hé bá xī mù mò tí yǔ yè yán hè dí gàn li lì liú jié gǔ bì zhāng lí
这句话大意是:和跋 奚牧 莫题 庾业延 贺狄干 李栗 刘洁 古弼 张黎。
hé bá dài rén yě shì lǐng bù luò wèi guó fù chén
这句话大意是:和跋,代人也,世领部落,为国附臣。
bá yǐ cái biàn zhī míng tài zǔ zhuó wèi wài cháo dà rén cān jūn guó dà móu yā yǒu zhì suàn
这句话大意是:跋以才辩知名,太祖擢为外朝大人,参 军国大谋,雅有智算。
pín shǐ chēng zhǐ bài lóng xiāng jiāng jūn
这句话大意是:频使称旨,拜龙骧将军。
wèi jǐ cì jué rì nán gōng
这句话大意是:未几,赐爵日南公。
cóng píng zhōng yuán yǐ gōng jìn wèi shàng shū zhèn yè
这句话大意是:从平中原,以 功进为尚书,镇邺。
mù róng dé shǐ xiōng zi hé shǒu huá tái hé zhǎng shǐ li biàn shā hé qiú yuán yú bá
这句话大意是:慕容德使兄子和守滑台,和长史李辨杀和,求援于跋。
bá lǜ qīng qí fù zhī
这句话大意是:跋率轻 骑赴之。
jì zhì biàn huǐ bì mén jù shǒu
这句话大意是:既至,辨悔,闭门拒守。
bá shǐ shàng shū láng shān huī shuō zhī biàn nǎi kāi mén
这句话大意是:跋使尚书郎邓晖说之,辨乃开门。
bá rù shōu qí fǔ cáng
这句话大意是:跋入,收其府 藏。
dé wén zhī qiǎn jiàng lǜ sān qiān qí jī bá
这句话大意是:德闻之,遣将率三千骑,击跋。
bá nì jī dà pò zhī qín qí jiàng shì qiān yú rén ér hái
这句话大意是:跋逆击,大破之,擒其将士千余人而还。
yú shì chén yǐng zhī mín duō lái xiàng huà
这句话大意是:于是 陈颍之民,多来向化。
gǎi fēng dìng líng gōng
这句话大意是:改封定陵公。
yǔ cháng shān wáng zūn lǜ zhòng wǔ wàn tǎo hè lán bù bié shuài mù yì gàn pò zhī
这句话大意是:与常山王遵率众五万,讨贺兰部别帅木易干, 破之。
chū wèi píng yuán tài shǒu
这句话大意是:出为平原太守。
tài zǔ chǒng yù bá guān yú zhū jiāng
这句话大意是:太祖宠遇跋,冠于诸将。
shí qún chén jiē dūn shàng gōng jiǎn ér bá hǎo xiū xū yù xuàn yào yú shí xìng yóu shē yín
这句话大意是:时群臣皆敦尚恭俭,而跋好修虚誉,眩曜于时,性尤 奢淫。
tài zǔ jiè zhī fú gé
这句话大意是:太祖戒之,弗革。
hòu chē jià běi shòu chái shān shōu bá xíng zhī lù cè
这句话大意是:后车驾北狩豺山,收跋,刑之路侧。
qī liú shì zì shā yǐ cóng
这句话大意是:妻刘氏自杀以从。
chū jiāng xíng bá tài zǔ mìng qí zhū dì pí děng shì jué bá wèi pí yuē shui lěi běi dì jí kě jū shuǐ nán jiù gēng liáng tián guǎng wéi chǎn yè gè xiāng miǎn lì wu zì zuǎn xiū
这句话大意是:初, 将刑跋,太祖命其诸弟毗等视诀,跋谓毗曰:“氵垒北地瘠,可居水南,就耕良田, 广为产业,各相勉励,务自纂修。
lìng zhī bèi jǐ yuē rǔ cáo hé rěn shì wú zhī sǐ yě
现代白话:”令之背己曰:“你曹何忍视我之死也!
pí děng jiě qí wēi yì zhà chēng shǐ zhě wáng bēn cháng ān zhuī zhī bù jí
这句话大意是:”毗等 解其微意,诈称使者,亡奔长安,追之不及。
tài zǔ nù suì zhū qí jiā
这句话大意是:太祖怒,遂诛其家。
hòu shì zǔ xi xún wǔ yuán huí xìng chái shān xiào liè hū yù bào fēng yún wù sì sài
这句话大意是:后世祖西巡五原, 回幸豺山校猎,忽遇暴风,云雾四塞。
shì zǔ guài ér wèn zhī qún xià qiān yán bá shì jū cǐ tǔ cí zhǒng yóu cún qí huò zhě néng zhì sī biàn
这句话大意是:世祖怪而问之,群下佥言跋世居此土,祠冢 犹存,其或者能致斯变。
dì qiǎn jiàn xìng gōng gǔ bì jì yǐ sān shēng wù jí chú sàn
这句话大意是:帝遣建兴公古弼祭以三牲,雾即除散。
hòu shì zǔ sōu shòu zhī rì měi xiān jì zhī
这句话大意是:后世祖搜狩之日, 每先祭之。
shǎo zǐ guī cóng zhēng hè lián chāng yǒu gōng bài tǒng wàn jiāng jūn cì jué chéng gāo nán
这句话大意是:少子归,从征赫连昌有功,拜统万将军,赐爵成皋男。
yǔ xī píng gōng ān jié gōng hǔ láo bá zhī
这句话大意是:与西平公安颉攻虎牢, 拔之。
jìn jué gāo yáng hóu
这句话大意是:进爵高阳侯。
hòu yǐ zuì xǐ pèi liáng zhōu wèi mín
这句话大意是:后以罪徙配凉州为民。
gài wú zuò luàn yú guān zhōng fù bài guī lóng xiāng jiāng jūn wǎng tǎo zhī
这句话大意是:盖吴作乱于关中,复拜归龙骧将军往讨 之。
hái bài shǐ chí jié guàn jūn jiāng jūn yōng chéng zhèn dōu dà jiāng gāo yáng hóu
这句话大意是:还,拜使持节、冠军将军、雍城镇都大将、高阳侯。
zú
这句话大意是:卒。
zi dù xí jué
这句话大意是:子度,袭爵。
shàng shū dōu guān láng chāng píng tài shǒu
这句话大意是:尚书都官郎、昌平太守。
zú
这句话大意是:卒。
dù zi yán mù sī zhōu bù jùn cóng shì zǎo zú
这句话大意是:度子延穆,司州部郡从事,早卒。
zǐ ān wǔ dìng mò jǐ shì huáng mén shì láng
这句话大意是:子安,武定末,给事黄门侍郎。
xī mù dài rén yě zhòng hòu yǒu zhì móu
这句话大意是:奚牧,代人也,重厚有智谋。
tài zǔ chǒng yù zhī chēng zhī yuē zhòng xiōng
这句话大意是:太祖宠遇之,称之曰仲兄。
chū liú xiǎn móu hài tài zǔ liáng juàn zhī qí móu qián shǐ mù yǔ mù chóng zhì qī jiè shān yǐ gào yǔ zài chóng chuán
这句话大意是:初,刘显谋害太祖, 梁眷知其谋,潜使牧与穆崇至七介山以告,语在《崇传》。
tài zǔ lù xiān dì jiù chén yòu yǐ mù gào xiǎn zhī gōng bài wèi zhì mín cháng fū zòu zhèng shì cān yù jì móu
这句话大意是:太祖录先帝旧臣,又以 牧告显之功,拜为治民长,敷奏政事,参与计谋。
tài zǔ zhēng mù róng bǎo jiā fǔ guó jiāng jūn lüè de jìn chuān huò bǎo dān yáng wáng mǎi de jí lí shí hù jūn gāo xiù hé yú píng táo
这句话大意是:太祖征慕容宝,加辅国将军,略 地晋川,获宝丹阳王买得及离石护军高秀和于平陶。
yǐ jūn gōng bài bīng zhōu cì shǐ cì jué rèn chéng gōng
这句话大意是:以军功拜并州刺史,赐爵任城 公。
zhōu yǔ yáo xìng jiē jiè xìng pō kòu biān mù nǎi yǔ xìng shū chēng dùn shǒu jūn lǐ kàng zhī zé xìng qīn biān bù zhí zhī yì
这句话大意是:州与姚兴接界,兴颇寇边,牧乃与兴书,称顿首,钧礼抗之,责兴侵边不直之 意。
xìng yǐ yǔ guó tōng hé hèn zhī
这句话大意是:兴以与国通和,恨之。
yǒu yán yú tài zǔ tài zǔ lù zhī
这句话大意是:有言于太祖,太祖戮之。
mò tí dài rén yě duō zhì yǒu cái yòng
这句话大意是:莫题,代人也,多智有才用。
chū wèi zhuàng jiāng lǐng jìn bīng
这句话大意是:初为幢将,领禁兵。
tài zǔ zhī zhēng mù róng bǎo yě bǎo yè lái fàn yíng jūn rén jīng hài
这句话大意是:太祖之征慕容宝也,宝夜来 犯营,军人惊骇。
suì yǒu wáng hái jīng shī zhě yán guān jūn bài yú bǎi sì jīng shī bù ān
这句话大意是:遂有亡还京师者,言官军败于柏肆,京师不安。
nán ān gōng yuán shùn yīn zhī yù shè guó shì
这句话大意是:南安公元顺因之 欲摄国事。
tí wèi shùn yuē cǐ dà shì bù kě qīng ěr yi shěn dài hòu yào bù rán huò jiāng jí yǐ
现代白话:题谓顺曰:“此大事,不可轻你,宜审待后要,不然祸将及了。
shùn nǎi zhǐ
这句话大意是:”顺乃 止。
yǐ gōng bài píng yuǎn jiāng jūn cì jué fú liǔ gōng jìn hào zuǒ jiāng jūn gǎi wéi gāo yì gōng
这句话大意是:以功拜平远将军,赐爵扶柳公,进号左将军,改为高邑公。
chū chú zhōng shān tài shǒu dū sī zhōu zhī shān dōng qī jùn shì
这句话大意是:出除中山太守,督 司州之山东七郡事。
chē jià zhēng yáo xìng cì yú jìn yáng
这句话大意是:车驾征姚兴,次于晋阳。
ér shàng dǎng qún dào qín pō dīng líng dí dōu děng jù zhòng yú hú guān zhào tí shuài zhòng sān qiān yǐ tǎo zhī
这句话大意是:而上党群盗秦颇、丁零翟都等聚众于 壶关,诏题帅众三千以讨之。
shàng dǎng tài shǒu bǔ pō zhǎn zhī
这句话大意是:上党太守捕颇,斩之。
dōu zǒu lín lǜ
这句话大意是:都走林虑。
zhào tí sōu shān qióng tǎo jǐn píng zhī
这句话大意是:诏题搜山穷讨,尽 平之。
chū zhāo chéng mò tài zǔ jì fù kū duō xǐ yú cháng ān
这句话大意是:初,昭成末,太祖季父窟咄徙于长安。
fú jiān bài cóng mù róng yǒng dōng qiān
这句话大意是:苻坚败,从慕容永东迁。
jí yǒng zì lì yǐ kū duō wèi xīn xīng tài shǒu
这句话大意是:及永自立,以 窟咄为新兴太守。
dēng guó chū liú xiǎn qiǎn dì gāng ní děng yíng kū duō kòu nán bǐ
这句话大意是:登国初,刘显遣弟亢泥等迎窟咄,寇南鄙。
tí shí èr yú tài zǔ yí jiàn yú kū duō wèi zhī yuē sān suì dú qǐ shèng zhòng zài
这句话大意是:题时贰于太祖,遗箭 于窟咄,谓之曰:“三岁犊岂胜重载”?
yán kū duō zhǎng ér tài zǔ shǎo yě
这句话大意是:言窟咄长而太祖少也。
tài zǔ jì xián zhī
这句话大意是:太祖既衔之。
tiān cì wǔ nián yǒu gào tí jū chǔ jù ào nǐ zé rén zhǔ
这句话大意是:天赐 五年,有告题居处倨傲,拟则人主。
tài zǔ nǎi shǐ rén shì zhī jiàn gào zhī yuē sān suì dú néng shèng zhòng zài bù
这句话大意是:太祖乃使人示之箭,告之曰:“三岁犊,能胜 重载不?
tí fèng zhào fù zǐ duì qì jí cháo nǎi xíng zhī
这句话大意是:”题奉诏,父子对泣,诘朝乃刑之。
yǔ yè yán dài rén yě hòu cì míng yuè
这句话大意是:庾业延,代人也,后赐名岳。
qí fù jí xiōng hé chén shì diǎn xù mù
这句话大意是:其父及兄和辰,世典畜牧。
shāo zhuǎn zhōng bù dà rén
这句话大意是:稍转中部大人。
zhāo chéng bēng dǐ kòu nèi wǔ
这句话大意是:昭成 崩,氐寇内侮。
shì nán zhī jiān shōu liǎn xù chǎn fù nǐ guó jūn
这句话大意是:事难之间,收敛畜产,富拟国君。
liú xiǎn móu nì tài zǔ wài xìng hé chén fèng xiàn míng tài hòu guī tài zǔ yòu de qí zī yòng
这句话大意是:刘显谋逆,太祖外幸,和辰奉献 明太后归太祖,又得其资用。
yǐ hé chén wèi nèi shì zhǎng
这句话大意是:以和辰为内侍长。
hé chén fēn bié gōng sī jiù chù pō bú huì zhǐ tài zǔ yóu shì hèn zhī
这句话大意是:和辰分别公私旧畜,颇不会旨,太 祖由是恨之。
yuè dú gōng shèn xiū jǐn shàn chǔ wēi nàn zhī jiān tài zǔ xǐ zhī
这句话大意是:岳独恭慎修谨,善处危难之间,太祖喜之。
yǔ wáng jiàn děng jù wèi wài cháo dà rén cān yù jūn guó
这句话大意是:与王建等俱为外朝大人, 参预军国。
tài zǔ jì jué mù róng chuí yǐ yuè wèi dà rén shǐ yì mù róng yǒng
这句话大意是:太祖既绝慕容垂,以岳为大人,使诣慕容永。
yǒng fú qí cí yì
这句话大意是:永服其辞义。
chuí wéi yǒng yú zhǎng zǐ yǒng gào jí qiú yuán
这句话大意是:垂围永于长子,永 告急求援。
yuè yǔ chén liú wáng qián yǐ wǔ wàn qí dōng dù hé jiù zhī cì yú xiù róng pò shān hú bù gāo chē mén děng xǐ qí bù luò
这句话大意是:岳与陈留王虔以五万骑东渡河救之,次于秀容,破山胡部高车门等,徙 其部落。
huì yǒng miè nǎi bān shī
这句话大意是:会永灭,乃班师。
cóng píng zhōng yuán bài ān yuǎn jiāng jūn
这句话大意是:从平中原,拜安远将军。
guān jūn zhī jīng yú bǎi sì yě hè lán bù shuài fù lì juàn hé tū lín bù shuài nì wù ní hé xī bù shuài chì nú gēn děng wén zhī jù dǎng fǎn yú yīn guǎn
这句话大意是:官军之惊于柏肆也,贺兰部帅附力眷、纥突邻部帅匿物尼、纥奚部帅叱奴根等 闻之,聚党反于阴馆。
nán ān gōng yuán shùn tǎo zhī bù kè sǐ zhě shù qiān rén
这句话大意是:南安公元顺讨之,不克,死者数千人。
tài zǔ wén zhī zhào yuè lǜ wàn qí hái tǎo chì nú gēn děng tiǎn zhī bǎi xìng nǎi ān
这句话大意是:太祖闻之,诏岳率万 骑,还讨叱奴根等,殄之,百姓乃安。
lí shí hú shuài hū yán tiě xī hé hú shuài zhāng chóng děng bù lè nèi xǐ jù dǎng fǎn pàn
这句话大意是:离石胡帅呼延铁、西河胡帅张崇等不乐内徙, 聚党反叛。
yuè lǜ qí sān qiān tǎo pò zhī zhǎn tiě qín chóng sōu shān qióng tǎo sàn qí yú dǎng
这句话大意是:岳率骑三千,讨破之,斩铁擒崇,搜山穷讨,散其余党。
yǐ gōng cì jué xī chāng gōng jìn hào zhēng lǔ jiāng jūn
这句话大意是:以功赐爵西昌 公,进号征虏将军。
yòu tǎo fǎn rén zhāng chāo qīng hé tài shǒu fu shì bìng pò píng
这句话大意是:又讨反人张超、清河太守傅世,并破平。
yǐ yuè wèi yè xíng tái
这句话大意是:以岳为邺行台。
yuè wèi jiāng yǒu móu lüè zhì jūn qīng zhěng cháng yǐ shǎo jī duō shì zhòng fú qí zhì yǒng míng guān zhū jiāng
这句话大意是:岳为将有谋略,治军清整,常以少击多,士众服其智勇,名冠诸将。
jí ba yè xíng tái yǐ suǒ tǒng liù jùn zhì xiāng zhōu jí bài yuè wèi cì shǐ
这句话大意是:及罢邺行 台,以所统六郡置相州,即拜岳为刺史。
gōng lián píng dāng bǎi xìng chēng zhī
这句话大意是:公廉平当,百姓称之。
jiù yǒu yuán chí shí guǒ chū shú chéng lì sòng zhī yuè bù shòu yuē guǒ wèi jìn yù wú hé de xiān shí
现代白话:旧有园池,时果初 熟,丞吏送之,岳不受,曰:“果未进御,我何得先食?
qí jǐn rú cǐ
这句话大意是:”其谨如此。
hòu qiān sī kōng
这句话大意是:后迁司空。
yuè xiōng zǐ lù yǒu zuì zhū fù xiōng dì xī zhū tè shè yuè fù zi
这句话大意是:岳兄子路有罪,诸父兄弟悉诛,特赦岳父子。
tiān cì sì nián zhào cì yuè shě de yú nán gōng yuè jiāng jiā tóng zhì zhī
这句话大意是:天赐四年,诏赐岳舍地于南宫,岳将家僮治之。
hòu guān gào yuè yī fú xiān lì xíng zhǐ fēng cǎi nǐ yí rén jūn
这句话大意是:候官告岳衣服鲜丽,行止风采, 拟仪人君。
tài zǔ shí jì bù yù duō suǒ cāi è suì zhū zhī
这句话大意是:太祖时既不豫,多所猜恶,遂诛之。
shí rén xián yuān xī yān
现代白话:时人咸冤惜呢。
yuè zàng zài dài xi shàn wú zhī jiè
这句话大意是:岳葬在代西善无之 界。
hòu shì zǔ tǎo hè lián shì jīng qí mù zhái chuàng rán dòng róng suì xià zhào wèi lì miào lìng yī zhōu zhī mín sì shí zhì jì
这句话大意是:后世祖讨赫连氏,经其墓宅,怆然动容,遂下诏为立庙,令一州之民,四时致 祭。
qiú qí zǐ sūn rèn wèi jiàng shuài zhě de qí zǐ líng
这句话大意是:求其子孙任为将帅者,得其子陵。
cóng zhēng yǒu gōng tīng xí jué
这句话大意是:从征有功,听袭爵。
lù huáng shǐ chū cóng zhēng mù róng bǎo wèi chéng mén xiào wèi
这句话大意是:路,皇始初,从征慕容宝,为城门校尉。
qiān sī lì xiào wèi
这句话大意是:迁司隶校尉。
jué gāo píng gōng ér zhū
这句话大意是:爵高平公而诛。
hè dí gàn dài rén yě
这句话大意是:贺狄干,代人也。
jiā běn xiǎo zú shì zhōng hòu wèi jiāng yǐ píng dāng chēng
这句话大意是:家本小族,世忠厚,为将以平当称。
shāo qiān běi bù dà rén
这句话大意是:稍迁北部大人。
dēng guó chū yǔ zhǎng sūn sōng wèi duì míng yú tīng chá wéi rén ài jìng
这句话大意是:登国初, 与长孙嵩为对,明于听察,为人爱敬。
tài zǔ qiǎn dí gàn zhì mǎ qiān pǐ jié hūn yú yáo zhǎng
这句话大意是:太祖遣狄干致马千匹,结婚于姚长。
huì cháng sǐ xīng lì yīn zhǐ dí gàn ér jué hūn
这句话大意是:会苌死 兴立,因止狄干而绝婚。
xìng dì píng lǜ zhòng kòu píng yáng tài zǔ tǎo píng zhī qín qí jiāng dí bó zhī táng xiǎo fāng děng sān shí yú rén
这句话大意是:兴弟平率众寇平阳,太祖讨平之,擒其将狄伯支、唐小方 等三十余人。
tiān cì zhōng zhào běi xīn hóu ān tóng sòng táng xiǎo fāng yú cháng ān
这句话大意是:天赐中,诏北新侯安同送唐小方于长安。
hòu rú rú shè lún yǔ xīng hé qīn sòng mǎ bā qiān pǐ
这句话大意是:后蠕蠕社仑与兴和亲,送马 八千匹。
shǐ jì hé hè lián qū zǐ fèn xìng yǔ guó jiāo hǎo nǎi pàn xìng yāo liú shè lún mǎ
这句话大意是:始济河,赫连屈子忿兴与国交好,乃叛兴,邀留社仑马。
xìng nǎi qiǎn shǐ qǐng yǐ jùn mǎ qiān pǐ shú bó zhī ér qiǎn dí gàn hái
这句话大意是:兴乃遣使,请以 骏马千匹赎伯支而遣狄干还。
tài zǔ yì zài lí jiàn èr kòu yú shì xǔ zhī
这句话大意是:太祖意在离间二寇,于是许之。
dí gàn zài cháng ān yōu bì yīn xí dú shū shǐ tōng lún yǔ shàng shū zhū jīng jǔ zhǐ fēng liú yǒu sì rú zhě
这句话大意是:狄干在长安幽闭,因习读书史,通《论语》、《尚书》诸经,举止风流,有似 儒者。
chū tài zǔ pǔ fēng gōng chén dí gàn suī wèi yáo xìng suǒ liú yáo cì jué xiāng wǔ hòu jiā qín bīng jiāng jūn
这句话大意是:初,太祖普封功臣,狄干虽为姚兴所留,遥赐爵襄武侯,加秦兵将军。
jí dí gàn zhì tài zǔ jiàn qí yán yǔ yī fú yǒu lèi qiāng sú yǐ wéi mù ér xí zhī gù fèn yān jì ér shā zhī
现代白话:及狄 干至,太祖见其言语衣服,有类羌俗,以为慕而习之,故忿呢,既而杀之。
dì guī yì gāng zhí fāng yǎ
这句话大意是:弟归,亦刚直方雅。
yǔ dí gàn jù sǐ
这句话大意是:与狄干俱死。
li lì yàn mén rén yě
这句话大意是:李栗,雁门人也。
zhāo chéng shí fù zǔ rù guó
这句话大意是:昭成时,父祖入国。
shǎo biàn jié yǒu cái néng jiān yǒu jiàng lüè
这句话大意是:少辩捷,有才能,兼有将略。
chū suí tài zǔ xìng hè lán bù zài yuán cóng èr shí yī rén zhōng
这句话大意是:初随太祖 幸贺兰部,在元从二十一人中。
tài zǔ ài qí yì néng
这句话大意是:太祖爱其艺能。
shí wáng yè cǎo chuàng zhǎo yá xīn fù duō rèn qīn jìn wéi lì yī jiè yuǎn jì jiān fēi qī jiù dāng shì róng zhī
这句话大意是:时王业草创,爪牙心腹,多任亲近, 唯栗一介远寄,兼非戚旧,当世荣之。
shù yǒu zhàn gōng bài zuǒ jūn jiāng jūn
这句话大意是:数有战功,拜左军将军。
tài zǔ zhēng mù róng bǎo lì dū wǔ wàn qí wèi qián qū jūn zhī suǒ zhì mò bù jiàng xià
这句话大意是:太祖征慕容宝,栗 督五万骑为前驱,军之所至,莫不降下。
qiān zuǒ jiāng jūn
这句话大意是:迁左将军。
mù róng bǎo qì zhōng shān dōng zǒu yě lì yǐ qīng qí zhuī zhī bù jí ér hái
这句话大意是:慕容宝弃中山东走也,栗以轻 骑追之,不及而还。
lì xìng jiǎn màn jīn chǒng bù lǜ lǐ dù měi zài tài zǔ qián shū fàng jù ào bù zì zhī sù ké tuò rèn qíng
这句话大意是:栗性简慢,矜宠,不率礼度,每在太祖前舒放倨傲,不自祗肃,咳唾任情。
tài zǔ jī qí sù guò tiān xìng sān nián suì zhū zhī
这句话大意是:太 祖积其宿过,天兴三年遂诛之。
yú shì wēi yán shǐ lì zhì lēi qún xià jǐn bēi qiān zhī lǐ zì lì shǐ yě
这句话大意是:于是威严始厉,制勒群下尽卑谦之礼,自栗始也。
liú jié cháng lè xìn dōu rén yě
这句话大意是:刘洁,长乐信都人也。
zǔ fù shēng pō jiě bǔ shì
这句话大意是:祖父生,颇解卜筮。
zhāo chéng shí mù róng shì lái xiàn nǚ wèi gōng zhǔ jiā chén réng suí rù cháo
这句话大意是:昭成时,慕容氏来献女,为公主家 臣,仍随入朝。
cì yǐ qī shēng zǐ
这句话大意是:赐以妻,生子。
fù tí tài zǔ shí guān zhì lè líng tài shǒu cì jué xìn dōu nán
这句话大意是:父提,太祖时,官至乐陵太守,赐爵信都男。
zú
这句话大意是:卒。
jié xìng qiáng lì duō zhì shù cóng zhēng tǎo yǒu gōng jìn jué kuài jī gōng
这句话大意是:洁性强力多智,数从征讨有功,进爵会稽公。
hé xī hú zhāng wài jiàn xīng wáng shào děng jù dǎng wèi nì jié yǔ yǒng ān hóu wèi qín lǜ zhòng sān qiān rén zhūn yú xī hé yǐ zhèn fǔ zhī
这句话大意是:河西胡张外、建兴王绍等聚党为逆, 洁与永安侯魏勤率众三千人,屯于西河以镇抚之。
yòu yǔ qín jí gōng láo jiāng jūn yuán qū děng jī tǔ jīng pàn hú
这句话大意是:又与勤及功劳将军元屈等击吐京 叛胡。
shí lí shí hú chū yǐ juàn yǐn qū gài qí duàn jié shān lǐng yāo jié
这句话大意是:时离石胡出以眷引屈丐骑,断截山岭邀洁。
jié shī mǎ dēng shān lì zhàn shǐ rèn jù jǐn wèi hú suǒ zhí sòng yì qū gài
这句话大意是:洁失马,登山力战,矢刃俱尽, 为胡所执,送诣屈丐。
jié shēng qì bù náo hū qí zì ér yǔ zhī yán shén sè zì ruò
这句话大意是:洁声气不挠,呼其字而与之言,神色自若。
qū gài zhuàng ér shì zhī
这句话大意是:屈丐壮而释之。
hòu de hái guó diǎn dōng bù shì
这句话大意是:后得还国,典东部事。
tài zōng qǐn jí shì zǔ jiān guó jié yǔ gǔ bì děng xuǎn shì dōng gōng duì zōng jī yào fū zòu bǎi kuí
这句话大意是:太宗寝疾,世祖监国,洁与古弼等选侍东宫,对综机要,敷奏百揆。
shì zǔ jí wèi yǐ gào fǎn zhě yòu xiàn zhí yán suǒ zài hé zhǐ qí qí yǒu zhù shí zhī yòng wěi yǐ dà rèn
这句话大意是:世祖即位, 以告反者,又献直言,所在合旨,奇其有柱石之用,委以大任。
jí yì jūn guó cháo chén xián tuī qí néng
这句话大意是:及议军国,朝臣咸 推其能。
yú shì chāo qiān shàng shū lìng gǎi wéi jù lù gōng
这句话大意是:于是超迁尚书令,改为钜鹿公。
shì zǔ pò rú rú dà tán yú yún zhōng
这句话大意是:世祖破蠕蠕大檀于云中。
jié yán yú shì zǔ yuē dà tán shì zhòng suī pò dǎn bēn běi kǒng bù jù wǎng bài jiāng fù sòng sǐ
这句话大意是:洁言于世祖曰:“大檀恃众,虽破胆奔北,恐不惧往 败,将复送死。
qǐng shōu tián qì fù yī dà jǔ dōng xī bìng jìn wèi èr dào tǎo zhī
这句话大意是:请收田讫,复一大举,东西并进,为二道讨之。
shì zǔ rán qí yán
这句话大意是:”世祖然其言。
hòu dà yì zhēng tǎo jié yán yi xiān píng féng bá shì zǔ bù cóng
这句话大意是:后 大议征讨,洁言宜先平冯跋,世祖不从。
chì lè xīn mín yǐ jiāng lì qīn duó xián chū yuàn yán qī niú mǎ bǎo cǎo dāng fù mò běi
这句话大意是:敕勒新民以将吏侵夺,咸出怨言,期牛马 饱草,当赴漠北。
jié yǔ zuǒ pú yè ān yuán zòu yù jí hé bīng wèi jiě xǐ zhī hé xī bīng jiě zhī hòu bù dé běi dùn
这句话大意是:洁与左仆射安原奏,欲及河冰未解,徙之河西,冰解之后,不得 北遁。
shì zǔ yuē bù rán
这句话大意是:世祖曰:“不然。
cǐ děng xí sú fàng sàn rì jiǔ yǒu sì yuán zhōng zhī lù jí zé chōng tū huǎn zhī zé dìng
这句话大意是:此等习俗,放散日久,有似园中之鹿,急则冲突,缓之则 定。
wú zì chǔ zhī yǒu dào bù fán xǐ yě
现代白话:我自处之有道,不烦徙也。
jié děng gù zhí nǎi tīng fēn xǐ sān wàn yú luò yú hé xī xi zhì bái yán chí
这句话大意是:”洁等固执,乃听分徙三万余落于河西,西至白盐 池。
xīn mín jīng hài jiē yuē quān wǒ yú hé xī zhī zhōng shì jiāng shā wǒ yě yù xi zǒu liáng zhōu
这句话大意是:新民惊骇,皆曰“圈我于河西之中,是将杀我也”,欲西走凉州。
jié yǔ shì zhōng gǔ bì zhūn wǔ yuán hé běi zuǒ pú yè ān yuán zhūn yuè bá chéng běi bèi zhī
这句话大意是:洁与侍中古 弼屯五原河北,左仆射安原屯悦拔城北,备之。
jì ér xīn mín shù qiān jì běi zǒu jié zhuī tǎo zhī
这句话大意是:既而新民数千骑北走,洁追讨之。
zǒu zhě liáng jué xiāng zhěn ér sǐ
这句话大意是:走者粮绝,相枕而死。
shí nán zhōu dà shuǐ bǎi xìng zǔ jī
这句话大意是:时南州大水,百姓阻饥。
jié zòu yuē chén wén tiān dì zhì gōng gù wàn wù xián yù
这句话大意是:洁奏曰:“臣闻天地至公,故万物咸育;。
dì wáng wú sī ér lí mín dài lài
这句话大意是:帝王无私, 而黎民戴赖。
fú wéi bì xià yǐ shén wǔ zhī zī shào chóng guāng zhī xù huī lóng dà yè yù jì qún shēng
这句话大意是:伏惟陛下以神武之姿,绍重光之绪,恢隆大业,育济群生。
wēi zhī suǒ zhèn wú sī bù fú zé zhī suǒ qià wú yuǎn bù huái tài píng zhī zhì yú shì ér zài
这句话大意是:威之所振, 无思不服,泽之所洽,无远不怀,太平之治,于是而在。
zì qǐng biān kòu nèi qīn róng chē lǚ jià tiān zī shèng míng suǒ zài kè tiǎn
这句话大意是:自顷边寇内侵,戎车屡驾, 天资圣明,所在克殄。
fāng nán jì píng jiē méng chou xī xūn gāo zhě shòu jué gōng bēi zhě huò shǎng chǒng cì yōu chóng yǒu guò gǔ yì
这句话大意是:方难既平,皆蒙酬锡,勋高者受爵,功卑者获赏,宠赐优崇, 有过古义。
ér jùn guó zhī mín suī bù zhēng tǎo fú qín nóng sāng yǐ gōng jūn guó shí jīng shì zhī dà běn fǔ kù zhī suǒ zī
这句话大意是:而郡国之民,虽不征讨,服勤农桑,以供军国,实经世之大本,府库之 所资。
zì shān yǐ dōng piān yù shuǐ hài pín nián bù shōu jiù shí tā suǒ
这句话大意是:自山以东,偏遇水害,频年不收,就食他所。
chén wén shuài tǔ zhī bīn mò fēi wáng chén yīng jiā āi jīn yǐ hóng fù yù
这句话大意是:臣闻率土之滨,莫非王臣,应 加哀矜,以鸿复育。
jīn nán cuī qiáng kòu xi bài chǒu lǔ sì hǎi yàn rú rén shén xié chàng ruò yǔ zhào mín gòng xiǎng qí fú zé huì gǎn hé qì cāng shēng yuè lè yǐ
现代白话:今南摧强寇,西败丑虏,四海晏如,人神协畅,若与兆民共飨 其福,则惠感和气,苍生悦乐了。
shì zǔ cóng zhī yú shì fù tiān xià yī suì zū fù
这句话大意是:”世祖从之,于是复天下一岁租赋。
jié yǔ lè píng wáng pī dū zhū jūn qǔ shàng guī
这句话大意是:洁与乐平王丕督诸军取上邽。
jūn zhì qǐ yáng bǎi xìng zhēng zhì niú sǎ
这句话大意是:军至启阳,百姓争致牛洒。
jié zhì shàng guī zhū jiāng xián yù zhǎn qí háo shuài yǐ shì wáng wēi jié bù tīng
这句话大意是:洁至上邽,诸将咸欲 斩其豪帅以示王威,洁不听。
fǔ wèi qín lǒng qiū háo wú fàn rén jiē ān yè
这句话大意是:抚慰秦陇,秋毫无犯,人皆安业。
shì zǔ jiāng fā lǒng yòu qí zú dōng fá gāo lí
这句话大意是:世祖将发陇右骑卒 东伐高丽。
jié jìn yuē lǒng tǔ xīn mín shǐ rǎn dà huà yi cì yōu fù yǐ ráo zhī
这句话大意是:洁进曰:“陇土新民,始染大化,宜赐优复以饶之。
bīng mǎ zú shí rán hòu kě yòng
这句话大意是:兵马足食,然后可 用。
shì zǔ shēn nà zhī
这句话大意是:”世祖深纳之。
chē jià xi fá jié wèi qián fēng
这句话大意是:车驾西伐,洁为前锋。
jǔ qú mù jiān dì dǒng lái lǜ wàn yú rén jù zhàn yú chéng nán
这句话大意是:沮渠牧犍弟董来率万余人拒战于城南。
jié xìn bǔ zhě zhī yán rì chén bù xié jī gǔ què chén gù hòu jūn bù jìn dǒng lái de rù chéng
这句话大意是:洁信卜者之言,日辰不协,击鼓却陈,故后军不进,董来得入城。
shì zǔ wēi xián zhī
这句话大意是:世祖微嫌之。
hòu jié yǔ jiàn níng wáng chóng dū zhū jūn yú sān chéng hú bù zhōng jiǎn bīng liù qiān jiāng yǐ shù gū zāng
这句话大意是:后 洁与建宁王崇督诸军,于三城胡部中简兵六千,将以戍姑臧。
hú bù cóng mìng qiān yú rén pàn zǒu
这句话大意是:胡不从命,千余人叛 走。
jié yǔ chóng jī zhū zhī lǔ nán nǚ shù qiān rén
这句话大意是:洁与崇击诛之,虏男女数千人。
jié zhāo xī zài shū mì shēn jiàn wěi rèn xìng jì gāng zhí shì chǒng zì zhuān
这句话大意是:洁朝夕在枢密,深见委任,性既刚直,恃宠自专。
shì zǔ xīn shāo bù píng
这句话大意是:世祖心稍不平。
shí yì fá rú rú jié yì bù yù yán yú shì zǔ yuē lǔ fēi yǒu yì jū qiān xǐ wú cháng qián lái chū jūn wú suǒ qín huò bù rú guǎng nóng jī gǔ yǐ dài qí lái
这句话大意是:时议伐蠕蠕, 洁意不欲,言于世祖曰:“虏非有邑居,迁徙无常,前来出军,无所擒获,不如广 农积谷,以待其来。
qún chén jiē cóng qí yì
这句话大意是:”群臣皆从其议。
shì zǔ jué xíng nǎi wèn yú cuī hào hào gù yán kě fá
这句话大意是:世祖决行,乃问于崔浩,浩固言可伐。
shì zǔ cóng hào yì
这句话大意是:世祖 从浩议。
jì chū yǔ zhū jiāng qī huì lù hún gǔ
这句话大意是:既出,与诸将期会鹿浑谷。
ér jié hèn qí jì bù yòng yù jū zhū jiāng nǎi jiǎo zhào gēng qī gù zhū jiāng bù zhì
这句话大意是:而洁恨其计不用,欲沮诸将,乃矫诏更期,故 诸将不至。
shí lǔ zhòng dà luàn gōng zōng yù jī zhī jié zhí bù kě yǔ zài dì jì
这句话大意是:时虏众大乱,恭宗欲击之,洁执不可,语在《帝纪》。
tíng lù hún gǔ liù rì zhū jiāng yóu bù jìn
这句话大意是:停鹿浑谷六日, 诸将犹不进。
zéi yǐ yuǎn dùn zhuī zhì shí shuǐ bù jí ér hái
这句话大意是:贼已远遁,追至石水,不及而还。
shī cì mò zhōng liáng jǐn shì zú duō sǐ
这句话大意是:师次漠中,粮尽,士卒多死。
jié yīn shǐ rén jīng jūn quàn shì zǔ qì jūn qīng hái shì zǔ bù cóng
这句话大意是:洁阴 使人惊军,劝世祖弃军轻还,世祖不从。
jié yǐ jūn xíng wú gōng zòu guī zuì yú cuī hào
这句话大意是:洁以军行无功,奏归罪于崔浩。
shì zǔ yuē zhū jiāng hòu qī jí zéi bù jī zuì zài zhū jiāng qǐ zài yú hào
这句话大意是:世祖曰: “诸将后期,及贼不击,罪在诸将,岂在于浩?
hào yòu yán jié jiǎo zhào shì suì fā
这句话大意是:”浩又言洁矫诏,事遂发。
yú jià zhì wǔ yuán shōu jié yōu zhī
这句话大意是:舆驾至 五原,收洁幽之。
shì zǔ zhī zhēng yě jié sī wèi qīn rén yuē ruò jūn chū wú gōng chē jià bù fǎn zhě wú dāng lì lè píng wáng
现代白话:世祖之征也,洁私谓亲人曰:“若军出无功,车驾不返者,我当立乐平王。
jié yòu shǐ yòu chéng zhāng sōng qiú tú chèn wèn liú shì yìng wáng jì guó jiā hòu wǒ shěn yǒu míng xìng fǒu
这句话大意是:” 洁又使右丞张嵩求图谶,问:“刘氏应王,继国家后,我审有名姓否?
sōng duì yuē yǒu xìng ér wú míng
这句话大意是:”嵩对曰: “有姓而无名。
qióng zhì kuǎn yǐn sōu sōng jiā guǒ de chèn shū
这句话大意是:”穷治款引,搜嵩家,果得谶书。
jié yǔ nán kāng gōng dí lín jí sōng děng jiē yí sān zú sǐ zhě bǎi yú rén
这句话大意是:洁与南康公狄邻及嵩等,皆夷三 族,死者百余人。
jié jì jū shì yào shàn zuò wēi fú zhū ē fù zhě dēng jìn wǔ hèn zhě chù miǎn nèi wài dàn zhī cè mù ér shì
这句话大意是:洁既居势要,擅作威福,诸阿附者登进,忤恨者黜免,内外惮之,侧目而视。
bá chéng pò guó zhě jù liǎn cái huò yǔ jié fēn zhī
这句话大意是:拔城破国者,聚敛财货,与洁分之。
jí qí jiā chǎn cái yíng jù wàn
这句话大意是:籍其家产,财盈巨万。
shì zǔ zhuī fèn yán zé qiè chǐ
这句话大意是:世祖追忿,言则切齿。
gǔ bì dài rén yě
这句话大意是:古弼,代人也。
shǎo zhōng jǐn hào dú shū yòu shàn qí shè
这句话大意是:少忠谨,好读书,又善骑射。
chū wèi liè láng shǐ cháng ān chēng zhǐ zhuàn mén xià zòu shì yǐ mǐn zhèng zhù chēng
这句话大意是:初为猎郎,使长安,称旨,转门 下奏事,以敏正著称。
tài zōng jiā zhī cì míng yuē bǐ qǔ qí zhí ér yǒu yòng
这句话大意是:太宗嘉之,赐名曰笔,取其直而有用;。
hòu gǎi míng bì yán qí fǔ zuǒ cái yě
这句话大意是:后改名弼,言其辅佐 材也。
lìng bì diǎn xī bù yǔ liú jié děng fēn wǎn jī yào fū zòu bǎi kuí
这句话大意是:令弼典西部,与刘洁等分绾机要,敷奏百揆。
shì zǔ jí wèi yǐ gōng bài lì jié jiāng jūn cì jué líng shòu hóu
这句话大意是:世祖即位,以功拜立节将军,赐爵灵寿侯。
zhēng bīng zhōu pàn hú
这句话大意是:征并州叛胡。
hái jìn wèi shì zhōng lì bù shàng shū diǎn nán bù zòu shì
这句话大意是:还,进为侍中、吏部 尚书,典南部奏事。
yǔ ān yuán jiàng dōng bù gāo chē yú yǐ ní bēi
这句话大意是:与安原降东部高车于已尼陂。
yòu yǔ liú jié zhūn wǔ yuán hé běi yǐ bèi pàn mín
这句话大意是:又与刘洁屯五原河北,以备叛民。
bài ān xī jiāng jūn cóng zhēng hè lián dìng
这句话大意是:拜安西将军,从征赫连定。
jià zhì píng liáng cì yú jīng nán
这句话大意是:驾至平凉,次于泾南。
qiǎn bì yǔ shì zhōng zhāng lí jī píng liáng
这句话大意是:遣弼与侍中张黎击平凉。
hè lián dìng zì ān dìng lǜ bù qí èr wàn lái jiù yǔ bì děng xiāng yù
这句话大意是:赫连定 自安定率步骑二万来救,与弼等相遇。
bì wěi tuì yǐ yòu zhī
这句话大意是:弼伪退以诱之。
shì zǔ shǐ gāo chē chì lè chí jī dìng zhǎn shǒu shù qiān jí
这句话大意是:世祖使高车敕勒驰击定,斩 首数千级。
bì chéng shèng qǔ ān dìng
这句话大意是:弼乘胜取安定。
yòu yǔ yǒng chāng wáng jiàn děng tǎo féng wén tōng
这句话大意是:又与永昌王健等讨冯文通。
wén tōng yīng chéng gù shǒu bì shān qí hé ér hái
这句话大意是:文通婴城固守,弼芟其禾而还。
hòu yòu zhēng wén tōng wén tōng qiú jiù yú gāo lí
这句话大意是:后又征文通,文通 求救于高丽。
gāo lí jiù zhì wén tōng jiāng dōng bēn mín duō nàn zhī
这句话大意是:高丽救至,文通将东奔,民多难之。
qí dà chén gǔ ní yīn mín xīn zhī bù yù suì lǜ zhòng gōng wén tōng kāi chéng mén yǐ yǐn guān jūn
这句话大意是:其大臣古泥,因民心之不欲,遂 率众攻文通,开城门以引官军。
bì yí gǔ ní jué zhà bù rù chéng
这句话大意是:弼疑古泥谲诈,不入城。
gāo lí jūn zhì wén tōng nǎi suí zhī
这句话大意是:高丽军至,文通乃随之。
wén tōng zhī bēn yě lìng fù rén bèi jiǎ jū zhōng qí jīng zú jí gāo lí chén bīng yú wài
这句话大意是:文通之奔也,令妇人被甲居中,其精卒及高丽陈兵于外。
bì bù jiàng gāo gǒu zi lǜ qí chōng jī zéi jūn bì jiǔ zuì bá dāo zhǐ zhī gù wén tōng de dōng bēn
这句话大意是:弼部将高苟子率骑冲击贼 军,弼酒醉,拔刀止之,故文通得东奔。
jiàng shì jiē yuàn bì bù jī
这句话大意是:将士皆怨弼不击。
shì zǔ dà nù zhēng hái chù wèi guǎng xià mén zú
这句话大意是:世祖大怒,征还,黜为 广夏门卒。
xún fù wèi shì zhōng yǔ shàng shū li shùn shǐ yú liáng zhōu
这句话大意是:寻复为侍中,与尚书李顺使于凉州。
bài ān xī jiāng jūn cì jué jiàn xìng gōng zhèn cháng ān shén zhe wēi míng
这句话大意是:拜安西将军,赐爵建兴公,镇长安,甚著 威名。
jí yì zhēng liáng zhōu bì yǔ shùn xián yán liáng zhōu fá shuǐ cǎo bù yí xíng shī
这句话大意是:及议征凉州,弼与顺咸言凉州乏水草,不宜行师。
shì zǔ bù cóng
这句话大意是:世祖不从。
jì kè gū zāng wēi xián zhī yǐ qí yǒu jiàng lüè gù fú zhī zé yě
这句话大意是:既克姑臧,微 嫌之,以其有将略,故弗之责也。
liú yì lóng qiǎn jiàng péi fāng míng děng jī nán qín wáng yáng nán dāng nán dāng qiǎn shǐ qǐng jiù bīng
这句话大意是:刘义隆遣将裴方明等击南秦王杨难当,难当遣使请救兵。
wèi zhì nán dāng bēn shàng guī fāng míng kè chóu chí lì yáng xuán shù zǐ bǎo chì
这句话大意是:未至,难当奔上邽, 方明克仇池,立杨玄庶子保炽。
yú shì jiǎ bì jié dū lǒng yòu zhū jūn
这句话大意是:于是假弼节,督陇右诸军。
yì lóng qiǎn qí qín zhōu cì shǐ hú chóng zhī zhūn chóu chí bì yǔ píng xī jiāng jūn yuán qí yāo chóng zhī yú zhuó shuǐ lín zhèn qín zhī qí zhòng zǒu hái hàn zhōng
这句话大意是:义隆遣其秦州刺史胡崇 之屯仇池,弼与平西将军元齐邀崇之于浊水,临阵擒之,其众走还汉中。
bì děng cóng xiáng jiāo shān nán rù yǔ dōng dào jiāng pí bào zi děng tǎo chóu chí qiǎn yǒng ān hóu hè chún gōng yì lóng sāi xiá dào
这句话大意是:弼等从祥 郊山南入,与东道将皮豹子等讨仇池,遣永安侯贺纯攻义隆,塞狭道。
shǒu jiāng jiāng dào zǔ tuì shǒu xiá tíng zhū jiāng yǐ shān dào xiǎn jùn shí yòu xuě shēn yòng mǎ bù biàn jiē chí liú bù jìn
这句话大意是:守将姜道祖 退守狭亭,诸将以山道险峻,时又雪深,用马不便,皆迟留不进。
bì dú jìn jūn shǐ yuán zhǔ hè chún děng jī xiá tíng dào zǔ nán zǒu chóu chí píng
这句话大意是:弼独进军,使元 主、贺纯等击狭亭,道祖南走,仇池平。
wèi jǐ zhū dǐ fù tuī yáng wén dé wéi zhǔ wéi chóu chí
这句话大意是:未几,诸氐复推杨文德为主,围仇池。
bì fā shàng guī gāo píng qiān chéng zhū jūn tǎo zhī chóu chí wéi jiě wén dé zǒu hàn chuān
这句话大意是:弼 发上邽、高平、汧城诸军讨之,仇池围解,文德走汉川。
shí bào zi dū guān zhōng zhū jūn cì yú xià biàn wén chóu chí wéi jiě yì yù hái jūn
这句话大意是:时豹子督关中诸军次于下 辨,闻仇池围解,议欲还军。
bì shǐ wèi bào zi yuē bǐ lián pò zéi jūn kǒng bǐ jūn chén wèi tǐ dà fēn chǐ qí fù bài huò lái bào fù
现代白话:弼使谓豹孔子说:“比连破贼军,恐彼君臣未体大分, 耻其负败,或来报复。
ruò qí bān shī kòu zhòng fù zhì hòu jǔ wéi nán
这句话大意是:若其班师,寇众复至,后举为难。
bù rú shàn bīng liàn jiǎ xù lì dài zhī
这句话大意是:不如缮兵练甲,蓄力待之。
bù chū qiū dōng nán kòu bì lái yǐ yì dài láo bǎi shèng zhī cè
这句话大意是:不出秋冬,南寇必来,以逸待劳,百胜之策。
bào zi nǎi zhǐ
这句话大意是:”豹子乃止。
shì zǔ wén zhī yuē bì zhī yán cháng cè yě
这句话大意是:世祖闻之,曰:“弼之 言,长策也。
zhì nán qín bì móu duō yǐ
现代白话:制南秦,弼谋多了。
gōng zōng zǒng shè wàn jǐ zhēng wèi dōng gōng sì fǔ yǔ yí dū wáng mù shòu děng bìng cān zhèng shì
这句话大意是:恭宗总摄万几,征为东宫四辅,与宜都王穆寿等并参政事。
zhào yǐ bì bǎo fù dōng gōng yǒu lǎo chéng zhī qín cì bó qiān pǐ mián qiān jīn
这句话大意是:诏以弼保傅东宫, 有老成之勤,赐帛千匹、绵千斤。
qiān shàng shū lìng
这句话大意是:迁尚书令。
bì suī shì wù yīn còu ér dú shū bù chuò duān jǐn shèn mì kǒu bù yán jìn zhōng zhī shì gōng míng děng yú zhāng lí ér lián bù jí yě
这句话大意是:弼虽事务殷凑,而读书不辍,端谨慎 密,口不言禁中之事,功名等于张黎而廉不及也。
shàng gǔ mín shàng shū yán yuàn yòu guò dù mín wú tián yè qǐ jiǎn tài bàn yǐ cì pín rén
这句话大意是:上谷民上书,言苑囿过度,民无田业,乞减太半,以赐贫人。
bì lǎn jiàn zhī rù yù chén zòu yù shì zǔ yǔ jǐ shì zhōng liú shù qí zhì bù tīng shì
这句话大意是:弼览见之,入欲 陈奏,遇世祖与给事中刘树棋,志不听事。
bì shì zuò liáng jiǔ bù huò shēn wén
这句话大意是:弼侍坐良久,不获申闻。
nǎi qǐ yú shì zǔ qián zuó shù tóu chè xià chuáng yǐ shǒu bó qí ěr yǐ quán ōu qí bèi yuē cháo tíng bù zhì shí ěr zhī zuì
现代白话:乃起,于世祖 前捽树头,掣下床,以手搏其耳,以拳殴其背曰:“朝廷不治,实你之罪!
shì zǔ shī róng fàng qí yuē bù tīng zòu shì shí zài zhèn gōng shù hé zuì
这句话大意是:”世祖 失容放棋曰:“不听奏事,实在朕躬,树何罪?
zhì zhī
这句话大意是:置之!
bì jù zhuàng yǐ wén
这句话大意是:”弼具状以闻。
shì zǔ qí bì gōng zhí jiē kě qí suǒ zòu yǐ gài bǎi xìng
这句话大意是:世祖奇弼公 直,皆可其所奏,以丐百姓。
bì yuē wéi chén ér chěng qí zhì yú jūn qián zhě fēi wú zuì yě
这句话大意是:弼曰:“为臣而逞其志于君前者,非无罪也。
nǎi yì gōng chē miǎn guān tú xiǎn zì hé qǐng zuì
这句话大意是:”乃诣 公车,免冠徒跣,自劾请罪。
shì zǔ qiǎn shǐ zhě zhào zhī
这句话大意是:世祖遣使者召之。
jí zhì shì zǔ yuē qīng qí guān lǚ
这句话大意是:及至,世祖曰:“卿其冠履。
wú wén zhù shè zhī yì jiǎn juě ér zhù zhī duān miǎn ér shì zhī shén yǔ zhī fú
现代白话:我闻 筑社之役,蹇蹶而筑之,端冕而事之,神与之福。
rán zé qīng yǒu hé zuì
这句话大意是:然则卿有何罪?
zì jīn yǐ hòu gǒu lì shè jì yì guó biàn mín zhě suī fù diān pèi zào cì qīng zé wèi zhī wú suǒ gù yě
这句话大意是:自今以后,苟利 社稷,益国便民者,虽复颠沛造次,卿则为之,无所顾也。
shì zǔ dà yuè jiàng xiào liè yú hé xī
这句话大意是:世祖大阅,将校猎于河西。
bì liú shǒu zhào yǐ féi mǎ gěi qí rén bì mìng gěi ruò zhě
这句话大意是:弼留守,诏以肥马给骑人,弼命给弱者。
shì zǔ dà nù yuē jiān tóu nú gǎn cái liàng zhèn yě
这句话大意是:世祖大怒 曰:“尖头奴,敢裁量朕也!
zhèn hái tái xiān zhǎn cǐ nú
这句话大意是:朕还台,先斩此奴。
bì tóu jiān shì zǔ cháng míng zhī yuē bǐ tóu shì yǐ shí rén hū wèi bǐ gōng
这句话大意是:”弼头尖,世祖常名之曰笔头, 是以时人呼为笔公。
bì shǔ guān huáng bù jù zhū
这句话大意是:弼属官惶怖惧诛。
bì gào zhī yuē wú yǐ wéi shì jūn shǐ tián liè bù shì pán yóu qí zuì xiǎo yě
现代白话:弼告之曰:“我以为事君使畋猎不适盘游, 其罪小也。
bù bèi bù yú shǐ róng kòu zì yì qí zuì dà yě
这句话大意是:不备不虞,使戎寇恣逸,其罪大也。
jīn běi dí kǒng chì nán lǔ wèi miè jiǎo yān zhī zhì kuī sì biān jìng shì wú yōu yě
现代白话:今北狄孔炽,南虏未灭,狡呢之志, 窥伺边境,是我忧也。
gù xuǎn féi mǎ bèi jūn shí wèi bù yú zhī yuǎn lǜ
这句话大意是:故选肥马备军实,为不虞之远虑。
gǒu shǐ guó jiā yǒu lì wú hé bì sǐ hu
现代白话:苟使国家有利,我何避死 乎!
míng zhǔ kě yǐ lǐ gàn cǐ zì wú zuì fēi qīng děng zhī jiù
现代白话:明主能够理干,此自我罪,非卿等之咎。
shì zǔ wén ér tàn yuē yǒu chén rú cǐ guó zhī bǎo yě
这句话大意是:”世祖闻而叹曰:“有臣如此,国之 宝也!
cì yī yī xí mǎ èr pǐ lù shí tóu
这句话大意是:”赐衣一袭、马二匹、鹿十头。
hòu chē jià tián yú shān běi dà huò mí lù shù qiān tóu zhào shàng shū fā chē niú wǔ bǎi chéng yǐ yùn zhī
这句话大意是:后车驾畋于山北,大获麋鹿数千头,诏尚书 发车牛五百乘以运之。
shì zǔ xún wèi cóng zhě yuē bǐ gōng bì bù yǔ wǒ rǔ bèi bù rú mǎ yùn zhī sù
现代白话:世祖寻谓从者曰:“笔公必不与我,你辈不如马运之速。
suì hái
这句话大意是:” 遂还。
xíng bǎi yú lǐ ér bì biǎo zhì yuē jīn qiū gǔ xuán huáng má shū bù yě zhū lù qiè shí niǎo yàn qīn fèi fēng bō suǒ hào zhāo xī cān bèi
这句话大意是:行百余里而弼表至,曰:“今秋谷悬黄,麻菽布野,猪鹿窃食,鸟雁侵费, 风波所耗,朝夕参倍。
qǐ cì jīn huǎn shǐ de shōu zǎi
这句话大意是:乞赐矜缓,使得收载。
shì zǔ wèi zuǒ yòu yuē bǐ gōng guǒ rú zhèn suǒ bo kě wèi shè jì zhī chén
这句话大意是:”世祖谓左右曰:“笔公果如朕所卜, 可谓社稷之臣。
chū yáng nán dāng zhī lái yě zhào bì xī sòng qí zǐ dì yú jīng shī
这句话大意是:初,杨难当之来也,诏弼悉送其子弟于京师。
yáng xuán xiǎo zi wén dé yǐ huáng jīn sì shí jīn lù bì bì shòu jīn liú wén dé ér yù zhī wú lǐ wén dé wáng rù liú yì lóng
这句话大意是:杨玄小子文德,以黄金四十斤赂 弼,弼受金,留文德而遇之无礼,文德亡入刘义隆。
shì zǔ yǐ qí zhèng zhí yǒu zhàn gōng fú jiā zuì zé yě
这句话大意是:世祖以其正直有战功,弗加罪 责也。
shì zǔ bēng wú wáng lì yǐ bì wèi sī tú
这句话大意是:世祖崩,吴王立,以弼为司徒。
gāo zōng jí wèi yǔ zhāng lí bìng zuò yì bù hé zhǐ jù miǎn yǒu yuàn bàng zhī yán
这句话大意是:高宗即位,与张黎并坐议不合旨,俱免,有怨 谤之言。
qí jiā rén gào wū gǔ jù fú fǎ
这句话大意是:其家人告巫蛊,俱伏法。
shí rén yuān zhī
这句话大意是:时人冤之。
zhāng lí yàn mén píng yuán rén yě
这句话大意是:张黎,雁门平原人也。
shàn shū jì tài zǔ zhī dài zhī
这句话大意是:善书计,太祖知待之。
tài zōng qì qí zhōng liàng cì jué guǎng píng gōng guǎn zōng jī yào
这句话大意是:太宗器其忠亮,赐爵广平公,管 综机要。
shì zǔ yǐ qí gōng jiù rèn yǐ fǔ bì chú dà sī nóng qīng
这句话大意是:世祖以其功旧,任以辅弼,除大司农卿。
jūn guó dà yì lí cháng yǔ yān
现代白话:军国大议,黎常与呢。
jiā zhèn běi jiāng jūn
这句话大意是:加镇北将军。
yǐ zhēng hè lián dìng gōng jìn hào zhēng běi dà jiāng jūn
这句话大意是:以征赫连定功,进号征北大将军。
yǔ lè ān wáng fàn jǐ nán gōng cuī huī zhèn cháng ān qīng yuē gōng píng shén zhe shēng chēng
这句话大意是:与乐安王范、济南公崔徽镇长安,清约公平,甚 著声称。
dài xià zhī rì jiā wú yú cái
这句话大意是:代下之日,家无余财。
shì zǔ zhào lí lǐng bīng yī wàn èr qiān rén tōng suō quán dào
这句话大意是:世祖诏黎领兵一万二千人,通莎泉道。
chē jià zhēng liáng zhōu rú rú wú tí chéng xū rù kòu lí yǔ sī kōng dào shēng jù jī zhī
这句话大意是:车驾征凉州, 蠕蠕吴提乘虚入寇,黎与司空道生拒击之。
gōng zōng chū zǒng bǎi kuí lí yǔ dōng jùn gōng cuī hào děng fǔ zhèng zhōng yú fèng shàng fēi gōng shì bù yán
这句话大意是:恭宗初总百揆,黎与东郡公崔浩等辅政, 忠于奉上,非公事不言。
zhào yuē shì zhōng guǎng píng gōng lí dōng jùn gōng hào děng bǎo fù dōng gōng yǒu lǎo chéng zhī qín zhèn shén jiā yān
现代白话:诏曰:“侍中广平公黎、东郡公浩等,保傅东宫,有老成 之勤,朕甚嘉呢。
qí cì bù bó gè qiān pǐ yǐ bāo jiù xūn
这句话大意是:其赐布帛各千匹,以褒旧勋。
gōng zōng hōng yú dōng gōng lí jiān tài wèi chí jié fèng cè shì yān
现代白话:”恭宗薨于东宫,黎兼太尉,持节 奉策谥呢。
wú wáng yú lì yǐ lí wèi tài wèi
这句话大意是:吴王余立,以黎为太尉。
hòu yǐ yì bù hé zhǐ miǎn
这句话大意是:后以议不合旨,免。
réng yǔ gǔ bì bìng zhū
这句话大意是:仍与古弼并诛。
shǐ chén yuē hé bá xī mù mò tí hè dí gàn li lì liú jié děng bìng yǒu zhōng qín zhēng fá zhī xiào rèn yù réng yōu jù zhì zhū miè
这句话大意是:史臣曰:和跋、奚牧、莫题、贺狄干、李栗、刘洁等,并有忠勤征伐之效,任 遇仍优,俱至诛灭。
yuè shēn fàn wēi nán zhī zhōng shòu shì cǎo chuàng zhī jì zhì yǒng jì shēn gōng míng yóu jǔ nǎi liáng jiāng zhī cái
这句话大意是:岳身犯危难之中,受事草创之际,智勇既申,功名尤举,乃良 将之材。
bì móu jūn fǔ guó yuǎn lüè zhèng qíng yǒu zhù shí zhī liàng
这句话大意是:弼谋军辅国,远略正情,有柱石之量。
zhāng lí chéng jǐn jiān fāng gōng jiù jiàn zhòng
这句话大意是:张黎诚谨兼方,功旧见重。
xiān jiè zhī jiān yī zhāo yǔn fù yòu jí shí shì nǎi tú yán ěr xī hu
现代白话:纤介之 间,一朝殒覆,宥及十世,乃徒言你,惜乎!