元史 · 宋濂 · Chapter 209 of 210

列传·卷九十六

PinyinModern Translation
Size

wài yí èr

这句话大意是:◎外夷二。

ān nán

这句话大意是:○安南。

ān nán guó gǔ jiāo zhǐ yě

这句话大意是:安南国,古交趾也。

qín bìng tiān xià zhì guì lín nán hǎi xiàng jùn

这句话大意是:秦并天下,置桂林、南海、象郡。

qín wáng nán hǎi wèi zhào tuó jī bìng zhī

这句话大意是:秦亡,南海尉赵佗击并之。

hàn zhì jiǔ jùn jiāo zhǐ jū qí yī

这句话大意是:汉置九郡,交趾居其一。

hòu nǚ zǐ zhēng cè pàn qiǎn mǎ yuán píng zhī lì tóng zhù wèi hàn jiè

这句话大意是:后女子征侧叛,遣马援平之,立铜柱为汉界。

táng shǐ fēn lǐng nán wéi dōng xi èr dào zhì jié dù lì wǔ guǎn ān nán lì yān

现代白话:唐始分岭南为东、西二道,置节度,立五筦,安南隶呢。

sòng fēng dīng bù lǐng wèi jiāo zhǐ jùn wáng qí zi liǎn yì wèi wáng chuán sān shì wèi li gōng yùn suǒ duó jí fēng gōng yùn wèi wáng

这句话大意是:宋封丁部领为交趾郡王,其子琏亦为王,传三世为李公蕴所夺,即封公蕴为王。

lǐ shì chuán bā shì zhì hào chǎn chén rì jiǒng wèi hào chǎn xù suì yǒu qí guó

这句话大意是:李氏传八世至昊旵,陈日煚为昊旵婿,遂有其国。

yuán xiàn zōng sān nián guǐ chǒu wū liáng hé tái cóng shì zǔ píng dà lǐ

这句话大意是:元宪宗三年癸丑,兀良合台从世祖平大理。

shì zǔ hái liú wū liáng hé tái gōng zhū yí zhī wèi fù zhě

这句话大意是:世祖还,留兀良合台攻诸夷之未附者。

qī nián dīng sì shí yī yuè wū liáng hé tái bīng cì jiāo zhǐ běi xiān qiǎn shǐ èr rén wǎng yù zhī bù fǎn nǎi qiǎn chè chè dōu děng gè jiāng qiān rén fēn dào jìn bīng dǐ ān nán jīng běi táo jiāng shàng fù qiǎn qí zi ā shù wǎng wèi zhī yuán bìng chān qí xū shí

这句话大意是:七年丁巳十一月,兀良合台兵次交趾北,先遣使二人往谕之,不返,乃遣彻彻都等各将千人,分道进兵,抵安南京北洮江上,复遣其子阿术往为之援,并觇其虚实。

jiāo rén yì shèng chén bīng wèi

这句话大意是:交人亦盛陈兵卫。

ā shù qiǎn jūn hái bào wū liáng hé tái bèi dào jiān jìn lìng chè chè dōu wèi xiān fēng ā shù jū hòu wèi diàn

这句话大意是:阿术遣军还报,兀良合台倍道兼进,令彻彻都为先锋,阿术居后为殿。

shí èr yuè liǎng jūn hé jiāo rén zhèn hài

这句话大意是:十二月,两军合,交人震骇。

ā shù chéng zhī bài jiāo rén shuǐ jūn lǔ zhàn jiàn yǐ huán

这句话大意是:阿术乘之,败交人水军,虏战舰以还。

wū liáng hé tái yì pò qí lù lù bīng yòu yǔ ā shù hé jī dà bài zhī suì rù qí guó

这句话大意是:兀良合台亦破其陆路兵,又与阿术合击,大败之,遂入其国。

rì jiǒng cuàn hǎi dǎo

这句话大意是:日煚窜海岛。

de qián suǒ qiǎn shǐ yú yù zhōng yǐ pò zhú shù tǐ rù fū bǐ shì fù yī shǐ sǐ yīn tú qí chéng

这句话大意是:得前所遣使于狱中,以破竹束体入肤,比释缚,一使死,因屠其城。

guó bīng liú jiǔ rì yǐ qì hòu yù rè nǎi bān shī

这句话大意是:国兵留九日,以气候郁热,乃班师。

fù qiǎn èr shǐ zhāo rì jiǒng lái guī

这句话大意是:复遣二使招日煚来归。

rì jiǒng hái jiàn guó dū jiē yǐ cán huǐ dà fā fèn fù èr shǐ qiǎn hái

这句话大意是:日煚还,见国都皆已残毁,大发愤,缚二使遣还。

bā nián wù wǔ èr yuè rì jiǒng chuán guó yú zhǎng zǐ guāng bǐng gǎi yuán shào lóng

这句话大意是:八年戊午二月,日煚传国于长子光昺,改元绍隆。

xià guāng bǐng qiǎn qí xù yǔ qí guó rén yǐ fāng wù lái jiàn wū liáng hé tái sòng yì xíng zài suǒ bié qiǎn nè là dīng wǎng yù zhī yuē

这句话大意是:夏,光昺遣其婿与其国人以方物来见,兀良合台送诣行在所,别遣讷剌丁往谕之曰;。

xī wú qiǎn shǐ tōng hǎo ěr děng zhí ér bù fǎn wǒ shì yǐ yǒu qù nián zhī shī

现代白话:“昔我遣使通好,你等执而不返,我是以有去年之师。

yǐ ěr guó zhǔ bō zài cǎo yě fù lìng èr shǐ zhāo ān hái guó ěr yòu fù hái wú shǐ

现代白话:以你国主播在草野,复令二使招安还国,你又缚还我使。

jīn tè qiǎn shǐ kāi yù rú ěr děng shǐ xīn nèi fù zé guó zhǔ qīn lái ruò yóu bù quān míng yǐ bào wǒ

现代白话:今特遣使开谕,如你等矢心内附,则国主亲来,若犹不悛,明以报我。

guāng bǐng yuē xiǎo guó chéng xīn shì shàng zé dà guó hé yǐ dài zhī

现代白话:”光昺曰:“小国诚心事上,则大国凭什么待之?

nè là dīng hái bào

这句话大意是:”讷剌丁还报。

shí zhū wáng bù huā zhèn yún nán wū liáng hé tái yán yú wáng fù qiǎn nè là dīng wǎng yù shǐ qiǎn shǐ xié lái

这句话大意是:时诸王不花镇云南,兀良合台言于王,复遣讷剌丁往谕,使遣使偕来。

guāng bǐng suì nà kuǎn qiě yuē sì jiàng dé yīn jí qiǎn zǐ dì wèi zhì

这句话大意是:光昺遂纳款,且曰:“俟降德音,即遣子弟为质。

wáng mìng nè là dīng chéng chuán rù zòu

这句话大意是:”王命讷剌丁乘传入奏。

shì zǔ zhōng tǒng yuán nián shí èr yuè yǐ mèng jiǎ wèi lǐ bù láng zhōng chōng nán yù shǐ li wén jùn wèi lǐ bù yuán wài láng chōng fù shǐ chí zhào wǎng yù zhī

这句话大意是:世祖中统元年十二月,以孟甲为礼部郎中,充南谕使,李文俊为礼部员外郎,充副使,持诏往谕之。

qí lüè yuē zǔ zōng yǐ wǔ gōng chuàng yè wén huà wèi xiū

这句话大意是:其略曰:“祖宗以武功创业,文化未修。

zhèn zuǎn chéng pī xù dǐng xīn gé gù wu yī wàn fāng

这句话大意是:朕缵承丕绪,鼎新革故,务一万方。

shì dà lǐ guó shǒu chén ān fǔ niè zhǐ mò dīng chí yì biǎo wén ěr bāng yǒu xiàng fēng mù yì zhī chéng

现代白话:适大理国守臣安抚聂只陌丁驰驿表闻,你邦有向风慕义之诚。

niàn qīng xī zài xiān cháo yǐ cháng chén fú yuǎn gòng fāng wù gù bān zhào zhǐ yù ěr guó guān liáo shì shù fán yì guān diǎn lǐ fēng sú yī yī běn guó jiù zhì

现代白话:念卿昔在先朝,已尝臣服,远贡方物,故颁诏旨,谕你国官僚士庶:凡衣冠典礼风俗,一依本国旧制。

yǐ jiè biān jiāng bù dé shàn xīng bīng jiǎ qīn ěr jiāng yì luàn ěr rén mín

现代白话:已戒边将不得擅兴兵甲,侵你疆埸,乱你人民。

qīng guó guān liáo shì shù gè yi ān zhì rú gù

这句话大意是:卿国官僚士庶,各宜安治如故。

fù yù jiǎ děng rú jiāo zhǐ qiǎn zǐ dì rù jìn dāng shàn shì zhī wú zhì hán shǔ shī jié zhòng láo kǔ zhī yě

这句话大意是:”复谕甲等,如交趾遣子弟入觐,当善视之,毋致寒暑失节,重劳苦之也。

èr nián mèng jiǎ děng hái guāng bǐng qiǎn qí zú rén tōng shì dài fū chén fèng gōng yuán wài láng zhū wèi jì bān yuán chēn yuán wài láng yuán yǎn yì què xiàn shū qǐ sān nián yī gòng

这句话大意是:二年,孟甲等还,光昺遣其族人通侍大夫陈奉公、员外郎诸卫寄班阮琛、员外郎阮演诣阙献书,乞三年一贡。

dì cóng qí qǐng suì fēng guāng bǐng wèi ān nán guó wáng

这句话大意是:帝从其请,遂封光昺为安南国王。

sān nián jiǔ yuè

这句话大意是:三年九月,。

yǐ xī jǐn sān jīn shú jǐn liù cì zhī

这句话大意是:以西锦三、金熟锦六赐之,。

fù jiàng zhào yuē qīng jì wěi zhì wéi chén

这句话大意是:复降诏曰:“卿既委质为臣,。

qí zì zhōng tǒng sì nián wèi shǐ

这句话大意是:其自中统四年为始,。

měi sān nián yī gòng

这句话大意是:每三年一贡,。

kě xuǎn rú shì yī rén jí tōng yīn yáng bǔ shì zhū sè rén jiàng gè sān rén

这句话大意是:可选儒士、医人及通阴阳卜筮、诸色人匠各三人,。

jí sū hé yóu guāng xiāng jīn yín zhū shā chén xiāng tán xiāng xī jiǎo dài mào zhēn zhū xiàng yá mián bái cí zhǎn děng wù tóng zhì

这句话大意是:及苏合油、光香、金、银、朱砂、沉香、檀香、犀角、玳瑁、珍珠、象牙、绵、白磁盏等物同至。

réng yǐ nè là dīng chōng dá lǔ huā chì pèi hǔ fú wǎng lái ān nán guó zhōng

这句话大意是:”仍以讷剌丁充达鲁花赤,佩虎符,往来安南国中。

sì nián shí yī yuè nè là dīng hái guāng bǐng qiǎn yáng ān yǎng chōng yuán wài láng jí nèi lìng wǔ fù huán shū shè yuán qiú zhōng yì láng fàn jǔ děng fèng biǎo rù xiè dì cì lái shǐ yù dài zēng bó yào ěr ān pèi yǒu chà

这句话大意是:四年十一月,讷剌丁还,光昺遣杨安养充员外郎及内令武复桓、书舍阮求、中翼郎范举等奉表入谢,帝赐来使玉带、缯帛、药饵、鞍辔有差。

zhì yuán èr nián qī yuè shǐ hái fù yōu zhào dá zhī réng cì lì jí bān gǎi yuán zhào shū

这句话大意是:至元二年七月,使还,复优诏答之,仍赐历及颁改元诏书。

sān nián shí èr yuè guāng bǐng qiǎn yáng ān yǎng shàng biǎo sān tòng qí yī jìn xiàn fāng wù qí èr miǎn suǒ suǒ xiù cái gōng jiàng rén qí sān yuàn qǐng nè là dīng zhǎng wèi běn guó dá lǔ huā chì

这句话大意是:三年十二月,光昺遣杨安养上表三通,其一进献方物,其二免所索秀才工匠人,其三愿请讷剌丁长为本国达鲁花赤。

sì nián jiǔ yuè shǐ hái dá zhào xǔ zhī réng cì guāng bǐng yù dài jīn zēng yào ěr ān pèi děng wù

这句话大意是:四年九月,使还,答诏许之,仍赐光昺玉带、金缯、药饵、鞍辔等物。

wèi jǐ fù xià zhào yù yǐ liù shì yī jūn zhǎng qīn cháo

这句话大意是:未几,复下诏谕以六事:一,君长亲朝;。

èr zǐ dì rù zhì

这句话大意是:二,子弟入质;。

sān biān mín shù

这句话大意是:三,编民数;。

sì chū jūn yì

这句话大意是:四,出军役;。

wǔ shū nà shuì fù

这句话大意是:五,输纳税赋;。

liù réng zhì dá lǔ huā chì tǒng zhì zhī

这句话大意是:六,仍置达鲁花赤统治之。

shí yī yuè yòu zhào yù guāng bǐng yǐ qí guó yǒu huí hú shāng gǔ yù fǎng yǐ xī yù shì lìng fā qiǎn yǐ lái

这句话大意是:十一月,又诏谕光昺,以其国有回鹘商贾,欲访以西域事,令发遣以来。

shì yuè zhào fēng huáng zǐ wèi yún nán wáng wǎng zhèn dà lǐ shàn chǎn jiāo zhǐ zhū guó

这句话大意是:是月,诏封皇子为云南王,往镇大理、鄯阐、交趾诸国。

wǔ nián jiǔ yuè yǐ hū lóng hǎi yá dài nè là dīng wèi dá lǔ huā chì zhāng tíng zhēn fù zhī fù xià zhào zhēng shāng gǔ huí hú rén

这句话大意是:五年九月,以忽笼海牙代讷剌丁为达鲁花赤,张庭珍副之,复下诏征商贾回鹘人。

liù nián shí yī yuè guāng bǐng shàng shū chén qíng yán shāng lǚ huí hú yī míng yī wēn sǐ yǐ rì jiǔ yī míng pó pó xún yì bìng sǐ

这句话大意是:六年十一月,光昺上书陈情,言:“商旅回鹘,一名伊温,死已日久,一名婆婆,寻亦病死。

yòu jù hū lóng hǎi yá wèi bì xià xū suǒ jù xiàng shù tóu

这句话大意是:又据忽笼海牙谓陛下须索巨象数头。

cǐ shòu qū tǐ shén dà bù xíng shén chí bù rú shàng guó zhī mǎ fú hòu chì zhǐ yú hòu gòng zhī nián dāng jìn xiàn yě

这句话大意是:此兽躯体甚大,步行甚迟,不如上国之马,伏候敕旨,于后贡之年当进献也。

yòu jù biǎo nà gòng bié fèng biǎo xiè cì xī jǐn bì bó yào wù

这句话大意是:”又具表纳贡,别奉表谢赐西锦、币帛、药物。

qī nián shí yī yuè

这句话大意是:七年十一月,。

zhōng shū shěng yí dié guāng bǐng

这句话大意是:中书省移牒光昺,。

yán qí shòu zhào bù bài

这句话大意是:言其受诏不拜,。

dài shǐ jiè bù yǐ wáng rén zhī lǐ

这句话大意是:待使介不以王人之礼,。

suì yǐn chūn qiū zhī yì yǐ zé zhī

这句话大意是:遂引《春秋》之义以责之,。

qiě lìng yǐ suǒ suǒ zhī xiàng yǔ suì gòng xié lái

这句话大意是:且令以所索之象与岁贡偕来,。

yòu qián suǒ gòng yào wù pǐn wèi wèi jiā

这句话大意是:又前所贡药物品味未佳,。

suǒ zhēng huí hú bèi

这句话大意是:所征回鹘辈,。

tuō cí qī kuáng

这句话大意是:托辞欺诳,。

zì jīn yǐ wǎng

这句话大意是:自今已往,。

qí shěn chá zhī

这句话大意是:其审察之。

bā nián shí èr yuè guāng bǐng fù shū yán běn guó qīn fèng tiān cháo yǐ fēng wáng jué qǐ fēi wáng rén hu

这句话大意是:八年十二月,光昺复书言:“本国钦奉天朝,已封王爵,岂非王人吗?

tiān cháo fèng shǐ fù chēng wáng rén yǔ zhī jūn lǐ kǒng rǔ cháo tíng

这句话大意是:天朝奉使复称:王人与之均礼,恐辱朝廷。

kuàng běn guó qián fèng zhào zhǐ lìng yī jiù sú fán shòu zhào lìng fèng ān yú zhèng diàn ér tuì bì bié shì cǐ běn guó jiù diǎn lǐ yě

这句话大意是:况本国前奉诏旨,令依旧俗,凡受诏令,奉安于正殿而退避别室,此本国旧典礼也。

lái yù suǒ xiàng qián kǒng wǔ zhǐ gù yī wéi wèi gǎn zhí duì shí yuán xiàng nú bù rěn qù jiā nán yú chà fā

这句话大意是:来谕索象,前恐忤旨,故依违未敢直对,实缘象奴不忍去家,难于差发。

yòu yù suǒ rú yī gōng jiàng ér péi chén lí zhòng tuó děng bì jiàn zhī rì zhǐ chǐ wēi guāng bù wén zhào yù kuàng zhōng tǒng sì nián yǐ méng yuán yòu jīn fù yù jí qǐ shèng jīng è wéi gé xià qí niàn zhī

这句话大意是:又谕索儒、医、工匠,而陪臣黎仲佗等陛见之日,咫尺威光,不闻诏谕,况中统四年已蒙原宥,今复谕及,岂胜惊愕,惟阁下其念之。

jiǔ nián yǐ yè shì niē wèi ān nán dá lǔ huā chì li yuán fù zhī

这句话大意是:九年,以叶式捏为安南达鲁花赤,李元副之。

shí nián zhēng yuè yè shì niē zú mìng li yuán dài shì niē zú yǐ hé sā r hǎi yá fù zhī

这句话大意是:十年正月,叶式捏卒,命李元代式捏,卒以合撒儿海牙副之。

zhōng shū shěng fù dié guāng bǐng yán

这句话大意是:中书省复牒光昺言:。

bǐ suì fèng shǐ hái zhě yán wáng měi shòu tiān zǐ zhào lìng dàn gǒng lì bù bài yǔ shǐ zhě xiāng jiàn huò yàn xí wèi jiā yú shǐ zhě zhī shàng

这句话大意是:比岁奉使还者言,王每受天子诏令,但拱立不拜,与使者相见或燕席,位加于使者之上。

jīn lǎn lái shū zì wèi jì shòu wáng jué qǐ fēi wáng rén hu

这句话大意是:今览来书,自谓既受王爵岂非王人吗?

kǎo zhī chūn qiū xù wáng rén yú zhū hóu zhī shàng shì lì yún wáng rén gài xià shì yě

这句话大意是:考之《春秋》叙王人于诸侯之上,《释例》云:王人盖下士也。

fu wǔ děng bāng jūn wài chén zhī guì zhě yě

这句话大意是:夫五等邦君,外臣之贵者也。

xià shì nèi chén zhī wēi zhě yě

这句话大意是:下士,内臣之微者也。

yǐ wēi zhě ér jiā guì zhě zhī shàng gài yǐ wáng mìng wéi zhòng yě

这句话大意是:以微者而加贵者之上,盖以王命为重也。

hòu shì liè wáng wèi jué zhū hóu zhī yóu guì zhě gù qǐ yǒu yǐ wáng jué wéi rén zhě hu

这句话大意是:后世列王为爵,诸侯之尤贵者,顾岂有以王爵为人者吗?

wáng níng bù zhī ér wéi shì yán yé yì cí lìng zhī chén wù wèi cǐ yán yé

这句话大意是:王宁不知而为是言耶,抑辞令之臣误为此言耶?

zhì yú tiān zǐ zhī zhào rén chén dāng bài shòu cǐ gǔ jīn zhī tōng yì bù róng yǒu yì zhě yě

这句话大意是:至于天子之诏,人臣当拜受,此古今之通义,不容有异者也。

nǎi yún qián fèng zhào zhǐ bìng yī jiù sú běn guó zūn fèng ér xíng fán shòu zhào lìng fèng ān yú zhèng diàn ér tuì bì bié shì cǐ jiù diǎn lǐ yě

这句话大意是:乃云前奉诏旨,并依旧俗,本国遵奉而行,凡受诏令,奉安于正殿而退避别室,此旧典礼也。

dú zhī zhì cǐ shí dùn jīng yà

这句话大意是:读之至此,实顿惊讶。

wáng zhī wèi cǐ yán qí néng zì ān yú xīn hu

这句话大意是:王之为此言,其能自安于心吗?

qián zhào zhǐ suǒ yán gài wèi tiān rǎng zhī jiān bù chì wàn guó guó gè yǒu sú zhòu shǐ biàn gé yǒu suǒ bù biàn gù tīng yòng běn sú qǐ yǐ bù bài tiān zǐ zhī zhào ér wèi lǐ sú yě zāi

现代白话:前诏旨所言,盖谓天壤之间不啻万国,国各有俗,骤使变革,有所不便,故听用本俗,岂以不拜天子之诏而为礼俗也啊?

qiě wáng zhī jiào lìng xíng yú guó zhōng chén zǐ yǒu shòu ér xià bài zhě zé wáng yǐ wéi hé rú

现代白话:且王之教令行于国中,臣子有受而下拜者,则王以为怎么样?

jūn zǐ guì yú gǎi guò miǎn xiǎng gāo míng qí liàng chá zhī

现代白话:有德行的人贵于改过,缅想高明,其亮察之。

shí yī nián guāng bǐng qiǎn tóng zǐ yě lí wén yǐn lái gòng

这句话大意是:十一年,光昺遣童子冶、黎文隐来贡。

shí èr nián zhēng yuè guāng bǐng shàng biǎo qǐng ba běn guó dá lǔ huā chì qí wén yuē

这句话大意是:十二年正月,光昺上表请罢本国达鲁花赤,其文曰:。

wēi chén pì zài hǎi yú de zhān shèng huà yǔ hán shēng huān biàn gǔ wǔ

这句话大意是:微臣僻在海隅,得沾圣化与函生,欢忭鼓舞。

qǐ niàn chén zì jiàng fù shàng guó shí yǒu yú nián suī fèng sān nián yī gòng rán dié qiǎn shǐ chén pí yú wǎng lái wèi cháng yī rì xiū xī

这句话大意是:乞念臣自降附上国,十有余年,虽奉三年一贡,然迭遣使臣,疲于往来,未尝一日休息。

zhì tiān cháo suǒ qiǎn dá lǔ huā chì rǔ lín chén jìng ān néng kōng huí kuàng qí xíng rén dòng yǒu suǒ shì líng lì xiǎo guó

这句话大意是:至天朝所遣达鲁花赤,辱临臣境,安能空回,况其行人,动有所恃,凌轹小国。

suī tiān zǐ yǔ rì yuè bìng míng ān néng zhào jí fù pén

这句话大意是:虽天子与日月并明,安能照及覆盆。

qiě dá lǔ huā chì kě shī yú biān mán xiǎo chǒu qǐ yǒu chén jì xí wáng fēng wèi yī fāng fān píng ér fǎn lì dá lǔ huā chì yǐ jiān lín zhī níng bú jiàn xiào yú zhū hóu zhī guó hu

这句话大意是:且达鲁花赤可施于边蛮小丑,岂有臣既席王封为一方藩屏,而反立达鲁花赤以监临之,宁不见笑于诸侯之国吗?

yǔ qí wèi jiān lín ér xiū gòng shú ruò zhōng xīn yuè fú ér xiū gòng zāi

现代白话:与其畏监临而修贡,孰若中心悦服而修贡啊。

chén gōng yù tiān cháo jiàn chǔ cè hòu dà ēn yǔ pāng pèi shī jí sì hǎi zhé gǎn āi míng fú wàng shèng cí tè cì jīn xù

这句话大意是:臣恭遇天朝建储、册后,大恩{雨滂}霈,施及四海,辄敢哀鸣,伏望圣慈特赐矜恤。

jīn hòu èr cì fā qiǎn gāng gòng yī yì shàn chǎn fèng nà yī yì zhōng yuán bài xiàn

这句话大意是:今后二次发遣纲贡,一诣鄯阐奉纳,一诣中原拜献。

fán tiān cháo suǒ qiǎn guān qǐ yì wèi yǐn jìn shǐ zhù miǎn dá lǔ huā chì zhī bì bù dàn wēi chén zhī xìng shí yī guó cāng shēng zhī xìng yě

这句话大意是:凡天朝所遣官,乞易为引进使,庶免达鲁花赤之弊,不但微臣之幸,实一国苍生之幸也。

èr yuè fù jiàng zhào yǐ suǒ gòng zhī wù wú bǔ yú yòng yù yǐ liù shì qiě qiǎn hé sā r hǎi yá chōng dá lǔ huā chì réng lìng zǐ dì rù shì

这句话大意是:二月,复降诏,以所贡之物无补于用,谕以六事,且遣合撒儿海牙充达鲁花赤,仍令子弟入侍。

shí sān nián èr yuè guāng bǐng qiǎn lí kè fù wén cuì rù gòng yǐ suǒ zòu jiù shàn chǎn shū nà gòng wù shì shǔ bù jìng shàng biǎo xiè zuì bìng qǐ miǎn liù shì

这句话大意是:十三年二月,光昺遣黎克复、文粹入贡,以所奏就鄯阐输纳贡物,事属不敬,上表谢罪,并乞免六事。

shí sì nián guāng bǐng zú guó rén lì qí shì zǐ rì xuǎn qiǎn zhōng shì dài fū zhōu zhòng yàn zhōng liàng dài fū wú dé shào lái cháo

这句话大意是:十四年,光昺卒,国人立其世子日烜,遣中侍大夫周仲彦、中亮大夫吴德邵来朝。

shí wǔ nián bā yuè qiǎn lǐ bù shàng shū chái chūn huì tóng guǎn shǐ hā là tuō yīn gōng bù láng zhōng li kè zhōng gōng bù yuán wài láng dǒng duān tóng lí kè fù děng chí zhào wǎng yù rì xuǎn rù cháo shòu mìng

这句话大意是:十五年八月,遣礼部尚书柴椿、会同馆使哈剌脱因、工部郎中李克忠、工部员外郎董端,同黎克复等持诏往谕日烜入朝受命。

chū shǐ chuán zhī tōng yě zhǐ yóu shàn chǎn lí huà wǎng lái dì mìng chái chūn zì jiāng líng zhí dǐ yōng zhōu yǐ dá jiāo zhǐ

这句话大意是:初,使传之通也,止由鄯阐、黎化往来,帝命柴椿自江陵直抵邕州,以达交趾。

rùn shí yī yuè chái chūn děng zhì yōng zhōu yǒng píng zhài rì xuǎn qiǎn rén jìn shū wèi jīn wén guó gōng rǔ lín bì jìng biān mín wú bù hài è bù zhī hé guó rén shǐ ér zhì yú sī qǐ huí jūn jiù lù yǐ jìn

这句话大意是:闰十一月,柴椿等至邕州永平寨,日烜遣人进书,谓:“今闻国公辱临敝境,边民无不骇愕,不知何国人使而至于斯,乞回军旧路以进。

chūn huí dié yún lǐ bù shàng shū děng guān fèng shàng mìng yǔ běn guó lí kè fù děng yóu jiāng líng dǐ yōng zhōu rù ān nán suǒ yǒu dǎo hù jūn bīng hé chéng yì mǎ yi lái jiè shǒu yuǎn yà

这句话大意是:”椿回牒云:“礼部尚书等官奉上命与本国黎克复等由江陵抵邕州入安南,所有导护军兵,合乘驿马,宜来界首远迓。

rì xuǎn chà yù shǐ zhōng zàn jiān zhī shěn xíng yuàn shì dù guó jì xiān zhì qí tài wèi lǜ bǎi guān zì fù liáng jiāng àn fèng yíng rù guǎn

这句话大意是:”日烜差御史中赞兼知审刑院事杜国计先至,其太尉率百官自富良江岸奉迎入馆。

shí èr yuè èr rì rì xuǎn jiù guǎn jiàn shǐ zhě

这句话大意是:十二月二日,日烜就馆见使者。

sì rì rì xuǎn bài dú zhào shū

这句话大意是:四日,日烜拜读诏书。

chūn děng chuán zhǐ yuē rǔ guó nèi fù èr shí yú nián xiàng zhě liù shì yóu wèi jiàn cóng

现代白话:椿等传旨曰:“你国内附二十余年,向者六事犹未见从。

rǔ ruò fú cháo zé xiū ěr chéng zhěng ěr jūn yǐ dài wǒ shī

现代白话:你若弗朝,则修你城,整你军,以待我师。

yòu yún rǔ fù shòu mìng wèi wáng rǔ bù qǐng mìng ér zì lì jīn fù bù cháo yì rì cháo tíng jiā zuì jiāng hé yǐ táo qí zé

现代白话:”又云:“你父受命为王,你不请命而自立,今复不朝,异日朝廷加罪,将凭什么逃其责?

qǐng shú lǜ zhī

这句话大意是:请熟虑之。

rì xuǎn réng jiù lì shè yàn yú láng xià chūn děng fú jiù yàn

这句话大意是:”日烜仍旧例设宴于廊下,椿等弗就宴。

jì guī guǎn rì xuǎn qiǎn fàn míng zì zhì shū xiè zuì gǎi yàn yú jí xián diàn

这句话大意是:既归馆,日烜遣范明字致书谢罪,改宴于集贤殿。

rì xuǎn yán xiān jūn qì shì yǔ chū sì wèi

这句话大意是:日烜言:“先君弃世,予初嗣位。

tiān shǐ zhī lái kāi yù zhào shū shǐ yǔ xǐ jù jiāo zhàn yú xiōng zhōng

这句话大意是:天使之来,开谕诏书,使予喜惧交战于胸中。

qiè wén sòng zhǔ yòu xiǎo tiān zǐ lián zhī shàng fēng gōng jué yú xiǎo guó yì bì jiā lián

这句话大意是:窃闻宋主幼小,天子怜之,尚封公爵,于小国亦必加怜。

xī yù liù shì yǐ méng shè miǎn

这句话大意是:昔谕六事,已蒙赦免。

ruò qīn cháo zhī lǐ yǔ shēng zhǎng shēn gōng bù xí chéng qí bù ān fēng tǔ kǒng sǐ yú dào lù

这句话大意是:若亲朝之礼,予生长深宫,不习乘骑,不谙风土,恐死于道路。

zǐ dì tài wèi yǐ xià yì jiē rán

这句话大意是:子弟太尉以下亦皆然。

tiān shǐ huí jǐn shàng biǎo dá chéng jiān xiàn yì wù

这句话大意是:天使回,谨上表达诚,兼献异物。

chūn yuē sòng zhǔ nián wèi shí suì yì shēng zhǎng shēn gōng rú hé yì zhì jīng shī

这句话大意是:”椿曰:“宋主年未十岁,亦生长深宫,如何亦至京师?

dàn zhào zhǐ zhī wài bù gǎn wén mìng

这句话大意是:但诏旨之外,不敢闻命。

qiě wǒ sì rén shí lái zhào rǔ fēi qǔ wù yě

现代白话:且我四人实来召你,非取物也。

chūn děng hái rì xuǎn qiǎn fàn míng zì zhèng guó zàn zhōng zàn dù guó jì fèng biǎo chén qíng yán gū chén lǐn qì ruǎn ruò kǒng dào lù jiān nán tú bào bái gǔ zhì bì xià āi shāng ér wú yì tiān cháo zhī wàn yī

这句话大意是:”椿等还,日烜遣范明字、郑国瓒、中赞杜国计奉表陈情,言:“孤臣廪气软弱,恐道路艰难,徒暴白骨,致陛下哀伤而无益天朝之万一。

fú wàng bì xià lián xiǎo guó zhī liáo yuǎn lìng chén de yǔ guān guǎ gū dú bǎo qí xìng mìng yǐ zhōng shì bì xià

这句话大意是:伏望陛下怜小国之辽远,令臣得与鳏寡孤独保其性命,以终事陛下。

cǐ gū chén zhī zhì xìng xiǎo guó shēng líng zhī dà fú yě

这句话大意是:此孤臣之至幸,小国生灵之大福也。

jiān gòng fāng wù jí èr xùn xiàng

这句话大意是:”兼贡方物及二驯象。

shí liù nián sān yuè chūn děng xiān dá jīng shī liú zhèng guó zàn dài yú yōng zhōu

这句话大意是:十六年三月,椿等先达京师,留郑国瓒待于邕州。

shū mì yuàn zòu yǐ rì xuǎn bù cháo dàn qiǎn shǐ chén bào mìng shì cí tuō gù yán yǐn suì shí qiǎo nìng suī duō zhōng wéi zhào zhǐ kě jìn bīng jìng shàng qiǎn guān wèn zuì

这句话大意是:枢密院奏:“以日烜不朝,但遣使臣报命,饰辞托故,延引岁时,巧佞虽多,终违诏旨,可进兵境上,遣官问罪。

dì bù cóng mìng lái shǐ rù jìn

这句话大意是:”帝不从,命来使入觐。

shí yī yuè liú qí shǐ zhèng guó zàn yú huì tóng guǎn

这句话大意是:十一月,留其使郑国瓒于会同馆。

fù qiǎn chái chūn děng sì rén yǔ dù guó jì chí zhào zài yù rì xuǎn lái cháo ruò guǒ bù néng zì jìn zé jī jīn yǐ dài qí shēn liǎng zhū yǐ dài qí mù fù yǐ xián shì fāng jì zǐ nǚ gōng jiàng gè èr yǐ dài qí tǔ mín

这句话大意是:复遣柴椿等四人与杜国计持诏再谕日烜来朝,“若果不能自觐,则积金以代其身,两珠以代其目,副以贤士、方技、子女、工匠各二,以代其土民。

bù rán xiū ěr chéng chí yǐ dài qí shěn chǔ yān

现代白话:不然,修你城池,以待其审处呢。

shí bā nián shí yuè lì ān nán xuān wèi sī yǐ bo yán tiě mù r wèi cān zhī zhèng shì xíng xuān wèi shǐ dōu yuán shuài bié shè liáo zuǒ yǒu chà

这句话大意是:”十八年十月,立安南宣慰司,以卜颜铁木儿为参知政事、行宣慰使都元帅,别设僚佐有差。

shì yuè zhào yǐ guāng bǐng jì mò qí zi rì xuǎn bù qǐng mìng ér zì lì qiǎn shǐ wǎng zhào yòu yǐ jí wèi cí zhǐ lìng qí shū yí ài rù jìn gù lì yí ài dài wéi ān nán guó wáng

这句话大意是:是月,诏以光昺既殁,其子日烜不请命而自立,遣使往召,又以疾为辞,止令其叔遗爱入觐,故立遗爱代为安南国王。

èr shí nián qī yuè rì xuǎn zhì shū yú píng zhāng ā lǐ hǎi yá qǐng hái suǒ liú lái shǐ dì jí qiǎn hái guó

这句话大意是:二十年七月,日烜致书于平章阿里海牙,请还所留来使,帝即遣还国。

shì shí ā lǐ hǎi yá wèi jīng hú zhàn chéng xíng shěng píng zhāng zhèng shì dì yù jiāo zhǐ zhù bīng liáng yǐ tǎo zhàn chéng lìng yǐ jǐ yì yù zhī

这句话大意是:是时,阿里海牙为荆湖占城行省平章政事,帝欲交趾助兵粮以讨占城,令以己意谕之。

xíng shěng qiǎn è zhōu dá lǔ huā chì zhào zhù yǐ shū yù rì xuǎn

这句话大意是:行省遣鄂州达鲁花赤赵翥以书谕日烜。

shí yuè cháo tíng fù qiǎn táo bǐng zhí chí xǐ shū wǎng yù zhī

这句话大意是:十月,朝廷复遣陶秉直持玺书往谕之。

shí yī yuè zhào zhù dǐ ān nán

这句话大意是:十一月,赵翥抵安南。

rì xuǎn xún qiǎn zhōng liàng dài fū dīng kè shào zhōng dài fū yuán dào xué děng chí fāng wù cóng zhù rù jìn yòu qiǎn zhōng fèng dài fū fàn zhì qīng cháo qǐng láng dù bào zhí děng fù shěng jì shì qiě zhì shū yú píng zhāng yán

这句话大意是:日烜寻遣中亮大夫丁克绍、中大夫阮道学等持方物从翥入觐,又遣中奉大夫范至清、朝请郎杜抱直等赴省计事,且致书于平章,言:。

tiān jūn yī jiàn zhàn chéng fú shì xiǎo guó rì jiǔ lǎo fù wéi wu yǐ dé huái zhī dài yú gū zǐ zhī shēn yì jì chéng fù zhì

这句话大意是:添军一件:占城服事小国日久,老父惟务以德怀之,迨于孤子之身,亦继承父志。

zì lǎo fù guī shùn tiān cháo sān shí nián yú zī yú gē shì bù fù yòng jūn zú huǐ wèi mín dīng yī zī tiān cháo gòng xiàn yī shì xīn wú èr tú xìng gé xià jīn chá

这句话大意是:自老父归顺天朝,三十年于兹,于戈示不复用,军卒毁为民丁,一资天朝贡献,一示心无二图,幸阁下矜察。

zhù liáng yī jiàn xiǎo guó dì shì bīn hǎi wǔ gǔ suǒ chǎn bù duō yī zì dà jūn qù hòu bǎi xìng liú wáng jiā yǐ shuǐ hàn cháo bǎo mù jī shí bù xiá gěi

这句话大意是:助粮一件:小国地势濒海,五谷所产不多,一自大军去后,百姓流亡,加以水旱,朝饱暮饥,食不暇给;。

rán gé xià zhī mìng suǒ bù gǎn wéi nǐ yú qīn zhōu jiè shàng yǒng ān zhōu de suǒ sì hòu shū nà

这句话大意是:然阁下之命,所不敢违,拟于钦州界上永安州地所,俟候输纳。

xù yù gū zǐ qīn shēn fù quē miàn fèng shèng xùn

这句话大意是:续谕孤子亲身赴阙,面奉圣训。

lǎo fù zài shí tiān cháo jīn mǐn zhì zhī dù wài

这句话大意是:老父在时,天朝矜悯,置之度外;。

jīn lǎo fù wáng mò gū zǐ jū yōu gǎn bìng zhì jīn shàng wèi fù cháng kuàng gū zǐ shēng zhǎng xiá zōu bù nài hán shǔ bù xí shuǐ tǔ jiān nán dào tú tú bào bái gǔ

这句话大意是:今老父亡殁,孤子居忧,感病至今,尚未复常,况孤子生长遐陬,不耐寒暑,不习水土,艰难道途,徒暴白骨。

yǐ xiǎo guó péi chén wǎng lái shàng wèi gé qì suǒ qīn huò shí zhī wǔ liù huò sǐ zhě guò bàn gé xià yì yǐ sù zhī

这句话大意是:以小国陪臣往来,尚为阁气所侵,或十之五六,或死者过半,阁下亦已素知。

wéi wàng qū wèi ài hù fū zòu tiān cháo zhù zhī gū zǐ zōng zú guān lì yī yī wèi sǐ tān shēng zhī yì

这句话大意是:惟望曲为爱护,敷奏天朝,庶知孤子宗族官吏一一畏死贪生之意。

qǐ dàn gū zǐ shòu cì yì yī guó shēng líng lài yǐ ān quán gòng zhù gé xià xiǎng cǐ cháng jiǔ zì tiān zhī dà fú yě

这句话大意是:岂但孤子受赐,抑一国生灵赖以安全,共祝阁下享此长久自天之大福也。

èr shí yī nián sān yuè táo bǐng zhí shǐ hái rì xuǎn fù shàng biǎo chén qíng yòu zhì shū yú jīng hú zhàn chéng xíng shěng dà yì yǔ qián shū lüè tóng

这句话大意是:二十一年三月,陶秉直使还,日烜复上表陈情,又致书于荆湖占城行省,大意与前书略同。

yòu yǐ qióng zhōu ān fǔ shǐ chén zhòng dá tīng zhèng tiān yòu yán jiāo zhǐ tōng móu zhàn chéng

这句话大意是:又以琼州安抚使陈仲达听郑天祐言“交趾通谋占城,。

qiǎn bīng èr wàn jí chuán wǔ bǎi yǐ wéi yìng yuán

这句话大意是:遣兵二万及船五百以为应援”,。

yòu zhì shū xíng shěng

这句话大意是:又致书行省,。

qí lüè yuē zhàn chéng nǎi xiǎo guó nèi shǔ

这句话大意是:其略曰:“占城乃小国内属,。

dà jūn zhì tǎo

这句话大意是:大军致讨,。

suǒ dāng āi yù

这句话大意是:所当哀吁,。

rán wèi cháng gǎn chū yī yán

这句话大意是:然未尝敢出一言,。

gài tiān shí rén shì xiǎo guó yì zhī zhī yǐ

现代白话:盖天时人事小国亦知之了。

jīn zhàn chéng suì wèi pàn nì zhí mí bù fù shì suǒ wèi bù néng zhī tiān zhī rén zhě yě

这句话大意是:今占城遂为叛逆,执迷不复,是所谓不能知天知人者也。

zhī tiān zhī rén ér fǎn yǔ bù néng zhī tiān zhī rén zhě tóng móu suī sān chǐ ér tóng yì zhī qí fú yǔ kuàng xiǎo guó hu

这句话大意是:知天知人,而反与不能知天知人者同谋,虽三尺儿童亦知其弗与,况小国吗?

xìng guì shěng cái zhī

这句话大意是:幸贵省裁之。

bā yuè rì xuǎn dì zhāo dé wáng chén càn zhì shū yú jīng hú zhàn chéng xíng shěng zì yuàn nà kuǎn guī xiáng

这句话大意是:”八月,日烜弟昭德王陈璨致书于荆湖占城行省,自愿纳款归降。

shí yī yuè xíng shěng yòu chéng suō dōu yán jiāo zhǐ yǔ zhàn xī zhàn chéng yún nán xiān miǎn zhū guó jiē rǎng kě jí qí de lì shěng

这句话大意是:十一月,行省右丞唆都言:“交趾与占腊、占城、云南、暹、缅诸国接壤,可即其地立省;。

jí yú yuè lǐ cháo zhōu pí lán sān dào tún jūn zhèn shù yīn qí liáng xiǎng yǐ gěi shì zú zhù miǎn hǎi dào zhuǎn shū zhī láo

这句话大意是:及于越里、潮州、毗兰三道屯军镇戍,因其粮饷以给士卒,庶免海道转输之劳。

èr shí èr nián yuè sān yuè jīng hú zhàn chéng xíng shěng yán zhèn nán wáng zuó fèng zhǐ tǒng jūn zhēng zhàn chéng qiǎn zuǒ chéng táng wù chí yì fù zhàn chéng yuē yòu chéng suō dōu jiāng bīng huì hé

这句话大意是:二十二年月三月,荆湖占城行省言:“镇南王昨奉旨统军征占城,遣左丞唐兀驰驿赴占城,约右丞唆都将兵会合。

yòu qiǎn lǐ wèn guān qū liè xuān shǐ tǎ hǎi sā lǐ tóng ān nán guó shǐ yuán dào xué děng chí xíng shěng gōng wén zé rì xuǎn yùn liáng sòng zhì gǔ chéng zhù jūn

这句话大意是:又遣理问官曲烈、宣使塔海撒里同安南国使阮道学等,持行省公文,责日烜运粮送至古城助军;。

zhèn nán wáng lù jīng jìn jìng lìng qí jiù jiàn

这句话大意是:镇南王路经近境,令其就见。

bǐ guān jūn zhì héng shān xiàn wén rì xuǎn cóng xiōng xīng dào wáng chén jùn tí bīng jiè shàng

这句话大意是:”比官军至衡山县,闻日烜从兄兴道王陈峻提兵界上。

jì ér qū liè jí tǎ hǎi sā lǐ yǐn ān nán zhōng liàng dài fū chén dé jūn cháo sàn láng chén sì zōng yǐ rì xuǎn shū zhì yán qí guó zhì zhàn chéng shuǐ lù fēi biàn yuàn suí lì fèng xiàn jūn liáng

这句话大意是:既而曲烈及塔海撒里引安南中亮大夫陈德钧、朝散郎陈嗣宗以日烜书至,言其国至占城水陆非便,愿随力奉献军粮。

jí guān jūn zhì yǒng zhōu rì xuǎn yí dié yōng zhōu yán gòng qī nǐ qǔ shí yuè qǐng qián tú yù bèi dīng lì ruò zhèn nán wáng xià chē zhī rì xī wén chuí bào

这句话大意是:及官军至永州,日烜移牒邕州,言:“贡期拟取十月,请前途预备丁力,若镇南王下车之日,希文垂报。

xíng shěng mìng wàn hù zhào xiū jǐ yǐ jǐ yì fù shū fù yí gōng wén lìng kāi lù bèi liáng qīn yíng zhèn nán wáng

这句话大意是:”行省命万户赵修己以己意复书,复移公文,令开路备粮、亲迎镇南王。

jí guān jūn zhì yōng zhōu ān nán diàn qián fàn hǎi yá lǐng bīng tún kě lán wéi dà zhù děng chù

这句话大意是:及官军至邕州,安南殿前范海崖领兵屯可兰韦大助等处。

zhì sī míng zhōu zhèn nán wáng fù lìng yí wén yǔ zhī

这句话大意是:至思明州,镇南王复令移文与之。

zhì lù zhōu fù wén rì xuǎn diào bīng jù shǒu qiū wēn qiū jí lǐng ài lù xíng shěng suì fēn jūn liǎng dào yǐ jìn

这句话大意是:至禄州,复闻日烜调兵拒守丘温、丘急岭隘路,行省遂分军两道以进。

rì xuǎn fù qiǎn qí shàn zhōng dài fū yuán dé yú cháo qǐng láng yuán wén hàn fèng shū yǔ zhèn nán wáng yán bù néng qīn jiàn mò guāng rán zhōng xīn xīn xìng

这句话大意是:日烜复遣其善忠大夫阮德舆、朝请郎阮文翰奉书与镇南王,言:“不能亲见末光,然中心欣幸。

yǐ wǎng zhě qīn méng shèng zhào yún bié chì wǒ jūn bù rù ěr jìng

现代白话:以往者钦蒙圣诏云别敕我军不入你境;。

jīn jiàn yōng zhōu yíng zhàn qiáo liáng wǎng wǎng xiāng jiē shí shēn jīng jù xìng zhāo rèn zhōng chéng shǎo jiā jīn xù

这句话大意是:今见邕州营站桥梁,往往相接,实深惊惧,幸昭仞忠诚,少加矜恤。

yòu yǐ shū dǐ píng zhāng zhèng shì qǐ bǎo hù běn guó shēng líng zhù miǎn táo cuàn zhī huàn

这句话大意是:”又以书抵平章政事,乞保护本国生灵,庶免逃窜之患。

zhèn nán wáng mìng xíng shěng qiǎn zǒng bǎ ā lǐ chí shū yǔ dé yú tóng wǎng yù rì xuǎn yǐ xīng bīng zhī gù shí wèi zhàn chéng fēi wéi ān nán yě

这句话大意是:镇南王命行省遣总把阿里持书与德舆同往谕日烜以兴兵之故实为占城,非为安南也。

zhì jí bǎo xiàn dì ān nán guǎn jūn guān yuán lù tún bīng qī yuán zhōu yòu cūn li xiàn duǎn wàn jié děng chù jù yǒu xīng dào wáng bīng ā lǐ bù néng jìn

这句话大意是:至急保县地,安南管军官阮盝屯兵七源州,又村李县短万劫等处,俱有兴道王兵,阿里不能进。

xíng shěng zài mìng ní rùn wǎng chān xū shí zhēn zhuó diào jūn rán bù de shā lüě qí mín

这句话大意是:行省再命倪闰往觇虚实,斟酌调军,然不得杀掠其民。

wèi jǐ sā dá r li bāng xiàn sūn yòu děng yán zhì kě lí ài yù jiāo bīng jù dí yòu yǔ zhī zhàn qín qí guǎn jūn fèng yù dù wěi dù yòu shǐ zhī xīng dào wáng guǒ lǐng bīng yíng dí

这句话大意是:未几,撒答儿、李邦宪、孙祐等言:至可离隘,遇交兵拒敌,祐与之战,擒其管军奉御杜尾、杜祐,始知兴道王果领兵迎敌。

guān jūn guò kě lí ài zhì dòng bǎn ài yòu yù qí bīng yǔ zhàn bài zhī qí shǒu jiāng qín cén zhòng shāng sǐ

这句话大意是:官军过可离隘,至洞板隘,又遇其兵,与战败之,其首将秦岑中伤死。

wén xīng dào wáng zài nèi bàng ài yòu jìn bīng zhì biàn zhù cūn yù qí shōu bīng kāi lù yíng bài zhèn nán wáng bù cóng

这句话大意是:闻兴道王在内傍隘,又进兵至变住村,谕其收兵开路,迎拜镇南王,不从。

zhì nèi bàng ài fèng lìng zhǐ lìng rén zhāo zhī yòu bù cóng

这句话大意是:至内傍隘,奉令旨令人招之,又不从。

guān jūn suì fēn liù dào jìn gōng zhí qí jiāng dà liáo bān duàn tái

这句话大意是:官军遂分六道进攻,执其将大僚班段台。

xīng dào wáng táo qù

这句话大意是:兴道王逃去。

zhuī zhì wàn jié gōng zhū ài jiē pò zhī

这句话大意是:追至万劫,攻诸隘,皆破之。

xīng dào wáng shàng yǒu bīng chuán qiān yú sōu jù wàn jié shí lǐ

这句话大意是:兴道王尚有兵船千余艘,距万劫十里。

suì qiǎn bīng shì yú yán jiāng qiú chuán jí jù bǎn mù dīng huī zhì chǎng chuàng zào xuǎn gè yì shuǐ jūn lìng wū mǎ r bá dōu bù lǐng shù yǔ zhàn jiē bài zhī

这句话大意是:遂遣兵士于沿江求船,及聚板木钉灰,置场创造,选各翼水军,令乌马儿拔都部领,数与战,皆败之。

de qí jiāng àn yí qì wén zì èr zhǐ

这句话大意是:得其江岸遗弃文字二纸,。

nǎi rì xuǎn yǔ zhèn nán wáng jí xíng shěng píng zhāng shū

这句话大意是:乃日烜与镇南王及行省平章书,。

fù chēng qián zhào bié chì wǒ jūn bù rù ěr jìng

现代白话:复称:“前诏别敕我军不入你境,。

jīn yǐ zhàn chéng jì chén fù pàn zhī gù

这句话大意是:今以占城既臣复叛之故,。

yīn fā dà jūn

这句话大意是:因发大军,。

jīng yóu běn guó

这句话大意是:经由本国,。

cán hài bǎi xìng

这句话大意是:残害百姓,。

shì tài zǐ suǒ xíng wéi wù

这句话大意是:是太子所行违误,。

fēi běn guó wéi wù yě

这句话大意是:非本国违误也。

fú wàng wù wài qián zhào lēi huí dà jūn běn guó dāng jù gòng wù chí xiàn fù yǒu yì yú qián zhě

这句话大意是:伏望勿外前诏,勒回大军,本国当具贡物驰献,复有异于前者。

xíng shěng fù yǐ shū dǐ zhī yǐ wéi cháo tíng diào bīng tǎo zhàn chéng lǚ yí wén yǔ shì zǐ bǐ kāi lù bèi liáng bù yì gù wéi cháo mìng bǐ xīng dào wáng bèi tí bīng yíng dí shè shāng wǒ jūn yǔ ān nán shēng líng wèi huò zhě ěr guó suǒ xíng yě

现代白话:”行省复以书抵之,以为:“朝廷调兵讨占城,屡移文与世子俾开路备粮,不意故违朝命,俾兴道王辈提兵迎敌,射伤我军,与安南生灵为祸者,你国所行也。

jīn dà jūn jīng ěr guó tǎo zhàn chéng nǎi shàng mìng

现代白话:今大军经你国讨占城,乃上命。

shì zǐ kě xiáng sī ěr guó guī fù yǐ jiǔ yi tǐ huáng dì hán hóng cí mǐn zhī dé jí lìng tuì bīng kāi dào ān yù bǎi xìng gè wu shēng lǐ

现代白话:世子可详思你国归附已久,宜体皇帝涵洪慈悯之德,即令退兵开道,安谕百姓,各务生理。

wǒ jūn suǒ guò qiū háo wú rǎo shì zǐ yi chū yíng zhèn nán wáng gòng yì jūn shì

这句话大意是:我军所过,秋毫无扰,世子宜出迎镇南王,共议军事。

bù rán dà jūn zhǐ yú ān nán kāi fǔ

这句话大意是:不然,大军止于安南开府。

yīn lìng qí shǐ yuán wén hàn dá zhī

这句话大意是:”因令其使阮文翰达之。

jí guān jūn huò shēng kǒu nǎi chēng rì xuǎn diào qí shèng yì děng jūn chuán qiān yú sōu zhù xìng dào wáng jù zhàn

这句话大意是:及官军获生口,乃称日烜调其圣翊等军,船千余艘,助兴道王拒战。

zhèn nán wáng suì yǔ xíng shěng guān qīn lín dōng àn qiǎn bīng gōng zhī shā shāng shén zhòng duó chuán èr shí yú sōu

这句话大意是:镇南王遂与行省官亲临东岸,遣兵攻之,杀伤甚众,夺船二十余艘。

xīng dào wáng bài zǒu guān jūn fù fá wèi qiáo dù fù liáng jiāng běi àn

这句话大意是:兴道王败走,官军缚筏为桥,渡富良江北岸。

rì xuǎn yán jiāng bù bīng chuán lì mù zhà jiàn guān jūn zhì àn jí fā pào dà hū qiú zhàn

这句话大意是:日烜沿江布兵船,立木栅,见官军至岸,即发炮大呼求战。

zhì wǎn yòu qiǎn qí yuán fèng yù fèng zhèn nán wáng jí xíng shěng guān shū qǐng xiǎo què dà jūn

这句话大意是:至晚,又遣其阮奉御奉镇南王及行省官书,请小却大军。

xíng shěng fù yí wén zé zhī suì fù jìn bīng

这句话大意是:行省复移文责之,遂复进兵。

rì xuǎn nǎi qì chéng dùn qù réng lìng yuán xiào ruì fèng shū xiè zuì bìng xiàn fāng wù qiě qǐng bān shī

这句话大意是:日烜乃弃城遁去,仍令阮效锐奉书谢罪,并献方物,且请班师。

xíng shěng fù yí wén zhāo yù suì diào bīng dù jiāng bì yú ān nán chéng xià

这句话大意是:行省复移文招谕,遂调兵渡江,壁于安南城下。

míng rì zhèn nán wáng rù qí guó gōng shì jǐn kōng wéi liú lǚ jiàng zhào chì jí zhōng shū dié wén jìn xíng huǐ mǒ

这句话大意是:明日,镇南王入其国,宫室尽空,惟留屡降诏敕及中书牒文,尽行毁抹。

wài yǒu wén zì jiē qí nán běi biān jiāng bào guān jūn xiāo xī jí jù dí shì qíng

这句话大意是:外有文字,皆其南北边将报官军消息及拒敌事情。

rì xuǎn tiě chēng dà yuè guó zhǔ xiàn tiān tǐ dào dà míng guāng xiào huáng dì chén wēi huang shàn wèi yú huáng tài zǐ lì tài zǐ fēi wèi huáng hòu shàng xiǎn cí shùn tiān huáng tài hòu biǎo zhāng yú shàng xíng shǐ hào tiān chéng mìng zhī bǎo

这句话大意是:日烜僣称大越国主宪天体道大明光孝皇帝陈威晃,禅位于皇太子,立太子妃为皇后,上显慈顺天皇太后表章,于上行使“昊天成命之宝”。

rì xuǎn jí jū tài shàng huáng zhī wèi jiàn lì ān nán guó wáng xì rì xuǎn zhī zǐ xíng shào bǎo nián hào

这句话大意是:日烜即居太上皇之位,见立安南国王系日烜之子,行绍宝年号。

suǒ jū gōng shì wǔ mén é shū dà xīng zhī mén zuǒ yòu yè mén

这句话大意是:所居宫室五门,额书大兴之门,左、右掖门;。

zhèng diàn jiǔ jiān shū tiān ān yù diàn

这句话大意是:正殿九间书天安御殿;。

zhèng nán mén shū cháo tiān gé

这句话大意是:正南门书朝天阁。

yòu zhū chǔ zhāng bǎng yún fán guó nèi jùn xiàn jiǎ yǒu wài kòu zhì dāng sǐ zhàn

这句话大意是:又诸处张榜云:“凡国内郡县,假有外寇至,当死战。

huò lì bù dí xǔ yú shān zé táo cuàn bù dé yíng jiàng

这句话大意是:或力不敌,许于山泽逃窜,不得迎降。

qí xiǎn ài jù shǒu chù jù yǒu kù wū yǐ zhù bīng jiǎ

这句话大意是:”其险隘拒守处,俱有库屋以贮兵甲。

qí qì chuán dēng àn zhī jūn yóu zhòng rì xuǎn yǐn zōng zú guān lì yú tiān cháng cháng ān tún jù xīng dào wáng fàn diàn qián lǐng bīng chuán fù jù wàn jié jiāng kǒu yuán lù zhù xi lù yǒng píng

这句话大意是:其弃船登岸之军犹众,日烜引宗族官吏于天长、长安屯聚,兴道王、范殿前领兵船复聚万劫江口,阮盝驻西路永平。

xíng shěng zhěng jūn yǐ bèi zhuī xí ér táng wù yǔ suō dōu děng bīng zhì zì zhàn chéng yǔ dà jūn huì hé

这句话大意是:行省整军以备追袭,而唐兀与唆都等兵至自占城,与大军会合。

zì rù qí jìng dà xiǎo qī zhàn qǔ de èr qiān yú lǐ wáng gōng sì suǒ

这句话大意是:自入其境,大小七战,取地二千余里、王宫四所。

chū bài qí zhāo míng wáng bīng jī qí zhāo xiào wáng dà liáo hù jiē sǐ zhāo míng wáng yuǎn dùn bù gǎn fù chū

这句话大意是:初,败其昭明王兵,击其昭孝王、大僚护皆死,昭明王远遁不敢复出。

yòu yú ān yǎn zhōu qīng huà cháng ān huò wáng sòng chén shàng shū xù jiāo zhǐ liáng fèng yù jí zhào mèng xìn yè láng jiàng děng sì bǎi yú rén

这句话大意是:又于安演州、清化、长安获亡宋陈尚书婿、交趾梁奉御及赵孟信、叶郎将等四百余人。

wàn hù li bāng xiàn liú shì yīng lǐng jūn kāi dào zì yǒng píng rù ān nán měi sān shí lǐ lì yī zhài liù shí lǐ zhì yī yì měi yī zhài yī yì tún jūn sān bǎi zhèn shǒu xún luó

这句话大意是:万户李邦宪、刘世英领军开道自永平入安南,每三十里立一寨,六十里置一驿,每一寨一驿屯军三百镇守巡逻。

fù lìng shì yīng lì bǎo zhuān tí dū zhài yì gōng shì

这句话大意是:复令世英立堡,专提督寨驿公事。

yòu chéng kuān chè yǐn wàn hù máng gǔ bó luó hā dá r yóu lù lù li zuǒ chéng yǐn wū mǎ r bá dōu dōu yóu shuǐ lù bài rì xuǎn bīng chuán qín qí jiàn dé hóu chén zhòng

这句话大意是:右丞宽彻引万户忙古、孛罗哈答儿由陆路,李左丞引乌马儿拔都都由水路,败日烜兵船,禽其建德侯陈仲。

rì xuǎn táo qù zhuī zhì jiāo hǎi kǒu bù zhī suǒ wǎng

这句话大意是:日烜逃去,追至胶海口,不知所往。

qí zōng zú wén yì hóu fù wǔ dào hóu jí zǐ míng zhì hóu xù zhāng huái hóu bìng zhāng xiàn hóu wáng sòng guān zēng shēn zhèng sū shǎo bǎo zi sū bǎo zhāng chén shàng shū zi chén dīng sūn xiāng jì lǜ zhòng lái jiàng

这句话大意是:其宗族文义侯、父武道侯及子明智侯、婿彰怀侯并彰宪侯、亡宋官曾参政、苏少保子苏宝章、陈尚书子陈丁孙,相继率众来降。

táng wù liú guī jiē yán zhàn chéng wú liáng jūn nán jiǔ zhù

这句话大意是:唐兀、刘珪皆言占城无粮,军难久驻。

zhèn nán wáng lìng suō dōu yǐn yuán jūn yú cháng ān děng chù jiù liáng

这句话大意是:镇南王令唆都引元军于长安等处就粮。

rì xuǎn zhì ān bāng hǎi kǒu qì qí zhōu jí jiǎ zhàng zǒu nì shān lín

这句话大意是:日烜至安邦海口,弃其舟楫甲仗,走匿山林。

guān jūn huò chuán yī wàn sōu zé shàn zhě chéng zhī yú jiē fén qì fù yú lù lù zhuī sān zhòu yè

这句话大意是:官军获船一万艘,择善者乘之,余皆焚弃,复于陆路追三昼夜。

huò shēng kǒu chēng shàng huáng shì zǐ zhǐ yǒu chuán sì sōu xīng dào wáng jí qí zi sān sōu tài shī bā shí sōu zǒu qīng huà fǔ

这句话大意是:获生口,称上皇、世子止有船四艘,兴道王及其子三艘,太师八十艘,走清化府。

suō dōu yì bào rì xuǎn tài shī zǒu qīng huà

这句话大意是:唆都亦报:日烜、太师走清化。

wū mǎ xiōng bá dōu yǐ jūn yī qiān sān bǎi rén zhàn chuán liù shí sōu zhù suō dōu xí jī qí tài shī děng bīng

这句话大意是:乌马兄拔都以军一千三百人、战船六十艘,助唆都袭击其太师等兵。

fù lìng táng wù yán hǎi zhuī rì xuǎn yì bù zhī suǒ wǎng

这句话大意是:复令唐兀沿海追日烜,亦不知所往。

rì xuǎn dì zhāo guó wáng chén yì jì lǜ qí běn zōng yǔ qí qī zǐ guān lì lái jiàng

这句话大意是:日烜弟昭国王陈益稷率其本宗与其妻子官吏来降。

nǎi qiǎn míng lǐ xī bān děng sòng zhāng xiàn hóu wén yì hóu jí qí dì míng chéng hóu zhāo guó wáng zi yì guó hóu rù cháo

这句话大意是:乃遣明里、昔班等送彰宪侯、文义侯及其弟明诚侯、昭国王子义国侯入朝。

wén yì hóu de běi shàng zhāng xiàn hóu yì guó hóu jiē wèi xīng dào wáng suǒ shā zhāng xiàn hóu sǐ yì guó hóu tuō shēn hái jūn zhōng

这句话大意是:文义侯得北上,彰宪侯、义国侯皆为兴道王所杀,彰宪侯死,义国侯脱身还军中。

guān jūn jù zhū jiāng yì jiāo rén jù dí guān jūn suī shù bài sàn rán zēng bīng zhuǎn duō

这句话大意是:官军聚诸将议:“交人拒敌官军,虽数败散,然增兵转多;。

guān jūn kùn fá sǐ shāng yì zhòng měng gǔ jūn mǎ yì bù néng shī qí jì

这句话大意是:官军困乏,死伤亦众,蒙古军马亦不能施其技。

suì qì qí jīng chéng dù jiāng běi àn jué yì tuì bīng zhūn sī míng zhōu

这句话大意是:”遂弃其京城,渡江北岸,决议退兵屯思明州。

zhèn nán wáng rán zhī nǎi lǐng jūn hái

这句话大意是:镇南王然之,乃领军还。

shì rì liú shì yīng yǔ xīng dào wáng xīng níng wáng bīng èr wàn yú rén lì zhàn

这句话大意是:是日,刘世英与兴道王、兴宁王兵二万余人力战。

yòu guān jūn zhì rú yuè jiāng rì xuǎn qiǎn huái wén hóu lái zhàn xíng zhì cè jiāng xì fú qiáo dù jiāng zuǒ chéng táng wù děng jūn wèi jí dù ér lín nèi fú fā guān jūn duō nì sǐ lì zhàn shǐ dé chū jìng

这句话大意是:又官军至如月江,日烜遣怀文侯来战,行至册江,系浮桥渡江,左丞唐兀等军未及渡而林内伏发,官军多溺死,力战始得出境。

táng wù děng chí yì shàng zòu

这句话大意是:唐兀等驰驿上奏。

qī yuè shū mì yuàn qǐng diào bīng yǐ jīn nián shí yuè huì tán zhōu tīng zhèn nán wáng jí ā lǐ hǎi yá zé shuài zǒng zhī

这句话大意是:七月,枢密院请调兵以今年十月会潭州,听镇南王及阿里海牙择帅总之。

èr shí sān nián zhēng yuè zhào shěng chén gòng yì suì dà jǔ nán fá

这句话大意是:二十三年正月,诏省臣共议,遂大举南伐。

èr yuè zhào yù ān nán guān lì bǎi xìng shù rì xuǎn zuì è yán qí qiāng hài shū fù chén yí ài jí fú nà dá lǔ huā chì bù yán tiě mù r děng shì

这句话大意是:二月,诏谕安南官吏百姓,数日烜罪恶,言其戕害叔父陈遗爱及弗纳达鲁花赤不颜铁木儿等事。

yǐ chén yì jì děng zì bá lái guī fēng yì jì wèi ān nán guó wáng cì fú yìn xiù huàn wèi fǔ yì gōng yǐ fèng chén sì

这句话大意是:以陈益稷等自拔来归,封益稷为安南国王,赐符印,秀嵈为辅义公,以奉陈祀。

shēn mìng zhèn nán wáng tuō huan zuǒ chéng xiàng ā lǐ hǎi yá píng dìng qí guó yǐ bīng nà yì jì

这句话大意是:申命镇南王脱欢、左丞相阿里海牙平定其国,以兵纳益稷。

wǔ yuè fā máng gǔ tái huī xià shì zú hé è zhōu xíng shěng jūn tóng zhēng zhī

这句话大意是:五月,发忙古台麾下士卒合鄂州行省军同征之。

guān bīng rù qí jìng rì xuǎn fù qì chéng dùn

这句话大意是:官兵入其境,日烜复弃城遁。

liù yuè

这句话大意是:六月,。

hú nán xuān wèi sī shàng yán lián suì zhēng rì běn jí yòng bīng zhàn chéng

这句话大意是:湖南宣慰司上言:“连岁征日本及用兵占城,。

bǎi xìng ba yú zhuǎn shū

这句话大意是:百姓罢于转输,。

fù yì fán zhòng

这句话大意是:赋役烦重,。

shì zú chù dān lì duō sǐ shāng zhě

这句话大意是:士卒触瘅疠多死伤者,。

qún shēng xī tàn

这句话大意是:群生悉叹,。

sì mín fèi yè

这句话大意是:四民废业,。

pín zhě qì zǐ yǐ tōu shēng

这句话大意是:贫者弃子以偷生,。

fù zhě zhōu chǎn ér yìng yì

这句话大意是:富者鬻产而应役,。

dào xuán zhī kǔ

这句话大意是:倒悬之苦,。

rì shèn yī rì

这句话大意是:日甚一日。

jīn fù yǒu shì jiāo zhǐ dòng bǎi wàn zhī zhòng xū qiān jīn zhī fèi fēi suǒ yǐ xù shì mín yě

这句话大意是:今复有事交趾,动百万之众,虚千金之费,非所以恤士民也。

qiě jǔ dòng zhī jiān lì hài fēi yī yòu jiān jiāo zhǐ yǐ cháng qiǎn shǐ nà biǎo chēng fān ruò cóng qí qǐng yǐ sū mín lì jì zhī shàng yě

这句话大意是:且举动之间,利害非一,又兼交趾已尝遣使纳表称藩,若从其请,以苏民力,计之上也。

wú yǐ zé yi kuān bǎi xìng zhī fù jī liáng xiǎng shàn jiǎ bīng sì lái suì tiān shí shāo lì rán hòu dà jǔ yì wèi wèi wǎn

这句话大意是:无已,则宜宽百姓之赋,积粮饷,缮甲兵,俟来岁天时稍利,然后大举,亦未为晚。

hú guǎng xíng shěng chén xiàn gē shì qí yì qiǎn shǐ rù zòu qiě yán běn shěng zhèn shù fán qī shí yú suǒ lián suì zhēng zhàn shì zú jīng ruì zhě ba yú wài suǒ cún zhě jiē lǎo ruò měi yī chéng yì duō bù guò èr bǎi rén

这句话大意是:”湖广行省臣线哥是其议,遣使入奏,且言:“本省镇戍凡七十余所,连岁征战,士卒精锐者罢于外,所存者皆老弱,每一城邑,多不过二百人。

qiè kǒng jiān rén dé yǐ kuī sì xū shí

这句话大意是:窃恐奸人得以窥伺虚实。

wǎng nián píng zhāng ā lǐ hǎi yá chū zhēng shū liáng sān wàn dàn mín qiě gào bìng jīn fù bèi qí shù

这句话大意是:往年平章阿里海牙出征,输粮三万石,民且告病,今复倍其数。

guān wú chǔ chù hé dí yú mín jiān bǎi xìng jiāng bù shèng qí kùn

这句话大意是:官无储畜,和籴于民间,百姓将不胜其困。

yi rú xuān wèi sī suǒ yán qǐ huǎn shī nán fá

这句话大意是:宜如宣慰司所言,乞缓师南伐。

shū mì yuàn yǐ wén dì jí rì xià zhào zhǐ jūn zòng shì zú hái gè yíng

这句话大意是:”枢密院以闻,帝即日下诏止军,纵士卒还各营。

yì jì cóng shī hái è

这句话大意是:益稷从师还鄂。

èr shí sì nián zhēng yuè fā xīn fù jūn qiān rén cóng ā bā chì tǎo ān nán

这句话大意是:二十四年正月,发新附军千人从阿八赤讨安南。

yòu zhào fā jiāng huái jiāng xī hú guǎng sān xǐng měng gǔ hàn quàn jūn qī wàn rén chuán wǔ bǎi sōu yún nán bīng liù qiān rén hǎi wài sì zhōu lí bīng wàn wǔ qiān hǎi dào yùn liáng wàn hù zhāng wén hǔ fèi gǒng chén táo dà míng yùn liáng shí qī wàn dàn fēn dào yǐ jìn

这句话大意是:又诏发江淮、江西、湖广三省蒙古、汉、券军七万人,船五百艘,云南兵六千人,海外四州黎兵万五千,海道运粮万户张文虎、费拱辰、陶大明运粮十七万石,分道以进。

zhì zhēng jiāo zhǐ xíng shàng shū shěng ào lǔ chì píng zhāng zhèng shì wū mǎ r fán jí cān zhī zhèng shì zǒng zhī bìng shòu zhèn nán wáng jié zhì

这句话大意是:置征交趾行尚书省,奥鲁赤平章政事,乌马儿、樊楫参知政事总之,并受镇南王节制。

wǔ yuè mìng yòu chéng chéng péng fēi hái jīng hú xíng shěng zhì bīng

这句话大意是:五月,命右丞程鹏飞还荆湖行省治兵。

liù yuè shū mì yuàn fù zòu lìng wū mǎ r yǔ fán cān zhèng shuài jūn shì shuǐ lù bìng jìn

这句话大意是:六月,枢密院复奏,令乌马儿与樊参政率军士水陆并进。

jiǔ yuè yǐ qióng zhōu lù ān fǔ shǐ chén zhòng dá nán níng jūn mín zǒng guǎn xiè yǒu kuí yán lán jūn mín zǒng guǎn fú bì chéng chū bīng chuán zhù zhēng jiāo zhǐ bìng lìng cóng zhēng

这句话大意是:九月,以琼州路安抚使陈仲达、南宁军民总管谢有奎、延栏军民总管符庇成出兵船助征交趾,并令从征。

rì xuǎn qiǎn qí zhōng dài fū yuán wén tōng děng rù gòng

这句话大意是:日烜遣其中大夫阮文通等入贡。

shí yī yuè zhèn nán wáng cì sī míng liú bīng èr qiān wǔ bǎi rén mìng wàn hù hè zhǐ tǒng zhī yǐ shǒu zī zhòng

这句话大意是:十一月,镇南王次思明,留兵二千五百人命万户贺祉统之,以守辎重。

chéng péng fēi bó luó hé dá r yǐ hàn quàn bīng wàn rén yóu xī dào yǒng píng ào lǔ chì yǐ wàn rén cóng zhèn nán wáng yóu dōng dào nǚ ér guān yǐ jìn

这句话大意是:程鹏飞、孛罗合答儿以汉、券兵万人由西道永平,奥鲁赤以万人从镇南王由东道女儿关以进。

ā bā chì yǐ wàn rén wèi qián fēng wū mǎ r fán jí yǐ bīng yóu hǎi dào jīng yù shān shuāng mén ān bāng kǒu yù jiāo zhǐ chuán sì bǎi yú sōu jī zhī zhǎn shǒu sì qiān yú jí shēng qín bǎi yú rén duó qí zhōu bǎi sōu suì qū jiāo zhǐ

这句话大意是:阿八赤以万人为前锋,乌马儿、樊楫以兵由海道,经玉山、双门、安邦口,遇交趾船四百余艘,击之,斩首四千余级,生擒百余人,夺其舟百艘,遂趋交趾。

chéng péng fēi bó luó hé dá r jīng lǎo shǔ xiàn shā cí zhú sān guān fán shí qī zhàn jiē jié

这句话大意是:程鹏飞、孛罗合答儿经老鼠、陷沙、茨竹三关,凡十七战,皆捷。

shí èr yuè zhèn nán wáng cì máo luō gǎng jiāo zhǐ xīng dào wáng dùn yīn gōng fú shān zhài pò zhī

这句话大意是:十二月,镇南王次茅罗港,交趾兴道王遁,因攻浮山寨,破之。

yòu mìng chéng péng fēi ā lǐ yǐ bīng èr wàn rén shǒu wàn jié qiě xiū pǔ lài shān jí zhì líng shān mù shān

这句话大意是:又命程鹏飞、阿里以兵二万人守万劫,且修普赖山及至灵山木栅。

mìng wū mǎ r jiāng shuǐ bīng ā bā chì jiāng lù bīng jìng qū jiāo zhǐ chéng

这句话大意是:命乌马儿将水兵,阿八赤将陆兵,径趋交趾城。

zhèn nán wáng yǐ zhū jūn dù fù liáng jiāng cì chéng xià bài qí shǒu bīng

这句话大意是:镇南王以诸军渡富良江,次城下,败其守兵。

rì xuǎn yǔ qí zi qì chéng zǒu gǎn nán bǎo zhū jūn gōng xià zhī

这句话大意是:日烜与其子弃城走敢喃堡,诸军攻下之。

èr shí wǔ nián zhēng yuè rì xuǎn jí qí zi fù zǒu rù hǎi

这句话大意是:二十五年正月,日烜及其子复走入海。

zhèn nán wáng yǐ zhū jūn zhuī zhī cì tiān cháng hǎi kǒu bù zhī qí suǒ zhī yǐn bīng hái jiāo zhǐ chéng

这句话大意是:镇南王以诸军追之,次天长海口,不知其所之,引兵还交趾城。

mìng wū mǎ r jiāng shuǐ bīng yóu dà pāng kǒu yà zhāng wén hǔ děng liáng chuán ào lǔ chì ā bā chì děng fēn dào rù shān qiú liáng

这句话大意是:命乌马儿将水兵由大滂口迓张文虎等粮船,奥鲁赤、阿八赤等分道入山求粮。

wén jiāo zhǐ jí bīng gè chén gè lí mó shān wèi zhài fā bīng jiē pò zhī zhǎn wàn yú jí

这句话大意是:闻交趾集兵个沉、个黎、磨山、魏寨,发兵皆破之,斩万余级。

èr yuè zhèn nán wáng yǐn bīng hái wàn jié

这句话大意是:二月,镇南王引兵还万劫。

ā bā chì jiāng qián fēng duó guān xì qiáo pò sān jiāng kǒu gōng xià bǎo sān shí èr zhǎn shù wàn yú jí de chuán èr bǎi sōu mǐ shí yī wàn sān qiān yú shí

这句话大意是:阿八赤将前锋,夺关系桥,破三江口,攻下堡三十二,斩数万余级,得船二百艘、米十一万三千余石。

wū mǎ r yóu dà pāng kǒu qū tǎ shān yù zéi chuán qiān yú jī pò zhī

这句话大意是:乌马儿由大滂口趋塔山,遇贼船千余,击破之;。

zhì ān bāng kǒu bú jiàn zhāng wén hǔ chuán fù huán wàn jié de mǐ sì wàn yú shí

这句话大意是:至安邦口,不见张文虎船,复还万劫,得米四万余石。

pǔ lài zhì líng shān mù zhà chéng mìng zhū jūn jū zhī

这句话大意是:普赖、至灵山木栅成,命诸军居之。

zhū jiāng yīn yán jiāo zhǐ wú chéng chí kě shǒu cāng yǔ kě shí zhāng wén hǔ děng liáng chuán bù zhì qiě tiān shí yǐ rè kǒng liáng jǐn shī lǎo wú yǐ zhī jiǔ wèi cháo tíng xiū yi quán shī ér hái

这句话大意是:诸将因言:“交趾无城池可守、仓庾可食,张文虎等粮船不至,且天时已热,恐粮尽师老,无以支久,为朝廷羞,宜全师而还。

zhèn nán wáng cóng zhī

这句话大意是:”镇南王从之。

mìng wū mǎ r fán jí jiāng shuǐ bīng xiān hái chéng péng fēi tǎ chū jiàng bīng hù sòng zhī

这句话大意是:命乌马儿、樊楫将水兵先还,程鹏飞、塔出将兵护送之。

sān yuè zhèn nán wáng yǐ zhū jūn hái

这句话大意是:三月,镇南王以诸军还。

zhāng wén hǔ liáng chuán yǐ qù nián shí èr yuè cì zhūn shān yù jiāo zhǐ chuán sān shí sōu wén hǔ jī zhī suǒ shā lüè xiāng dāng

这句话大意是:张文虎粮船以去年十二月次屯山,遇交趾船三十艘,文虎击之,所杀略相当。

zhì lǜ shuǐ yáng zéi chuán yì duō dù bù néng dí yòu chuán zhòng bù kě xíng nǎi chén mǐ yú hǎi qū qióng zhōu

这句话大意是:至绿水洋,贼船益多,度不能敌,又船重不可行,乃沉米于海,趋琼州。

fèi gǒng chén liáng chuán yǐ shí yī yuè cì huì zhōu fēng bù dé jìn piào zhì qióng zhōu yǔ zhāng wén hǔ hé

这句话大意是:费拱辰粮船以十一月次惠州,风不得进,漂至琼州,与张文虎合。

xú qìng liáng chuán piào zhì zhàn chéng yì zhì qióng zhōu

这句话大意是:徐庆粮船漂至占城,亦至琼州。

fán wáng shì zú èr bǎi èr shí rén chuán shí yī sōu liáng wàn sì qiān sān bǎi shí yǒu jī

这句话大意是:凡亡士卒二百二十人、船十一艘、粮万四千三百石有奇。

zhèn nán wáng cì nèi bàng guān zéi bīng dà jí wáng jī pò zhī

这句话大意是:镇南王次内傍关,贼兵大集,王击破之。

mìng wàn hù zhāng jūn yǐ jīng ruì sān qiān rén diàn lì zhàn chū guān

这句话大意是:命万户张均以精锐三千人殿,力战出关。

dié zhī rì xuǎn jí shì zǐ xīng dào wáng děng fēn bīng sān shí yú wàn shǒu nǚ ér guān jí qiū jí lǐng lián gèn bǎi yú lǐ yǐ è guī shī

这句话大意是:谍知日烜及世子、兴道王等,分兵三十余万,守女儿关及丘急岭,连亘百余里,以遏归师。

zhèn nán wáng suì yóu dān jǐ xiàn qū lù zhōu jiàn dào yǐ chū cì sī míng zhōu

这句话大意是:镇南王遂由单己县趋盝州,间道以出,次思明州。

mìng ài lǔ yǐn bīng hái yún nán ào lǔ chì yǐ zhū jūn běi hái

这句话大意是:命爱鲁引兵还云南,奥鲁赤以诸军北还。

rì xuǎn xún qiǎn shǐ lái xiè jìn jīn rén dài jǐ zuì

这句话大意是:日烜寻遣使来谢,进金人代己罪。

shí yī yuè yǐ liú tíng zhí li sī yǎn wàn nú děng shǐ ān nán chí zhào yù rì xuǎn lái cháo

这句话大意是:十一月,以刘庭直、李思衍、万奴等使安南,持诏谕日烜来朝。

èr shí liù nián èr yuè zhōng shū shěng chén zòu jì ba zhēng jiāo zhǐ yi jū shōu xíng shěng fú yìn

这句话大意是:二十六年二月,中书省臣奏既罢征交趾,宜拘收行省符印。

sì yuè rì xuǎn qiǎn qí zhōng dài fū chén kè yòng děng lái gòng fāng wù

这句话大意是:四月,日烜遣其中大夫陈克用等来贡方物。

èr shí qī nián rì xuǎn zú zi rì jùn qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:二十七年,日烜卒,子日燇遣使来贡。

èr shí bā nián shí yī yuè zhèn shǒu yǒng zhōu liǎng huái wàn hù fǔ shàng qiān hù cài róng shàng shū yán jūn shì dà yào yǐ cháo tíng shǎng fá bù míng shì bù yòng mìng jiàng shuài bù hé zuò shī shì jī qí bì yǒu bù kě shèng yán zhě

这句话大意是:二十八年十一月,镇守永州两淮万户府上千户蔡荣上书,言军事大要,以朝廷赏罚不明,士不用命,将帅不和,坐失事机,其弊有不可胜言者。

shū shàng bù bào

这句话大意是:书上,不报。

èr shí jiǔ nián jiǔ yuè qiǎn lì bù shàng shū liáng céng lǐ bù láng zhōng chén fú chí zhào zài yù rì jùn lái cháo

这句话大意是:二十九年九月,遣吏部尚书梁曾、礼部郎中陈孚持诏再谕日燇来朝。

zhào yuē shěng biǎo jù xī

这句话大意是:诏曰:“省表具悉。

qù suì lǐ bù shàng shū zhāng lì dào yán céng dào ān nán shi bǐ shì tǐ qǐng wǎng kāi yù shǐ zhī lái cháo

这句话大意是:去岁礼部尚书张立道言,曾到安南,识彼事体,请往开谕使之来朝。

yīn qiǎn lì dào wǎng bǐ

这句话大意是:因遣立道往彼。

jīn rǔ guó zuì qiān jì yǐ zì chén zhèn fù hé yán

现代白话:今你国罪愆既已自陈,朕复何言。

ruò yuē gū zài zhì jí wèi sǐ dào lù bù gǎn lái cháo qiě yǒu shēng zhī lèi níng yǒu cháng jiǔ ān quán zhě hu

这句话大意是:若曰孤在制,及畏死道路不敢来朝,且有生之类宁有长久安全者吗?

tiān xià yì fù yǒu bù sǐ zhī de hu

这句话大意是:天下亦复有不死之地吗?

zhèn suǒ wèi yù rǔ dāng jù wén

现代白话:朕所未喻,你当具闻。

tú yǐ xū wén suì bì qiǎo shì jiàn qī yú yì ān zài

这句话大意是:徒以虚文岁币,巧饰见欺,于义安在?

sān shí nián liáng céng děng shǐ hái rì jùn qiǎn péi chén táo zǐ qí děng lái gòng

这句话大意是:三十年,梁曾等使还,日燇遣陪臣陶子奇等来贡。

tíng chén yǐ rì jùn zhōng bù rù cháo yòu yì zhēng zhī

这句话大意是:廷臣以日燇终不入朝,又议征之。

suì jū liú zǐ qí yú jiāng líng mìng liú guó jié yǔ zhū hóu wáng yì jí lǐ děng tóng zhēng ān nán chì zhì è zhōu yǔ chén yì jì yì

这句话大意是:遂拘留子奇于江陵,命刘国杰与诸侯王亦吉里等同征安南,敕至鄂州与陈益稷议。

bā yuè

这句话大意是:八月,。

píng zhāng bù hū mù děng zòu lì hú guǎng ān nán xíng shěng

这句话大意是:平章不忽木等奏立湖广安南行省,。

gěi èr yìn

这句话大意是:给二印,。

shì dàn chuán bǎi hú zhě qiān sōu

这句话大意是:市蜑船百斛者千艘,。

yòng jūn wǔ wàn liù qiān wǔ bǎi qī shí rén liáng sān shí wǔ wàn dàn mǎ liào èr wàn dàn yán èr shí yī wàn jīn

这句话大意是:用军五万六千五百七十人、粮三十五万石、马料二万石、盐二十一万斤,。

yù gěi jūn guān fèng jīn qiǎn jūn rén shuǐ shǒu rén chāo èr dìng

这句话大意是:预给军官俸津、遣军人水手人钞二锭,。

qì zhàng fán qī shí yú wàn shì

这句话大意是:器仗凡七十余万事。

guó jié shè mù guān shí yī rén shuǐ lù fēn dào bìng jìn

这句话大意是:国杰设幕官十一人,水陆分道并进。

yòu yǐ jiāng xī xíng shū mì yuàn fù shǐ chè lǐ mán wéi yòu chéng cóng zhēng ān nán chén yán zhào xiū jǐ yún cóng lóng zhāng wén hǔ cén xióng děng yì lìng gòng shì

这句话大意是:又以江西行枢密院副使彻里蛮为右丞,从征安南,陈岩、赵修己、云从龙、张文虎、岑雄等亦令共事。

yì jì suí jūn zhì cháng shā huì qǐn bīng ér zhǐ

这句话大意是:益稷随军至长沙,会寝兵而止。

sān shí yī nián wǔ yuè chéng zōng jí wèi mìng ba zhēng

这句话大意是:三十一年五月,成宗即位,命罢征。

qiǎn táo zǐ qí guī guó

这句话大意是:遣陶子奇归国。

rì jùn qiǎn shǐ shàng biǎo wèi guó āi bìng xiàn fāng wù

这句话大意是:日燇遣使上表慰国哀,并献方物。

liù yuè qiǎn lǐ bù shì láng li kàn bīng bù láng zhōng xiāo tài dēng chí zhào wǎng fǔ suí zhī qí lüè yuē xiān huáng dì xīn qì tiān xià zhèn sì shǒu dà tǒng jiàn zuò zhī shǐ dà sì shè yòu wú jiàn yuǎn jìn

这句话大意是:六月,遣礼部侍郎李衎、兵部郎中萧泰登持诏往抚绥之,其略曰:“先皇帝新弃天下,朕嗣守大统,践祚之始,大肆赦宥,无间远近。

wéi ěr ān nán yì cóng kuān yòu yǐ chì yǒu sī bà bīng qiǎn péi chén táo zǐ qí guī guó

现代白话:惟你安南,亦从宽宥,已敕有司罢兵,遣陪臣陶子奇归国。

zì jīn yǐ wǎng suǒ yǐ wèi tiān shì dà zhě qí shěn sī zhī

这句话大意是:自今以往,所以畏天事大者,其审思之。

dà dé wǔ nián èr yuè tài fù wán zé děng zòu ān nán lái shǐ shān rǔ lín qiè huà gōng yuàn tú běn sī mǎi yú dì tú jí jìn shū děng wù yòu chāo xiě chén yán zhēng shōu jiāo zhǐ wén shū jí sī jì běi biān jūn qíng jí shān líng děng shì yi qiǎn shǐ chí zhào zé yǐ dà yì

现代白话:大德五年二月,太傅完泽等奏安南来使邓你霖窃画宫苑图本,私买舆地图及禁书等物,又抄写陈言征收交趾文书,及私记北边军情及山陵等事宜,遣使持诏责以大义。

sān yuè qiǎn lǐ bù shàng shū mǎ hé mǎ lǐ bù shì láng qiáo zōng liàng chí zhào yù rì jùn dà yì yǐ rǔ lín děng suǒ wéi bù fǎ suǒ yí qióng zhì zhèn yǐ tiān xià wèi dù chì yǒu sī fàng hái

现代白话:三月,遣礼部尚书马合马、礼部侍郎乔宗亮持诏谕日燇,大意以“你霖等所为不法,所宜穷治,朕以天下为度,敕有司放还。

zì jīn shǐ jià bì xū xuǎn zé

这句话大意是:自今使价必须选择;。

yǒu suǒ chén qǐng bì jìn qíng kǔn

这句话大意是:有所陈请,必尽情悃。

xiàng yǐ xū wén jiàn dài céng hé yì yú shì zāi wù dàn gǎi tú yǐ yí hòu huǐ

现代白话:向以虚文见绐,曾何益于事啊,勿惮改图以贻后悔”。

zhōng shū shěng fù yí dié qǔ wàn hù zhāng róng shí děng èr rén yǔ qù shǐ xié hái

这句话大意是:中书省复移牒取万户张荣实等二人,与去使偕还。

wǔ zōng jí wèi xià zhào yù zhī lǚ qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:武宗即位,下诏谕之,屡遣使来贡。

zhì dà sì nián bā yuè shì zǐ chén rì shèn qiǎn shǐ fèng biǎo lái cháo

这句话大意是:至大四年八月,世子陈日昚遣使奉表来朝。

rén zōng huáng qìng èr nián zhēng yuè

这句话大意是:仁宗皇庆二年正月,。

jiāo zhǐ jūn yuē sān wàn yú zhòng

这句话大意是:交趾军约三万余众,。

mǎ jūn èr qiān yú qí

这句话大意是:马军二千余骑,。

fàn zhèn ān zhōu yún dòng

这句话大意是:犯镇安州云洞,。

shā lüě jū mín

这句话大意是:杀掠居民,。

fén shāo cāng lǐn lú shè

这句话大意是:焚烧仓廪庐舍,。

yòu xiàn lù dòng zhī dòng děng chù

这句话大意是:又陷禄洞、知洞等处,。

lǔ shēng kǒu zī chù jí jū mín zī chǎn ér hái

这句话大意是:虏生口孳畜及居民赀产而还,。

fù fēn bīng sān dào fàn guī shùn zhōu

这句话大意是:复分兵三道犯归顺州,。

tún bīng wèi tuì

这句话大意是:屯兵未退。

tíng yì bǐ hú guǎng xíng shěng fā bīng tǎo zhī

这句话大意是:廷议俾湖广行省发兵讨之。

sì yuè fù de bào jiāo zhǐ shì zǐ qīn lǐng bīng fén yǎng lì zhōu guān shě mín jū shā lüě èr qiān yú rén qiě shēng yán xī yòu jiāng guī shùn zhōu wǔ cì jié wǒ dà yuán lù lüè wǒ shēng kǒu wǔ qiān yú rén

这句话大意是:四月,复得报:交趾世子亲领兵焚养利州官舍民居,杀掠二千余人,且声言:“昔右江归顺州五次劫我大源路,掠我生口五千余人;。

zhī yǎng lì zhōu shì zhào jué qín wǒ sī làng zhōu shāng rén qǔ jīn yī niǎn qīn tián yī qiān yú qǐng gù lái chóu shā

这句话大意是:知养利州事赵珏禽我思浪州商人,取金一碾,侵田一千余顷,故来仇杀。

liù yuè zhōng shū shěng bǐ bīng bù yuán wài láng ā lǐ wēn shā shū mì yuàn bǐ qiān hù liú yuán hēng tóng fù hú guǎng xíng shěng xún chá zhī

这句话大意是:”六月,中书省俾兵部员外郎阿里温沙,枢密院俾千户刘元亨,同赴湖广行省询察之。

yuán hēng děng qīn yì shàng zhōng xià yóu cūn xiāng shì de suǒ xún zhī jū mín nóng wǔ yòu qiǎn xià sī míng zhī zhōu huáng sōng shòu wǎng jí zhī wèi shì yuán lù shì zǐ tài shǐ zhī nú rán yì wèi zhī shì fǒu

这句话大意是:元亨等亲诣上、中、下由村,相视地所,询之居民农五,又遣下思明知州黄嵩寿往诘之,谓是阮盝世子太史之奴,然亦未知是否。

yú shì dié yù ān nán guó qí lüè yuē xī hàn zhì jiǔ jùn táng lì wǔ guǎn ān nán shí shēng jiào suǒ jí zhī de

这句话大意是:于是牒谕安南国,其略曰:“昔汉置九郡,唐立五管,安南实声教所及之地。

kuàng xiàn tú fèng gòng shàng xià zhī fēn sù míng

这句话大意是:况献图奉贡,上下之分素明;。

hòu wǎng báo lái huái fǔ zhī huì yì zhì

这句话大意是:厚往薄来,怀抚之惠亦至。

shèng cháo guǒ hé fù yú guì guó jīn hú zì zuò bù jìng huò yān sī qǐ

现代白话:圣朝果何负于贵国,今胡自作不靖,祸呢斯启。

suī yóu cūn zhī de suǒ xì zhì wēi ér guó jiā yú tú suǒ guān shén dà

这句话大意是:虽由村之地所系至微,而国家舆图所关甚大。

jiān zhī suǒ shā suǒ lǔ jiē cháo tíng xì jí biān hù shěng yuàn wèi gǎn zòu wén

这句话大意是:兼之所杀所虏,皆朝廷系籍编户,省院未敢奏闻。

rán wèi shěn bù guǐ zhī móu shuí shí zhǔ zhī

这句话大意是:然未审不轨之谋谁实主之?

ān nán huí dié yún biān bǐ shǔ qiè gǒu tōu bèi zì zuò bù jìng běn guó ān dé ér zhī

这句话大意是:”安南回牒云:“边鄙鼠窃狗偷辈,自作不靖,本国安得而知?

qiě yǐ huò lù xié zhì

这句话大意是:”且以货赂偕至。

yuán hēng fù dié zé ān nán shì cí bù shí què qí huò lù qiě yuē nán jīn xiàng chǐ guì guó yǐ wéi bǎo ér shǐ zhě yǐ bù tān wèi bǎo

这句话大意是:元亨复牒责安南饰辞不实,却其货赂,且曰:“南金、象齿,贵国以为宝,而使者以不贪为宝。

lái wù jiù fù huí shǐ qǐng shěn chá shì qíng míng yǐ gào wǒ

这句话大意是:来物就付回使,请审察事情,明以告我。

ér dào lǐ liáo yuǎn qíng cí xū dàn zhōng mò de qí yào lǐng

这句话大意是:”而道里辽远,情辞虚诞,终莫得其要领。

yuán hēng děng tuī yuán qí yóu yīn jiāo rén xiàng cháng qīn yǒng píng biān jìng jīn fù fǎng xiào chéng fēng

这句话大意是:元亨等推原其由:因交人向尝侵永平边境,今复仿效成风。

jiān wén yuán lù shì zǐ nǎi jiāo zhǐ bá hù zhī rén

这句话大意是:兼闻阮盝世子乃交趾跋扈之人。

wèi jīn zhī jì mò ruò qiǎn shǐ yù ān nán guī wǒ tǔ tián fǎn wǒ rén mín réng lìng dāng guó zhī rén zhèng qí jiāng jiè jiū qí zhǔ móu kāi xìn zhī rén lù yú jìng shàng shēn chì biān lì wú lìng qīn yuè

这句话大意是:为今之计,莫若遣使谕安南,归我土田,返我人民,仍令当国之人正其疆界,究其主谋,开衅之人戮于境上,申饬边吏毋令侵越。

què yú yǒng píng zhì zhài mù bīng shè guān tǒng lǐng gěi tián tǔ niú jù jīn zì gēng shí biān lì bù wu míng lì shǎng fá lìng qí huǎn jí shǒu wěi xiāng yìng rú cǐ zé biān jìng ān jìng yǒng bǎo wú yú

这句话大意是:却于永平置寨募兵,设官统领,给田土牛具,今自耕食,编立部伍,明立赏罚,令其缓急首尾相应,如此则边境安静,永保无虞。

shì wén yǒu zhǐ sì ān nán shǐ zhì jí yǐ yù zhī

这句话大意是:事闻,有旨,俟安南使至,即以谕之。

zì yán yòu chū yuán yǐ jí zhì zhì zhī mò jiāng yì níng mì gòng xiàn bù jué

这句话大意是:自延祐初元以及至治之末,疆埸宁谧,贡献不绝。

tài dìng yuán nián shì zǐ chén rì kuàng qiǎn péi chén mò jié fū děng lái gòng

这句话大意是:泰定元年,世子陈日爌遣陪臣莫节夫等来贡。

yì jì jiǔ jū yú è yáo shòu hú guǎng xíng shěng píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:益稷久居于鄂,遥授湖广行省平章政事;。

dàng chéng zōng cháo cì tián èr bǎi qǐng

这句话大意是:当成宗朝,赐田二百顷;。

wǔ zōng cháo jìn yín qīng róng lù dà fū jiā jīn zǐ guāng lù dài fu fù jiā yí tóng sān sī

这句话大意是:武宗朝,进银青荣禄大夫,加金紫光禄大夫,复加仪同三司。

wén zōng tiān lì èr nián xià yì jì zú shòu qī shí yǒu liù zhào cì qián wǔ qiān mín

这句话大意是:文宗天历二年夏,益稷卒,寿七十有六,诏赐钱五千缗。

zhì shùn yuán nián shì zhōng yì wáng

这句话大意是:至顺元年,谥忠懿王。

sān nián xià sì yuè shì zǐ chén rì huǒ fù qiǎn qí chén shān shì yán děng èr shí sì rén lái gòng fāng wù

这句话大意是:三年夏四月,世子陈日〈火阜〉遣其臣邓世延等二十四人来贡方物。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →