元史 · 宋濂 · Chapter 180 of 210

列传·卷六十七

PinyinModern Translation
Size

yē lǜ xī liàng

这句话大意是:耶律希亮。

yē lǜ xī liàng zì míng fǔ chu cái zhī sūn zhù zhī zǐ yě

这句话大意是:耶律希亮,字明甫,楚材之孙,铸之子也。

chū liù huáng hòu mìng yǐ chì tiè jí shì guī zhù shēng xī liàng yú hé lín nán zhī liáng lóu yuē tū hū sī liù huáng hòu suì yǐ qí dì míng zhī

这句话大意是:初,六皇后命以赤帖吉氏归铸,生希亮于和林南之凉楼,曰秃忽思,六皇后遂以其地名之。

xiàn zōng cháng qiǎn zhù hé qián liáng yú yàn zhù yuē chén xiān shì jiē dú rú shū rú shēng jù zài zhōng tǔ yuàn xié zhū zǐ zhì yàn shòu yè

这句话大意是:宪宗尝遣铸核钱粮于燕,铸曰:“臣先世皆读儒书,儒生俱在中土,愿携诸子,至燕受业。

xiàn zōng cóng zhī nǎi mìng xī liàng shī shì běi píng zhào yǎn

这句话大意是:”宪宗从之,乃命希亮师事北平赵衍。

shí fāng jiǔ suì wèi jiā xún yǐ néng fù shī

这句话大意是:时方九岁,未浃旬,已能赋诗。

suì bǐng chén xiàn zōng zhào zhù hái hé lín xī liàng dú liú yàn

这句话大意是:岁丙辰,宪宗召铸还和林,希亮独留燕。

suì wù wǔ xiàn zōng zài liù pán shān xī liàng yì xíng zài suǒ

这句话大意是:岁戊午,宪宗在六盘山,希亮诣行在所。

yǐ ér zhù hù cóng nán fá xī liàng yì zài háng

这句话大意是:已而铸扈从南伐,希亮亦在行。

míng nián xiàn zōng bēng yú shǔ xī liàng jiāng zī zhòng běi guī shǎn yòu

这句话大意是:明年,宪宗崩于蜀,希亮将辎重北归陕右。

yòu míng nián wèi zhōng tǒng yuán nián shì zǔ jí wèi ā lǐ bù gē fǎn qiǎn shǐ zhào zhǔ jiàng hún dōu hǎi

这句话大意是:又明年,为中统元年,世祖即位,阿里不哥反,遣使召主将浑都海。

zhù shuō hún dōu hǎi děng rù cháo jiē bù cóng zé qì qí qī zǐ tǐng shēn lái guī

这句话大意是:铸说浑都海等入朝,皆不从,则弃其妻子,挺身来归。

jì ér hún dōu hǎi zhī zhù qù nù qiǎn bǎi qí zhuī zhī bù jí

这句话大意是:既而浑都海知铸去,怒,遣百骑追之不及。

nǎi shǐ bǎi rén jiān shì xī liàng mǔ zǐ pò xié shǐ cóng xíng zì líng wǔ guò yīng jí lǐ chéng zhì xī liáng gān zhōu

这句话大意是:乃使百人监视希亮母子,迫胁使从行,自灵武过应吉里城,至西凉甘州。

ā lǐ bù gē qiǎn dà jiàng ā lán dá r zì hé lín shuài shī zhì yān zhī shān xī liàng jiàn zhī

现代白话:阿里不哥遣大将阿蓝答儿自和林帅师至呢支山,希亮见之。

ā lán dá r wèn ér fù ān zài

这句话大意是:阿蓝答儿问:“而父安在?

xī liàng yuē bù zhī yǔ wú fù tóng rèn shì zhě yi zhī zhī

现代白话:”希亮曰:“不知,与我父同任事者宜知之。

hún dōu hǎi nù gòu yuē wǒ yān dé zhī zhī qí fù jīn wáng mìng dōng jiàn huáng dì yǐ

现代白话:”浑都海怒,诟曰:“我呢得知之,其父今亡命东见皇帝了!

xī liàng yuē ruò rán zé hé wèi bù zhī

这句话大意是:”希亮曰:“若然,则何谓不知!

ā lán dá r shú shì hún dōu hǎi yuē cǐ yán shēn yǒu yì yān

现代白话:”阿蓝答儿熟视浑都海曰:“此言深有意呢。

jí xī liàng shén jí

这句话大意是:”诘希亮甚急。

xī liàng yuē shǐ wú zhī zhī yì cóng ér qù ān dé dú liú

现代白话:希亮曰:“使我知之,亦从而去,安得独留!

ā lán dá r yǐ wéi shí miǎn qí jiān lì

这句话大意是:”阿蓝答儿以为实,免其监莅。

jì ér ā lán dá r hún dōu hǎi wèi dà bīng suǒ shā qí cán zú běi zǒu zhòng tuī hā là bù huā wèi shuài

这句话大意是:既而阿蓝答儿、浑都海为大兵所杀,其残卒北走,众推哈剌不花为帅。

xī liàng qián nì gān zhōu běi hēi shuǐ dōng shā tuó zhōng

这句话大意是:希亮潜匿甘州北黑水东沙陀中。

diàn bīng yǐ guò shí yú lǐ yǒu xún mǎ zhě shì zhì lǎo bì lòu yán zhòng yǎn zhì qū zhì sù zhōu

这句话大意是:殿兵已过十余里,有寻马者适至,老婢漏言,众奄至,驱至肃州。

hā là bù huā yǔ zhù yǒu hūn yīn zhī hǎo yòu hā là bù huā zài shǔ shí cháng jí bìng zhù zhào yī shì zhī yí yǐ jiǔ shí yīn shì xī liàng fù wèi yuē wǒ shòu ēn yú rǔ fù cǐ tú bào zhī qiū yě

现代白话:哈剌不花与铸有婚姻之好,又哈剌不花在蜀时,尝疾病,铸召医视之,遗以酒食,因释希亮缚,谓曰:“我受恩于你父,此图报之秋也。

jí dǐ shā zhōu běi chuān xī liàng yǔ xiōng dì tú bù fù rèn bù huǒ shí zhě shù rì

这句话大意是:”及抵沙州北川,希亮与兄弟徒步负任,不火食者数日。

shì dōng shè xuě yú tiān shān zhì běi tíng dū hù fǔ

这句话大意是:是冬,涉雪逾天山,至北庭都护府。

èr nián zhì chāng bā lǐ chéng

这句话大意是:二年,至昌八里城。

xià yú mǎ nà sī hé dǐ yè mì lǐ chéng nǎi dìng zōng qián dǐ tāng mù zhī yì yě

这句话大意是:夏,逾马纳思河,抵叶密里城,乃定宗潜邸汤沐之邑也。

shí liù huáng hòu zhī mèi zhǔ hòu wèi yǔ zōng wáng huǒ hū jiē yù dōng jìn

这句话大意是:时六皇后之妹主后位,与宗王火忽皆欲东觐。

xī liàng mǔ mì zhī qí shì xié xī liàng rù jiàn yǐ ér shì bù guǒ

这句话大意是:希亮母密知其事,携希亮入见,已而事不果。

dōng zhì yú huǒ bèi zhī de

这句话大意是:冬,至于火孛之地。

sān nián dìng zōng yòu zǐ dà míng wáng mǐn qí bù néng guī yí yǐ bì bó ān mǎ nǎi cóng dà míng wáng zhì hū zhǐ r zhī de

这句话大意是:三年,定宗幼子大名王闵其不能归,遗以币帛鞍马,乃从大名王至忽只儿之地。

huì zōng wáng ā lǔ hū zhì zhū ā lǐ bù gē suǒ yòng zhèn shǒu zhī rén suō luō hǎi yù fù shì zǔ

这句话大意是:会宗王阿鲁忽至,诛阿里不哥所用镇守之人唆罗海,欲附世祖。

fù cóng dà míng wáng jí ā lǔ hū èr wáng hái zhì yè mì lǐ chéng

这句话大意是:复从大名王及阿鲁忽二王还至叶密里城。

wáng yí yǐ ěr huán qí èr zhū dà rú zhēn shí jià zhí qiān jīn yù chuān qí ěr shǐ dài zhī

这句话大意是:王遗以耳环,其二珠大如榛,实价直千金,欲穿其耳使带之。

xī liàng cí yuē bù gǎn yīn shì yǐ shāng fù mǔ zhī yí tǐ yě

这句话大意是:希亮辞曰:“不敢因是以伤父母之遗体也。

qiě wú gōng shòu shǎng yú lǐ yóu bù kě

这句话大意是:且无功受赏,于礼尤不可。

wáng yòu jiě jīn shù dài yí zhī qiě yuē xì cǐ yú yí tǐ yi wú shāng

这句话大意是:”王又解金束带遗之,且曰:“系此,于遗体宜无伤。

wǔ yuè yòu wèi ā lǐ bù gē bīng suǒ qū xi xíng qiān wǔ bǎi lǐ zhì bèi liè sā lǐ zhī de

这句话大意是:”五月,又为阿里不哥兵所驱,西行千五百里,至孛劣撒里之地。

liù yuè yòu xi zhì huàn zā sūn zhī de

这句话大意是:六月,又西至换紥孙之地。

yòu cóng zhì bù là chéng

这句话大意是:又从至不剌城。

yòu xi xíng liù bǎi lǐ zhì chè chè lǐ zé là zhī shān hòu fēi zī zhòng jiē liú yú cǐ xī liàng mǔ jí xiōng dì yì zài yān

现代白话:又西行六百里,至彻彻里泽剌之山,后妃辎重皆留于此,希亮母及兄弟亦在呢。

xī liàng dān qí cóng xíng èr bǎi yú lǐ zhì chū bù r chéng

这句话大意是:希亮单骑从行二百余里,至出布儿城。

yòu bǎi lǐ zhì yě lǐ qián chéng ér hā là bù huā zhī bīng yǎn zhì xī liàng yòu cóng èr wáng xīng shī hái zhì bù là chéng yǔ hā là bù huā zhàn bài zhī jǐn jiān qí zhòng

这句话大意是:又百里,至也里虔城,而哈剌不花之兵奄至,希亮又从二王兴师,还至不剌城,与哈剌不花战,败之,尽歼其众。

èr wáng nǎi hán qí tóu qiǎn shǐ bào jié

这句话大意是:二王乃函其头,遣使报捷。

shí yuè zhì yú yì sī kuān zhī de

这句话大意是:十月,至于亦思宽之地。

sì nián zhì kě shī hā lǐ chéng

这句话大意是:四年,至可失哈里城。

sì yuè ā lǐ bù gē bīng fù zhì xī liàng yòu cóng zhēng zhì hún bā shēng chéng

这句话大意是:四月,阿里不哥兵复至,希亮又从征,至浑八升城。

shí xī liàng mǔ cóng hòu bì shǔ yú ā tǐ bā shēng shān

这句话大意是:时希亮母从后避暑于阿体八升山。

xiān shì zhù cháng yán yú shì zǔ chén zhī qī zǐ jiē zài běi biān

这句话大意是:先是,铸尝言于世祖:“臣之妻子皆在北边。

zhì shì shì zǔ qiǎn bù huá chū zhì èr wáng suǒ yīn yǐ xǐ shū zhào xī liàng chí yì fù quē

这句话大意是:”至是,世祖遣不华出至二王所,因以玺书召希亮,驰驿赴阙。

liù yuè yóu kǔ xiān chéng zhì hā là huǒ zhōu chū yī zhōu shè dà mò yǐ huán

这句话大意是:六月,由苦先城至哈剌火州,出伊州,涉大漠以还。

bā yuè rù jìn shì zǔ yú shàng dōu zhī dà ān gé bèi chén biān shì jí jī lǚ kùn kǔ zhī zhuàng

这句话大意是:八月,入觐世祖于上都之大安阁,备陈边事,及羁旅困苦之状。

shì zǔ lián zhī cì chāo qiān dìng jīn dài yī bì bó sān shí mìng wèi sù gǔ r chì bì dū chì

这句话大意是:世祖怜之,赐钞千锭、金带一、币帛三十,命为速古儿赤、必阇赤。

zhì yuán bā nián shòu fèng xun dài fū fú bǎo láng

这句话大意是:至元八年,授奉训大夫、符宝郎。

shí èr nián jì píng sòng shì zǔ mìng xī liàng wèn zhū xiáng jiàng rì běn kě fá fǒu

这句话大意是:十二年,既平宋,世祖命希亮问诸降将,日本可伐否。

xià guì lǚ wén huàn fàn wén hǔ chén yì děng jiē yún kě fá

这句话大意是:夏贵、吕文焕、范文虎、陈奕等皆云可伐。

xī liàng zòu yuē sòng yǔ liáo jīn gōng zhàn qiě sān bǎi nián gān gē fu dìng rén de xī jiān sì shù nián xīng shī wèi wǎn

这句话大意是:希亮奏曰:“宋与辽、金攻战且三百年,干戈甫定,人得息肩,俟数年,兴师未晚。

shì zǔ rán zhī

这句话大意是:”世祖然之。

shí sān nián tài fǔ jiān lìng shǐ lú zhì yán yú jiān guān gè lù suǒ gòng bù cháng sān zhàng wéi píng yáng jiā yī zhàng zhū qiè xuē è yǐ gù zhēng qǔ píng yáng bù

这句话大意是:十三年,太府监令史卢贽言于监官:“各路所贡布长三丈,唯平阳加一丈,诸怯薛歹以故争取平阳布。

gǒu jié qí zhǎng zhě yǔ tā jùn děng zé wú suǒ zhēng ér yǐ qí suǒ jié zhě wèi xiū qī gōng diàn qì mǐn zhī yòng shén biàn

这句话大意是:苟截其长者,与他郡等,则无所争,而以其所截者为髹漆宫殿器皿之用,甚便。

jiān guān cóng zhī

这句话大意是:”监官从之。

shì zuǒ yòu yǐ qí shì wén dì yǐ jí jiān guān jiān guān cāng huáng mò zhī suǒ yǐ duì guī zuì yú zhì dì mìng zhǎn zhī

这句话大意是:适左右以其事闻,帝以诘监官,监官仓皇莫知所以对,归罪于贽,帝命斩之。

xī liàng yù zhū tú zhì yǐ yuān gào

这句话大意是:希亮遇诸途,贽以冤告。

xī liàng mìng shǎo huǎn jù yǐ shí rù zòu

这句话大意是:希亮命少缓,具以实入奏。

yǒu zhǐ lìng dǒng wén yòng yàn zhī

这句话大意是:有旨令董文用谳之。

jìng shì zhì ér zhào yù shǐ dài fū tǎ chá r děng ràng zhī yuē cǐ shì yán guān dāng yán ér bù yán xiàng wēi tū hū sī bù wù zhū cǐ rén yé

这句话大意是:竟释贽,而召御史大夫塔察儿等让之曰:“此事言官当言而不言,向微秃忽思,不误诛此人耶!

shí sì nián zhuǎn jiā yì dài fū lǐ bù shàng shū xún qiān lì bù shàng shū

这句话大意是:”十四年,转嘉议大夫、礼部尚书,寻迁吏部尚书。

dì zhu bi chá nà r tái zhī de xī liàng zhì zòu duì bì dǒng wén yòng wèn dà dū jìn shì

这句话大意是:帝驻跸察纳儿台之地,希亮至,奏对毕,董文用问大都近事。

xī liàng yuē líng yǔ duō qiú ěr

这句话大意是:希亮曰:“囹圄多囚耳。

shì zǔ fāng yī zhěn ér wò hū wù wèn qí gù

这句话大意是:”世祖方欹枕而卧,忽寤,问其故。

xī liàng zòu yuē jìn fèng zhǐ hàn rén dào chāo liù wén zhě shā

这句话大意是:希亮奏曰:“近奉旨:汉人盗钞六文者杀。

yǐ shì qiú duō

这句话大意是:以是囚多。

dì jīng wèn shú chuán cǐ yǔ

这句话大意是:”帝惊问:“孰传此语?

shěng chén yuē cǐ zhǐ shí tuō r chá suǒ chuán

这句话大意是:”省臣曰:“此旨实脱儿察所传。

tuō r chá yuē bì xià zài nán pō yǐ yǔ měng gǔ ér tóng

这句话大意是:”脱儿察曰:“陛下在南坡,以语蒙古儿童。

dì yuē qián yán xì ěr hé cháng zhe wèi lìng shì

这句话大意是:”帝曰:“前言戏耳,曷尝著为令式?

nǎi zuì tuō r chá

这句话大意是:”乃罪脱儿察。

xī liàng yīn zòu yuē lìng jì chū yǐ bì míng qí cuò wù yǐ ān mín xīn

现代白话:希亮因奏曰:“令既出了,必明其错误,以安民心。

dì shàn qí yán jí mìng xī liàng zhì dà dū yù zhǐ zhōng shū

这句话大意是:”帝善其言,即命希亮至大都,谕旨中书。

shí qī nián xī liàng yǐ bá shè xī tǔ zú bìng wěi luán xiè shì ér qù tuì jū zǒng yáng zhě èr shí yú nián

这句话大意是:十七年,希亮以跋涉西土,足病痿挛,谢事而去,退居惣阳者二十余年。

zhì dà èr nián wǔ zōng fǎng qiú xiān cháo jiù chén tè chú hàn lín xué shì chéng zhǐ zī shàn dài fū xún gǎi shòu hàn lín xué shì chéng zhǐ zhī zhì gào jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:至大二年,武宗访求先朝旧臣,特除翰林学士承旨、资善大夫,寻改授翰林学士承旨、知制诰兼修国史。

xī liàng yǐ zhí zài shǐ guān nǎi lèi cì shì zǔ jiā yán shàn xíng yǐ jìn yīng zōng qǔ qí shū zhì jìn zhōng

这句话大意是:希亮以职在史官,乃类次世祖嘉言善行以进,英宗取其书,置禁中。

jiǔ zhī xián jū jīng shī sì fāng zhī shì duō cóng zhī yóu

这句话大意是:久之,闲居京师,四方之士多从之游。

tài dìng sì nián zú nián bā shí yī

这句话大意是:泰定四年卒,年八十一。

xī liàng xìng zhì xiào kùn è xiá fāng jiā zī sàn wáng yǐ jǐn jǐn cáng zǔ kǎo huà xiàng sì shí jiù qióng lú chén liè zhì diàn jǐn chéng jìn jìng

这句话大意是:希亮性至孝,困厄遐方,家赀散亡已尽,仅藏祖考画像,四时就穹庐陈列致奠,尽诚尽敬。

shuò mò zhī rén xián xiāng jù lái guān tàn yuē cǐ zhōng tǔ zhī lǐ yě

这句话大意是:朔漠之人,咸相聚来观,叹曰:“此中土之礼也。

suī jí bìng bù fèi shū shǐ huò zhōng yè qǐ zuò qǔ zhú yǐ shū

这句话大意是:”虽疾病,不废书史,或中夜起坐,取烛以书。

suǒ zhe shī wén jí cóng jūn jì xíng lù sān shí juǎn mù zhī yuē sù xuān jí

这句话大意是:所著诗文及从军纪行录三十卷,目之曰《愫轩集》。

zèng tuī zhōng fǔ yì shǒu zhèng gōng chén zī shàn dài fū jí xián xué shì shàng hù jūn zhuī fēng qī shuǐ jùn gōng shì zhōng jiā

这句话大意是:赠推忠辅义守正功臣、资善大夫、集贤学士、上护军,追封漆水郡公,谥忠嘉。

zhào shì yán

这句话大意是:赵世延。

zhào shì yán zì zi jìng qí xiān yōng gǔ zú rén jū yún zhōng běi biān

这句话大意是:赵世延,字子敬,其先雍古族人,居云中北边。

zēng zǔ hēi dàn gōng wèi jīn qún mù shǐ tài zǔ de qí suǒ mù mǎ hēi dàn gōng sǐ zhī

这句话大意是:曾祖〈黑旦〉公,为金群牧使,太祖得其所牧马,〈黑旦〉公死之。

zǔ àn dǔ ěr yòu gū jū yú wài dà fù shù yào jiǎ é wèi zhào jiā yīn shì wèi zhào

这句话大意是:祖按竺迩,幼孤,鞠于外大父术要甲,讹为赵家,因氏为赵;。

xiāo yǒng shàn qí shè cóng tài zǔ zhēng fá yǒu gōng wèi měng gǔ hàn jūn zhēng xíng dà yuán shuài zhèn shǔ yīn jiā chéng dū

这句话大意是:骁勇善骑射,从太祖征伐,有功,为蒙古汉军征行大元帅,镇蜀,因家成都。

fù hēi zǐ yǐ mén gōng xí fù yuán shuài zhí jiān wén zhōu tǔ bō wàn hù dá lǔ huā chì

这句话大意是:父黑梓,以门功袭父元帅职,兼文州吐蕃万户达鲁花赤。

shì yán tiān zī xiù fā xǐ dú shū jiū xīn rú zhě tǐ yòng zhī xué

这句话大意是:世延天资秀发,喜读书,究心儒者体用之学。

ruò guàn shì zǔ zhào jiàn bǐ rù shū mì yuàn yù shǐ tái yì xí guān zhèng

这句话大意是:弱冠,世祖召见,俾入枢密院御史台肄习官政。

zhì yuán èr shí yī nián shòu chéng shì láng yún nán zhū lù tí xíng àn chá sī pàn guān shí nián èr shí yǒu sì

这句话大意是:至元二十一年,授承事郎、云南诸路提刑按察司判官,时年二十有四。

wū méng mán qiú pàn shì yán huì shěng chén yǐ jūn tǎo zhī mán bīng dà kuì jí qǐng xiáng

这句话大意是:乌蒙蛮酋叛,世延会省臣以军讨之,蛮兵大溃,即请降。

èr shí liù nián zhuó jiān chá yù shǐ yǔ tóng liè wǔ rén hé chéng xiàng sāng gē bù fǎ

这句话大意是:二十六年,擢监察御史,与同列五人劾丞相桑哥不法。

zhōng chéng zhào guó fǔ sāng gē dǎng yě yì bù yǐ wén gèng yǐ gào sāng gē

这句话大意是:中丞赵国辅,桑哥党也,抑不以闻,更以告桑哥。

yú shì wǔ rén zhě xī wèi qí suǒ jǐ ér shì yán dú xìng miǎn

这句话大意是:于是五人者悉为其所挤,而世延独幸免。

fèng zhǐ àn píng yáng jùn jiān yě xiān hū dōu zāng jù wàn jū zuǒ sī láng zhōng dǒng zhòng wēi shā rén yù jiē míng yǔn

这句话大意是:奉旨按平阳郡监也先忽都赃巨万,鞫左司郎中董仲威杀人狱,皆明允。

èr shí jiǔ nián zhuǎn fèng yì dài fū chū qiān jiāng nán hú běi dào sù zhèng lián fǎng sī shì

这句话大意是:二十九年,转奉议大夫,出佥江南湖北道肃政廉访司事。

dūn rú xué lì yì cāng chè yín cí xiū lǐ yáng xiàn huài dī yán cháng lǐ lüě mài liáng mín zhī jìn bù nèi yàn rán

这句话大意是:敦儒学,立义仓,撤淫祠,修澧阳县坏堤,严常、澧掠卖良民之禁,部内晏然。

yuán zhēn yuán nián chú jiāng nán xíng yù shǐ tái dōu shì dīng nèi jiān bù fù

这句话大意是:元贞元年,除江南行御史台都事,丁内艰,不赴。

dà dé yuán nián fù chú qián guān

这句话大意是:大德元年,复除前官。

sān nián yí zhōng tái dōu shì é gǎi zhōng shū zuǒ sī dōu shì

这句话大意是:三年,移中台都事,俄改中书左司都事。

tái chén zòu réng wèi dōu shì zhōng tái

这句话大意是:台臣奏,仍为都事中台。

liù nián yóu shān dōng sù zhèng lián fǎng fù shǐ gǎi jiāng nán xíng tái zhì shū shì yù shǐ

这句话大意是:六年,由山东肃政廉访副使改江南行台治书侍御史。

shí nián chú ān xī lù zǒng guǎn

这句话大意是:十年,除安西路总管。

ān xī gù jīng zhào shěng tái suǒ zhì hào chēng huì fǔ qián zhèng yōng zhì zhě sān qiān dú

这句话大意是:安西,故京兆省台所治,号称会府,前政壅滞者三千牍。

shì yán jì zhì bù sān yuè pōu jué dài jìn

这句话大意是:世延既至,不三月,剖决殆尽。

shǎn mín jī shěng tái yì qǐng yú cháo zhèn zhī shì yán yuē jiù huāng rú jiù huǒ yuàn xiān fā lǐn yǐ zhèn cháo tíng shè bù yǔn shì yán dāng qīng jiā cái ruò shēn yǐ cháng

这句话大意是:陕民饥,省台议请于朝赈之,世延曰:“救荒如救火,愿先发廪以赈,朝廷设不允,世延当倾家财若身以偿。

shěng tái cóng zhī suǒ huó zhě zhòng

这句话大意是:”省台从之,所活者众。

zhì dà yuán nián chú shào xīng lù zǒng guǎn gǎi sì chuān sù zhèng lián fǎng shǐ

这句话大意是:至大元年,除绍兴路总管,改四川肃政廉访使。

měng gǔ jūn shì kē chà fán zhòng ér jūn shì jiù shù wǎng lái zhě duō hài rén qiě jūn guān huò yì liáng wèi nú shì yán jiē chú qí bì ér zhèng qí zuì

这句话大意是:蒙古军士,科差繁重,而军士就戍往来者多害人,且军官或抑良为奴,世延皆除其弊而正其罪。

yòu xiū dū jiāng yàn mín yóu biàn zhī

这句话大意是:又修都江堰,民尤便之。

sì nián shēng zhōng fèng dài fū shǎn xī xíng tái shì yù shǐ

这句话大意是:四年,升中奉大夫、陕西行台侍御史。

xiān shì bā bǎi xí fù wèi biān huàn yòu chéng liú shēn wǎng tǎo zhī bīng bài ér hái zuò zuì qì shì

这句话大意是:先是,八百媳妇为边患,右丞刘深往讨之,兵败而还,坐罪弃市。

jí shì yòu chéng ā hū tái dāng jì xíng shì yán yán mán yí shì zài jī mí ér zhòng fán tiān tǎo zhì jūn lǚ wáng shī zhū lù shěng chén jiè shǐ jìn de qí de hé bǔ yú guó

这句话大意是:及是,右丞阿忽台当继行,世延言:“蛮夷事在羁縻,而重烦天讨,致军旅亡失,诛戮省臣,藉使尽得其地,何补于国?

jīn qióng bīng dú wǔ shí shāng shèng zhì

这句话大意是:今穷兵黩武,实伤圣治。

cháo tíng dì dāng xuǎn zhòng chén zhī zhì tǐ zhě fù yǐ biān jì bīng yi zhǐ wù yòng

这句话大意是:朝廷第当选重臣知治体者,付以边寄,兵宜止勿用。

shì wén shū mì yuàn chén yǐ wéi yòng bīng guó jiā dà shì bù yí yǐ yī rén zhī yán wèi xìng chuò

这句话大意是:”事闻,枢密院臣以为用兵国家大事,不宜以一人之言为兴辍。

shì yán wén zhī zhāng zài shàng shì zú ba

这句话大意是:世延闻之,章再上,事卒罢。

huáng qìng èr nián bài jiāng zhè xíng shěng cān zhī zhèng shì xún zhào hái bài shì yù shǐ

这句话大意是:皇庆二年,拜江浙行省参知政事,寻召还,拜侍御史。

yán yòu yuán nián shěng chén zòu bǐ fèng zhào hàn rén cān zhèng yòng rú zhě zhào shì yán qí rén yě

这句话大意是:延祐元年,省臣奏:“比奉诏汉人参政用儒者,赵世延其人也。

dì yuē shì yán chéng kě yòng rán yōng gǔ shì fēi hàn rén qí shǔ yí jū yòu

这句话大意是:”帝曰:“世延诚可用,然雍古氏非汉人,其署宜居右。

suì bài zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:”遂拜中书参知政事。

jū zhōng shū èr shí yuè qiān yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:居中书二十月,迁御史中丞。

yǒu zhǐ shěng chén zì píng zhāng yǐ xià lǜ sòng zhī guān

这句话大意是:有旨省臣自平章以下,率送之官。

qí lǐ qián suǒ wú yǒu yóu shì wèi quán chén suǒ jì nǎi yòng huáng tài hòu zhǐ chū shì yán wèi yún nán xíng shěng yòu chéng

这句话大意是:其礼前所无有,由是为权臣所忌,乃用皇太后旨,出世延为云南行省右丞。

bì cí dì tè mìng réng hái yù shǐ tái wèi zhōng chéng

这句话大意是:陛辞,帝特命仍还御史台为中丞。

sān nián shì yán hé zòu quán chén tài shī yòu chéng xiàng tiè mù dié r zuì è shí yǒu sān zhào duó qí guān zhí

这句话大意是:三年,世延劾奏权臣太师、右丞相帖木迭儿罪恶十有三,诏夺其官职。

xún shēng hàn lín xué shì chéng zhǐ jiān yù shǐ zhōng chéng shì yán gù cí nǎi jiě zhōng chéng

这句话大意是:寻升翰林学士承旨,兼御史中丞,世延固辞,乃解中丞。

wǔ nián jìn guāng lù dài fu zhāo wén guǎn xué shì shǒu dà dū liú shǒu qǐ bǔ wài bài sì chuān xíng shěng píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:五年,进光禄大夫、昭文馆学士,守大都留守,乞补外,拜四川行省平章政事。

shì yán yì jí chóng qìng lù lì tún tián wù sè jiāng jīn bā xiàn xián tián qī bǎi bā shí sān qǐng zhāi jūn qiān èr bǎi rén kěn zhī suì de sù wàn yī qiān qī bǎi shí

这句话大意是:世延议即重庆路立屯田,物色江津、巴县闲田七百八十三顷,摘军千二百人垦之,岁得粟万一千七百石。

míng nián rén zōng bēng tiè mù dié r fù jū xiàng wèi ruì yì bào fù shǔ qí dǎng hé zhì dào yòu shì yán cóng dì xū yì r hā hū wū gào shì yán zuì dǎi shì yán zhì duì zhì kuí lù yù shè

这句话大意是:明年,仁宗崩,帖木迭儿复居相位,锐意报复,属其党何志道,诱世延从弟胥益儿哈呼诬告世延罪,逮世延置对,至夔路,遇赦。

shì yán yǐ jí dǐ jīng mén liú jiù yī

这句话大意是:世延以疾抵荆门,留就医。

tiè mù dié r qiǎn shǐ dū zhuī zhì jīng shī bǐ qí dǎng duàn liàn shǐ chéng yù

这句话大意是:帖木迭儿遣使督追至京师,俾其党煅炼使成狱。

huì yǒu zhǐ shì jīng shè yuán wù fù wèn

这句话大意是:会有旨,事经赦原,勿复问。

tiè mù dié r gèng yǐ tā shì bái dì xì zhī xíng cáo bī lìng zì cái shì yán bù wéi dòng jū qiú zài suì

这句话大意是:帖木迭儿更以它事白帝,系之刑曹,逼令自裁,世延不为动,居囚再岁。

xū yì r hā hū zì yǐ suǒ su shè wū qī wáng qù

这句话大意是:胥益儿哈呼自以所诉涉诬欺,亡去。

zhōng shū zuǒ chéng xiàng bài zhù lǚ yán shì yán wáng gū de zhǐ chū yù jiù shě yǐ yǎng jí

这句话大意是:中书左丞相拜住屡言世延亡辜,得旨出狱,就舍以养疾。

xiān shì dì liè běi liáng tíng gù wèi shì chén yuē zhào shì yán xiān dì suǒ zūn lǐ ér tiè mù dié r wàng rù qí zuì shù qǐng zhū zhī cǐ dài bào sī yuàn ěr zhèn qǐ néng cóng zhī

这句话大意是:先是,帝猎北凉亭,顾谓侍臣曰:“赵世延先帝所尊礼,而帖木迭儿妄入其罪,数请诛之,此殆报私怨耳,朕岂能从之。

shì chén jiē kòu tóu chēng wàn suì

这句话大意是:”侍臣皆叩头称万岁。

tiè mù dié r zài shàng jīng wén shì yán chū yù suǒ shěng dú shì zhī nù yuē cǐ zuǒ chéng xiàng wǎng shàng suǒ wéi yě

这句话大意是:帖木迭儿在上京,闻世延出狱,索省牍视之,怒曰:“此左丞相罔上所为也。

shì wén dì yǔ zhī yuē cǐ zhèn yì ěr

这句话大意是:”事闻,帝语之曰:“此朕意耳。

wèi jǐ tiè mù dié r sǐ shì nǎi shì

这句话大意是:”未几,帖木迭儿死,事乃释。

shì yán chū jū yú jīn líng

这句话大意是:世延出居于金陵。

tài dìng yuán nián zhào hái cháo chú jí xián dà xué shì

这句话大意是:泰定元年,召还朝,除集贤大学士。

míng nián chū wèi jiāng nán xíng tái yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:明年,出为江南行台御史中丞。

sì nián rù cháo fù wèi yù shǐ zhōng chéng yòu qiān zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:四年,入朝,复为御史中丞,又迁中书右丞。

míng nián yǒu zhǐ zhào shì yán qǐng wèi quán jiān suǒ wū zhōng shū yi biàn yí tiān xià zhāo xuě qí fēi gū réng jiā hàn lín xué shì chéng zhǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:明年,有旨:赵世延顷为权奸所诬,中书宜遍移天下,昭雪其非辜,仍加翰林学士承旨、光禄大夫。

jīng yán kāi jiān zhī jīng yán shì xuǎn jiǎn quàn jiǎng zhě jiē yī shí míng liú

这句话大意是:经筵开,兼知经筵事,选拣劝讲者,皆一时名流。

yòu jiā tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:又加同知枢密院事。

tài dìng dì bēng yàn tiě mù r yǔ zōng wáng dà chén yì wǔ zōng èr zi zhōu wáng huái wáng yú fǎ dāng lì

这句话大意是:泰定帝崩,燕铁木儿与宗王大臣议:武宗二子周王、怀王,于法当立;。

zhōu wáng yuǎn zài shuò mò ér huái wáng jiǔ jū mín jiān bèi cháng jiān xiǎn mín bì guī zhī tiān wèi bù kě jiǔ xū bù rú xiān yíng huái wáng yǐ cóng mín wàng

这句话大意是:周王远在朔漠,而怀王久居民间,备尝艰险,民必归之,天位不可久虚,不如先迎怀王,以从民望。

bā yuè jí dìng cè yíng zhī yú jiāng líng huái wáng jí wèi shì wéi wén zōng

这句话大意是:八月,即定策,迎之于江陵,怀王即位,是为文宗。

dàng shì shí shì yán zàn huà zhī gōng wèi duō

这句话大意是:当是时,世延赞画之功为多。

wén zōng jí wèi shì yán réng yǐ yù shǐ zhōng chéng jiān hàn lín xué shì chéng zhǐ yǐ jí qǐ guī tián lǐ zhào bù yǔn

这句话大意是:文宗即位,世延仍以御史中丞兼翰林学士承旨,以疾乞归田里,诏不允。

tiān lì èr nián zhēng yuè fù chú jiāng nán xíng tái yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:天历二年正月,复除江南行台御史中丞;。

xíng cì jì zhōu sān yuè gǎi jí xián dà xué shì

这句话大意是:行次济州,三月,改集贤大学士;。

liù yuè yòu jiā kuí zhāng gé dà xué shì

这句话大意是:六月,又加奎章阁大学士;。

bā yuè bài zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:八月,拜中书平章政事。

dōng shì yán zhì jīng gù cí bù yǔn zhào yǐ shì yán nián gāo duō jí xǔ chéng xiǎo chē rù nèi

这句话大意是:冬,世延至京,固辞不允,诏以世延年高多疾,许乘小车入内。

zhì shùn yuán nián zhào shì yán yǔ yú jí děng zuǎn xiū huáng cháo jīng shì dà diǎn shì yán lǚ zòu chén shuāi lǎo qǐ jiě zhōng shū zhèng wù zhuān yì zuǎn xiū

这句话大意是:至顺元年,诏世延与虞集等纂修《皇朝经世大典》,世延屡奏:“臣衰老,乞解中书政务,专意纂修。

dì yuē lǎo chén rú qīng zhě wú jǐ qiú tuì zhī yán hòu wù fù chén

这句话大意是:”帝曰:“老臣如卿者无几,求退之言,后勿复陈。

sì yuè réng jiā hàn lín xué shì chéng zhǐ fēng lǔ guó gōng

这句话大意是:”四月,仍加翰林学士承旨,封鲁国公。

qiū yǐ jí yí wén zhōng shū zhì qí shì míng rì jí xíng yǎng jí yú jīn líng zhī máo shān

这句话大意是:秋,以疾,移文中书致其事,明日即行,养疾于金陵之茅山。

zhào zhēng hái cháo bù néng xíng èr nián gǎi fēng liáng guó gōng

这句话大意是:诏征还朝,不能行,二年,改封凉国公。

yuán tǒng èr nián zhào cì shì yán qián fán sì wàn mín

这句话大意是:元统二年,诏赐世延钱凡四万缗。

zhì yuán gǎi yuán réng chú kuí zhāng gé dà xué shì hàn lín xué shì chéng zhǐ zhōng shū píng zhāng zhèng shì lǔ guó gōng

这句话大意是:至元改元,仍除奎章阁大学士、翰林学士承旨、中书平章政事、鲁国公。

míng nián wǔ yuè zhì chéng dū shí yī yuè zú xiǎng nián qī shí yǒu qī

这句话大意是:明年五月,至成都,十一月卒,享年七十有七。

zhì zhèng èr nián zèng shì zhōng zhí fǎ zuǒ yùn yì liàng gōng chén tài bǎo jīn zǐ guāng lù dài fu shàng zhù guó zhuī fēng lǔ guó gōng shì wén zhōng

这句话大意是:至正二年,赠世忠执法佐运翊亮功臣、太保、金紫光禄大夫、上柱国,追封鲁国公,谥文忠。

shì yán lì shì fán jiǔ cháo yáng lì shěng tái wǔ shí yú nián fù jīng jì zhī zī ér jiāng zhī yǐ zhōng yì shǒu zhī yǐ qīng jiè shì zhī yǐ wén xué fán jūn guó lì bìng shēng mín xiū qī zhī wú bù yán ér yú rú zhě míng jiào yóu quán quán yān

现代白话:世延历事凡九朝,扬历省台五十余年,负经济之资,而将之以忠义,守之以清介,饰之以文学,凡军国利病,生民休戚,知无不言,而于儒者名教尤拳拳呢。

wéi wén zhāng bō lán hào hàn yī gēn yú lǐ

这句话大意是:为文章波澜浩瀚,一根于理。

cháng jiào dìng lǜ lìng huì cì fēng xiàn hóng gāng xíng yú shì

这句话大意是:尝较定律令,汇次《风宪宏纲》,行于世。

wǔ zǐ dá zhě sān rén yě jùn tái huáng zhōu lù zǒng guǎn

这句话大意是:五子,达者三人:野峻台,黄州路总管。

cì yuè lǔ jiāng zhè xíng shěng lǐ wèn guān

这句话大意是:次月鲁,江浙行省理问官。

bó hū kuí zhōu lù zǒng guǎn tiān lì chū náng jiā tái jù shǔ pàn sǐ yú nán tè zèng tuī zhōng bǐng yì xiào jié gōng chén zī shàn dài fū zhōng shū yòu chéng shàng hù jūn zhuī fēng shǔ jùn gōng shì zhōng mǐn

这句话大意是:伯忽,夔州路总管,天历初,囊加台据蜀叛,死于难,特赠推忠秉义效节功臣、资善大夫、中书右丞、上护军,追封蜀郡公,谥忠愍。

kǒng sī huì

这句话大意是:孔思晦。

kǒng sī huì zì míng dào kǒng zǐ wǔ shí sì shì sūn yě

这句话大意是:孔思晦,字明道,孔子五十四世孙也。

zī zhì duān zhòng ér xìng jiǎn mò tóng guàn shí dú shū yǐ shi dà yì

这句话大意是:资质端重,而性简默,童丱时,读书已识大义。

jí zhǎng shòu yè yú dǎo jiāng zhāng jiǎng qiú yì lǐ yú cí zhāng zhī xí báo ér fú wèi

这句话大意是:及长,授业于导江张,讲求义理,于词章之习,薄而弗为。

jiā pín gōng gēng yǐ wéi yǎng suī jù hán shǔ ér wéi xué wèi cháng xiè yuǎn jìn zhēng pìn wèi zǐ dì shī

这句话大意是:家贫,躬耕以为养,虽剧寒暑,而为学未尝懈,远近争聘为子弟师。

dà dé zhōng yóu jīng shī jì jiǔ yē lǜ yǒu shàng yù jiàn zhī yǐ mǔ lǎo cí ér guī

这句话大意是:大德中,游京师,祭酒耶律有尚欲荐之,以母老,辞而归。

mǔ wò jí gōng jìn yào ěr yī bù jiě dài

这句话大意是:母卧疾,躬进药饵,衣不解带。

jū sāng sháo shuǐ bù rù kǒu zhě wǔ rì

这句话大意是:居丧,勺水不入口者五日。

zhì dà zhōng jǔ mào cái wèi fàn yáng rú xué jiào yù

这句话大意是:至大中,举茂才,为范阳儒学教谕。

yán yòu chū diào níng yáng xué

这句话大意是:延祐初,调宁阳学。

xiān shì liǎng xiàn xiào guān lǜ yǐ lǐn báo bù néng shǒu zhí ér sī huì yǐ jiǎn yuē zì jiāng jiào yǎng yǒu fǎ bǐ dài qù xué zhě jiē bù rěn shě zhī

这句话大意是:先是,两县校官率以廪薄不能守职,而思晦以俭约自将,教养有法,比代去,学者皆不忍舍之。

yú shì kǒng shì zú rén xiāng yǔ yì sī huì dí cháng qiě xián yi xí fēng jué fèng cí shì

这句话大意是:于是孔氏族人相与议:思晦嫡长且贤,宜袭封爵,奉祠事。

zhuàng shàng zhèng fǔ shì wèi jué

这句话大意是:状上政府,事未决。

rén zōng zài wèi yā chóng shàng rú dào yī rì wèn kǒng zǐ zhī yì jīn jǐ shì xí jué wèi shuí

这句话大意是:仁宗在位,雅崇尚儒道,一日,问:“孔子之裔今几世,袭爵为谁?

tíng chén jù duì yuē wèi dìng

这句话大意是:”廷臣具对曰:“未定。

dì qīn qǔ kǒng shì pǔ dié àn zhī yuē yǐ dí yìng xí fēng zhě sī huì yě fù xī yí

这句话大意是:”帝亲取孔氏谱牒按之,曰:“以嫡应袭封者,思晦也,复奚疑!

tè shòu zhōng yì dài fū xí fēng yǎn shèng gōng yuè fèng bǎi mín jiā zhì wǔ bǎi mín cì sì pǐn yìn

这句话大意是:”特授中议大夫,袭封衍圣公,月俸百缗,加至五百缗,赐四品印。

tài dìng sān nián shān dōng lián fǎng fù shǐ wáng péng nán yán xí jué shàng gōng ér jiē zhǐ sì pǐn yú gé fú chēng qiě shī zūn chóng yì

这句话大意是:泰定三年,山东廉访副使王鹏南言:“袭爵上公,而阶止四品,于格弗称,且失尊崇意。

míng nián shēng jiā yì dài fū

这句话大意是:”明年,升嘉议大夫。

zhì shùn èr nián gǎi cì sān pǐn yìn

这句话大意是:至顺二年,改赐三品印。

sī huì yǐ zōng sì zé zhòng héng jù fú shèng měi yù jì sì bì jìng bì shèn

这句话大意是:思晦以宗祀责重,恒惧弗胜,每遇祭祀,必敬必慎。

chū miào huǐ yú bīng hòu suī gǒu wán ér jiǎo lóu wéi qiáng wèi bèi sī huì jié lì yíng dù yǐ fù qí jiù

这句话大意是:初,庙毁于兵,后虽苟完,而角楼围墙未备,思晦竭力营度,以复其旧。

jīn sī táng huài yòu yī xīn zhī jì qì lǐ fú xī jiā zhěng chì

这句话大意是:金丝堂坏,又一新之,祭器礼服,悉加整饬。

yòu yǐ ní shān nǎi yù shèng zhī de gù yǒu miào yǐ huǐ mín mào gēng jì tián qiě bǎi nián sī huì fù qí tián qiě qǐng zhì ní shān shū yuàn yǐ liè yú xué guān cháo tíng cóng zhī

这句话大意是:又以尼山乃毓圣之地,故有庙,已毁,民冒耕祭田且百年,思晦复其田,且请置尼山书院,以列于学官,朝廷从之。

sān shì xué jiù yǒu tián sān qiān mǔ zhàn yú háo mín zi sī shū yuàn jiù yǒu yíng yùn qián wàn mín dài yú mín qǔ zǐ qián yǐ gòng jì sì jiǔ zhī mín bù shū zǐ qián bìng fù qí běn sī huì jiē lǐ ér fù zhī

这句话大意是:三氏学旧有田三千亩,占于豪民,子思书院旧有营运钱万缗,贷于民取子钱,以供祭祀,久之,民不输子钱,并负其本,思晦皆理而复之。

shèng fù jiù fēng qí guó gōng sī huì yán yú cháo yuē xuān shèng fēng wáng ér fù jué yóu gōng yuàn jiā bāo chóng

这句话大意是:圣父旧封齐国公,思晦言于朝曰:“宣圣封王,而父爵犹公,愿加褒崇。

nǎi zhào jiā fēng shèng fù qǐ shèng wáng shèng mǔ wáng fū rén

这句话大意是:”乃诏加封圣父启圣王,圣母王夫人。

wǔ jì shí kǒng mò zhī hòu fāng shèng yù yǐ wěi miè zhēn hài xuān shèng zǐ sūn jǐ jǐn zhì shì qí yì fù yù mào chēng xuān shèng hòu

这句话大意是:五季时,孔末之后方盛,欲以伪灭真,害宣圣子孙几尽,至是,其裔复欲冒称宣圣后。

sī huì yǐ wéi bù zǎo biàn zé zhēn wěi jiǔ yì bù kě míng bǐ yǔ wǒ bù gòng dài tiān nǎi liè yú zú yǔ gòng bài diàn tíng kě hu

这句话大意是:思晦以为:“不早辨则真伪久益不可明,彼与我不共戴天,乃列于族,与共拜殿庭,可吗?

suì huì zú rén jī diǎn gù chì zhī jì yòu zhòng kè zōng pǔ yú shí ér kǒng shì zú yì yì míng yǐ

现代白话:”遂会族人,稽典故斥之,既又重刻宗谱于石,而孔氏族裔益明了。

yuán tǒng yuán nián zú nián liù shí qī

这句话大意是:元统元年卒,年六十七。

zú zhī rì yǒu hè bǎi yú xiáng qí wū shàng yòu jiàn shén guāng zì dōng nán luò qí shě běi

这句话大意是:卒之日,有鹤百余翔其屋上,又见神光自东南落其舍北。

zhì zhèng zhōng cháo tíng jiā zèng qí guān ér cì shì yuē wén sù

这句话大意是:至正中,朝廷加赠其官,而赐谥曰文肃。

zǐ yuē kè jiān xí fēng yǎn shèng gōng jiē jiā yì dài fū jì ér jìn tōng fèng dài fū

现代白话:孔子说克坚,袭封衍圣公,阶嘉议大夫,既而进通奉大夫。

zhì zhèng shí wǔ nián zhào wèi tóng zhī tài cháng lǐ yí yuàn shì bài shǎn xī xíng tái shì yù shǐ qiān guó zi jì jiǔ zhuó shān dōng sù zhèng lián fǎng shǐ bù fù

这句话大意是:至正十五年,召为同知太常礼仪院事,拜陕西行台侍御史,迁国子祭酒,擢山东肃政廉访使,不赴。

sūn xī xué xí fēng yǎn shèng gōng

这句话大意是:孙希学,袭封衍圣公。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →