新五代史 · 欧阳修 · Chapter 10 of 74

本纪·汉本纪第十

PinyinModern Translation
Size

gāo zǔ ruì wén shèng wǔ zhāo sù xiào huáng dì xìng liú shì chū míng zhī yuǎn qí xiān shā tuó bù rén yě qí hòu shì jū yú tài yuán

这句话大意是:高祖睿文圣武昭肃孝皇帝,姓刘氏,初名知远,其先沙陀部人也,其后世居于 太原。

zhī yuǎn ruò bù hǎo nòng yán zhòng guǎ yán miàn zǐ sè mù duō bái jing lǐn rú yě

这句话大意是:知远弱不好弄,严重寡言,面紫色,目多白睛,凛如也。

yǔ jìn gāo zǔ jù shì míng zōng wèi piān jiàng

这句话大意是:与晋高祖俱事明宗, 为偏将。

míng zōng jí liáng rén zhàn dé shèng jìn gāo zǔ mǎ jiǎ duàn liáng bīng jǐ jí zhī yuǎn yǐ suǒ chéng mǎ shòu zhī fù qǔ gāo zǔ mǎ diàn ér hái gāo zǔ dé zhī

这句话大意是:明宗及梁人战德胜,晋高祖马甲断,梁兵几及,知远以所乘马授之,复取 高祖马殿而还,高祖德之。

gāo zǔ liú shǒu běi jīng yǐ zhī yuǎn wèi yā yá

这句话大意是:高祖留守北京,以知远为押衙。

lù wáng cóng kē fǎn mǐn dì chū bēn gāo zǔ zì zhèn zhōu cháo jīng shī yù mǐn dì yú wèi zhōu zhǐ chuán shè zhī yuǎn qiǎn yǒng shì shí gǎn xiù tiě zhuì shì gāo zǔ yǐ yú biàn

这句话大意是:潞王从珂反,愍帝出奔,高祖自镇州朝京师,遇愍帝于卫州,止传舍,知远遣 勇士石敢袖铁槌侍高祖,以虞变。

gāo zǔ yǔ mǐn dì yì shì wèi jué zuǒ yòu yù bīng zhī zhī yuǎn yōng gāo zǔ rù shì gǎn yǔ zuǒ yòu gé dòu ér sǐ zhī yuǎn jí lǜ bīng jǐn shā mǐn dì zuǒ yòu liú dì chuán shè ér qù

这句话大意是:高祖与愍帝议事未决,左右欲兵之,知远拥高祖 入室,敢与左右格斗而死,知远即率兵尽杀愍帝左右,留帝传舍而去。

fèi dì rù lì gāo zǔ fù zhèn hé dōng yǐ ér yǒu xì gāo zǔ jiāng jǔ bīng zhī yuǎn yǔ sāng wéi hàn mì wèi gāo zǔ móu huà zàn chéng zhī

这句话大意是:废帝入立,高祖复镇河东,已而有隙,高祖将举兵,知远与桑维翰密为高祖谋 画,赞成之。

gāo zǔ jí wèi yú tài yuán yǐ zhī yuǎn wèi shì wèi qīn jūn dōu yú hòu lǐng bǎo yì jūn jié dù shǐ

这句话大意是:高祖即位于太原,以知远为侍卫亲军都虞候,领保义军节度使。

qì dān yē lǜ dé guāng sòng gāo zǔ zhì lù zhōu lín jué zhǐ zhī yuǎn yuē cǐ dōu jūn shén cāo là wú dà gù wù qì zhī

这句话大意是:契丹 耶律德光送高祖至潞州,临决,指知远曰:“此都军甚操剌,无大故勿弃之。

tiān fú èr nián qiān shì wèi mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ lǐng zhōng wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:天福二年,迁侍卫马步军都指挥使,领忠武军节度使。

yǐ ér yǐ dù zhòng wēi dài zhī yuǎn lǐng zhōng wǔ xǐ zhī yuǎn lǐng guī dé zhī yuǎn chǐ yǔ zhòng wēi tóng zhì dù mén bù chū

这句话大意是:已而以杜重威代知远领 忠武,徙知远领归德,知远耻与重威同制,杜门不出。

gāo zǔ nù yù ba qí bīng zhí zǎi xiàng zhào yíng yǐ wéi bù kě gāo zǔ nǎi qiǎn duān míng diàn xué shì hé níng jiù dì xuān yù zhī yuǎn nǎi shòu mìng

这句话大意是:高祖怒,欲罢其兵职,宰相 赵莹以为不可,高祖乃遣端明殿学士和凝就第宣谕,知远乃受命。

wǔ nián xǐ yè dōu liú shǒu

这句话大意是:五年,徙邺都留 守。

jiǔ yuè cháo jīng shī gāo zǔ xìng qí dì

这句话大意是:九月,朝京师,高祖幸其第。

liù nián bài hé dōng jié dù shǐ běi jīng liú shǒu

这句话大意是:六年,拜河东节度使、北京留守。

qī nián gāo zǔ bēng

这句话大意是:七年,高祖崩。

zhī yuǎn cóng gāo zǔ qǐ tài yuán yǒu zuǒ mìng gōng zì chū dì lì yǔ qì dān jué méng yòng bīng běi fāng cháng yí zhī yuǎn xūn wèi yǐ gāo xìng jìn duō gù ér yǒu yì zhì měi yōu zūn zhī

这句话大意是:知远从高祖起太原,有佐命功,自出帝立,与契丹绝盟,用兵北方,常疑知远 勋位已高,幸晋多故而有异志,每优尊之。

bài zhōng shū lìng fēng tài yuán wáng yōu zhōu dào héng yíng zhāo tǎo shǐ yòu bài běi miàn xíng yíng dū tǒng

这句话大意是:拜中书令,封太原王、幽州道行营招讨 使,又拜北面行营都统。

kāi yùn èr nián sì yuè fēng běi píng wáng sān nián wǔ yuè jiā shǒu tài wèi rán wáng wèi cháng chū bīng

这句话大意是:开运二年四月,封北平王,三年五月,加守太尉,然王未 尝出兵。

qì dān kòu chán zhōu bié qiǎn wěi wáng gōng yàn mén bài zhī yú xiù róng

这句话大意是:契丹寇澶州,别遣伟王攻雁门,败之于秀容。

bā yuè shā tǔ hún bái chéng fú děng zú qǔ qí zī jù wàn liáng mǎ shù qiān

这句话大意是:八月,杀吐浑白承福等族, 取其赀钜万,良马数千。

sì nián qì dān fàn jīng shī chū dì běi qiān wáng qiǎn yá jiāng wáng jùn fèng biǎo qì dān yē lǜ dé guāng hū zhī wèi r cì yǐ mù guǎi yī mù guǎi lǔ fǎ guì zhī rú zhōng guó jǐ zhàng fēi yōu dà chén bù kě de

这句话大意是:四年,契丹犯京师,出帝北迁,王遣牙将王峻奉表契丹,耶律德光呼之为儿, 赐以木拐一,木拐,虏法贵之如中国几杖,非优大臣不可得。

jùn chí guǎi guī lǔ rén wàng zhī jiē bì dào

这句话大意是:峻持拐归,虏人望之 皆避道。

jùn hái wèi wáng yán qì dān bì bù néng yǒu zhōng guó nǎi yì jiàn guó

这句话大意是:峻还,为王言契丹必不能有中国,乃议建国。

èr yuè wù chén hé dōng xíng jūn sī mǎ zhāng yàn wēi děng shàng jiān quàn jìn

这句话大意是:二月戊辰,河东行军司马张彦威等上笺劝进。

xīn wèi huáng dì jí wèi chēng tiān fú shí èr nián

这句话大意是:辛未,皇帝即位,称天福十二年。

cí zhōu zéi shǒu liáng huī qǔ xiāng zhōu lái guī

这句话大意是:磁州贼首梁晖取相州来归。

wǔ jié dōu zhǐ huī shǐ shǐ hóng zhào qǔ dài zhōu shā qí cì shǐ wáng huī

这句话大意是:武节都指挥使史弘肇取代州,杀其刺史王晖。

jìn zhōu jiāng yào kě chóu shā shǒu jiāng luò cóng lǎng jí kuò qián shǐ jiàn yì dài fū zhào xī lái guī

这句话大意是:晋州将药 可俦杀守将骆从朗及括钱使、谏议大夫赵熙来归。

xīn sì shǎn zhōu liú hòu zhào huī lù zhōu liú hòu wáng shǒu ēn lái guī

这句话大意是:辛巳,陕州留后赵晖、潞州留后 王守恩来归。

sān yuè bǐng xū shuò juān hé dōng zá shuì

这句话大意是:三月丙戌朔,蠲河东杂税。

xīn mǎo yán zhōu jūn luàn zhú qí jié dù shǐ zhōu mì

这句话大意是:辛卯,延州军乱,逐其节度使周密。

rén chén dān zhōu zhǐ huī shǐ gāo yàn xún yǐ qí zhōu lái guī

这句话大意是:壬辰, 丹州指挥使高彦询以其州来归。

rén yín qì dān dùn yǐ qí jiāng xiāo hàn wèi xuān wǔ jūn jié dù shǐ shǒu biàn zhōu

这句话大意是:壬寅,契丹遁,以其将萧翰为宣武军节度使守汴州。

xià sì yuè jǐ wèi yòu dōu yā yá yáng bīn wèi shū mì shǐ fán hàn bīng mǎ dōu kǒng mù guān guō wēi quán shū mì fù shǐ

这句话大意是:夏四月己未,右都押衙杨邠为枢密使,蕃汉兵马都孔目官郭威权枢密副使。

qì dān xiàn xiāng zhōu shā liáng huī

这句话大意是:契丹陷 相州,杀梁晖。

guǐ hài lì wèi guó fū rén lǐ shì wèi huáng hòu

这句话大意是:癸亥,立魏国夫人李氏为皇后。

jiǎ zǐ hé dōng jié dù pàn guān sū féng jí guān chá tuī guān sū yǔ guī wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:甲子,河东节度判官苏逢吉、观察 推官苏禹珪为中书侍郎、同中书门下平章事。

yǐ chǒu shì wèi qīn jūn bù jūn dōu zhǐ huī shǐ shǐ hóng zhào qǔ lù zhōu

这句话大意是:乙丑,侍卫亲军步军都指挥使史弘肇 取潞州。

wù chén fèng guó zhǐ huī shǐ wǔ xíng dé yǐ hé yáng lái guī

这句话大意是:戊辰,奉国指挥使武行德以河阳来归。

shǐ hóng zhào qǔ zé zhōu

这句话大意是:史弘肇取泽州。

bǐng zǐ qì dān yē lǜ dé guāng zú yú luán chéng qì dān rù yú zhèn zhōu

这句话大意是:丙子,契丹耶律德 光卒于栾城,契丹入于镇州。

wǔ yuè jiǎ wǔ tài yuán yǐn liú chóng wèi běi jīng liú shǒu

这句话大意是:五月甲午,太原尹刘崇为北京留守。

bǐng shēn rú dōng jīng

这句话大意是:丙申,如东京。

xiāo hàn dùn guī yú qì dān yǐ xún guó gōng li cóng yì zhī nán cháo jūn guó shì

这句话大意是:萧翰遁归于契丹,以郇国公李从益知南朝军国事。

wù shēn cì jiàng zhōu cì shǐ li cóng lǎng lái guī

这句话大意是:戊申,次绛州,刺史李从朗来归。

liù yuè bǐng chén cì hé yáng shā li cóng yì jí qí mǔ yú jīng shī

这句话大意是:六月丙辰,次河阳,杀李从益及其母于京师。

jiǎ zǐ zhì zì tài yuán

这句话大意是:甲子,至自太原。

wù chén gǎi guó hào hàn shè zuì rén juān mín shuì

这句话大意是:戊辰,改国号汉, 赦罪人、蠲民税。

yú tián qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:于阗遣使者来。

shì xià liú xù hōng

这句话大意是:是夏,刘昫薨。

qiū rùn qī yuè yǐ chǒu jìn zào qì dān fú qì

这句话大意是:秋闰七月乙丑,禁造契丹服器。

tiān xióng jūn jié dù shǐ dù zhòng wēi fǎn tiān píng jūn jié dù shǐ gāo xíng zhōu wèi yè dōu xíng yíng dōu bù shǔ yǐ tǎo zhī

这句话大意是:天雄军节度使杜重威反,天平军节度使高行周为邺都行营都部署以讨之。

gēng chén zhuī zūn zǔ kǎo wèi huáng dì bǐ wèi huáng hòu gāo zǔ tuān shì yuē míng yuán miào hào wén zǔ zǔ bǐ lǐ shì shì yuē míng zhēn

这句话大意是:庚辰,追 尊祖考为皇帝,妣为皇后:高祖湍谥曰明元,庙号文祖,祖妣李氏谥曰明贞;。

zēng zǔ áng shì yuē gōng xī miào hào dé zǔ zǔ bǐ yáng shì shì yuē gōng huì

这句话大意是:曾祖 昂谥曰恭僖,庙号德祖,祖妣杨氏谥曰恭惠;。

zǔ zhuàn shì yuē zhāo xiàn miào hào yì zǔ zǔ bǐ lǐ shì shì yuē zhāo mù

这句话大意是:祖僎谥曰昭宪,庙号翼祖,祖妣李氏 谥曰昭穆;。

kǎo tiǎn shì yuē zhāng shèng miào hào xiǎn zǔ bǐ ān shì shì yuē zhāng yì

这句话大意是:考琠谥曰章圣,庙号显祖,妣安氏谥曰章懿。

yǐ hàn gāo huáng dì wèi gāo zǔ guāng wǔ huáng dì wèi shì zǔ jiē bù tiāo

这句话大意是:以汉高皇帝为高祖,光武 皇帝为世祖,皆不祧。

bā yuè hù shèng zhǐ huī shǐ bái zài róng zhú qì dān yǐ zhèn zhōu lái guī

这句话大意是:八月,护圣指挥使白再荣逐契丹,以镇州来归。

bǐng shēn ān guó jūn jié dù shǐ xuē huái ràng shā qì dān zhī jiāng liú duó rù yú xíng zhōu

这句话大意是:丙申,安国 军节度使薛怀让杀契丹之将刘铎,入于邢州。

jiǔ yuè jiǎ xū lì bù shàng shū dòu zhēn gù shǒu sī kōng jiān mén xià shì láng hàn lín xué shì zhōng shū shè rén li tāo wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:九月甲戌,吏部尚书窦贞固守司空兼 门下侍郎,翰林学士、中书舍人李涛为中书侍郎:同中书门下平章事。

gēng chén běi zhēng

这句话大意是:庚辰,北征。

dōng shí yuè jiǎ shēn cì wéi chéng shè hé běi

这句话大意是:冬十月甲申,次韦城,赦河北。

shí yī yuè rén shēn dù zhòng wēi jiàng

这句话大意是:十一月壬申,杜重威降。

shí èr yuè guǐ sì zhì zì yè dōu

这句话大意是:十二月癸巳,至自邺都。

qián yòu yuán nián chūn zhèng yuè yǐ mǎo dà shè gǎi yuán

这句话大意是:干祐元年春正月乙卯,大赦,改元。

jǐ wèi gēng míng gǎo

这句话大意是:己未,更名暠。

dīng chǒu huáng dì bēng yú wàn suì diàn

这句话大意是:丁丑,皇帝崩于万岁殿。

yǐn huáng dì gāo zǔ dì èr zi chéng yòu yě

这句话大意是:隐皇帝,高祖第二子承祐也。

gāo zǔ jí wèi bài yòu wèi shàng jiàng jūn dà nèi dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:高祖即位,拜右卫上将军、大内都点检。

wèi wáng chéng xùn cháng ér xián gāo zǔ ài zhī fāng shǔ yǐ wéi sì chéng xùn hōng gāo zǔ bù yù bēi āi jí jù nǎi yǐ chéng yòu shǔ zhū jiàng xiàng

这句话大意是:魏王承 训长而贤,高祖爱之,方属以为嗣,承训薨,高祖不豫,悲哀疾剧,乃以承祐属诸 将相。

zǎi xiàng sū féng jí yuē huáng zǐ chéng yòu wèi fēng wáng qǐng jí fēng zhī

这句话大意是:宰相苏逢吉曰:“皇子承祐未封王,请亟封之。

wèi jí fēng ér gāo zǔ bēng mì bù fā sàng shā dù zhòng wēi

这句话大意是:”未及封而高祖崩,秘不发 丧,杀杜重威。

qián yòu yuán nián èr yuè xīn sì fēng chéng yòu zhōu wáng

这句话大意是:干祐元年二月辛巳,封承祐周王。

shì rì huáng dì jí wèi yú jiù qián

这句话大意是:是日,皇帝即位于柩前。

rén chén yòu wèi dà jiàng jūn fèng xiáng xún jiǎn shǐ wáng jǐng chóng jí shǔ rén zhàn yú dà sàn guān bài zhī

这句话大意是:壬辰,右卫大将军、 凤翔巡检使王景崇及蜀人战于大散关,败之。

guǐ sì dà shè

这句话大意是:癸巳,大赦。

sān yuè rén xū dòu zhēn gù wèi dà xíng huáng dì shān líng shǐ lì bù shì láng duàn xī yáo wèi fù tài cháng qīng zhāng zhāo wèi lǐ yí shǐ bīng bù shì láng lú jià wèi lǔ bù shǐ yù shǐ zhōng chéng biān wèi wéi yí zhàng shǐ

这句话大意是:三月壬戌,窦贞固为大 行皇帝山陵使,吏部侍郎段希尧为副,太常卿张昭为礼仪使,兵部侍郎卢价为卤簿 使,御史中丞边蔚为仪仗使。

dīng chǒu li tāo ba

这句话大意是:丁丑,李涛罢。

hù guó jūn jié dù shǐ li shǒu zhēn fǎn xiàn tóng guān

这句话大意是:护国军节度使李守贞反,陷潼关。

xià sì yuè xīn sì shǎn zhōu bīng mǎ dōu jiān wáng yù kè tóng guān

这句话大意是:夏 四月辛巳,陕州兵马都监王玉克潼关。

rén wǔ yǒng xīng jūn jiāng zhào sī wǎn pàn fù yú li shǒu zhēn kè shěng shǐ wáng jùn shuài shī zhūn yú guān xī

这句话大意是:壬午,永兴军将赵思绾叛附于李守贞,客省 使王峻帅师屯于关西。

yáng bīn wèi zhōng shū shì láng jiān lì bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì guō wēi wèi shū mì shǐ zhèn níng jūn jié dù shǐ guō cóng yì wèi yǒng xīng jūn bīng mǎ dōu bù shǔ

这句话大意是:杨邠为中书侍郎兼吏部尚书、同中书门下平章事,郭威为枢 密使,镇宁军节度使郭从义为永兴军兵马都部署。

wù zǐ bǎo yì jūn jié dù shǐ bái wén kē wèi hé zhōng bīng mǎ dōu bù shǔ

这句话大意是:戊子,保义军节度使白文珂为河 中兵马都部署。

hé jué yuán wǔ

这句话大意是:河决原武。

wǔ yuè jǐ wèi huí hú qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:五月己未,回鹘遣使者来。

yǐ hài wèi zhōu nèi huáng mín wǔ jìn qī yī chǎn sān nán zǐ

这句话大意是:乙亥,魏州内黄民武进妻一 产三男子。

hé jué huá zhōu yú chí

这句话大意是:河决滑州鱼池。

hàn huáng

这句话大意是:旱,蝗。

qiū qī yuè wù shēn shuò zhāng dé jūn jié dù shǐ wáng jì hóng shā qí pàn guān zhāng yì

这句话大意是:秋七月戊申朔,彰德军节度使王继弘杀其判官 张易。

huì yù shí huáng

这句话大意是:翙鹆食蝗。

bǐng chén jìn bǔ huì yù

这句话大意是:丙辰,禁捕翙鹆。

gēng shēn guō wēi tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:庚申,郭威同中书门下平章事。

guǐ hài qì dān mào zhōu cì shǐ wáng yàn huī lái bēn

这句话大意是:癸亥,契丹鄚 州刺史王彦徽来奔。

gēng wǔ shā chéng dé jūn fù shǐ zhāng péng

这句话大意是:庚午,杀成德军副使张鹏。

yǐ hài wáng jǐng chóng pàn fù yú li shǒu zhēn

这句话大意是:乙亥,王景崇叛附于李守贞。

bā yuè rén wǔ guō wēi tǎo li shǒu zhēn

这句话大意是:八月 壬午,郭威讨李守贞。

jiǔ yuè xī miàn xíng yíng dōu yú hòu shàng hóng qiān jí zhào sī wǎn zhàn bài jì

这句话大意是:九月,西面行营都虞候尚弘迁及赵思绾战,败绩。

dōng shí yuè jiǎ shēn tǔ bō shǐ sī màn dǔ lán zhān yào sī lái

这句话大意是:冬十月甲 申,吐蕃使斯漫笃兰毡药斯来。

shí yī yuè jiǎ yín shā tài zǐ tài fù li sōng miè qí zú

这句话大意是:十一月甲寅,杀太子太傅李崧,灭其族。

rén shēn zàng ruì wén shèng wǔ zhāo sù xiào huáng dì yú ruì líng

这句话大意是:壬申,葬 睿文圣武昭肃孝皇帝于睿陵。

shí èr yuè jǐ mǎo zhāng wǔ jūn jié dù shǐ gāo yǔn quán shā tài zǐ tài shī zhì shì liú jǐng yán

这句话大意是:十二月己卯,彰武军节度使高允权杀太子太师致仕刘 景岩。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ sì shuò shè qiú

这句话大意是:二年春正月乙巳朔,赦囚。

èr yuè bǐng zǐ juān mín niǔ pèi zū

这句话大意是:二月丙子,蠲民纽配租。

xià wǔ yuè li shǒu zhēn zhī jiāng zhōu guāng xùn jiàng

这句话大意是:夏五月,李守贞之将周光 逊降。

yǐ chǒu zhào sī wǎn jiàng

这句话大意是:乙丑,赵思绾降。

liù yuè xīn mǎo huí hú shǒu lǐng yáng yàn xún lái

这句话大意是:六月辛卯,回鹘首领杨彦珣来。

xī liáng fǔ qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:西凉府遣使者来。

huáng

这句话大意是:蝗。

qiū qī yuè dīng sì guō wēi shā huá zhōu liú hòu zhào sī wǎn yú jīng zhào

这句话大意是:秋 七月丁巳,郭威杀华州留后赵思绾于京兆。

jiǎ zǐ kè hé zhōng

这句话大意是:甲子,克河中。

bā yuè guō cóng yì shā qián yǒng xīng xún jiǎn qiáo shǒu wēn

这句话大意是:八月,郭从义杀前永兴 巡检乔守温。

bǐng xū guō wēi shǐ lái xiàn fú

这句话大意是:丙戌,郭威使来献俘。

dōng shí yuè qì dān kòu zhào wèi qún chén jìn tiān dōu mǎ

这句话大意是:冬十月,契丹寇赵、魏,群臣进添都马。

qì dān xiàn nèi qiū

这句话大意是:契丹 陷内丘。

jǐ chǒu guō wēi jí xuān huī nán yuàn shǐ wáng jùn fá qì dān

这句话大意是:己丑,郭威及宣徽南院使王峻伐契丹。

shí yī yuè qì dān dùn

这句话大意是:十一月,契丹遁。

sān nián chūn zhēng yuè xī miàn xíng yíng dōu bù shǔ zhào huī kè fèng xiáng

这句话大意是:三年春正月,西面行营都部署赵晖克凤翔。

bǐng wǔ guō wēi jìn tiān dōu mǎ

这句话大意是:丙午,郭威进添都马。

rén zǐ zhào huī xiàn guó fú

这句话大意是:壬子,赵晖 献馘俘。

èr yuè jiǎ xū jīng biǎo yǐng zhōu rǔ yīn mín qū wēn mén lǘ

现代白话:二月甲戌,旌表颍州你阴民麹温门闾。

sān yuè jǐ yǒu hán shí wàng jì yú nán yù yuán

这句话大意是:三月己酉,寒食,望祭于南御园。

xià sì yuè rén wǔ guō wēi yǐ shū mì shǐ wèi tiān xióng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:夏四月壬午,郭威以枢密使为天雄军节度使。

liù yuè guǐ mǎo hé jué yuán wǔ

这句话大意是:六月癸卯,河决原武。

qiū bā yuè dá dá lái fù

这句话大意是:秋八月,达靼 来附。

dōng shí yī yuè bǐng zǐ shā yáng bīn jí shì wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ shǐ hóng zhào sān sī shǐ wáng zhāng jiē miè qí zú

这句话大意是:冬十一月丙子,杀杨邠及侍卫亲军都指挥使史弘肇、三司使王章,皆灭其族。

guō wēi fǎn

这句话大意是:郭威反。

gēng chén yì chéng jūn jié dù shǐ sòng yán wò pàn fù yú wēi

这句话大意是:庚辰,义成军节度使宋延渥叛附于威。

rén wǔ wēi fàn fēng qiū tài níng jūn jié dù shǐ mù róng yàn chāo jūn yú qī lǐ diàn

这句话大意是:壬午,威犯封丘,泰宁军节度使慕 容彦超军于七里店。

guǐ wèi láo jūn yú běi jiāo

这句话大意是:癸未,劳军于北郊。

jiǎ shēn láo jūn yú liú zi bēi

这句话大意是:甲申,劳军于刘子陂。

mù róng yàn chāo jí guō wēi zhàn bài jì kāi fēng yǐn hóu yì pàn jiàng yú wēi

这句话大意是:慕容彦超及郭威战, 败绩,开封尹侯益叛降于威。

guō yǔn míng fǎn

这句话大意是:郭允明反。

yǐ yǒu huáng dì bēng sū féng jí zì shā

这句话大意是:乙酉,皇帝崩,苏逢吉自杀。

hàn wáng

这句话大意是:汉亡。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

rén jūn jí wèi chēng yuán nián cháng shì ěr gǔ bù yǐ wéi zhòng yě

现代白话:人君即位称元年,常事你,古不以为重也。

kǒng zǐ wèi xiū chūn qiū qí qián gù yǐ rú cǐ suī bào jūn hūn zhǔ wàng yōng zhī shǐ qí jì shì xiān hòu yuǎn jìn mò bù yǐ suì yuè yī èr shù zhī nǎi lǐ zhī zì rán yě

这句话大意是:孔子未修《春秋》,其前固 已如此,虽暴君昏主,妄庸之史,其记事先后远近,莫不以岁月一二数之,乃理之 自然也。

qí wèi yī wèi yuán yì wèi cháng yǒu fǎ gài gǔ rén zhī yǔ ěr

现代白话:其谓一为元,亦未尝有法,盖古人之语你。

jí hòu shì qǔ xué zhī shì shǐ wèi kǒng zǐ shū yuán nián wèi chūn qiū dà fǎ suì yǐ gǎi yuán wéi zhòng shì

这句话大意是:及后世曲学之士,始谓孔子书 “元年”为《春秋》大法,遂以改元为重事。

zì hàn yǐ hòu yòu míng nián yǐ jiàn yuán ér zhèng wěi fēn zá chēng hào suì duō bù shèng qí jì yě

这句话大意是:自汉以后,又名年以建元,而正伪纷 杂,称号遂多,不胜其纪也。

wǔ dài luàn shì yě qí shì wú fǎ ér bù hé yú lǐ zhě duō yǐ jiē bù zú dào yě

现代白话:五代,乱世也,其事无法而不合于理者多了,皆不足 道也。

zhì qí nián hào guāi cuò yǐ huò hòu shì zé bù kě yǐ bù míng

现代白话:至其年号乖错以惑后世,则不能够不明。

chū liáng tài zǔ yǐ qián huà èr nián yù shì míng nián mò dì yǐ zhū you guī chù qí fèng lì zhī hào fù chēng qián huà sān nián shàng wèi yǒu shuō

这句话大意是:初,梁太祖以干化二年遇弑,明年, 末帝已诛友珪,黜其凤历之号,复称干化三年,尚为有说。

zhì hàn gāo zǔ jiàn guó chù jìn chū dì kāi yùn sì nián fù chēng tiān fú shí èr nián zhě hé zāi

现代白话:至汉高祖建国,黜晋出 帝开运四年,复称天福十二年者,何啊?

gài yǐ qí ài zēng zhī sī ěr

现代白话:盖以其爱憎之私你。

fāng chū dì shí hàn gāo zǔ jū tài yuán cháng fèn fèn xià shì jìn ér jìn yì yáng yōu lǐ zhī xìng ér wèi jiàn qí xì

这句话大意是:方出帝时,汉高祖居 太原,常愤愤下视晋,而晋亦阳优礼之,幸而未见其隙。

jí qì dān miè jìn hàn wèi cháng yǒu fù nán zhī yì

这句话大意是:及契丹灭晋,汉未尝有赴 难之意。

chū dì yǐ běi qiān fāng yáng yǐ bīng shēng yán zhuī zhī zhì tǔ mén ér hái

这句话大意是:出帝已北迁,方阳以兵声言追之,至土门而还。

jí qí jí wèi gǎi yuán ér chù kāi yùn zhī hào zé qí yòng xīn kě zhī yǐ

现代白话:及其即位改元,而黜开运 之号,则其用心可知了。

gài qí yú chū dì wú fù jūn chén zhī yì ér xìng huò yǐ wéi lì zhě qí sù zhì yě kě shèng tàn zāi

现代白话:盖其于出帝无复君臣之义,而幸祸以为利者,其素志也, 可胜叹啊!

fu suǒ wèi yǒu zhū zhōng bì xíng yú wài zhě qí jiàn yú shì hu

这句话大意是:夫所谓有诸中必形于外者,其见于是乎!

✦ You read 本纪·汉本纪第十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.