魏书 · 魏收 · Chapter 99 of 124

列传·卷八十七

PinyinModern Translation
Size

sī shǔ liáng zhōu mù zhāng shí xiān bēi qǐ fú guó rén xiān bēi tū fā wū gū sī shǔ liáng wáng li gǎo lú shuǐ hú jǔ qú méng xùn

这句话大意是:私署凉州牧张实 鲜卑乞伏国仁 鲜卑秃发乌孤 私署凉王 李暠 卢水胡沮渠蒙逊。

zhāng shí zì ān xùn ān dìng wū shì rén

这句话大意是:张实,字安逊,安定乌氏人。

fù guǐ ān shì yàn sàn qí cháng shì

这句话大意是:父轨,安士彦,散骑常侍。

yǐ jìn shì duō nàn yīn tú bǎo jù hé xī qiú wèi liáng zhōu nǎi chú chí jié hù qiāng xiào wèi liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:以晋室多难,阴图保 据河西,求为凉州,乃除持节、护羌校尉、凉州刺史。

huán dì xi lüè yě guǐ qiǎn shǐ gòng qí fāng wù

这句话大意是:桓帝西略也,轨遣使贡其方 物。

jìn jiā hào ān xī jiāng jūn fēng ān lè xiāng hòu yì yī qiān hù

这句话大意是:晋加号安西将军,封安乐乡侯,邑一千户。

yǒng jiā wǔ nián jìn yǐ guǐ wèi zhèn xi jiāng jūn dōu dū lǒng yòu zhū jūn shì fēng bà chéng hóu

这句话大意是:永嘉五年,晋以轨为镇西将军、都 督陇右诸军事,封霸城侯。

xún jìn chē qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:寻进车骑大将军、开府仪同三司。

mǐn dì jí wèi jìn bài sī kōng fēng xī píng gōng yì sān qiān hù

这句话大意是:愍帝即位,进拜司空, 封西平公,邑三千户。

hòu bài shì zhōng tài wèi liáng zhōu mù

这句话大意是:后拜侍中、太尉、凉州牧。

guǐ nián lǎo duō jí bài shí fǔ jūn dà jiàng jūn fù liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:轨年老多疾,拜实抚军大将军, 副凉州刺史。

wèi jǐ guǐ fēng bìng jī nián èr zǐ dài xíng zhōu shì bì jué yīn wèn mò néng zhī zhě

这句话大意是:未几,轨风病积年,二子代行州事,闭绝音问,莫能知者。

guǐ pō shi tiān wén měi zhōu nèi yǒu zéi yú jí yǎng guān yuē wú néng wéi hài

这句话大意是:轨颇识天 文,每州内有贼,舆疾仰观曰:“无能为害。

zhōng rú qí yán

这句话大意是:终如其言。

shí dài tǒng rèn mǐn dì bài wèi shǐ chí jié dū du liáng zhōu zhū jūn shì xi zhōng láng jiàng liáng zhōu cì shǐ lǐng hù qiāng xiào wèi xī píng gōng

这句话大意是:实代统任,愍帝拜为使持节、都督凉州诸军事、西中郎将、凉州刺史、领护羌 校尉、西平公。

liú yào xiàn cháng ān shí zì chēng shì zhōng sī kōng dà dū dū liáng zhōu mù chéng zhì xíng shì

这句话大意是:刘曜陷长安,实自称侍中、司空、大都督、凉州牧,承制行事。

yú shí tiān xià sāng luàn qín yōng zhī mín sǐ zhě shí bā jiǔ wéi liáng zhōu dú quán

这句话大意是:于 时天下丧乱,秦雍之民死者十八九,唯凉州独全。

shí zì shì zhòng qiáng zhuǎn wéi jiāo zì

这句话大意是:实自恃众强,转为骄恣。

píng wén huáng dì sì nián shí wèi zuǒ yòu yán shā děng suǒ shā

这句话大意是:平文皇 帝四年,实为左右阎沙等所杀。

xiān shì yáo yuē shé lì pào shé lì pào gōng tóu zhuì dì ér bù jué

这句话大意是:先是谣曰:“蛇利砲,蛇利砲,公头坠地而不觉。

shí suǒ zhù shì liáng jiān yǒu rén xiàng ér wú tóu jiǔ zhī nǎi miè

这句话大意是:” 实所住室梁间有人象而无头,久之乃灭。

shí è zhī wèi jǐ jiàn shā

这句话大意是:实恶之,未几见杀。

shí dì mào tǒng rèn

这句话大意是:实弟茂统任。

mào zì chéng xùn sī shǔ shǐ chí jié dū du liáng zhōu zhū jūn shì píng xī jiāng jūn hù qiāng xiào wèi liàng zhōu mù xi píng gōng

这句话大意是:茂字成逊,私署使持节、都督凉州诸军事、平西将军、护羌校尉、晾州牧、西 平公。

zhū yán shā děng bǎi yú rén

这句话大意是:诛阎沙等百余人。

qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:遣使朝贡。

mào qī dì gǔ mó xiōng dì móu hài mào mào shā zhī

这句话大意是:茂妻弟贾模兄弟谋害茂,茂杀之。

liú yào shàng lǒng mào jù ér jiàng yào yǐ wéi tài shī liáng wáng

这句话大意是:刘曜上陇, 茂惧而降,曜以为太师、凉王。

mào zú wú zi shí zi jùn tǒng rèn

这句话大意是:茂卒,无子,实子骏统任。

jùn zì gōng tíng zì chēng shǐ chí jié dà jiàng jūn hù qiāng xiào wèi liáng zhōu mù xī píng gōng

这句话大意是:骏,字公庭,自称使持节、大将军、护羌校尉、凉州牧、西平公。

qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:遣使朝贡。

yáng dì shí lǒng xī rén xīn yàn yǐ fú hǎn jiàng zhī jùn suì yǒu hé nán zhī de zhì yú dí dào yǔ shí lè fēn jìng

这句话大意是:炀帝时,陇西人辛晏以枹罕降之,骏遂有河南之地,至于狄道,与石勒分境。

jùn zhù nán chéng

这句话大意是:骏筑南城,。

qǐ qiān guāng diàn yú qí zhōng

这句话大意是:起谦光殿于其中,。

qióng zhēn jí qiǎo

这句话大意是:穷珍极巧,。

yòu sì miàn gè qǐ yī diàn

这句话大意是:又四面各起一殿,。

dōng yuē yí yáng qīng diàn

这句话大意是:东曰宜阳青殿,。

nán yuē zhū yáng chì diàn

这句话大意是:南 曰朱阳赤殿,。

xi yuē zhèng dé bái diàn

这句话大意是:西曰正德白殿,。

běi yuē xuán wǔ hēi diàn

这句话大意是:北曰玄武黑殿,。

fú zhāng qì wù jiē yī sè suí sì shí jū zhī

这句话大意是:服章器物皆依色随四时居之,。

qí páng yǒu zhí shěng sì shǔ

这句话大意是:其旁有 直省寺署,。

yī yī fāng sè

这句话大意是:一依方色。

qí shē jiàn rú cǐ mín yǐ láo yuàn jùn yì zhì shí tián cān jūn suǒ fú jiàn yuē

这句话大意是:其奢僭如此,民以劳怨,骏议治石田,参军索孚谏曰;。

fán wèi zhì zhě dòng bù nì tiān jī zuò bù pò dì dé

这句话大意是:“凡 为治者,动不逆天机,作不破地德。

xī hòu jì zhī bō bǎi gǔ bù kěn pán shí

这句话大意是:昔后稷之播百谷,不垦磐石;。

yǔ jué jiāng hé bù nì liú shì

这句话大意是:禹决江河,不逆 流势。

jīn yù xǐ shí wèi tián yùn tǔ zhí gǔ jì suǒ sǔn yòng mǔ yíng bǎi shí suǒ shōu bù guò sān shí ér yǐ qiè suǒ wèi ān

这句话大意是:今欲徙石为田,运土殖谷,计所损用,亩盈百石,所收不过三石而已,窃所 未安。

jùn nù chū fú wèi yī wú dū wèi

现代白话:”骏怒,出孚为伊我都尉。

yǒu shí yǔn yú pò hú jiāo ér suì shēng rú jī gǔ wén qī bǎi lǐ

这句话大意是:有石陨于破胡,焦而碎,声如击鼓,闻七百里。

qí chù qì shàng hēi rú yān yān shǒu rú chì biāo

这句话大意是:其处气上黑如烟,烟首如赤飙。

jùn shǎo ér yín yì cháng yè chū wēi xíng jiān luàn yì lǐ shào nián jiē huà zhī

这句话大意是:骏少而淫佚,常夜出微行,奸乱邑里,少年皆化之。

xìng yòu tān lín

这句话大意是:性又贪惏。

yǒu tú qín lǒng yì

这句话大意是:有图秦陇意。

yǐ gǔ bó fù mín suì shōu bèi lì lì bù chōng zhě bù mài tián zhái

这句话大意是:以谷帛付民,岁收倍利,利不充者,簿卖田宅。

fēn wǔ wēi wǔ xìng xī píng zhāng yè jiǔ quán jiàn kāng xī hǎi xi jùn huáng hé jìn xìng guǎng wǔ shí yī jùn wèi liáng zhōu yǐ zhǎng zǐ zhòng huá wèi cì shǐ

这句话大意是:分武威、武兴、西平、张掖、酒泉、建康、西海、西郡、湟河、晋兴、广武十 一郡为凉州,以长子重华为刺史;。

jīn xìng jìn chéng wǔ shǐ nán ān yǒng jìn dà xià wǔ chéng hàn zhōng bā jùn wèi hé zhōu yǐ qí níng róng xiào wèi zhāng guàn wèi cì shǐ

这句话大意是:金兴、晋城、武始、南安、永晋、大夏、武城、 汉中八郡为河州,以其宁戎校尉张瓘为刺史;。

dūn huáng jìn chāng gāo chāng xī yù dū hù wù jǐ xiào wèi yù mén dà hù jūn sān jùn sān yíng wéi shā zhōu yǐ xī hú xiào wèi yáng xuān wèi cì shǐ

这句话大意是:敦煌、晋昌、高昌,西域都护、戊己 校尉、玉门大护军,三郡三营为沙州,以西胡校尉杨宣为刺史。

jùn sī shǔ dà dū dū dà jiāng jūn jiǎ liáng wáng dū shè sān zhōu

这句话大意是:骏私署大都督、大 将军、假凉王、督摄三州。

shǐ zhì zhū jì jiǔ láng zhōng dài fū shè rén yè zhě zhī guān guān hào jiē nǐ tiān cháo ér wēi biàn qí míng

这句话大意是:始置诸祭酒、郎中、大夫、舍人、谒者之官,官号皆拟 天朝,而微辨其名。

wǔ liù yì jiàn bào wěi chē fú jīng qí yī rú wáng zhě

这句话大意是:舞六佾,建豹尾,车服旌旗一如王者。

guǐ bǎo liáng zhōu yīn dàn zhī lì jùn yǐ yīn shì mén zōng qiáng shèng jì zhī nǎi bī dàn dì jiàn lìng zì shā yóu shì dà shī rén qíng

这句话大意是:轨保凉州,阴澹之力, 骏以阴氏门宗强盛,忌之,乃逼澹弟鉴令自杀,由是大失人情。

jùn jì bìng jiàn jiàn wèi chóng suì sǐ

这句话大意是:骏既病,见鉴为崇, 遂死。

shí jiàn guó jiǔ nián yě

这句话大意是:时建国九年也。

zi zhòng huá tǒng rèn

这句话大意是:子重华统任。

zhòng huá zì tài lín

这句话大意是:重华,字太林。

sī shǔ shǐ chí jié dà dū dū tài wèi gōng hù qiāng xiào wèi liáng zhōu mù xī píng gōng jiǎ liáng wáng

这句话大意是:私署使持节、大都督、太尉公、护羌校尉、凉州牧、西平公、 假凉王。

shí hǔ qiǎn má qiū lǜ zhòng dù hé chéng yú zhǎng zuì liáng zhōu zhèn dòng

这句话大意是:石虎遣麻秋率众渡河,城于长最,凉州震动。

sī mǎ zhāng dān jiàn zhǔ bù xiè ài yú zhòng huá zhòng huá rèn zhī

这句话大意是:司马张耽荐主簿谢艾于重华, 重华任之。

ài jī zhǎn qiū jiāng qí mǔ ān děng

这句话大意是:艾击斩秋将綦母安等。

fú zhǎn wàn wǔ qiān rén

这句话大意是:俘斩万五千人。

zhòng huá qiǎn shǐ cháo gòng zì shǔ chéng xiàng liáng wáng lǐng qín yōng liáng sān zhōu mù

这句话大意是:重华遣使朝贡,自署丞相、凉王、 领秦雍凉三州牧。

zhòng huá sǐ

这句话大意是:重华死。

zi yào líng tǒng rèn

这句话大意是:子曜灵统任。

yào líng nián shí suì

这句话大意是:曜灵,年十岁。

zì chēng dà sī mǎ liáng zhōu mù yǐ zhòng huá xiōng zuò wèi fǔ jūn jiāng jūn fǔ zhèng

这句话大意是:自称大司马、凉州牧,以重华兄祚为抚军将军辅政。

zuò xiān zhēng zhòng huá mǔ mǎ shì mì shuō mǎ shì yǐ yào líng yòu ruò xū lì zhǎng jūn mǎ cóng zhī suì fèi yào líng ér lì zuò

这句话大意是:祚先蒸重 华母马氏,密说马氏以曜灵幼弱,须立长君,马从之,遂废曜灵而立祚。

yào líng xún wèi zuò suǒ shā

这句话大意是:曜灵寻为 祚所杀。

zuò zì tài bó

这句话大意是:祚,字太伯。

jì tǒng rèn zì chēng dà jiàng jūn liáng zhōu mù liáng gōng

这句话大意是:既统任,自称大将军、凉州牧、凉公。

zhuān wèi jiān nüè jùn jí chuí huá zǐ nǚ wèi jià zhě jiē yín zhī liáng zhōu rén shì xián fù qiáng cí

这句话大意是:专为奸虐,骏及垂华子女 未嫁者皆淫之,凉州人士咸赋《墙茨》。

chū zhòng huá mò nián yǒu zhōng sī chóng jí ān chāng mén wài yuán bì nì xíng

这句话大意是:初,重华末年,有螽斯虫集安昌门外,缘 壁逆行。

dū wèi cháng jù jiàn yuē zhōng sī shì zuò xiǎo zì jīn nǎi nì xíng zāi zhī dà zhě yuàn chū zhī

这句话大意是:都尉常据谏曰:“螽斯是祚小字,今乃逆行,灾之大者,愿出之。

zhòng huá yuē zǐ sūn fán chāng zhī zhēng hé wéi zāi yě

这句话大意是:”重华 曰:“子孙繁昌之征,何为灾也?

wú zuó mèng zuò shè wèi fāng wěi yǐ zhōu gōng zhī shì fǔ yì shì zǐ ér zuò zhōng shā yào líng yān

现代白话:我昨梦祚摄位,方委以周公之事,辅翼世子,而 祚终杀曜灵呢。

zì shǔ liáng wáng lì zōng miào zhì bǎi guān hào hé píng yuán nián

这句话大意是:自署凉王,立宗庙,置百官,号和平元年。

qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:遣使朝贡。

yòu zhuī jiā guǐ yǐ xià wáng hào

这句话大意是:又追加轨以下王号。

làn shā xiè ài yú jiǔ quán

这句话大意是:滥 杀谢艾于酒泉。

láng zhōng le qí jiàn zuò jiàn qiè zuò zhǎn qí yú què xià

这句话大意是:郎中了琪谏祚僭窃,祚斩琪于阙下。

fèi zhū shén sì shān chuān kū jié

这句话大意是:废诸神祀,山川枯竭。

zhì wǔ dōu wèi sī rén jiān guò

这句话大意是:置五都 尉,司人奸过。

jìn sì pǐn yǐ xià bù dé yī zēng bó shù rén bù dé chù nú bì chéng chē mǎ

这句话大意是:禁四品以下不得衣缯帛,庶人不得畜奴婢、乘车马。

bǎi xìng yuàn fèn

这句话大意是:百姓怨愤。

yǒu guāng zhuàng rú chē gài shēng rú léi zhèn dòng chéng yì

这句话大意是:有 光状如车盖,声如雷,震动城邑。

zhòng xià jiàng shuāng

这句话大意是:仲夏降霜。

yǒu shén jiàng zì chēng xuán míng yú rén jiāo yǔ zuò rì yè qí zhī shén yán yǔ qí fú lì zuò xìn yān

现代白话:有神降,自称“玄冥”,与人交语, 祚日夜祈之,神言与其福利,祚信呢。

zhòng zhī zuò bì bài ér zuò bào nüè mí shén

这句话大意是:众知祚必败,而祚暴虐弥甚。

míng nián zuò hé zhōu cì shǐ zhāng guàn qǐ bīng tǎo zuò xiāo qí jiāng jūn sòng hùn lǜ zhòng yīng guàn

这句话大意是:明年,祚河州刺史张瓘起兵讨祚,骁骑将军宋混率众应瓘。

hùn jìn gōng gū zāng zuò qiǎn shì zhōng suǒ fú fá guàn

这句话大意是:混进攻姑臧,祚遣 侍中索孚伐瓘。

yǒu wáng luán zhě yún shī chū bì bài bìng chén zuò sān bù dào

这句话大意是:有王鸾者,云“师出必败”,并陈祚三不道。

zuò yǐ yāo yán huò zhòng zhǎn zhī luán lín xíng yuē wǒ sǐ zhī hòu jūn bài yú wài wáng sǐ yú nèi

这句话大意是:祚以妖言惑众,斩之, 鸾临刑曰:“我死之后,军败于外,王死于内。

zuò zú zhī

这句话大意是:”祚族之。

sòng hùn zhì gū zāng lǐng jūn zhào zhǎng děng kāi gōng mén yīng zhī

这句话大意是:宋混至姑臧,领军赵长 等开宫门应之。

rù diàn chēng wàn suì zuò yǐ zhǎng děng pò hùn yě chū láo zhī

这句话大意是:入殿称万岁,祚以长等破混也,出劳之。

zhǎng yǐ shuò cì zuò zhōng é zuò bēn rù wèi chú shì xú hēi suǒ shā bào shī dào zuǒ

这句话大意是:长以槊刺祚中额,祚奔入, 为厨士徐黑所杀,暴尸道左。

chéng nèi xián chēng wàn suì

这句话大意是:城内咸称万岁。

guàn děng lì zhòng huá shǎo zǐ xuán jìng tǒng rèn

这句话大意是:瓘等立重华少子玄靖统任。

xuán jìng zì yuán ān

这句话大意是:玄靖,字元安。

zì shǔ shǐ chí jié dà dū dū dà jiàng jūn liáng wáng

这句话大意是:自署使持节、大都督、大将军、凉王。

yǐ guàn wèi shàng shū lìng liáng zhōu mù bǐng zhèng sòng hùn wèi shàng shū pú yè

这句话大意是:以瓘为尚书令、凉州牧 秉政,宋混为尚书仆射。

guàn xìng cāi è shǎng fá jiē yǐ ài zēng wú fù wǎng jì láng zhōng yīn xún chén sǔn yì jiàn guàn yuē hǔ shēng sān rì néng shí ròu bù xū rén jiào

这句话大意是:瓘性猜恶,赏罚皆以爱憎,无复网纪,郎中殷郇陈损益,谏瓘,曰:“虎生三 日能食肉,不须人教。

yóu shì mò yǒu yán zhě

这句话大意是:”由是莫有言者。

guàn yǔ xuán jìng cān chéng chū chéng chéng běi dà qiáo sān liáng jù zhé

这句话大意是:瓘与玄靖参乘出城,城北大桥三梁俱折。

guàn è zhī nǎi rì rì sàn qián bó shù sī huì ér dōu jiē shā rén zhāo zhāo bù jué

这句话大意是:瓘恶之,乃日日散钱帛,树私惠,而都街杀人,朝朝不绝。

sī wéi luàn zhě shí shì ér jiǔ

这句话大意是:思为乱者十室而九。

dōng yuàn dà zhǒng shàng hū yǒu chí shuǐ

这句话大意是:东 苑大冢上忽有池水;。

chéng dōng dà zé de hū huǒ rán guǎng shù lǐ

这句话大意是:城东大泽,地忽火燃,广数里。

nǎi shā sù xián niú xuán děng yǐ yīng shuǐ huǒ zhī biàn

这句话大意是:乃杀宿嫌牛旋等以应水火之变。

guàn móu zhū zhū sòng fèi xuán jìng zì lì

这句话大意是:瓘谋诛诸宋,废玄靖自立。

xiān shì tài bái shǒu yú guǐ zhàn zhě yǐ wéi zhōu fēn dāng yǒu bào bīng gù guàn yù yàn zhī

这句话大意是:先是,太白守舆鬼,占者以为州分,当有暴兵,故瓘欲 厌之。

yú shì sòng hùn lǜ zhòng zhū guàn guàn xiān shā qī zǐ sān shí kǒu nǎi zì shā

这句话大意是:于是宋混率众诛瓘,瓘先杀妻子三十口,乃自杀。

xuán jìng yǐ hùn wèi piào qí dà jiàng jūn shàng shū lìng

这句话大意是:玄靖以混为骠骑大将军、尚书令。

hùn bìng sǐ dì xuán ān dài fǔ zhèng

这句话大意是:混病死,弟玄安代辅政。

yǐ hàn qí dài shí shān xuán ān yù dēng zhī dì míng fàn shì zōng huì yuē shì rén yún dēng cǐ shān zhě pò jiā shēn wáng

这句话大意是:以旱祈带石山,玄 安欲登之,弟名犯世宗讳曰:“世人云登此山者破家身亡。

xuán ān yuē ān yǒu cǐ yě

这句话大意是:”玄安曰:“安有此也!

cè mǎ dēng zhī mǎ dào shāng zú

这句话大意是:” 策马登之,马倒伤足。

yù shǐ fáng wū zhù zì xī jiāo zhé huò yuē zhù zhī wèi zì yě zuǒ mù yòu zhǔ

这句话大意是:御史房屋柱自烯焦折,或曰:“柱之为字也,左木右主;。

sòng zì hán mù mù jiāo sòng pò ér zhǔ cún zāi zhī dà yě yi fáng zhī

这句话大意是:‘宋’字含木,木焦,宋破而主存,灾之大也,宜防之。

yòu suǒ chéng mǎ wǔ pǐ yī yè zhōng zī wěi tū rén yuē wěi zhī wèi zì yě shī xià máo máo qù shī jué miè zhī zhēng

这句话大意是:”又所乘马五匹,一夜中 髭尾秃,人曰:“尾之为字也,尸下毛,毛去尸,绝灭之征。

xuán ān yuē jí xiōng zài tiān zhī kě rú hé

这句话大意是:”玄安曰:“吉凶在 天,知可如何。

wèi jǐ xuán ān sī mǎ zhāng yōng qǐ bīng shā xuán ān jǐn zhū sòng shì

这句话大意是:”未几,玄安司马张邕起兵杀玄安,尽诛宋氏。

xiān shì yáo yuē miè sòng zhě tián tǔ zi

这句话大意是:先是谣曰:“灭宋 者田土子。

yōng yī míng yě

这句话大意是:邕,一名野。

yōng xíng shā guò chà nèi wài fù sī wéi luàn jùn shǎo zǐ tiān xī yīn mín xīn qǐ bīng shā yōng yǐ guān jūn dà jiàng jūn fǔ zhèng

这句话大意是:邕刑杀过差,内外复思为乱,骏少子天锡因民心起兵杀邕,以冠 军大将军辅政。

xuán jìng shù mǔ guō shì yǐ tiān xī shàn quán yǔ zhāng shì shū zōng móu zhū zhī shì fā tiān xī shā xuán jìng ér zì lì

这句话大意是:玄靖庶母郭氏以天锡擅权,与张氏疏宗谋诛之,事发,天锡杀玄靖 而自立。

tiān xī zì chún gǔ yī míng gōng chún

这句话大意是:天锡,字纯嘏,一名公纯。

sī shǔ shǐ chí jié dà dū dū dà jiàng jūn hù qiāng xiào wèi liáng zhōu mù liáng wáng

这句话大意是:私署使持节、大都督、大将军、护羌校尉、凉州牧、 凉王。

yǒu huǒ rán yú ní zhōng

这句话大意是:有火燃于泥中。

tiān xī jiāo zì yín hūn bù xù mín wù yuán rì yǔ bì rén xiè yǐn jì

这句话大意是:天锡骄恣淫昏,不恤民务,元日与嬖人亵饮,既。

quē èr zì qún chén cháo hè yòu bù xǐng qí mǔ

这句话大意是:阙二字 群臣朝贺,又不省其母。

cóng shì zhōng láng zhāng lǜ yú chū qiē jiàn qiě qiú dà jìn tiān xī bù nà

这句话大意是:从事中郎张虑舆䝙切谏,且求大觐,天锡不纳。

zhāo chéng mò fú jiān qiǎn jiàng gǒu cháng fá liáng zhōu pò zhī tiān xī jiàng yú cháng

这句话大意是:昭成末, 苻坚遣将苟苌伐凉州,破之,天锡降于苌。

chū jùn shí yáo yuē liú xīn fù bǒ mǐ shí xīn fù chuī gǔ dī dàng dí bǒ zhāng r zhāng r shí zhī kǒu zhèng pī

这句话大意是:初骏时谣曰:“刘新妇簸米,石新妇炊 羖,羝荡涤,簸张儿,张儿食之口正披。

shì shí gū zāng jí zhū jùn guó tóng r jiē gē zhī wèi liú yào shí hǔ bìng fá liáng zhōu bù kè zhì jiān ér jiàng zhī yě

这句话大意是:”是时姑臧及诸郡国童儿皆歌之,谓刘曜、 石虎并伐凉州不克,至坚而降之也。

tiān xī zhì cháng ān jiān bài wèi shàng shū

这句话大意是:天锡至长安,坚拜为尚书。

jiān bài yú shòu chūn tiān xī bēn jiàn kāng

这句话大意是:坚败于寿春,天锡 奔建康。

xiān bēi qǐ fú guó rén chū yú lǒng xī

这句话大意是:鲜卑乞伏国仁,出于陇西。

qí xiān rú fú zì mò běi nán chū

这句话大意是:其先如弗自漠北南出。

wǔ dài zǔ yòu lín bìng jiān zhū bù bù zhòng jiàn shèng

这句话大意是:五代祖祐邻并兼诸部,部众 渐盛。

fù sī fán yōng bù luò jiàng yú fú jiān yǐ wéi nán chán yú yòu bài zhèn xi jiāng jūn zhèn yǒng shì chuān

这句话大意是:父司繁,拥部落降于苻坚,以为南单于,又拜镇西将军,镇勇士川。

sī fán sǐ guó rén dài tǒng rèn

这句话大意是:司繁死, 国仁代统任。

fú jiān zhī fá sī mǎ chāng míng yǐ guó rén wèi qián jiāng jūn lǐng qí xiān fēng

这句话大意是:苻坚之伐司马昌明,以国仁为前将军,领骑先锋。

jí jiān zhī bài guó rén shū bù tuí pàn yú lǒng yòu jiān lìng guó rén tǎo zhī shū tuí dà yuè yíng ér tuī zhī zhāo jí bù luò zhòng shí yú wàn

这句话大意是:及坚之败,国仁叔 步颓叛于陇右,坚令国仁讨之,叔颓大悦,迎而推之,招集部落,众十余万。

tài zǔ shí sī shǔ dà dū dū dà jiàng jūn dà chán yú qín zhōu hé zhōu mù hào nián jiàn yì shǔ zhì guān shǔ fēn bù nèi wèi shí yī jùn zhù tōng shì chéng yǐ dōu zhī

这句话大意是:太祖 时,私署大都督,大将军,大单于,秦州、河州牧,号年建义,署置官属,分部内 为十一郡,筑通士城以都之。

guó rén sǐ dì qián guī tǒng shì zì shǔ dà dū dū dà jiàng jūn dà chán yú hé nán wáng gǎi nián wèi tài chū shǔ bǎi guān

这句话大意是:国仁死,弟干归统事,自署大都督、大将军、大单于、河南王,改年为太初, 署百官。

dēng guó zhōng qiān yú jīn chéng

这句话大意是:登国中,迁于金城。

nán mén zì huài qián guī è zhī qiān yú yuàn chuān

这句话大意是:南门自坏,干归恶之,迁于苑川。

xún wèi yáo xìng suǒ pò yòu bēn fú hǎn suì jiàng yáo xìng xìng bài wèi hé zhōu cì shǐ fēng guī yì hóu

这句话大意是:寻为姚兴所破,又 奔枹罕,遂降姚兴,兴拜为河州刺史,封归义侯。

xún hái yuàn chuān

这句话大意是:寻还苑川。

qián guī nǎi bèi yáo xìng sī chēng qín wáng zhì bǎi guān nián hào gēng shǐ

这句话大意是:干归乃背姚兴,私称 秦王,置百官,年号更始。

qiǎn shǐ qǐng yuán tài zōng xǔ zhī

这句话大意是:遣使请援,太宗许之。

hòu qián guī tián yú wǔ xī xiāo jí qí shǒu xún wèi xiōng zǐ gōng fǔ suǒ shā

这句话大意是:后干归田于五溪,枭集其手,寻 为兄子公府所杀。

zi chì pán shā gōng fǔ dài tǒng wèi

这句话大意是:子炽磐杀公府,代统位。

chì pán zì chēng dà jiàng jūn hé nán wáng gǎi nián wèi yǒng kāng

这句话大意是:炽磐,自称大将军、河南王,改年为永康。

hòu xí tū fā nù tán yú lè dōu miè zhī nǎi sī shǔ qín wáng zhì bǎi guān gǎi nián wèi jiàn hóng

这句话大意是:后袭秃发傉檀于乐都,灭之,乃私 署秦王,置百官,改年为建洪。

hòu qiǎn qí shàng shū láng mò hú jī shè jiāng jūn qǐ fú yòu yín děng gòng huáng jīn èr bǎi jīn qǐng fá hè lián chāng shì zǔ xǔ zhī

这句话大意是:后遣其尚书郎莫胡、积射将军乞伏又寅等贡黄金二 百斤,请伐赫连昌,世祖许之。

jí shì zǔ píng tǒng wàn chì pán nǎi qiǎn qí shū píng yuán jiāng jūn ní tóu dì ān yuǎn jiāng jūn dù zhì yú jīng shī yòu shǐ qí zhōng shū shì láng wáng kǎi chéng xiàng cóng shì zhōng láng wū nè tián fèng biǎo gòng qí fāng wù

这句话大意是:及世祖平统万,炽磐乃遣其叔平元将军泥头、弟安 远将军度质于京师,又使其中书侍郎王恺、丞相从事中郎乌讷阗奉表贡其方物。

chì pán sǐ zi mù mò tǒng rèn

这句话大意是:炽 磐死,子暮末统任。

mù mò zì ān shí bá

这句话大意是:暮末,字安石跋。

jì lì gǎi nián wèi yǒng hóng

这句话大意是:既立,改年为永洪。

qí shàng shū lǒng xī xīn jìn céng suí chì pán yóu yú hòu yuán jìn dàn niǎo wán wù shāng mù mò mǔ miàn zhì shì shā jìn wǔ zú èr shí qī rén

这句话大意是:其尚书陇西辛进曾随炽磐游于后园,进 弹鸟丸,误伤暮末母面,至是杀进五族二十七人。

mù mò dì shū luō zhēng chì pán zuǒ fū rén tū fā shì mù mò zhī ér jìn zhī

这句话大意是:暮末弟殊罗蒸炽磐左夫人秃发氏, 暮末知而禁之。

shū luō jù yǔ shū fù shén yín móu shā mù mò

这句话大意是:殊罗惧,与叔父什夤谋杀暮末。

tū fā shì dào mén yuè yú nèi yào wù mén zhě gào mù mò shōu qí dǎng yǔ jǐn shā zhī

这句话大意是:秃发氏盗门钥于内,钥误,门者告 暮末,收其党与尽杀之。

yù biān shén yín shén yín yuē wǒ fù rǔ sǐ bù fù rǔ biān

现代白话:欲鞭什夤,什夤曰:“我负你死,不负你鞭。

mù mò nù kū qí fù tóu shī yú hé

这句话大意是:”暮末怒, 刳其腹,投尸于河。

shén yín mǔ dì bái yǎng jí qù liè pō yǒu yuàn yán yòu shā zhī

这句话大意是:什夤母弟白养及去列颇有怨言,又杀之。

zhèng xíng kù làn nèi wài bēng lí bù mín duō pàn rén sī luàn yǐ

现代白话:政刑酷滥,内外崩离, 部民多叛,人思乱了。

hòu wèi hè lián dìng suǒ bī qiǎn wáng kǎi wū nè tián qǐng yíng yú shì zǔ shì zǔ xǔ yǐ ān dìng yǐ xī píng liáng yǐ dōng fēng zhī

这句话大意是:后为赫连定所逼,遣王恺、乌讷阗请迎于世祖,世祖许以安 定以西、平凉以东封之。

mù mò nǎi fén chéng yì huǐ bǎo qì lǜ hù wǔ wàn qiān zhì gāo tián gǔ wèi hè lián dìng suǒ jù suì bǎo nán ān

这句话大意是:暮末乃焚城邑,毁宝器,率户五万千至高田谷,为赫连定 所拒,遂保南安。

shì zǔ qiǎn shǐ yíng zhī mù mò wèi jiāng jūn jí pí gù jiàn yǐ wéi bù yí nèi xǐ mù wèi cóng zhī

这句话大意是:世祖遣使迎之,幕末卫将军吉毗固谏,以为不宜内徙,暮未从之。

hè lián dìng qiǎn qí běi píng gōng wéi dài lǜ zhòng yī wàn gōng nán ān chéng nèi dà jī rén xiāng shí

这句话大意是:赫连定遣其北平公韦代率众一万攻南安,城内大饥,人相食。

shén sì nián mù mò jí zōng zú wǔ bǎi yú rén chū jiàng sòng yú shàng guī

这句话大意是:神四年,暮末及宗 族五百余人出降,送于上邽。

xiān bēi tū fā wū gū bā shì zǔ pǐ gū zì sài běi qiān yú hé xī

这句话大意是:鲜卑秃发乌孤,八世祖匹孤自塞北迁于河西。

qí dì dōng zhì mài tián qiān zhūn xi dào shī luō nán zhì jiāo hé běi jiē dà mò

这句话大意是:其地东至麦田、牵屯,西到湿罗, 南至浇河,北接大漠。

pǐ gū sǐ zi shòu tián tǒng rèn

这句话大意是:匹孤死,子寿阗统任。

chū mǔ yùn shòu tián yīn qǐn chǎn yú bèi zhōng nǎi míng tū fā qí sú wèi bèi fù zhī yì

这句话大意是:初母孕寿阗,因寝产于被中,乃名秃 发,其俗为被覆之义。

wǔ shì zǔ shù jī néng zhuàng guǒ duō móu lüè jìn tài shǐ zhōng shā qín zhōu cì shǐ hú liè yú wàn hú duī bài liáng zhōu cì shǐ sū yú yú jīn shān

这句话大意是:五世祖树机能壮果多谋略,晋泰始中,杀秦州刺史胡烈于万 斛堆,败凉州刺史苏愉于金山。

xián níng zhōng yòu zhǎn liáng zhōu cì shǐ yáng xīn yú dān lǐng jǐn yǒu liáng zhōu zhī de

这句话大意是:咸宁中,又斩凉州刺史杨欣于丹岭,尽有凉州之地。

hòu wèi bù mín méi gǔ suǒ shā cóng dì wu wán tǒng rèn

这句话大意是:后为部民没骨所杀,从弟务丸统任。

wu wán zēng sūn sī fù jiān bù zhòng shāo shèng jí wū gū fù yě

这句话大意是:务丸曾孙思复犍,部众稍盛,即乌孤父也。

sī fù jiān sǐ wū gū tǒng rèn

这句话大意是:思复犍死,乌孤统任。

huáng shǐ chū lǚ guāng bài wū gū yì zhōu mù zuǒ xián wáng

这句话大意是:皇始初,吕光拜乌孤益州牧、左贤王。

wū gū sī shǔ dà dū dū dà jiàng jūn dà chán yú xī píng wáng nián hào tài chū

这句话大意是:乌孤私署大都督、 大将军、大单于、西平王,年号太初。

tiān xìng chū wū gū yòu chēng wǔ wēi wáng xǐ zhì lè dōu zhì chē qí jiāng jūn yǐ xià fēn lì jùn xiàn

这句话大意是:天兴初,乌孤又称武威王,徙治乐都,置车 骑将军已下,分立郡县。

wū gū yīn jiǔ zǒu mǎ mǎ dào shāng xié xiào yuē jǐ wèi lǚ guāng fù zǐ suǒ xǐ

这句话大意是:乌孤因酒走马,马倒伤胁,笑曰:“几为吕光父子所喜。

jì ér suì sǐ

这句话大意是:” 既而遂死。

dì liáng zhōu mù xī píng gōng lì lù gū tǒng rèn xǐ zhì xī píng gǎi nián jiàn hé

这句话大意是:弟凉州牧、西平公利鹿孤统任,徙治西平,改年建和。

shǐ shǐ cháo gòng

这句话大意是:使使朝贡。

qiǎn dì chē qí jiāng jūn nù tán jù lǚ zuǎn zuǎn shì mǎ jīng ruì jūn rén dà jù nù tán xià mǎ jù hú chuáng yǐ ān zhòng qíng

这句话大意是:遣弟车骑将 军傉檀拒吕纂,纂士马精锐,军人大惧,傉檀下马据胡床,以安众情。

nǎi guàn jiǎ jiāo zhàn pò zuǎn jūn èr qiān yú jí

这句话大意是:乃贯甲交战, 破纂军二千余级。

lì lù gū sī zhì bǎi guān zì chéng xiàng yǐ xià

这句话大意是:利鹿孤私置百官,自丞相以下。

lì lù gū sǐ nù tán tǒng rèn sī shǔ liáng wáng

这句话大意是:利鹿孤死,傉檀统任,私署凉王。

hái jū lè dōu nián hào hóng chāng

这句话大意是:还居乐都,年号洪昌。

qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:遣使朝贡。

tiān cì zhōng nù tán zhà xiáng yáo xìng xìng yǐ nù tán wèi liáng zhōu cì shǐ suì jù gū zāng

这句话大意是:天赐中, 傉檀诈降姚兴,兴以傉檀为凉州刺史,遂据姑臧。

yǔ jǔ qú méng xùn zhàn yú jūn shí wèi méng xùn suǒ bài

这句话大意是:与沮渠蒙逊战于均石,为蒙逊所 败。

nù tán yòu wèi hè lián qū gài suǒ pò yú yáng wǔ yǐ shù qiān jì bēn nán shān jǐ wèi zhuī qí suǒ de

这句话大意是:傉檀又为赫连屈丐所破于阳武,以数千骑奔南山,几为追骑所得。

jù dōng xī kòu zhì nǎi xǐ sān bǎi lǐ nèi mín yú gū zāng

这句话大意是:惧东西寇至, 乃徙三百里内民于姑臧。

yáo xìng chéng xìn qiǎn jiàng yáo bì děng zhì yú chéng xià nù tán qū niú yáng yú yě bì zhòng cǎi lüè nù tán yīn fēn jī dà pò zhī bì nǎi tuì huán

这句话大意是:姚兴乘衅遣将姚弼等至于城下,傉檀驱牛羊于野,弼众采 掠,傉檀因分击大破之,弼乃退还。

nù tán yòu zì shǔ liáng wáng shǔ bǎi guān gǎi hào jiā píng

这句话大意是:傉檀又自署凉王,署百官,改号嘉平。

yǒng xīng zhōng jǐn zhòng fá jǔ qú méng xùn wèi méng xùn suǒ bài yú qióng quán dān mǎ guī gū zāng

这句话大意是:永兴中, 尽众伐沮渠蒙逊,为蒙逊所败于穷泉,单马归姑臧。

jù wèi méng xùn suǒ miè

这句话大意是:惧为蒙逊所灭。

nǎi qiān yú lè dōu

这句话大意是:乃迁于乐都。

méng xùn yǐ bīng wéi zhī zhù shì fǎn gēng wèi chí jiǔ zhī jì

这句话大意是:蒙逊以兵围之,筑室反耕,为持久之计。

nù tán yǐ zi bǎo zhōu wèi zhì yú méng xùn méng xùn nǎi hái

这句话大意是:傉檀以子保周为质于蒙逊,蒙逊乃还。

shén ruì chū nù tán lǜ qí jī yǐ fú lǔ dà yǒu qín huò ér qǐ fú chì pán chéng xū xí lè dōu kè zhī zhí nù tán zi hǔ tái yǐ xià

这句话大意是:神瑞初,傉檀率骑击乙弗虏,大有擒获,而乞伏炽磐乘虚袭乐都克之,执傉檀 子虎台以下。

nù tán wén zhī yuē ruò guī chì pán biàn wèi nú pú qǐ rěn jiàn qī zǐ zài tā huái zhōng yě

这句话大意是:傉檀闻之曰:“若归炽磐,便为奴仆,岂忍见妻子在他怀中也!

yǐn zhòng ér xi zhòng jiē lí sàn

这句话大意是:”引 众而西,众皆离散。

nù tán yuē méng xùn chì pán xī jiē wěi zhì yú wú jīn ér guī zhī bù yì bǐ zāi

现代白话:傉檀曰:“蒙逊、炽磐昔皆委质于我,今而归之,不亦鄙啊!

sì hǎi zhī guǎng wú suǒ róng shēn hé qí tòng hu

这句话大意是:四海之广,无所容身,何其痛乎!

jì nǎi tàn yuē wú lǎo yǐ níng jiàn qī zǐ ér sǐ

现代白话:”既乃叹曰:“我老了,宁见妻子而死。

suì jiàng chì pán chì pán dài yǐ shàng bīn zhī lǐ yòng wèi piào qí dà jiàng jūn fēng zuǒ nán gōng

这句话大意是:”遂降 炽磐,炽磐待以上宾之礼,用为骠骑大将军,封左南公。

suì yú zhèn shā zhī

这句话大意是:岁余,鸩杀之。

nù tán shǎo zǐ hè hòu lái bēn zì yǒu chuán

这句话大意是:傉檀少子 贺,后来奔,自有《传》。

li gǎo zì xuán shèng xiǎo zì cháng shēng lǒng xī dí dào rén yě hàn qián jiāng jūn guǎng zhī hòu

这句话大意是:李暠,字玄盛,小字长生,陇西狄道人也,汉前将军广之后。

zēng zǔ róu jìn xiàng guó cóng shì zhōng láng běi dì tài shǒu

这句话大意是:曾祖柔,晋相国 从事中郎、北地太守。

zǔ tài zhāng zuò xiān wǔ wèi jiāng jūn

这句话大意是:祖太,张祚先武卫将军。

fù chǎng zǎo zú gǎo yí fù zǐ yě

这句话大意是:父昶,早卒,暠,遗腹子也。

huáng shǐ zhōng lǚ guāng jiàn kāng tài shǒu duàn yè zì chēng liáng zhōu mù yǐ dūn huáng tài shǒu mèng mǐn wèi shā zhōu cì shǐ gǎo wèi xiào gǔ lìng

这句话大意是:皇始 中,吕光建康太守段业自称凉州牧,以敦煌太守孟敏为沙州刺史,暠为效谷令。

mǐn sǐ dūn huáng hù jūn dūn qiān děng tuī gǎo wèi níng shuò jiāng jūn dūn huáng tài shǒu

这句话大意是:敏 死,敦煌护军敦谦等推暠为宁朔将军、敦煌太守。

yè sī chēng liáng wáng gǎo zhà jù yú yè yè yǐ gǎo wèi zhèn xi jiāng jūn

这句话大意是:业私称凉王,暠诈巨于业,业以 暠为镇西将军。

tiān xìng zhōng gǎo sī shǔ dà dū dū dà jiàng jūn hù qiāng xiào wèi qín liáng èr zhōu mù liáng gōng nián hào gēng zǐ jū dūn huáng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:天兴中,暠私署大都督、大将军、护羌校尉、秦凉二州牧、凉公, 年号庚子,居敦煌,遣使朝贡。

tiān cì zhōng gǎi nián gǎi chū qiān yú jiǔ quán suì xiū zhí gòng

这句话大意是:天赐中,改年改初,迁于酒泉,岁修职贡。

gǎo sǐ zi xīn tǒng rèn

这句话大意是:暠死, 子歆统任。

xīn zì shì yè zì chēng dà dū dū dà jiàng jūn hù qiāng xiào wèi liáng zhōu mù liáng gōng hào nián jiā xīng yuán nián

这句话大意是:歆,字士业,自称大都督、大将军、护羌校尉、凉州牧、凉公,号年嘉兴元年。

dà pò jǔ qú méng xùn yú jiě zhī jiàn huò qī qiān yú jí

这句话大意是:大破沮渠蒙逊于解支涧,获七千余级。

qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:遣使朝贡。

xīn wén méng xùn nán fá qǐ fú nǎi qǐ bīng gōng zhāng yè

这句话大意是:歆闻蒙逊南伐乞伏,乃起兵攻张 掖。

qí mǔ yǐn shì wèi xīn yuē rǔ xīn zào zhī guó de xiá mín xī méng xùn xiāo wǔ rǔ fēi qí dí

现代白话:其母尹氏谓歆曰:“你新造之国,地狭民希,蒙逊骁武,你非其敌。

wú guān qí shù nián yǐ lái jīng móu guī lüè yǒu jiān bìng zhī zhì qiě tiān shí rén shì shì yù guī zhī

现代白话:我观其数 年以来,经谋规略,有兼并之志,且天时人事,似欲归之。

duó dé liàng lì chūn qiū zhī yì

这句话大意是:度德量力,《春秋》之 义。

xiān wáng yí lìng shēn shèn bīng zhàn bǎo jìng níng mín sì shí ér dòng yán yóu zài ěr nài hé wàng zhī

这句话大意是:先王遗令‘深慎兵战,保境宁民,俟时而动’,言犹在耳,奈何忘之。

rǔ bì xíng yě fēi wéi shī bài guó yì wáng yǐ

现代白话:你必行 也,非唯师败,国亦亡了。

xīn bù cóng suì lǜ bù qí sān wàn dōng fá cì yú dōu dú jiàn

这句话大意是:”歆不从,遂率步骑三万东伐,次于都渎涧。

méng xùn zì hào jù xīn zhàn yú huái chéng wèi méng xùn suǒ bài zuǒ yòu quàn xīn hái jiǔ quán xīn yuē wú wéi tài hòu míng chì yuǎn qǔ bài zhèn bù shā cǐ hú fù hé miàn mù jiàn wú mǔ yě

现代白话:蒙逊自浩 拒歆,战于怀城,为蒙逊所败,左右劝歆还酒泉,歆曰:“我违太后明敕,远取 败震,不杀此胡,复何面目见我母也!

lēi zhòng fù zhàn bài yú liǎo quán wèi méng xùn suǒ shā méng xùn suì kè jiǔ quán

这句话大意是:”勒众复战,败于蓼泉,为蒙逊所杀,蒙逊 遂克酒泉。

xīn zhī wèi bài yǒu yī dà shé cóng nán mén ér rù zhì xīn gōng dé diàn qián yǒu shuāng zhì fēi chū

这句话大意是:歆之未败,有一大蛇从南门而入,至歆恭德殿前,有双雉飞出;。

gōng nèi tōng jiē dà shù shàng yǒu wū què zhēng cháo que wèi wū suǒ shā

这句话大意是:宫内通 街大树上有乌鹊争巢,鹊为乌所杀。

dūn huáng fù lǎo lìng gū chì mèng yī bái tóu gōng qià yī ér wèi yuē nán fēng dòng chuī zhǎng mù

这句话大意是:敦煌父老令孤炽梦一白头公帢衣,而谓曰: “南风动,吹长木。

hú tóng chuí bù zhōng gū

这句话大意是:胡桐椎,不中毂。

yán qì hū rán bú jiàn

这句话大意是:”言讫,忽然不见。

xīn xiǎo zì tóng chuí zhì shì ér wáng

这句话大意是:歆小字桐椎,至是而亡。

xīn dì dūn huáng tài shǒu xún fù zì lì yú dūn huáng chēng guàn jūn jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:歆弟敦煌太守恂复自立于敦煌,称冠军将军、凉州刺史。

méng xùn gōng xún zi dūn huáng sān miàn qǐ dī yǐ shuǐ guàn chéng

这句话大意是:蒙逊攻恂子敦煌,三 面起堤,以水灌城。

xún qǐng xiáng bù xǔ

这句话大意是:恂请降,不许。

chéng xiàn xún zì shā méng xùn kè dūn huáng

这句话大意是:城陷,恂自杀,蒙逊克敦煌。

xún xiōng fān zi bǎo hòu rù guó zì yǒu chuán

这句话大意是:恂兄翻子宝后入 国,自有传。

hú jǔ qú méng xùn běn chū lín sōng lú shuǐ qí xiān wèi xiōng nú zuǒ jǔ qú suì yǐ guān wèi shì

这句话大意是:胡沮渠蒙逊,本出临松卢水,其先为匈奴左沮渠,遂以官为氏。

méng xùn huá jī yǒu quán biàn pō xiǎo tiān wén wèi zhū hú suǒ guī

这句话大意是:蒙逊滑稽有权 变,颇晓天文,为诸胡所归。

lǚ guāng shā qí bó fù xī píng tài shǒu luō chóu méng xùn jù zhòng wàn yú zhūn yú jīn shān yǔ cóng xiōng jìn chāng tài shǒu nán chéng gòng tuī jiàn kāng tài shǒu duàn yè wèi shǐ chí jié dà dū dū lóng xiāng dà jiàng jūn liáng zhōu mù jiàn kāng gōng chēng shén xǐ yuán nián

这句话大意是:吕光杀其伯父西平太守罗仇,蒙逊聚众万余,屯于金 山,与从兄晋昌太守男成共推建康太守段业为使持节、大都督、龙骧大将军、凉州 牧、建康公,称神玺元年。

yè yǐ méng xùn wèi zhāng yè tài shǒu fēng lín chí hóu nán chéng wéi fǔ guó jiāng jūn

这句话大意是:业以蒙逊为张掖太守,封临池侯,男成为辅国将军。

wěi yǐ jūn guó zhī rèn

这句话大意是:委 以军国之任。

yè zì chēng liáng wáng yǐ méng xùn wèi shàng shū zuǒ chéng jì méng xùn wēi míng wēi shū yuǎn zhī

这句话大意是:业自称凉王,以蒙逊为尚书左丞,忌蒙逊威名,微疏远之。

tiān xìng sì nián méng xùn nèi bù zì ān wèi wéi ān xī tài shǒu

这句话大意是:天兴四年, 蒙逊内不自安,谓为安西太守。

méng xùn yù jī nù qí zhòng nǎi mì wū gào nán chéng pàn nì yè shā zhī

这句话大意是:蒙逊欲激怒其众,乃密诬告男成叛逆,业杀之。

méng xùn qì gào zhòng chén yù fù chóu zhī yì

这句话大意是:蒙 逊泣告众,陈欲复仇之意。

nán chéng sù yǒu ēn xìn zhòng qíng yuàn fèn qì ér cóng zhī

这句话大意是:男成素有恩信,众情怨愤,泣而从之。

méng xùn yīn jǔ bīng gōng shā yè sī shǔ shǐ chí jié dà dū dū dà jiàng jūn liáng zhōu mù zhāng yè gōng hào nián yǒng ān jū zhāng yè

这句话大意是:蒙逊因举兵攻杀 业,私署使持节、大都督、大将军、凉州牧、张掖公,号年永安,居张掖。

yǒng xīng zhōng méng xùn kè gū zāng qiān jū zhī

这句话大意是:永兴中,蒙逊克姑臧,迁居之。

gǎi hào xuán shǐ yuán nián zì chēng hé xī wáng zhì bǎi guān chéng láng yǐ xià pín qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:改号玄始元年,自称河西王,置百官丞郎以下, 频遣使朝贡。

méng xùn qǐn yú xīn tái yān rén wáng huái zǔ zhuó méng xùn shāng zú méng xùn qī mèng shì qín huái zǔ zhǎn zhī

这句话大意是:蒙逊寝于新台,阉人王怀祖斫蒙逊伤足,蒙逊妻孟氏擒怀祖斩之。

méng xùn wén liú yù miè yáo hóng nù shén yǒu jiào shū láng yán shì yú méng xùn méng xùn yuē rǔ wén liú yù rù guān gǎn yán yán rán yě

现代白话:蒙 逊闻刘裕灭姚泓,怒甚,有校书郎言事于蒙逊,蒙逊曰:“你闻刘裕入关,敢妍妍 然也!

suì shā zhī qí shā jùn bào rú cǐ

这句话大意是:”遂杀之,其杀峻暴如此。

tài cháng zhōng méng xùn kè li xīn xún miè dūn huáng

这句话大意是:太常中,蒙逊克李歆,寻灭敦煌。

hòu gǎi nián chéng xuán

这句话大意是:后改年承玄。

shén zhōng qiǎn shàng shū láng zōng shū zuǒ cháng shì gāo měng cháo gòng shàng biǎo yuē fú wéi bì xià tiān zòng ruì shèng dé chāo bǎi wáng táo yù qí yú èr yí hóng qí lóng yú sān dài

这句话大意是:神中,遣尚书郎宗舒、左常侍高猛朝贡,上表曰:“伏惟陛下天纵睿圣,德 超百王,陶育齐于二仪,洪其隆于三代。

rán zhōng yùn duō nàn jiǔ fù fēn rǎo shén qí zàn yōng chē shū wèi tóng

这句话大意是:然钟运多难,九服纷扰,神旗暂拥,车书 未同。

shàng líng jiàng yòu zuò guī yǒu dào chún fēng yī gǔ shū fāng gé miàn

这句话大意是:上灵降祐,祚归有道,纯风一鼓,殊方革面。

qún shēng xìng shèn shuài tǔ qí xīn

这句话大意是:群生幸甚,率土齐欣。

chén chéng ruò cái xiào wú kě lù xìng yù chóng guāng sī jié lì mìng

这句话大意是:臣诚弱 才,效无可录,幸遇重光,思竭力命。

zì xīn tóu lǎo de dǔ shèng huà

这句话大意是:自欣投老,得睹盛化;。

jì zhōng yú nián píng yǐ huáng jí

这句话大意是:冀终余年,凭倚皇极。

qián hòu fèng biǎo gòng shǐ xiāng wàng qù zhě yǎo rán jì wú xuán fǎn

这句话大意是:前后奉表,贡使相望,去者杳然,寂无旋返。

wèi shěn jīn tú kòu xiǎn jìng bù yǎng dá wèi tiān cháo gāo yuǎn wèi méng chǐ lù

这句话大意是:未审津途寇险,竟不仰达,为天朝高 远,未蒙齿录?

bīng yíng zhàn zhuó wú dì zì cuò

这句话大意是:屏营战灼,无地自措。

wǎng nián shì láng guō zhī děng hái fèng bèi zhào shū sān jiē zhī ēn shǐ lóng wàn lǐ zhī xīn yǒu lài

这句话大意是:往年侍郎郭祗等还,奉被诏书,三接之恩始 隆,万里之心有赖。

jīn jí nán zhī yú kāi tài wéi shǐ yòu quàn jì jiā yǐn nà mí dǔ

这句话大意是:今极难之余,开泰唯始,诱劝既加,引纳弥笃。

lǎo chén jiàn cún xiá wài wú qì yǎng hé kǎi tì zhī rén fǔ dǎo kāng zāi zhī yǒng

现代白话:老臣见存,遐 外无弃,仰荷恺悌之仁,俯蹈康啊之咏。

rán shāng hú hòu zhì fèng gōng qīng shū yuán yǐn lì shǔ ān wēi zhī jī lì yǐ dòu róng zhī mìng zhī měi

这句话大意是:然商胡后至,奉公卿书,援引历数安危之 机,厉以窦融知命之美。

gù wéi qíng yuàn

这句话大意是:顾惟情愿。

shí shēn sǒng tì

这句话大意是:实深悚惕。

hé zhě

这句话大意是:何者?

chén bù zì kuí yuǎn tuō dà yìn zhù wēi chéng shàng xuān tiān jiàn xià jiàng

这句话大意是:臣不自揆,远托大荫,庶微 诚上宣,天鉴下降。

ruò wàn guó lái tíng bǎi bì bì hè gāo dǎo xiān zhì zhī duān dú bù zhī jī zhī shǒu

这句话大意是:若万国来庭,百壁陛贺,高蹈先至之端,独步知机之首。

dàn shì nán shàng yīn qíng yuàn wèi suì zhāng biǎo pín xiū zhì huái bù chàng wèi dá gǒng chén zhī xīn yán shǒu yī yú dī huí sì jí

这句话大意是:但世 难尚殷,情愿未遂,章表频修,滞怀不畅,未达拱辰之心,延首一隅,低回四极。

chén lì guān fú ruì hou chá tiān shí wèi yǒu guò yú huáng wèi yú yú bì xià

这句话大意是:臣历观符瑞,候察天时,未有过于皇魏,逾于陛下。

jiā yǐ líng qǐ shèng zī yòu dēng tiān wèi měi yǒng móu yú chéng kāng dào huà yú yú wén jǐng

这句话大意是:加以灵启圣姿,幼登天位,美 咏侔于成康,道化逾于文景。

fāng jiāng zhèn shén wǎng yǐ yǎn liù hé sǎ xuán zé yǐ rùn bā huāng

这句话大意是:方将振神网以掩六合,洒玄泽以润八荒。

kuàng zài qín lǒng tú tàn zhī yú zhí yǒu lǎo chén jǐn xiào zhī huì

这句话大意是:况在秦陇荼 炭之余,直有老臣尽效之会。

hòu méng xùn qiǎn zǐ ān zhōu nà shì shì zǔ qiǎn jiān tài cháng li shùn chí jié bài méng xùn wèi jiǎ jié jiā shì zhōng dū du liáng zhōu xī yù qiāng róng zhū jūn shì tài fù xíng zhēng xi dà jiàng jūn liáng zhōu mù liáng wáng

这句话大意是:后蒙逊遣子安周内侍,世祖遣兼太常李顺持节拜蒙逊为假节,加侍中,都督凉 州、西域羌戎诸军事,太傅,行征西大将军,凉州牧,凉王。

cè yuē xī wǒ huáng zǔ zhòu zì huáng xuān zǒng yù qún cái shè fú róng xià dié yào chóng guāng bù yǔn qí jiù

这句话大意是:册曰:“昔我皇祖胄 自黄轩,总御群才,摄服戎夏,叠曜重光,不殒其旧。

dǎi yú tài zǔ yìng qī xié yùn dà yè wéi xīn yǎn yǒu qū yǔ shòu mìng zuò wèi

这句话大意是:逮于太祖,应期协运,大业 唯新,奄有区宇,受命作魏。

jiàng jí tài zōng guǎng pì chóng jī zhèng hé mín fù

这句话大意是:降及太宗,广辟崇基,政和民阜。

zhèn chéng tiān xù sī kuò yǔ xiàn rán shí yùn huò fǒu fēn wù sì zhāng hè lián bá hù yú guān xī dà tán lù liáng yú mò běi róng yí fù zǔ jiāng huái wèi bīn shì yòng zì dōng cú xi róng xuān lǚ jià

这句话大意是:朕承天绪,思廓宇 县,然时运或否,雰雾四张,赫连跋扈于关西,大檀陆梁于漠北,戎夷负阻,江淮 未宾,是用自东徂西,戎轩屡驾。

lài zōng miào líng zhǎng jiàng shì xuān lì kè jiǎn xiōng qú zhèn fú qiáng guǎng sì fāng jiàn tài biǎo lǐ wú chén

这句话大意是:赖宗庙灵长,将士宣力,克翦凶渠,震服强犷, 四方渐泰,表里无尘。

wáng xiān shí jī yùn jīng lüè shēn yuǎn yǔ zhèn xié tóng jué gōng hóng mào

这句话大意是:王先识机运,经略深远,与朕协同,厥功洪茂。

dāng jīn yùn zhōng shí jì jiàn nì píng líng yǒu tǔ zhě mò bù kuà zhì yī yú yǒu mín zhě mò bù róng qí sī hào bù zūn zhòng xīng gǒng jí zhī dào bù mù xì liú guī hǎi zhī yì

这句话大意是:当今运钟时 季,僭逆凭陵,有土者莫不跨峙一隅,有民者莫不荣其私号,不遵众星拱极之道, 不慕细流归海之义。

ér wáng shēn wù dà tǐ lǜ yóu diǎn zhāng rèn tǔ gòng zhēn ài zǐ rù shì

这句话大意是:而王深悟大体,率由典章,任土贡珍,爱子入侍。

xūn yì zhe yān dào yè cún yān

现代白话:勋义著呢, 道业存呢。

wéi wáng nǎi zǔ nǎi fù yǒu tǔ yǒu mín lùn gōng dé zé wú èr yú dāng shí yán shì zú zé shǐ yīn yú shì jué

这句话大意是:惟王乃祖乃父有土有民,论功德则无二于当时,言氏族则始因于世爵。

gǔ xiān dì wáng bāo xián shǎng dé mò bù zuò tǔ fēn mín jiàn wèi fān fǔ shì yǐ zhōu chéng mìng tài gōng yǐ biǎo dōng hǎi xiāng wáng xī jìn wén dà qǐ nán yáng

这句话大意是:古先帝王褒贤赏德,莫不胙土分民,建为籓辅,是以周成命太公以表东海,襄王锡 晋文大启南阳。

shì yòng gē liáng zhōu zhī wǔ wēi zhāng yè dūn huáng jiǔ quán xī hǎi jīn chéng xī píng qī jùn fēng wáng wèi liáng wáng

这句话大意是:是用割凉州之武威、张掖、敦煌、酒泉、西海、金城、西平七郡封 王为凉王。

shòu cí sù tǔ jū yǐ bái máo yòng jiàn zhǒng shè wèi wèi shì fān fǔ shèng shuāi cún wáng yǔ wèi shēng jiàng

这句话大意是:受兹素土,苴以白茅,用建冢社,为魏室籓辅,盛衰存亡,与魏升降。

fu gōng gāo zé jué zūn dé hòu zé rèn zhòng yòu jiā mìng wáng rù zàn bǎi kuí móu mó wéi wò chū zhēng bù huái dēng shè hòu bó

这句话大意是:夫功高则爵尊,德厚则任重,又加命王入赞百揆,谋谟帏幄,出征不怀,登摄侯伯。

qí yǐ tài fu xíng zhēng xi dà jiàng jūn zhàng yuè bǐng máo yīng yáng hé yòu yuǎn qū wáng lüè huái róu huāng yú běi jǐn yú qióng fà nán jí yú yōng mín xi bèi yú kūn lǐng dōng zhì yú hé qū wáng shí zhēng zhī yǐ jiā fǔ huáng shì

这句话大意是:其以太傅行征西大将军,仗钺秉旄,鹰扬河右,远祛王略,怀柔荒隅,北尽于穷发, 南极于庸岷,西被于昆岭,东至于河曲,王实征之,以夹辅皇室。

yòu mìng wáng jiàn guó shǔ jiàng xiàng qún qīng bǎi guān chéng zhì jiǎ shòu chú wén guān cì shǐ yǐ huán wǔ guān fǔ jūn yǐ xià

这句话大意是:又命王建国:署 将相群卿百官,承制假授,除文官刺史以还、武官抚军以下;。

jiàn tiān zǐ jīng qí chū rù jǐng bì rú hàn chū zhū hóu wáng gù shì

这句话大意是:建天子旌旗,出入警 跸,如汉初诸侯王故事。

qīn zāi wéi shí wǎng jiàn nǎi zhí zhǐ fú zhèn mìng xié liàng tiān gōng bǐ jiǔ dé xián shì wú tiǎn shù guān yòng zhōng ěr xiǎn dé duì yáng wǒ huáng zǔ zhī xiū liè

现代白话:钦啊惟时,往践乃职,只服朕命,协亮天工,俾九德咸事, 无忝庶官,用终你显德,对扬我皇祖之休烈。

cuī hào zhī cí yě

这句话大意是:”崔浩之辞也。

méng xùn yòu gǎi chēng yì hé yuán nián yán hé èr nián sì yuè méng xùn sǐ qiǎn shǐ jiān hù sāng shì shì yuē wǔ xuān wáng

这句话大意是:蒙逊又改称义和元年,延和二年四月,蒙逊死,遣使监护丧事,谥曰武宣王。

méng xùn xìng yín jì rěn yú xíng lù guī tíng zhī zhōng lüè wú fēng lǐ

这句话大意是:蒙逊性淫忌,忍于刑戮,闺庭之中,略无风礼。

dì sān zi mù jiān tǒng rèn zì chēng hé xī wáng qiǎn shǐ qǐng cháo mìng

这句话大意是:第三子牧犍统任,自称河西王,遣使请朝命。

xiān shì shì zǔ qiǎn li shùn yíng méng xùn nǚ wèi fu rén huì méng xùn sǐ mù jiān shòu méng xùn yí yì sòng mèi yú jīng shī bài yòu zhāo yí

这句话大意是:先是,世祖遣李顺迎蒙逊女为夫 人,会蒙逊死,牧犍受蒙逊遗意,送妹于京师,拜右昭仪。

gǎi chēng chéng hé yuán nián

这句话大意是:改称承和元年。

shì zǔ yòu qiǎn li shùn bài mù jiān shǐ chí jié shì zhōng dū du liáng shā hé sān zhōu xi chéng qiāng róng zhū jūn shì chē qí jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī lǐng hù xī róng xiào wèi liáng zhōu cì shǐ hé xī wáng

这句话大意是:世祖又 遣李顺拜牧犍使持节,侍中,都督凉沙河三州、西城羌戎诸军事,车骑将军,开府 仪同三司,领护西戎校尉,凉州刺史,河西王。

mù jiān yǐ wú gōng shòu shǎng nǎi liú shùn shàng biǎo qǐ ān píng yī hào yōu zhào bù xǔ

这句话大意是:牧犍以无功授赏,乃留顺,上表乞 安、平一号,优诏不许。

mù jiān shàng shì zǔ mèi wǔ wēi gōng zhǔ qiǎn qí xiāng sòng yáo biǎo xiè xiàn mǎ wǔ bǎi pǐ huáng jīn wǔ bǎi jīn

这句话大意是:牧犍尚世祖妹武威公主,遣其相宋繇表谢,献马五百匹, 黄金五百斤。

yáo yòu biǎo qǐng gōng zhǔ jí mù jiān mǔ fēi hòu dìng hào

这句话大意是:繇又表请公主及牧犍母妃后定号。

cháo yì wèi lǐ mǔ yǐ zǐ guì qī cóng fu jué mù jiān mǔ yí chēng hé xī guó tài hòu gōng zhǔ yú qí guó nèi kě chēng wáng hòu yú jīng shī zé chēng gōng zhǔ zhào cóng zhī

这句话大意是:朝议谓礼母以子贵,妻从夫爵,牧 犍母宜称河西国太后,公主于其国内可称王后,于京师则称公主,诏从之。

mù jiān qiǎn qí jiāng jūn jǔ qú páng zhōu cháo jīng shī shì zǔ qiǎn shì zhōng gǔ bì shàng shū li shùn cì qí shì chén yī fú yǒu chà chǎn zhēng shì zǐ fēng tán rù shì

这句话大意是:牧犍遣 其将军沮渠旁周朝京师,世祖遣侍中古弼、尚书李顺赐其侍臣衣服有差,产征世子 封坛入侍。

mù jiān nǎi qiǎn fēng tán cháo yú jīng shī

这句话大意是:牧犍乃遣封坛朝于京师。

tài yán wǔ nián shì zǔ qiǎn shàng shū hè duō luó shǐ liáng zhōu qiě guān xū shí

这句话大意是:太延五年,世祖遣尚书贺多罗使凉州,且观虚实。

yǐ mù jiān suī chēng fān zhì gòng ér nèi duō guāi bèi yú shì qīn zhēng zhī

这句话大意是:以牧犍虽称蕃致贡,而内多 乖悖,于是亲征之。

zhào gōng qīng wéi shū ràng zhī yuē wáng wài cóng zhèng shuò nèi bù shě jiàn zuì yī yě

这句话大意是:诏公卿为书让之曰:“王外从正朔,内不舍僭,罪一也。

mín jí dì tú bù dēng gōng fǔ rèn tǔ zuò gòng bù rù nóng sī zuì èr yě

这句话大意是:民籍 地图不登公府,任土作贡不入农司,罪二也。

jì hé wáng jué yòu shòu wěi guān qǔ liǎng duān zhī róng yāo bù èr zhī chǒng zuì sān yě

这句话大意是:既荷王爵又授伪官,取两端之荣,邀 不二之宠,罪三也。

zhī cháo tíng zhì zài huái yuǎn gù wéi shèng lüè qiè shuì shāng hú yǐ duàn xíng lǚ zuì sì yě

这句话大意是:知朝廷志在怀远,固违圣略,切税商胡,以断行旅,罪四也。

yáng yán xī róng gāo zì jiāo dà zuì wǔ yě

这句话大意是:扬言西戎,高自骄大,罪五也。

zuò zì fēng zhí bù yù rù cháo zuì liù yě

这句话大意是:坐自封殖,不欲入朝,罪六也。

běi tuō pàn lǔ nán yǐn chóu chí píng yuán gǔ jūn tí qiè wèi jiān zuì qī yě

这句话大意是:北托叛虏,南引仇 池,凭援谷军,提挈为奸,罪七也。

chéng chì guò xiàn zhé jiǎ zhēng zhèn zuì bā yě

这句话大意是:承敕过限,辄假征、镇,罪八也。

xīn dí zhī quán xìng wǒ zhī bài wǔ màn wáng rén gōng bù yǐ lǐ zuì jiǔ yě

这句话大意是:欣敌之全, 幸我之败,侮慢王人,供不以礼,罪九也。

jì hūn dì shì chǒng yú gōng jiù fāng zì yù qíng zhēng yín qí sǎo zuì shí yě

这句话大意是:既婚帝室,宠逾功旧,方恣欲情,蒸淫 其嫂,罪十也。

jì wéi kàng lì zhī tǐ bù dǔ hūn yīn zhī yì gōng xíng zhèn dú guī hài gōng zhǔ zuì shí yī yě

这句话大意是:既违伉俪之体,不笃婚姻之义,公行鸩毒,规害公主,罪十一也。

bèi fáng wáng rén hou shǒu guān yào yǒu rú kòu chóu zuì shí èr yě

这句话大意是:备防王人,候守关要,有如寇仇,罪十二也。

wéi chén rú shì qí kě shù hu

这句话大意是:为臣如是,其可恕乎!

xiān lìng hòu zhū wáng zhě zhī diǎn yě

这句话大意是:先令后诛,王 者之典也。

ruò qīn lǜ qún chén wěi zhì jiāo yíng yè bài mǎ shǒu shàng cè yě

这句话大意是:若亲率群臣,委贽郊迎,谒拜马首,上策也;。

liù jūn jì lín miàn fù yú chèn yòu qí cì yě

这句话大意是:六军既临,面缚舆榇,又 其次也。

rú qí shǒu mí qióng chéng bù shí quān wù shēn sǐ zú miè wèi shì dà lù

这句话大意是:如其守迷穷城,不时悛悟,身死族灭,为世大戮。

yi sī jué zhōng zì qiú duō fú yě

这句话大意是:宜思厥中,自求多福也。

guān jūn jì hé mù jiān yuē hé gù ěr yě

现代白话:官军济河,牧犍曰:“为什么你也!

yòng qí zuǒ chéng yáo dìng guó jì bù kěn chū yíng qiú jiù yú rú rú yòu qiǎn dì dǒng lái lǜ bīng wàn yú rén jù guān jūn yú chéng nán zhàn tuì

这句话大意是:”用其左丞姚定国计,不肯出迎,求救于蠕 蠕,又遣弟董来率兵万余人拒官军于城南,战退。

chē jià zhì gū zāng qiǎn shǐ yù mù jiān lìng chū

这句话大意是:车驾至姑臧,遣使喻牧犍令出。

mù jiān wén rú rú nèi qīn yú shàn wú xìng chē jià fǎn pèi suì yīng chéng zì shǒu

这句话大意是:牧犍闻蠕蠕内侵于善无,幸车驾返旆,遂婴城自守。

mù jiān xiōng zi zǔ yú chéng chū jiàng jù zhī qí qíng shì zǔ nǎi yǐn zhū jūn jìn gōng

这句话大意是:牧犍兄子祖逾城出降,具知其 情,世祖乃引诸军进攻。

mù jiān xiōng zi wàn nián lǜ huī xià yòu lái jiàng

这句话大意是:牧犍兄子万年率麾下又来降。

chéng bá mù jiān yǔ zuǒ yòu wén wǔ miàn fù qǐng zuì zhào shì qí fù

这句话大意是:城拔,牧犍与左右文武面缚 请罪,诏释其缚。

xǐ liáng zhōu mín sān wàn yú jiā yú jīng shī

这句话大意是:徙凉州民三万余家于京师。

chū tài yán zhōng yǒu yī fù lǎo tóu shū yú dūn huáng chéng dōng mén hū rán bú jiàn qí shū yī zhǐ bā zì wén yuē liáng wáng sān shí nián ruò qī nián

这句话大意是:初,太延中,有一父老投书于敦煌城东门,忽然不见,其书一纸八字,文曰: “凉王三十年,若七年。

yòu yú zhèn diàn zhī suǒ de shí dān shū yuē hé xī hé xī sān shí nián pò dài shí lè qī nián

这句话大意是:”又于震电之所得石,丹书曰:“河西、河西三十年,破 带石,乐七年。

dài shí shān míng zài gū zāng nán shān sì bàng ní xiàn bù tōng

这句话大意是:”带石,山名,在姑臧南山祀傍,泥陷不通。

mù jiān zhēng nán dà jiàng jūn dǒng lái yuē sì qǐ yǒu zhī hu

这句话大意是:牧犍征南大将军董来 曰:“祀岂有知乎!

suì huǐ sì fá mù tōng dào ér xíng

这句话大意是:”遂毁祀伐木,通道而行。

mù jiān lì guǒ qī nián ér miè rú qí yán

这句话大意是:牧犍立,果七年而灭,如其言。

mù jiān yín sǎo lǐ shì xiōng dì sān rén chuán bì zhī

这句话大意是:牧 犍淫嫂李氏,兄弟三人传嬖之。

li yǔ mù jiān zǐ gòng dú gōng zhǔ shàng qiǎn jiě dú yī chéng chuán jiù gōng zhǔ de yù

这句话大意是:李与牧犍姊共毒公主,上遣解毒医乘传救公主得愈。

shàng zhēng lǐ shì mù jiān bù qiǎn hòu sòng jū yú jiǔ quán shàng dà nù

这句话大意是:上征李氏,牧犍不遣,厚送居于酒泉,上大怒。

jì kè yóu yǐ mèi xù dài zhī

这句话大意是:既克,犹以妹婿待之。

qí mǔ sǐ yǐ wáng tài fēi lǐ zàng yān

现代白话:其母死,以 王太妃礼葬呢。

yòu wèi méng xùn zhì shǒu mù sān shí jiā

这句话大意是:又为蒙逊置守墓三十家。

gǎi shòu mù jiān zhēng xi dà jiàng jūn wáng rú gù

这句话大意是:改授牧犍征西大将军、王如故。

chū guān jūn wèi rù zhī jiān mù jiān shǐ rén zhuó kāi fǔ kù qǔ jīn yín zhū yù jí zhēn qí qì wù bù gēng fēng bì

这句话大意是:初,官军未入之间,牧犍使人斫开府库,取金银珠玉及珍奇器物,不更封闭。

xiǎo mín yīn zhī rù dào jù xì dàng jǐn

这句话大意是:小民因之入盗,巨细荡尽。

yǒu sī qiú zéi bù dé

这句话大意是:有司求贼不得。

zhēn jūn bā nián qí suǒ qīn rén jí shǒu zàng zhě gào zhī shàng nǎi qióng jìng qí shì sōu qí jiā zhōng xī de suǒ cáng qì wù

这句话大意是:真君八年,其所亲人及守藏者告之,上 乃穷竟其事,搜其家中,悉得所藏器物。

yòu gào mù jiān fù zǐ duō chù dú yào qián hòu yǐn qiè shā rén nǎi yǒu bǎi shù

这句话大意是:又告牧犍父子多畜毒药,前后隐窃杀人乃 有百数;。

zǐ mèi jiē wèi zuǒ dào péng xíng yín yì céng wú kuì yán

这句话大意是:姊妹皆为左道,朋行淫佚,曾无愧颜。

shǐ jì bīn shā mén yuē tán wú chèn dōng rù shàn shàn zì yún néng shǐ guǐ zhì bìng lìng fù rén duō zǐ yǔ shàn shàn wáng mèi màn tóu tuó lín sī tōng

这句话大意是:始罽宾沙门曰昙无谶,东入鄯善, 自云“能使鬼治病,令妇人多子”,与鄯善王妹曼头陀林私通。

fā jué wáng bēn liáng zhōu

这句话大意是:发觉,亡奔凉州。

méng xùn chǒng zhī hào yuē shèng rén

这句话大意是:蒙逊宠之,号曰“圣人”。

tán wú chèn yǐ nán nǚ jiāo jiē zhī shù jiào shòu fù rén méng xùn zhū nǚ zǐ fù jiē wǎng shòu fǎ

这句话大意是:昙无谶以男女交接之术教授妇人,蒙逊诸女、子妇皆往 受法。

shì zǔ wén zhū xíng rén yán tán wú chèn zhī shù nǎi zhào tán wú chèn

这句话大意是:世祖闻诸行人,言昙无谶之术,乃召昙无谶。

méng xùn bù qiǎn suì fā lù qí shì kǎo xùn shā zhī

这句话大意是:蒙逊不遣,遂发露其事,拷讯 杀之。

zhì cǐ dì zhī zhī yú shì cì zhāo yí jǔ qú shì sǐ zhū qí zōng zú wéi wàn nián jí zǔ yǐ qián xiān jiàng de miǎn

这句话大意是:至此,帝知之,于是赐昭仪沮渠氏死,诛其宗族,唯万年及祖以前先降得免。

shì nián rén yòu gào mù jiān yóu yǔ gù chén mín jiāo tōng móu fǎn zhào sī tú cuī hào jiù gōng zhǔ dì cì mù jiān sǐ

这句话大意是:是年,人又告牧犍犹与故臣民交通谋反,诏司徒崔浩就公主第赐牧犍死。

mù jiān yǔ zhǔ jué liáng jiǔ nǎi zì cái zàng yǐ wáng lǐ shì yuē āi wáng

这句话大意是:牧犍与主 诀,良久乃自裁,葬以王礼,谥曰哀王。

jí gōng zhǔ hōng zhào yǔ mù jiān hé zàng

这句话大意是:及公主薨,诏与牧犍合葬。

gōng zhǔ wú nán yǒu nǚ yǐ guó shēng qīn chǒng de xí mǔ jué wèi wǔ wēi gōng zhǔ

这句话大意是:公主无男,有 女,以国甥亲宠,得袭母爵为武威公主。

méng xùn zi bǐng zì jì yì

这句话大意是:蒙逊子秉,字季义。

shì zǔ yǐ qí fù gù bài dōng yōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:世祖以其父故,拜东雍州刺史。

xiǎn bì duō duān zhēn jūn zhōng suì yǔ hé dōng shǔ xuē ān dōu móu nì

这句话大意是:险诐多端,真君中,遂与 河东蜀薛安都谋逆。

zhì jīng shī fù qí xiōng dì è ér shā zhī

这句话大意是:至京师,付其兄弟扼而杀之。

wàn nián zǔ bìng yǐ xiān fēng wàn nián bài ān xī jiāng jūn zhāng yè wáng zǔ wèi guǎng wǔ gōng

这句话大意是:万年、祖并以先锋,万年拜安西将军、张掖王,祖为广武公。

wàn nián hòu wèi jì dìng èr zhōu cì shǐ fù zuò móu nì yǔ zǔ jù sǐ

这句话大意是:万年后为冀定二 州刺史,复坐谋逆,与祖俱死。

chū mù jiān zhī bài yě dì lè dōu tài shǒu ān zhōu nán bēn tǔ yù hún shì zǔ qiǎn zhèn nán jiāng jūn xī juàn tǎo zhī

这句话大意是:初,牧犍之败也,弟乐都太守安周南奔吐谷浑,世祖遣镇南将军奚眷讨之。

mù jiān dì jiǔ quán tài shǒu wú huì bēn jìn chāng nǎi shǐ yì yáng gōng yuán jié shǒu jiǔ quán

这句话大意是:牧 犍弟酒泉太守无讳奔晋昌,乃使弋阳公元洁守酒泉。

zhēn jūn chū wú huì wéi jiǔ quán jié qīng zhī chū chéng yǔ yǔ wèi wú huì suǒ zhí

这句话大意是:真君初,无讳围酒泉,洁轻之, 出城与语,为无讳所执。

jié suǒ bù xiāng shuài gù shǒu wú huì réng wéi zhī liáng jǐn wèi wú huì suǒ xiàn

这句话大意是:洁所部相率固守,无讳仍围之,粮尽,为无讳所陷。

wú huì yòu tú zhāng yè bù néng kè tuì bǎo lín sōng suì hái

这句话大意是:无讳 又图张掖不能克,退保临松,遂还。

shì zǔ xià zhào yù zhī

这句话大意是:世祖下诏喻之。

shí yǒng chāng wáng jiàn zhèn liáng zhōu wú huì shǐ qí zhōng wèi liáng wěi yì jiàn qiú fèng jiǔ quán yòu sòng jié jí tǒng shuài bīng shì yú jiàn jūn

这句话大意是:时永昌王健镇凉州,无讳使其 中尉梁伟诣健,求奉酒泉,又送洁及统帅兵士于健军。

èr nián chūn shì zǔ qiǎn jiān hóng lú chí jié cè bài wú huì wèi zhēng xi dà jiàng jūn liáng zhōu mù jiǔ quán wáng

这句话大意是:二年春,世祖遣兼鸿胪持节 策拜无讳为征西大将军、凉州牧、酒泉王。

xún yǐ wú huì fù guī pàn nì fù qiǎn zhèn nán jiāng jūn nán yáng gōng xī juàn tǎo jiǔ quán kè zhī

这句话大意是:寻以无讳复规叛逆,复遣镇南将军、南 阳公奚眷讨酒泉,克之。

wú huì suì móu dù liú shā qiǎn ān zhōu xi jī shàn shàn

这句话大意是:无讳遂谋渡流沙,遣安周西击鄯善。

shàn shàn wáng kǒng jù yù jiàng huì wèi shǐ zhě quàn lìng jù shǒu

这句话大意是:鄯善王恐惧欲降,会魏使者劝令拒守。

ān zhōu suì yǔ lián zhàn bù néng kè tuì bǎo dōng chéng

这句话大意是:安 周遂与连战,不能克,退保东城。

sān nián chūn shàn shàn wáng bǐ lóng xi bēn qiě mò qí shì zǐ nǎi cóng ān zhōu shàn shàn dà luàn

这句话大意是:三年春,鄯善王比龙西奔且末,其世子乃从安周, 鄯善大乱。

wú huì suì dù liú shā shì zú kě sǐ zhě dà bàn réng jù shàn shàn

这句话大意是:无讳遂渡流沙,士卒渴死者大半,仍据鄯善。

xiān shì gāo chāng tài shǒu hǎn shuǎng wèi li bǎo jiù táng qì suǒ gōng wén wú huì zhì shàn shàn qiǎn shǐ zhà xiáng yù lìng wú huì yǔ táng qì xiāng jī

这句话大意是:先是,高昌太守阚爽为李宝舅唐契所攻,闻无讳至鄯善,遣使诈降,欲令无讳 与唐契相击。

wú huì liú ān zhōu zhù shàn shàn cóng yān qí dōng běi qù gāo chāng

现代白话:无讳留安周住鄯善,从呢耆东北趣高昌。

huì rú rú shā táng qì shuǎng jù wú huì wú huì jiāng wèi xìng nú zhà yòu shuǎng suì tú qí chéng shuǎng bēn rú rú

这句话大意是:会蠕蠕杀唐契,爽拒无讳, 无讳将卫兴奴诈诱爽,遂屠其城,爽奔蠕蠕。

wú huì yīn liú gāo chāng

这句话大意是:无讳因留高昌。

wǔ nián xià wú huì bìng sǐ ān zhōu dài lì

这句话大意是:五年夏,无讳病死, 安周代立。

hòu wèi rú rú guó suǒ bìng

这句话大意是:后为蠕蠕国所并。

shǐ chén yuē zhōu dé zhī shuāi qī xióng jìng chí xián fēn gē shén zhōu pì nì zūn jí

这句话大意是:史臣曰:周德之衰,七雄竞歭,咸分割神州,睥睨尊极。

zhì shì zhāng shí děng jiè zài rén wài de shí róng xū dà zhēng chī zhāng qián huái bù xùn qí bù zhī liàng gù wéi shèn yǐ

现代白话:至是,张实等介在人 外,地实戎墟,大争鵄张,潜怀不逊,其不知量固为甚了。

shé huī xiāng shì zhōng wèi qín miè yi zāi

现代白话:蛇虺相噬,终为擒灭, 宜啊。

✦ You read 列传·卷八十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.