元史 · 宋濂 · Chapter 199 of 210

列传·卷八十六

PinyinModern Translation
Size

yǐn yì

这句话大意是:◎隐逸。

gǔ zhī jūn zǐ fù jīng shì zhī shù dù shí bù kě wèi gù gāo dǎo yǐ quán qí zhì

现代白话:古之有德行的人,负经世之术,度时不可为,故高蹈以全其志。

shǐ de qí shí wèi cháng bù yù shì shì ér xíng suǒ xué jí wù zhī gōng qǐ shǎo zāi

现代白话:使得其时,未尝不欲仕,仕而行所学,及物之功岂少啊。

hòu shì zhī shì qí suǒ yùn xù huò wèi zhì ér hǎo yǐ jī wèi gāo dāng bāng yǒu dào zhī shí qiě dùn shì lí qún wèi zhī yǐn shì

这句话大意是:后世之士,其所蕴蓄或未至,而好以迹为高,当邦有道之时,且遁世离群,谓之隐士。

shì zhǔ yì gǒu qǔ qí míng ér qiáng qǐ zhī jí kǎo qí shí bù rú suǒ wén zé yuē shì qī shì diào yù zhě yě shàng xià qǐ bù liǎng shī yě zāi

现代白话:世主亦苟取其名而强起之,及考其实,不如所闻,则曰“是欺世钓誉者也”,上下岂不两失也啊!

yuán zhī yǐn shì yì duō yǐ rú dù yīng yí zhí zhèng shū jì zhāng tè lì jū guān zhī zhèng zé fēi tú yǐn zhě yě gài qí de shí zé xíng kě yǐn ér yǐn pō yǒu gǔ jūn zǐ zhī fēng

现代白话:元之隐士亦多了,如杜瑛遗执政书,暨张特立居官之政,则非徒隐者也,盖其得时则行,可隐而隐,颇有古有德行的人之风。

ér shì zhǔ yì bù qiáng zhī shǐ qǐ kě wèi liǎng de yě yǐ

这句话大意是:而世主亦不强之使起,可谓两得也已。

zì shì yǐ yǐn yì chēng zhě gài wǎng wǎng ér yǒu jīn zhí qí kě chuán zhě zuò yǐn yì chuán

这句话大意是:自是以隐逸称者,盖往往而有,今摭其可传者,作《隐逸传》。

dù yīng zì wén yù qí xiān bà zhōu xìn ān rén

这句话大意是:杜瑛,字文玉,其先霸州信安人。

fù shí shēng jīn shǐ yǒu chuán

这句话大意是:父时升,《金史》有传。

yīng zhǎng qī chǐ měi xū rán qì mào kuí wěi

这句话大意是:瑛长七尺,美须髯,气貌魁伟。

jīn jiāng wáng shì yóu yǐ wén cí guī jìn qǔ yīng dú bì dì hé nán gōu shì shān zhōng

这句话大意是:金将亡,士犹以文辞规进取,瑛独避地河南缑氏山中。

shí bīng hòu wén wù diāo sàng yīng sōu fǎng zhū shū jǐn dú zhī dú zhé bù wàng ér jiū qí zhǐ qù gǔ jīn dé shī rú zhǐ zhū zhǎng

这句话大意是:时兵后,文物凋丧,瑛搜访诸书,尽读之,读辄不忘,而究其指趣,古今得失如指诸掌。

jiān guān zhuǎn xǐ jiào shòu fén jìn jiān

这句话大意是:间关转徙,教授汾、晋间。

zhōng shū nián hé guī kāi fǔ yú xiāng yīng fù qí pìn suì jiā yān

现代白话:中书粘合珪开府于相,瑛赴其聘,遂家呢。

yǔ liáng tián qiān mǔ cí bù shòu

这句话大意是:与良田千亩,辞不受。

shù zhě yán qí suǒ jū xià yǒu cáng jīn jiā rén yù fā shì zhé zhǐ zhī

这句话大意是:术者言其所居下有藏金,家人欲发视,辄止之。

hòu lái jū zhě guǒ de huáng jīn bǎi jīn qí bù gǒu qǔ rú cǐ

这句话大意是:后来居者果得黄金百斤,其不苟取如此。

suì jǐ wèi shì zǔ nán fá zhì xiāng zhào jiàn wèn jì yīng cóng róng duì yuē hàn táng yǐ huán rén jūn suǒ shì yǐ wéi guó zhě fǎ yǔ bīng shí sān shì ér yǐ

这句话大意是:岁己未,世祖南伐至相,召见问计,瑛从容对曰:“汉、唐以还,人君所恃以为国者,法与兵、食三事而已。

guó wú fǎ bù lì rén wú shí bù shēng luàn wú bīng bù shǒu

这句话大意是:国无法不立,人无食不生,乱无兵不守。

jīn sòng jiē miè zhī dài jiāng wáng yǐ xìng zhī zài shèng zhǔ

现代白话:今宋皆蔑之,殆将亡了,兴之在圣主。

ruò kòng xiāng fán zhī shī wěi gē xià liú yǐ dǎo qí bèi dà yè kě dìng yǐ

现代白话:若控襄樊之师,委戈下流,以捣其背,大业可定了。

dì yuè yuē rú zhě zhōng nǎi yǒu cǐ rén hu

这句话大意是:”帝悦,曰:“儒者中乃有此人乎!

yīng fù quàn dì shù shì yǐ wèi shì bù rú cǐ hòu dāng rú bǐ

这句话大意是:”瑛复劝帝数事,以谓事不如此,后当如彼。

dì nà zhī xīn xián yīng wèi kě dà yòng mìng cóng xíng yǐ jí fú guǒ

这句话大意是:帝纳之,心贤瑛,谓可大用,命从行,以疾弗果。

zhōng tǒng chū zhào zhēng yīng

这句话大意是:中统初,诏征瑛。

shí wáng wén tǒng fāng yòng shì cí bù jiù

这句话大意是:时王文统方用事,辞不就。

zuǒ chéng zhāng wén qiān xuān fǔ hé běi zòu wèi huái mèng zhāng dé dà míng děng lù tí jǔ xué xiào guān yòu cí yí zhí zhèng shū qí lüè yuē xiān wáng zhī dào bù míng yì duān xié shuō hài zhī yě héng liú bēn fàng tiān lǐ bù jué rú xiàn

这句话大意是:左丞张文谦宣抚河北,奏为怀孟、彰德、大名等路提举学校官,又辞,遗执政书,其略曰:“先王之道不明,异端邪说害之也,横流奔放,天理不绝如线。

jīn tiān zi shén shèng jùn yì fú còu yán nà jì yòng xiān wáng zhī lǐ yuè jiào huà xìng míng xiū fù wéi qí shí yǐ

现代白话:今天子神圣,俊乂辐辏,言纳计用,先王之礼乐教化,兴明修复,维其时了。

ruò fú bù shū qī huì wén fǎ mò jié hàn táng yóu bù xiè yě zhí shì zhě yīn lòu jiù jiǎn cǐ yān shì wu liáng kě xī zāi

现代白话:若夫簿书期会,文法末节,汉、唐犹不屑也,执事者因陋就简,此呢是务,良可惜啊!

fu shàn shǐ zhě wèi bì shàn zhōng jīn bù néng sù liú qiú yuán míng fǎ zhèng sú yù cái xīng huà yǐ zhěng shù bǎi qiān nián zhī huò pū kǒng hòu rì zhī bì jiāng yǒu bù kě shèng yán zhě yǐ

现代白话:夫善始者未必善终,今不能溯流求源,明法正俗,育材兴化,以拯数百千年之祸,仆恐后日之弊,将有不可胜言者了。

rén huò miǎn zhī shì zé yuē hòu shì qù gǔ suī yuǎn ér xiān wáng zhī suǒ shè shī běn mò xiān hòu yóu kě kǎo jiàn gù wéi zhèng zhě mò xiān yú fù gǔ

这句话大意是:”人或勉之仕,则曰:“后世去古虽远,而先王之所设施,本末先后,犹可考见,故为政者莫先于复古。

gǒu yīn xí jiù bì yǐ qiú hé hū xiān wáng zhī yì bù yì nán hu

现代白话:苟因习旧弊,以求合乎先王之意,不是也很难吗!

wú yòu bù néng suí shí fǔ yǎng yǐ fù jī huì jiāng yān yòng shì

现代白话:我又不能随时俯仰以赴机会,将呢用仕!

yú shì dù mén zhù shū yī bù yǐ qióng tōng de sàng dòng qí zhì yōu yóu dào yì yǐ zhōng qí shēn

这句话大意是:”于是杜门著书,一不以穷通得丧动其志,优游道艺,以终其身。

nián qī shí yí mìng qí zi chù lì chù yuàn yuē wú jí sǐ dāng biǎo wú mù yuē gōu shān dù chǔ shì

现代白话:年七十,遗命其子处立、处愿曰:“我即死,当表我墓曰‘缑山杜处士’。

tiān lì zhōng zèng zī dé dài fū hàn lín xué shì shàng hù jūn zhuī fēng wèi jùn gōng shì wén xiàn

这句话大意是:天历中,赠资德大夫、翰林学士、上护军,追封魏郡公,谥文献。

suǒ zhù shū yuē chūn qiū dì lǐ yuán wěi shí juǎn yǔ mèng páng tōng bā juǎn huáng jí yǐn yòng bā juǎn huáng jí yí shì sì juǎn jí xué shí juǎn lǜ lǚ lǜ lì lǐ yuè zá zhì sān shí juǎn wén jí shí juǎn

这句话大意是:所著书曰《春秋地理原委》十卷、《语孟旁通》八卷、《皇极引用》八卷、《皇极疑事》四卷、《极学》十卷、《律吕律历礼乐杂志》三十卷、文集十卷。

qí yú lǜ zé jiū qí shǐ yán qí yì cháng duǎn qīng zhuó zhōu jìng jī shí gè yǐ lèi fēn qǔ jīng shǐ zhī shuō yǐ shí zhī ér shé zhōng qí shì fēi

这句话大意是:其于律,则究其始,研其义,长短清浊,周径积实,各以类分,取经史之说以实之,而折衷其是非。

qí yú lì

这句话大意是:其于历,。

zé wèi zào lì zhě jiē cóng shí yī yuè jiǎ zǐ shuò yè bàn dōng zhì wèi lì yuán

这句话大意是:则谓造历者皆从十一月甲子朔夜半冬至为历元,。

dú shào zi yǐ wéi tiān kāi yú zi

这句话大意是:独邵子以为天开于子,。

qǔ rì jiǎ yuè zǐ xīng jiǎ chén zi

这句话大意是:取日甲月子、星甲辰子,。

wèi yuán huì yùn shì zhī shù

这句话大意是:为元会运世之数,。

wú shuò xū

这句话大意是:无朔虚,。

wú rùn yú

这句话大意是:无闰余,。

lǜ yǐ sān bǎi liù shí wèi suì

这句话大意是:率以三百六十为岁,。

ér tiān dì zhī yíng xū

这句话大意是:而天地之盈虚,。

bǎi wù zhī xiāo zhǎng

这句话大意是:百物之消长,。

bù néng chū hū qí zhōng yǐ

现代白话:不能出乎其中了。

lùn bì wù kāi wù zé yuē kāi yú jǐ bì yú wù

这句话大意是:论闭物开物,则曰开于己,闭于戊;。

wǔ tiān zhī zhōng yě

这句话大意是:五,天之中也;。

liù de zhī zhōng yě

这句话大意是:六,地之中也;。

wù jǐ yuè zhī zhōng xīng yě

这句话大意是:戊己,月之中星也。

yòu fēn guà pèi zhī jì nián jīn zhī dà dìng gēng yín jiāo xiǎo guò zhī chū liù

这句话大意是:又分卦配之纪年,金之大定庚寅,交小过之初六;。

guó cháo zhī jiǎ yín sān yuè èr shí yǒu sān rì yín shí jiāo xiǎo guò zhī jiǔ sì

这句话大意是:国朝之甲寅三月二十有三日寅时,交小过之九四。

duō xiān rú suǒ wèi fā duó qí yào zhù yú piān yún

这句话大意是:多先儒所未发,掇其要著于篇云。

zhāng tè lì zì wén jǔ dōng míng rén

这句话大意是:张特立,字文举,东明人。

chū míng yǒng bì jīn wèi shào wáng huì yì jīn míng

这句话大意是:初名永,避金卫绍王讳,易今名。

zhōng tài hé jìn shì wèi yǎn shī zhǔ bù

这句话大意是:中泰和进士,为偃师主簿。

gǎi xuān dé zhōu sī hou

这句话大意是:改宣德州司候。

zhōu duō jīn guó qī hào nán zhì tè lì zhì guān jù wǎng yè zhī

这句话大意是:州多金国戚,号难治,特立至官,俱往谒之。

yǒu wǔ jiāng jūn lǜ jiā nú jié mín qún yáng tè lì mìng dà suǒ lǘ lǐ suì guò jiāng jūn jiā wēn yán yòu zhī yuē jiāng jūn zhái níng yǒu dào yáng zhě yá liáo shì zhī yǐ dù zhòng kǒu

这句话大意是:有五将军率家奴劫民群羊,特立命大索闾里,遂过将军家,温言诱之曰:“将军宅宁有盗羊者邪,聊视之以杜众口。

qián shǐ rén suǒ qí hòu tíng de yáng shù shí

这句话大意是:”潜使人索其后庭,得羊数十。

suì fù qí nú xì yù qí zi nì tā shě bǔ de zhī yǐ jìn zú de jiǎn sǐ lùn

这句话大意是:遂缚其奴系狱,其子匿他舍,捕得之,以近族得减死论。

háo guì yóu shì zūn fǎ mín lài yǐ quán

这句话大意是:豪贵由是遵法,民赖以全。

zhèng dà chū qiān luò yáng lìng

这句话大意是:正大初,迁洛阳令。

shí jūn lǚ shù qǐ jùn xiàn jiǒng pò dōng shuài hé shí liè yá wù yòu wǔ màn rú shì

这句话大意是:时军旅数起,郡县窘迫,东帅纥石烈牙兀又侮慢儒士。

huì yí zhèn shǎn yòu dào jīng luò yáng jiàn tè lì chún gǔ bù lǐ zhī jù zé lìng zhì qiǔ jù qī sān rì zú hòu qī rú jūn fǎ

这句话大意是:会移镇陕右,道经洛阳,见特立淳古,不礼之,遽责令治糗具,期三日足,后期如军法。

xiàn mín sù xián tè lì zhēng shū yú tíng shuài dà qí zhī

这句话大意是:县民素贤特立,争输于庭,帅大奇之。

jì ér bài jiān chá yù shǐ shǒu yán shì zōng zhū sūn bù yí yōu qiú

这句话大意是:既而拜监察御史,首言世宗诸孙不宜幽囚;。

shàng shū yòu chéng yán zhǎn shí lǔ yǔ xì mín zhēng tián cān zhī zhèng shì tú dān wù diǎn chǎn shì jìn xí jiē dāng bà chù

这句话大意是:尚书右丞颜盏石鲁与细民争田,参知政事徒单兀典谄事近习,皆当罢黜。

zhí zhèng zhě jì zhī

这句话大意是:执政者忌之。

huì píng zhāng zhèng shì bái sā kào jūn shǎn xī tè lì yòu hé qí yuàn bù fǎ

这句话大意是:会平章政事白撒犒军陕西,特立又劾其掾不法。

bái sā su yú shì zōng yán tè lì suǒ yán shì shī shí shì zōng yòu zhī suì guī tián lǐ

这句话大意是:白撒诉于世宗,言特立所言事失实,世宗宥之,遂归田里。

tè lì tōng chéng shì yì wǎn jiào shòu zhū shēng dōng píng yán shí měi jiā lǐ yān

现代白话:特立通程氏《易》,晚教授诸生,东平严实每加礼呢。

suì bǐng wǔ shì zǔ zài qián dǐ shòu wáng yìn shǒu chuán zhǐ yù tè lì yuē qián jiān chá yù shǐ zhāng tè lì yǎng sù qiū yuán yì dài rú yī jīn nián jǐ qī shí yán jiū shèng jīng yi xī jiā míng yǐ guāng qián dé kě tè cì hào yuē zhōng yōng xiān shēng

这句话大意是:岁丙午,世祖在潜邸受王印,首传旨谕特立曰:“前监察御史张特立,养素丘园,易代如一,今年几七十,研究圣经,宜锡嘉名,以光潜德,可特赐号曰中庸先生。

yòu yù yuē xiān shēng nián lǎo mù bìng bù néng jiù dào gù lìng zhào bǎo chén yù yì qiě míng qí dú shū zhī táng yuē lì zé

这句话大意是:”又谕曰:“先生年老目病,不能就道,故令赵宝臣谕意,且名其读书之堂曰丽泽。

rén zǐ suì fù jiàng xǐ shū yù tè lì yuē bái shǒu qióng jīng huì rén bù juàn wú guò bù jí xué zhě zōng zhī xī yǐ cì jiā míng jīn fù yù yì

这句话大意是:”壬子岁,复降玺书谕特立曰:“白首穷经,诲人不倦,无过不及,学者宗之,昔已赐嘉名,今复谕意。

guǐ chǒu tè lì zú nián qī shí wǔ

这句话大意是:”癸丑,特立卒,年七十五。

zhōng tǒng èr nián zhào yuē zhōng yōng xiān shēng xué yǒu yuān yuán xíng wú xiá diàn suī jīng sāng luàn bù gǎi gù cháng wèi suì qiū yuán zhī bēn é xìng zhūn xī zhī bēi

这句话大意是:中统二年,诏曰:“中庸先生学有渊源,行无瑕玷,虽经丧乱,不改故常,未遂丘园之贲,俄兴窀穸之悲。

kě fù cì qián hào yǐ zhāng chǒng shù

这句话大意是:可复赐前号,以彰宠数。

tè lì suǒ zhù shū yǒu yì jí shuō lì nián xì shì jì

这句话大意是:”特立所著书有《易集说》、《历年系事记》。

dù běn zì bó yuán qí xiān jū jīng zhào hòu xǐ tiān tāi yòu xǐ lín jiāng zhī qīng jiāng jīn wèi qīng jiāng rén

这句话大意是:杜本,字伯原,其先居京兆,后徙天台,又徙临江之清江,今为清江人。

běn bó xué shàn zhǔ wén

这句话大意是:本博学,善属文。

jiāng zhè xíng shěng chéng xiàng hū là shù de qí suǒ shàng jiù huāng cè dà qí zhī jí rù wèi yù shǐ dài fū lì jiàn yú wǔ zōng

这句话大意是:江浙行省丞相忽剌术得其所上《救荒策》,大奇之,及入为御史大夫,力荐于武宗。

cháng bèi zhào zhì jīng shī wèi jǐ guī yǐn wǔ yí shān zhōng

这句话大意是:尝被召至京师,未几归隐武夷山中。

wén zōng zài jiāng nán shí wén qí míng jí jí wèi yǐ bì zhēng zhī bù qǐ

这句话大意是:文宗在江南时,闻其名,及即位,以币征之,不起。

zhì zhèng sān nián yòu chéng xiàng tuì tuì yǐ yǐn shì jiàn zhào qiǎn shǐ cì yǐ jīn zhī wén bì shàng zūn jiǔ zhào wèi hàn lín dài zhì fèng yì dài fū jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān

这句话大意是:至正三年,右丞相脱脱以隐士荐,诏遣使赐以金织文币、上尊酒,召为翰林待制、奉议大夫,兼国史院编修官。

shǐ zhě zhì jūn xiāng yì qù zhī xíng

这句话大意是:使者致君、相意,趣之行。

zhì háng zhōu chēng jí gù cí ér zhì shū yú chéng xiàng yuē yǐ wàn shì hé wéi yī lǐ yǐ wàn mín hé wéi yī xīn yǐ qiān zǎi hé wéi yī rì yǐ sì hǎi hé wéi yī jiā zé kě yán zhì lǐ zuò yuè ér jī wǔ dì sān wáng zhī shèng yǐ

现代白话:至杭州,称疾固辞,而致书于丞相曰:“以万事合为一理,以万民合为一心,以千载合为一日,以四海合为一家,则可言制礼作乐,而跻五帝三王之盛了。

suì bù xíng

这句话大意是:”遂不行。

běn chén jìng guǎ yù wú jí yán jù sè

这句话大意是:本湛静寡欲,无疾言遽色。

yú rén jiāo yóu dǔ yú yì yǒu pín wú yǐ yǎng qīn wú zī yǐ wéi xué zhě jiē jì zhī

这句话大意是:与人交尤笃于义,有贫无以养亲、无赀以为学者,皆济之。

píng jū shū cè wèi cháng shì shǒu

这句话大意是:平居书册未尝释手。

tiān wén dì lǐ lǜ lì dù shù mǐ bù tōng jiū yóu gōng yú zhuàn lì

这句话大意是:天文、地理、律历、度数,靡不通究,尤工于篆隶。

suǒ zhe yǒu sì jīng biǎo yì liù shū tōng biān shí yuán děng shū xué zhě chēng wéi qīng bì xiān shēng

这句话大意是:所著有《四经表义》、《六书通编》、《十原》等书,学者称为清碧先生。

zhì zhèng shí nián zú nián qī shí yǒu wǔ

这句话大意是:至正十年卒,年七十有五。

shí yǒu zhāng shū zǐ cháng zhě wù zhī jīn huá rén yì lǚ zhēng bù qǐ

这句话大意是:时有张枢子长者,婺之金华人,亦屡征不起。

shū yòu cōng huì wài jiā pān shì xù shū shù wàn juàn shū jǐn qǔ ér dú zhī guò mù zhé bù wàng

这句话大意是:枢幼聪慧,外家潘氏蓄书数万卷,枢尽取而读之,过目辄不忘。

jì zhǎng sì bǐ chéng zhāng qǐng kè shù qiān yán

这句话大意是:既长,肆笔成章,顷刻数千言。

yǒu wèn yǐ gǔ jīn yán gé zhèng zhì dé shī yǔ zhòu zhī fēn hé lǐ yuè zhī fèi xīng yǐ zhì dì hào guān míng suì yuè xiān hòu lì lì rú zhǐ zhū zhǎng

这句话大意是:有问以古今沿革、政治得失、宇宙之分合、礼乐之废兴,以至帝号官名、岁月先后,历历如指诸掌。

qí wéi wén wu tuī míng jīng shǐ yǐ fú yì jiào dào yóu cháng yú xù shì

这句话大意是:其为文,务推明经史,以扶翼教道,尤长于叙事。

cháng qǔ sān guó shí shì zhuàn hàn běn jì liè zhuàn fù yǐ wèi wú zǎi jì wèi xù hòu hàn shū qī shí sān juǎn

这句话大意是:尝取三国时事撰《汉本纪列传》,附以《魏吴载记》,为《续后汉书》七十三卷。

lín chuān wēi sù chēng qí lì yì jīng mì kě bèi quàn jiǎng cháo tíng qǔ qí shū zhì xuān wén gé

这句话大意是:临川危素称其立义精密,可备劝讲,朝廷取其书置宣文阁。

zhè dōng bù shǐ zhě jiāo jiàn zhī qián hòu zhāng fán jiǔ shàng

这句话大意是:浙东部使者交荐之,前后章凡九上。

zhì zhèng sān nián mìng rú chén zuǎn xiū liáo jīn sòng sān shǐ yòu chéng xiàng tuì tuì yǐ jiān xiū guó shǐ lǐng dōu zǒng cái pì shū běn fǔ zhǎng shǐ lì cí bù bài

这句话大意是:至正三年,命儒臣纂修辽、金、宋三史,右丞相脱脱以监修国史领都总裁,辟枢本府长史,力辞不拜。

qī nián shēn mìng shǐ chén zuǎn xiū běn cháo hòu fēi gōng chén chuán fù yǐ hàn lín xiū zhuàn rú lín láng tóng zhī zhì gào jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān zhào shū bǐ yǔ tǎo lùn fù bì bù jiù

这句话大意是:七年,申命史臣纂修本朝后妃、功臣传,复以翰林修撰、儒林郎、同知制诰兼国史院编修官召枢,俾与讨论,复避不就。

shǐ zhě qiáng zhī xíng zhì háng zhōu gù cí ér guī

这句话大意是:使者强之行,至杭州,固辞而归。

cháng zhe chūn qiū sān zhuàn guī yī yì sān shí juǎn kān dìng sān guó zhì liù shí wǔ juǎn lín xià qiè yì qǔ jiāng zhāng gōng nián pǔ gè yī juàn bì zhǒu biān ruò gān juǎn

这句话大意是:尝著《春秋三传归一义》三十卷,《刊定三国志》六十五卷,《林下窃议》、《曲江张公年谱》各一卷,《敝帚编》若干卷。

zhì zhèng bā nián zú nián wǔ shí yǒu qī

这句话大意是:至正八年卒,年五十有七。

sūn zhé zì lǚ cháng qí xiān zì jīn líng xǐ jiā lín chuān

这句话大意是:孙辙,字履常,其先自金陵徙家临川。

zhé yòu gū mǔ cài shì jiào zhī zhī jǐng cè zì shù lì

这句话大意是:辙幼孤,母蔡氏教之,知警策自树立。

bǐ cháng xué xíng chún dǔ shì mǔ shén xiào

这句话大意是:比长,学行纯笃,事母甚孝。

jiā jū jiào shòu mén tíng xiāo rán ér kǎo dé wèn yè zhě rì shèng

这句话大意是:家居教授,门庭萧然,而考德问业者日盛。

jùn zhōng jùn yàn yǒu shēng zhě jiē chū qí mén

这句话大意是:郡中俊彦有声者皆出其门。

zhé yú rén yán yī yǐ xiào dì zhōng xìn wèi běn cí wēn qì hé wén zhě mò bù yóu rán gǎn wù

这句话大意是:辙与人言,一以孝弟忠信为本,辞温气和,闻者莫不油然感悟。

dài qīn qī xiāng lǐ lǐ yì zhōu qià yán lùn jiān wèi cháng jī wēi jí rén guò shī cháng duǎn

这句话大意是:待亲戚乡里礼意周洽,言论间未尝几微及人过失长短。

shì zǐ zhì jùn zhě bì lái jiàn bù shǐ zhě zhǎng lì yǐ xià rén qiě xián zhě bì zào yān

现代白话:士子至郡者必来见,部使者长吏以下仁且贤者,必造呢。

zhé lè yì zhuāng jìng jiē zhī yǐ lǐ yán bù jí guān fǔ

这句话大意是:辙乐易庄敬,接之以礼,言不及官府。

xiàn sī lǚ pì jiē bù jiù

这句话大意是:宪司屡辟,皆不就。

jiāng xī xíng shěng tè yǐ yí yì jǔ zhé yī rén

这句话大意是:江西行省特以遗逸举辙一人。

zhé shàn wéi wén zhāng wú chéng cháng xù qí jí yuē

这句话大意是:辙善为文章,吴澄尝叙其集曰;。

suǒ wèi rén yì zhī rén qí yán ǎi rú yě

这句话大意是:“所谓仁义之人,其言蔼如也。

qí jiàn chēng xǔ rú cǐ

这句话大意是:”其见称许如此。

yuán tǒng èr nián nián qī shí yǒu sān zú yú jiā

这句话大意是:元统二年,年七十有三,卒于家。

tóng jùn wú dìng wēng zì zhòng gǔ qí xiān dāng sòng chū zì jīn líng lái xǐ

这句话大意是:同郡吴定翁字仲谷,其先当宋初自金陵来徙。

dìng wēng yòu suì yǎn rú chéng rén hán shǔ yì guān bù shǎo xiè qīng xiū wén yǎ yǔ sūn zhé qí míng

这句话大意是:定翁幼岁俨如成人,寒暑衣冠不少懈,清修文雅,与孙辙齐名。

ér zuì shàn wèi shī jiē xī sī chēng qí yōu mào shū dàn kě bǐ lú zhì

这句话大意是:而最善为诗,揭傒斯称其幽茂疏淡,可比卢挚。

yù shǐ jí jiāng xī zhī fāng bó mù shǒu bù shǐ zhě pì jiàn xiāng wàng zhōng shēn bù wéi dòng

这句话大意是:御史及江西之方伯牧守部使者,辟荐相望,终身不为动。

chéng jù fū cháng yí shū yuē lín chuān shì yǒu jí mén zhě zhǒng xiāng jiē yě hé xiāng wàng zú xià gěng gěng rú yù rén ér bù kě de jiàn hu

这句话大意是:程钜夫尝贻书曰:“临川士友及门者,踵相接也,何相望足下耿耿如玉人,而不可得见乎!

dìng wēng cháng yuē shì wú qiú yòng yú shì wéi qiú wú kuì yú shì

这句话大意是:”定翁尝曰:“士无求用于世,惟求无愧于世。

rén yǐ wéi míng yán

这句话大意是:”人以为名言。

hé zhōng zì tài xū fǔ zhī lè ān rén

这句话大意是:何中,字太虚,抚之乐安人。

shǎo yǐng bá yǐ gǔ xué zì rèn jiā yǒu cáng shū wàn juàn shǒu zì jiào chóu

这句话大意是:少颖拔,以古学自任,家有藏书万卷,手自校雠。

qí xué hóng shēn gāi bó guǎng píng chéng jù fū qīng hé yuán míng shàn liǔ chéng yáo suì dōng píng wáng gòu tóng jùn wú chéng jiē xī sī jiē tuī fú zhī

这句话大意是:其学弘深该博,广平程钜夫,清河元明善,柳城姚燧,东平王构,同郡吴澄、揭傒斯,皆推服之。

zhì shùn èr nián jiāng xī xíng shěng píng zhāng quán yuè zhù pìn wèi lóng xīng jùn xué shī

这句话大意是:至顺二年,江西行省平章全岳柱聘为龙兴郡学师。

míng nián liù yuè yǐ jí zú

这句话大意是:明年六月,以疾卒。

suǒ zhe yǒu yì lèi xiàng èr juǎn shū chuán bǔ yí shí juǎn tōng jiàn gāng mù cè hǎi sān juǎn zhī fēi táng gǎo shí qī juǎn

这句话大意是:所著有《易类象》二卷、《书传补遗》十卷、《通鉴纲目测海》三卷、《知非堂稿》十七卷。

tóng jùn wēi fù zhī zì jiàn xīn

这句话大意是:同郡危复之,字见心。

sòng mò wèi tài xué shēng shī shì tāng hàn bó lǎn qún shū hǎo dú yì yóu gōng yú shī

这句话大意是:宋末为太学生,师事汤汉,博览群书,好读《易》,尤工于诗。

zhì yuán chū yuán shuài guō áng lǚ jiàn wèi rú xué guān bù jiù

这句话大意是:至元初,元帅郭昂屡荐为儒学官,不就。

zhì yuán zhōng cháo tíng lèi qiǎn fèng yù chá hǎn jí hàn lín yìng fèng zhān yù yǐ bì zhēng zhī jiē fú qǐ

这句话大意是:至元中,朝廷累遣奉御察罕及翰林应奉詹玉以币征之,皆弗起。

yǐn yú zǐ xiá shān zhōng shì yǒu sī shì yuē zhēn bái xiān shēng

这句话大意是:隐于紫霞山中,士友私谥曰贞白先生。

wǔ kè zì bó wēi xuān dé fǔ rén

这句话大意是:武恪,字伯威,宣德府人。

chū yǐ shén tóng yóu xué jiāng nán wú chéng wèi jiāng xī rú xué fù tí jǔ jiàn rù guó xué yì yè

这句话大意是:初以神童游学江南,吴澄为江西儒学副提举,荐入国学肄业。

míng zōng zài qián dǐ xuǎn kè wèi shuō shū xiù cái jí chū zhèn yún nán kè zài háng

这句话大意是:明宗在潜邸,选恪为说书秀才,及出镇云南,恪在行。

míng zōng yù qǐ bīng shǎn xī kè jiàn yuē tài zǐ běi xíng yú guó yǒu jūn mìng yú jiā yǒu shū fù zhī mìng jīn ruò xiàng jīng shī fā yī jiàn shǐ guān bì shū tài zǐ fǎn

这句话大意是:明宗欲起兵陕西,恪谏曰:“太子北行,于国有君命,于家有叔父之命,今若向京师发一箭,史官必书太子反。

zuǒ yòu è kè yán nǎi yuē wǔ xiù cái yǒu mǔ zài jīng hé qiǎn qí huí

这句话大意是:”左右恶恪言,乃曰:“武秀才有母在京,合遣其回。

kè suì hái jīng shī jū lòu xiàng jiào xùn zǐ dì

这句话大意是:”恪遂还京师,居陋巷,教训子弟。

wén zōng zhī qí míng chú mì shū jiān diǎn bù

这句话大意是:文宗知其名,除秘书监典簿。

zhì mǎn dīng nèi jiān zài chú zhōng ruì sī diǎn bù gǎi fén xī xiàn yǐn jiē bù qǐ

这句话大意是:秩满,丁内艰,再除中瑞司典簿,改汾西县尹,皆不起。

rén huò quàn zhī shì kè yuē xiàng wèi qīn qū jīn qīn yǐ sǐ bù fù shì yǐ

现代白话:人或劝之仕,恪曰:“向为亲屈,今亲已死,不复仕了。

jū shù suì huì cháo tíng xuǎn shǒu lìng tài bù huá jǔ kè wèi píng yáng qìn shuǐ xiàn yǐn yì bù fù

这句话大意是:”居数岁,会朝廷选守令,泰不华举恪为平阳沁水县尹,亦不赴。

jìn chén yòu jiàn wèi shòu jīng láng kè suì yáng wèi yīn yǎ bù jiù

这句话大意是:近臣又荐为授经郎,恪遂阳为喑哑,不就。

kè hǎo dú zhōu yì měi rì jiān zuò

这句话大意是:恪好读《周易》,每日坚坐。

huò wèn zhī yuē xiān shēng zhī xué yǐ hé wéi běn

这句话大意是:或问之曰:“先生之学,以何为本?

kè yuē yǐ jìng wèi běn

这句话大意是:”恪曰:“以敬为本。

suǒ zhe yǒu shuǐ yún jí ruò gān juǎn

这句话大意是:”所著有《水云集》若干卷。

qí cóng zhī xué zhě duō yǒu suǒ chéng fó jiā nú wèi tài wèi wán zhě bù huā qiān shū mì yuàn shì jiē yǒu xián míng

这句话大意是:其从之学者多有所成,佛家奴为太尉,完者不花佥枢密院事,皆有贤名。

✦ You read 列传·卷八十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.