zhí téng lì dú ěr

现代白话:时平章李孟监修国史,读其所撰《功臣列传》,叹曰:“是方可名史笔,若他人,直誊吏牍你。

shēng yìng fèng hàn lín wén zì réng jiān biān xiū qiān guó zi zhù jiào fù liú wèi yìng fèng

这句话大意是:”升应奉翰林文字,仍兼编修,迁国子助教,复留为应奉。

nán guī xǐng mǔ xuán fù zhào hái

这句话大意是:南归省母,旋复召还。

xī sī fán sān rù hàn lín cháo tíng zhī shì tái gé zhī yí mǐ bù xián xí jí xián xué shì wáng yuē wèi yǔ xī sī tán zhì dào dà qǐ rén yì shòu zhī yǐ zhèng dāng wú shī bù kě

这句话大意是:傒斯凡三入翰林,朝廷之事,台阁之仪,靡不闲习,集贤学士王约谓:“与傒斯谈治道,大起人意,授之以政,当无施不可。

tiān lì chū kāi kuí zhāng gé shǒu zhuó wèi shòu jīng láng yǐ jiào xūn qī dà chén zǐ sūn

这句话大意是:天历初,开奎章阁,首擢为授经郎,以教勋戚大臣子孙。

wén zōng shí xìng gé zhōng yǒu suǒ zī fǎng zòu duì chēng zhǐ héng yǐ zì hū zhī ér bù míng

这句话大意是:文宗时幸阁中,有所咨访,奏对称旨,恒以字呼之而不名。

měi zhōng shū zòu yòng rú chén bì wèn yuē qí cái hé rú jiē màn shuò

现代白话:每中书奏用儒臣,必问曰:“其材怎么样揭曼硕?

jiān chū suǒ shàng tài píng zhèng yào cè yǐ shì tái chén yuē cǐ zhèn shòu jīng láng jiē màn shuò suǒ jìn yě

这句话大意是:”间出所上《太平政要策》以示台臣,曰:“此朕授经郎揭曼硕所进也。

qí jiàn qīn zhòng rú cǐ

这句话大意是:”其见亲重如此。

fù zhōu de bù chǎn jīn guān fǔ huò yú jiān mín zhī yán wèi mù táo jīn hù sān bǎi ér yǐ qí rén zǒng zhī sàn wǎng tā jùn cǎi jīn yǐ xiàn suì kè zì sì liǎng lèi zēng zhì sì shí jiǔ liǎng

这句话大意是:富州地不产金,官府惑于奸民之言,为募淘金户三百,而以其人总之,散往他郡,采金以献,岁课自四两累增至四十九两。

qí rén jì sǐ ér sān bǎi hù suǒ cún wú shí yī yòu pín bù liáo shēng yǒu sī suì zé mín zhī shòu yì yú guān zhě dài shū mín duō yǐ shì pò chǎn

这句话大意是:其人既死,而三百户所存无什一,又贫不聊生,有司遂责民之受役于官者代输,民多以是破产。

zhōng shū yīn xī sī yán suì juān qí zhēng mín lài yǐ sū fù zhōu rén zhì jīn dé zhī

这句话大意是:中书因傒斯言,遂蠲其征,民赖以苏,富州人至今德之。

yǔ xiū jīng shì dà diǎn wén zōng qǔ qí suǒ zhuàn xiàn diǎn dú zhī gù wèi jìn chén yuē cǐ qǐ fēi táng lǜ hu

这句话大意是:与修《经世大典》,文宗取其所撰《宪典》读之,顾谓近臣曰:“此岂非《唐律》乎!

tè shòu yì wén jiān chéng cān jiǎn jiào shū jí shì qiě lǚ chēng qí chún shí yù jìn yòng zhī huì wén zōng bēng ér zhǐ

这句话大意是:”特授艺文监丞,参检校书籍事,且屡称其纯实,欲进用之,会文宗崩而止。

yuán tǒng chū zhào duì biàn diàn wèi yù liáng jiǔ mìng cì yǐ zhū wáng suǒ fú biǎo lǐ gè yī gōng zì biàn shí yǐ shòu zhī

这句话大意是:元统初,诏对便殿,慰谕良久,命赐以诸王所服表里各一,躬自辩识以授之。

shì hàn lín dài zhì shēng jí xián xué shì jiē zhōng shùn dài fū

这句话大意是:适翰林待制,升集贤学士,阶中顺大夫。

xiān shì rú xué guān fù lì bù quán zhě bì yí jí xián kǎo jiào qí suǒ yè jí xián xià guó zi jiān jiān xià bó shì lì wén yān jī dòng yú lěi yuè

这句话大意是:先是,儒学官赴吏部铨者,必移集贤,考较其所业,集贤下国子监,监下博士,吏文淹稽,动逾累月。

xī sī qǐng gèng qí fǎ yǐ shì fù běn yuàn shǔ guān rén shén biàn zhī

这句话大意是:傒斯请更其法,以事付本院属官,人甚便之。

fèng zhǐ cí běi yuè jì dú nán zhèn biàn dào xi hái shí qín wáng bó yán dāng guó lǚ cù qí hái xī sī yǐn jí gù cí

这句话大意是:奉旨祠北岳、济渎、南镇,便道西还,时秦王伯颜当国,屡促其还,傒斯引疾固辞。

jì ér tiān zǐ qīn zhuó wèi kuí zhāng gé gòng fèng xué shì nǎi jí rì jiù dào wèi zhì gǎi hàn lín zhí xué shì jí kāi jīng yán zài shēng shì jiǎng xué shì tóng zhī jīng yán shì yǐ duì pǐn jìn jiē zhōng fèng dài fū

这句话大意是:既而天子亲擢为奎章阁供奉学士,乃即日就道,未至,改翰林直学士,及开经筵,再升侍讲学士、同知经筵事,以对品进阶中奉大夫。

shí xīn gé chāo shēng bù yuè èr děng dú xī sī jìn sì děng zhuǎn jiǔ jiē gài yì shù yě

这句话大意是:时新格超升不越二等,独傒斯进四等,转九阶,盖异数也。

jīng yán wú zhuān guān yuē lǐng yuē zhī duō zǎi zhí dà chén gù wēi cí ào yì bì shǔ xī sī dìng dìng ér hòu jìn qí yán wǎng wǎng yù xiàn tì zhī chéng wu yǐ bì yì zhì dào

这句话大意是:经筵无专官,曰领曰知,多宰执大臣,故微辞奥义,必属傒斯订定而后进,其言往往寓献替之诚,务以裨益治道。

tiān zǐ jiā qí zhōng kěn shǔ chū jīn zhī wén duàn yǐ cì

这句话大意是:天子嘉其忠恳,数出金织文段以赐。

zhì zhèng sān nián nián qī shí zhì qí shì ér qù zhào qiǎn shǐ zhuī jí yú kuò nán

这句话大意是:至正三年,年七十,致其事而去,诏遣使追及于漷南。

xún fù fèng shàng zūn yù zhǐ hái zhuàn míng zōng shén yù diàn bēi wén chéng cì chǔ bì wàn mín bái jīn wǔ shí liǎng zhōng gōng cì bái jīn yì rú zhī

这句话大意是:寻复奉上尊谕旨,还撰《明宗神御殿碑》,文成,赐楮币万缗、白金五十两,中宫赐白金亦如之。

qiú qù bù xǔ mìng chéng xiàng tuì tuì jí zhí zhèng dà chén miàn yù wú xíng xī sī yuē shǐ jiē xī sī yǒu yī de zhī xiàn zhū gōng yòng qí yán ér tiān xià méng qí lì suī sǐ yú cǐ hé hèn

这句话大意是:求去,不许,命丞相脱脱及执政大臣面谕毋行,傒斯曰:“使揭傒斯有一得之献,诸公用其言而天下蒙其利,虽死于此,何恨!

bù rán hé yì zhī yǒu

这句话大意是:不然,何益之有!

chéng xiàng yīn wèn fāng jīn zhèng zhì hé xiān

这句话大意是:”丞相因问:“方今政治何先?

xī sī yuē chǔ cái wèi xiān yǎng zhī yú wèi wàng wèi lóng zhī shí ér yòng zhī yú zhōu mì shù wù zhī hòu zé wú shī cái fèi shì zhī huàn yǐ

现代白话:”傒斯曰:“储材为先,养之于位望未隆之时,而用之于周密庶务之后,则无失材废事之患了。

yī rì jí yì cháo táng xī sī kàng yán dāng jiān xíng xīn jiù tóng qián yǐ jiù chāo fǎ zhī bì

这句话大意是:”一日,集议朝堂,傒斯抗言:“当兼行新旧铜钱,以救钞法之弊。

zhí zhèng yán bù kě xī sī chí zhī yì lì chéng xiàng suī chēng qí bù ē ér jìng mò xíng qí yán yě

这句话大意是:”执政言不可,傒斯持之益力,丞相虽称其不阿,而竟莫行其言也。

zhào xiū liáo jīn sòng sān shǐ xī sī yǔ wèi zǒng cái guān chéng xiàng wèn xiū shǐ yǐ hé wéi běn

这句话大意是:诏修辽、金、宋三史,傒斯与为总裁官,丞相问:“修史以何为本?

yuē yòng rén wèi běn yǒu xué wèn wén zhāng ér bù zhī shǐ shì zhě bù kě yǔ

这句话大意是:”曰:“用人为本,有学问文章而不知史事者,不可与;。

yǒu xué wèn wén zhāng zhī shǐ shì ér xīn shù bù zhèng zhě bù kě yǔ

这句话大意是:有学问文章知史事而心术不正者,不可与。

yòng rén zhī dào yòu dāng yǐ xīn shù wèi běn yě

这句话大意是:用人之道,又当以心术为本也。

qiě yǔ liáo shǔ yán yù qiú zuò shǐ zhī fǎ xū qiú zuò shǐ zhī yì

这句话大意是:”且与僚属言:“欲求作史之法,须求作史之意。

gǔ rén zuò shǐ suī xiǎo shàn bì lù xiǎo è bì jì

这句话大意是:古人作史,虽小善必录,小恶必记。

bù rán hé yǐ shì chéng quàn

现代白话:不然,凭什么示惩劝!

yóu shì yán rán yǐ bǐ xuē zì rèn fán zhèng shì dé shī rén cái xián fǒu yī lǜ yǐ shì fēi zhī gōng

这句话大意是:”由是颜然以笔削自任,凡政事得失,人材贤否,一律以是非之公。

zhì yú wù lùn zhī bù qí bì fǎn fù biàn lùn yǐ qiú guī yú zhì dāng ér hòu zhǐ

这句话大意是:至于物论之不齐,必反复辨论,以求归于至当而后止。

sì nián liáo shǐ chéng yǒu zhǐ jiǎng yù réng dū zǎo chéng jīn sòng èr shǐ

这句话大意是:四年,《辽史》成,有旨奖谕,仍督早成金、宋二史。

xī sī liú sù shǐ guǎn zhāo xī bù gǎn xiū yīn de hán jí qī rì zú

这句话大意是:傒斯留宿史馆,朝夕不敢休,因得寒疾,七日卒。

shí fāng yǒu shǐ zhě zhì zì shàng jīng xī yàn shǐ jú yǐ xī sī gù gǎi yàn rì

这句话大意是:时方有使者至自上京,锡宴史局,以傒斯故,改宴日。

shǐ zhě yǐ wén dì wèi jiē dào cì chǔ bì wàn mín réng gěi yì zhōu hù sòng qí sàng guī jiāng nán

这句话大意是:使者以闻,帝为嗟悼,赐楮币万缗,仍给驿舟,护送其丧归江南。

liù nián zhì zèng hù jūn zhuī fēng yù zhāng jùn gōng shì yuē wén ān

这句话大意是:六年,制赠护军,追封豫章郡公,谥曰文安。

yǒu xūn jué ér wú guān jiē zhě yǒu sī shī zhī yě

这句话大意是:有勋爵而无官阶者,有司失之也。

xī sī shǎo chù qióng yuē shì qīn shū shuǐ cū jù ér bì děi qí huān xīn jì yǒu lù rù yī shí shāo yú yú qián zhé qiǎo rán yuē wú qīn wèi cháng xiǎng shì yě

现代白话:傒斯少处穷约,事亲菽水粗具而必得其欢心,既有禄入,衣食稍逾于前,辄愀然曰:“我亲未尝享是也。

gù píng shēng qīng jiǎn zhì lǎo bù yú

这句话大意是:”故平生清俭,至老不渝。

yǒu yú xiōng dì zhōng shǐ wú jiàn yán

这句话大意是:友于兄弟,终始无间言。

lì cháo suī jū sàn dì ér jí yú jiàn shì yáng rén zhī shàn wéi kǒng bù jí ér wén lì zhī tān mò bìng mín zhě zé yóu bù qū wèi zhī yǎn fù yě

这句话大意是:立朝虽居散地,而急于荐士,扬人之善惟恐不及,而闻吏之贪墨病民者,则尤不曲为之掩覆也。

wéi wén zhāng xù shì yán zhěng yǔ jiǎn ér dāng

这句话大意是:为文章,叙事严整,语简而当;。

shī yóu qīng wǎn lì mì

这句话大意是:诗尤清婉丽密;。

shàn kǎi shū xíng cǎo

这句话大意是:善楷书、行、草。

cháo tíng dà diǎn cè jí yuán xūn mào dé dāng de míng cí zhě bì yǐ mìng yān

现代白话:朝廷大典册及元勋茂德当得铭辞者,必以命呢。

shū fāng jué yù xián mù qí míng de qí wén zhě mò bù yǐ wéi róng yún

这句话大意是:殊方绝域,咸慕其名,得其文者,莫不以为荣云。

huáng jìn

这句话大意是:黄溍。

huáng jìn zì jìn qīng wù zhōu yì wū rén

这句话大意是:黄溍,字晋卿,婺州义乌人。

mǔ tóng shì mèng dà xīng zhuì yú huái nǎi yǒu shēn lì èr shí sì yuè shǐ shēng jìn

这句话大意是:母童氏,梦大星坠于怀,乃有娠,历二十四月始生溍。

jìn shēng ér jùn yì bǐ chéng tóng shòu yǐ shū shī bù yī yuè chéng sòng

这句话大意是:溍生而俊异,比成童,授以书诗,不一月成诵。

dài zhǎng yǐ wén míng yú sì fāng

这句话大意是:迨长,以文名于四方。

zhōng yán yòu èr nián jìn shì dì shòu tāi zhōu níng hǎi chéng

这句话大意是:中延祐二年进士第,授台州宁海丞。

xiàn dì bīn yán chǎng tíng hù shì qí bù tǒng yú yǒu sī sì dú hài mín

这句话大意是:县地濒盐场,亭户恃其不统于有司,肆毒害民;。

biān hù lì cáo sī jí cái fù fǔ zhě yì wèi gè yǒu suǒ píng hèng bào yóu shén

这句话大意是:编户隶漕司及财赋府者,亦谓各有所凭,横暴尤甚。

jìn jiē tòng shéng yǐ fǎ lì yǐ lì hài bái fú gù yě

这句话大意是:溍皆痛绳以法,吏以利害白,弗顾也。

mín yǒu hòu mǔ yǔ sēng tōng ér dān shā qí fù zhě fǎn wū mín suǒ wèi yù jiāng chéng jìn biàn yì guān yīn chá zhī jù zhī qí jiān wěi zú zhí qí yuān

这句话大意是:民有后母与僧通而酖杀其父者,反诬民所为,狱将成,溍变衣冠阴察之,具知其奸伪,卒直其冤。

è shào nián míng zài dào jí zhě ér móu wèi jié duó wèi xíng yì dà xìng zhí zhī tú zhōng shǎng gé

这句话大意是:恶少年名在盗籍者,而谋为劫夺,未行,邑大姓执之,图中赏格。

chū wú huò cái zuǒ yàn shì jiǔ bù jué jìn wèi zhī shū tī yǐ qí yù shàng lùn zhī rú běn tiáo miǎn sǐ zhě shí yú rén

这句话大意是:初无获财左验,事久不决,溍为之疏剔,以其狱上,论之如本条,免死者十余人。

qiān liǎng zhè dōu zhuǎn yùn yán shǐ sī shí yàn xi chǎng jiān yùn gǎi zhū jì zhōu pàn guān

这句话大意是:迁两浙都转运盐使司石堰西场监运,改诸既州判官。

xún hǎi guān gě lì yǐ sān zài yī xīn fèi chū yú guān ér zé zú yú mín

这句话大意是:巡海官舸,例以三载一新,费出于官,而责足于民。

yǒu yú zé zǒng qí shì zhě sī yān

现代白话:有余,则总其事者私呢。

jìn zǔn jié fú dù yǐ yú qián hái mín huān hū ér qù

这句话大意是:溍撙节浮蠹,以余钱还民,欢呼而去。

jiān mín yǐ wěi chāo gōu jié dǎng yǔ xié ràng rén cái guān ruò lì tīng qí móu xié wǎng xīn chāng tiān tāi níng hǎi dōng yáng zhū xiàn zhū lián suǒ jí shù bǎi jiā mín shòu huò zhì cǎn

这句话大意是:奸民以伪钞钩结党与,胁攘人财,官若吏听其谋,挟往新昌、天台、宁海、东阳诸县,株连所及数百家,民受祸至惨。

jùn fǔ xià jìn jū zhì jìn yī wèn jiē yǐn fú guān lì chú míng tóng móu zhě gè zhàng qiǎn zhī

这句话大意是:郡府下溍鞫治,溍一问,皆引伏,官吏除名,同谋者各杖遣之。

yǒu dào xì yú qián táng xiàn yù yóu mín lù yù lì sī zòng zhī jiǎ shǔ wén dié fā qí lái wèi xiàng dǎo dài bǔ èr shí yú jiā

这句话大意是:有盗系于钱唐县狱,游民赂狱吏私纵之,假署文牒,发其来为向导,逮捕二十余家。

jìn fǎng de qí qíng yǐ zhèng dào yi fù zhòng yì chí wěi wén shū lái zhě yòu fēi zhōu mín jù xiè huán qián táng wū zhě zì míng

这句话大意是:溍访得其情,以正盗宜傅重议,持伪文书来者又非州民,俱械还钱唐,诬者自明。

rù wèi yìng fèng hàn lín wén zì tóng zhī zhì gào jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān zhuǎn guó zǐ bó shì

这句话大意是:入为应奉翰林文字、同知制诰,兼国史院编修官,转国子博士。

shì dì zǐ rú péng jiāo wèi shǐ yǐ shī dào zì zūn qīng nà rén bài ér lái xué zhě zī yì gōng yè chéng ér shì jiē yǒu wén yú shì

这句话大意是:视弟子如朋交,未始以师道自尊,轻纳人拜,而来学者滋益恭,业成而仕,皆有闻于世。

shí yù zēng shè lǐ diàn pèi wèi sì pèi wèi hé dōng zuò ér xī xiàng xué guān huò yì fēn zhì yú zuǒ yòu tóng liè bù gǎn zhēng jìn dú miàn shé zhī shì nǎi zhǐ

这句话大意是:时欲增设礼殿配位四,配位合东坐而西向,学官或议分置于左右,同列不敢争,溍独面折之,事乃止。

chū wèi jiāng zhè děng chù rú xué tí jǔ

这句话大意是:出为江浙等处儒学提举。

jìn nián shǐ liù shí qī bù sì yǐn nián jí shàng nà lù shì qīn zhī qǐng jué jiāng jìng guī

这句话大意是:溍年始六十七,不俟引年,亟上纳禄侍亲之请,绝江径归。

é yǐ mì shū shǎo jiān zhì shì wèi jǐ luò zhì shì chú hàn lín zhí xué shì zhī zhì gào tóng xiū guó shǐ

这句话大意是:俄以秘书少监致仕,未几,落致仕,除翰林直学士、知制诰同修国史。

xún jiān jīng yán guān zhí jīng jìn jiǎng zhě sān shí yǒu èr dì jiā qí zhōng shǔ chū jīn zhī wén duàn cì zhī

这句话大意是:寻兼经筵官,执经进讲者三十有二,帝嘉其忠,数出金织纹段赐之。

shēng shì jiǎng xué shì zhī zhì gào tóng xiū guó shǐ tóng zhī jīng yán shì

这句话大意是:升侍讲学士、知制诰同修国史、同知经筵事。

jiē zì jiāng shì láng qī zhuǎn zhì zhōng fèng dài fū

这句话大意是:阶自将仕郎七转至中奉大夫。

jǐ shàng zhāng qiú guī bù sì bào ér xíng dì wén zhī qiǎn shǐ zhě zhuī huán jīng shī fù wèi qián guān

这句话大意是:几上章求归,不俟报而行,帝闻之,遣使者追还京师,复为前官。

jiǔ zhī shǐ de xiè nán hái yōu yóu tián lǐ jiān fán qī nián zú yú xiù hú zhī sī dì nián bā shí yī

这句话大意是:久之,始得谢南还,优游田里间,凡七年,卒于绣湖之私第,年八十一。

zèng zhōng fèng dài fū jiāng xī děng chù xíng zhōng shū shěng cān zhī zhèng shì hù jūn zhuī fēng jiāng xià jùn gōng shì yuē wén xiàn

这句话大意是:赠中奉大夫、江西等处行中书省参知政事、护军,追封江夏郡公,谥曰文献。

jìn tiān zī jiè tè zài zhōu xiàn wéi yǐ qīng bái wèi zhì yuè fèng fú gěi měi zhōu chǎn yǐ zuǒ qí fèi

这句话大意是:溍天资介特,在州县唯以清白为治,月俸弗给,每鬻产以佐其费。

jí shēng cháo xíng tǐng lì wú suǒ fù zú bù dēng jù gōng shì rén zhī mén jūn zǐ chēng qí qīng fēng gāo jié rú bīng hú yù chǐ xiān chén fú wū

现代白话:及升朝行,挺立无所附,足不登巨公势人之门,有德行的人称其清风高节,如冰壶玉尺,纤尘弗污。

rán gāng zhōng shǎo róng chù wù huò xián jí tíng zhèn ruò wèi yì yá sì yī xuán zhǒng jiān xù rú yáng chūn

这句话大意是:然刚中少容,触物或弦急霆震,若未易涯涘,一旋踵间,煦如阳春。

jìn zhī xué bó jí tiān xià zhī shū ér yuē zhī yú zhì jīng pōu xī jīng shǐ yí nán jí gǔ jīn yīn gé zhì dù míng wù zhī shǔ páng yǐn qǔ zhèng duō xiān rú suǒ wèi fā

这句话大意是:溍之学,博极天下之书,而约之于至精,剖析经史疑难,及古今因革制度名物之属,旁引曲证,多先儒所未发。

wén cí bù zhì jǐn yán yuán jù jīng qiè fǔ yǎng yōng róng bù dà shēng sè pì zhī chéng hú bù bō yī bì wàn qǐng yú biē jiāo lóng qián fú bù dòng ér yuān rán zhī guāng zì bù kě fàn

这句话大意是:文辞布置谨严,援据精切,俯仰雍容,不大声色,譬之澄湖不波,一碧万顷,鱼鳖蛟龙,潜伏不动,而渊然之光,自不可犯。

suǒ zhù shū yǒu rì sǔn zhāi gǎo sān shí sān juǎn yì wū zhì qī juǎn bǐ jì yī juàn

这句话大意是:所著书,有《日损斋稿》三十三卷、《义乌志》七卷、《笔记》一卷。

tóng jùn liǔ guàn wú lái jiē pǔ yáng rén

这句话大意是:同郡柳贯、吴莱,皆浦阳人。

guàn zì dào chuán qì jú níng dìng duān yán ruò shén

这句话大意是:贯字道传,器局凝定,端严若神。

cháng shòu xìng lǐ zhī xué yú lán xī jīn lǚ xiáng bì jiàn zhū gōng xíng zì yòu zhì lǎo hào xué bù juàn

这句话大意是:尝受性理之学于兰溪金履祥,必见诸躬行,自幼至老,好学不倦。

fán liù jīng bǎi shì bīng xíng lǜ lì shù shù fāng jì yì jiào wài shū mǐ suǒ bù tōng

这句话大意是:凡《六经》、百氏、兵刑、律历、数术、方技、异教外书,靡所不通。

zuò wén chén yù chōng róng hán sì yǎn yǐ rén duō chuán sòng zhī

这句话大意是:作文沉郁舂容,涵肆演迤,人多传诵之。

shǐ yòng chá jǔ wèi jiāng shān xiàn rú xué jiào yù shì zhì hàn lín dài zhì

这句话大意是:始用察举为江山县儒学教谕,仕至翰林待制。

yǔ jìn jí lín chuān yú jí yù zhāng jiē xī sī qí míng rén hào wèi rú lín sì jié

这句话大意是:与溍及临川虞集、豫章揭傒斯齐名,人号为儒林四杰。

suǒ zhù shū yǒu wén jí sì shí juǎn zì xì èr juǎn jìn sī lù guǎng ji sān juǎn jīn shí zhú bó yí wén shí juǎn

这句话大意是:所著书,有文集四十卷、《字系》二卷、《近思录广辑》三卷、《金石竹帛遗文》十卷。

nián qī shí sān zú

这句话大意是:年七十三卒。

lái zì lì fu jí xián dà xué shì zhí fāng zhī zǐ yě bèi xíng shāo hòu yú guàn jìn

这句话大意是:莱字立夫,集贤大学士直方之子也,辈行稍后于贯、溍。

tiān zī jué rén qī suì néng zhǔ wén fán shū yī jīng mù zhé chéng sòng cháng wǎng zú fù jiā rì yì hàn shū yī zhì yǐ qù zú fù pò kòu zhī lái láng rán ér sòng bù yí yī zì sān yì tā biān jiē rú zhī zhòng jīng yǐ wéi shén

这句话大意是:天资绝人,七岁能属文,凡书一经目,辄成诵,尝往族父家,日易《汉书》一帙以去,族父迫扣之,莱琅然而诵,不遗一字,三易他编,皆如之,众惊以为神。

yán yòu qī nián

这句话大意是:延祐七年,。

yǐ chūn qiū jǔ shàng lǐ bù

这句话大意是:以《春秋》举上礼部,。

bù lì

这句话大意是:不利,。

tuì jū shēn niǎo shān zhōng

这句话大意是:退居深袅山中,。

yì qióng zhū shū ào zhǐ

这句话大意是:益穷诸书奥旨,。

zhe shàng shū biāo shuō liù juǎn chūn qiū shì biàn tú èr juǎn chūn qiū chuán shòu pǔ yī juàn gǔ zhí fāng lù bā juǎn mèng zǐ dì zǐ liè zhuàn èr juǎn chu hàn zhèng shēng èr juǎn yuè fǔ lèi biān yī bǎi juǎn táng lǜ shān yào sān shí juǎn wén jí liù shí juǎn

这句话大意是:著《尚书标说》六卷、《春秋世变图》二卷、《春秋传授谱》一卷、《古职方录》八卷、《孟子弟子列传》二卷、《楚汉正声》二卷、《乐府类编》一百卷、《唐律删要》三十卷、文集六十卷。

tā rú shī chuán kē tiáo chūn qiū jīng shuō hú shì chuán zhèng wù jiē wèi tuō gǎo

这句话大意是:他如《诗传科条》、《春秋经说》、《胡氏传证误》,皆未脱稿。

lái yóu xǐ lùn wén

这句话大意是:莱尤喜论文,。

cháng yún zuò wén rú yòng bīng

这句话大意是:尝云:“作文如用兵,。

bīng fǎ yǒu zhèng yǒu jī

这句话大意是:兵法有正有奇,。

zhèng shì fǎ dù

这句话大意是:正是法度,。

yào bù wǔ fēn míng

这句话大意是:要部伍分明,。

qí shì bù wéi fǎ dù suǒ fù

这句话大意是:奇是不为法度所缚,。

jǔ yǎn zhī qǐng

这句话大意是:举眼之顷,。

qiān biàn wàn huà

这句话大意是:千变万化,。

zuò zuò jìn tuì jī cì

这句话大意是:坐作进退击刺,。

yī shí jù qǐ

这句话大意是:一时俱起,。

jí qí yù zhǐ

这句话大意是:及其欲止,。

shí wǔ gè hái qí duì

这句话大意是:什伍各还其队,。

yuán bù céng luàn

这句话大意是:元不曾乱。

wén zhě fú zhī

这句话大意是:”闻者服之。

guàn píng shēng jí shèn xǔ yǔ měi chēng lái wèi jué shì zhī cái

这句话大意是:贯平生极慎许与,每称莱为绝世之才。

jìn wǎn nián wèi rén yuē lái zhī wén zhǎn jué xióng shēn lèi qín hàn jiān rén suǒ zuò shí fēi jīn shì zhī shì yě

这句话大意是:溍晚年谓人曰:“莱之文,崭绝雄深,类秦、汉间人所作,实非今世之士也。

wú zòng cāo gū yī shì yòu ān gǎn jí zhī zāi

现代白话:我纵操觚一世,又安敢及之啊!

qí wèi qián bèi suǒ tuī xǔ rú cǐ

这句话大意是:”其为前辈所推许如此。

lái yǐ yù shǐ jiàn diào zhǎng xiāng shū yuàn shān cháng wèi shàng zú nián jǐn sì shí yǒu sì jūn zǐ xī zhī

现代白话:莱以御史荐,调长芗书院山长,未上,卒,年仅四十有四,有德行的人惜之。

sī shì yuē yuān yǐng xiān shēng

这句话大意是:私谥曰渊颖先生。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →