魏书 · 魏收 · Chapter 1 of 124

帝纪·卷一

PinyinModern Translation
Size

xù jì

这句话大意是:序纪。

xī huáng dì yǒu zi èr shí wǔ rén huò nèi liè zhū huá huò wài fēn huāng fú

这句话大意是:昔黄帝有子二十五人,或内列诸华,或外分荒服。

chāng yì shǎo zǐ shòu fēng běi tǔ guó yǒu dà xiān bì shān yīn yǐ wéi hào

这句话大意是:昌意少子,受封北土,国有 大鲜卑山,因以为号。

qí hòu shì wèi jūn zhǎng tǒng yōu dōu zhī běi guǎng mò zhī yě

这句话大意是:其后世为君长,统幽都之北,广漠之野。

xù mù qiān xǐ shè liè wèi yè chún piáo wèi sú jiǎn yì wèi huà bù wéi wén zì kè mù jì qì ér yǐ

这句话大意是:畜牧迁徙,射猎为 业,淳朴为俗,简易为化,不为文字,刻木纪契而已。

shì shì yuǎn jìn rén xiāng chuán shòu rú shǐ guān zhī jì lù yān

现代白话:世事远近,人相传授,如史 官之纪录呢。

huáng dì yǐ tǔ dé wáng běi sú wèi tǔ wèi tuō wèi hòu wèi bá gù yǐ wéi shì

这句话大意是:黄帝以土德王,北俗谓土为托,谓后为跋,故以为氏。

qí yì shǐ jūn rù shì yáo shì zhú nǚ bá yú ruò shuǐ zhī běi mín lài qí qín dì shùn jiā zhī mìng wèi tián zǔ

这句话大意是:其裔始均,入 仕尧世,逐女魃于弱水之北,民赖其勤,帝舜嘉之,命为田祖。

yuán lì sān dài yǐ jí qín hàn xūn yù xiǎn yǔn shān róng xiōng nú zhī shǔ lěi dài cán bào zuò hài zhōng zhōu ér shǐ jūn zhī yì bù jiāo nán xià shì yǐ zǎi jí wú wén yān

现代白话:爰历三代,以及秦 汉,獯鬻、猃狁、山戎、匈奴之属,累代残暴,作害中州,而始均之裔,不交南夏, 是以载籍无闻呢。

jī liù shí qī shì zhì chéng huáng dì huì máo lì cōng míng wǔ lüè yuǎn jìn suǒ tuī tǒng guó sān shí liù dà xìng jiǔ shí jiǔ wēi zhèn běi fāng mò bù shuài fú

这句话大意是:积六十七世,至成皇帝讳毛立,聪明武略,远近所推,统国三十 六,大姓九十九,威振北方,莫不率服。

bēng

这句话大意是:崩。

jié huáng dì huì dài lì bēng

这句话大意是:节皇帝讳贷立,崩。

zhuāng huáng dì huì guān lì bēng

这句话大意是:庄皇帝讳观立,崩。

míng huáng dì huì lóu lì bēng

这句话大意是:明皇帝讳楼立,崩。

ān huáng dì huì yuè lì bēng

这句话大意是:安皇帝讳越立,崩。

xuān huáng dì huì tuī yín lì

这句话大意是:宣皇帝讳推寅立。

nán qiān dà zé fāng qiān yú lǐ jué tǔ hūn míng jù rù

这句话大意是:南迁大泽,方千余里,厥土昏冥沮洳。

móu gèng nán xǐ wèi xíng ér bēng

这句话大意是:谋更南徙,未行而崩。

jǐng huáng dì huì lì lì bēng

这句话大意是:景皇帝讳利立,崩。

yuán huáng dì huì sì lì bēng

这句话大意是:元皇帝讳俟立,崩。

hé huáng dì huì sì lì bēng

这句话大意是:和皇帝讳肆立,崩。

dìng huáng dì huì jī lì bēng

这句话大意是:定皇帝讳机立,崩。

xī huáng dì huì gài lì bēng

这句话大意是:僖皇帝讳盖立,崩。

wēi huáng dì huì kuài lì bēng

这句话大意是:威皇帝讳侩立,崩。

xiàn huáng dì huì lín lì

这句话大意是:献皇帝讳邻立。

shí yǒu shén rén yán yú guó yuē cǐ tǔ huāng xiá wèi zú yǐ jiàn dū yì yi fù xǐ jū

这句话大意是:时有神人言于国曰:“此 土荒遐,未足以建都邑,宜复徙居。

dì shí nián shuāi lǎo nǎi yǐ wèi shòu zi

这句话大意是:”帝时年衰老,乃以位授子。

shèng wǔ huáng dì huì jí fén

这句话大意是:圣武皇帝讳诘汾。

xiàn dì mìng nán yí shān gǔ gāo shēn jiǔ nàn bā zǔ yú shì yù zhǐ

这句话大意是:献帝命南移,山谷高深,九难八阻,于是欲止。

yǒu shén shòu qí xíng sì mǎ qí shēng lèi niú xiān xíng dǎo yǐn lì nián nǎi chū

这句话大意是:有神兽,其 形似马,其声类牛,先行导引,历年乃出。

shǐ jū xiōng nú zhī gù dì

这句话大意是:始居匈奴之故地。

qí qiān xǐ cè lüè duō chū xuān xiàn èr dì gù rén bìng hào yuē tuī yín gài sú yún zuān yán zhī yì

这句话大意是:其迁徙策略,多出宣、 献二帝,故人并号曰“推寅”,盖俗云“钻研”之义。

chū shèng wǔ dì cháng lǜ shù wàn qí tián yú shān zé xū jiàn zī píng zì tiān ér xià

这句话大意是:初,圣武帝尝率数万骑田于 山泽,欻见辎𫐌自天而下。

jì zhì jiàn měi fù rén shì wèi shén shèng

这句话大意是:既至,见美妇人,侍卫甚盛。

dì yì ér wèn zhī duì yuē wǒ tiān nǚ yě shòu mìng xiāng ǒu

这句话大意是:帝异而问之,对曰:“我 天女也,受命相偶。

suì tóng qǐn sù

这句话大意是:”遂同寝宿。

dàn qǐng hái yuē míng nián zhōu shí fù huì cǐ chù

这句话大意是:旦,请还,曰:“明年周时,复会此处。

yán zhōng ér bié qù rú fēng yǔ

这句话大意是:”言终 而别,去如风雨。

jí qī dì zhì xiān suǒ tián chù guǒ fù xiāng jiàn

这句话大意是:及期,帝至先所田处,果复相见。

tiān nǚ yǐ suǒ shēng nán shòu dì yuē cǐ jūn zhī zǐ yě shàn yǎng shì zhī

这句话大意是:天女以所生男授帝曰:“此君 之子也,善养视之。

zǐ sūn xiāng chéng dāng shì wèi dì wáng

这句话大意是:子孙相承,当世为帝王。

yǔ qì ér qù

这句话大意是:”语讫而去。

zi jí shǐ zǔ yě

这句话大意是:子即始祖也。

gù shí rén yàn yuē jí fén huáng dì wú fù jiā lì wēi huáng dì wú jiù jiā

这句话大意是:故时人谚 曰:“诘汾皇帝无妇家,力微皇帝无舅家。

dì bēng

这句话大意是:”帝崩。

shǐ zǔ shén yuán huáng dì huì lì wēi lì

这句话大意是:始祖神元皇帝讳力微立。

shēng ér yīng ruì

这句话大意是:生而英睿。

yuán nián suì zài gēng zǐ

这句话大意是:元年,岁在庚子。

xiān shì xī bù nèi qīn guó mín lí sàn yī yú méi lù huí bù dà rén dòu bīn

这句话大意是:先是,西部内侵,国民离散,依于没鹿回部大人窦宾。

shǐ zǔ yǒu xióng jié zhī dù shí rén mò cè

这句话大意是:始祖 有雄杰之度,时人莫测。

hòu yǔ bīn gōng xī bù jūn bài shī mǎ bù zǒu

这句话大意是:后与宾攻西部,军败,失马步走。

shǐ zǔ shǐ rén yǐ suǒ chéng jùn mǎ gěi zhī

这句话大意是:始祖使人以所乘骏马给 之。

bīn guī lìng qí bù nèi qiú yǔ mǎ zhī rén dāng jiā zhòng shǎng shǐ zǔ yǐn ér bù yán

这句话大意是:宾归,令其部内求与马之人,当加重赏,始祖隐而不言。

jiǔ zhī bīn nǎi zhī dà jīng jiāng fēn guó zhī bàn yǐ fèng shǐ zǔ

这句话大意是:久之,宾乃知,大惊, 将分国之半以奉始祖。

shǐ zǔ bù shòu nǎi jìn qí ài nǚ

这句话大意是:始祖不受,乃进其爱女。

bīn yóu sī bào ēn gù wèn suǒ yù

这句话大意是:宾犹思报恩,固问所欲。

shǐ zǔ qǐng lǜ suǒ bù běi jū cháng chuān bīn nǎi jìng cóng

这句话大意是:始祖请率 所部北居长川,宾乃敬从。

jī shí shù suì dé huà dà qià zhū jiù bù mín xián lái guī fù

这句话大意是:积十数岁,德化大洽,诸旧部民,咸来归附。

èr shí jiǔ nián bīn lín zhōng jiè qí èr zi shǐ jǐn fèng shǐ zǔ

这句话大意是:二十九年,宾临终,戒其二子,使谨奉始祖。

qí zi bù cóng nǎi yīn móu wèi nì

这句话大意是:其子不从,乃阴谋为逆。

shǐ zǔ zhào shā zhī jǐn bìng qí zhòng zhū bù dà rén xī jiē kuǎn fú kòng xián shàng mǎ èr shí yú wàn

这句话大意是:始祖召 杀之,尽并其众,诸部大人,悉皆款服,控弦上马二十余万。

sān shí jiǔ nián qiān yú dìng xiāng zhī shèng lè

这句话大意是:三十九年,迁于定襄之盛乐。

xià sì yuè jì tiān zhū bù jūn zhǎng jiē lái zhù jì wéi bái bù dà rén guān wàng bù zhì yú shì zhēng ér lù zhī yuǎn jìn sù rán mò bù zhèn shè

这句话大意是:夏四月,祭天,诸部君长皆来助祭,唯白部大人 观望不至,于是征而戮之,远近肃然,莫不震慑。

shǐ zǔ nǎi gào zhū dà rén yuē wǒ lì guān qián shì xiōng nú tà dùn zhī tú gǒu tān cái lì chāo lüě biān mín suī yǒu suǒ de ér qí sǐ shāng bù zú xiāng bǔ gèng zhāo kòu chóu bǎi xìng tú tàn fēi cháng jì yě

这句话大意是:始祖乃告诸大人曰:“我历观前 世匈奴、蹋顿之徒,苟贪财利,抄掠边民,虽有所得,而其死伤不足相补,更招寇 雠,百姓涂炭,非长计也。

yú shì yǔ wèi hé qīn

这句话大意是:”于是与魏和亲。

sì shí èr nián qiǎn zi wén dì rú wèi qiě guān fēng tǔ

这句话大意是:四十二年,遣子文帝如魏,且观风土。

wèi jǐng yuán èr nián yě

这句话大意是:魏景元二年也。

wén huáng dì huì shā mò hàn yǐ guó tài zi liú luò yáng wèi wèi bīn zhī guān

这句话大意是:文皇帝讳沙漠汗,以国太子留洛阳,为魏宾之冠。

pìn wèn jiāo shì wǎng lái bù jué

这句话大意是:聘问交市,往来不绝。

wèi rén fèng yí jīn bó zēng xù suì yǐ wàn jì

这句话大意是:魏人 奉遗金帛缯絮,岁以万计。

shǐ zǔ yǔ lín guó jiāo jiē dǔ xìn tuī chéng bù wéi yǐ fú yǐ yào yī shí zhī lì kuān shù rèn zhēn ér xiá ěr guī yǎng

这句话大意是:始祖与邻国交接,笃信推诚,不为倚伏以要一时之利, 宽恕任真,而遐迩归仰。

wèi jìn shàn dài hé hǎo réng mì

这句话大意是:魏晋禅代,和好仍密。

shǐ zǔ chūn qiū yǐ mài dì yǐ fù lǎo qiú guī jìn wǔ dì jù lǐ hù sòng

这句话大意是:始祖春秋已迈,帝以父老求归,晋 武帝具礼护送。

sì shí bā nián dì zhì zì jìn

这句话大意是:四十八年,帝至自晋。

wǔ shí liù nián dì fù rú jìn

这句话大意是:五十六年,帝复如晋;。

qí nián dōng hái guó

这句话大意是:其年冬,还国。

jìn yí dì jǐn jì zēng cǎi mián juàn zhū wù xián chū fēng hòu chē niú bǎi shèng

这句话大意是:晋遗帝锦、罽、缯、彩、绵、绢诸物, 咸出丰厚,车牛百乘。

xíng dá bīng zhōu jìn zhēng běi jiāng jūn wèi guàn yǐ dì wéi rén xióng yì kǒng wèi hòu huàn nǎi mì qǐ jìn dì qǐng liú bù qiǎn

这句话大意是:行达并州,晋征北将军卫瓘,以帝为人雄异,恐为后患,乃 密启晋帝,请留不遣。

jìn dì nán yú shī xìn bù xǔ

这句话大意是:晋帝难于失信,不许。

guàn fù qǐng yǐ jīn jǐn lù guó zhī dà rén lìng zhì jiàn xì shǐ xiāng wēi hài

这句话大意是:瓘复请以金锦赂国之大人,令致间隙, 使相危害。

jìn dì cóng zhī suì liú dì

这句话大意是:晋帝从之,遂留帝。

yú shì guó zhī zhí shì jí wài bù dà rén jiē shòu guàn huò

这句话大意是:于是国之执事及外部大人,皆受瓘货。

wǔ shí bā nián fāng qiǎn dì

这句话大意是:五十八年,方遣帝。

shǐ zǔ wén dì guī dà yuè shǐ zhū bù dà rén yì yīn guǎn yíng zhī

这句话大意是:始祖闻帝归,大悦,使诸部大人诣阴馆迎之。

jiǔ hān dì yǎng shì fēi niǎo wèi zhū dà rén yuē wǒ wèi rǔ cáo qǔ zhī

现代白话:酒酣,帝仰 视飞鸟,谓诸大人曰:“我为你曹取之。

yuán dàn fēi wán yīng xián ér luò

这句话大意是:”援弹飞丸,应弦而落。

shí guó sú wú dàn zhòng xián dà jīng nǎi xiāng wèi yuē tài zǐ fēng cǎi bèi fú tóng yú nán xià jiān qí shù jué shì ruò jì guó tǒng biàn yì jiù sú wú děng bì bù dé zhì bù ruò zài guó zhū zǐ xí běn chún piáo

现代白话:时国俗无弹,众 咸大惊,乃相谓曰:“太子风彩被服,同于南夏,兼奇术绝世,若继国统,变易旧 俗,我等必不得志,不若在国诸子,习本淳朴。

xián yǐ wéi rán

这句话大意是:”咸以为然。

qiě lí jiàn sù xíng nǎi móu wēi hài bìng xiān chí hái

这句话大意是:且离间素行,乃谋危 害,并先驰还。

shǐ zǔ wèn yuē wǒ zi jì lì tā guó jìn dé hé rú

现代白话:始祖问曰:“我子既历他国,进德怎么样?

jiē duì yuē tài zǐ cái yì fēi cháng yǐn kōng gōng ér luò fēi niǎo shì shì de jìn rén yì fǎ guài shù luàn guó hài mín zhī zhào wéi yuàn chá zhī

这句话大意是:”皆对曰:“太子才艺非 常,引空弓而落飞鸟,是似得晋人异法怪术,乱国害民之兆,惟愿察之。

zì dì zài jìn zhī hòu zhū zǐ ài chǒng rì jìn shǐ zǔ nián yú qī yí pō yǒu suǒ huò wén zhū dà rén zhī yǔ yì nǎi yǒu yí

这句话大意是:”自帝在 晋之后,诸子爱宠日进,始祖年逾期颐,颇有所惑,闻诸大人之语,意乃有疑。

yīn yuē bù kě róng zhě biàn dāng chú zhī

这句话大意是:因 曰:“不可容者,便当除之。

yú shì zhū dà rén nǎi chí yì sāi nán jiáo hài dì

这句话大意是:”于是诸大人乃驰诣塞南,矫害帝。

jì ér shǐ zǔ shén huǐ zhī

这句话大意是:既而,始祖甚悔 之。

dì shēn cháng bā chǐ yīng zī guī wěi zài jìn zhī rì cháo shì yīng jùn duō yǔ qīn shàn yā wéi rén wù guī yǎng

这句话大意是:帝身长八尺,英姿瑰伟,在晋之日,朝士英俊多与亲善,雅为人物归仰。

hòu nǎi zhuī shì yān

现代白话:后乃 追谥呢。

qí nián shǐ zǔ bù yù

这句话大意是:其年,始祖不豫。

wū wán wáng kù xián qīn jìn rèn shì xiān shòu wèi guàn zhī huò gù yù jǔ dòng zhū bù yīn zài tíng zhōng lì yuè fǔ

这句话大意是:乌丸王库贤,亲近任势,先受卫瓘之货,故欲沮动诸部,因 在庭中砺钺斧。

zhū dà rén wèn yù hé wéi dá yuē shàng hèn rǔ cáo chán shā tài zǐ jīn yù jǐn shōu zhū dà rén zhǎng zi shā zhī

现代白话:诸大人问欲何为,答曰:“上恨你曹谗杀太子,今欲尽收诸大人长 子杀之。

dà rén jiē xìn gè gè sàn zǒu

这句话大意是:”大人皆信,各各散走。

shǐ zǔ xún bēng

这句话大意是:始祖寻崩。

fán xiǎng guó wǔ shí bā nián nián yī bǎi sì suì

这句话大意是:凡飨国五十八年,年一百四岁。

tài zǔ jí wèi zūn wèi shǐ zǔ

这句话大意是:太祖 即位,尊为始祖。

zhāng huáng dì huì xī lù lì shǐ zǔ zhī zǐ yě

这句话大意是:章皇帝讳悉鹿立,始祖之子也。

zhū bù lí pàn guó nèi fēn rǎo

这句话大意是:诸部离叛,国内纷扰。

xiǎng guó jiǔ nián ér bēng

这句话大意是:飨国九年而崩。

píng huáng dì huì chuò lì zhāng dì zhī shǎo dì yě

这句话大意是:平皇帝讳绰立,章帝之少弟也。

xióng wǔ yǒu zhì lüè wēi dé fù jǔ

这句话大意是:雄武有智略,威德复举。

qī nián xiōng nú yǔ wén bù dà rén mò huái wèi qí xià suǒ shā gēng lì mò huái dì pǔ bō wèi dà rén

这句话大意是:七年,匈奴宇文部大 人莫槐为其下所杀,更立莫槐弟普拨为大人。

dì yǐ nǚ qī bō zǐ qiū bù qín

这句话大意是:帝以女妻拨子丘不勤。

dì xiǎng guó qī nián ér bēng

这句话大意是:帝飨国七年而 崩。

sī huáng dì huì fú lì wén dì zhī shǎo zǐ yě

这句话大意是:思皇帝讳弗立,文帝之少子也。

cōng zhé yǒu dà dù wèi zhū fù xiōng suǒ zhòng

这句话大意是:聪哲有大度,为诸父兄所重。

zhèng chóng kuān jiǎn bǎi xìng huái fú

这句话大意是:政崇宽简,百姓 怀服。

xiǎng guó yī nián ér bēng

这句话大意是:飨国一年而崩。

zhāo huáng dì huì lù guān lì shǐ zǔ zhī zǐ yě

这句话大意是:昭皇帝讳禄官立,始祖之子也。

fēn guó wèi sān bù dì zì yǐ yī bù jū dōng zài shàng gǔ běi rú yuán zhī xi dōng jiē yǔ wén bù

这句话大意是:分国为三部:帝自以一部居东,在上谷北,濡 源之西,东接宇文部;。

yǐ wén dì zhī zhǎng zǐ huán huáng dì huì yī tǒng yī bù jū dài jùn zhī cān hé bēi běi

这句话大意是:以文帝之长子桓皇帝讳猗统一部,居代郡之参合陂北;。

yǐ huán dì zhī dì mù huáng dì huì yī lú tǒng yī bù jū dìng xiāng zhī shèng lè gù chéng

这句话大意是:以 桓帝之弟穆皇帝讳猗卢统一部,居定襄之盛乐故城。

zì shǐ zǔ yǐ lái yǔ jìn hé hǎo bǎi xìng yì ān cái chù fù shí kòng xián qí shì sì shí yú wàn

这句话大意是:自始祖以来,与晋和好,百姓 乂安,财畜富实,控弦骑士四十余万。

shì suì mù dì shǐ chū bīng zhōu qiān zá hú běi xǐ yún zhōng wǔ yuán shuò fāng

这句话大意是:是岁,穆帝始出并州,迁杂胡北徙云中、五 原、朔方。

yòu xi dù hé jī xiōng nú wū huán zhū bù

这句话大意是:又西渡河击匈奴、乌桓诸部。

zì xìng chéng yǐ běi bā shí lǐ qì cháng chéng yuán jiā dào lì jié yǔ jìn fēn jiè

这句话大意是:自杏城以北八十里,迄长城原,夹道立碣, 与晋分界。

èr nián zàng wén dì jí huáng hòu fēng shì

这句话大意是:二年,葬文帝及皇后封氏。

chū sī dì yù gǎi zàng wèi guǒ ér bēng

这句话大意是:初,思帝欲改葬,未果而崩。

zhì shì shù chéng qián yì yān

现代白话:至是,述成前意呢。

jìn chéng dū wáng sī mǎ yǐng qiǎn cóng shì zhōng láng tián sī hé jiān wáng sī mǎ yóng qiǎn sī mǎ jìn lì bīng zhōu cì shǐ sī mǎ téng qiǎn zhǔ bù liáng tiān bìng lái huì zàng

这句话大意是:晋成都王司马颖遣从事中郎田思,河间王司马颙遣司马靳利,并州刺史司马腾遣主 簿梁天,并来会葬。

yuǎn jìn fù zhě èr shí wàn rén

这句话大意是:远近赴者二十万人。

sān nián huán dì dù mò běi xún yīn xi lüè zhū guó

这句话大意是:三年,桓帝度漠北巡,因西略诸国。

sì nián dōng bù wèi nài lóu dà rén bèi jīn rù jū liáo dōng

这句话大意是:四年,东部未耐娄大人倍斤入居辽东。

wǔ nián yǔ wén mò huì zhī zǐ xùn nì yán cháo gòng

这句话大意是:五年,宇文莫廆之子逊昵延朝贡。

dì jiā qí chéng kuǎn yǐ cháng nǚ qī yān

现代白话:帝嘉其诚款,以长女妻呢。

qī nián huán dì zhì zì xi lüè zhū jiàng fù zhě èr shí yú guó fán jī wǔ suì jīn shǐ dōng hái

这句话大意是:七年,桓帝至自西略,诸降附者二十余国,凡积五岁,今始东还。

shí nián jìn huì dì wèi chéng dū wáng yǐng bī liú zài yè

这句话大意是:十年,晋惠帝为成都王颍逼留在邺。

xiōng nú bié zhǒng liú yuān fǎn yú lí shí zì hào hàn wáng

这句话大意是:匈奴别种刘渊反于离石,自号汉王。

bīng zhōu cì shǐ sī mǎ téng lái qǐ shī

这句话大意是:并州 刺史司马腾来乞师。

huán dì lǜ shí yú wàn qí dì yì tóng shí dà jǔ yǐ zhù zhī dà pò yuān zhòng yú xī hé shàng dǎng

这句话大意是:桓帝率十余万骑,帝亦同时大举以助之,大破渊众于西河、上 党。

huì huì dì hái luò téng nǎi cí shī

这句话大意是:会惠帝还洛,腾乃辞师。

huán dì yǔ téng méng yú fén dōng ér hái

这句话大意是:桓帝与腾盟于汾东而还。

nǎi shǐ fǔ xiāng wèi xióng duàn fán yú cān hé bēi xi lèi shí wèi tíng shù bēi yǐ jì xíng yān

现代白话:乃使辅相卫雄、段繁,于参 合陂西累石为亭,树碑以记行呢。

shí yī nián liú yuān gōng sī mǎ téng téng fù qǐ shī

这句话大意是:十一年,刘渊攻司马腾,腾复乞师。

huán dì yǐ qīng jì shù qiān jiù zhī zhǎn yuān jiāng qí mǔ tún

这句话大意是:桓帝以轻骑数千救之,斩渊将綦母豚。

yuān nán zǒu pú zi

这句话大意是:渊 南走蒲子。

jìn jiǎ huán dì dà chán yú jīn yìn zǐ shòu

这句话大意是:晋假桓帝大单于,金印紫绶。

shì suì huán dì bēng

这句话大意是:是岁,桓帝崩。

dì yīng jié kuí àn mǎ bù néng shèng

这句话大意是:帝英杰魁岸,马不能胜。

cháng chéng ān chē jià dà niú niú jiǎo róng yī shí

这句话大意是:常乘安车,驾大牛,牛角容一石。

dì céng zhōng gǔ ǒu tù zhī de réng shēng yú mù

这句话大意是:帝 曾中蛊,呕吐之地仍生榆木。

cān hé bēi tǔ wú yú shù gù shì rén yì zhī zhì jīn zhuàn jì

这句话大意是:参合陂土无榆树,故世人异之,至今传记。

dì tǒng bù fán shí yī nián

这句话大意是:帝统部凡 十一年。

hòu dìng xiāng hòu wèi cāo shù bēi yú dà hán chéng yǐ sòng gōng dé

这句话大意是:后定襄侯卫操,树碑于大邗城,以颂功德。

zi pǔ gēn dài lì

这句话大意是:子普根代立。

shí èr nián cóng rén li xióng jiàn dì hào yú shǔ zì chēng dà chéng

这句话大意是:十二年,賨人李雄僭帝号于蜀,自称大成。

shí sān nián zhāo dì bēng

这句话大意是:十三年,昭帝崩。

tú hé dà chán yú mù róng huì qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:徒何大单于慕容廆遣使朝贡。

shì suì jié hú shí lè yǔ jìn mǎ mù shuài jí sāng fǎn

这句话大意是:是岁,羯胡石勒与晋马牧帅汲 桑反。

mù huáng dì tiān zī yīng tè yǒng lüè guò rén zhāo dì bēng hòu suì zǒng shè sān bù yǐ wéi yī tǒng

这句话大意是:穆皇帝天姿英特,勇略过人,昭帝崩后,遂总摄三部,以为一统。

yuán nián liú yuān jiàn dì hào zì chēng dà hàn

这句话大意是:元年,刘渊僭帝号,自称大汉。

sān nián jìn bīng zhōu cì shǐ liú kūn qiǎn shǐ yǐ zi zūn wèi zhì

这句话大意是:三年,晋并州刺史刘琨遣使,以子遵为质。

dì jiā qí yì hòu bào kuì zhī

这句话大意是:帝嘉其意,厚报馈之。

bái bù dà rén pàn rù xī hé tiě fú liú hǔ jǔ zhòng yú yàn mén yǐ yīng zhī gōng kūn xīn xīng yàn mén èr jùn

这句话大意是:白部大人叛 入西河,铁弗刘虎举众于雁门以应之,攻琨新兴、雁门二郡。

kūn lái qǐ shī dì shǐ dì zǐ píng wén huáng dì jiāng qí èr wàn zhù kūn jī zhī dà pò bái bù

这句话大意是:琨来乞师,帝使弟子 平文皇帝将骑二万,助琨击之,大破白部;。

cì gōng liú hǔ tú qí yíng luò

这句话大意是:次攻刘虎,屠其营落。

hǔ shōu qí yú jìn xi zǒu dù hé cuàn jū shuò fāng

这句话大意是:虎收其余烬,西 走度河,窜居朔方。

jìn huái dì jìn dì dà chán yú fēng dài gōng

这句话大意是:晋怀帝进帝大单于,封代公。

dì yǐ fēng yì qù guó xuán yuǎn mín bù xiāng jiē nǎi cóng kūn qiú gōu zhù xíng běi zhī de

这句话大意是:帝以封邑去国悬远,民不相接, 乃从琨求句注、陉北之地。

kūn zì yǐ tuō fù wén zhī dà xǐ nǎi xǐ mǎ yì yīn guǎn lóu fán fán zhì guō wǔ xiàn zhī mín yú xíng nán gēng lì chéng yì jǐn xiàn qí de dōng jiē dài jùn xi lián xī hé shuò fāng fāng shù bǎi lǐ

这句话大意是:琨自以托附,闻之大喜,乃徙马邑、阴馆、楼烦、繁畤、 崞五县之民于陉南,更立城邑,尽献其地,东接代郡,西连西河、朔方,方数百里。

dì nǎi xǐ shí wàn jiā yǐ chōng zhī

这句话大意是:帝乃徙十万家以充之。

liú kūn yòu qiǎn shǐ qǐ shī jiù luò yáng dì qiǎn bù qí èr wàn zhù zhī

这句话大意是:刘琨又遣使乞师救洛阳,帝遣步骑二万助之。

jìn tài fù dōng hǎi wáng sī mǎ yuè cí yǐ luò zhōng jī jǐn shī nǎi hái

这句话大意是:晋太傅东海王 司马越辞以洛中饥馑,师乃还。

shì nián liú yuān sǐ zi cōng jiàn lì

这句话大意是:是年,刘渊死,子聪僭立。

sì nián liú kūn yá mén jiāng xíng yán jù xīn xīng pàn zhāo yǐn liú cōng

这句话大意是:四年,刘琨牙门将邢延据新兴叛,招引刘聪。

dì qiǎn jūn tǎo zhī cōng tuì zǒu

这句话大意是:帝遣军讨之,聪退走。

wǔ nián liú kūn qiǎn shǐ qǐ shī yǐ tǎo liú cōng shí lè

这句话大意是:五年,刘琨遣使乞师以讨刘聪、石勒。

dì yǐ kūn zhōng yì qín ér xǔ zhī

这句话大意是:帝以琨忠义,矜而许之。

huì cōng qiǎn qí zi càn xí jìn yáng hài kūn fù mǔ ér jù qí chéng kūn lái gào nán dì dà nù qiǎn zhǎng zǐ liù xiū huán dì zǐ pǔ gēn jí wèi xióng fàn bān jī dàn děng wéi qián fēng dì gōng tǒng dà zhòng èr shí wàn wèi hòu jì

这句话大意是:会聪遣其子粲 袭晋阳,害琨父母而据其城,琨来告难,帝大怒,遣长子六修、桓帝子普根,及卫 雄、范班、姬澹等为前锋,帝躬统大众二十万为后继。

càn jù fén zī zhòng tū wéi dùn zǒu

这句话大意是:粲惧,焚辎重,突围遁走。

zòng qí zhuī zhī zhǎn qí jiāng liú rú liú fēng jiǎn lìng zhāng píng xíng yán fú shī shù bǎi lǐ

这句话大意是:纵骑追之,斩其将刘儒、刘丰、简令、张平、邢延,伏尸数百里。

kūn lái bài xiè dì yǐ lǐ dài zhī

这句话大意是:琨来拜谢,帝以 礼待之。

kūn gù qǐng jìn jūn dì yuē wú bù zǎo lái zhì qīng fù mǔ jiàn hài chéng yǐ xiāng kuì

现代白话:琨固请进军,帝曰:“我不早来,致卿父母见害,诚以相愧。

jīn qīng yǐ fù zhōu jìng rán wú yuǎn lái shì mǎ pí bì qiě dài zhōng jǔ

现代白话:今卿已复州 境,然我远来,士马疲弊,且待终举。

zéi xī kě jǐn hu

这句话大意是:贼奚可尽吗?

kuì kūn mǎ niú yáng gè qiān yú chē lìng bǎi chéng yòu liú jìn ruì shù zhī ér hái

这句话大意是:”馈琨马牛羊各千余,车令百 乘,又留劲锐戍之而还。

shì nián jìn yōng zhōu cì shǐ gǔ shū jīng zhào tài shǒu yán dǐng yǐ jìn huái dì wèi liú cōng suǒ zhí gòng lì huái dì xiōng zi qín wáng yè wèi tài zǐ yú cháng ān chēng xíng tái

这句话大意是:是年,晋雍州刺史贾疋、京兆太守阎鼎,以晋怀帝为刘聪 所执,共立怀帝兄子秦王业为太子,于长安称行台。

dì fù jiè yán yǔ kūn gèng kè dà jǔ

这句话大意是:帝复戒严,与琨更克大举。

mìng kūn zì liè jìn xíng tái bù fèn zhū jūn dì jiāng qiǎn shí wàn qí cóng xī hé jiàn gǔ nán chū jìn jūn cóng pú bǎn dōng dù huì yú píng yáng jiù shí cōng sù yíng fù jìn dì

这句话大意是:命 琨自列晋行台,部分诸军,帝将遣十万骑从西河鉴谷南出,晋军从蒲坂东度,会于 平阳,就食聪粟,迎复晋帝。

shì bù guǒ xíng

这句话大意是:事不果行。

liù nián chéng shèng lè yǐ wéi běi dōu xiū gù píng chéng yǐ wéi nán dōu

这句话大意是:六年,城盛乐以为北都,修故平城以为南都。

dì dēng píng chéng xī shān guān wàng dì shì nǎi gèng nán bǎi lǐ yú shui lěi shuǐ zhī yáng huáng guā duī zhù xīn píng chéng jìn rén wèi zhī xiǎo píng chéng shǐ cháng zi liù xiū zhèn zhī tǒng lǐng nán bù

这句话大意是:帝登平城西山,观望地势,乃更 南百里,于氵垒水之阳黄瓜堆筑新平城,晋人谓之小平城,使长子六修镇之,统领 南部。

qī nián dì fù yǔ liú kūn yuē qī huì yú píng yáng

这句话大意是:七年,帝复与刘琨约期,会于平阳。

huì shí lè qín wáng jùn guó yǒu xiōng nú zá hú wàn yú jiā duō lēi zhǒng lèi wén lēi pò yōu zhōu nǎi móu wéi luàn yù yǐ yīng lēi fā jué fú zhū

这句话大意是:会石勒擒王浚,国有匈奴杂胡万余家,多 勒种类,闻勒破幽州,乃谋为乱,欲以应勒,发觉,伏诛。

tǎo cōng zhī jì yú shì zhōng zhǐ

这句话大意是:讨聪之计,于是中止。

bā nián jìn mǐn dì jìn dì wèi dài wáng zhì guān shǔ shí dài cháng shān èr jùn

这句话大意是:八年,晋愍帝进帝为代王,置官属,食代、常山二郡。

dì fèn cōng lēi zhī luàn zhì yù píng zhī

这句话大意是:帝忿聪、勒之乱,志欲 平之。

xiān shì guó sú kuān jiǎn mín wèi zhī jìn

这句话大意是:先是,国俗宽简,民未知禁。

zhì shì míng xíng jùn fǎ zhū bù mín duō yǐ wéi mìng dé zuì

这句话大意是:至是,明刑峻法,诸部民多以违命得罪。

fán hòu qī zhě jiē jǔ bù lù zhī

这句话大意是:凡后 期者皆举部戮之。

huò yǒu shì jiā xiāng xié ér fù sǐ suǒ rén wèn

这句话大意是:或有室家相携而赴死所,人问;。

hé zhī

这句话大意是:“何之?

dá yuē dāng wǎng jiù zhū

这句话大意是:”答曰:“当往就诛。

qí wēi yán fú wù jiē cǐ lèi yě

这句话大意是:” 其威严伏物,皆此类也。

jiǔ nián dì zhào liù xiū liù xiū bù zhì

这句话大意是:九年,帝召六修,六修不至。

dì nù tǎo zhī shī lì nǎi wēi fú mín jiān suì bēng

这句话大意是:帝怒,讨之,失利,乃微服民间,遂崩。

pǔ gēn xiān shǒu wài jìng wén nán lái fù gōng liù xiū miè zhī

这句话大意是:普根先 守外境,闻难来赴,攻六修,灭之。

wèi xióng jī dàn lǜ jìn rén jí wū wán sān bǎi yú jiā suí liú zūn nán bēn bīng zhōu

这句话大意是:卫雄、姬澹率晋人及乌丸三百余家,随刘遵南 奔并州。

pǔ gēn lì yuè yú ér hōng

这句话大意是:普根立月余而薨。

pǔ gēn zi shǐ shēng huán dì hòu lì zhī

这句话大意是:普根子始生,桓帝后立之。

qí dōng pǔ gēn zi yòu hōng

这句话大意是:其冬,普根子又薨。

shì nián li xióng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是年, 李雄遣使朝贡。

píng wén huáng dì huì yù lǜ lì sī dì zhī zǐ yě

这句话大意是:平文皇帝讳郁律立,思帝之子也。

zī zhì xióng zhuàng shén yǒu wēi lüè

这句话大意是:姿质雄壮,甚有威略。

yuán nián suì zài dīng chǒu

这句话大意是:元年,岁在丁丑。

èr nián liú hǔ jù shuò fāng lái qīn xī bù

这句话大意是:二年,刘虎据朔方,来侵西部。

dì nì jī dà pò zhī

这句话大意是:帝逆击,大破之。

hǔ dān qí bèng zǒu

这句话大意是:虎单骑迸走。

qí cóng dì lù gū lǜ bù luò nèi fù dì yǐ nǚ qī zhī

这句话大意是:其从弟路孤率 部落内附,帝以女妻之。

xi jiān wū sūn gù dì dōng tūn wù jí yǐ xī kòng xián shàng mǎ jiāng yǒu bǎi wàn

这句话大意是:西兼乌孙故地,东吞勿吉以西,控弦上马将有百万。

liú cōng sǐ zi càn jiàn lì wèi qí jiāng jìn zhǔn suǒ shā

这句话大意是:刘聪 死,子粲僭立,为其将靳准所杀。

yuān zú zǐ yào jiàn lì

这句话大意是:渊族子曜僭立。

dì wén jìn mǐn dì wèi yào suǒ hài gù wèi dà chén yuē jīn zhōng yuán wú zhǔ tiān qí zī wǒ hu

这句话大意是:帝闻晋愍帝为曜所害,顾谓大臣 曰:“今中原无主,天其资我吗?

liú yào qiǎn shǐ qǐng hé dì bù nà

这句话大意是:”刘曜遣使请和,帝不纳。

shì nián sī mǎ ruì jiàn chēng dà wèi yú jiāng nán

这句话大意是:是年,司马睿僭称大 位于江南。

sān nián shí lè zì chēng zhào wáng qiǎn shǐ qǐ hé qǐng wèi xiōng dì

这句话大意是:三年,石勒自称赵王,遣使乞和,请为兄弟。

dì zhǎn qí shǐ yǐ jué zhī

这句话大意是:帝斩其使以绝之。

sì nián sī shǔ liáng zhōu cì shǐ zhāng mào qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:四年,私署凉州刺史张茂遣使朝贡。

wǔ nián jiàn jìn sī mǎ ruì qiǎn shǐ hán chàng jiā chóng jué fú dì jué zhī

这句话大意是:五年,僭晋司马睿遣使韩畅加崇爵服,帝绝之。

zhì bīng jiǎng wǔ yǒu píng nán xià zhī yì

这句话大意是:治兵讲武,有平南夏之意。

huán dì hòu yǐ dì de zhòng xīn kǒng bù lì yú jǐ zi hài dì suì bēng dà rén sǐ zhě shù shí rén

这句话大意是:桓 帝后以帝得众心,恐不利于己子,害帝,遂崩,大人死者数十人。

tiān xìng chū zūn yuē tài zǔ

这句话大意是:天兴初,尊曰太 祖。

huì huáng dì huì hè nù lì huán dì zhī zhōng zi yě

这句话大意是:惠皇帝讳贺傉立,桓帝之中子也。

yǐ wǔ nián wèi yuán nián

这句话大意是:以五年为元年。

wèi qīn zhèng shì tài hòu lín cháo qiǎn shǐ yǔ shí lè tōng hé shí rén wèi zhī nǚ guó shǐ

这句话大意是:未亲政事,太后临朝,遣使 与石勒通和,时人谓之女国使。

èr nián sī mǎ ruì sǐ zi shào jiàn lì

这句话大意是:二年,司马睿死,子绍僭立。

sì nián dì shǐ lín cháo

这句话大意是:四年,帝始临朝。

yǐ zhū bù rén qíng wèi xī kuǎn shùn nǎi zhù chéng yú dōng mù gēn shān xǐ dōu zhī

这句话大意是:以诸部人情未悉款顺,乃筑城于东木根山,徙都之。

shì nián zhāng mào sǐ xiōng shí zi jùn lì qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是年, 张茂死,兄寔子骏立,遣使朝贡。

wǔ nián dì bēng

这句话大意是:五年,帝崩。

shì nián sī mǎ shào sǐ zi yǎn jiàn lì

这句话大意是:是年,司马绍死,子衍僭立。

yáng huáng dì huì hé nà lì huì dì zhī dì yě

这句话大意是:炀皇帝讳纥那立,惠帝之弟也。

yǐ wǔ nián wèi yuán nián

这句话大意是:以五年为元年。

sān nián shí lè qiǎn shí hǔ lǜ qí wǔ qiān lái kòu biān bù dì yù zhī yú gōu zhù xíng běi bù lì qiān yú dà níng

这句话大意是:三年,石勒遣石虎率骑五千来寇边部,帝御之于句注陉北,不利,迁于大宁。

shí liè dì jū yú jiù hè lán bù

这句话大意是:时烈帝居于舅贺兰部。

dì qiǎn shǐ qiú zhī hè lán bù shuài ǎi tóu yōng hù bù qiǎn

这句话大意是:帝遣使求之,贺兰部帅蔼头,拥护不遣。

dì nù zhào yǔ wén bù bìng shì jī ǎi tóu

这句话大意是:帝怒,召宇文部并 势击蔼头。

yǔ wén zhòng bài dì hái dà níng

这句话大意是:宇文众败,帝还大宁。

sì nián shí lè qín liú yào

这句话大意是:四年,石勒擒刘曜。

wǔ nián dì chū jū yú yǔ wén bù

这句话大意是:五年,帝出居于宇文部。

hè lán jí zhū bù dà rén gòng lì liè dì

这句话大意是:贺兰及诸部大人,共立烈帝。

liè huáng dì huì yì huái lì píng wén zhī zhǎng zǐ yě

这句话大意是:烈皇帝讳翳槐立,平文之长子也。

yǐ wǔ nián wèi yuán nián

这句话大意是:以五年为元年。

shí lè qiǎn shǐ qiú hé dì qiǎn dì zhāo chéng huáng dì rú xiāng guó cóng zhě wǔ qiān yú jiā

这句话大意是:石勒遣使求和,帝遣弟昭成 皇帝如襄国,从者五千余家。

èr nián shí lè jiàn lì zì chēng dà zhào wáng

这句话大意是:二年,石勒僭立,自称大赵王。

wǔ nián lēi sǐ zi dà yá jiàn lì

这句话大意是:五年,勒死,子大雅僭立。

mù róng huì sǐ zi yuán zhēn dài lì

这句话大意是:慕容廆死,子元真代立。

liù nián shí hǔ fèi dà yá jiàn lì

这句话大意是:六年,石虎废大雅,僭立。

li xióng sǐ xiōng zi bān lì

这句话大意是:李雄死,兄子班立。

xióng zǐ qī shā bān zì lì

这句话大意是:雄子期,杀班自立。

qī nián ǎi tóu bù xiū chén zhí zhào ér lù zhī guó rén fù èr

这句话大意是:七年,蔼头不修臣职,召而戮之,国人复贰。

yáng dì zì yǔ wén bù hái rù zhū bù dà rén fù fèng zhī

这句话大意是:炀帝自宇文部还入,诸部大人复 奉之。

yáng huáng dì fù lì yǐ qī nián wèi hòu yuán nián

这句话大意是:炀皇帝复立,以七年为后元年。

liè dì chū jū yú yè shí hǔ fèng dì zhái jì qiè nú bì shén wù

这句话大意是:烈帝出居于邺,石虎奉第宅、伎妾、奴婢、什 物。

sān nián shí hǔ qiǎn jiàng li mù lǜ qí wǔ qiān nà liè dì yú dà níng

这句话大意是:三年,石虎遣将李穆率骑五千纳烈帝于大宁。

guó rén liù qiān yú luò pàn yáng dì yáng dì chū jū yú mù róng bù

这句话大意是:国人六千余落叛炀帝,炀帝出居 于慕容部。

liè huáng dì fù lì yǐ sān nián wèi hòu yuán nián

这句话大意是:烈皇帝复立,以三年为后元年。

chéng xīn shèng lè chéng zài gù chéng dōng nán shí lǐ

这句话大意是:城新盛乐城,在故城东南十里。

yī nián ér bēng

这句话大意是:一年而崩。

zhāo chéng huáng dì huì shén yì jiān lì píng wén zhī cì zǐ yě

这句话大意是:昭成皇帝讳什翼犍立,平文之次子也。

shēng ér qí wěi kuān rén dà dù xǐ nù bù xìng yú sè

这句话大意是:生而奇伟,宽仁大度,喜怒不形于色。

shēn cháng bā chǐ lóng zhǔn lóng yán lì fā wěi dì wò zé rǔ chuí zhì xí

这句话大意是:身长八尺,隆准龙颜,立发委地,卧则乳垂至席。

liè dì lín bēng gù mìng yuē bì yíng lì shén yì jiān shè jì kě ān

这句话大意是:烈帝临崩顾命曰:“必迎立什翼 犍,社稷可安。

liè dì bēng dì dì gū nǎi zì yì yè fèng yíng yǔ dì jù hái

这句话大意是:”烈帝崩,帝弟孤乃自诣邺奉迎,与帝俱还。

shì zài gū chuán

这句话大意是:事在《孤传》。

shí yī yuè dì jí wèi yú fán zhì zhī běi shí nián shí jiǔ chēng jiàn guó yuán nián

这句话大意是:十一 月,帝即位于繁畤之北,时年十九,称建国元年。

shì suì li xióng cóng dì shòu shā qī jiàn lì zì hào yuē hàn

这句话大意是:是岁,李雄从弟寿杀期僭立,自 号曰汉。

èr nián chūn shǐ zhì bǎi guān fēn zhǎng zhòng zhí

这句话大意是:二年春,始置百官,分掌众职。

dōng zì huì mò xi jí pò luò nà mò bù kuǎn fù

这句话大意是:东自濊貊,西及破洛那,莫不款附。

xià wǔ yuè cháo zhū dà rén yú cān hé bēi yì yù dìng dū shui lěi yuán chuān lián rì bù jué nǎi cóng tài hòu jì ér zhǐ

这句话大意是:夏五月, 朝诸大人于参合陂,议欲定都氵垒源川,连日不决,乃从太后计而止。

yǔ zài huáng hòu chuán

这句话大意是:语在《皇后 传》。

pìn mù róng yuán zhēn mèi wèi huáng hòu

这句话大意是:娉慕容元真妹为皇后。

sān nián chūn yí dōu yú yún zhōng zhī shèng lè gōng

这句话大意是:三年春,移都于云中之盛乐宫。

sì nián qiū jiǔ yuè zhù shèng lè chéng yú gù chéng nán bā lǐ

这句话大意是:四年秋九月,筑盛乐城于故城南八里。

huáng hòu mù róng shì bēng

这句话大意是:皇后慕容氏崩。

dōng shí yuè liú hǔ kòu xi jìng

这句话大意是:冬十月,刘虎寇西境。

dì qiǎn jūn nì tǎo dà pò zhī hǔ jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:帝遣军逆讨,大破之,虎仅以身免。

hǔ sǐ zi wu huán lì shǐ lái guī shùn dì yǐ nǚ qī zhī

这句话大意是:虎死,子务桓立,始来归顺,帝以女妻之。

shí èr yuè mù róng yuán zhēn qiǎn shǐ cháo gòng bìng jiàn qí zōng nǚ

这句话大意是:十 二月,慕容元真遣使朝贡,并荐其宗女。

wǔ nián xià wǔ yuè xìng cān hé bēi

这句话大意是:五年夏五月,幸参合陂。

qiū qī yuè qī rì zhū bù bì jí shè tán liè jiǎng wǔ chí shè yīn yǐ wéi cháng

这句话大意是:秋七月七日,诸部毕集,设坛埒,讲武驰射,因以为 常。

bā yuè hái yún zhōng

这句话大意是:八月,还云中。

shì nián qiū sī mǎ yǎn sǐ dì yuè jiàn lì

这句话大意是:是年秋,司马衍死,弟岳僭立。

liù nián qiū bā yuè mù róng yuán zhēn qiǎn shǐ qǐng jiàn nǚ

这句话大意是:六年秋八月,慕容元真遣使请荐女。

shì nián li shòu sǐ zi shì jiàn lì qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是年,李寿死,子势僭立,遣使朝贡。

qī nián chūn èr yuè qiǎn dà rén zhǎng sūn zhì yíng hòu mù róng shì yuán zhēn zhī nǚ yú jìng

这句话大意是:七年春二月,遣大人长孙秩迎后慕容氏元真之女于境。

xià liù yuè huáng hòu zhì zì hé lóng

这句话大意是:夏六月,皇后至自和龙。

qiū qī yuè mù róng yuán zhēn qiǎn shǐ fèng pìn qiú jiāo hūn

这句话大意是:秋七月,慕容元真遣使奉聘,求交婚。

dì xǔ zhī

这句话大意是:帝许之。

jiǔ yuè yǐ liè dì nǚ qī zhī

这句话大意是:九月,以烈帝女妻之。

qí nián sī mǎ yuè sǐ zi dān jiàn lì

这句话大意是:其年,司马 岳死,子聃僭立。

bā nián mù róng yuán zhēn qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:八年,慕容元真遣使朝贡。

shì nián zhāng jùn sī shǔ jiǎ liáng wáng

这句话大意是:是年,张骏私署假凉王。

jiǔ nián shí hǔ qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:九年,石虎遣使朝贡。

shì nián zhāng jùn sǐ zi zhòng huá dài lì

这句话大意是:是年,张骏死,子重华代立。

shí nián qiǎn shǐ yì yè guān xìn

这句话大意是:十年,遣使诣邺观衅。

shì nián sī mǎ dān qín li shì

这句话大意是:是年,司马聃擒李势。

zhāng zhòng huá qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:张重华遣使朝贡。

shí yī nián mù róng yuán zhēn sǐ zi jùn dài lì

这句话大意是:十一年,慕容元真死,子俊代立。

shí èr nián xi xún zhì hé ér hái

这句话大意是:十二年,西巡,至河而还。

shì nián shí hǔ sǐ zi shì lì

这句话大意是:是年,石虎死,子世立。

shì xiōng zūn shā shì zì lì

这句话大意是:世兄遵,杀世自立。

zūn xiōng jiàn shā zūn zì lì

这句话大意是:尊兄 鉴,杀遵自立。

shí sān nián wèi jùn rén rǎn mǐn shā shí jiàn jiàn lì

这句话大意是:十三年,魏郡人冉闵,杀石鉴僭立。

shí sì nián dì yuē shí hú shuāi miè rǎn mǐn sì huò zhōng zhōu fēn gěng mò yǒu kuāng jiù wú jiāng qīn lǜ liù jūn kuò dìng sì hǎi

现代白话:十四年,帝曰:“石胡衰灭,冉闵肆祸,中州纷梗,莫有匡救,我将亲率六军, 廓定四海。

nǎi chì zhū bù gè lǜ suǒ tǒng yǐ sì dà qī

这句话大意是:”乃敕诸部,各率所统,以俟大期。

zhū dà rén jiàn yuē jīn zhōng zhōu dà luàn chéng yi jìn qǔ rú wén háo qiáng bìng qǐ bù kě yī jǔ ér dìng ruò huò liú lián jīng lì suì rěn kǒng wú yǒng yì zhī lì huò yǒu kuī sǔn zhī yōu

这句话大意是:诸大人谏曰:“今中州大乱,诚宜 进取,如闻豪强并起,不可一举而定,若或留连,经历岁稔,恐无永逸之利,或有 亏损之忧。

dì nǎi zhǐ

这句话大意是:”帝乃止。

shì suì dǐ fú jiàn jiàn chēng dà wèi zì hào dà qín

这句话大意是:是岁,氐苻健僭称大位,自号大秦。

shí wǔ nián mù róng jùn miè rǎn mǐn jiàn zūn hào

这句话大意是:十五年,慕容俊灭冉闵,僭尊号。

shí liù nián mù róng jùn qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:十六年,慕容俊遣使朝贡。

shì nián zhāng zhòng huá sǐ zi yào líng lì

这句话大意是:是年,张重华死,子曜灵立。

zhòng huá shù xiōng zuò shā yào líng ér zì lì chēng liáng gōng

这句话大意是:重华庶兄祚杀曜灵而 自立,称凉公。

shí qī nián qiǎn shǐ yú mù róng jùn

这句话大意是:十七年,遣使于慕容俊。

zhāng zuò fù chēng liáng wáng zhì bǎi guān qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:张祚复称凉王,置百官,遣使朝贡。

shí bā nián tài hòu wáng shì bēng

这句话大意是:十八年,太后王氏崩。

shì nián fú jiàn sǐ zi shēng jiàn lì

这句话大意是:是年,苻健死,子生僭立。

qiāng yáo xiāng zì chēng dà jiàng jūn dà chán yú

这句话大意是:羌姚襄自称大将军、大单于。

zhāng guàn sòng hùn shā zhāng zuò lì zhòng huá shǎo zǐ xuán jìng chēng liáng wáng

这句话大意是:张瓘、宋混杀张祚,立重华少子玄靖,称凉王。

shí jiǔ nián chūn zhēng yuè liú wu huán sǐ qí dì è tóu lì qián móu fǎn pàn

这句话大意是:十九年春正月,刘务桓死,其弟阏头立,潜谋反叛。

èr yuè dì xi xún yīn ér lín hé biàn rén zhāo yù è tóu cóng mìng

这句话大意是:二月,帝西巡,因而临河, 便人招喻,阏头从命。

dōng mù róng jùn lái qǐng hūn xǔ zhī

这句话大意是:冬,慕容俊来请婚,许之。

èr shí nián xià wǔ yuè mù róng jùn fèng nà lǐ bì

这句话大意是:二十年夏五月,慕容俊奉纳礼币。

shì nián fú jiān shā fú shēng ér jiàn lì

这句话大意是:是年,苻坚杀苻生而僭立。

yáo xiāng wèi fú méi suǒ shā

这句话大意是:姚襄为苻眉所杀。

èr shí yī nián è tóu bù mín duō pàn jù ér dōng zǒu

这句话大意是:二十一年,阏头部民多叛,惧而东走。

dù hé bàn jì ér bīng xiàn hòu zhòng jǐn guī è tóu xiōng zi xī wù qí

这句话大意是:渡河,半济而冰陷,后众尽归阏头兄子 悉勿祈。

chū è tóu zhī pàn xī wù qí xiōng dì shí èr rén zài dì zuǒ yòu jǐn qiǎn guī yù qí zì xiāng cāi lí

这句话大意是:初,阏头之叛,悉勿祈兄弟十二人在帝左右,尽遣归,欲其自相猜离。

zhì shì xī wù qí duó qí zhòng

这句话大意是:至 是,悉勿祈夺其众。

è tóu qióng ér guī mìng dì dài zhī rú chū

这句话大意是:阏头穷而归命,帝待之如初。

èr shí èr nián chūn dì dōng xún zhì yú sāng qián chuān

这句话大意是:二十二年春,帝东巡,至于桑干川。

sān yuè mù róng jùn qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:三月,慕容俊遣使朝贡。

xià sì yuè dì hái yún zhōng

这句话大意是:夏四月,帝还云 中。

xī wù qí sǐ dì wèi chén lì

这句话大意是:悉勿祈死,弟卫辰立。

qiū bā yuè wèi chén qiǎn zi cháo gòng

这句话大意是:秋八月,卫辰遣子朝贡。

èr shí sān nián xià liù yuè huáng hòu mù róng shì bēng

这句话大意是:二十三年夏六月,皇后慕容氏崩。

qiū qī yuè wèi chén lái huì zàng yīn ér qiú hūn xǔ zhī

这句话大意是:秋七月,卫辰来会葬,因而求婚,许之。

shì suì mù róng jùn sǐ zi wěi lì qiǎn shǐ zhì fù

这句话大意是:是 岁,慕容俊死,子𬀩立,遣使致赙。

èr shí sì nián chūn wèi chén qiǎn shǐ cháo pìn

这句话大意是:二十四年春,卫辰遣使朝聘。

shì nián sī mǎ dān sǐ yǎn zi qiān líng jiàn lì

这句话大意是:是年,司马聃死,衍子千龄僭立。

èr shí wǔ nián dì nán xún zhì jūn zǐ jīn

现代白话:二十五年,帝南巡,至有德行的人津。

dōng shí yuè xíng xìng dài

这句话大意是:冬十月,行幸代。

shí yī yuè mù róng wěi jiàn nǚ bèi hòu gōng

这句话大意是:十一月,慕容𬀩荐女备后宫。

èr shí liù nián dōng shí yuè dì tǎo gāo chē dà pò zhī huò wàn kǒu mǎ niú yáng bǎi yú wàn tóu

这句话大意是:二十六年冬十月,帝讨高车,大破之,获万口,马牛羊百余万头。

shì nián zhāng zhòng huá dì tiān xī shā xuán jìng ér zì lì

这句话大意是:是年,张重 华弟天锡杀玄靖而自立。

èr shí qī nián chūn chē jià hái yún zhōng

这句话大意是:二十七年春,车驾还云中。

dōng shí yī yuè tǎo méi gē bù pò zhī huò niú mǎ yáng shù bǎi wàn tóu

这句话大意是:冬十一月,讨没歌部,破之,获牛马羊数百万头。

èr shí bā nián chūn zhēng yuè wèi chén móu fǎn dōng dù hé

这句话大意是:二十八年春正月,卫辰谋反,东渡河。

dì tǎo zhī wèi chén jù ér dùn zǒu

这句话大意是:帝讨之,卫辰惧而遁走。

dōng shí èr yuè fú jiān qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:冬十二月,苻 坚遣使朝贡。

shì suì sī mǎ qiān líng sǐ dì yì jiàn lì

这句话大意是:是岁,司马千龄死,弟弈僭立。

èr shí jiǔ nián xià wǔ yuè qiǎn yàn fèng shǐ fú jiān

这句话大意是:二十九年夏五月,遣燕凤使苻坚。

sān shí nián dōng shí yuè dì zhēng wèi chén

这句话大意是:三十年冬十月,帝征卫辰。

shí hé bīng wèi chéng dì nǎi yǐ wěi huán yuē sī é rán bīng hé yóu wèi néng jiān nǎi sàn wěi yú shàng bīng cǎo xiāng jié rú fú qiáo yān

现代白话:时河冰未成,帝乃以苇𫄠约澌,俄然冰合,犹未能 坚,乃散苇于上,冰草相结,如浮桥呢。

zhòng jūn lì shè chū qí bù yì wèi chén yǔ zōng zú xi zǒu shōu qí bù luò ér hái fú huò shēng kǒu jí mǎ niú yáng shù shí wàn tóu

这句话大意是:众军利涉,出其不意,卫辰与宗族西走, 收其部落而还,俘获生口及马牛羊数十万头。

sān shí yī nián chūn dì zhì zì xi fá bān shǎng gè yǒu chà

这句话大意是:三十一年春,帝至自西伐,班赏各有差。

sān shí èr nián zhēng yuè dì nán xìng jūn zǐ jīn

现代白话:三十二年正月,帝南幸有德行的人津。

dōng shí yuè xìng dài

这句话大意是:冬十月,幸代。

sān shí sān nián dōng shí yī yuè zhēng gāo chē dà pò zhī

这句话大意是:三十三年冬十一月,征高车,大破之。

shì nián fú jiān qín mù róng wěi

这句话大意是:是年,苻坚擒慕容𬀩。

sān shí sì nián chūn zhǎng sūn jīn móu fǎn fú zhū

这句话大意是:三十四年春,长 孙斤谋反,伏诛。

jīn zhī fǎn yě bá rèn xiàng yù zuò tài zǐ xiàn míng huáng dì huì shí gé zhī shāng xié

这句话大意是:斤之反也,拔刃向御座,太子献明皇帝讳寔格之,伤胁。

xià wǔ yuè hōng hòu zhuī shì yān

现代白话:夏五月, 薨,后追谥呢。

qiū qī yuè huáng sūn guī shēng dà shè

这句话大意是:秋七月,皇孙珪生,大赦。

shì nián sī mǎ yì chén huán wēn fèi yì wèi hǎi xī gōng lì ruì zi yù

这句话大意是:是年,司马弈臣桓温,废弈为海西公, 立睿子昱。

sān shí wǔ nián sī mǎ yù sǐ zi chāng míng jiàn lì

这句话大意是:三十五年,司马昱死,子昌明僭立。

sān shí liù nián xià wǔ yuè qiǎn yàn fèng shǐ fú jiān

这句话大意是:三十六年夏五月,遣燕凤使苻坚。

sān shí qī nián dì zhēng wèi chén wèi chén nán zǒu

这句话大意是:三十七年,帝征卫辰,卫辰南走。

sān shí bā nián wèi chén qiú yuán yú fú jiān

这句话大意是:三十八年,卫辰求援于苻坚。

sān shí jiǔ nián fú jiān qiǎn qí dà sī mǎ fú luò lǜ zhòng èr shí wàn jí zhū tóng zhāng cì shān qiāng děng zhū dào lái kòu qīn bī nán jìng

这句话大意是:三十九年,苻坚遣其大司马苻洛率众二十万及朱彤、张蚝、邓羌等诸道来寇, 侵逼南境。

dōng shí yī yuè bái bù dú gū bù yù zhī bài jì

这句话大意是:冬十一月,白部、独孤部御之,败绩。

nán bù dà rén liú kù rén zǒu yún zhōng

这句话大意是:南部大人刘库仁走云中。

dì fù qiǎn kù rén lǜ qí shí wàn nì zhàn yú shí zǐ lǐng wáng shī bù lì

这句话大意是:帝复遣 库仁率骑十万逆战于石子岭,王师不利。

dì shí bù yù qún chén mò kě rèn zhě nǎi lǜ guó rén bì yú yīn shān zhī běi

这句话大意是:帝时不豫,群臣莫可任者,乃率国人避于 阴山之北。

gāo chē zá zhǒng jǐn pàn sì miàn kòu chāo bù dé chú mù

这句话大意是:高车杂种尽叛,四面寇钞,不得刍牧。

fù dù mò nán

这句话大意是:复度漠南。

jiān jūn shāo tuì nǎi hái

这句话大意是:坚军稍退,乃还。

shí èr yuè zhì yún zhōng xún yǒu èr rì dì bēng shí nián wǔ shí qī

这句话大意是:十 二月,至云中,旬有二日,帝崩,时年五十七。

tài zǔ jí wèi zūn yuē gāo zǔ

这句话大意是:太祖即位,尊曰高祖。

dì yǎ xìng kuān hòu zhì yǒng rén shù

这句话大意是:帝雅性宽厚,智勇仁恕。

shí guó zhōng shǎo zēng bó dài rén xǔ qiān dào juàn èr pǐ

这句话大意是:时国中少缯帛,代人许谦盗绢二匹。

shǒu zhě yǐ gào dì nì zhī wèi yàn fèng yuē wú bù rěn shì qiān zhī miàn qīng wù xiè yán

现代白话:守者以告,帝匿 之,谓燕凤曰:“我不忍视谦之面,卿勿泄言。

qiān huò cán ér zì shā wèi cái rǔ shì fēi yě

这句话大意是:谦或惭而自杀,为财辱士,非也。

dì cháng jī xī bù pàn zéi liú shǐ zhōng mù

这句话大意是:” 帝尝击西部叛贼,流矢中目。

zéi pò zhī hòu zhū dà chén zhí shè zhě gè chí zhuī dāo yù tú gē zhī

这句话大意是:贼破之后,诸大臣执射者,各持锥刀欲屠割之。

dì yuē bǐ gè wèi qí zhǔ hé zuì yě

这句话大意是:帝曰: “彼各为其主,何罪也。

nǎi shì zhī

这句话大意是:”乃释之。

shì suì fú jiān miè zhāng tiān xī

这句话大意是:是岁,苻坚灭张天锡。

shǐ chén yuē dì wáng zhī xìng yě bì yǒu jī dé lěi gōng bó lì dào xié yōu xiǎn fāng qì shén zhī zhī xīn

这句话大意是:史臣曰:帝王之兴也,必有积德累功博利,道协幽显,方契神祗之心。

yǒu wèi yǎn jī yōu fāng shì jū jūn zhǎng chún huà yù mín yǔ shí wú jìng

这句话大意是:有魏奄 迹幽方,世居君长,淳化育民,与时无竞。

shén yuán shēng zì tiān nǚ huán mù qín yú jìn shì

这句话大意是:神元生自天女,桓、穆勤于晋室。

líng xīn rén shì fu qǐ tú rán

这句话大意是:灵心 人事,夫岂徒然?

zhāo chéng yǐ xióng jié zhī zī bāo jūn zǐ zhī liàng zhēng fá sì kè wēi bèi huāng xiá nǎi lì hào gǎi dōu huī lóng dà yè

现代白话:昭成以雄杰之姿,包有德行的人之量,征伐四克,威被荒遐,乃立号改 都,恢隆大业。

zhōng yú bǎi liù shí zài guāng zhái qū zhōng

这句话大意是:终于百六十载,光宅区中。

qí yuán gù yǒu yóu yǐ

现代白话:其原固有由了。

✦ You read 帝纪·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.