hé qú èr
这句话大意是：◎河渠二。
huáng hé
这句话大意是：○黄河。
huáng hé zhī shuǐ qí yuán yuǎn ér gāo qí liú dà ér jí qí wéi huàn yú zhōng guó zhě mò shén yān qián shǐ zài hé jué zhī huàn xiáng yǐ
现代白话：黄河之水，其源远而高，其流大而疾，其为患于中国者莫甚呢，前史载河决之患详了。
shì zǔ zhì yuán jiǔ nián qī yuè wèi huī lù xīn xiāng xiàn guǎng yíng cāng nán hé běi àn jué wǔ shí yú bù
这句话大意是：世祖至元九年七月，卫辉路新乡县广盈仓南河北岸决五十余步。
bā yuè yòu bēng yī bǎi bā shí sān bù qí shì wèi yǐ qù cāng zhǐ sān shí bù
这句话大意是：八月，又崩一百八十三步，其势未已，去仓止三十步。
yú shì wěi dōu shuǐ jiān chéng mǎ liáng bì yǔ běn lù guān tóng yì xiāng shì chà dīng fū bìng lì xiū wán zhī
这句话大意是：于是委都水监丞马良弼与本路官同诣相视，差丁夫并力修完之。
èr shí wǔ nián biàn liáng lù yáng wǔ xiàn zhū chǔ hé jué èr shí èr suǒ piāo dàng mài hé fáng shè wěi xuān wèi sī dū běn lù chāi fū xiū zhì
这句话大意是：二十五年，汴梁路阳武县诸处河决二十二所，漂荡麦禾房舍，委宣慰司督本路差夫修治。
chéng zōng dà dé sān nián wǔ yuè
这句话大意是：成宗大德三年五月，。
hé nán shěng yán hé jué pú kǒu r děng chù
这句话大意是：河南省言：“河决蒲口儿等处，。
jìn guī dé fǔ shù jùn
这句话大意是：浸归德府数郡，。
bǎi xìng bèi zāi
这句话大意是：百姓被灾，。
chà guān xiū zhù jì liào
这句话大意是：差官修筑计料，。
hé xiū qī dī èr shí wǔ chù
这句话大意是：合修七堤二十五处，。
gòng cháng sān wàn jiǔ qiān jiǔ shí èr bù
这句话大意是：共长三万九千九十二步，。
zǒng yòng wěi sì shí wàn sì qiān shù
这句话大意是：总用苇四十万四千束，。
jìng chǐ zhuāng èr wàn sì qiān qī bǎi èr shí zhū
这句话大意是：径尺桩二万四千七百二十株，。
yì fū qī qiān jiǔ bǎi èr rén
这句话大意是：役夫七千九百二人。
wǔ zōng zhì dà sān nián shí yī yuè hé běi hé nán dào lián fǎng sī yán
这句话大意是：武宗至大三年十一月，河北河南道廉访司言：。
huáng hé jué yì qiān lǐ méng hài jìn chéng guō piào shì lú huài hé jià bǎi xìng yǐ lí qí dú
这句话大意是：黄河决溢，千里蒙害，浸城郭，漂室庐坏禾稼，百姓已罹其毒。
rán hòu fǎng qiú xiū zhì zhī fāng ér qiě zhòng yì fēn yún hù chén lì hài dāng shì zhě yí huò bù jué bì xū shàng qǐng cháo shěng bǐ zhì yì dìng qí hài zī dà suǒ wèi bù yù yǐ rán zhī bì
这句话大意是：然后访求修治之方，而且众议纷纭，互陈利害，当事者疑惑不决，必须上请朝省，比至议定，其害滋大，所谓不预已然之弊。
dà dǐ huáng hé fú cáo zhī shí shuǐ shì shì huǎn guān zhī bù zú wéi hài yī yù lín liáo tuān làng xùn měng
这句话大意是：大抵黄河伏槽之时，水势似缓，观之不足为害，一遇霖潦，湍浪迅猛。
zì mèng jīn yǐ dōng tǔ xìng shū báo jiān dài shā lǔ yòu shī dǎo xiè zhī fāng bēng kuì jué yì kě chì zú ér dài
这句话大意是：自孟津以东，土性疏薄，兼带沙卤，又失导泄之方，崩溃决溢，可翅足而待。
jìn suì bó yǐng zhī mín xìng hé běi xǐ yǒu sī bù néng yuǎn lǜ shī yú guī huà shǐ bēi luò xī wèi lù dì
这句话大意是：近岁亳、颍之民，幸河北徙，有司不能远虑，失于规画，使陂泺悉为陆地。
dōng zhì qǐ xiàn sān shui yì kǒu bō hé wèi sān fēn shā qí shì gài yì yǒu nián
这句话大意是：东至杞县三氵义口，播河为三，分杀其势，盖亦有年。
wǎng suì guī dé dà kāng jiàn yán xiāng cì yān sè nán běi èr shui yì suì shǐ sān hé zhī shuǐ hé ér wèi yī xià liú jì bù tōng chàng zì rán shàng yì wèi zāi
这句话大意是：往岁归德、大康建言，相次湮塞南北二氵义，遂使三河之水合而为一，下流既不通畅，自然上溢为灾。
yóu shì guān zhī shì zì duó fēn xiè zhī lì gù qí shàng xià jué yì zhì jīn mò chú
这句话大意是：由是观之，是自夺分泄之利，故其上下决溢，至今莫除。
jí jīn shuǐ shì qū xià yǒu fù jù yě liáng shān zhī yì gài hé xìng qiān xǐ wú cháng gǒu bù wéi yuǎn jì yù fáng bù chū shù nián cáo pú jì yùn méng hài bì yǐ
现代白话：即今水势趋下，有复钜野、梁山之意，盖河性迁徙无常，苟不为远计预防，不出数年，曹、濮、济、郓蒙害必了。
jīn zhī suǒ wèi zhì shuǐ zhě tú ěr yì lùn fēn yún xián wú liáng cè shuǐ jiān zhī guān jì fēi jīng xuǎn zhī hé zhī lì hài zhě bǎi wú yī èr
现代白话：今之所谓治水者，徒你议论纷纭，咸无良策，水监之官，既非精选，知河之利害者百无一二。
suī měi nián lèi yì ér zhì míng wéi xún hé tú yīng gù shì wèn dì xíng zhī gāo xià zé měng bù zhī
这句话大意是：虽每年累驿而至，名为巡河，徒应故事，问地形之高下，则懵不知；。
fǎng shuǐ shì zhī lì bìng zé fēi suǒ xí
这句话大意是：访水势之利病，则非所习。
jì wú shí cái yòu bù jīng liàn
这句话大意是：既无实才，又不经练。
nǎi huò wàng xīng shì duān láo mín dòng zhòng zǔ nì shuǐ xìng fān wèi hòu huàn
这句话大意是：乃或妄兴事端，劳民动众，阻逆水性，翻为后患。
wèi jīn zhī jì mò ruò yú biàn liáng zhì dōu shuǐ fèn jiān miào xuǎn lián gàn shēn zhì shuǐ lì zhī rén zhuān zhí qí rèn liàng cún yuán shù pín wèi xún shì jǐn qí fáng hù kě shū zhě shū zhī kě yīn zhě yīn zhī kě fáng zhě fáng zhī
这句话大意是：为今之计，莫若于汴梁置都水分监，妙选廉干、深知水利之人，专职其任，量存员数，频为巡视，谨其防护，可疏者疏之，可堙者堙之，可防者防之。
zhí zhǎng jì zhuān zé shì gōng kě lì
这句话大意是：职掌既专，则事功可立。
jiào zhī hé yǐ jué yì mín yǐ bèi hài rán hòu lǔ mǎng xiū zhì yǐ láo mín zhě wū kě tóng rì ér yǔ zāi
现代白话：较之河已决溢，民已被害，然后卤莽修治以劳民者，乌可同日而语啊？
yú shì shěng lìng dōu shuǐ jiān yì jiǎn zhào dà dé shí nián zhēng yuè shěng chén zòu zhǔn zuó dōu shuǐ jiān shēng zhèng sān pǐn tiān guān èr yuán zhù fēn jiān yìn xún shì yù hé xiū quē kuì shū qiǎn sè jìn mín chuán yuè cì luàn xíng zhě jīn nǐ jiù lìng fēn xún tí diǎn xiū zhì
这句话大意是：于是省令都水监议，检照大德十年正月省臣奏准，昨都水监升正三品，添官二员，铸分监印，巡视御河，修缺溃，疏浅涩，禁民船越次乱行者，今拟就令分巡提点修治。
běn jiān yì huáng hé fàn zhǎng zhǐ shì yī shì nán yù huì tōng hé yǒu bà chǎn cáo yùn fēn jiān shǒu zhì wéi bǐ
这句话大意是：本监议：“黄河泛涨，止是一事，难与会通河有坝阐漕运分监守治为比。
xiān wèi yù hé tiān guān jiàng yìn jiān tí diǎn huáng hé ruò shǐ zhuān yī fēn jiān zài bǐ zé yǒu fáng yù hé gōng shì
这句话大意是：先为御河添官降印，兼提点黄河，若使专一，分监在彼，则有妨御河公事。
kuàng huáng hé yǐ yǒu jū gāi yǒu sī zhèng guān tí diào zì jīn mò ruò fēn jiān guān lì yǐ shí yuè wǎng yǔ gè chù guān sī xún shì quē pò kuài jì gōng wù dū zhì bǐ nián zhōng wán lái chūn fēn jiān xīn guān zhì zé yī yī jiāo gē rán hòu dài hái zhù bù xiāng wù
这句话大意是：况黄河已有拘该有司正官提调，自今莫若分监官吏以十月往，与各处官司巡视缺破，会计工物督治，比年终完，来春分监新官至，则一一交割，然后代还，庶不相误。
gōng bù zhào dà dé jiǔ nián huáng hé jué xǐ bī jìn biàn liáng jī zhì jìn mò
这句话大意是：工部照大德九年黄河决徙，逼近汴梁，几至浸没。
běn chǔ guān sī quán yí kāi pì dǒng pén kǒu fēn rù ba hé yǐ shā qí shì suì shǐ zhèng hé shuǐ huǎn bìng qū zhī liú
这句话大意是：本处官司权宜开辟董盆口，分入巴河，以杀其势，遂使正河水缓，并趋支流。
yuán ba hé jiù ài bù zú tūn fú míng nián jí qiǎn xiāo dōu shuǐ děng bì sè ér qí shì yù dà zú wú chéng gōng zhì lián nián wéi hài nán zhì guī dé zhū chǔ běi zhì jǐ níng dì fēn zhì jīn bù xī
这句话大意是：缘巴河旧隘不足吞伏，明年急遣萧都水等闭塞，而其势愈大，卒无成功，致连年为害，南至归德诸处，北至济宁地分，至今不息。
běn bù yì huáng hé wéi hài nán tóng yú shuǐ yù wèi jīng yuǎn zhī jì fēi yòng tōng zhī gǔ jīn shuǐ lì zhī rén zhuān rèn qí shì zhōng wú bǔ yì
这句话大意是：本部议：“黄河为害，难同余水，欲为经远之计，非用通知古今水利之人专任其事，终无补益。
hé nán xiàn sī suǒ yán xiáng xī jīn dōu shuǐ jiān bié wú tā jiàn zhǐ yī jiù lì yì nǐ wèi dāng
这句话大意是：河南宪司所言详悉，今都水监别无他见，止依旧例议拟未当。
rú liàng shè guān jīng xuǎn lián gàn fèng gōng shēn zhì dì xíng shuǐ shì zhě zhuān rèn hé fáng zhī zhí wǎng lái xún shì yǐ shí shū sāi zhù kě chú hài
这句话大意是：如量设官，精选廉干奉公、深知地形水势者，专任河防之职，往来巡视，以时疏塞，庶可除害。
shěng zhǔn lìng dōu shuǐ fèn jiān guān zhuān zhì hé huàn rèn mǎn jiāo dài
这句话大意是：”省准令都水分监官专治河患，任满交代。
rén zōng yán yòu yuán nián bā yuè hé nán děng chù xíng zhōng shū shěng yán huáng hé hé lù jiù shuǐ pō wū chí duō wèi shì jiā suǒ jù hū yù fàn yì shuǐ wú suǒ guī suì zhì wéi hài
这句话大意是：仁宗延祐元年八月，河南等处行中书省言：“黄河涸露旧水泊污池，多为势家所据，忽遇泛溢，水无所归，遂致为害。
yóu cǐ guān zhī fēi hé fàn rén rén zì fàn zhī
这句话大意是：由此观之，非河犯人，人自犯之。
nǐ chà zhī shuǐ lì dōu shuǐ jiān guān yǔ xíng shěng lián fǎng sī tóng xiāng shì kě yǐ shū pì dī zhàng bǐ zhì fàn yì xiān jiā xiū zhì yòng lì shǎo ér chéng gōng duō
现代白话：拟差知水利都水监官，与行省廉访司同相视，能够疏辟堤障，比至泛溢，先加修治，用力少而成功多。
yòu biàn liáng lù huī zhōu zhū chǔ jué pò hé kǒu shù shí nèi kāi fēng xiàn xiǎo huáng cūn jì huì yuè dī yī dào dōu shuǐ fèn jiān xiū zhù zhàng shuǐ dī yàn suǒ nǐ bù yī
这句话大意是：又汴梁路睢州诸处，决破河口数十，内开封县小黄村计会月堤一道，都水分监修筑障水堤堰，所拟不一。
yi wěi qǐng xíng shěng guān yǔ běn dào xiàn sī biàn liáng lù dōu shuǐ fèn jiān guān jí zhōu xiàn zhèng guān qīn lì àn yàn cóng cháng jiǎng yì
这句话大意是：宜委请行省官与本道宪司、汴梁路都水分监官及州县正官，亲历按验，从长讲议。
yóu shì wěi tài cháng chéng guō fèng zhèng qián dōu shuǐ jiān chéng biān chéng wù dōu shuǐ jiān qīng duǒ er zhǐ hé nán xíng shěng shí yòu chéng běn dào lián fǎng fù shǐ zhàn mù chì biàn liáng pàn guān zhāng chéng zhí shàng zì hé yīn xià zhì chén zhōu yǔ jū gāi zhōu xiàn guān yī tóng yán hé xiāng shì
这句话大意是：”由是委太常丞郭奉政、前都水监丞边承务、都水监卿朵儿只、河南行省石右丞、本道廉访副使站木赤、汴梁判官张承直，上自河阴，下至陈州，与拘该州县官一同沿河相视。
kāi fēng xiàn xiǎo huáng cūn hé kǒu cè liáng bǐ jiù qiǎn jiǎn liù chǐ
这句话大意是：开封县小黄村河口，测量比旧浅减六尺。
chén liú tōng xǔ tài kāng jiù yǒu pú wěi zhī de hòu yīn bì sè xī hé tǎ hé zhū shuǐ kǒu yǐ biàn zhǒng shì gù tā chǔ lián nián kuì jué
这句话大意是：陈留、通许、太康旧有蒲苇之地，后因闭塞西河、塔河诸水口，以便种莳，故他处连年溃决。
gè guān gōng yì zhì shuǐ zhī dào wéi dāng shùn qí xìng zhī zì rán
这句话大意是：各官公议：“治水之道，惟当顺其性之自然。
cháng wén dà hé zì yáng wǔ zuò chéng yóu bái mǎ hé jiān dōng běi rù hǎi lì nián jì jiǔ qiān xǐ bù cháng
这句话大意是：尝闻大河自阳武、胙城由白马河间东北入海，历年既久，迁徙不常。
měi suì fàn yì liǎng àn shí yǒu chōng jué qiáng wèi bì sè zhèng jí nóng máng kē zhuāng shāo fā dīng fū dòng zhì shù wàn suǒ fèi bù kě shèng jì qí bì duō duān jùn xiàn áo áo mín bù liáo shēng
这句话大意是：每岁泛溢两岸，时有冲决，强为闭塞，正及农忙，科桩梢，发丁夫，动至数万，所费不可胜纪，其弊多端，郡县嗷嗷，民不聊生。
gài huáng hé shàn qiān xǐ wéi yi shùn xià shū xiè
这句话大意是：盖黄河善迁徙，惟宜顺下疏泄。
jīn xiāng shì shàng zì hé yīn xià dǐ guī dé jīng xià shuǐ zhǎng shén yú cháng nián yǐ xiǎo huáng kǒu fēn xiè zhī gù bìng wú chōng jué cǐ qí míng yàn yě
这句话大意是：今相视上自河阴，下抵归德，经夏水涨，甚于常年，以小黄口分泄之故，并无冲决，此其明验也。
xiáng shì chén zhōu zuì wéi dī wā bīn hé zhī de jīn suì mài hé bù shōu mín jī tè shèn yù wèi zhěng jiù nài xià liú wú kě shū zhī chù
这句话大意是：详视陈州，最为低洼，濒河之地，今岁麦禾不收，民饥特甚，欲为拯救，奈下流无可疏之处。
ruò jiāng xiǎo huáng cūn hé kǒu bì sè bì yí huàn lín jùn
这句话大意是：若将小黄村河口闭塞，必移患邻郡；。
jué shàng liú nán àn zé biàn liáng bèi hài
这句话大意是：决上流南岸，则汴梁被害；。
jué xià liú běi àn zé shān dōng kě yōu
这句话大意是：决下流北岸，则山东可忧。
shì nán liǎng quán dāng yí xiǎo jiù dà
这句话大意是：事难两全，当遗小就大。
rú miǎn chén cūn chà shuì zhèn qí jī mín chén liú tōng xǔ tài kāng xiàn bèi zāi zhī jiā yī lì qǔ kān zhèn xù qí xiǎo huáng cūn hé kǒu réng jiù tōng liú wài jù xiū zhù yuè dī bìng zhàng shuǐ dī bì hé kǒu bié nán nǐ yì
这句话大意是：如免陈村差税，赈其饥民，陈留、通许、太康县被灾之家，依例取勘赈恤，其小黄村河口仍旧通流外，据修筑月堤，并障水堤，闭河口，别难拟议。
yú shì fán biàn liáng suǒ xiá zhōu xiàn hé dī huò yǐ xiū zhì jí dāng shū tōng yǔ bǔ zhù zhě tiáo liè jù bèi
这句话大意是：”于是凡汴梁所辖州县河堤，或已修治，及当疏通与补筑者，条列具备。
zhì wǔ nián zhēng yuè hé běi hé nán dào lián fǎng fù shǐ ào tún yán jìn nián hé jué qǐ xiàn xiǎo huáng cūn kǒu tāo tāo nán liú mò néng yù è chén yǐng bīn hé gāo yú zhī dì jìn mò bǎi xìng liú sàn
这句话大意是：至五年正月，河北河南道廉访副使奥屯言：“近年河决杞县小黄村口，滔滔南流，莫能御遏，陈、颍濒河膏腴之地浸没，百姓流散。
jīn shuǐ pò biàn chéng yuǎn wú shù lǐ tǎng zhí lín yǔ shuǐ yì cāng cù hé yǐ fáng yù
现代白话：今水迫汴城，远无数里，傥值霖雨水溢，仓卒凭什么防御！
fāng jīn nóng xì yi wèi jiǎng jiū shǐ shuǐ guī gù dào dá yú jiāng huái bù wéi chén yǐng zhī mín de suì qí shēng qiè kǒng jiāng lái jìn guàn biàn chéng qí hài fěi qīng
这句话大意是：方今农隙，宜为讲究，使水归故道，达于江、淮，不惟陈、颍之民得遂其生，窃恐将来浸灌汴城，其害匪轻。
yú shì dà sī nóng sī xià dū shuǐ jiān yí wén biàn liáng fēn jiān xiū zhì zì liù nián èr yuè shí yī rì xīng gōng zhì sān yuè jiǔ rì gōng bì zǒng jì běi zhì huái gē dǎn liǎng jiù dī nán zhì yáo wù biàn dī tōng cháng èr shí lǐ èr bǎi sì shí sān bù
这句话大意是：”于是大司农司下都水监移文汴梁分监修治，自六年二月十一日兴工，至三月九日工毕，总计北至槐疙疸两旧堤，南至窑务汴堤，通长二十里二百四十三步。
chuàng xiū hù chéng dī yī dào zhǎng qī qiān sì bǎi sì shí sān bù xià dì xiū dī xià guǎng shí liù bù shàng guǎng sì bù gāo yī zhàng liù shí chǐ wèi yī gōng
这句话大意是：创修护城堤一道，长七千四百四十三步，下地修堤，下广十六步，上广四步，高一丈，六十尺为一工。
dī dōng èr shí bù wài qǔ tǔ nèi hé gōu qī chù shēn qiǎn gāo xià kuò xiá bù yī jì gōng èr shí wǔ wàn sān qiān liù bǎi bā shí yòng fu bā qiān sì bǎi wǔ shí sān chú fēng yǔ fáng gōng sān shí rì bì
这句话大意是：堤东二十步外取土，内河沟七处，深浅高下阔狭不一，计工二十五万三千六百八十，用夫八千四百五十三，除风雨妨工，三十日毕。
nèi liú shuǐ hé gōu nán běi kuò èr shí bù shuǐ shēn wǔ chǐ
这句话大意是：内流水河沟，南北阔二十步，水深五尺。
hé nèi xiū dī dǐ kuò èr shí sì bù shàng guǎng bā bù gāo yī zhàng wǔ chǐ jī shí èr wàn chǐ qǔ tǔ shāo yuǎn sì shí chǐ wèi yī gōng jì sān wàn gōng yòng fu bǎi rén
这句话大意是：河内修堤，底阔二十四步，上广八步，高一丈五尺，积十二万尺，取土稍远，四十尺为一工，计三万工，用夫百人。
měi bù yòng dà zhuāng èr jì sì shí gè zhǎng yī zhàng èr chǐ jìng sì cùn
这句话大意是：每步用大桩二，计四十，各长一丈二尺，径四寸。
měi bù zá cǎo qiān shù jì èr wàn
这句话大意是：每步杂草千束，计二万。
měi bù qiān zhuāng sì jì bā shí gè zhǎng bā chǐ jìng sān cùn
这句话大意是：每步签桩四，计八十，各长八尺，径三寸。
shuǐ shǒu èr shí mù jiàng èr dà chuán èr sōu tī yī fù shéng suǒ bì bèi
这句话大意是：水手二十，木匠二，大船二艘，梯一副，绳索毕备。
qī nián qī yuè biàn liáng lù yán yíng zé xiàn liù yuè shí yī rì hé jué tǎ hǎi zhuāng dōng dī shí bù yú héng dī liǎng chóng yòu quē shù chù
这句话大意是：七年七月，汴梁路言：“荥泽县六月十一日河决塔海庄东堤十步余，横堤两重，又缺数处。
èr shí sān rì yè kāi fēng xiàn sū cūn jí qī lǐ sì fù jué èr chù
这句话大意是：二十三日夜，开封县苏村及七里寺复决二处。
běn shěng píng zhāng zhàn mǎ chì qīn lǜ běn lù jí dōu shuǐ jiān guān bìng gōng xiū zhù yú zhì zhì yuán nián zhēng yuè xīng gōng xiū dī àn sì shí liù chù gāi yì yī bǎi èr shí wǔ wàn liù qiān sì bǎi jiǔ shí sì gōng fán yòng fu sān wàn yī qiān sì bǎi yī shí sān rén
这句话大意是：”本省平章站马赤亲率本路及都水监官，并工修筑，于至治元年正月兴工，修堤岸四十六处，该役一百二十五万六千四百九十四工，凡用夫三万一千四百一十三人。
wén zōng zhì shùn yuán nián liù yuè cáo zhōu jì yīn xiàn hé fáng guān běn xiàn yǐn hǎo chéng wù yán liù yuè wǔ rì wèi jiā dào kǒu huáng hé jiù dī jiāng jué bù kě xiū zhù yǐ cǐ chà mù mín fu chuàng xiū hù shuǐ yuè dī dōng xī cháng sān bǎi jiǔ bù xià kuò liù bù gāo yī zhàng
这句话大意是：文宗至顺元年六月，曹州济阴县河防官本县尹郝承务言：“六月五日，魏家道口黄河旧堤将决，不可修筑，以此差募民夫，创修护水月堤，东西长三百九步，下阔六步，高一丈。
yòu yuán shuǐ shì hàn màn fù yú jìn běi zhù yuè dī dōng xī zhǎng yī qiān yú bù xià guǎng jiǔ bù qí gōng wèi jìng
这句话大意是：又缘水势瀚漫，复于近北筑月堤，东西长一千余步，下广九步，其功未竟。
zhì èr shí yī rì shuǐ hū fàn yì xīn jiù sān dī yī shí xián jué míng rì wài dī fù huài jí lǜ mín bì sè ér tuān liú xùn měng yǒu shé shí chū méi yú zhōng suǒ xià zhuāng tǔ yī sǎo wú yí
这句话大意是：至二十一日，水忽泛溢，新旧三堤一时咸决，明日外堤复坏，急率民闭塞，而湍流迅猛，有蛇时出没于中，所下桩土，一扫无遗。
yòu jiù dī suì jiǔ duō yǒu quē huài chāi fū bìng gōng zhù chéng èr shí yú bù
这句话大意是：又旧堤岁久，多有缺坏，差夫并工筑成二十余步。
qí wèi jiā dào kǒu quē dī dōng xī wǔ bǎi yú bù shēn èr zhàng yú wài dī quē kǒu dōng xī zhǎng sì bǎi yú bù
这句话大意是：其魏家道口缺堤，东西五百余步，深二丈余，外堤缺口，东西长四百余步。
yòu mò zǐ kǒu hù shuǐ dī dī báo bù zú yù shuǐ dōng xī zhǎng yī qiān wǔ bǎi bù
这句话大意是：又磨子口护水堤，低薄不足御水，东西长一千五百步。
wèi jiā dào kǒu zú wèi yì xiū xiān chāi fū bǔ zhù
这句话大意是：魏家道口卒未易修，先差夫补筑。
mò zǐ kǒu qī yuè shí liù rì xīng gōng èr shí bā rì gōng bì
这句话大意是：磨子口七月十六日兴工，二十八日工毕。
èr shí èr rì àn shì zhì zhū cóng mǎ tóu xi jiù dī quē huài dōng xī zhǎng yī bǎi qī shí yú bù jì liào dī wài tiē zhù wǔ bù zēng gāo yī zhàng èr chǐ yǔ jiù dī děng shàng guǎng èr bù
这句话大意是：二十二日，按视至朱从马头西，旧堤缺坏，东西长一百七十余步，计料堤外贴筑五步，增高一丈二尺，与旧堤等，上广二步。
yú mò zǐ kǒu xiū dī fū nèi zhāi chà sān bǎi yī shí rén yú shì yuè èr shí sān rì rù yì zhì rùn qī yuè sì rì gōng bì
这句话大意是：于磨子口修堤夫内，摘差三百一十人，于是月二十三日入役，至闰七月四日工毕。
hǎo chéng wù yòu yán wèi jiā dào kǒu zhuān gù děng cūn quē pò dī yàn lèi xià zhuāng tǔ chōng xǐ bù cún ruò fù bì zhù yuán quē dī zhōu huí jiē ní nào rén bù kě jū jiān wú qǔ tǔ zhī chù
这句话大意是：”郝承务又言：“魏家道口砖堌等村，缺破堤堰，累下桩土，冲洗不存，若复闭筑，缘缺堤周回皆泥淖，人不可居，兼无取土之处。
yòu pèi jùn ān lè děng bǎo qù suì hàn zāi jīn fù shuǐ lào piào hé jià huài shì lú mín jiē quē shí nán yú chà qiàn
这句话大意是：又沛郡安乐等保，去岁旱灾，今复水涝，漂禾稼，坏室庐，民皆缺食，难于差倩。
qí bù jīng shuǐ hài cūn bǎo mín rén xiān yǐ biàn chà bǔ zhù huáng jiā qiáo mò zǐ kǒu zhū chǔ dī yàn shì nán zhòng yì
这句话大意是：其不经水害村保民人，先已遍差补筑黄家桥、磨子口诸处堤堰，似难重役。
rú hou qiū liáng shuǐ tuì qiàn fu xiū lǐ zhù sū mín lì
这句话大意是：如候秋凉水退，倩夫修理，庶苏民力。
jīn chōng pò xīn jiù dī qī chù gòng zhǎng yī wàn èr qiān èr bǎi èr shí bā bù xià guǎng shí èr bù shàng guǎng sì bù gāo yī zhàng èr chǐ jì yòng fu liù qiān sān bǎi sì rén zhuāng jiǔ bǎi jiǔ shí wěi bó yī qiān sān bǎi èr shí cǎo yī wàn liù qiān wǔ shù
这句话大意是：今冲破新旧堤七处，共长一万二千二百二十八步，下广十二步，上广四步，高一丈二尺，计用夫六千三百四人，桩九百九十，苇箔一千三百二十，草一万六千五束。
liù shí chǐ wèi yī gōng wú fēng yǔ fáng gōng dù wǔ shí rì kě bì
这句话大意是：六十尺为一工，无风雨妨工，度五十日可毕。
běn xiàn zhǔn yán zhì bā yuè sān shí rì chà fu èr qiān sì bǎi èr shí guān qǐng hǎo chéng wù dū yì
这句话大意是：”本县准言，至八月三十日差夫二千四百二十，关请郝承务督役。
hǎo chéng wù yòu yán jiǔ yuè sān rì xīng gōng xiū zhù zhì shí bā rì dà fēng shí jiǔ rì yǔ èr shí sì rì fù yǔ yuán cǐ xīn mǎ tóu sūn jiā dào kǒu zhàng shuǐ dī yàn yòu huài jì gōng yì bèi yú yuán shù yí wén běn xiàn tiān chà èr qiān rén tóng zhù
这句话大意是：郝承务又言：“九月三日兴工修筑，至十八日大风，十九日雨，二十四日复雨，缘此辛马头、孙家道口障水堤堰又坏，计工役倍于元数，移文本县，添差二千人同筑。
èr shí liù rì yuán yǔ chéng wǔ dìng táo èr xiàn fēn zhù wèi jiā dào kǒu bā bǎi èr shí bù xiū wán
这句话大意是：二十六日，元与成武定、陶二县分筑魏家道口八百二十步修完。
shí yuè èr rì zhì xīn mǎ tóu sūn jiā dào kǒu cóng shí yòu liàng yuán quē dī nán běi kuò yī bǎi sì shí bù nèi shuǐ de wǔ shí bù shēn zhě zhì èr zhàng qiǎn zhě bù xià bā jiǔ chǐ yī yuán liào yòng zhuāng bó bǔ zhù zhì qī rì wán
这句话大意是：十月二日，至辛马头、孙家道口，从实又量元缺堤，南北阔一百四十步，内水地五十步，深者至二丈，浅者不下八九尺，依元料用桩箔补筑，至七日完。
yòu yú běn chǔ chuàng zhù yuè dī yī dào xī běi dōng nán xié zhǎng yī qiān liù bǎi èr shí qī bù nèi chéng wǔ dìng táo fēn zhù yī bǎi wǔ shí bù shí zhù yī qiān sì bǎi qī shí qī bù wài yǒu yuán liào gù tóu wèi jiā dào kǒu wài dī wèi zhù
这句话大意是：又于本处创筑月堤一道，西北东南斜长一千六百二十七步，内成武、定陶分筑一百五十步，实筑一千四百七十七步，外有元料堌头魏家道口外堤未筑。
jí yù xīng gōng yuán dōng hán tǔ dòng nǐ hou lái chūn bìng gōng xiū lǐ guān mín liǎng biàn
这句话大意是：即欲兴工，缘冬寒土冻，拟候来春，并工修理，官民两便。
jì zhōu hé
这句话大意是：济州河。
jì zhōu hé zhě xīn kāi yǐ tōng cáo yùn yě
这句话大意是：济州河者，新开以通漕运也。
shì zǔ zhì yuán shí qī nián qī yuè gěng cān zhèng ā lǐ shàng shū zòu wèi yáo yǎn yán kāi hé shì lìng ā hé mǎ yǔ qí jiù chén jí yì yǐ chāo wàn dìng wèi yōng zhí réng gěi liáng shí
这句话大意是：世祖至元十七年七月，耿参政、阿里尚书奏：“为姚演言开河事，令阿合马与耆旧臣集议，以钞万锭为佣直，仍给粮食。
shì zǔ cóng zhī
这句话大意是：”世祖从之。
shí bā nián jiǔ yuè zhōng shū chéng xiàng huǒ lǔ huǒ sūn děng zòu yáo zǒng guǎn děng yán qǐng miǎn yì dōu zī lái níng hǎi sān zhōu yī suì fù rù zhé yōng zhí yǐ wéi kāi hé zhī yòng
这句话大意是：十八年九月，中书丞相火鲁火孙等奏：“姚总管等言，请免益都、淄莱、宁海三州一岁赋，入折佣直，以为开河之用。
píng zhāng ā hé mǎ yǔ zhū lǎo chén yì yǐ wéi yī suì mín fù suī duō jiào zhī guān gěi yōng zhí xíng zhī shén biàn
这句话大意是：平章阿合马与诸老臣议，以为一岁民赋虽多，较之官给佣直，行之甚便。
suì cóng zhī
这句话大意是：”遂从之。
shí yuè huǒ lǔ huǒ sūn děng zòu ā bā shī suǒ kāi hé jīng jì zhōu ér qí de yòu yǒu yī hé bàng yǒu mín tián kāi zhī shén biàn
这句话大意是：十月，火鲁火孙等奏：“阿八失所开河，经济州，而其地又有一河，傍有民田，开之甚便。
chén děng yì ruò kāi cǐ hé ā bā shī suǒ guǎn yī fāng tún tián yi yí zhī tā chǔ bù zǔ shuǐ shì
这句话大意是：臣等议，若开此河，阿八失所管一方屯田，宜移之他处，不阻水势。
shì zǔ lìng yí zhī
这句话大意是：”世祖令移之。
shí èr yuè chà ào lǔ chì liú dōu shuǐ jí jīng suàn shù zhě yī rén gěi xuān chà yìn wǎng jì zhōu dìng kāi hé fū yì lìng dà míng wèi zhōu xīn fù jūn yì wǎng zhù gōng
这句话大意是：十二月，差奥鲁赤、刘都水及精算数者一人，给宣差印，往济州，定开河夫役，令大名、卫州新附军亦往助工。
sān shí yī nián yù shǐ tái yán jiāo lái hǎi dào qiǎn sè bù néng xíng zhōu
这句话大意是：三十一年，御史台言：“胶、莱海道浅涩，不能行舟。
tái guān yù sù tiē mù r zòu ā bā shī suǒ kāi hé shěng qiǎn yá yì sù shī lái wèi cáo chuán fàn hé zé shī shǎo fàn hǎi zé sǔn duō
这句话大意是：”台官玉速帖木儿奏：“阿八失所开河，省遣牙亦速失来，谓漕船泛河则失少，泛海则损多。
jì ér cáo chén náng jiā wàn hù sūn wěi yòu yán cáo hǎi zhōu jí qiě biàn
这句话大意是：”既而漕臣囊加、万户孙伟又言：“漕海舟疾且便。
yòu chéng mài shù dīng yòu zòu wò nú wù nú fán sān yí wén yán ā bā shī suǒ kāi hé yì shǎo sǔn duō bù biàn zhuǎn cáo
这句话大意是：”右丞麦术丁又奏：“斡奴兀奴凡三移文，言阿八失所开河，益少损多，不便转漕。
shuǐ shǒu jūn rén èr wàn zhōu qiān sōu jiàn xián bù yòng rú de zhī kě suì cáo bǎi wàn shí
这句话大意是：水手军人二万，舟千艘，见闲不用，如得之，可岁漕百万石。
zuó fèng zhǐ hou máng gǔ lái gòng yì hǎi dào biàn zé ā bā shī hé kě fèi
这句话大意是：昨奉旨，候忙古来共议，海道便，则阿八失河可废。
jīn máng gǔ yǐ zì hǎi dào yùn liáng huí yǒu yī èr nán rén zì yuàn yùn liáng wàn dàn yǐ xǔ zhī
这句话大意是：今忙古已自海道运粮回，有一二南人自愿运粮万石，已许之。
náng jiā sūn wàn hù fù qǐng yòng jūn yàn shì hǎi yùn shěng yuàn guān jì zhòng yì ā bā shī hé yáng yòng shuǐ shǒu wǔ qiān jūn wǔ qiān chuán qiān sōu bì yáng zhōu shěng jiào xí cáo yùn
这句话大意是：”囊加、孙万户复请用军验试海运，省院官暨众议：“阿八失河扬用水手五千、军五千、船千艘，畀扬州省教习漕运。
jīn nǐ yǐ cǐ shuǐ shǒu jūn rén jiù yòng píng luán chuán cóng lì jīn hǎi cáo yùn
这句话大意是：今拟以此水手军人，就用平滦船，从利津海漕运。
shì zǔ cóng zhī
这句话大意是：”世祖从之。
ā bā shī suǒ kāi hé suì fèi
这句话大意是：阿八失所开河遂废。
fǔ hé
这句话大意是：滏河。
fǔ hé zhě yǐn fǔ shuǐ yǐ tōng míng zhōu chéng háo zhě yě
这句话大意是：滏河者，引滏水以通洺州城濠者也。
zhì yuán wǔ nián shí yuè míng cí lù yán míng zhōu chéng zhōng jǐng quán xián kǔ jū mín shí yòng duō zuò jí qiě sǐ zhě zhòng
这句话大意是：至元五年十月，洺磁路言：“洺州城中，井泉咸苦，居民食用，多作疾，且死者众。
qǐng shū dí jiù qú zhì bà zhá yǐn fǔ shuǐ fèn guàn míng zhōu chéng háo yǐ jì mín yòng
这句话大意是：请疏涤旧渠，置坝闸，引滏水分灌洺州城濠，以济民用。
jì huì hé qú dōng xī zhǎng jiǔ bǎi bù kuò liù chǐ shēn sān chǐ èr chǐ wèi gōng yì gōng sì bǎi qī shí wǔ mín zì bèi yòng qì suì èr cì fàng zhá qiě bù fáng cáo shì
这句话大意是：计会河渠东西长九百步，阔六尺，深三尺，二尺为工，役工四百七十五，民自备用器，岁二次放闸，且不妨漕事。
zhōng shū shěng zhǔn qí yán
这句话大意是：”中书省准其言。
guǎng jì qú
这句话大意是：广济渠。
guǎng jì qú zài huái mèng lù yǐn qìn shuǐ yǐ dá yú hé
这句话大意是：广济渠在怀孟路，引沁水以达于河。
shì zǔ zhōng tǒng èr nián tí jǔ wáng yǔn zhōng dà shǐ yáng duān rén fèng zhào kāi hé qú fán mù fu qiān liù bǎi wǔ shí yī rén nèi yǒu xiāng hé wéi fu zhě tōng jì shǐ shuǐ zhī jiā liù qiān qī bǎi yú hù yī bǎi sān shí yú rì gōng bì
这句话大意是：世祖中统二年，提举王允中、大使杨端仁奉诏开河渠，凡募夫千六百五十一人，内有相合为夫者，通计使水之家六千七百余户，一百三十余日工毕。
suǒ xiū shí yàn zhǎng yī bǎi yú bù kuò sān shí yú bù gāo yī zhàng sān chǐ
这句话大意是：所修石堰，长一百余步，阔三十余步，高一丈三尺。
shí dòu mén qiáo gāo èr zhàng zhǎng shí bù kuò liù bù
这句话大意是：石斗门桥，高二丈，长十步，阔六步。
qú sì dào cháng kuò bù yī jì liù bǎi qī shí qī lǐ jīng jì yuán hé nèi hé yáng wēn wǔ zhì wǔ xiàn cūn fāng jì sì bǎi liù shí sān chù qú chéng shén yì yú mín míng yuē guǎng jì
这句话大意是：渠四道，长阔不一，计六百七十七里，经济源、河内、河阳、温、武陟五县，村坊计四百六十三处，渠成甚益于民，名曰广济。
sān nián bā yuè zhōng shū shěng chén hū lǔ bù huā děng zòu guǎng jì qú sī yán qìn shuǐ qú chéng jīn yǐ yàn gōng fēn shuǐ kǒng jiǔ yuǎn quán háo qīn duó
这句话大意是：三年八月，中书省臣忽鲁不花等奏：“广济渠司言，沁水渠成，今已验工分水，恐久远权豪侵夺。
nǎi xià zhào yī běn sī suǒ dìng shuǐ fēn yǐ hòu zhū rén wú de qīn duó
这句话大意是：”乃下诏依本司所定水分，已后诸人毋得侵夺。
zhì wén zōng tiān lì sān nián sān yuè huái qìng lù tóng zhī ā hé mǎ yán tiān jiǔ kàng hàn xià mài kū gǎo qiū gǔ zhǒng bù rù tǔ mín kuì yú shí
这句话大意是：至文宗天历三年三月，怀庆路同知阿合马言：“天久亢旱，夏麦枯槁，秋谷种不入土，民匮于食。
jìn yīn fǎng wèn qí lǎo
这句话大意是：近因访问耆老，。
xián chēng dān shuǐ jiāo gài jìn shān tián tǔ
这句话大意是：咸称丹水浇溉近山田土，。
jū mín shēn de qí lì
这句话大意是：居民深得其利，。
yǒu qìn shuǐ yì kě gài tián
这句话大意是：有沁水亦可溉田，。
zhōng tǒng jiān wáng xué tǔ yì wèi tiān hàn
这句话大意是：中统间王学土亦为天旱，。
fèng zhào kāi cǐ qú
这句话大意是：奉诏开此渠，。
mù zì yuàn rén hù
这句话大意是：募自愿人户，。
yú tài háng shān xià qìn kǒu gǔ jì
这句话大意是：于太行山下沁口古迹，。
zhì fēn shuǐ qú kǒu
这句话大意是：置分水渠口，。
kāi jùn dà hé sì dào
这句话大意是：开浚大河四道，。
lì wēn zhì rù huáng hé
这句话大意是：历温、陟入黄河，。
yuē wǔ bǎi yú lǐ
这句话大意是：约五百余里，。
qú chéng míng yuē guǎng jì
这句话大意是：渠成名曰广济。
shè guān tí diào yù hàn zé guān wèi zhēn zhuó yàn gōng duō guǎ fēn shuǐ jiāo gài jì yuán hé nèi hé yáng wēn wǔ zhì wǔ xiàn mín tián sān qiān yú qǐng xián shòu qí cì
这句话大意是：设官提调，遇旱则官为斟酌，验工多寡，分水浇溉，济源、河内、河阳、温、武陟五县民田三千余顷咸受其赐。
èr shí yú nián hòu yīn háo jiā jié hé qǐ yàn lì niǎn mó yōng è shuǐ shì yòu jīng lín yǔ qú kǒu yū sè dī yàn tuí pǐ
这句话大意是：二十余年后，因豪家截河起堰，立碾磨，壅遏水势，又经霖雨，渠口淤塞，堤堰颓圮。
hé qú sī xún yì gé bà yǒu sī bù wéi zhěng zhì yīn zhì fèi huài
这句话大意是：河渠司寻亦革罢，有司不为整治，因致废坏。
jīn wǔ shí yú nián fēn shuǐ qú kǒu jí jiù qú jī jù yǒu kě kǎo ruò méng yī qián jùn zhì yǐn shuǐ gài tián yú mín dà biàn
这句话大意是：今五十余年，分水渠口及旧渠迹，俱有可考，若蒙依前浚治，引水溉田，于民大便。
kě lìng hé yáng hé nèi jì yuán wēn wǔ zhì wǔ xiàn shǐ shuǐ rén hù zì bèi gōng lì shū tōng fēn shuǐ qú kǒu lì zhá qǐ yàn réng wěi ān zhī shuǐ lì zhī rén duō fāng qū huà
这句话大意是：可令河阳、河内、济源、温、武陟五县，使水人户自备工力，疏通分水渠口，立闸起堰，仍委谙知水利之人，多方区画。
yù hàn shì shuǐ huǎn jí chè zhá tōng liú yàn gōng fēn shuǐ yǐ guàn gài
这句话大意是：遇旱，视水缓急，撤闸通流，验工分水以灌溉；。
ruò lín yǔ fàn zhǎng bì zhá tuì huán zhèng liú
这句话大意是：若霖雨泛涨，闭闸退还正流。
jìn zhì bù dé jié shuǐ zhì niǎn mó zāi zhòng dào tián
这句话大意是：禁治不得截水置碾磨，栽种稻田。
rú cǐ zé lào hàn yǒu bèi mín yuè qū lì
这句话大意是：如此，则涝旱有备，民乐趋利。
qǐng yí wén mèng zhōu hé nèi wǔ zhì xiàn wěi guān jiǎng yì
这句话大意是：请移文孟州、河内、武陟县委官讲议。
xún jù mèng zhōu děng chù shēn qīn yì qìn kǒu zī xún qí lǎo yán jiù rì qìn shuǐ zhèng hé nèi zhù tǔ yàn zhē shuǐ rù guǎng jì qú àn běi suī yǒu jiǎn shuǐ hé dào bù néng tūn fú hòu zhí lín yǔ dàng méi tián hé yǐ cǐ dǔ bì
这句话大意是：”寻据孟州等处申，亲诣沁口，咨询耆老，言旧日沁水正河内筑土堰，遮水入广济渠，岸北虽有减水河道，不能吞伏，后值霖雨，荡没田禾，以此堵闭。
jīn ruò fāng kǒu shàng lián tǔ àn jí yú qìn shuǐ zhèng hé zhì lì shí yàn yǔ fāng kǒu xiāng píng rú yù shuǐ yì bì sè zhá kǒu shǐ shuǐ màn liú shí yàn fù huán běn hé yòu cóng jiǎn shuǐ hé fēn shā qí shì rú cǐ zhù bù wéi hài
这句话大意是：今若枋口上连土岸，及于沁水正河置立石堰，与枋口相平，如遇水溢，闭塞闸口，使水漫流石堰，复还本河，又从减水河分杀其势，如此庶不为害。
yuē huì hé yáng wǔ zhì xiàn yǐn yǔ qí lǎo děng yì ruò jiāng jiù guǎng jì qú yī qián kāi jùn jiǎn shuǐ hé yì zēng kāi shēn kuò jìn ān mó niǎn shè lì zhá yàn zì xià shǐ shuǐ yù hàn fàng zhá jiāo tián zhí lào bì zhá tuì shuǐ gōng sī biàn yì
这句话大意是：约会河阳、武陟县尹与耆老等议，若将旧广济渠依前开浚，减水河亦增开深阔，禁安磨碾，设立闸堰，自下使水，遇旱放闸浇田，值涝闭闸退水，公私便益。
huái qìng lù bèi shēn gōng bù dié dōu shuǐ jiān huí wén běn lù wěi guān xiāng shì shī xíng
这句话大意是：怀庆路备申工部牒，都水监回文本路，委官相视施行。
sān bái qú
这句话大意是：三白渠。
jīng zhào jiù yǒu sān bái qú zì yuán fá jīn yǐ lái qú yàn quē huài tǔ dì huāng wú
这句话大意是：京兆旧有三白渠，自元伐金以来，渠堰缺坏，土地荒芜。
shǎn xī zhī rén suī yù zhǒng shì bù huò shuǐ lì fù shuì bù zú jūn xīng fá yòng
这句话大意是：陕西之人虽欲种莳，不获水利，赋税不足，军兴乏用。
tài zōng zhī shí èr nián liáng tài zòu qǐng chāi bō rén hù niú jù yī qiè zhǒng shì děng wù xiū chéng qú yàn bǐ zhī hàn dì qí shōu shù bèi suǒ de liáng mǐ kě yǐ gōng jūn
现代白话：太宗之十二年，梁泰奏：“请差拨人户牛具一切种莳等物，修成渠堰，比之旱地，其收数倍，所得粮米，能够供军。
tài zōng zhǔn zòu jiù lìng liáng tài pèi yuán jiàng jīn pái chōng xuān chà guī cuò sān bái qú shǐ guō shí zhōng fù zhī zhí lì cháo tíng zhì sī yú yún yáng xiàn
这句话大意是：”太宗准奏，就令梁泰佩元降金牌，充宣差规措三白渠使，郭时中副之，直隶朝廷，置司于云阳县；。
suǒ yòng zhòng tián hù jí niú chù bié jiàng zhǐ fù tǎ hǎi gàn bù yú jūn qián yìng fù
这句话大意是：所用种田户及牛畜，别降旨，付塔海绀不于军前应副。
shì yuè chì yù tǎ hǎi gàn bù jìn liáng tài zòu xiū sān bái qú shì kě yú rǔ jūn qián suǒ huò yǒu qī shào zhuàng xīn mín liàng bō èr qiān hù jí mù gōng èr shí rén guān niú nèi xuǎn féi tú chǐ xiǎo zhě yī qiān tóu nèi rǔ niú sān bǎi yǐ bì liáng tài děng
现代白话：是月，敕喻塔海绀不：“近梁泰奏修三白渠事，可于你军前所获有妻少壮新民，量拨二千户，及木工二十人，官牛内选肥腯齿小者一千头，内乳牛三百，以畀梁泰等。
rú bù fū yú gè qiān hù bǎi hù nèi tiē bǔ xiàn jīn suì shí yī yuè nèi jiāo fù shù zú chèn shí èr yuè rù gōng
这句话大意是：如不敷，于各千户、百户内贴补，限今岁十一月内交付数足，趁十二月入工。
qí gēng zhòng zhī rén suǒ shōu zhī mǐ zhèng wèi jiē jì jūn liáng
这句话大意是：其耕种之人，所收之米，正为接济军粮。
rú fā qiǎn rén hù zhī shí huò quē shǎo yī zhuāng yú gè qiān hù bǎi hù nèi yuē liàng zhī gěi chà jūn hù sòng chū jìng yán tú jīng guò zhī chù yì wèi fáng sòng wú zhì zài táo zǒu yì yàn lù chéng gěi yǐ xíng liáng dà kǒu yī shēng xiǎo zhě bàn zhī
这句话大意是：如发遣人户之时，或阙少衣装，于各千户、百户内约量支给，差军护送出境，沿途经过之处，亦为防送，毋致在逃走逸，验路程给以行粮，大口一升，小者半之。
hóng kǒu qú
这句话大意是：洪口渠。
hóng kǒu qú zài fèng yuán lù
这句话大意是：洪口渠在奉元路。
yīng zōng zhì zhì yuán nián shí yuè shǎn xī tún tián fǔ yán
这句话大意是：英宗至治元年十月，陕西屯田府言：。
zì qín hàn zhì táng sòng nián lì bā yuè chāi shǐ shuǐ hù zì jīng yáng xiàn xi zhòng shān xià jié hé zhù hóng yàn gǎi jīng shuǐ rù bái qú xià zhì jīng yáng xiàn běi bái gōng dǒu mén fēn wéi sān xiàn bìng píng shí xiàn gài wǔ xiàn fēn shuǐ zhī yào suǒ
这句话大意是：自秦、汉至唐、宋，年例八月差使水户，自泾阳县西仲山下截河筑洪堰，改泾水入白渠，下至泾阳县北白公斗门，分为三限，并平石限，盖五县分水之要所。
běi xiàn rù sān yuán yuè yáng yún yáng zhōng xiàn rù gāo líng nán xiàn rù jīng yáng jiāo gài guān mín tián qī wàn yú mǔ
这句话大意是：北限入三原、栎阳、云阳，中限入高陵，南限入泾阳，浇溉官民田七万余亩。
jìn zhì dà sān nián shǎn xī xíng tái yù shǐ wáng chéng dé yán jīng yáng hóng kǒu zhǎn xiū shí qú wèi wàn shì zhī lì
这句话大意是：近至大三年，陕西行台御史王承德言，泾阳洪口展修石渠，为万世之利。
yóu shì huì jí fèng yuán lù sān yuán jīng yáng lín tóng gāo líng zhū xiàn
这句话大意是：由是会集奉元路三原、泾阳、临潼、高陵诸县，。
jì jīng yáng wèi nán yuè yáng zhū tún guān jí qí lǎo yì
这句话大意是：洎泾阳、渭南、栎阳诸屯官及耆老议，。
rú zhǔn suǒ yán
这句话大意是：如准所言，。
zhǎn xiū shí qú bā shí wǔ bù
这句话大意是：展修石渠八十五步，。
jì sì bǎi èr shí wǔ chǐ
这句话大意是：计四百二十五尺，。
shēn èr zhàng
这句话大意是：深二丈，。
guǎng yī zhàng wǔ chǐ
这句话大意是：广一丈五尺，。
jì yòng shí shí èr wàn qī qiān wǔ bǎi chǐ
这句话大意是：计用石十二万七千五百尺，。
rén rì cǎi shí jī fāng yī chǐ
这句话大意是：人日采石积方一尺，。
gōng jià èr liǎng wǔ qián
这句话大意是：工价二两五钱，。
shí gōng èr bǎi
这句话大意是：石工二百，。
dīng fū sān bǎi
这句话大意是：丁夫三百，。
jīn huǒ jiang èr
这句话大意是：金火匠二，。
yòng huǒ fén shuǐ cuì
这句话大意是：用火焚水淬，。
rì kě záo shí wǔ bǎi chǐ
这句话大意是：日可凿石五百尺，。
èr bǎi wǔ shí wǔ rì gōng bì
这句话大意是：二百五十五日工毕。
guān gěi qí liáng shí yòng jù dīng fū jiù yì shǐ shuǐ zhī jiā gù jiang yōng zhí shǐ shuǐ hù jūn chū
这句话大意是：官给其粮食用具，丁夫就役使水之家，顾匠佣直使水户均出。
shǎn xī shěng yì jì suǒ yòng qián liáng bù jí èr nián zhī fèi kě wèi yī láo yǒng yì zhǔn suǒ yán biàn
这句话大意是：陕西省议，计所用钱粮，不及二年之费，可谓一劳永逸，准所言便。
dōu shěng zhǔn wěi tún tián fǔ dá lǔ huā chì zhǐ lǐ chì dū gōng
这句话大意是：都省准委屯田府达鲁花赤只里赤督工，。
zì yán yòu yuán nián èr yuè shí rì fā fū jiàng rù yì
这句话大意是：自延祐元年二月十日发夫匠入役，。
zhì liù yuè shí jiǔ rì wěi guān yán
这句话大意是：至六月十九日委官言，。
shí xìng jiān hòu
这句话大意是：石性坚厚，。
záo jǐn yī zhàng
这句话大意是：凿仅一丈，。
shuǐ quán yǒng chū
这句话大意是：水泉涌出，。
jìn qián xù zhǎn yī shí qī bù
这句话大意是：近前续展一十七步，。
shí jī èr wàn wǔ qiān wǔ bǎi chǐ
这句话大意是：石积二万五千五百尺，。
tiān fū jiàng bǎi rén
这句话大意是：添夫匠百人，。
rì záo liù bǎi chǐ
这句话大意是：日凿六百尺，。
èr bǎi sì shí èr rì kě bì
这句话大意是：二百四十二日可毕。
wén zōng tiān lì èr nián sān yuè
这句话大意是：文宗天历二年三月，。
tún tián zǒng guǎn jiān guǎn hé qú sī shì guō jiā yì yán qù suì liù yuè sān rì zhòu yǔ
这句话大意是：屯田总管兼管河渠司事郭嘉议言：“去岁六月三日骤雨，。
jīng shuǐ fàn zhǎng
这句话大意是：泾水泛涨，。
wú xiū hóng yàn jí xiǎo lóng kǒu jǐn pǐ
这句话大意是：无修洪堰及小龙口尽圮，。
shuǐ guī jīng
这句话大意是：水归泾，。
bái qú nèi shuǐ qiǎn
这句话大意是：白渠内水浅，。
wèi cǐ jì yòng shí sì wàn jiǔ qiān wǔ bǎi shí yī gōng
这句话大意是：为此计用十四万九千五百十一工，。
yì dīng fu yī qiān liù bǎi
这句话大意是：役丁夫一千六百，。
dù jiǔ shí sān rì bì
这句话大意是：度九十三日毕。
yú shǐ shuǐ hù nèi chà bō měi fu jiù chí má yī jīn tiě yī jīn xì dùn qǔ ní suǒ gè yī zhǎng sì shí chǐ cǎo shān yī zhǎng qī chǐ hòu èr cùn
这句话大意是：于使水户内差拨，每夫就持麻一斤，铁一斤，系囤取泥索各一，长四十尺，草苫一，长七尺，厚二寸。
shǎn xī shěng zhǔn tún tián fǔ zhào hóng kǒu zì qín zhì sòng yī bǎi èr shí jī jīng yóu sān xiàn zì jīng yáng xià zhì lín tóng wǔ xiàn fēn liú jiāo gài mín tián qī wàn yú qǐng yàn tián chū fū qiān liù bǎi rén zì bā yuè yī rì xiū yàn zhì shí yuè fàng shuǐ gài tián yǐ wéi nián lì
这句话大意是：”陕西省准屯田府照，洪口自秦至宋一百二十激，经由三限，自泾阳下至临潼五县，分流浇溉民田七万余顷，验田出夫千六百人，自八月一日修堰，至十月放水溉田，以为年例。
jìn yīn fèng yuán kàng hàn wǔ zài shī rěn rén jiē xiāng shí liú yí yì sǐ zhě shí qī bā
这句话大意是：近因奉元亢旱，五载失稔，人皆相食，流移疫死者十七八。
jīn chāi fū yòu lìng jiù chū yòng wù shí bù néng bàn jí
这句话大意是：今差夫又令就出用物，实不能办集。
qiè xiáng jīng yáng shuǐ lì suī fēn sān xiàn yǐn shuǐ gài tián yuán sān yuán děng xiàn dì lǐ yáo yuǎn bù néng yī shí zhōu biàn jīng yáng běi jìn jù zài shàng xiàn bìng nán xiàn zhōng xiàn yòng shuǐ zuì biàn
这句话大意是：窃详泾阳水利，虽分三限引水溉田，缘三原等县地理遥远，不能依时周遍，泾阳北近，俱在上限，并南限中限，用水最便。
jīn cì xiū yàn chú jiàn zài hù yī lì chà yì qí táo wáng zhī jiā hé chū fū shù yi lìng jīng yáng xiàn jìn xiàn shuǐ lì hù tiān chà yī rén guān rì gěi mǐ yī shēng bìng gōng xiū zhì
这句话大意是：今次修堰，除见在户依例差役，其逃亡之家合出夫数，宜令泾阳县近限水利户添差一人，官日给米一升，并工修治。
shěng zhǔn chū chāo bā bǎi dìng wěi yào zhōu tóng zhī li chéng shì jì běn fǔ zǒng guǎn guō jiā yì jí gè chù zhèng guān jì gōng yì zhào shí zhí dí mǐ gěi sàn
这句话大意是：省准出钞八百锭，委耀州同知李承事，洎本府总管郭嘉议及各处正官，计工役照时直籴米给散。
li chéng shì dū fu xiū zhù zhì shí yī yuè shí liù rì bì
这句话大意是：李承事督夫修筑，至十一月十六日毕。
yáng zhōu yùn hé
这句话大意是：扬州运河。
yùn hé zài yáng zhōu zhī běi sòng shí cháng shè jūn shū dí shì zǔ qǔ sòng zhī hòu hé jiàn yōng sè
这句话大意是：运河在扬州之北，宋时尝设军疏涤，世祖取宋之后，河渐壅塞。
zhì yuán mò nián jiāng huái xíng shěng cháng yǐ wéi yán suī yǒu zhǐ jùn zhì yǒu sī fèng xíng wèi jiàn shí xiào
这句话大意是：至元末年，江淮行省尝以为言，虽有旨浚治，有司奉行，未见实效。
rén zōng yán yòu sì nián shí yī yuè liǎng huái yùn sī yán yán kè shén zhòng yùn hé qiǎn sè wú yuán zhǐ yǎng tiān yǔ qǐng jiā xiū zhì
这句话大意是：仁宗延祐四年十一月，两淮运司言：“盐课甚重，运河浅涩无源，止仰天雨，请加修治。
míng nián èr yuè zhōng shū yí wén hé nán shěng xuǎn guān jì yùn sī yǒu sī guān xiāng shì kuài jì gōng chéng fèi yòng
这句话大意是：”明年二月，中书移文河南省，选官洎运司有司官相视，会计工程费用。
yú shì hé nán xíng shěng wěi dōu shì zhāng fèng zhèng jí huái dōng dào xuān wèi sī guān yùn sī guān huì zhōu xiàn cāng chǎng guān biàn lì xún shì jí yì hé zhǎng èr qiān sān bǎi wǔ shí lǐ yǒu sī chà bīn hé yǒu tián zhī jiā gù qiàn dīng fū kāi xiū yī qiān bā bǎi liù shí jiǔ lǐ
这句话大意是：于是河南行省委都事张奉政及淮东道宣慰司官、运司官，会州县仓场官，遍历巡视，集议：河长二千三百五十里，有司差濒河有田之家，顾倩丁夫，开修一千八百六十九里；。
cāng chǎng yán sī bù fáng bàn kè xié jì yǒu sī kāi xiū sì bǎi bā shí èr lǐ
这句话大意是：仓场盐司不妨办课，协济有司，开修四百八十二里。
yùn sī yán jìn suì kè é zēng duō ér chuán zào hù rì yì pín kǔ yi lìng yǒu sī tōng xíng xiū zhì shěng jiǎn guān qián
这句话大意是：运司言：“近岁课额增多，而船灶户日益贫苦，宜令有司通行修治，省减官钱。
shěng chén zòu zhǔn zhū sè hù nèi gù mù dīng fū wàn rén rì zhī yán liáng qián èr liǎng jì yòng chāo èr wàn dìng yú yùn sī yán kè jí jiǎn bó chuán qián nèi zhī yòng
这句话大意是：”省臣奏准：诸色户内顾募丁夫万人，日支盐粮钱二两，计用钞二万锭，于运司盐课及减驳船钱内支用。
chà guān yǔ dōu shuǐ jiān hé nán xíng shěng huái dōng xuān wèi sī guān zhuān dǒng qí shì lián fǎng sī tǐ chá shū mì yuàn qiǎn guān zhèn è chéng nóng xì bìng gōng shū zhì
这句话大意是：差官与都水监、河南行省、淮东宣慰司官专董其事，廉访司体察，枢密院遣官镇遏，乘农隙并工疏治。
liàn hú
这句话大意是：练湖。
liàn hú zài zhèn jiāng
这句话大意是：练湖在镇江。
yuán yǒu jiāng nán zhī hòu háo shì zhī jiā yú hú zhōng zhù dī wéi tián gēng zhòng qīn zhàn jì guǎng bù zú shòu shuǐ suì zhì fàn yì
这句话大意是：元有江南之后，豪势之家于湖中筑堤围田耕种，侵占既广，不足受水，遂致泛溢。
shì zǔ mò nián cān zhèng àn dōu là zòu qǐng yī sòng lì wěi rén tí diào shū zhì qí qīn zhàn zhě yàn mǔ jiā fù
这句话大意是：世祖末年，参政暗都剌奏请依宋例，委人提调疏治，其侵占者验亩加赋。
zhì zhì sān nián shí èr yuè shěng chén zòu jiāng zhè xíng shěng yán zhèn jiāng yùn hé quán jiè liàn hú zhī shuǐ wéi shàng yuán guān sī cáo yùn gòng yì jīng shī jí shāng gǔ fàn zài nóng mín lái wǎng qí zhōu jí mò bù yóu cǐ
这句话大意是：至治三年十二月，省臣奏：“江浙行省言，镇江运河全藉练湖之水为上源，官司漕运，供亿京师，及商贾贩载，农民来往，其舟楫莫不由此。
sòng shí zhuān shè rén fu yǐ shí xiū jùn
这句话大意是：宋时专设人夫，以时修浚。
liàn hú zhū xù lǎo shuǐ ruò yùn hé qiǎn zǔ kāi fàng hú shuǐ yī cùn zé kě tiān hé shuǐ yī chǐ
这句话大意是：练湖潴蓄潦水，若运河浅阻，开放湖水一寸，则可添河水一尺。
jìn nián yū qiǎn zhōu jí bù tōng fán yǒu guān wù chà mín yùn dì shèn wéi bù biàn
这句话大意是：近年淤浅，舟楫不通，凡有官物，差民运递，甚为不便。
wěi guān xiāng shì shū zhì yùn hé zì zhèn jiāng lù zhì lǚ chéng bà zhǎng bǎi sān shí yī lǐ jì yì fū wàn wǔ bǎi shí sān rén liù shí rì kě bì
这句话大意是：委官相视，疏治运河，自镇江路至吕城坝，长百三十一里，计役夫万五百十三人，六十日可毕。
yòu yòng sān qiān yú rén jùn dí liàn hú jiǔ shí rì kě wán rén rì zhī liáng sān shēng zhōng tǒng chāo yī liǎng
这句话大意是：又用三千余人浚涤练湖，九十日可完，人日支粮三升、中统钞一两。
xíng shěng xíng tái fēn guān jiān dū
这句话大意是：行省、行台分官监督。
suǒ yòng chuán wù jīn suì yù bèi lái chūn xīng gōng
这句话大意是：所用船物，今岁预备，来春兴工。
hé xíng shì yí yī jiāng zhè xíng shěng suǒ nǐ
这句话大意是：合行事宜，依江浙行省所拟。
jì dé zhǐ dōu shěng yí wén jiāng zhè xíng shěng wěi cān zhèng dǒng zhōng fèng lǜ hé shǔ zhèng guān qīn lín dū yì
这句话大意是：”既得旨，都省移文江浙行省，委参政董中奉率合属正官亲临督役。
yú shì dǒng zhōng fèng yán suǒ wěi qián dōu shuǐ shǎo jiān chóng míng zhōu zhī zhōu rèn fèng zhèng zhèn jiāng lù zǒng guǎn máo zhōng yì děng yì liàn hú yùn hé cǐ fēi yī shì
这句话大意是：于是董中奉言：“所委前都水少监崇明州知州任奉政、镇江路总管毛中议等议：练湖、运河此非一事，。
yi yī jiǎ shān zhū hú nóng mín qǔ ní zhī fǎ
这句话大意是：宜依假山诸湖农民取泥之法，。
yòng chuán qiān sōu
这句话大意是：用船千艘，。
chuán sān rén
这句话大意是：船三人，。
yòng zhú shī lāo qǔ yū ní
这句话大意是：用竹褷捞取淤泥，。
rì kě sān zài
这句话大意是：日可三载，。
yuè jì jiǔ wàn zài
这句话大意是：月计九万载，。
sān yuè zhī jiān
这句话大意是：三月之间，。
tōng qǔ èr shí qī wàn zài
这句话大意是：通取二十七万载，。
jiù yòng suǒ qǔ ní zēng zhù hú àn
这句话大意是：就用所取泥增筑湖岸。
zì zhèn jiāng zài chéng chéng gōng bà zhì cháng zhōu wǔ jìn xiàn lǚ chéng bà hé zhǎng bǎi sān shí yī lǐ yī bǎi sì shí liù bù nǐ kāi hé miàn kuò wǔ zhàng dǐ kuò sān zhàng shēn sì chǐ yǔ jiàn yǒu shuǐ èr chǐ kě jī shēn liù chǐ
这句话大意是：自镇江在城程公坝，至常州武进县吕城坝，河长百三十一里一百四十六步，拟开河面阔五丈，底阔三丈，深四尺，与见有水二尺，可积深六尺。
suǒ yì fū yú píng jiāng zhèn jiāng cháng zhōu jiāng yīn zhōu jí jiàn kāng lù suǒ xiá lì yáng zhōu tián duō shàng hù nèi chà qiàn
这句话大意是：所役夫于平江、镇江、常州、江阴州及建康路所辖溧阳州田多上户内差倩。
ruò jùn hú kāi hé èr yì bìng xìng zú nán bàn jí
这句话大意是：若浚湖开河，二役并兴，卒难办集。
yi chèn nóng xì xiān kāi yùn hé gōng bì jiù jùn liàn hú
这句话大意是：宜趁农隙，先开运河，工毕就浚练湖。
shěng zhǔn suǒ yán yǔ dōu shì wáng zhēng shì děng yú tài dìng yuán nián zhēng yuè zhì zhèn jiāng dān yáng xiàn jì gè jiān gōng guān yán hú xiāng shì shàng hú shā gāng huáng tǔ xià hú jiāo gēn cóng zá ní yì jiān yìng bù kě shī qǔ
这句话大意是：”省准所言，与都事王征事等于泰定元年正月至镇江丹阳县，洎各监工官沿湖相视，上湖沙冈黄土，下湖茭根丛杂，泥亦坚硬，不可褷取。
yòu yì liǎng yì bìng xìng xiāng lí sān bǎi yú lǐ wǎng lái jiān dū gōng jǐ wéi nán yuàn yǐ suǒ dū fu yī wàn sān qiān wǔ bǎi shí èr rén xiān kāi yùn hé qī sì shí qī rì bì cì jùn liàn hú èr shí rì kě wán
这句话大意是：又议两役并兴，相离三百余里，往来监督，供给为难，愿以所督夫一万三千五百十二人，先开运河，期四十七日毕，次浚练湖，二十日可完。
jì yǒu jiāng nán xíng tái shì yù shǐ jí zhè xi lián fǎng sī fù shǐ jù zhì nǎi yì shǒu shì yùn hé bèi wén zī bǐng suì yú shì yuè shí qī rì rù yì
这句话大意是：继有江南行台侍御史及浙西廉访司副使俱至，乃议首事运河，备文咨禀，遂于是月十七日入役。
èr yuè shí bā rì shěng chén zòu kāi jùn yùn hé liàn hú zhòng yì yě yi yī xíng shěng suǒ yì réng lìng biàn yí cóng shì
这句话大意是：二月十八日，省臣奏：“开浚运河、练湖，重役也，宜依行省所议，仍令便宜从事。
hòu gè jiān gōng guān yán yǐ fēn yùn hé zuò sān bà yī yuán liào shēn kuò zhàng chǐ kāi jùn zhì sān yuè sì rì gōng bì
这句话大意是：”后各监工官言：“已分运河作三坝，依元料深阔丈尺开浚，至三月四日工毕。
shù nèi píng jiāng kūn shān jiā dìng èr zhōu shí yì èr shí liù rì cháng shú wú jiāng èr zhōu cháng zhōu wú xiàn shí yì èr shí bā rì yú jiē yì sān shí rì yǐ yú sān yuè qī rì jī shuǐ xíng zhōu
这句话大意是：数内平江昆山、嘉定二州，实役二十六日，常熟、吴江二州，长洲、吴县，实役二十八日，余皆役三十日，已于三月七日积水行舟。
yòu jiān xiū liàn hú guān yán rèn fèng yì zhǐ huà yuán liào zēng zhù dī yàn jí jiù yǒu tǔ jī gòng zēng kuò yī zhàng èr chǐ píng miàn zhì gāo dǐ tān jiǎo zēng zhù gòng liàng xié gāo èr zhàng wǔ chǐ
这句话大意是：”又监修练湖官言：“任奉议指划元料，增筑堤堰及旧有土基，共增阔一丈二尺，平面至高底滩脚，增筑共量斜高二丈五尺。
yī zhōng yàn xi shí shí dá dōng jiù dī wò yáng tān xiū zhù rú jiù dī gāo kuò yǐ jí suǒ liào zhī shàng zhě yù yǒu bēng quē xiū zhù lìng wán
这句话大意是：依中堰西石〈石达〉东旧堤卧羊滩修筑，如旧堤高阔已及所料之上者，遇有崩缺，修筑令完。
zhōng yàn xi shí shí dá zhì wǔ bǎi pó dī xī shàng zēng gāo tǔ yī chǐ yǒu quē yì bǔ zhī
这句话大意是：中堰西石〈石达〉至五百婆堤西上增高土一尺，有缺亦补之。
wǔ bǎi pó dī zhì mǎ lín qiáo dī shuǐ shì shāo huǎn bù xū xiū zhì qí dī dǐ jiān yǒu shèn lòu zhě zhì sāi zhī
这句话大意是：五百婆堤至马林桥堤水势稍缓，不须修治，其堤底间有渗漏者，窒塞之。
sān yuè liù rì pò tǔ jiǔ rì rù yì zhì shí yī rì gōng bì shí yì sān rì
这句话大意是：三月六日破土，九日入役，至十一日工毕，实役三日。
guī kān rèn shǎo jiān yuán liào
这句话大意是：归勘任少监元料，。
kāi yùn hé fū wàn wǔ bǎi shí sān rén
这句话大意是：开运河夫万五百十三人，。
liù shí rì bì
这句话大意是：六十日毕，。
jùn liàn hú fu sān qiān rén
这句话大意是：浚练湖夫三千人，。
jiǔ shí rì bì
这句话大意是：九十日毕，。
rén rì zhī chāo yī liǎng mǐ sān shēng
这句话大意是：人日支钞一两、米三升，。
gòng gāi chāo wàn bā qiān yī shí sì dìng èr shí liǎng
这句话大意是：共该钞万八千一十四锭二十两，。
mǐ èr wàn qī qiān èr shí yī shí liù dòu
这句话大意是：米二万七千二十一石六斗，。
shí zhēng fū wàn sān qiān wǔ bǎi shí èr rén
这句话大意是：实征夫万三千五百十二人，。
gòng yì sān shí sān rì
这句话大意是：共役三十三日，。
zhī chāo bā qiān liù bǎi qī shí jiǔ dìng sān shí liù liǎng
这句话大意是：支钞八千六百七十九锭三十六两，。
liáng wàn sān qiān shí jiǔ shí wǔ dǒu bā shēng
这句话大意是：粮万三千十九石五斗八升。
bǐ fù yuán liào shěng chāo jiǔ qiān sān bǎi sān shí sì dìng sān shí sì liǎng liáng wàn sì qiān èr shí èr shēng
这句话大意是：比附元料，省钞九千三百三十四锭三十四两，粮万四千二石二升。
qí liàn hú wèi bì xiāng shì dì xíng shuǐ shì zài yì
这句话大意是：其练湖未毕，相视地形水势再议。
cān zhèng dǒng zhōng fèng yòu yán liàn hú jiù yǒu hú bīng sì shí sān rén
这句话大意是：参政董中奉又言：“练湖旧有湖兵四十三人，。
tiān bǔ wǔ shí qī míng
这句话大意是：添补五十七名，。
gòng bǎi rén
这句话大意是：共百人，。
yú běn lù zhōu xiàn miáo liáng sān shí zhī xià èr shí zhī shàng chà chōng
这句话大意是：于本路州县苗粮三石之下、二石之上差充，。
zhuān rèn xiū zhù hú àn
这句话大意是：专任修筑湖岸，。
shè tí lǐng èr yuán háo zhài èr rén sī lì sān rén
这句话大意是：设提领二员、壕寨二人、司吏三人，。
yú yǒu chū shēn rén nèi xuǎn yòng
这句话大意是：于有出身人内选用。
gōng bù yì liàn hú suǒ shè tí lǐng rén děng yìn xìn jí tóng hú bīng yi zī běn shěng biàn xíng yì nǐ
这句话大意是：”工部议：“练湖所设提领人等印信，即同湖兵，宜咨本省遍行议拟。
yòu zhèn jiāng lù yán hé liàn hú jīn yǐ kāi jùn ruò bù shè fǎ guān fáng tú láo mín lì
这句话大意是：”又镇江路言：“河、练湖今已开浚，若不设法关防，徒劳民力。
chú guān běn lù dá lǔ huā chì wù lǔ shī hǎi yá zǒng zhì qí shì tóng zhī hā sàn zhī shì chéng xún zhuān guǎn qǐ bì dǒu mén
这句话大意是：除关本路达鲁花赤兀鲁失海牙总治其事，同知哈散、知事程郇专管启闭斗门。
xíng shěng cóng zhī
这句话大意是：”行省从之。
wú sōng jiāng
这句话大意是：吴松江。
zhè xi zhū shān zhī shuǐ shòu zhī tài hú xià wèi wú sōng jiāng dōng huì diàn shān hú yǐ rù hǎi ér cháo xī lái wǎng nì yǒng zhuó shā shàng jīng hé kǒu shì yǐ sòng shí shè zhì liāo xǐ jūn rén zhuān zhǎng xiū zhì
这句话大意是：浙西诸山之水受之太湖，下为吴松江，东汇淀山湖以入海，而潮汐来往，逆涌浊沙，上泾河口，是以宋时设置撩洗军人，专掌修治。
yuán jì píng sòng jūn shì bà sàn yǒu sī bù yǐ wèi wu shì háo zū zhàn wèi dàng wèi tián zhōu xiàn bù dé qí rén zhé xíng xǔ zhǔn yǐ zhì yān sè bù tōng gōng sī jù shī qí lì jiǔ yǐ
现代白话：元既平宋，军士罢散，有司不以为务，势豪租占为荡为田，州县不得其人，辄行许准，以致湮塞不通，公私俱失其利久了。
zhì zhì sān nián jiāng zhè shěng chén fāng yǐ wéi yán jiù wěi jiā xīng lù zhì zhōng gāo cháo liè hú zhōu lù zhī shì dīng jiāng shì tóng běn chǔ zhèng guān tǐ jiū jiù céng shū jùn tōng hǎi gù dào jí xīn shēng shā zhǎng ài shuǐ chǔ suǒ shāng dù kāi dí tú chéng
这句话大意是：至治三年，江浙省臣方以为言，就委嘉兴路治中高朝列、湖州路知事丁将仕同本处正官，体究旧曾疏浚通海故道，及新生沙涨碍水处所，商度开涤图呈。
jù dīng zhī shì děng guān àn shì jiǎng jiū hé kāi jùn hé dào wǔ shí wǔ chù
这句话大意是：据丁知事等官按视讲究，合开浚河道五十五处。
nèi cháng shú zhōu jiǔ chù
这句话大意是：内常熟州九处，。
shí sān duàn
这句话大意是：十三段，。
gāi gōng bǎi sān shí èr wàn yī qiān wǔ bǎi liù shí èr
这句话大意是：该工百三十二万一千五百六十二，。
kūn shān zhōu shí yī chù
这句话大意是：昆山州十一处，。
jiǔ shí wǔ lǐ
这句话大意是：九十五里，。
yòng gōng èr wàn qī qiān sì bǎi
这句话大意是：用工二万七千四百，。
yì fū sì bǎi wǔ shí liù
这句话大意是：役夫四百五十六，。
yí yú běn zhōu yǒu tián yī qǐng zhī shàng hù nèi
这句话大意是：宜于本州有田一顷之上户内，。
yàn tián duō guǎ
这句话大意是：验田多寡，。
suàn liàng lǐ bù jūn pài
这句话大意是：算量里步均派，。
zì bèi liáng fù gōng shū jùn
这句话大意是：自备粮赴功疏浚。
zhēng yuè shàng xún xīng gōng xiàn liù shí rì gōng bì èr nián yī cì jǔ xíng
这句话大意是：正月上旬兴工，限六十日工毕，二年一次举行。
jiā dìng zhōu sān shí wǔ chù wǔ bǎi sān shí bā lǐ gāi gōng bǎi èr shí liù wàn qī qiān wǔ shí jiǔ rì zhī liáng yī shēng jì mǐ wàn èr qiān liù bǎi qī shí shí wǔ dǒu jiǔ shēng rì yì fū èr wàn yī qiān yī bǎi yī shí qī liù shí rì bì
这句话大意是：嘉定州三十五处，五百三十八里，该工百二十六万七千五十九，日支粮一升，计米万二千六百七十石五斗九升，日役夫二万一千一百一十七，六十日毕。
gōng chéng hào dà mǐ liáng shù duō qǐ yī nián lì quàn lǜ fù hé yǒu tián yòng shuǐ zhī jiā zì bèi kǒu liáng diàn hù yōng lì kāi jùn
这句话大意是：工程浩大，米粮数多，乞依年例，劝率附河有田用水之家，自备口粮，佃户佣力开浚。
nài běn zhōu lián nián bèi zāi jīn suì yóu shén lì yǒu bù dǎi yi cóng shàng sī qū chǔ
这句话大意是：奈本州连年被灾，今岁尤甚，力有不逮，宜从上司区处。
gāo zhì zhōng huì jí sōng jiāng fǔ gè zhōu xiàn guān àn shì
这句话大意是：高治中会集松江府各州县官按视，。
yì hé jùn hé qú
这句话大意是：议合浚河渠，。
huá tíng xiàn jiǔ chù
这句话大意是：华亭县九处，。
jì wǔ bǎi èr shí bā lǐ
这句话大意是：计五百二十八里，。
gāi gōng jiǔ bǎi liù shí bā wàn sì qiān bā bǎi bā shí èr
这句话大意是：该工九百六十八万四千八百八十二，。
yì fū shí liù wàn yī qiān sì bǎi yī shí sì
这句话大意是：役夫十六万一千四百一十四，。
rén rì zhī liáng èr shēng
这句话大意是：人日支粮二升，。
jì mǐ shí jiǔ wàn sān qiān liù bǎi jiǔ shí qī shí liù dòu sì shēng
这句话大意是：计米十九万三千六百九十七石六斗四升。
shàng hǎi xiàn shí sì chù jì sì bǎi qī shí yī lǐ gāi gōng qiān èr bǎi sān shí liù wàn bā qiān wǔ shí èr rì yì fū èr wàn liù qiān yī bǎi sān shí sì rén rì zhī liáng èr shēng jì èr shí sì wàn qī qiān sān bǎi liù shí yī shí sì shēng liù shí rì gōng bì
这句话大意是：上海县十四处，计四百七十一里，该工千二百三十六万八千五十二，日役夫二万六千一百三十四，人日支粮二升，计二十四万七千三百六十一石四升，六十日工毕。
guān gěi zhī liáng yòng mín shū zhì
这句话大意是：官给之粮，佣民疏治。
rú xià nián fēng rěn quàn lǜ yǒu tián zhī jiā wǔ shí mǔ chū fū yī rén shí mǔ zhī shàng yàn shù hé chū zhǐ yú běn bǎo kāi jùn
这句话大意是：如下年丰稔，劝率有田之家，五十亩出夫一人，十亩之上验数合出，止于本保开浚。
qí quán shì zhī jiā zhì lì yú duàn bìng shā tú zāi wěi zhě yī shàng chū fū
这句话大意是：其权势之家，置立鱼簖并沙涂栽苇者，依上出夫。
qí shàng hǎi jiā dìng lián nián hàn lào jiē yuán hé kǒu yān sè hàn zé wú yǐ guàn gài lào zé bù néng shū xiè lèi zhì xiōng qiàn guān mín jù bìng
这句话大意是：其上海、嘉定连年旱涝，皆缘河口湮塞，旱则无以灌溉，涝则不能疏泄，累致凶歉，官民俱病。
zhì yuán sān shí nián yǐ hòu liǎng jīng shū pì shāo de fēng rěn
这句话大意是：至元三十年以后，两经疏辟，稍得丰稔。
bǐ nián yòu fù yōng bì shì jiā yù jiā zū zhàn suī de zhēng fù shí shī dà lì
这句话大意是：比年又复壅闭，势家愈加租占，虽得征赋，实失大利。
shàng hǎi xiàn suì shōu guān liáng yī shí qī wàn dàn
这句话大意是：上海县岁收官粮一十七万石，。
mín liáng sān wàn yú shí
这句话大意是：民粮三万余石，。
lüè jǔ shì yán yòu qī nián zāi shāng wǔ wàn bā qiān qī bǎi yú shí
这句话大意是：略举似延祐七年灾伤五万八千七百余石，。
zhì zhì yuán nián zāi shāng sì wàn jiǔ qiān yú shí
这句话大意是：至治元年灾伤四万九千余石，。
èr nián shí wàn qī qiān yú shí
这句话大意是：二年十万七千余石，。
shuǐ hàn lián nián
这句话大意是：水旱连年，。
dài wú xū suì
这句话大意是：殆无虚岁，。
bù wéi kuī qiàn guān liáng
这句话大意是：不惟亏欠官粮，。
fù yǒu zhèn dài zhī fèi
这句话大意是：复有赈贷之费。
jìn wěi guān xiāng shì dì xíng jiǎng yì shū jùn qí tōng hǎi dà jiāng wèi yì jù zhì
这句话大意是：近委官相视地形，讲议疏浚，其通海大江，未易遽治；。
jiù yǒu hé gǎng lián luò guān mín tián tǔ zhī jiān jiè yǐ guàn gài zhě jīn jiē tián sāi bì xū shū tōng yǐ lì gēng zhòng
这句话大意是：旧有河港联络官民田土之间、借以灌溉者，今皆填塞，必须疏通，以利耕种。
yù lìng yǒu tián rén hù zì wèi kāi jùn ér gōng yì hào fán mín lì bù néng dú chéng
这句话大意是：欲令有田人户自为开浚，而工役浩繁，民力不能独成。
yóu shì yì shàng hǎi jiā dìng hé gǎng yi lìng běn chǔ suǒ guǎn jūn mín zhàn zào sēng dào zhū sè yǒu tián zhě yǐ duō guǎ chū fū zì bèi liáng xiū zhì zhōu xiàn zhèng guān dū yì
这句话大意是：由是议，上海、嘉定河港，宜令本处所管军民站灶僧道诸色有田者，以多寡出夫，自备粮修治，州县正官督役。
qí háo shì zū zhàn dàng tián fáng shuǐ lì zhě bìng yǔ chú pì
这句话大意是：其豪势租占荡田、妨水利者，并与除辟。
běn chǔ mín tián shuì liáng quán miǎn yī nián guān zū jiǎn bàn
这句话大意是：本处民田税粮全免一年，官租减半。
jīn qiū shōu chéng xià nián nóng xì jǔ xíng xíng shěng xíng tái lián fǎng sī guān xún zhèn
这句话大意是：今秋收成，下年农隙举行，行省、行台、廉访司官巡镇。
wài jù huá tíng kūn shān cháng shú zhōu hé gǎng bǐ shàng hǎi jiā dìng huǎn jí bù tóng nán wéi yī tǐ cóng gè chù quàn nóng zhèng guān dū yǒu tián zhī jiā bèi liáng bìng gōng xiū zhì
这句话大意是：外据华亭、昆山、常熟州河港，比上海、嘉定缓急不同，难为一体，从各处劝农正官督有田之家，备粮并工修治。
ruò jù xīng gōng yīn yáng jiā yán guǐ hài nián dòng tǔ yǒu jì yù wèi zī bǐng kě fǒu
这句话大意是：若遽兴工，阴阳家言癸亥年动土有忌，预为咨禀可否。
zhì tài dìng yuán nián shí yuè shí jiǔ rì yòu chéng xiàng xù mài jié děng zòu jiāng zhè shěng yán wú sōng jiāng děng chù hé dào yōng sè yi wèi shū dí réng lì zhá yǐ jié shuǐ shì
这句话大意是：至泰定元年十月十九日，右丞相旭迈杰等奏：“江浙省言，吴松江等处河道壅塞，宜为疏涤，仍立闸以节水势。
jì yòng sì wàn yú rén jīn suì shí èr yuè wèi shǐ zhì zhèng yuè zhōng liù shí rì kě bì yòng èr wàn yú rén èr nián kě bì
这句话大意是：计用四万余人，今岁十二月为始，至正月终，六十日可毕，用二万余人，二年可毕。
qí dīng fū yú páng jùn zhū sè hù nèi jūn chà yī liàn hú lì gěi yōng zhí liáng shí xíng shěng xíng tái lián fǎng sī bìng yǒu sī guān tóng tí diào
这句话大意是：其丁夫于旁郡诸色户内均差，依练湖例，给佣直粮食，行省、行台、廉访司并有司官同提调。
chén děng yì cǐ shì guān mín liǎng biàn yi cóng qí qǐng
这句话大意是：臣等议，此事官民两便，宜从其请。
ruò dīng fū yǒu yú zhǐ lìng yī nián bì
这句话大意是：若丁夫有余，止令一年毕。
mìng tuō huan dá là hǎn zhū chén tóng tí diào zhuān wěi zuǒ chéng duǒ er zhǐ bān jí qián dōu shuǐ rèn shǎo jiān dǒng yì
这句话大意是：命脱欢答剌罕诸臣同提调，专委左丞朵儿只班及前都水任少监董役。
de zhǐ yí wén xíng shěng zhǔn nǐ shū zhì
这句话大意是：”得旨，移文行省，准拟疏治。
jiāng zhè shěng xià gè lù fā fu rù yì zhì èr nián rùn zhēng yuè sì rì gōng bì
这句话大意是：江浙省下各路发夫入役，至二年闰正月四日工毕。
diàn shān hú
这句话大意是：淀山湖。
tài hú wèi zhè xi jù jìn shàng shòu kàng hú zhū shān zhī shuǐ zhū xù zhī yú fēn huì wèi diàn shān hú dōng liú rù hǎi
这句话大意是：太湖为浙西巨浸，上受杭、湖诸山之水，潴蓄之余，分汇为淀山湖，东流入海。
shì zǔ mò nián cān zhèng àn dōu là yán cǐ hú zài sòng shí wěi guān chāi jūn shǒu zhī hú páng yú dì bù xǔ qīn zhàn cháng shū qí yōng sè yǐ xiè shuǐ shì
这句话大意是：世祖末年，参政暗都剌言：“此湖在宋时委官差军守之，湖旁余地，不许侵占，常疏其壅塞，以泄水势。
jīn jì wú rén guǎn lǐng suì wèi shì háo jué shuǐ zhù dī rào hú wèi tián hú xiá bù zú zhū xù měi yù lín liáo fàn yì wéi hài
这句话大意是：今既无人管领，遂为势豪绝水筑堤，绕湖为田，湖狭不足潴蓄，每遇霖潦，泛溢为害。
zuó běn shěng guān máng gǔ děng xīng yán shū zhì yīn shòu cáo zǒng guǎn jīn ér zhǐ
这句话大意是：昨本省官忙古等兴言疏治，因受曹总管金而止。
zhāng cān yì pān yīng wǔ děng xiāng jì jiàn yán shí zhě xián yǐ wéi biàn
这句话大意是：张参议、潘应武等相继建言，识者咸以为便。
chén děng yì cǐ shì kě xíng wú yí
这句话大意是：臣等议，此事可行无疑。
rán suī jūn mín xiāng cān xuǎn wěi lián gàn guān tí dū xíng shěng shān zhù zi xíng yuàn dǒng bā dōu jiàn zi xíng tái hā là lìng qīn yì xiāng shì kuài jì hé yòng jūn fu nǐ bǐng
这句话大意是：然虽军民相参，选委廉干官提督，行省山住子、行院董八都见子、行台哈剌令亲诣相视，会计合用军夫拟禀。
shì zǔ yuē lì yì měi shì jǔ xíng yǐ wǎn qí xíng zhī
这句话大意是：”世祖曰：“利益美事，举行已晚，其行之。
jì ér píng zhāng tiě gē yán wěi guān xiāng shì jì yòng fu shí èr wàn bǎi rì kě bì
这句话大意是：”既而平章铁哥言：“委官相视，计用夫十二万，百日可毕。
zuó zòu jūn mín gòng yì jīn mín dīng shù duō bù xū diào jūn
这句话大意是：昨奏军民共役，今民丁数多，不须调军。
shì zǔ yuē yǒu sǔn yǒu yì xián lìng jūn qí wú zì yí huò qí jūn kē zhī
这句话大意是：”世祖曰：“有损有益，咸令均齐，毋自疑惑，其均科之。
zhì yuán sān shí yī nián shì zǔ bēng chéng zōng jí wèi
这句话大意是：至元三十一年，世祖崩，成宗即位。
píng zhāng tiě gē zòu tài hú diàn shān hú zuó cháng zòu guò xiān dì chà qiàn mín fū èr shí wàn shū jué yǐ bì
这句话大意是：平章铁哥奏：“太湖、淀山湖昨尝奏过先帝，差倩民夫二十万疏掘已毕。
jīn zhū hé rì shòu liǎng cháo jiàn zhì shā zhǎng ruò bù yī jiù sòng lì lìng jūn tún shǒu bì zhì zuò huī chéng gōng
这句话大意是：今诸河日受两潮，渐致沙涨，若不依旧宋例，令军屯守，必致坐隳成功。
chén děng yì cháng shí gōng yì bō jūn shū fǔ yóu qiě lìn xī tún shǒu hé dào yòng jūn bā qiān bì cí bù qiǎn
这句话大意是：臣等议，常时工役拨军，枢府犹且吝惜，屯守河道用军八千，必辞不遣。
diàn shān hú wéi tián fù liáng èr wàn dàn jiù yǐ mù mín fu sì qiān diào jūn shì sì qiān yǔ tóng tún shǒu
这句话大意是：淀山湖围田赋粮二万石，就以募民夫四千，调军士四千与同屯守。
lì dōu shuǐ fáng tián shǐ sī zhí zhǎng shōu bǔ hǎi zéi xiū zhì hé qú wéi tián
这句话大意是：立都水防田使司，职掌收捕海贼，修治河渠围田。
mìng bó yán chá r jì shū mì yuàn yì bì wén zòu
这句话大意是：”命伯颜察儿暨枢密院议毕闻奏。
yú shì shū fǔ yán cháng zòu diàn shān hú zài sòng shí shè jūn tún shǒu fàn diàn shuài zhū zhāng bèi bì zhī qí gù nǐ yǔ shěng guān jí yì dìng bǐng zòu yǒu zhǐ cóng zhī
这句话大意是：于是枢府言：“尝奏淀山湖在宋时设军屯守，范殿帅、朱、张辈必知其故，拟与省官集议定禀奏，有旨从之。
nǎi jí shū fǔ guān jí fàn diàn shuài děng gòng yì zhū zhāng yán sòng shí tún shǒu hé dào yòng shǒu hào jūn dà chù qiān rén xiǎo chù bù xià sān sì bǎi lì xún jiǎn sī guǎn lǐng
这句话大意是：乃集枢府官及范殿帅等共议，朱、张言：‘宋时屯守河道，用手号军，大处千人，小处不下三四百，隶巡检司管领。
fàn diàn shuài yán chāi fū sì qiān fēi dòng yáo sì shí wàn hù bù kě ruò lìng wǔ qiān jūn tún shǒu jiù wěi wàn hù yī yuán tí diào shì huò kě xíng
这句话大意是：’范殿帅言：‘差夫四千，非动摇四十万户不可，若令五千军屯守，就委万户一员提调，事或可行。
chén děng yì yǐ wéi rán yǔ dōu shuǐ xún fáng wàn hù fǔ zhí míng bǐ lì xíng yuàn
这句话大意是：’臣等亦以为然，与都水巡防万户府职名，俾隶行院。
shū fǔ guān yòu yán ruò yǔ zhī yuán wěi zhī rén xún qí xiáng hou zhì dōu dìng yì
这句话大意是：”枢府官又言：“若与知源委之人询其详，候至都定议。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
yán guān zhōu hǎi táng
这句话大意是：盐官州海塘。
yán guān zhōu qù hǎi àn sān shí lǐ jiù yǒu hàn hǎi táng èr hòu yòu tiān zhù xián táng zài sòng shí yì cháng bēng xiàn
这句话大意是：盐官州去海岸三十里，旧有捍海塘二，后又添筑咸塘，在宋时亦尝崩陷。
chéng zōng dà dé sān nián táng àn bēng dōu shěng wěi lǐ bù láng zhōng yóu zhōng shùn jì běn shěng guān xiāng shì xū shā fù zhǎng nán yú shī lì
这句话大意是：成宗大德三年，塘岸崩，都省委礼部郎中游中顺，洎本省官相视，虚沙复涨，难于施力。
zhì rén zōng yán yòu jǐ wèi gēng shēn jiān hǎi xùn shī dù lèi huài mín jū xiàn de sān shí yú lǐ
这句话大意是：至仁宗延祐己未、庚申间，海汛失度，累坏民居，陷地三十余里。
qí shí shěng xiàn guān gòng yì yí yú zhōu hòu běi mén tiān zhù tǔ táng rán hòu zhù shí táng dōng xī zhǎng sì shí sān lǐ hòu yǐ cháo xī shā zhǎng ér zhǐ
这句话大意是：其时省宪官共议，宜于州后北门添筑土塘，然后筑石塘，东西长四十三里，后以潮汐沙涨而止。
zhì tài dìng jí wèi zhī sì nián èr yuè jiān fēng cháo dà zuò chōng hàn hǎi xiǎo táng huài zhōu guō sì lǐ
这句话大意是：至泰定即位之四年二月间，风潮大作，冲捍海小塘，坏州郭四里。
háng zhōu lù yán yǔ dōu shuǐ yōng tián sī yì yù yú běi dì zhù táng sì shí yú lǐ ér gōng fèi hào dà mò ruò xiān xiū xián táng zēng qí gāo kuò tián sāi gōu gǎng qiě jùn shēn jìn běi bèi táng háo qiàn yòng zhuāng mì dīng zhù kě hù yù
这句话大意是：杭州路言：“与都水庸田司议，欲于北地筑塘四十余里，而工费浩大，莫若先修咸塘，增其高阔，填塞沟港，且浚深近北备塘濠堑，用桩密钉，庶可护御。
jiāng zhè shěng zhǔn xià běn lù xiū zhì
这句话大意是：”江浙省准下本路修治。
dōu shuǐ yōng tián sī yòu yán yi sù chà dīng fū dāng shuǐ rù chōng dǔ bì qí bù fū gōng yì yú rén hé qián táng jí jiā xīng fù jìn zhōu xiàn zhū sè rén hù nèi zhēn zhuó chà qiàn jí rì lún mò bù yǐ dàn xī chéng wèi kě lǜ
这句话大意是：都水庸田司又言：“宜速差丁夫，当水入冲堵闭，其不敷工役，于仁和、钱塘及嘉兴附近州县诸色人户内斟酌差倩，即日沦没不已，旦夕诚为可虑。
gōng bù yì hǎi àn bēng cuī zhòng shì yě yi yí wén jiāng zhè xíng shěng dū cuī yōng tián shǐ sī yán yùn sī jí yǒu sī fā dīng fū xiū zhì wú zhì qīn fàn chéng guō yí hài jū mín
这句话大意是：”工部议：“海岸崩摧重事也，宜移文江浙行省，督催庸田使司、盐运司及有司发丁夫修治，毋致侵犯城郭，贻害居民。
wǔ yuè wǔ rì píng zhāng tū mǎn dié r chá nǎi shǐ cān zhèng děng zòu jiāng zhè shěng sì yuè nèi cháo shuǐ chōng pò yán guān zhōu hǎi àn lìng yōng tián sī guān zhēng fū xiū dǔ yòu lìng sēng rén sòng jīng fù chāi rén lìng tiān shī zhì jì
这句话大意是：”五月五日，平章秃满迭儿、茶乃、史参政等奏：“江浙省四月内，潮水冲破盐官州海岸，令庸田司官征夫修堵，又令僧人诵经，复差人令天师致祭。
chén děng jí yì shì zǔ shí hǎi àn cháng bēng qiǎn shǐ mìng tiān shī qí sì cháo jí tuì jīn kě lìng zhí shěng shè rén bó yán fèng yù xiāng lìng tiān shī yī qián lì qí sì
这句话大意是：臣等集议，世祖时海岸尝崩，遣使命天师祈祀，潮即退，今可令直省舍人伯颜奉御香，令天师依前例祈祀。
zhì yuē kě
这句话大意是：”制曰：“可。
jì ér háng zhōu lù yòu yán bā yuè yǐ lái qiū cháo xiōng yǒng shuǐ shì yù dà jiàn zhù shā dì táng àn dōng xī bā shí yú bù zào mù guì shí dùn yǐ sāi qí yào chǔ
这句话大意是：”既而杭州路又言：“八月以来，秋潮汹涌，水势愈大，见筑沙地塘岸，东西八十余步，造木柜石囤以塞其要处。
běn shěng zuǒ chéng xiàng tuō huan děng yì ān zhì shí dùn sì qiān jiǔ bǎi liù shí dǐ yù sōu niè yǐ jiù qí jí nǐ bǐ zhè jiāng lì shí táng kě wéi jiǔ yuǎn
这句话大意是：本省左丞相脱欢等议，安置石囤四千九百六十，抵御锼啮，以救其急，拟比浙江立石塘，可为久远。
jì gōng wù yòng chāo qī shí jiǔ wàn sì qiān yú dìng liáng sì wàn liù qiān sān bǎi yú shí jiē xù xīng xiū
这句话大意是：计工物，用钞七十九万四千余锭，粮四万六千三百余石，接续兴修。
zhì hé yuán nián sān yuè shěng chén zòu jiāng zhè shěng bìng yōng tián sī guān xiū zhù hǎi táng zuò zhú qú chú nèi shí yǐ shí lín cì lěi dié yǐ yù cháo shì jīn yòu lún xiàn rù hǎi jiàn tú xiū zhì tǎng de jiān jiǔ zhī cè yí wén jù bào
这句话大意是：致和元年三月，省臣奏：“江浙省并庸田司官修筑海塘，作竹蘧篨，内实以石，鳞次垒叠以御潮势，今又沦陷入海，见图修治，倘得坚久之策，移文具报。
chén děng jí yì cǐ zhòng shì yě dàn xī jià xìng shàng dōu fēn guān hù cóng bù dé yuán yì
这句话大意是：臣等集议，此重事也，旦夕驾幸上都，分官扈从，不得圆议。
jīn chà hù bù shàng shū lǐ jiā nú gōng bù shàng shū li jiā bīn shū mì yuàn shǔ wèi zhǐ huī qīng shān fù shǐ hóng hào xuān zhèng qiān yuàn nán gē bān yǔ xíng shěng zuǒ chéng xiàng tuō huan jí xíng tái xíng xuān zhèng yuàn yōng tián shǐ sī zhū chén huì yì xiū zhì zhī fāng
这句话大意是：今差户部尚书李家奴、工部尚书李嘉宾、枢密院属卫指挥青山、副使洪灏、宣政佥院南哥班与行省左丞相脱欢及行台、行宣政院、庸田使司诸臣，会议修治之方。
hé yòng jūn fu chú shù shǒu zhōu xiàn guān jīn wài zhuó liàng chāi bō cóng biàn tiān zhī kǒu liáng
这句话大意是：合用军夫，除戍守州县关津外，酌量差拨，从便添支口粮。
hé yì dīng lì fù jìn yǒu tián zhī mín jí sēng dào yě lǐ kě wēn dá shī mán děng hù nèi diǎn qiàn
这句话大意是：合役丁力，附近有田之民，及僧、道、也里可温、答失蛮等户内点倩。
fán gōng yì zhī shí zhū rén wú huò jǔ huài wéi zhě zuì zhī
这句话大意是：凡工役之时，诸人毋或沮坏，违者罪之。
hé xíng shì wù tí diào guān yí wén bǐng zòu shī xíng
这句话大意是：合行事务，提调官移文禀奏施行。
yǒu zhǐ cóng zhī
这句话大意是：”有旨从之。
sì yuè èr shí bā rì cháo tíng suǒ wěi guān jì xíng shěng tái yuàn jí yōng tián sī děng guān yì dà dé yán yòu yù jiàn shí táng wèi jiù
这句话大意是：四月二十八日，朝廷所委官，洎行省台院及庸田司等官议：“大德、延祐欲建石塘未就。
tài dìng sì nián chūn cháo shuǐ yì cháng zēng zhù tǔ táng bù néng dǐ yù yì zhì bǎn táng yǐ shuǐ yǒng nán shī gōng suì zuò qú chú mù guì jiān yǒu piào chén yù zhǒng qián yì dié shí táng yǐ tú jiǔ yuǎn
这句话大意是：泰定四年春，潮水异常，增筑土塘，不能抵御，议置板塘，以水涌难施工，遂作蘧篨木柜，间有漂沉，欲踵前议，叠石塘以图久远。
wéi dì mài xū fú bǐ dìng hǎi zhè jiāng hǎi yán dì xíng shuǐ shì bù tóng yóu shì zào shí dùn yú qí huài chù dié zhī yǐ jiù mù qián zhī jí
这句话大意是：为地脉虚浮，比定海、浙江、海盐地形水势不同，由是造石囤于其坏处叠之，以救目前之急。
yǐ zhì shí dùn èr shí jiǔ lǐ yú bù céng bēng xiàn lüè jiàn chéng xiào
这句话大意是：已置石囤二十九里余，不曾崩陷，略见成效。
yōng tián sī yǔ gè lù guān tóng yì dōng xī jiē lěi shí dùn shí lǐ qí liù shí lǐ táng xià jiù hé jiù qǔ tǔ zhù táng záo dōng shān zhī shí yǐ bèi bēng sǔn
这句话大意是：”庸田司与各路官同议，东西接垒石囤十里，其六十里塘下旧河，就取土筑塘，凿东山之石以备崩损。
wén zōng tiān lì yuán nián shí yī yuè dōu shuǐ yōng tián sī yán bā yuè shí rì zhì shí jiǔ rì zhèng dāng dà xùn cháo shì bù gāo fēng píng shuǐ wěn
这句话大意是：文宗天历元年十一月，都水庸田司言：“八月十日至十九日，正当大汛，潮势不高，风平水稳。
shí sì rì qí qǐng tiān fēi rù miào zì běn zhōu yuè miào dōng hǎi běi hù àn lín lín xiāng jiē
这句话大意是：十四日，祈请天妃入庙，自本州岳庙东海北护岸鳞鳞相接。
shí wǔ rì zhì shí jiǔ rì hǎi àn shā zhǎng dōng xī zhǎng qī lǐ yú nán běi guǎng huò sān shí bù huò shù shí bǎi bù jiàn jiàn nán běi xiāng jiē
这句话大意是：十五日至十九日，海岸沙涨，东西长七里余，南北广或三十步，或数十百步，渐见南北相接。
xi zhì shí dùn yǐ jí wǔ dōu xiū zhù hàn hǎi táng yǔ yán táng xiāng lián zhí dǐ yán mén zhàng yù shí dùn
这句话大意是：西至石囤，已及五都，修筑捍海塘与盐塘相连，直抵岩门，障御石囤。
dōng zhì shí yī dōu liù shí lǐ táng dōng zhì dōng dà jiān shān jiā xīng píng hú sān lù suǒ xiū chù hǎi kǒu
这句话大意是：东至十一都六十里塘，东至东大尖山嘉兴、平湖三路所修处海口。
zì bā yuè yī rì zhì èr rì tàn hǎi èr zhàng wǔ chǐ
这句话大意是：自八月一日至二日，探海二丈五尺；。
zhì shí jiǔ rì èr shí rì tàn zhī xiān èr zhàng zhě jīn yī zhàng wǔ chǐ xiān yī zhàng wǔ chǐ zhě jīn yī zhàng
这句话大意是：至十九日、二十日探之，先二丈者今一丈五尺，先一丈五尺者今一丈。
xi zì liù dōu rén hé xiàn jiè zhě shān léi shān wéi shǒu tiān zhǎng shā tú yǐ guò wǔ dōu sì dōu yán guān zhōu láng dōng xī èr dōu shā tǔ liú xíng shuǐ shì jù qiǎn
这句话大意是：西自六都仁和县界赭山、雷山为首，添涨沙涂，已过五都四都，盐官州廊东西二都，沙土流行，水势俱浅。
èr shí rì fù xún shì zì dōng zhì xi àn jiǎo zhǎng shā bǐ zhī bā yuè shí qī rì jiàn zēng gāo kuò
这句话大意是：二十日，复巡视自东至西岸脚涨沙，比之八月十七日渐增高阔。
èr shí qī rì zhì jiǔ yuè sì rì dà xùn běn zhōu yuè miào dōng xī shuǐ shì jù qiǎn zhǎng shā dōng guò qián jiā qiáo hǎi àn yuán xià shí dùn mù zhí bìng wú tuí pǐ shuǐ xī mín ān
这句话大意是：二十七日至九月四日大汛，本州岳庙东西，水势俱浅，涨沙东过钱家桥海岸，元下石囤木植，并无颓圮，水息民安。
yú shì gǎi yán guān zhōu yuē hǎi níng zhōu
这句话大意是：”于是改盐官州曰海宁州。
lóng shān hé dào
这句话大意是：龙山河道。
lóng shān hé zài háng zhōu chéng wài suì jiǔ yū sè
这句话大意是：龙山河在杭州城外，岁久淤塞。
wǔ zōng zhì dà yuán nián jiāng zhè shěng lìng shǐ péi jiān yán háng zhōu qián táng jiāng jìn nián yǐ lái wèi shā tú yōng zhǎng cháo shuǐ yuǎn qù lí běi àn shí wǔ lǐ zhōu jí bù néng dào àn
这句话大意是：武宗至大元年，江浙省令史裴坚言：“杭州钱塘江，近年以来为沙涂壅涨，潮水远去，离北岸十五里，舟楫不能到岸。
shāng lǚ wǎng lái mù fu bān yùn shí qī bā lǐ shǐ zhū wù xiáng yǒng shēng mín shī suǒ dì yùn guān wù shèn wéi fán rǎo
这句话大意是：商旅往来，募夫搬运十七八里，使诸物翔涌，生民失所，递运官物，甚为烦扰。
fǎng wèn sòng shí bìng jiāng àn yǒu nán běi gǔ hé yī dào míng lóng shān hé jīn zhè jiāng tíng nán zhì lóng shān zhá yuē yī shí wǔ lǐ fèn huài tián sāi liǎng àn jū mín jiān yǒu qīn zhàn
这句话大意是：访问宋时并江岸有南北古河一道，名龙山河，今浙江亭南至龙山闸约一十五里，粪坏填塞，两岸居民间有侵占。
jī qí xíng shì yi gǎi xiū yùn hé kāi jué shā tǔ fēng zhá bān zài zhí dǐ zhè jiāng zhuǎn rù liǎng chù shì hé miǎn dān fù zhī láo shēng mín huò huì
这句话大意是：迹其形势，宜改修运河，开掘沙土，封闸搬载，直抵浙江，转入两处市河，免担负之劳，生民获惠。
shěng xià háng zhōu lù xiāng shì qián táng xiàn chéng nán shàng yú lóng shān hé zhì héng hé qiáo wěi xì jiù hé jū mín qīn zhàn qǐ jiàn fáng wū ruò shū tōng yǐ jiē yùn hé gōng sī dà biàn
这句话大意是：”省下杭州路相视，钱塘县城南上隅龙山河至横河桥，委系旧河，居民侵占，起建房屋，若疏通以接运河，公私大便。
jì gōng shí wǔ wàn qī qiān wǔ bǎi liù shí liù rì yì fū wǔ qiān èr bǎi wǔ shí èr dù kě sān shí rì bì
这句话大意是：计工十五万七千五百六十六，日役夫五千二百五十二，度可三十日毕。
suǒ yì fū yú běn lù lù shì sī rén hé qián táng xiàn fù shí zhī jiā chà qiàn jiù chí kuāng yán qiāo yìng yì
这句话大意是：所役夫于本路录事司、仁和、钱塘县富实之家差倩，就持筐檐锹应役。
rén rì zhī guān liáng èr shēng gāi mǐ sān qiān yī bǎi wǔ shí yī shí sān dòu èr shēng
这句话大意是：人日支官粮二升，该米三千一百五十一石三斗二升。
hé zhǎng jiǔ lǐ sān bǎi liù shí èr bù zào shí qiáo bā lì shàng xià èr zhá jì yòng chāo yī bǎi liù shí sān dìng èr shí sān liǎng sì qián qī fēn qī lí
这句话大意是：河长九里三百六十二步，造石桥八，立上下二闸，计用钞一百六十三锭二十三两四钱七分七厘。
shěng zhǔn zī qǐng chéng xiàng tuì tuì zǒng zhì qí shì yú rén zōng yán yòu sān nián sān yuè qī rì xīng gōng zhì sì yuè shí bā rì gōng bì
这句话大意是：省准咨请丞相脱脱总治其事，于仁宗延祐三年三月七日兴工，至四月十八日工毕。