xiàn zōng
这句话大意是:◎宪宗。
xiàn zōng huán sù huáng dì huì méng gē ruì zōng tuō léi zhī zhǎng zǐ yě
这句话大意是:宪宗桓肃皇帝,讳蒙哥,睿宗拖雷之长子也。
mǔ yuē zhuāng shèng tài hòu qiè liè shì huì suō lǔ hé tiè ní
这句话大意是:母曰庄圣太后,怯烈氏,讳唆鲁禾帖尼。
suì wù chén shí èr yuè sān rì shēng dì
这句话大意是:岁戊辰,十二月三日生帝。
shí yǒu huáng hū dá bù zhī tiān xiàng zhě yán dì hòu bì dà guì gù yǐ méng gē wèi míng
这句话大意是:时有黄忽答部知天象者,言帝后必大贵,故以蒙哥为名。
méng gē huá yán zhǎng zǐ yě
这句话大意是:(蒙哥,华言长子也。
tài zōng zài qián dǐ yǎng yǐ wéi zi shǔ áng huī huáng hòu fǔ yù zhī
这句话大意是:)太宗在潜邸,养以为子,属昂灰皇后抚育之。
jì zhǎng wèi qǔ huǒ lǔ là bù nǚ huǒ lǐ chà wèi fēi fēn zhī bù mín
这句话大意是:既长,为娶火鲁剌部女火里差为妃,分之部民。
jí ruì zōng hōng nǎi mìng guī fān dǐ
这句话大意是:及睿宗薨,乃命归藩邸。
cóng zhēng fá lǚ lì qí gōng
这句话大意是:从征伐,屡立奇功。
cháng gōng qīn chá bù qí qiú bā chì mán táo yú hǎi dǎo
这句话大意是:尝攻钦察部,其酋八赤蛮逃于海岛。
dì wén jí jìn shī zhì qí de shì dà fēng guā hǎi shuǐ qù qí qiǎn kě dù
这句话大意是:帝闻,亟进师,至其地,适大风刮海水去,其浅可渡。
dì xǐ yuē cǐ tiān kāi dào yǔ wǒ yě
这句话大意是:帝喜曰:“此天开道与我也。
suì jìn tú qí zhòng qín bā chì mán mìng zhī guì bā chì mán yuē wǒ wèi yī guó zhǔ qǐ gǒu qiú shēng
这句话大意是:”遂进屠其众,擒八赤蛮,命之跪,八赤蛮曰:“我为一国主,岂苟求生?
qiě shēn fēi tuo hé yǐ guì rén wéi
现代白话:且身非驼,凭什么跪人为?
nǎi mìng qiú zhī
这句话大意是:”乃命囚之。
bā chì mán wèi shǒu zhě yuē wǒ zhī cuàn rù yú hǎi yǔ yú hé yì rán zhōng jiàn qín tiān yě
这句话大意是:八赤蛮谓守者曰:“我之窜入于海,与鱼何异,然终见擒,天也。
jīn shuǐ huí qī qiě zhì jūn yi zǎo hái
这句话大意是:今水回期且至,军宜早还。
dì wén zhī jí bān shī ér shuǐ yǐ zhì hòu jūn yǒu fú dù zhě
这句话大意是:”帝闻之,即班师,而水已至,后军有浮渡者。
fù yǔ zhū wáng bá dōu zhēng wò luō sī bù zhì yě liè zàn chéng gōng zì bó zhàn pò zhī
这句话大意是:复与诸王拔都征斡罗思部,至也烈赞城,躬自搏战,破之。
suì wù shēn dìng zōng bēng cháo tíng jiǔ wèi lì jūn zhōng wài xiōng xiōng xián zhǔ yì yú dì ér jì yú zhě zhòng yì wèi jué
这句话大意是:岁戊申,定宗崩,朝廷久未立君,中外汹汹,咸属意于帝,而觊觎者众,议未决。
zhū wáng bá dōu mù gē ā lǐ bù gē suō yì gē tū tǎ chá r dà jiàng wū liáng hé tái sù nǐ dài tiè mù dié r yě sù bù huā xián huì yú ā là tuō hū là wù zhī de bá dōu shǒu jiàn yì tuī dài
这句话大意是:诸王拔都木哥、阿里不哥、唆亦哥秃、塔察儿,大将兀良合台、速你带、帖木迭儿、也速不花,咸会于阿剌脱忽剌兀之地,拔都首建议推戴。
shí dìng zōng huáng hòu hǎi mí shī suǒ qiǎn shǐ zhě bā là zài zuò yuē xī tài zōng mìng yǐ huáng sūn shī liè mén wèi sì zhū wáng bǎi guān jiē yù wén zhī
这句话大意是:时定宗皇后海迷失所遣使者八剌在坐,曰:“昔太宗命以皇孙失烈门为嗣,诸王百官皆与闻之。
jīn shī liè mén gù zài ér yì yù tā shǔ jiāng zhì zhī hé de yé
这句话大意是:今失烈门故在,而议欲他属,将置之何地耶?
mù gē yuē tài zōng yǒu mìng shuí gǎn wéi zhī
这句话大意是:”木哥曰:“太宗有命,谁敢违之。
rán qián yì lì dìng zōng yóu huáng hòu tuō liè hū nǎi yǔ rǔ bèi wèi zhī shì zé wéi tài zōng zhī mìng zhě rǔ děng yě jīn shàng shuí jiù yé
现代白话:然前议立定宗,由皇后脱列忽乃与你辈为之,是则违太宗之命者,你等也,今尚谁咎耶?
bā là yǔ sè
这句话大意是:”八剌语塞。
wū liáng hé tái yuē méng gē cōng míng ruì zhī rén xián zhī zhī bá dōu zhī yì liáng shì
这句话大意是:兀良合台曰:“蒙哥聪明睿知,人咸知之,拔都之议良是。
bá dōu jí shēn lìng yú zhòng zhòng xī yīng zhī yì suì dìng
这句话大意是:”拔都即申令于众,众悉应之,议遂定。
yuán nián xīn hài xià liù yuè
这句话大意是:元年辛亥夏六月,。
xī fāng zhū wáng bié r gē tuō hā tiē mù ér
这句话大意是:西方诸王别儿哥、脱哈帖木儿,。
dōng fāng zhū wáng yě gǔ tuō hū yì sūn gē àn zhǐ dài tǎ chá r bié lǐ gǔ dài
这句话大意是:东方诸王也古、脱忽、亦孙哥、按只带、塔察儿、别里古带,。
xī fāng zhū dà jiàng bān lǐ chì děng
这句话大意是:西方诸大将班里赤等,。
dōng fāng zhū dà jiàng yě sù bù huā děng
这句话大意是:东方诸大将也速不花等,。
fù dà huì yú kuò tiè wù ā lán zhī de
这句话大意是:复大会于阔帖兀阿阑之地,。
gòng tuī dì jí huáng dì wèi yú wò nán hé
这句话大意是:共推帝即皇帝位于斡难河。
shī liè mén jí zhū dì nǎo hū děng xīn bù néng píng yǒu hòu yán
这句话大意是:失烈门及诸弟脑忽等心不能平,有后言。
dì qiǎn zhū wáng xù liè yǔ máng kě sā r shuài bīng chān zhī
这句话大意是:帝遣诸王旭烈与忙可撒儿帅兵觇之。
zhū wáng yě sù máng kě bù lǐ huǒ zhě děng hòu qī bù zhì qiǎn bù lián jí lǜ bīng bèi zhī
这句话大意是:诸王也速忙可、不里、火者等后期不至,遣不怜吉率兵备之。
suì gǎi gēng shù zhèng mìng huáng dì hū bì liè lǐng zhì měng gǔ hàn dì mín hù
这句话大意是:遂改更庶政:命皇弟忽必烈领治蒙古、汉地民户;。
qiǎn tǎ r wò lǔ bù chá qǐ là sài diǎn chì zhào bì děng yì yān jīng fǔ yù jūn mín
这句话大意是:遣塔儿、斡鲁不、察乞剌、赛典赤、赵璧等诣燕京,抚谕军民;。
yǐ máng gē sā r wèi duàn shì guān
这句话大意是:以忙哥撒儿为断事官;。
yǐ bèi lǔ hé zhǎng xuān fā hào lìng cháo jìn gòng xiàn jí nèi wài wén zòu zhū shì
这句话大意是:以孛鲁合掌宣发号令、朝觐贡献及内外闻奏诸事;。
yǐ huang wù r liú shǒu hé lín gōng què tǎng cáng ā lán dá r fù zhī
这句话大意是:以晃兀儿留守和林宫阙、帑藏,阿蓝答儿副之;。
yǐ yá là wǎ chì bù zhǐ r wò lǔ bù dǔ dá r děng chōng yān jīng děng chù xíng shàng shū shěng shì sài diǎn chì nì zǎn mǎ dīng zuǒ zhī
这句话大意是:以牙剌瓦赤、不只儿、斡鲁不、睹答儿等充燕京等处行尚书省事,赛典赤、匿昝马丁佐之;。
yǐ nè huái tǎ là hǎi má sù hū děng chōng bié shī bā lǐ děng chù xíng shàng shū shěng shì àn dōu là wù zūn ā hé mǎ yě de shā zuǒ zhī
这句话大意是:以讷怀、塔剌海、麻速忽等充别失八里等处行尚书省事,暗都剌兀尊、阿合马、也的沙佐之;。
yǐ ā r hún chōng ā wú hé děng chù xíng shàng shū shěng shì fǎ hé lǔ dīng nì zhǐ mǎ dīng zuǒ zhī
这句话大意是:以阿儿浑充阿毋河等处行尚书省事,法合鲁丁、匿只马丁佐之;。
yǐ chá hán yè le gàn tǒng liǎng huái děng chù měng gǔ hàn jūn yǐ dài dá r tǒng sì chuān děng chù měng gǔ hàn jūn yǐ hé lǐ tǒng tǔ fān děng chù měng gǔ hàn jūn jiē réng qián zhēng jìn
这句话大意是:以茶寒、叶了干统两淮等处蒙古、汉军,以带答儿统四川等处蒙古、汉军,以和里统土蕃等处蒙古、汉军,皆仍前征进;。
yǐ sēng hǎi yún zhǎng shì jiào shì yǐ dào shì li zhēn cháng zhǎng dào jiào shì
这句话大意是:以僧海云掌释教事,以道士李真常掌道教事。
yè sūn tuō àn zhǐ chàng jí zhǎo nán hé dá qū lián ā lǐ chū jí gāng gē dǎn ā sàn hū dōu lǔ děng wu chí liǎng duān zuò yòu zhū wáng wéi luàn bìng fú zhū
这句话大意是:叶孙脱、按只、畅吉、爪难、合答曲怜、阿里出及刚疙疸、阿散、忽都鲁等,务持两端,坐诱诸王为乱,并伏诛。
suì bān biàn yì shì yí yú guó zhōng fán cháo tíng jí zhū wáng làn fā pái yìn zhào zhǐ xuān mìng jǐn shōu zhī
这句话大意是:遂颁便益事宜于国中:凡朝廷及诸王滥发牌印、诏旨、宣命,尽收之;。
zhū wáng chí yì xǔ chéng sān mǎ yuǎn xíng yì bù guò sì
这句话大意是:诸王驰驿,许乘三马,远行亦不过四;。
zhū wáng bù dé shàn zhāo mín hù
这句话大意是:诸王不得擅招民户;。
zhū guān shǔ bù dé yǐ cháo jìn wèi míng fù liǎn mín cái
这句话大意是:诸官属不得以朝觐为名赋敛民财;。
mín liáng yuǎn shū zhě xǔ yú jìn cāng shū zhī
这句话大意是:民粮远输者,许于近仓输之。
ba zhù hé lín chéng yì qiān wǔ bǎi rén
这句话大意是:罢筑和林城役千五百人。
dōng yǐ yàn zhǐ jí dài wéi mìng qiǎn hé dān zhū zhī réng jí qí jiā
这句话大意是:冬,以宴只吉带违命,遣合丹诛之,仍籍其家。
èr nián rén zǐ chūn zhèng yuè xìng shī huī zhī de qiǎn qǐ dōu bù huā gōng mò lái jí r dōu qiè zhài
这句话大意是:二年壬子春正月,幸失灰之地,遣乞都不花攻末来吉儿都怯寨。
huáng tài hòu bēng
这句话大意是:皇太后崩。
xià zhu bi hé lín
这句话大意是:夏,驻跸和林。
fēn qiān zhū wáng yú gè suǒ gè dān yú bié shí bā lǐ de miè lǐ yú yè r de shí hé hǎi dōu yú hǎi yā lì dì bié r gē yú qǔ ér zhǐ de tuì tuì yú yè mì lì dì méng gē dōu jí tài zōng huáng hòu qǐ lǐ jí hū tiè ní yú kuò duān suǒ jū de zhī xi
这句话大意是:分迁诸王于各所:各丹于别石八里地,蔑里于叶儿的石河,海都于海押立地,别儿哥于曲儿只地,脱脱于叶密立地,蒙哥都及太宗皇后乞里吉忽帖尼于扩端所居地之西。
réng yǐ tài zōng zhū hòu fēi jiā zī fēn cì qīn wáng
这句话大意是:仍以太宗诸后妃家赀分赐亲王。
dìng zōng hòu jí shī liè mén mǔ yǐ yā ráng shì jué bìng cì sǐ zhé shī liè mén yě sù bèi lǐ děng yú méi tuō chì zhī de jìn gù hé zhǐ nà hū yě sūn tuō děng yú jūn yíng
这句话大意是:定宗后及失烈门母以厌禳事觉,并赐死,谪失烈门、也速、孛里等于没脱赤之地,禁锢和只、纳忽、也孙脱等于军营。
qiū qī yuè mìng hū bì liè zhēng dà lǐ zhū wáng tū ér huā sā lì zhēng yuān dú qiè de bù huā zhēng méi lǐ xī xù liè zhēng xī yù sù dān zhū guó
这句话大意是:秋七月,命忽必烈征大理,诸王秃儿花、撒立征身毒,怯的不花征没里奚,旭烈征西域素丹诸国。
zhào yù sòng jīng nán xiāng yáng fán chéng jūn zhōu zhū shǒu jiāng shǐ qiú fù
这句话大意是:诏谕宋荆南、襄阳、樊城、均州诸守将,使求附。
bā yuè hū bì liè cì lín táo mìng zǒng shuài wāng tián gē yǐ chéng lì zhōu wén yù wèi qǔ shǔ zhī jì
这句话大意是:八月,忽必烈次临洮,命总帅汪田哥以城利州闻,欲为取蜀之计。
dōng shí yuè mìng zhū wáng yě gǔ zhēng gāo lí
这句话大意是:冬十月,命诸王也古征高丽。
dì zhu bi yuè tiè gǔ hū lán zhī de
这句话大意是:帝驻跸月帖古忽阑之地。
shí dì yīn liè zhuì mǎ shāng bì bù shì cháo bǎi yú rì
这句话大意是:时帝因猎坠马伤臂,不视朝百余日。
shí yuè wù wǔ dà shè tiān xià
这句话大意是:十月戊午,大赦天下。
yǐ tiè gē kuò kuò shù děng zhǎng tǎng cáng
这句话大意是:以帖哥、阔阔术等掌帑藏;。
bèi lán hé là sūn zhǎng wò tuō
这句话大意是:孛阑合剌孙掌斡脱;。
ā hū chá zhǎng jì sì yī wū bǔ shì ā là bù huā fù zhī
这句话大意是:阿忽察掌祭祀、医巫、卜筮,阿剌不花副之。
zhū wáng hé là hōng
这句话大意是:诸王合剌薨。
yǐ zhǐ r wò dài zhǎng chuán yì suǒ xū bèi lǔ hé zhǎng bì dū chì xiě fā xuān zhào jí zhū sè mù guān zhí
这句话大意是:以只儿斡带掌传驿所需,孛鲁合掌必阇赤写发宣诏及诸色目官职。
xǐ zhū jiang wǔ bǎi hù xiū xíng gōng
这句话大意是:徙诸匠五百户修行宫。
shì suì jí hàn dì mín hù
这句话大意是:是岁,籍汉地民户。
zhū wáng xù liè hōng
这句话大意是:诸王旭烈薨。
sān nián guǐ chǒu chūn zhèng yuè wāng tián gē xiū zhì lì zhōu qiě tún tián shǔ rén mò gǎn qīn yì
这句话大意是:三年癸丑春正月,汪田哥修治利州,且屯田,蜀人莫敢侵轶。
dì liè yú qiè jiǎn yì hǎn zhī de
这句话大意是:帝猎于怯蹇义罕之地。
zhū wáng yě gǔ yǐ yuàn xí zhū wáng tǎ là r yíng
这句话大意是:诸王也古以怨袭诸王塔剌儿营。
dì suì huì zhū wáng yú wò nán hé běi cì yǔ shén hòu
这句话大意是:帝遂会诸王于斡难河北,赐予甚厚。
ba yě gǔ zhēng gāo lí bīng yǐ zhá là r dài wèi zhēng dōng yuán shuài
这句话大意是:罢也古征高丽兵,以札剌儿带为征东元帅。
qiǎn bì dū bié r gē kuò wò luō sī hù kǒu
这句话大意是:遣必阇别儿哥括斡罗思户口。
sān yuè dà bīng gōng hǎi zhōu shù jiāng wáng guó chāng nì zhàn yú chéng xià bài zhī huò dū tǒng yī rén
这句话大意是:三月,大兵攻海州,戍将王国昌逆战于城下,败之,获都统一人。
xià liù yuè mìng zhū wáng xù liè wù jí wū liáng hé tái děng shuài shī zhēng xī yù hā lǐ fā bā hā tǎ děng guó
这句话大意是:夏六月,命诸王旭烈兀及兀良合台等帅师征西域哈里发八哈塔等国。
yòu mìng tǎ tǎ er dài sā lǐ tǔ lǔ huā děng zhēng xīn dōu sī qiè shī mí r děng guó
这句话大意是:又命塔塔儿带撒里、土鲁花等征欣都思、怯失迷儿等国。
dì xìng huǒ ér hū nà yào bù r zhī de
这句话大意是:帝幸火儿忽纳要不儿之地。
zhū wáng bá dōu qiǎn tuō bì chá yì xíng zài qǐ mǎi zhū yín wàn dìng yǐ qiān dìng shòu zhī réng zhào yù zhī yuē tài zǔ tài zōng zhī cái ruò cǐ fèi yòng hé yǐ gěi zhū wáng zhī cì
现代白话:诸王拔都遣脱必察诣行在,乞买珠银万锭,以千锭授之,仍诏谕之曰:“太祖、太宗之财,若此费用,凭什么给诸王之赐!
wáng yi xiáng shěn zhī
这句话大意是:王宜详审之。
cǐ yín jiù chōng jīn hòu suì cì zhī shù
这句话大意是:此银就充今后岁赐之数。
qiū xìng jūn nǎo er
这句话大意是:”秋,幸军脑儿。
yǐ máng kě sā r wèi wàn hù hā dān wèi zhá lǔ huā chì
这句话大意是:以忙可撒儿为万户,哈丹为札鲁花赤。
jiǔ yuè hū bì liè cì tè là de fēn bīng sān dào yǐ jìn
这句话大意是:九月,忽必烈次忒剌地,分兵三道以进。
dōng shí èr yuè dà lǐ píng
这句话大意是:冬十二月,大理平。
dì zhu bi wāng jí dì
这句话大意是:帝驻跸汪吉地。
mìng zōng wáng yé hǔ yǔ hóng fú yuán tóng lǐng jūn zhēng gāo lí gōng bá hé shān dōng zhōu chūn zhōu sān jiǎo shān yáng gēn tiān lóng děng chéng
这句话大意是:命宗王耶虎与洪福源同领军征高丽,攻拔禾山、东州、春州、三角山、杨根、天龙等城。
shì suì duàn shì guān máng gē sā r zú
这句话大意是:是岁,断事官忙哥撒儿卒。
sì nián jiǎ yín chūn dì liè yú qiè jiǎn yì hǎn
这句话大意是:四年甲寅春,帝猎于怯蹇义罕。
xià xìng yuè r miè qiè tǔ zhī de
这句话大意是:夏,幸月儿灭怯土之地。
qiǎn zhá là yì r bù rén huǒ ér chì zhēng gāo lí
这句话大意是:遣札剌亦儿部人火儿赤征高丽。
qiū qī yuè zhào guān lì zhī fù cháo lǐ suàn qián liáng zhě xǔ zì shǒu bù gōng réng jìn yǐ hòu fú fèi
这句话大意是:秋七月,诏官吏之赴朝理算钱粮者,许自首不公,仍禁以后浮费。
dōng dà liè yú yě miè gàn hā lǐ yì hǎi zhī de
这句话大意是:冬,大猎于也灭干哈里义海之地。
hū bì liè hái zì dà lǐ liú wū liáng hé tái gōng zhū yí zhī wèi fù zhě rù jìn yú liè suǒ
这句话大意是:忽必烈还自大理,留兀良合台攻诸夷之未附者,入觐于猎所。
shì suì huì zhū wáng yú kē kē nǎo er zhī xi nǎi jì tiān yú rì yuè shān
这句话大意是:是岁,会诸王于颗颗脑儿之西,乃祭天于日月山。
chū jí xīn jūn
这句话大意是:初籍新军。
dì wèi dà chén qiú kě yǐ shèn gù fēng shǒu xián yú jiàng lüè zhě
现代白话:帝谓大臣,求能够慎固封守、闲于将略者。
zhuó shǐ shū zhēng xíng wàn hù pèi yǐ zhēn dìng xiāng wèi huái mèng zhū jūn zhù táng shān
这句话大意是:擢史枢征行万户,配以真定、相、卫、怀、孟诸军,驻唐、邓。
zhāng róu yí zhèn bó zhōu
这句话大意是:张柔移镇亳州。
quán wàn hù shǐ quán zhūn dèng zhōu
这句话大意是:权万户史权屯邓州。
zhāng róu qiǎn zhāng xìn jiāng bā hàn jūn shù yǐng zhōu
这句话大意是:张柔遣张信将八汉军戍颍州。
wáng ān guó jiāng sì qiān hù dù hàn nán shēn rù ér hái
这句话大意是:王安国将四千户渡汉南,深入而还。
zhāng róu yǐ lián suì qín bīng liǎng huái jiān yú liáng yùn zòu jù bó zhī lì
这句话大意是:张柔以连岁勤兵,两淮艰于粮运,奏据亳之利。
zhào róu lǜ shān qián bā jūn chéng ér shù zhī
这句话大意是:诏柔率山前八军,城而戍之。
róu yòu yǐ wō shuǐ běi ài qiǎn bù kě zhōu jūn jì bìng shè cáo pú wèi bó sù jiē bù zhì nǎi zhù yǒng lù zì bó dǐ biàn dī bǎi èr shí lǐ liú shēn ér bù néng zhù fù wèi qiáo shí wǔ huò guǎng bā shí chǐ héng yǐ èr bǎo shù zhī
这句话大意是:柔又以涡水北隘浅不可舟,军既病涉,曹、濮、魏、博粟皆不至,乃筑甬路自亳抵汴,堤百二十里,流深而不能筑,复为桥十五,或广八十尺,横以二堡戍之。
jūn zhōu zǒng guǎn sūn sì qiǎn rén jī là shū jiàng qiě qǐ yuán shǐ quán yǐ jīng jiá bèi sòng rén zhī yào suì yuán sì ér lái
这句话大意是:均州总管孙嗣遣人赍蜡书降,且乞援,史权以精甲备宋人之要,遂援嗣而来。
qí hòu xiāo jiàng zhōng xiǎn wáng méi dù róu yuán shī xìn gè shuài suǒ bù lái jiàng
这句话大意是:其后骁将钟显、王梅、杜柔、袁师信各帅所部来降。
wǔ nián yǐ mǎo chūn zhào zhēng bū qiàn qián gǔ
这句话大意是:五年乙卯春,诏征逋欠钱谷。
xià dì xìng yuè r miè qiè tǔ
这句话大意是:夏,帝幸月儿灭怯土。
qiū jiǔ yuè zhāng róu huì dà shuài yú fú lí
这句话大意是:秋九月,张柔会大帅于符离。
yǐ bǎi zhàng kǒu wèi sòng wǎng lái zhī dào kě róng wàn sōu suì zhù yǒng lù zì bó ér nán liù shí yú lǐ zhōng wèi héng jiāng bǎo
这句话大意是:以百丈口为宋往来之道,可容万艘,遂筑甬路,自亳而南六十余里,中为横江堡。
yòu yǐ lù dōng liù shí lǐ jiē shuǐ kě zhì sòng zhōu nǎi lì zhà shuǐ zhōng wéi mì zhì zhēn luó yú suǒ dá zhī lù yóu shì lù yì níng líng kǎo zhè chu qiū nán dùn wú sòng huàn chén cài yǐng xi jiē tōng yǐ
现代白话:又以路东六十里皆水,可致宋舟,乃立栅水中,惟密置侦逻于所达之路,由是鹿邑、宁陵、考、柘、楚丘、南顿无宋患,陈、蔡、颍、息皆通了。
shì suì gǎi mìng zhá là yǔ hóng fú yuán tóng zhēng gāo lí
这句话大意是:是岁,改命札剌与洪福源同征高丽。
hòu cǐ yòu lián sān suì gōng bá qí guāng zhōu ān chéng zhōng zhōu xuán fēng zhēn yuán jiǎ xiàng yù guǒ děng chéng
这句话大意是:后此又连三岁,攻拔其光州、安城、忠州、玄风、珍原、甲向、玉果等城。
liù nián bǐng chén chūn dà fēng qǐ běi fāng shā lì fēi yáng bái rì huì míng
这句话大意是:六年丙辰春,大风起北方,砂砾飞扬,白日晦冥。
dì huì zhū wáng bǎi guān yú yù r mò gē dōu zhī de shè yàn liù shí yú rì cì jīn bó yǒu chà réng dìng nǐ zhū wáng suì cì qián gǔ
这句话大意是:帝会诸王、百官于欲儿陌哥都之地,设宴六十余日,赐金帛有差,仍定拟诸王岁赐钱谷。
hū bì liè qiǎn méi r hé shí yì xíng zài suǒ zòu qǐng xù qiān nèi jùn hàn jūn cóng zhī
这句话大意是:忽必烈遣没儿合石诣行在所,奏请续签内郡汉军,从之。
xià sì yuè zhu bi yú tǎ mì r
这句话大意是:夏四月,驻跸于塔密儿。
wǔ yuè xìng xī là wù lǔ duo
这句话大意是:五月,幸昔剌兀鲁朵。
liù yuè tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:六月,太白昼见。
xìng yì r ā dá
这句话大意是:幸亦儿阿答。
zhū wáng yì sūn gē fù mǎ yě sù r děng qǐng fá sòng
这句话大意是:诸王亦孙哥、驸马也速儿等请伐宋。
dì yì yǐ sòng rén wéi mìng qiú shǐ huì yì fá zhī
这句话大意是:帝亦以宋人违命囚使,会议伐之。
qiū qī yuè mìng zhū wáng gè hái suǒ bù yǐ jū
这句话大意是:秋七月,命诸王各还所部以居。
zhū wáng tǎ chá r fù mǎ tiè lǐ gāi jūn guò dōng píng zhū chǔ lüè mín yáng shǐ dì wén qiǎn shǐ wèn zuì yóu shì zhū jūn wú fàn zhě
这句话大意是:诸王塔察儿、驸马帖里垓军过东平诸处,掠民羊豕,帝闻,遣使问罪,由是诸军无犯者。
shì suì bō lì guó wáng xì cuó fu yún nán qiú zhǎng mó hé luō cuó jí sù dān zhū guó lái jìn
这句话大意是:是岁,波丽国王细嵯甫、云南酋长摩合罗嵯及素丹诸国来觐。
wū liáng hé tái tǎo bái mán děng kè zhī
这句话大意是:兀良合台讨白蛮等,克之;。
suì zì xī bā r de hái zhì chóng qìng fǔ bài sòng jiāng zhāng dū tǒng
这句话大意是:遂自昔八儿地还至重庆府,败宋将张都统。
cì jīn lǚ zhī wén yī yī xí yín wǔ shí liǎng cǎi bó wàn èr bǎi pǐ yǐ lài jūn shì
这句话大意是:赐金缕织文衣一袭、银五十两、彩帛万二百匹,以赉军士。
dōng dì zhu bi ā tǎ hā tiè qǐ ér mán
这句话大意是:冬,帝驻跸阿塔哈帖乞儿蛮。
yǐ ā mù hé huí huí jiàng mín fēn cì zhū wáng bǎi guān
这句话大意是:以阿木河回回降民分赐诸王百官。
qī nián dīng sì chūn xìng hū lán yě ér jí
这句话大意是:七年丁巳春,幸忽阑也儿吉。
zhào zhū wáng chū shī zhēng sòng
这句话大意是:诏诸王出师征宋。
qǐ dōu bù huā děng tǎo mò lái jí r dōu qiè zhài píng zhī
这句话大意是:乞都不花等讨末来吉儿都怯寨,平之。
xià liù yuè yè tài zǔ xíng gōng jì qí gǔ fù huì yú qiè lǔ lián zhī de hái xìng yuè r miè qiè tǔ
这句话大意是:夏六月,谒太祖行宫,祭旗鼓,复会于怯鲁连之地,还幸月儿灭怯土。
qiū zhu bi yú jūn nǎo er shāi mǎ rǔ jì tiān
这句话大意是:秋,驻跸于军脑儿,酾马乳祭天。
jiǔ yuè chū shī nán zhēng
这句话大意是:九月,出师南征。
yǐ fù mǎ là zhēn zhī zǐ qǐ wèi dá lǔ huā chì zhèn shǒu wò luō sī réng cì mǎ sān bǎi yáng wǔ qiān
这句话大意是:以驸马剌真之子乞为达鲁花赤,镇守斡罗思,仍赐马三百、羊五千。
huí hú xiàn shuǐ jīng pén zhēn zhū sǎn děng wù kě zhí yín sān wàn yú dìng
这句话大意是:回鹘献水精盆、珍珠伞等物,可直银三万余锭。
dì yuē fāng jīn bǎi xìng pí bì suǒ jí zhě qián ěr zhèn dú yǒu cǐ hé wéi
现代白话:帝曰:“方今百姓疲弊,所急者钱你,朕独有此何为?
què zhī
这句话大意是:”却之。
sài diǎn chì yǐ wéi yán dì shāo cháng qí zhí qiě jìn qí wù fù yǒu suǒ xiàn
这句话大意是:赛典赤以为言,帝稍偿其直,且禁其勿复有所献。
zōng wáng tǎ chá r lǜ zhū jūn nán zhēng wéi fán chéng lín yǔ lián yuè nǎi bān shī
这句话大意是:宗王塔察儿率诸军南征,围樊城,霖雨连月,乃班师。
yuán shuài bǔ lín jí jūn zì dèng zhōu lüè dì suì dù hàn jiāng
这句话大意是:元帅卜邻吉军自邓州略地,遂渡汉江。
dōng shí yī yuè wū liáng hé tái fá jiāo zhǐ bài zhī rù qí guó
这句话大意是:冬十一月,兀良合台伐交趾,败之,入其国。
ān nán zhǔ chén rì jiǒng cuàn hǎi dǎo suì bān shī
这句话大意是:安南主陈日煚窜海岛,遂班师。
qiǎn ā lán dá r tuō yīn náng jiā tái děng yì shǎn xī děng chǔ lǐ suàn qián gǔ
这句话大意是:遣阿蓝答儿、脱因、囊加台等诣陕西等处理算钱谷。
dōng dì dù mò nán zhì yú yù lóng zhàn
这句话大意是:冬,帝度漠南,至于玉龙栈。
hū bì liè jí zhū wáng ā lǐ bù gē bā lǐ tǔ chū mù hā r yù lóng tǎ shī xī liè jí gōng zhǔ tuō miè gān děng lái yíng dà yàn jì ér gè qiǎn guī suǒ bù
这句话大意是:忽必烈及诸王阿里不哥、八里土、出木哈儿、玉龙塔失、昔烈吉、公主脱灭干等来迎,大燕,既而各遣归所部。
bā nián wù wǔ chūn zhèng yuè shuò xìng yě lǐ běn duo hā zhī de shòu cháo hè
这句话大意是:八年戊午春正月朔,幸也里本朵哈之地,受朝贺。
èr yuè chén rì jiǒng chuán guó yú zhǎng zǐ guāng bǐng
这句话大意是:二月,陈日煚传国于长子光昺。
guāng bǐng qiǎn xù yǔ qí guó rén yǐ fāng wù lái jiàn wū liáng hé tái sòng yì xíng zài suǒ
这句话大意是:光昺遣婿与其国人以方物来见,兀良合台送诣行在所。
zhū wáng xù liè wù tǎo huí huí hā lǐ fā píng zhī qín qí wáng qiǎn shǐ lái xiàn jié
这句话大意是:诸王旭烈兀讨回回哈里发,平之,禽其王,遣使来献捷。
dì liè yú yě lǐ hǎi yá zhī de
这句话大意是:帝猎于也里海牙之地。
shī nán zhēng cì yú hé
这句话大意是:师南征,次于河。
shì bīng hé yǐ tǔ fù zhī ér dù
这句话大意是:适冰合,以土覆之而渡。
dì zì jiāng fá sòng yóu xī shǔ yǐ rù
这句话大意是:帝自将伐宋,由西蜀以入。
mìng zhāng róu cóng hū bì liè zhēng è qū háng zhōu
这句话大意是:命张柔从忽必烈征鄂,趋杭州。
mìng tǎ chá gōng jīng shān fēn sòng bīng lì
这句话大意是:命塔察攻荆山,分宋兵力。
sòng sì chuān zhì zhì shǐ pú zé zhī gōng chéng dū niǔ lín lǜ shī yǔ zhàn bài zhī
这句话大意是:宋四川制置使蒲泽之攻成都,纽邻率师与战,败之;。
jìn gōng yún dǐng shān shǒu jiāng yáo mǒu děng yǐ zhòng xiāng jì lái jiàng
这句话大意是:进攻云顶山,守将姚某等以众相继来降。
zhào yǐ niǔ lín wèi dōu yuán shuài
这句话大意是:诏以纽邻为都元帅。
dì yóu dōng shèng dù hé
这句话大意是:帝由东胜渡河。
qiǎn cān zhī zhèng shì liú tài píng kuò xìng yuán hù kǒu
这句话大意是:遣参知政事刘太平括兴元户口。
sān yuè mìng hóng chá qiū lǜ shī cóng zhá là tóng zhēng gāo lí
这句话大意是:三月,命洪茶丘率师从札剌同征高丽。
xià sì yuè zhu bi liù pán shān zhū jùn xiàn shǒu lìng lái jìn
这句话大意是:夏四月,驻跸六盘山,诸郡县守令来觐。
fēng zhōu qiān hù guō suì zòu qǐng xù qiān jūn qiān rén xiū zhì jīn zhōu cóng zhī
这句话大意是:丰州千户郭燧奏请续签军千人修治金州,从之。
shì shí jūn sì wàn hào shí wàn fēn sān dào ér jìn dì yóu lǒng zhōu rù sàn guān zhū wáng mò gē yóu yáng zhōu rù mǐ cāng guān bèi lǐ yì wàn hù yóu yú guān rù miǎn zhōu
这句话大意是:是时,军四万,号十万,分三道而进:帝由陇州入散关,诸王莫哥由洋州入米仓关,孛里义万户由渔关入沔州。
yǐ míng ān dá r wèi tài fù shǒu jīng zhào
这句话大意是:以明安答儿为太傅,守京兆。
zhào zhēng yì dōu xíng shěng li tǎn bīng tǎn lái yán yì dōu nán běi yào chōng bīng bù kě chè
这句话大意是:诏征益都行省李璮兵,璮来言:“益都南北要冲,兵不可撤。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
tǎn hái jī hǎi zhōu lián shuǐ děng chù
这句话大意是:璮还,击海州、涟水等处。
wǔ yuè huáng zǐ ā sù dài yīn liè dú qí shāng mín jia dì jiàn ràng zhī suì tà jìn shì shù rén
这句话大意是:五月,皇子阿速带因猎独骑伤民稼,帝见让之,遂挞近侍数人。
shì zú yǒu bá mín cōng zhě jí zhǎn yǐ xùn
这句话大意是:士卒有拔民葱者,即斩以徇。
yóu shì qiū háo mò gǎn fàn
这句话大意是:由是秋毫莫敢犯。
réng cì suǒ jīng jùn shǒu gè yǒu chà
这句话大意是:仍赐所经郡守各有差。
qiū qī yuè liú zī zhòng yú liù pán shān lǜ bīng yóu bǎo jī gōng zhòng guì shān suǒ zhì zhé píng
这句话大意是:秋七月,留辎重于六盘山,率兵由宝鸡攻重贵山,所至辄平。
bā yuè xīn chǒu tǎn yǔ sòng rén zhàn shā sòng shī dài jìn
这句话大意是:八月辛丑,璮与宋人战,杀宋师殆尽。
jiǔ yuè zhu bi hàn zhōng
这句话大意是:九月,驻跸汉中。
dōu yuán shuài niǔ lín liú mì lǐ huǒ zhě liú hēi mǎ děng shǒu chéng dū xī lǜ yú bīng dù mǎ hú qín sòng zhì zhì shǐ zhāng shí suì qiǎn shí zhāo yù kǔ zhú ài shí dùn
这句话大意是:都元帅纽邻留密里火者、刘黑马等守成都,悉率余兵渡马湖,禽宋制置使张实,遂遣实招谕苦竹隘,实遁。
dōng shí yuè rén wǔ dì cì bǎo fēng
这句话大意是:冬十月壬午,帝次宝峰。
guǐ wèi rú lì zhōu guān qí chéng chí bìng fēi shēn gù yǐ wāng tián gē néng shǒu shǔ bù gǎn fàn cì zhī jiǔ jiǎng yù zhī
这句话大意是:癸未,如利州,观其城池并非深固,以汪田哥能守,蜀不敢犯,赐卮酒奖谕之。
dì dù jiā líng jiāng zhì bái shuǐ jiāng mìng tián gē zào fú liáng yǐ jì liáng chéng cì tián gē děng jīn bó yǒu chà
这句话大意是:帝渡嘉陵江,至白水江,命田哥造浮梁以济,梁成,赐田哥等金帛有差。
dì zhu bi jiàn mén
这句话大意是:帝驻跸剑门。
wù zǐ gōng kǔ zhú ài pí jiàng zhào zhòng qiè xiàn dōng nán mén shī rù yǔ qí shǒu jiāng yáng lì zhàn bài zhī shā lì zhòng jiē bēn kuì
这句话大意是:戊子,攻苦竹隘,裨将赵仲窃献东南门,师入,与其守将杨立战,败之,杀立,众皆奔溃。
zhào wú fàn zhào zhòng jiā shǔ réng cì zhòng yī mào xǐ yú lóng qìng
这句话大意是:诏毋犯赵仲家属,仍赐仲衣帽,徙于隆庆。
jǐ hài huò zhāng shí zhī jiě zhī
这句话大意是:己亥,获张实,支解之。
cì tián gē yù dài jí kào shǎng shì zú liú jīng bīng wǔ bǎi shǒu zhī
这句话大意是:赐田哥玉带及犒赏士卒,留精兵五百守之。
qiǎn shǐ zhāo yù lóng zhōu
这句话大意是:遣使招谕龙州。
dì zhì gāo fēng
这句话大意是:帝至高峰。
gēng zǐ wéi cháng níng shān shǒu jiāng wáng zuǒ pí jiàng xú xīn děng lǜ bīng chū zhàn bài zhī
这句话大意是:庚子,围长宁山,守将王佐、裨将徐昕等率兵出战,败之。
shí yī yuè jǐ yǒu dì dū jūn xiān gōng é dǐng bǎo
这句话大意是:十一月己酉,帝督军先攻鹅顶堡。
rén zǐ lì zhàn yú wàng xǐ mén
这句话大意是:壬子,力战于望喜门。
bó mù sòng zhī xiàn wáng zhòng yóu é dǐng bǎo chū jiàng
这句话大意是:薄暮,宋知县王仲由鹅顶堡出降。
shì yè pò qí chéng wáng zuǒ sǐ yān
现代白话:是夜破其城,王佐死呢。
guǐ chǒu zhū zuǒ zhī zǐ jí xú xīn děng sì shí yú rén
这句话大意是:癸丑,诛佐之子及徐昕等四十余人。
yǐ péng tiān xiáng wèi dá lǔ huā chì zhì qí shì wáng zhòng fù zhī
这句话大意是:以彭天祥为达鲁花赤治其事,王仲副之。
bǐng chén jìn gōng dà huò shān shǒu jiāng yáng dà yuān jiàng mìng dà yuān wèi sì chuān shì láng réng yǐ qí bīng cóng
这句话大意是:丙辰,进攻大获山,守将杨大渊降,命大渊为四川侍郎,仍以其兵从。
gēng wǔ cì hé xī kǒu qiǎn xiāo qí lüè qīng jū shān
这句话大意是:庚午,次和溪口,遣骁骑略青居山。
shì yuè lóng zhōu wáng zhī fǔ jiàng
这句话大意是:是月,龙州王知府降。
zhū wáng mò gē dōu gōng lǐ yì shān bù kè zhū wáng tǎ chá r lüè dì zhì jiāng ér hái bìng huì yú xíng zài suǒ
这句话大意是:诸王莫哥都攻礼义山不克,诸王塔察儿略地至江而还,并会于行在所。
mìng hū bì liè tǒng zhū lù měng gǔ hàn jūn fá sòng
这句话大意是:命忽必烈统诸路蒙古、汉军伐宋。
shí èr yuè rén wǔ yáng dà yuān lǜ suǒ bù bīng yǔ wāng tián gē fēn jī xiàng rú děng xiàn
这句话大意是:十二月壬午,杨大渊率所部兵与汪田哥分击相如等县。
dōu yuán shuài niǔ lín gōng jiǎn zhōu yǐ sòng xiáng jiàng zhāng wēi lǜ zhòng wèi xiān fēng
这句话大意是:都元帅纽邻攻简州,以宋降将张威率众为先锋。
yǐ yǒu dì cì yú yùn shān
这句话大意是:乙酉,帝次于运山。
dà yuān qiǎn rén zhāo xiáng qí shǒu jiāng zhāng dà yuè réng yǐ dà yuè wèi yuán shuài
这句话大意是:大渊遣人招降其守将张大悦,仍以大悦为元帅。
shī zhì qīng jū shān pí jiàng liú yuān děng shā dū tǒng duàn yuán jiàn jiàng
这句话大意是:师至青居山,裨将刘渊等杀都统段元鉴降。
gēng yín qiǎn shǐ zhāo yù wèi fù
这句话大意是:庚寅,遣使招谕未附。
dīng yǒu lóng zhōu shǒu xiàn jiàng
这句话大意是:丁酉,隆州守县降。
jǐ hài dà liáng shān shǒu jiāng pú yuán guī jiàng
这句话大意是:己亥,大良山守将蒲元圭降。
zhào zhū jūn wú fú lüě
这句话大意是:诏诸军毋俘掠。
guǐ mǎo gōng yā zhōu bá zhī
这句话大意是:癸卯,攻雅州,拔之。
shí quán shǒu jiāng zhào shùn jiàng
这句话大意是:石泉守将赵顺降。
jiǎ chén qiǎn sòng rén jìn guó bǎo zhāo yù hé zhōu shǒu jiāng wáng jiān jiān cí zhī guó bǎo suì guī
这句话大意是:甲辰,遣宋人晋国宝招谕合州守将王坚,坚辞之,国宝遂归。
shì suì huáng zǐ biàn dōu hōng yú jí hé zhī nán
这句话大意是:是岁,皇子辨都薨于吉河之南。
jiǔ nián jǐ wèi chūn zhèng yuè yǐ sì shuò zhu bi zhòng guì shān běi zhì jiǔ dà huì yīn wèn zhū wáng fù mǎ bǎi guān yuē jīn zài sòng jìng xià shǔ qiě zhì rǔ děng qí wèi kě jū fǒu hu
现代白话:九年己未春正月乙巳朔,驻跸重贵山北,置酒大会,因问诸王、驸马、百官曰:“今在宋境,夏暑且至,你等其谓可居否吗?
zhá là yì r bù rén tuō huan yuē nán tǔ zhàng lì shàng yi běi hái suǒ huò rén mín wěi lì zhì zhī biàn
这句话大意是:”札剌亦儿部人脱欢曰:“南土瘴疠,上宜北还,所获人民,委吏治之便。
ā r là bù rén bā lǐ chì yuē tuō huan qiè chén yuàn wǎng jū yān
现代白话:”阿儿剌部人八里赤曰:“脱欢怯,臣愿往居呢。
dì shàn zhī
这句话大意是:”帝善之。
wù shēn jìn guó bǎo guī cì xiá kǒu wáng jiān zhuī huán shā zhī
这句话大意是:戊申,晋国宝归次峡口,王坚追还杀之。
zhū wáng mò gē dōu fù gōng qú zhōu lǐ yì shān yè là tū lǔ xióng gōng bā zhōu píng liáng shān
这句话大意是:诸王莫哥都复攻渠州礼义山,曳剌秃鲁雄攻巴州平梁山。
dīng mǎo dà yuān qǐng gōng hé zhōu fú nán nǚ bā wàn yú
这句话大意是:丁卯,大渊请攻合州,俘男女八万余。
èr yuè bǐng zǐ dì xī lǜ zhū bīng dù jī zhǎo tān zhì shí zǐ shān
这句话大意是:二月丙子,帝悉率诸兵渡鸡爪滩,至石子山。
dīng chǒu dū zhū jūn zhàn chéng xià
这句话大意是:丁丑,督诸军战城下。
xīn sì gōng yī zì chéng
这句话大意是:辛巳,攻一字城。
guǐ wèi gōng zhèn xī mén
这句话大意是:癸未,攻镇西门。
sān yuè gōng dōng xīn mén qí shèng mén zhèn xī mén xiǎo bǎo
这句话大意是:三月,攻东新门、奇胜门、镇西门小堡。
xià sì yuè bǐng zǐ dà léi yǔ fán èr shí rì
这句话大意是:夏四月丙子,大雷雨凡二十日。
yǐ wèi gōng hù guó mén
这句话大意是:乙未,攻护国门。
dīng yǒu yè dēng wài chéng shā sòng bīng shén zhòng
这句话大意是:丁酉,夜登外城,杀宋兵甚众。
wǔ yuè lǚ gōng bù kè
这句话大意是:五月,屡攻不克。
liù yuè dīng sì wāng tián gē fù xuǎn bīng yè dēng wài chéng mǎ jūn zhài shā zhài zhǔ jí shǒu chéng zhě
这句话大意是:六月丁巳,汪田哥复选兵夜登外城马军寨,杀寨主及守城者。
wáng jiān lǜ bīng lái zhàn
这句话大意是:王坚率兵来战。
chí míng yù yǔ tī zhé hòu jūn bù kè jìn ér zhǐ
这句话大意是:迟明,遇雨,梯折,后军不克进而止。
shì yuè dì bù yù
这句话大意是:是月,帝不豫。
qiū qī yuè xīn hài liú jīng bīng sān qiān shǒu zhī yú xī gōng chóng qìng
这句话大意是:秋七月辛亥,留精兵三千守之,余悉攻重庆。
guǐ hài dì bēng yú diào yú shān shòu wǔ shí yǒu èr zài wèi jiǔ nián
这句话大意是:癸亥,帝崩于钓鱼山,寿五十有二,在位九年。
zhuī shì huán sù huáng dì miào hào xiàn zōng
这句话大意是:追谥桓肃皇帝,庙号宪宗。
dì gāng míng xióng yì chén duàn ér guǎ yán bù lè yàn yǐn bù hǎo chǐ mí suī hòu fēi bù xǔ zhī guò zhì
这句话大意是:帝刚明雄毅,沉断而寡言,不乐燕饮,不好侈靡,虽后妃不许之过制。
chū tài zōng cháo qún chén shàn quán zhèng chū duō mén
这句话大意是:初,太宗朝,群臣擅权,政出多门。
zhì shì fán yǒu zhào zhǐ dì bì qīn qǐ cǎo gēng yì shù sì rán hòu xíng zhī
这句话大意是:至是,凡有诏旨,帝必亲起草,更易数四,然后行之。
yù qún chén shén yán cháng yù zhǐ yuē ěr bèi ruò de zhèn jiǎng yù zhī yán jí zhì qì jiāo yì zhì qì jiāo yì ér zāi huò yǒu bù suí zhì zhě hu
现代白话:御群臣甚严,尝谕旨曰:“你辈若得朕奖谕之言,即志气骄逸,志气骄逸,而灾祸有不随至者吗?
ěr bèi qí jiè zhī
现代白话:你辈其戒之。
xìng xǐ tián liè zì wèi zūn zǔ zōng zhī fǎ bù dǎo xí tā guó suǒ wéi
这句话大意是:”性喜畋猎,自谓遵祖宗之法,不蹈袭他国所为。
rán kù xìn wū xí bǔ shì zhī shù fán xíng shì bì jǐn kòu zhī dài wú xū rì zhōng bù zì yàn yě
这句话大意是:然酷信巫觋卜筮之术,凡行事必谨叩之,殆无虚日,终不自厌也。