洗冤集录 · 宋慈 · Chapter 54 of 55

卷五·救死方

PinyinModern Translation
Size

ruò yì cóng zǎo zhì yè suī lěng yì kě jiù

这句话大意是:若缢,从早至夜,虽冷亦可救;。

cóng yè zhì zǎo shāo nán

这句话大意是:从夜至早,稍难。

ruò xīn xià wēn yī rì yǐ shàng yóu kě jiù

这句话大意是:若心下温,一日以上犹可救。

bù dé jié shéng dàn kuǎn kuǎn bào jiě fàng wò lìng yī rén tà qí liǎng jiān yǐ shǒu bá qí fā cháng lìng jǐn

这句话大意是:不得截绳,但款款抱解放卧,令一人踏其两肩,以手拔其发,常令紧。

yī rén wēi wēi niǎn zhěng hóu lóng gēn jù xiān yǐ shǒu cā xiōng shàng sàn dòng zhī

这句话大意是:一人微微捻整喉咙,根据先以手擦胸上,散动之。

yī rén mó nuò bì zú qū shēn zhī ruò yǐ jiāng dàn jiàn jiàn qiáng qū zhī

这句话大意是:一人磨搦臂足屈伸之,若已僵,但渐渐强屈之。

yòu àn qí fù

这句话大意是:又按其腹。

rú cǐ yī fàn jiǔ jí qì cóng kǒu chū fù hū xī yǎn kāi wù kǔ láo dòng

这句话大意是:如此一饭久,即气从口出,复呼吸,眼开,勿苦劳动。

yòu yǐ shǎo guān guì tāng jí zhōu yǐn yǔ zhī lìng rùn yān hóu

这句话大意是:又以少官桂汤及粥饮与之,令润咽喉。

gèng lìng èr rén yǐ bǐ guǎn chuī qí ěr nèi ruò gēn jù cǐ jiù wú bù huó zhě

这句话大意是:更令二人以笔管吹其耳内,若根据此救,无不活者。

yòu fǎ jǐn yòng shǒu yǎn qí kǒu wù lìng tōng qì liǎng shí xǔ qì jí jí huó

这句话大意是:又法∶紧用手罨其口,勿令通气,两时许,气急即活。

yòu yòng zào jiǎo xì xīn děng fēn wèi mò rú dà dòu xǔ chuī liǎng bí kǒng

这句话大意是:又用皂角、细辛等分为末,如大豆许,吹两鼻孔。

shuǐ ruò yī xiǔ zhě shàng kě jiù dǎo zào jiǎo yǐ mián guǒ nà xià bù nèi xū yú chū shuǐ jí huó

这句话大意是:水溺一宿者尚可救,捣皂角以绵裹,纳下部内,须臾,出水即活。

yòu qū sǐ rén liǎng zú zhe rén jiān shàng yǐ sǐ rén bèi tiē shēng rén bèi dān zǒu tǔ chū shuǐ jí huó

这句话大意是:又屈死人两足,着人肩上,以死人背贴生人背,担走,吐出水即活。

yòu xiān dǎ bì ní yī dǔ zhì dì shàng què yǐ sǐ zhě yǎng wò qí shàng gèng yǐ bì tǔ fù zhī zhǐ lù kǒu yǎn zì rán shuǐ qì xī rù ní jiān qí rén suì sū

这句话大意是:又先打壁泥一堵,置地上,却以死者仰卧其上,更以壁土覆之,止露口眼,自然水气翕入泥间,其人遂苏。

hóng chéng xiàng zài pó yáng yǒu nì shuǐ zhě shēn jiāng qì jué yòng cǐ fǎ jiù jí sū

这句话大意是:洪丞相在鄱阳,有溺水者身僵气绝,用此法救即苏。

yòu chǎo rè shā fù sǐ rén miàn shàng xià zhe shā zhǐ liú tuì chǎng mén ěr bí shā lěng shī yòu huàn shù yì jí sū

这句话大意是:又炒热沙覆死人面,上下着沙,只留退场门、耳、鼻,沙冷湿又换,数易即苏。

yòu cù bàn zhǎn guàn bí zhōng

这句话大意是:又醋半盏,灌鼻中。

yòu mián guǒ duàn shí nà xià bù zhōng shuǐ chū jí huó

这句话大意是:又绵裹锻石纳下部中,水出即活。

yòu dào xuán yǐ hǎo jiǔ guàn bí zhōng jí xià bù

这句话大意是:又倒悬,以好酒灌鼻中及下部。

yòu dào xuán jiě qù yī qù qí zhōng gòu lìng liǎng rén yǐ bǐ guǎn chuī qí ěr

这句话大意是:又倒悬解去衣,去脐中垢,令两人以笔管吹其耳。

yòu jí jiě sǐ rén yī fú yú qí shàng jiǔ bǎi zhuàng

这句话大意是:又急解死人衣服,于脐上灸百壮。

sǐ yú xíng lù shàng xuán yǐ dāo qì jué kāi yī xué rù shuǐ dǎo zhī què qǔ làn jiāng yǐ guàn sǐ zhě jí huó

这句话大意是:死于行路上,旋以刀器掘开一穴,入水捣之,却取烂浆以灌死者,即活。

zhōng bù xǐng rén shì zhě yǔ lěng shuǐ chī jí sǐ

这句话大意是:中不省人事者,与冷水吃即死。

dàn qiě jí qǔ zào jiān wēi rè huī yōng zhī fù yǐ shāo rè tāng zhàn shǒu jīn yùn fù xié jiān liáng jiǔ sū xǐng

这句话大意是:但且急取灶间微热灰壅之,复以稍热汤蘸手巾,熨腹胁间,良久苏醒。

bù yí biàn yǔ lěng wù chī

这句话大意是:不宜便与冷物吃。

dòng sǐ sì zhī zhí kǒu jìn

这句话大意是:冻死,四肢直,口噤。

yǒu wēi qì zhě yòng dà guō chǎo huī lìng nuǎn dài shèng yùn xīn shàng lěng jí huàn zhī

这句话大意是:有微气者,用大锅炒灰令暖,袋盛,熨心上,冷即换之。

hou mù kāi yǐ wēn jiǔ jí qīng zhōu shāo shāo yǔ zhī

这句话大意是:候目开,以温酒及清粥稍稍与之。

ruò bù xiān wēn qí xīn biàn yǐ huǒ zhì zé lěng qì yǔ huǒ zhēng bì sǐ

这句话大意是:若不先温其心,便以火炙,则冷气与火争必死。

yòu yòng zhān huò jiàn juàn zhī yǐ suǒ xì lìng èr rén xiāng duì tà lìng gǔn zhuǎn wǎng lái rú gǔ hàn qiè mó zhǎn yī yě zhān fǎ hou sì zhī wēn jí yǎn sǐ bù dé yòng dēng huǒ zhào bù dé jìn qián jí huàn duō shā rén

这句话大意是:又用毡或 荐卷之,以索系,令二人相对踏,令衮转往来,如 (古旱切,摩展衣也)毡法,候四肢温即魇死,不得用灯火照,不得近前,急唤多杀人。

dàn tòng yǎo qí zú gēn jí zú mǔ zhǐ pàn jí tuò qí miàn bì huó

这句话大意是:但痛咬其足跟及足拇指畔,及唾其面,必活。

yǎn bù xǐng zhě yí dòng xiē xiǎo wò chǔ xú xú huàn zhī jí shěng

这句话大意是:魇不省者,移动些小卧处,徐徐唤之即省。

yè jiān yǎn zhě yuán yǒu dēng jí cún yuán wú dēng qiè bù kě yòng dēng zhào

这句话大意是:夜间魇者,原有灯即存,原无灯切不可用灯照。

yòu yòng bǐ guǎn chuī liǎng ěr jí qǔ bìng huàn tóu fà èr qī jīng niǎn zuò shéng cì rù bí zhōng

这句话大意是:又用笔管吹两耳,及取病患头发二七茎,捻作绳,刺入鼻中。

yòu yán tāng guàn zhī

这句话大意是:又盐汤灌之。

yòu yán jiǔ zhī bàn zhǎn guàn bí zhōng dōng yòng gēn yì de

这句话大意是:又研韭汁半盏灌鼻中,冬用根亦得。

yòu jiǔ liǎng zú dà mǔ zhǐ jù máo zhōng sān qī zhuàng

这句话大意是:又灸两足大拇指聚毛中三七壮。

jù máo nǎi jiǎo zhǐ xiàng shàng shēng máo chù yòu zào jiǎo mò rú dà dòu xǔ chuī liǎng bí nèi de tì zé qì tōng sān sì rì zhě shàng kě jiù

这句话大意是:(聚毛乃脚指向上生毛处)又皂角末如大豆许,吹两鼻内,得嚏则气通,三四日者尚可救。

zhōng è kè wǔ zú sǐ fán zú sǐ huò xiān bìng jí shuì wò jiān hū rán ér jué jiē shì zhōng è yě

这句话大意是:中恶客忤卒死,凡卒死或先病及睡卧间忽然而绝,皆是中恶也。

yòng jiǔ huáng xīn yú nán zuǒ nǚ yòu bí nèi cì rù liù qī cùn lìng mù jiān xuè chū jí huó

这句话大意是:用韭黄心于男左女右鼻内,刺入六七寸,令目间血出即活。

shì shàng chún nèi yán yǒu rú sù mǐ lì yǐ zhēn tiāo pò

这句话大意是:视上唇内沿,有如粟米粒,以针挑破。

yòu yòng zào jiǎo huò shēng bàn xià mò rú dà dòu xǔ chuī rù liǎng bí

这句话大意是:又用皂角或生半夏末如大豆许,吹入两鼻。

yòu yòng yáng shǐ shāo yān xūn bí zhōng

这句话大意是:又用羊屎烧烟熏鼻中。

yòu mián jìn hǎo jiǔ bàn zhǎn shǒu àn lìng zhī rù bí zhōng jí tí qí liǎng shǒu wù lìng jīng xū yú jí huó

这句话大意是:又绵浸好酒半盏,手按令汁入鼻中,及提其两手,勿令惊,须臾即活。

yòu jiǔ qí zhōng bǎi zhuàng bí zhōng chuī zào jiǎo mò huò yán jiǔ zhī guàn ěr zhōng

这句话大意是:又灸脐中百壮,鼻中吹皂角末,或研韭汁灌耳中。

yòu yòng shēng chāng pú yán qǔ zhī yī zhǎn guàn zhī

这句话大意是:又用生菖蒲,研取汁一盏,灌之。

shā shāng fán shā shāng bù tòu mó zhě rǔ xiāng mò yào gè yī zào jiǎo zi dà yán làn yǐ xiǎo biàn bàn zhǎn hǎo jiǔ bàn zhǎn tóng jiān tōng kǒu wēn fú

这句话大意是:杀伤,凡杀伤不透膜者,乳香、没药各一皂角子大,研烂,以小便半盏、好酒半盏同煎,通(口)[温]服。

rán hòu yòng huā ruǐ shí sàn huò wū zéi yú gǔ huò lóng gǔ wèi mò fū chuāng kǒu shàng lì zhǐ

这句话大意是:然后用花蕊石散或乌贼鱼骨或龙骨为末,敷疮口上立止。

tuī guān sòng dìng yàn liǎng chù shā shāng qì ǒu wèi jué jí lìng bǎo jiá gè qǔ cōng bái rè guō chǎo shú biàn fū shāng chù

这句话大意是:推官宋 定验两处杀伤,气偶未绝,亟令保甲,各取葱白热锅炒熟,遍敷伤处。

jì ér shēn yín zài yì cōng ér shāng zhě wú tòng yǐ

现代白话:继而呻吟,再易葱,而伤者无痛了。

céng yǐ yǔ lè píng zhī xiàn bào

这句话大意是:曾以语乐平知县鲍 。

jí zài huì bào yuē cōng bái shén miào lè píng rén hào dòu duō shāng

这句话大意是:及再会,鲍曰∶葱白甚妙,乐平人好斗,多伤。

měi yǒu shā shāng gōng shì wèi xiá jié wèn xiān jiāng cōng bái fū shāng sǔn chù huó rén shén duō dà bì wèi zhī jiǎn shǎo

这句话大意是:每有杀伤公事,未暇诘问,先将葱白敷伤损处,活人甚多,大辟为之减少。

chū zhāng shēng dào jīng yàn fāng

这句话大意是:出张声道经验方。

tāi dòng bù ān

这句话大意是:胎动不安。

fán fù rén yīn zhēng dòu tāi bù ān fù nèi qì cì tòng zhàng shàng chuǎn zhě chuān xiōng yī liǎng bàn dāng guī bàn liǎng shàng wèi xì mò

这句话大意是:凡妇人因争斗胎不安,腹内气刺痛、胀、上喘者∶川芎(一两半) 当归(半两上为细末。

měi fú èr qián jiǔ yī dà zhǎn jiān liù fēn

这句话大意是:每服二钱,酒一大盏,煎六分。

chǎo shēng jiāng shǎo xǔ zài nèi yóu jiā

这句话大意是:炒生姜少许在内,尤佳。

yòu yòng zhù má gēn yī dà bǎ jìng xǐ rù shēng jiāng sān wǔ piàn shuǐ yī dà zhǎn jiān zhì bā fēn diào zhōu fàn yǔ fú

这句话大意是:又∶用苎麻根一大把,净洗,入生姜三五片,水一大盏,煎至八分,调粥饭与服。

jīng bù sǐ zhě yǐ wēn jiǔ yī liǎng bēi guàn zhī jí huó

这句话大意是:惊怖死者,以温酒一两杯灌之,即活。

wǔ jué jí duò dǎ zú sǐ děng dàn xū xīn tóu wēn nuǎn suī jīng rì yì kě jiù

这句话大意是:五绝及堕打卒死等,但须心头温暖,虽经日亦可救。

xiān jiāng sǐ rén pán qū zài dì shàng rú sēng dǎ zuò zhuàng lìng yī rén jiāng sǐ rén tóu fā kòng fàng dī yòng shēng bàn xià mò yǐ zhú tǒng huò zhǐ tǒng bǐ guǎn chuī zài bí nèi rú huó què yǐ shēng jiāng zì rán zhī guàn zhī kě jiě bàn xià dú

这句话大意是:先将死人盘屈在地上,如僧打坐状,令一人将死人头发控放低,用生半夏末以竹筒或纸筒、笔管吹在鼻内,如活,却以生姜自然汁灌之,可解半夏毒。

wǔ jué zhě chǎn mèi yì yā ruò

这句话大意是:(五绝者∶产、魅、缢、压、溺。

zhì fǎ dān fāng bàn xià yī wèi

这句话大意是:治法∶单方半夏一味)。

zú bào duò zhù dào jí guǐ yǎn sǐ ruò ròu wèi lěng jí yǐ jiǔ diào sū hé xiāng wán guàn rù kǒu ruò xià hóu qù kě huó

这句话大意是:卒暴、堕 筑倒及鬼魇死,若肉未冷,急以酒调苏合香丸灌入口,若下喉去,可活。

✦ You read 卷五·救死方

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.