zhèn wéi rén wù jiē bǐng tiān dì zhī qì yǐ shēng zhě yě
这句话大意是:朕惟人物皆禀天地之气以生者也。
rán wù yòu tiān dì zhī suǒ yǐ yǎng hu rén zhě gǒu yòng zhī shī qí suǒ yǐ yǎng zé zhì yú cán hài zhě yǒu yǐ
现代白话:然物又天地之所以养乎人者,苟用之失其所以养,则至于残害者有了。
rú bù bó shū sù jī tún zhī lèi rì yòng suǒ bù néng wú qí wèi yǎng shén dà yě
这句话大意是:如布帛菽粟鸡豚之类,日用所不能无,其为养甚大也。
rán guò zé shī zhōng bù jí zé wèi zhì qí wèi cán hài yī yě
这句话大意是:然过则失中,不及则未至,其为残害一也。
qí wèi yǎng shén dà zhě shàng rán ér kuàng bù wéi yǎng ér wéi hài zhī wù yān kě yǐ bù zhì qí shèn zāi
现代白话:其为养甚大者尚然,而况不为养而为害之物,呢能够不致其慎啊!
cǐ tè qí yǎng kǒu tǐ zhě ěr
这句话大意是:此特其养口体者耳。
ruò fú jūn zǐ dòng xī wēi yí qǐ jū chū rù jiē dāng yǒu qí yǎng yān yòu suǒ yǐ yǎng dé yě
现代白话:若夫有德行的人动息威仪,起居出入,皆当有其养呢,又所以养德也。
cháng guān qián yuán yǐn shàn zhèng yào yī shū qí suǒ yǐ yǎng kǒu tǐ yǎng dé zhī yào wú suǒ bù zài gài dāng shí shàng yī suǒ lùn zhe
这句话大意是:尝观前元《饮膳正要》一书,其所以养口体、养德之要,无所不载,盖当时尚医所论着。
qí zhí yì shì yǐ zhì zhōng ài suī shēn yú shèng xián zhī dào zhě bù wài shì yě
这句话大意是:其执艺事,以致忠爱,虽深于圣贤之道者不外是也。
fu shàn mò dà yú qǔ zhū rén qǔ zhū rén yǐ wéi shàn dà shùn suǒ xiān sì
这句话大意是:夫善莫大于取诸人,取诸人以为善,大舜所先肆。
zhèn jiā shì shū ér yòng zhī yǐ zī shè yǎng zhī zhù qiě qǐn zhū zǐ yǐ guǎng huì lì yú rén yì shù jī hū hǎo shēng zhī rén
这句话大意是:朕嘉是书而用之,以资摄养之助,且锓诸梓,以广惠利于人,亦庶几乎,好生之仁。
suī rán shēng bǐng yú tiān fēi rén zhī suǒ néng wèi ruò huò qiāng zhī yǔ lì yán qiáng zhī xià zhě tóng yǒu bù yóu yú rén hu
这句话大意是:虽然生禀于天,非人之所能为,若或戕之,与立严墙之下者同,有不由于人乎!
gù cǐ fēi dàn shè yǎng zhī zhù ér yì shùn shòu qí zhèng zhī dà zhù yě
这句话大意是:故此非但摄养之助,而抑顺受其正之大助也。
jǐng tài qī nián sì yuè chū yī rì
这句话大意是:景泰七年四月初一日。
chén wén gǔ zhī jūn zǐ shàn xiū qí shēn zhě dòng xī jié xuān yǐ yǎng shēng yǐn shí yī fú yǐ yǎng tǐ wēi yí xíng yì yǐ yǎng dé shì gù zhōu gōng zhī zhì lǐ yě
现代白话:臣闻古之有德行的人善修其身者,动息节宣以养生,饮食衣服以养体,威仪行义以养德,是故周公之制礼也。
tiān zǐ zhī qǐ jū yī fú yǐn shí gè yǒu qí guān jiē tǒng yú zhǒng zǎi gài shèn zhī zhì yě
这句话大意是:天子之起居、衣服、饮食,各有其官,皆统于冢宰,盖慎之至也。
jīn shàng huáng dì tiān zòng shèng míng wén sī shēn yuǎn yù yán gé yuè tú shū dàn mù yǒu héng zé zūn yǎng dé xìng yǐ chóu zuò wàn jǐ de nèi shèng wài wáng zhī dào yān
现代白话:今上皇帝,天纵圣明,文思深远,御延阁,阅图书,旦暮有恒,则尊养德性,以酬酢万几,得内圣外王之道呢。
yú shì zhào guó gōng chén cháng pǔ lán xī yǐ suǒ lǐng shàn yī chén hū sī huì suǒ zhuàn yǐn shàn zhèng yào yǐ jìn
这句话大意是:于是赵国公臣常普兰奚,以所领膳医臣忽思慧所撰《饮膳正要》以进。
qí yán yuē xī shì zǔ huáng dì shí yǐn bì jī yú běn cǎo dòng jìng bì zhǔn hu fǎ dù shì yǐ shēn jī shàng shòu yí zǐ sūn wú jiāng zhī fú yān
现代白话:其言曰∶昔世祖皇帝,食饮必稽于本草,动静必准乎法度,是以身跻上寿,贻子孙无疆之福呢。
shì shū yě dāng shí shàng yī zhī lùn zhù zhě yún ǎi
这句话大意是:是书也,当时尚医之论著者云,噫!
jìn shū zhě kě wèi néng zhí qí yì shì yǐ zhì qí zhōng ài zhě yǐ
现代白话:进书者可谓能执其艺事,以致其忠爱者了。
shì shū jìn shàng zhōng gōng lǎn yān
现代白话:是书进上,中宫览呢。
niàn zǔ zōng wèi shēng zhī jiè zhī chén xià chén yì zhī qín sī yǒu yǐ zhù shèng shàng zhī chéng shēn ér tuī qí rén mín zhī zhì yì
这句话大意是:念祖宗卫生之戒,知臣下陈义之勤,思有以助圣上之诚身,而推其仁民之至意。
mìng zhòng zhèng yuàn shǐ chén bài zhù kè zǐ ér guǎng chuán zhī
这句话大意是:命中政院使臣拜住刻梓而广传之。
cí jǔ yě gài yù tuī yī rén zhī ān ér shǐ tiān xià zhī rén jǔ ān
这句话大意是:兹举也,盖欲推一人之安,而使天下之人举安;。
tuī yī rén zhī shòu ér shǐ tiān xià zhī rén jiē shòu
这句话大意是:推一人之寿,而使天下之人皆寿。
ēn zé zhī nóng qǐ yǒu jiā yú cǐ zhě zāi
现代白话:恩泽之浓,岂有加于此者啊!
shū zhī jì chéng dà dū liú shǒu chén jīn jiè nú chuán chì mìng chén jí xù qí duān yún
这句话大意是:书之既成,大都留守臣金界奴传敕命臣集序其端云。
chén jí zài bài qǐ shǒu ér yán yuē chén wén yì zhī chuán yǒu yún dà zāi gàn yuán wàn wù zī shǐ zhì zāi kūn yuán wàn wù zī shēng
现代白话:臣集再拜稽首而言曰∶臣闻《易》之《传》有云∶“大啊干元,万物资始”,“至啊坤元,万物资生”;。
tiān dì zhī dà dé bù guò shēng shēng ér yǐ ěr
这句话大意是:天地之大德,不过生生而已耳。
jīn shèng huáng zhèng tǒng yú shàng gàn dào yě
这句话大意是:今圣皇正统于上,干道也;。
shèng hòu shùn chéng yú zhōng kūn dào yě
这句话大意是:圣后顺承于中,坤道也。
qián kūn dào bèi yú sī wèi shèng sī mín sī wù zhī shēng yú sī shí yě hé qí xìng yú
这句话大意是:乾坤道备,于斯为盛,斯民斯物之生于斯时也,何其幸欤!
yuàn yáng yán zhī shǐ tiān xià hòu shì yǒu yǐ zhī
这句话大意是:愿扬言之,使天下后世有以知。
fu gāo míng bó nóng zhī kě jiàn rú cǐ wū hū xiū zāi
现代白话:夫高明博浓之可见如此,于戏休啊。
tiān lì sān nián wǔ yuè shuò rì jǐn xù
这句话大意是:天历三年五月朔日谨序。
kuí zhāng gé shì shū xué shì hàn lín zhí xué shì zhōng fèng
这句话大意是:奎章阁侍书学士翰林直学士中奉。
dài fū zhī zhì gào tóng xiū guó shǐ chén yú jí zhuàn
这句话大意是:大夫知制诰同修国史臣虞集.撰。
fú dǔ guó cháo yǎn yǒu sì hǎi xiá ěr wǎng bù bīn gòng
这句话大意是:伏睹国朝,奄有四海,遐迩罔不宾贡。
zhēn wèi qí pǐn xián cuì nèi fǔ huò fēng tǔ yǒu suǒ wèi yi huò zào shī bù néng xiāng jì tǎng sī páo chú zhě bù néng chá qí xìng wèi ér gài yú jìn xiàn zé shí zhī kǒng bù miǎn yú zhì jí
这句话大意是:珍味奇品,咸萃内府,或风土有所未宜,或燥湿不能相济,倘司庖厨者,不能察其性味而概于进献,则食之恐不免于致疾。
qīn wéi shì zǔ huáng dì shèng míng àn zhōu lǐ tiān guān yǒu yī shī shí yī jí yī yáng yī fēn zhí ér zhì
这句话大意是:钦惟世祖皇帝圣明,按《周礼·天官》有医师、食医、疾医、疡医,分职而治。
xíng yī diǎn gù shè zhǎng yǐn shàn tài yī sì rén
这句话大意是:行依典故,设掌饮膳太医四人。
yú běn cǎo nèi xuǎn wú dú wú xiāng fǎn kě jiǔ shí bǔ yì yào wèi yǔ yǐn shí xiāng yí tiáo hé wǔ wèi jí měi rì suǒ zào zhēn pǐn yù shàn bì xū jīng zhì
这句话大意是:于本草内选无毒、无相反,可久食,补益药味,与饮食相宜,调和五味,及每日所造珍品,御膳必须精制。
suǒ zhí hé rén suǒ yòng hé wù jìn jiǔ zhī shí bì yòng chén xiāng mù shā jīn shuǐ jīng děng zhǎn
这句话大意是:所职何人,所用何物,进酒之时,必用沉香木、沙金、水晶等盏。
zhēn zhuó shì zhōng zhí shì wu hé chēng zhí
这句话大意是:斟酌适中,执事务合称职。
měi rì suǒ yòng biāo zhù yú lì yǐ yàn hòu xiào
这句话大意是:每日所用,标注于历,以验后效。
zhì yú tāng jiān qióng yù huáng jīng tiān mén dōng cāng zhú děng gāo niú suǐ gǒu qǐ děng jiān zhū zhēn yì zhuàn xián de qí yi
这句话大意是:至于汤煎、琼玉、黄精、天门冬、苍术等膏,牛髓、枸杞等煎,诸珍异馔,咸得其宜。
yǐ cǐ shì zǔ huáng dì shèng shòu yán yǒng wú jí
这句话大意是:以此世祖皇帝圣寿延永无疾。
gōng wéi huáng dì bì xià zì dēng bǎo wèi guó shì fán zhòng wàn jī zhī xiá zūn yī zǔ zōng dìng zhì rú bǔ yǎng tiáo hù zhī shù yǐn shí bǎi wèi zhī yi jìn jiā rì xīn zé shèng gōng wàn ān yǐ
现代白话:恭惟皇帝陛下自登宝位,国事繁重,万机之暇,遵依祖宗定制,如补养调护之术,饮食百味之宜,进加日新,则圣躬万安了。
chén sī huì zì yán nián jiān xuǎn chōng yǐn shàn zhī zhí yú zī yǒu nián jiǔ tāo tiān lù tuì sī wú yǐ bǔ bào gǎn bù jié jìn zhōng chéng yǐ dá hóng ēn zhī wàn yī
这句话大意是:臣思慧自延 年间选充饮膳之职,于兹有年,久叨天禄,退思无以补报,敢不竭尽忠诚,以答洪恩之万一。
shì yǐ rì yǒu yú xián
这句话大意是:是以日有余闲,。
yǔ zhào guó gōng chén pǔ lán xī
这句话大意是:与赵国公臣普兰奚,。
jiāng lèi cháo qīn shì jìn yòng qí zhēn yì zhuàn
这句话大意是:将累朝亲侍进用奇珍异馔,。
tāng gāo jiān zào
这句话大意是:汤膏煎造,。
jí zhū jiā běn cǎo
这句话大意是:及诸家本草,。
míng yī fāng shù
这句话大意是:名医方术,。
bìng rì suǒ bì yòng gǔ ròu guǒ cài
这句话大意是:并日所必用谷肉果菜,。
qǔ qí xìng wèi bǔ yì zhě
这句话大意是:取其性味补益者,。
jí chéng yī shū
这句话大意是:集成一书,。
míng yuē yǐn shàn zhèng yào
这句话大意是:名曰《饮膳正要》,。
fēn wéi sān juǎn
这句话大意是:分为三卷。
běn cǎo yǒu wèi shōu zhě jīn jí cǎi zhí fù xiě
这句话大意是:本草有未收者,今即采摭附写。
fú wàng bì xià shù qí kuáng wàng chá qí yú zhōng yǐ yàn xián zhī jì jiàn xiān shèng zhī bǎo shè shùn dāng shí zhī qì hòu qì xū qǔ shí qī yǐ huò ān zé shèng shòu jī yú wú jiāng ér sì hǎi xián méng qí dé zé yǐ
现代白话:伏望陛下恕其狂妄,察其愚忠,以燕闲之际,鉴先圣之保摄,顺当时之气候,弃虚取实,期以获安,则圣寿跻于无疆,而四海咸蒙其德泽了。
jǐn xiàn suǒ shù yǐn shàn zhèng yào yī jí yǐ wén fú qǐ shèng lǎn xià qíng bù shèng zhàn lì jī qiè bīng yíng zhī zhì
这句话大意是:谨献所述《饮膳正要》一集,以闻,伏乞圣览下情,不胜战栗激切屏营之至。
tiān lì sān nián sān yuè sān rì yǐn shàn tài yī chén hū sī huì jìn shàng
这句话大意是:天历三年三月三日饮膳太医臣忽思慧进上。
tiān zhī suǒ shēng de zhī suǒ yǎng tiān dì hé qì rén yǐ bǐng tiān dì qì shēng bìng ér wèi sān cái
这句话大意是:天之所生,地之所养,天地合气,人以禀天地气生,并而为三才。
sān cái zhě tiān dì rén
这句话大意是:三才者,天地人。
rén ér yǒu shēng suǒ zhòng hu zhě xīn yě
这句话大意是:人而有生,所重乎者心也。
xīn wèi yī shēn zhī zhǔ zǎi wàn shì zhī gēn běn gù shēn ān zé xīn néng yīng wàn biàn zhǔ zǎi wàn shì fēi bǎo yǎng hé yǐ néng ān qí shēn
现代白话:心为一身之主宰,万事之根本,故身安则心能应万变,主宰万事,非保养凭什么能安其身。
bǎo yǎng zhī fǎ mò ruò shǒu zhōng shǒu zhōng zé wú guò yǔ bù jí zhī bìng
这句话大意是:保养之法,莫若守中,守中则无过与不及之病。
diào shùn sì shí jié shèn yǐn shí qǐ jū bù wàng shǐ yǐ wǔ wèi tiáo hé wǔ zàng
这句话大意是:调顺四时,节慎饮食,起居不妄,使以五味调和五脏。
wǔ zàng hé píng zé xuè qì zī róng jīng shén jiàn shuǎng xīn zhì ān dìng zhū yá zì bù néng rù hán shǔ bù néng xí rén nǎi yí ān
这句话大意是:五脏和平则血气资荣,精神健爽,心志安定,诸邪自不能入,寒暑不能袭,人乃怡安。
fu shàng gǔ shèng rén zhì wèi bìng bù zhì yǐ bìng gù zhòng shí qīng huò gài yǒu suǒ qǔ yě
这句话大意是:夫上古圣人治未病不治已病,故重食轻货,盖有所取也。
gù yún shí bù yàn jīng kuài bù yàn xì
这句话大意是:故云∶食不厌精,脍不厌细。
yú něi ròu bài zhě sè è zhě chòu è zhě shī rèn bù shí zhě jiē bù kě shí
这句话大意是:鱼馁肉败者,色恶者,臭恶者,失饪不时者,皆不可食。
rán suī shí yǐn fēi shèng rén kǒu fù zhī yù zāi
现代白话:然虽食饮,非圣人口腹之欲啊!
gài yǐ yǎng qì yǎng tǐ bù yǐ yǒu shāng yě
这句话大意是:盖以养气养体,不以有伤也。
ruò shí qì xiāng è zé shāng jīng ruò shí wèi bù tiáo zé sǔn xíng
这句话大意是:若食气相恶则伤精,若食味不调则损形。
xíng shòu wǔ wèi yǐ chéng tǐ shì yǐ shèng rén xiān yòng shí jìn yǐ cún xìng hòu zhì yào yǐ fáng mìng
这句话大意是:形受五味以成体,是以圣人先用食禁以存性,后制药以防命。
gài yǐ yào xìng yǒu dà dú yǒu dà dú zhě zhì bìng shí qù qí liù
这句话大意是:盖以药性有大毒,有大毒者治病,十去其六;。
cháng dú zhì bìng shí qù qí qī
这句话大意是:常毒治病,十去其七;。
xiǎo dú zhì bìng shí qù qí bā
这句话大意是:小毒治病,十去其八;。
wú dú zhì bìng shí qù qí jiǔ
这句话大意是:无毒治病,十去其九。
rán hòu gǔ ròu guǒ cài shí yǎng yī jǐn zhī wú shǐ guò zhī shì yǐ shāng qí zhèng
这句话大意是:然后谷肉果菜,十养一仅之,无使过之,是以伤其正。
suī yǐn shí bǎi wèi yào qí jīng cuì shěn qí yǒu bǔ yì zhù yǎng zhī yi xīn chén zhī yì wēn liáng hán rè zhī xìng wǔ wèi piān zǒu zhī bìng
这句话大意是:虽饮食百味,要其精粹,审其有补益助养之宜,新陈之异,温凉寒热之性,五味偏走之病。
ruò zī wèi piān shì xīn chén bù zé zhì zào shī dù jù jiē zhì jí
这句话大意是:若滋味偏嗜,新陈不择,制造失度,俱皆致疾。
kě zhě xíng zhī bù kě zhě jì zhī
这句话大意是:可者行之,不可者忌之。
rú rèn fù bù shèn xíng rǔ mǔ bù jì kǒu zé zǐ shòu huàn
这句话大意是:如妊妇不慎行,乳母不忌口,则子受患。
ruò tān shuǎng kǒu ér wàng bì jì zé jí bìng qián shēng ér zhōng bù wù bǎi nián zhī shēn ér wàng yú yī shí zhī wèi qí kě xī zāi
现代白话:若贪爽口而忘避忌,则疾病潜生,而中不悟,百年之身,而忘于一时之味,其可惜啊!
sūn sī miǎo yuē wèi qí yī zhě xiān xiǎo bìng yuán zhī qí suǒ fàn xiān yǐ shí liáo bù chài rán hòu mìng yào shí qù qí jiǔ
这句话大意是:孙思邈曰∶谓其医者,先晓病源,知其所犯,先以食疗,不瘥,然后命药,十去其九。
gù shàn yǎng shēng zhě jǐn xiān xíng zhī
这句话大意是:故善养生者,谨先行之。
shè shēng zhī fǎ qǐ bù wèi yǒu yù yǐ
现代白话:摄生之法,岂不为有裕了。