魏书 · 魏收 · Chapter 29 of 124

列传·卷十七

PinyinModern Translation
Size

xī jīn shū sūn jiàn

这句话大意是:奚斤 叔孙建。

xī jīn dài rén yě shì diǎn mǎ mù

这句话大意是:奚斤,代人也,世典马牧。

fù dān yǒu chǒng yú zhāo chéng huáng dì

这句话大意是:父箪,有宠于昭成皇帝。

shí guó yǒu liáng mǎ yuē guā liú yī yè hū shī qiú zhī bù dé

这句话大意是:时国有良马曰“䯄骝”, 一夜忽失,求之不得。

hòu zhī nán bù dà rén liú kù rén suǒ dào yǎng yú kū shì

这句话大意是:后知南部大人刘库仁所盗,养于窟室。

dān wén ér chí wǎng qǔ mǎ kù rén yǐ guó shēng shì chǒng cán ér nì jī dān

这句话大意是:箪闻而驰往取马,库 仁以国甥恃宠,惭而逆击箪。

dān zuó qí fā luò shāng qí yī rǔ

这句话大意是:箪捽其发落,伤其一乳。

jí fú jiān shǐ kù rén yǔ wèi chén fēn lǐng guó bù dān jù jiāng jiā cuàn yú mín jiān

这句话大意是:及苻坚使库仁与卫辰分领国 部,箪惧,将家窜于民间。

kù rén qiú zhī jí dān suì xi bēn wèi chén

这句话大意是:库仁求之急,箪遂西奔卫辰。

jí tài zǔ miè wèi chén dān wǎn nǎi de guī gù míng wèi hòu yú jiù chén

这句话大意是:及太祖灭卫辰,箪晚乃得 归,故名位后于旧臣。

jīn jī mǐn yǒu shí dù

这句话大意是:斤机敏,有识度。

dēng guó chū yǔ zhǎng sūn féi děng jù tǒng jìn bīng

这句话大意是:登国初,与长孙肥等俱统禁兵。

hòu yǐ jīn wèi shì láng qīn jìn zuǒ yòu

这句话大意是:后以斤为 侍郎,亲近左右。

cóng pò mù róng bǎo yú cān hé

这句话大意是:从破慕容宝于参合。

huáng shǐ chū cóng zhēng zhōng yuán yǐ jīn wèi zhēng dōng zhǎng shǐ bài yuè qí xiào wèi diǎn sù wèi jìn lǚ

这句话大意是:皇始初,从征中原,以斤为征东长史,拜越 骑校尉,典宿卫禁旅。

chē jià hái jīng shī bó líng bó hǎi zhāng wǔ zhū jùn qún dào bìng qǐ suǒ zài tún jù jù hài zhǎng lì

这句话大意是:车驾还京师,博陵、勃海、章武诸郡,群盗并起,所在屯聚, 拒害长吏。

jīn yǔ lüè yáng gōng yuán zūn děng lǜ shān dōng zhū jūn tǎo píng zhī

这句话大意是:斤与略阳公元遵等率山东诸军讨平之。

cóng zhēng gāo chē zhū bù dà pò zhī

这句话大意是:从征高车诸部,大破之。

yòu pò kù dí yòu lián bù xǐ qí bié bù zhū luò yú sāi nán

这句话大意是:又破库 狄、宥连部,徙其别部诸落于塞南。

yòu jìn jī hòu mò chén bù fú lǔ huò zá chù shí yú wàn zhì dà é gǔ zhì shù ér hái

这句话大意是:又进击侯莫陈部,俘虏获杂畜十余万,至大峨 谷,置戍而还。

qiān dū shuǐ shǐ zhě chū wèi jìn bīng jiāng jūn yōu zhōu cì shǐ cì jué shān yáng hóu

这句话大意是:迁都水使者,出为晋兵将军,幽州刺史,赐爵山阳侯。

tài zōng jí wèi wèi zhèng bīng jiāng jūn xún háng zhōu jùn wèn mín jí kǔ

这句话大意是:太宗即位,为郑兵将军,循行州郡,问民疾苦。

zhāng wǔ mín liú yá jù dǎng wéi luàn jīn tǎo píng zhī

这句话大意是:章武民刘牙聚党为乱,斤讨平 之。

zhào yǐ jīn shì zhōng xiào zèng qí fù dān wèi cháng níng zi

这句话大意是:诏以斤世忠孝,赠其父箪为长宁子。

tài zōng xìng yún zhōng jīn liú shǒu jīng shī

这句话大意是:太宗幸云中,斤留守京师。

chāng lí wáng mù róng bó r shōu hé qīng xiá shī zhì zhī tú li chén děng sān bǎi yú rén móu fǎn jīn wén ér zhào bó r rù tiān wén diàn dōng wǔ xià qióng wèn kuǎn yǐn xī shōu qí dǎng zhū zhī

这句话大意是:昌黎王慕容伯 儿收合轻侠失志之徒李沈等三百余人谋反,斤闻而召伯儿入天文殿东庑下,穷问款 引,悉收其党诛之。

zhào yǔ nán píng gōng zhǎng sūn sōng děng jù zuò cháo táng lù jué qiú tú

这句话大意是:诏与南平公长孙嵩等俱坐朝堂,录决囚徒。

tài zōng dà yuè yú dōng jiāo zhì bīng jiǎng wǔ yǐ jīn xíng zuǒ chéng xiàng dà sōu yú shí huì shān

这句话大意是:太宗大阅于东郊, 治兵讲武,以斤行左丞相,大搜于石会山。

chē jià xi xún zhào jīn wèi xiān qū tǎo yuè lēi bù yú lù nà shān dà pò zhī huò mǎ wǔ wàn pǐ niú yáng èr shí wàn tóu xǐ èr wàn yú jiā ér hái

这句话大意是:车驾西巡,诏斤为先驱,讨越勒部于鹿 那山,大破之,获马五万匹,牛羊二十万头,徙二万余家而还。

yòu zhào jīn yǔ zhǎng sūn sōng děng bā rén zuò zhǐ chē mén yòu tīng lǐ wàn jī

这句话大意是:又诏斤与长孙嵩等 八人,坐止车门右,听理万机。

rú rú fàn sāi lìng jīn děng zhuī zhī

这句话大意是:蠕蠕犯塞,令斤等追之。

shì jù rú rú chuán

这句话大意是:事具《蠕蠕传》。

bài tiān bù dà rén jìn jué wèi gōng mìng jīn chū rù chéng zhào xuān bèi wēi yí dǎo cóng

这句话大意是:拜天部 大人,进爵为公,命斤出入乘召轩,备威仪导从。

shì zǔ zhī wèi huáng tài zǐ lín cháo tīng zhèng yǐ jīn wèi zuǒ fǔ

这句话大意是:世祖之为皇太子,临朝听政, 以斤为左辅。

liú yì fú lì qí dà chén bù fù guó nèi lí zǔ

这句话大意是:刘义符立,其大臣不附,国内离阻。

nǎi qiǎn jīn shōu liú yù qián qīn hé nán de jiǎ jīn jié dū du qián fēng zhū jūn shì sī kōng gōng jìn bīng dà jiàng jūn xíng yáng zhōu cì shǐ lǜ wú bīng jiāng jūn gōng sūn biǎo děng nán zhēng

这句话大意是:乃遣斤收刘裕前侵河南地,假斤节,都督 前锋诸军事、司空公、晋兵大将军、行扬州刺史,率吴兵将军公孙表等南征。

yòng biǎo jì gōng huá tái bù bá qiú jì shī

这句话大意是:用表 计攻滑台,不拔,求济师。

tài zōng nù qí bù xiān lüè dì qiè zé zhī

这句话大意是:太宗怒其不先略地,切责之。

nǎi qīn nán xún cì zhōng shān

这句话大意是:乃亲南巡,次中山。

yì fú dōng jùn tài shǒu wáng jǐng dù juān chéng dùn zǒu sī mǎ chu zhī děng bìng qiǎn shǐ yì jīn jiàng

这句话大意是:义符 东郡太守王景度捐城遁走,司马楚之等并遣使诣斤降。

jīn zì huá tái qù luò yáng yì fú hǔ láo shǒu jiāng máo dé zǔ qiǎn qí sī mǎ dí guǎng jiāng jūn yáo yǒng cuò dòu bà děng lǜ wǔ qiān rén jù tǔ lóu yǐ jù jīn jīn jìn jī pò zhī

这句话大意是:斤自滑台趣洛阳,义符虎牢 守将毛德祖遣其司马翟广、将军姚勇错、窦霸等率五千人据土楼以拒斤,斤进击, 破之。

guǎng děng dān mǎ zǒu miǎn jǐn yì qí zhòng

这句话大意是:广等单马走免,尽殪其众。

jīn cháng qū zhì hǔ láo jūn yú sì dōng

这句话大意是:斤长驱至虎牢,军于汜东。

liú biǎo shǒu zī zhòng zì lǜ qīng bīng xùn xià hé nán yǐng chuān chén jùn yǐ nán bǎi xìng wú bù guī fù

这句话大意是:留表守辎重,自率轻 兵徇下河南、颍川、陈郡以南,百姓无不归附。

yì fú chén liú tài shǒu yán léng yǐ jùn jiàng

这句话大意是:义符陈留太守严棱以郡降。

jīn suì píng yǎn yù zhū jùn hái wéi hǔ láo

这句话大意是:斤遂平 兖豫诸郡,还围虎牢。

dé zǔ jù shǒu bù xià

这句话大意是:德祖拒守不下。

jí hǔ láo kuì jīn zhì shǒu zǎi yǐ fǔ zhī

这句话大意是:及虎牢溃,斤置守宰以抚之。

zì wèi chū dà jiàng xíng shī wéi zhǎng sūn sōng jù liú yù jīn zhēng hé nán dú gěi lòu kè jí shí èr yá qí

这句话大意是:自魏初,大将 行师,唯长孙嵩拒刘裕,斤征河南,独给漏刻及十二牙旗。

tài zōng bēng jīn nǎi bān shī

这句话大意是:太宗崩,斤乃班师。

shì zǔ jí wèi jìn jué yí chéng wáng réng wèi sī kōng

这句话大意是:世祖即位,进爵宜城王,仍为司空。

shì zǔ zhēng hè lián chāng qiǎn jīn lǜ yì bīng jiāng jūn fēng lǐ děng dū sì wàn wǔ qiān rén xí pú bǎn

这句话大意是:世祖征赫连昌,遣斤率义兵将军封礼等督 四万五千人袭蒲坂。

chāng shǒu jiāng hè lián yǐ shēng wén jīn jiāng zhì qiǎn shǐ gào chāng

这句话大意是:昌守将赫连乙升闻斤将至,遣使告昌。

shǐ zhì tǒng wàn jiàn dà jūn yǐ wéi qí chéng hái gào yǐ shēng yuē chāng yǐ bài yǐ

现代白话:使至统万,见大军已围 其城,还告乙升曰:“昌已败了。

yǐ shēng jù qì pú bǎn xi zǒu

这句话大意是:”乙升惧,弃蒲坂西走。

jīn zhuī bài zhī yǐ shēng suì bēn zhǎng ān

这句话大意是:斤追败之,乙升遂奔长 安。

jīn rù pú bǎn shōu qí zī qì bǎi xìng ān yè

这句话大意是:斤入蒲坂,收其资器,百姓安业。

chāng dì zhù xìng xiān shǒu cháng ān yǐ shēng zhì fù yǔ zhù xìng qì cháng ān xi zǒu ān dìng jīn yòu xi jù cháng ān

这句话大意是:昌弟助兴,先守长安,乙升至,复与助兴弃 长安,西走安定,斤又西据长安。

yú shì qín yōng dī qiāng jiē lái guī fù

这句话大意是:于是秦雍氐羌皆来归附。

yǔ hè lián dìng xiāng chí lèi zhàn pò dìng

这句话大意是:与赫连定相持,累战破 定。

dìng wén chāng bài suì zǒu shàng guī jīn zhuī zhī zhì yōng bù jí ér hái

这句话大意是:定闻昌败,遂走上邽,斤追之,至雍,不及而还。

zhào jīn bān shī jīn shàng shū yuē hè lián chāng wáng bǎo shàng guī jiū hé yú jìn wèi yǒu pán jù zhī zī

这句话大意是:诏斤班师,斤上疏曰:“赫 连昌亡保上邽,鸠合余烬,未有盘据之资。

jīn yīn qí wēi miè zhī wèi yì

这句话大意是:今因其危,灭之为易。

qǐng yì kǎi mǎ píng chāng ér hái

这句话大意是:请益铠马,平昌 而还。

shì zǔ yuē chāng wáng guó pàn fū jī zhī láo shāng jiàng shì qiě kě xī bīng qǔ zhī bù wǎn

这句话大意是:”世祖曰:“昌亡国叛夫,击之劳伤将士,且可息兵,取之不晚。

jīn kàng biǎo gù zhí nǎi xǔ zhī

这句话大意是:”斤抗表 固执,乃许之。

gěi jīn wàn rén qiǎn jiàng jūn liú bá sòng mǎ sān qiān pǐ yǔ jīn

这句话大意是:给斤万人,遣将军刘拔送马三千匹与斤。

jīn jìn tǎo ān dìng chāng tuì bǎo píng liáng

这句话大意是:斤进讨安定,昌退保平凉。

jīn tún jūn ān dìng yǐ liáng jié mǎ sǐ suì shēn lěi zì gù

这句话大意是:斤屯军安定,以粮竭马死,遂深垒自固。

jiān jūn shì yù shǐ ān jié jī chāng qín zhī

这句话大意是:监军侍御史安颉击昌,擒之。

yǔ zài jié chuán

这句话大意是:语在《颉传》。

chāng zhòng fù lì chāng dì dìng wéi zhǔ shǒu píng liáng

这句话大意是:昌众复立昌弟定为主,守平凉。

jīn zì yǐ yuán shuài ér qín chāng zhī gōng gèng bù zài jǐ shēn chǐ zhī

这句话大意是:斤自以元帅,而擒昌之功,更不在己,深耻之。

nǎi shě zī zhòng qīng jī sān rì liáng zhuī dìng yú píng liáng

这句话大意是:乃舍辎重,轻赍三日粮,追定于平凉。

é qīng yù xún shuǐ ér wǎng jīn bù cóng zì běi dào yāo qí zǒu lù

这句话大意是:娥清欲寻水而往,斤不从,自北道邀其走路。

dìng zhòng jiāng chū huì yī xiǎo jiāng yǒu zuì wáng rù zéi jù gào qí shí

这句话大意是:定众将出,会一小将有罪亡入贼,具告其实。

dìng zhī jīn jūn wú liáng fá shuǐ nǎi yāo jīn qián hòu

这句话大意是:定知斤军无粮乏水,乃邀斤前后。

jīn zhòng dà kuì jīn jí é qīng liú bá wèi dìng suǒ qín shì zú sǐ zhě liù qī qiān rén

这句话大意是:斤 众大溃,斤及娥清、刘拔为定所擒,士卒死者六七千人。

hòu shì zǔ kè píng liáng jīn děng de guī

这句话大意是:后世祖克平凉,斤等得归。

miǎn wèi zǎi rén shǐ fù jiǔ shí cóng jià hái jīng shī yǐ rǔ zhī

这句话大意是:免为宰人,使负酒食从驾还京师以辱之。

xún bài ān dōng jiāng jūn jiàng jué wèi gōng

这句话大意是:寻拜安东将军,降爵为公。

chē jià jiāng tǎo féng wén tōng zhào jīn fā yōu zhōu mín jí mì yún dīng líng wàn yú rén yùn gōng jù chū nán dào

这句话大意是:车驾将讨冯文通,诏斤发幽州民及密云丁零万余人, 运攻具出南道。

tài yán chū wèi wèi wèi gǎi wéi hóng nóng wáng jiā zhēng nán dà jiàng jūn

这句话大意是:太延初,为卫尉,改为弘农王,加征南大将军。

hòu wèi wàn qí dà jiàng jūn

这句话大意是:后为万骑大将军。

shì zǔ dà jí qún chén yú xī táng yì fá liáng zhōu píng

这句话大意是:世祖大集群臣于西堂,议伐凉州平。

jīn děng sān shí yú rén yì yuē hé xī wáng mù jiān xī chuí xià guó suī nèi bù chún chén ér wài xiū zhí gòng yi jiā kuān yòu shù qí wēi qiān

这句话大意是:斤等三十余人议曰:“河西王牧犍,西垂 下国,虽内不纯臣,而外修职贡,宜加宽宥,恕其微愆。

qù suì xīn zhēng shì mǎ pí bì wèi kě dà jǔ yi qiě jī mí

这句话大意是:去岁新征,士马疲弊,未 可大举,宜且羁縻。

qí de xī báo lüè wú shuǐ cǎo dà jūn jì dào bù dé jiǔ tíng

这句话大意是:其地卤薄,略无水草,大军既到,不得久停。

bǐ wén jūn lái bì yīng chéng gù shǒu

这句话大意是:彼闻军来,必婴 城固守。

gōng zé nán bá yě wú suǒ lüè zhōng wú kè huò

这句话大意是:攻则难拔,野无所掠,终无克获。

shì zǔ bù cóng zhēng zhī

这句话大意是:”世祖不从,征之。

liáng zhōu píng yǐ zhàn gōng cì tóng lì qī shí hù

这句话大意是:凉州平,以战功赐 僮隶七十户。

yǐ jīn yuán lǎo cì ān chē píng jué xíng yù zī fǎng cháo zhèng

这句话大意是:以斤元老,赐安车,平决刑狱,谘访朝政。

jīn cōng biàn qiáng zhì shàn yú tán lùn yuǎn shuō xiān cháo gù shì suī wèi jiē shì shí yǒu suǒ de

这句话大意是:斤聪辩强识,善于谈论,远说先朝故事,虽未皆是,时有所得。

tīng zhě tàn měi zhī

这句话大意是:听者叹美之。

měi yì dà zhèng duō jiàn cóng yòng cháo tíng chēng yān

现代白话:每议大政,多见从用,朝廷称呢。

zhēn jūn jiǔ nián hōng shí nián bā shí

这句话大意是:真君九年薨,时年八十。

shì zǔ qīn lín āi tòng shì yuē zhāo wáng

这句话大意是:世祖亲临哀恸,谥曰昭 王。

jīn yǒu shù shí fù zǐ nán èr shí yú rén

这句话大意是:斤有数十妇,子男二十余人。

zhǎng zǐ tā guān xí jué

这句话大意是:长子他观袭爵。

shì zǔ yuē jīn guān xī zhī bài guó yǒu cháng xíng

这句话大意是:世祖曰:“斤关西之败,国有常刑。

yǐ qí zuǒ mìng xiān cháo gù fù qí jué zhì jiāng shōu mèng míng zhī xiào

这句话大意是:以其佐命先朝,故复其爵 秩,将收孟明之效。

jīn jīn zhōng qí tiān nián jūn chén zhī fēn quán yǐ

现代白话:今斤终其天年,君臣之分全了。

yú shì jiàng tā guān jué wèi gōng chú guǎng píng tài shǒu

这句话大意是:”于是降他观爵为公,除广平 太守。

hòu wèi dōu jiāng zhēng xuán hù zú yú jūn

这句话大意是:后为都将,征悬瓠,卒于军。

zi yán xí jué

这句话大意是:子延,袭爵。

chū wèi wǎ chéng zhèn jiāng

这句话大意是:出为瓦城镇将。

这句话大意是:卒。

zi xù xí jué

这句话大意是:子绪,袭爵。

chū wèi sàn lìng hòu wèi tài zhōng dài fū jiā zuǒ jiāng jūn

这句话大意是:初为散令,后为太中大夫,加左将军。

kāi jiàn wǔ děng fēng hóng nóng jùn kāi guó hóu shí yì sān bǎi hù

这句话大意是:开建五等,封弘农郡开国 侯,食邑三百户。

hòu lì jiàng wèi xiàn gǎi fēng chéng chéng xiàn kāi guó hóu zēng yì jiǔ bǎi hù

这句话大意是:后例降为县,改封澄城县开国侯,增邑九百户。

这句话大意是:卒。

zi zūn xí fēng

这句话大意是:子遵,袭封。

zú zèng zhèn yuǎn jiāng jūn luò zhōu cì shǐ shì yuē āi hóu

这句话大意是:卒,赠镇远将军、洛州刺史,谥曰哀侯。

wú zi guó chú

这句话大意是:无子,国除。

tài hé zhōng gāo zǔ zhuī lù xiān cháo gōng chén yǐ jīn pèi shí miào tíng

这句话大意是:太和中, 高祖追录先朝功臣,以斤配食庙庭。

shì zōng jì jué shì zhào yǐ xù dì zǐ jiàn tè shào qí hòu yǐ chéng fēng yì

这句话大意是:世宗继绝世,诏以绪弟子鉴特绍其后,以承封 邑。

jiàn zú yú zhōng jiān jiāng jūn sī tú cóng shì zhōng láng

这句话大意是:鉴卒于中坚将军、司徒从事中郎。

zèng lóng xiāng jiāng jūn sì zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠龙骧将军、肆州刺史。

zi shào zōng wǔ dìng zhōng kāi fǔ tián cáo cān jūn

这句话大意是:子绍宗,武定中,开府田曹参军。

tā guān dì hé guān tài zǔ shí nèi shì zuǒ yòu

这句话大意是:他观弟和观,太祖时内侍左右。

tài zōng yǐ qí shì diǎn róng yù suì bài diǎn yù dū wèi cì jué guǎng xìng zi jiàn wēi jiāng jūn

这句话大意是:太宗以其世典戎御,遂拜典御都尉,赐爵广兴 子,建威将军。

xún jìn wèi yí yáng hóu jiā lóng xiāng jiāng jūn lǐng mù guān zhōng láng jiàng

这句话大意是:寻进为宜阳侯,加龙骧将军,领牧官中郎将。

chū wèi jì qīng èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:出为冀青二州刺史。

这句话大意是:卒。

zi jì zhōu xí jué

这句话大意是:子冀州,袭爵。

jì zhōu dì shòu zhēn wèi zhōng sàn

这句话大意是:冀州弟受真,为中散。

gāo zōng jí wèi bài lóng xiāng jiāng jūn cì jué chéng dū hóu

这句话大意是:高宗即位,拜龙骧将军,赐爵成都侯。

qiān jǐ shì zhōng chū wèi lí shí zhèn jiāng

这句话大意是:迁给事中,出为 离石镇将。

hé guān dì bá tài zōng shí nèi shì zuǒ yòu

这句话大意是:和观弟拔,太宗时内侍左右。

shì zǔ jí wèi shāo qiān shì zhōng xuǎn bù shàng shū zhèn nán jiāng jūn cì jué lè líng gōng

这句话大意是:世祖即位,稍迁侍中、选部尚书、镇南将军,赐 爵乐陵公。

hòu yǐ zuì xǐ biān

这句话大意是:后以罪徙边。

zhēng wèi sàn qí cháng shì

这句话大意是:征为散骑常侍。

cóng zhēng rú rú zhàn méi

这句话大意是:从征蠕蠕,战没。

zi mǎi nú yǒu chǒng yú xiǎn zǔ guān zhì shén bù zhǎng

这句话大意是:子买奴,有宠于显祖,官至神部长。

yǔ ān chéng wáng wàn ān guó bù píng ān guó jiǎo zhào shā mǎi nú yú yuàn nèi

这句话大意是:与安成王万安国不平,安国矫诏杀买奴于 苑内。

gāo zǔ cì ān guó sǐ zhuī zèng mǎi nú wèi bīng zhōu cì shǐ xīn xīng gōng

这句话大意是:高祖赐安国死,追赠买奴为并州刺史、新兴公。

jīn dì pǔ huí yáng qǔ hù jūn

这句话大意是:斤弟普回,阳曲护军。

pǔ huí zi wū hóu shì zǔ shí bài zhì shū yù shǐ jiàn yì jiāng jūn cì jué yí yú hóu

这句话大意是:普回子乌侯,世祖时拜治书御史,建义将军,赐爵夷余侯。

cóng zhēng rú rú jí hè lián chāng yǐ gōng jìn jué chéng yáng gōng jiā yuán wài sàn qí cháng shì chū wèi hǔ láo zhèn jiāng

这句话大意是:从征蠕蠕及赫连昌, 以功进爵城阳公,加员外散骑常侍,出为虎牢镇将。

xìng guāng zhōng zú sāng lǐ yī qí bó fù hóng nóng wáng gù shì

这句话大意是:兴光中卒,丧礼依其伯父弘农 王故事。

péi zàng jīn líng

这句话大意是:陪葬金陵。

wū hóu zi dōu shì zǔ shí qīn shì zuǒ yòu suí cóng zhēng tǎo cháng chí yù jiàn

这句话大意是:乌侯子兜,世祖时亲侍左右,随从征讨,常持御剑。

hòu yǐ zuì xǐ lóng chéng

这句话大意是:后以罪徙龙城。

xún zhēng wèi zhī chén jiān

这句话大意是:寻征为知 臣监。

chū wèi báo gǔ lǜ zhèn jiāng jiǎ zhèn yuǎn jiāng jūn cì jué fù chéng hóu

这句话大意是:出为薄骨律镇将,假镇远将军,赐爵富城侯。

shí gāo chē pàn wéi zhèn chéng

这句话大意是:时高车叛,围镇城。

dōu jī pò zhī zhǎn shǒu qiān yú jí

这句话大意是:兜击破之, 斩首千余级。

yán xìng zhōng zú

这句话大意是:延兴中卒。

shū sūn jiàn dài rén yě

这句话大意是:叔孙建,代人也。

fù gǔ wèi zhāo chéng mǔ wáng tài hòu suǒ yǎng yǔ huáng zǐ tóng liè

这句话大意是:父骨,为昭成母王太后所养,与皇子同列。

jiàn shǎo yǐ zhì yǒng zhù chēng

这句话大意是:建少以智勇著称。

tài zǔ zhī xìng hè lán bù jiàn cháng cóng zuǒ yòu

这句话大意是:太祖之幸贺兰部,建常从左右。

dēng guó chū yǐ jiàn wèi wài cháo dà rén yǔ ān tóng děng shí sān rén dié diǎn zhù shì cān jūn guó zhī móu

这句话大意是:登国初,以建为外朝大人,与安同等十三人迭典庶 事,参军国之谋。

suí qín wáng gū shǐ mù róng chuí lì liù zài nǎi hái

这句话大意是:随秦王觚使慕容垂,历六载乃还。

bài hòu jiāng jūn

这句话大意是:拜后将军。

qǐng zhī wèi dōu shuǐ shǐ zhě zhōng lǐng jūn cì jué ān píng gōng jiā lóng xiāng jiāng jūn

这句话大意是:顷之,为都水使者, 中领军,赐爵安平公,加龙骧将军。

chū wèi bīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:出为并州刺史。

hòu yǐ gōng shì miǎn shǒu yè chéng yuán

这句话大意是:后以公事免,守邺城园。

tài zōng jí wèi niàn jiàn qián gōng nǎi yǐ jiàn wèi zhèng zhí jiāng jūn xiāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:太宗即位,念建前功,乃以建为正直将军,相州刺史。

jī hú liú hǔ děng jù dǎng fǎn pàn gōng sūn biǎo děng wéi hǔ suǒ bài

这句话大意是:饥胡刘虎等聚党反叛, 公孙表等为虎所败。

tài zōng jiǎ jiàn qián hào ān píng gōng dū biǎo děng yǐ tǎo hǔ zhǎn shǒu wàn yú jí

这句话大意是:太宗假建前号安平公,督表等以讨虎,斩首万余级。

yú zhòng bēn zǒu tóu qìn ér sǐ shuǐ wèi bù liú lǔ qí zhòng shí wàn yú kǒu

这句话大意是:余众奔走, 投沁而死,水为不流,虏其众十万余口。

sī mǎ dé zōng jiāng liú yù fá yáo hóng lìng qí bù jiàng wáng zhòng dé wèi qián fēng jiāng bī huá tái

这句话大意是:司马德宗将刘裕伐姚泓,令其部将王仲德为前锋,将逼滑台。

yǎn zhōu cì shǐ wèi jiàn lǜ suǒ bù qì chéng jì hé zhòng dé suì rù huá tái

这句话大意是:兖州刺史尉建率 所部弃城济河,仲德遂入滑台。

nǎi xuān yán yuē jìn běn yì yù yǐ bù bó qī wàn pǐ jiǎ dào yú wèi bù wèi wèi zhī shǒu jiāng biàn ěr qì chéng

现代白话:乃宣言曰:“晋本意欲以布帛七万匹假道于魏,不 谓魏之守将便你弃城。

tài zōng wén zhī zhào jiàn zì hé nèi xiàng fāng tóu yǐ guān qí shì

这句话大意是:”太宗闻之,诏建自河内向枋头以观其势。

zhòng dé rù huá tái yuè yú yòu zhào jiàn dù hé yào wēi zhǎn wèi jiàn tóu qí shī yú hé

这句话大意是:仲德入滑台月余, 又诏建渡河曜威,斩尉建,投其尸于河。

hū zhòng dé jūn rén yǔ yǔ jí qí qīn jìng zhī yì

这句话大意是:呼仲德军人与语,诘其侵境之意。

zhòng dé qiǎn sī mǎ dǔ hé zhī jiàn mìng gōng sūn biǎo yǔ yán

这句话大意是:仲德遣 司马竺和之,建命公孙表与言。

hé zhī yuē wáng zhēng lǔ wèi liú tài wèi suǒ qiǎn rù hé xī xíng jiāng qǔ luò chéng sǎo shān líng zhī kòu fēi gǎn qīn fàn wèi jìng

这句话大意是:和之曰:“王征虏为刘太尉所遣,入河西行,将取 洛城,扫山陵之寇,非敢侵犯魏境。

tài wèi zì qiǎn shǐ qǐng wèi dì chén jiāng jiǎ dào

这句话大意是:太尉自遣使请魏帝,陈将假道。

ér wèi yǎn zhōu cì shǐ bù xiāng tǐ jiě wàng fēng juān qù yīn kōng chéng ér rù fēi zhàn gōng xiāng bī yě

这句话大意是:而魏兖州刺史 不相体解,望风捐去,因空城而入,非战攻相逼也。

wèi jìn hé hǎo zhī yì bù fèi yú qián

这句话大意是:魏晋和好之义不废于前。

biǎo yuē wèi jiàn shī shǒu zhī zuì zì yǒu cháng xíng jiāng gèng qiǎn liáng mù

这句话大意是:”表 曰:“尉建失守之罪,自有常刑,将更遣良牧。

bǐ jūn yi xi bù rán jiāng yǐ xiǎo zhì dà guāi hé hǎo zhī tǐ

这句话大意是:彼军宜西,不然将以小致大乖和好 之体。

hé zhī yuē wáng zhēng lǔ quán zhù yú cǐ yǐ dài zhòng jūn zhī jí

这句话大意是:”和之曰:“王征虏权住于此,以待众军之集。

bǐ dāng xi guò huá tái hái wèi wèi yǒu hé bì jiàn qí gǔ yǐ yào wēi wǔ hu

这句话大意是:比当西过,滑台还为魏有, 何必建旗鼓以耀威武吗?

zhòng dé bēi cí cháng zì yán bù gǎn yǔ dà wèi kàng héng jiàn bù néng zhì zhī

这句话大意是:”仲德卑辞,常自言不敢与大魏抗衡,建不能制之。

tài zōng lìng jiàn yǔ liú yù xiāng wén yǐ guān qí yì

这句话大意是:太宗 令建与刘裕相闻,以观其意。

yù dá yán luò shì jìn zhī jiù jīng ér qiāng yáo jù zhī

这句话大意是:裕答言:“洛是晋之旧京,而羌姚据之。

jìn yù xiū fù shān líng zhī jì jiǔ yǐ ér nèi nán lǚ xìng bù xiá jīng yíng

现代白话:晋欲修复山 陵之计久了,而内难屡兴,不暇经营。

sī mǎ xiū zhī lǔ zōng zhī fù zǐ sī mǎ guó fán xiōng dì zhū huán zōng shǔ jiē jìn zhī dù yě ér yáo shì shōu jí cǐ děng yù yǐ tú jìn shì yǐ fá zhī

这句话大意是:司马休之、鲁宗之父子、司马国璠兄弟、诸 桓宗属,皆晋之蠹也,而姚氏收集此等,欲以图晋,是以伐之。

dào yóu yú wèi jūn zhī chū jǔ jiāng yǐ zhòng bì jiǎ tú

这句话大意是:道由于魏,军之初 举,将以重币假途。

huì bǐ biān zhèn qì shǒu ér qù gù jìn qián jūn dé yǐ xi jìn fēi gǎn píng líng wèi jìng

这句话大意是:会彼边镇弃守而去,故晋前军得以西进,非敢凭陵魏境。

yù yǐ guān jūn zài hé nán kǒng duàn qí qián lù nǎi mìng yǐn jūn běi kòu jí bān shī nǎi zhǐ

这句话大意是:”裕 以官军在河南,恐断其前路,乃命引军北寇,及班师,乃止。

yǔ zài dì jì

这句话大意是:语在《帝纪》。

jiàn yǔ nán píng gōng zhǎng sūn sōng gè jiǎn jīng bīng èr qiān guān liú yù shì shì

这句话大意是:建与 南平公长孙嵩各简精兵二千,观刘裕事势。

yǔ zài sōng chuán

这句话大意是:语在《嵩传》。

qiān guǎng ā zhèn jiāng qún dào liǎn jì wēi míng shén zhèn

这句话大意是:迁广阿镇将,群盗敛迹,威名甚震。

jiǔ zhī chú shǐ chí jié dū du qián fēng zhū jūn shì chu bīng jiāng jūn xú zhōu cì shǐ lǜ zhòng zì píng yuán jì hé xùn xià qīng yǎn zhū jùn

这句话大意是:久之,除使持节、都督前锋诸军事、楚兵 将军、徐州刺史,率众自平原济河,徇下青兖诸郡。

jiàn jì hé liú yù yǎn zhōu cì shǐ xú yǎn bēn péng chéng jiàn suì dōng rù qīng zhōu

这句话大意是:建济河,刘裕兖州刺史徐琰奔 彭城,建遂东入青州。

sī mǎ shòu zhī xiù zhī xiān jù dǎng yú jì dōng jiē lǜ zhòng jiàng

这句话大意是:司马受之、秀之先聚党于济东,皆率众降。

jiàn rù lín zī

这句话大意是:建入临淄。

liú yì fú qián dōng móu tài shǒu qīng hé zhāng xìng xiān nì gū shān wén jiàn zhì lǜ èr qiān rén yíng jiàn yú nǚ shuǐ suì wéi yì fú qīng zhōu cì shǐ dǔ kuí yú dōng yáng chéng

这句话大意是:刘义 符前东牟太守清河张幸先匿孤山,闻建至,率二千人迎建于女水,遂围义符青州刺 史竺夔于东阳城。

yì fú qiǎn jiàng tán dào jì wáng zhòng dé jiù kuí jiàn bù kè ér hái

这句话大意是:义符遣将檀道济、王仲德救夔,建不克而还。

jiàn yǐ gōng cì jué shòu guāng hóu jiā zhèn nán jiāng jūn

这句话大意是:建以功赐爵寿光侯, 加镇南将军。

jiàn biǎo yuē chén qián qiǎn shā mén sēng hù yì péng chéng

这句话大意是:建表曰:“臣前遣沙门僧护诣彭城。

sēng hù hái chēng zéi fā jūn xiàng běi qián fēng jiāng xú zhuō zhī yǐ zhì péng chéng dà jiàng jūn dào yàn zhī jūn zài sì kǒu fā mǎ jiè yán bì yǒu jǔ fǔ zhī zhì

这句话大意是:僧护还称,贼发军向北,前锋将徐卓之已 至彭城,大将军到彦之军在泗口,发马戒严,必有举斧之志。

chén wén wèi guó zhī dào cún bù wàng wáng

这句话大意是:臣闻为国之道,存不 忘亡。

yi shàn jiǎ bīng zēng yì tún shù xiān wèi zhī bèi yǐ dài qí lái

这句话大意是:宜缮甲兵,增益屯戍,先为之备,以待其来。

ruò bù yù shè zú nán qín tiǎn

这句话大意是:若不豫设,卒难擒殄。

qiě wú yuè zhī zhòng biàn yú zhōu jí jīn zhì běi tǔ shě qí suǒ zhǎng

这句话大意是:且吴越 之众,便于舟楫,今至北土,舍其所长。

nì shùn jì shū láo yì bù děng píng kòu dìng gōng zài yú cǐ rì

这句话大意是:逆顺既殊,劳逸不等,平寇定功,在于此 日。

chén suī shuāi bì móu lüè guǎ qiǎn guò méng shū chǒng tiǎn hè zhòng rèn tǎo chú kòu bào chén zhī zhì yě

这句话大意是:臣虽衰弊,谋略寡浅,过蒙殊宠,忝荷重任,讨除寇暴,臣之志也。

shì yǐ mò mǎ zhěn gē sī xiào wēi jié

这句话大意是:是以秣马 枕戈,思效微节。

yuàn bì xià bù yǐ nán jìng wèi yōu

这句话大意是:愿陛下不以南境为忧。

shì zǔ yōu zhào dá zhī cì yǐ yī mǎ

这句话大意是:”世祖优诏答之,赐以衣马。

jiàn yǔ rǔ yīn gōng zhǎng sūn dào shēng jì hé ér nán yàn zhī zhòng dé děng zì qīng rù jì dōng zǒu qīng zhōu

现代白话:建与你阴公长孙道生济河而南,彦之、仲德等自清入济,东走青州。

liú yì lóng yǎn zhōu cì shǐ dǔ líng xiù qì xū chāng nán bēn hú lù

这句话大意是:刘义隆兖 州刺史竺灵秀弃须昌,南奔湖陆。

jiàn zhuī jī dà pò zhī zhǎn shǒu wǔ qiān yú jí suì zhì zōu lǔ

这句话大意是:建追击,大破之,斩首五千余级,遂至邹鲁。

hái zhūn fàn chéng

这句话大意是:还 屯范城。

shì zǔ yǐ jiàn wēi míng nán zhèn wèi yì lóng suǒ dàn chú píng yuán zhèn dà jiàng fēng dān yáng wáng jiā zhēng nán dà jiàng jūn dū du jì qīng xú jì sì zhōu zhū jūn shì

这句话大意是:世祖以建威名南震,为义隆所惮,除平原镇大将,封丹阳王,加征南大将 军、都督冀青徐济四州诸军事。

xiān shì jiǎn yōu zhōu yǐ nán shù bīng jí yú hé shàng yī dào tǎo luò yáng yī dào gōng huá tái

这句话大意是:先是,简幽州以南戍兵集于河上,一道讨洛阳,一 道攻滑台。

yì lóng jiāng tán dào jì wáng zhòng dé jiù huá tái jiàn yǔ rǔ yīn gōng dào shēng jù jī zhī

现代白话:义隆将檀道济、王仲德救滑台,建与你阴公道生拒击之。

jiàn fēn jūn xié zhàn zòng qīng jì yāo qí qián hòu fén shāo gǔ cǎo yǐ jué qí liáng dào

这句话大意是:建分军挟战, 纵轻骑邀其前后,焚烧谷草,以绝其粮道。

dào jì bīng jī pàn zhě xiāng jì yóu shì ān jié děng de bá huá tái

这句话大意是:道济兵饥,叛者相继,由是安颉等得拔 滑台。

jiàn chén mǐn duō zhì dōng xī zhēng fá cháng wèi móu zhǔ

这句话大意是:建沉敏多智,东西征伐,常为谋主。

zhì jūn qīng zhěng hào lìng yán míng

这句话大意是:治军清整,号令严明。

yòu yǎ shàng rén lún lǐ xián ài shì

这句话大意是:又雅尚人伦,礼贤 爱士。

zài píng yuán shí yú nián suí huái nèi wài shén de biān chēng wèi chū míng jiāng xiǎn yǒu jí zhī

这句话大意是:在平原十余年,绥怀内外,甚得边称,魏初名将鲜有及之。

nán fāng dàn qí wēi lüè qīng yǎn zhé bù wéi kòu

这句话大意是:南方惮其威略, 青兖辄不为寇。

tài yán sān nián hōng shí nián qī shí sān

这句话大意是:太延三年薨,时年七十三。

shì zǔ dào xī zhī

这句话大意是:世祖悼惜之。

shì yuē xiāng wáng cì zàng jīn líng

这句话大意是:谥曰襄王,赐葬金陵。

zhǎng zǐ jùn zì chǒu guī shǎo cōng mǐn

这句话大意是:长子俊,字丑归,少聪敏。

nián shí wǔ nèi shì zuǒ yòu

这句话大意是:年十五,内侍左右。

xìng jǐn mì chū wú guò xíng

这句话大意是:性谨密,初无过行。

yǐ biàn gōng mǎ zhuǎn wéi liè láng

这句话大意是:以便弓马, 转为猎郎。

tài zǔ bēng qīng hé wáng shào bì gōng mén tài zōng zài wài

这句话大意是:太祖崩,清河王绍闭宫门,太宗在外。

shào bī jùn yǐ wéi jǐ yuán

这句话大意是:绍逼俊以为己援。

jùn wài suī cóng shào nèi shí zhōng kuǎn réng yǔ yuán mó hún děng shuō shào de guī tài zōng

这句话大意是:俊外虽从绍, 内实忠款,仍与元磨浑等说绍,得归太宗。

shì zài mó hún chuán

这句话大意是:事在《磨浑传》。

shì shí tài zōng zuǒ yòu wéi chē lù tóu wáng luò r děng jí de jùn děng dà yuè yǐ wéi zhǎo yá

这句话大意是:是时太宗左右,唯车 路头、王洛儿等,及得俊等,大悦,以为爪牙。

tài zōng jí wèi mìng jùn yǔ mó hún děng shí yí zuǒ yòu

这句话大意是:太宗即位,命俊与磨浑等拾遗左右。

qiān wèi jiāng jūn cì jué ān chéng gōng

这句话大意是:迁卫将军,赐爵安城公。

zhū tí wáng yuè huái rèn rù jìn zhōng jiāng wèi dà nì

这句话大意是:朱提王悦怀刃入 禁中,将为大逆。

jùn jué yuè jǔ dòng yǒu yì biàn yǐn shǒu chè zhī nǎi yú yuè huái zhōng de liǎng rèn bǐ shǒu suì shā zhī

这句话大意是:俊觉悦举动有异,便引手掣之,乃于悦怀中得两刃匕首,遂杀之。

tài zōng yǐ jùn qián hòu gōng zhòng jūn guó dà jì yī yǐ wěi zhī

这句话大意是:太宗以俊前后功重,军国大计一以委之。

qún guān shàng shì xiān yóu jùn quán xiào rán hòu zòu wén

这句话大意是:群官上事,先由俊铨校,然后奏闻。

xìng píng zhèng róu hé wèi cháng yǒu xǐ nù zhī sè

这句话大意是:性平正柔和,未尝有喜怒之色。

zhōng dǔ ài hòu bù chǎn shàng yi xià

这句话大意是:忠笃爱厚,不谄上抑下。

měi fèng zhào xuān wài bì gào shì yīn qín shòu shì zhě jiē bǎo zhī ér tuì shì mì zhě bèi zhì zhēng réng

这句话大意是:每奉诏宣外,必告示 殷勤,受事者皆饱之而退,事密者倍至蒸仍。

shì yǐ shàng xià jiā tàn

这句话大意是:是以上下嘉叹。

tài cháng yuán nián zú shí nián èr shí bā

这句话大意是:泰常元年卒,时年二 十八。

tài zōng shén tòng dào zhī qīn lín āi tòng

这句话大意是:太宗甚痛悼之,亲临哀恸。

cháo yě wú bù zhuī xī

这句话大意是:朝野无不追惜。

zèng shì zhōng sī kōng ān chéng wáng shì xiào yuán

这句话大意是:赠侍中、司空、安城王,谥孝元。

cì wēn míng mì qì zài yǐ wēn liáng chē wèi shì dǎo cóng péi zàng jīn líng

这句话大意是:赐温明秘器,载以辒辌车,卫士导从,陪葬金陵。

zi pú xí jué

这句话大意是:子蒲,袭爵。

hòu yǒu dà gōng jí chǒng xìng guì chén hōng fù sòng zhōng lǐ jiē yī jùn gù shì wú de yú zhī zhě

这句话大意是:后有大功,及宠幸 贵臣薨,赙送终礼,皆依俊故事,无得逾之者。

chū jùn jì zú tài zōng mìng qí qī huán shì yuē fu shēng jì gòng róng méi yi tóng xué néng xùn zàng zhě kě rèn yì

这句话大意是:初,俊既卒,太宗命其妻桓氏曰: “夫生既共荣,没宜同穴,能殉葬者可任意。

huán shì nǎi yì ér sǐ suì hé zàng yān

现代白话:”桓氏乃缢而死,遂合葬呢。

jùn jì wèi ān chéng wáng jùn dì lín xí fù jué jiàng wèi dān yáng gōng

这句话大意是:俊既为安城王,俊弟邻袭父爵,降为丹阳公。

shǎo cōng huì zhī míng

这句话大意是:少聪慧知名。

shāo qiān běi bù shàng shū yǒu dāng guān zhī chēng

这句话大意是:稍迁北部尚书,有 当官之称。

zhuǎn shàng shū lìng

这句话大意是:转尚书令。

chū wèi liáng zhōu zhèn dà jiàng jiā zhèn xi jiāng jūn

这句话大意是:出为凉州镇大将,加镇西将军。

lín yǔ zhèn fù jiāng xī mù bìng yǐ guì qī zǐ dì jìng tān cái huò zhuān zuò wēi fú

这句话大意是:邻与镇副将奚牧,并以贵戚 子弟,竞贪财货,专作威福。

suì xiāng jiū fā zuò fú zhū

这句话大意是:遂相纠发,坐伏诛。

shǐ chén yuē xī jīn shì chēng zhōng xiào zhēng fá yǒu kè

这句话大意是:史臣曰:奚斤世称忠孝,征伐有克。

píng liáng zhī yì shī jiān shēn lǔ

这句话大意是:平凉之役,师歼身虏。

suī bài xiáo zhī zé yǐ shè fēng shī zhī xiào mǐ lì ér ēn lǐ lóng wò méi sì miào tíng

这句话大意是:虽败崤之责已赦, 封尸之效靡立,而恩礼隆渥,没祀庙庭。

shū sūn jiàn shǎo zhǎn chéng qín zhōng zhe yōng fá

这句话大意是:叔孙建少展诚勤,终著庸伐。

zhì biān yǒu shù wēi zhèn yí chu

这句话大意是:治边有术, 威震夷楚。

jùn wěi jié tài zōng yì zhāng diān pèi chá zhū tí zhī biàn yǒu rì dī zhī fēng

这句话大意是:俊委节太宗,义彰颠沛,察朱提之变,有日䃅之风。

jiā yǐ róu ér yǒu zhèng jiàn měi cháo yě kě wèi shì bù fá xián yǐ

现代白话:加以柔而有正,见 美朝野,可谓世不乏贤了。

✦ You read 列传·卷十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.