gāo zǔ huáng hòu lǐ shì
这句话大意是:○高祖皇后李氏。
gāo zǔ huáng hòu lǐ shì táng míng zōng huáng dì nǚ yě
这句话大意是:高祖皇后李氏,唐明宗皇帝女也。
hòu chū hào yǒng níng gōng zhǔ qīng tài èr nián fēng wèi guó cháng gōng zhǔ
这句话大意是:后初号永宁公主,清泰二年封魏国长公主。
zì fèi dì lì cháng yí gāo zǔ bì fǎn
这句话大意是:自废帝立,常疑高祖必反。
sān nián gōng zhǔ zì tài yuán rù cháo qiān chūn jié cí guī liú zhī bù dé fèi dì zuì yǔ gōng zhǔ yuē ěr guī hé sù yù yǔ shí láng fǎn yá
现代白话:三年,公主自太原入朝千春节,辞归,留之不得,废帝 醉,语公主曰:“你归何速,欲与石郎反邪?
jì xǐng zuǒ yòu gào zhī fèi dì dà huǐ
这句话大意是:”既醒,左右告之,废帝大悔。
gōng zhǔ guī yǐ yǔ gāo zǔ gāo zǔ yóu shì yì bù zì ān
这句话大意是:公主 归,以语高祖,高祖由是益不自安。
gāo zǔ jí wèi gōng zhǔ dāng wèi huáng hòu
这句话大意是:高祖即位,公主当为皇后。
tiān fú èr nián sān yuè yǒu sī yán huáng tài fēi zūn hào yǐ zhèng qǐng shàng bǎo cè
这句话大意是:天福二年三月,有 司言:“皇太妃尊号已正,请上宝册。
tài fēi gāo zǔ shù mǔ liú shì yě
这句话大意是:”太妃,高祖庶母刘氏也。
gāo zǔ yǐ zōng miào wèi lì qiān yì wèi huáng
这句话大意是:高祖以宗庙未立, 谦抑未皇。
qī nián xià wǔ yuè gāo zǔ yǐ bìng nǎi zhào zūn tài fēi wèi huáng tài hòu rán zú bù fèng cè ér gāo zǔ bēng gù hòu qì gāo zǔ shì yì wú cè mìng
这句话大意是:七年夏五月,高祖已病,乃诏尊太妃为皇太后,然卒不奉册而高祖崩, 故后讫高祖世亦无册命。
chū dì tiān fú bā nián qī yuè cè zūn huáng hòu wèi huáng tài hòu
这句话大意是:出帝天福八年七月,册尊皇后为皇太后。
tài hòu wéi rén qiáng mǐn gāo zǔ cháng yán dàn zhī
这句话大意是:太后为人强敏, 高祖常严惮之。
chū dì féng huáng hòu yòng shì tài hòu shù xùn jiè zhī chū dì bù cóng nǎi jí yú bài
这句话大意是:出帝冯皇后用事,太后数训戒之,出帝不从,乃及于败。
kāi yùn sān nián shí èr yuè yē lǜ dé guāng yǐ xiáng jìn bīng qiǎn zhāng yàn zé xiān fàn jīng shī yǐ shū yí tài hòu jù dào yǐ xiáng jìn jūn qiě yuē wú yǒu shū tóu nī zǐ qiè yī yào náng yǐ bēn yú jìn jīn jiē zài fǒu
现代白话:开运三年十二月,耶律德光已降晋兵,遣张彦泽先犯京师,以书遗太后,具道 已降晋军,且曰:“我有梳头妮子窃一药囊以奔于晋,今皆在否?
wú zhàn yáng chéng shí wáng xī chē yī chéng zài fǒu
现代白话:我战阳城时,亡 奚车一乘,在否?
yòu wèn qì dān xiān wèi jìn huò zhě jí jǐng yán guǎng sāng wéi hàn děng suǒ zài
这句话大意是:”又问契丹先为晋获者及景延广、桑维翰等所在。
tài hòu yǔ dì wén yàn zé zhì yù zì fén bì chén xuē chāo quàn zhǐ zhī
这句话大意是:太后与帝闻彦 泽至,欲自焚,嬖臣薛超劝止之。
jí de dé guāng suǒ yǔ shū nǎi miè huǒ chū shàng yuàn zhōng
这句话大意是:及得德光所与书,乃灭火,出上苑中。
dì zhào dāng zhí xué shì fàn zhì wèi yuē dù láng yī hé xiāng fù
这句话大意是:帝召当直 学士范质,谓曰:“杜郎一何相负!
xī xiān dì qǐ tài yuán shí yù zé yī zi liú shǒu móu zhī běi cháo huáng dì huáng dì yǐ shǔ wǒ wǒ sù yǐ wéi qí suǒ zhī qīng wèi wǒ cǎo zòu jù yán zhī shù jī huó wǒ zǐ mǔ
这句话大意是:昔先帝起太原时,欲择一子留守,谋之北朝皇 帝,皇帝以属我,我素以为其所知,卿为我草奏具言之,庶几活我子母。
zhì wèi dì cǎo jiàng biǎo yuē
这句话大意是:”质为帝 草降表曰:。
sūn nán chén zhòng guì yán qīng zhě táng yùn gào zhōng zhōng yuán shī yù shù qióng fǒu jí tiān quē de qīng
这句话大意是:孙男臣重贵言:顷者唐运告终,中原失驭,数穷否极,天缺地倾。
xiān rén yǒu tián yī chéng yǒu zhòng yī lǚ bīng lián huò jié lì qū shì gū
这句话大意是:先人有田一 成,有众一旅,兵连祸结,力屈势孤。
wēng huáng dì jiù huàn cuī gāng xīng lì chú hài gōng huàn jiǎ wèi shēn rù kòu chǎng
这句话大意是:翁皇帝救患摧刚,兴利除害,躬擐甲胃,深 入寇场。
fàn lù méng shuāng dù yàn mén zhī xiǎn
这句话大意是:犯露蒙霜,度雁门之险;。
chí fēng jī diàn xíng zhōng jì zhī zhū
这句话大意是:驰风击电,行中冀之诛。
huáng yuè yī huī tiān xià dà dìng shì lìng yǔ zhòu yì gǎn shén míng
这句话大意是:黄钺一麾,天下大定, 势凌宇宙,义感神明。
gōng chéng bù jū suì xìng jìn zuò zé wēng huáng dì yǒu dà zào yú shí shì yě
这句话大意是:功成不居,遂兴晋祚,则翁皇帝有大造于石氏也。
xuán shǔ tiān jiàng jū xiōng xiān jūn jí shì chén zūn chéng yí zhǐ cuàn shào qián jī
这句话大意是:旋属天降鞠凶,先君即世,臣遵承遗旨,篡绍前基。
liàng ān zhī chū huāng mí shī cì fán yǒu jūn guó zhòng shì jiē wěi jiàng xiàng dà chén
这句话大意是:谅暗之初,荒迷失次,凡 有军国重事,皆委将相大臣。
zhì yú shàn jì zōng tiāo jì fēi lǐn mìng
这句话大意是:至于擅继宗祧,既非廪命;。
qīng fā wén zì zhé gǎn kàng zūn
这句话大意是:轻发文字,辄敢抗尊。
zì qǐ xìn duān guǒ yí hè nù huò zhì shén huò yùn jǐn tiān wáng
这句话大意是:自 启衅端,果贻赫怒,祸至神惑,运尽天亡。
shí wàn shī tú wàng fēng shù shǒu
这句话大意是:十万师徒,望风束手;。
yì zhào lí shù yán jǐng guī xīn
这句话大意是:亿兆黎庶,延颈 归心。
chén fù yì bāo xiū tān shēng rěn chǐ zì yí diān fù shàng lèi zǔ zōng tōu dù cháo hūn gǒu cún shì xī
这句话大意是:臣负义包羞,贪生忍耻,自贻颠覆,上累祖宗,偷度朝昏,苟存视息。
wēng huáng dì ruò huì gù chóu xī shāo jì léi tíng wèi cì líng zhū bù jué xiān sì zé bǎi kǒu hé gēng shēng zhī dé yī mén xián wú bào zhī ēn suī suǒ yuàn yān fēi gǎn wàng yě
现代白话:翁皇 帝若惠顾畴昔,稍霁雷霆,未赐灵诛,不绝先祀,则百口荷更生之德,一门衔无报 之恩,虽所愿呢,非敢望也。
chén yǔ tài hòu qī féng shì yú jiāo yě miàn fù sì zuì cì
这句话大意是:臣与太后、妻冯氏于郊野面缚俟罪次。
yòu wèi tài hòu biǎo yuē
这句话大意是:又为太后表曰:。
jìn shì huáng tài hòu xīn fù lǐ shì qiè yán zhāng yàn zé fu zhù r děng zhì fú méng huáng dì ā wēng jiàng shū ān fǔ zhě
这句话大意是:晋室皇太后新妇李氏妾言:张彦泽、傅住儿等至,伏蒙皇帝阿翁降书安抚者。
qiè fú niàn xiān huáng dì qǐng zài bìng fén shì féng tún nán wēi tóng léi luǎn jí ruò dào xuán zhì yǒng jù qióng zhāo xī bù bǎo
这句话大意是:妾伏念先皇帝顷在并、汾,适逢屯难,危同累卵,急若倒悬,智勇俱穷,朝夕不保。
huáng dì ā wēng fā zì jì běi qīn dǐ hé dōng bá lǚ shān chuān yú yuè xiǎn zǔ
这句话大意是:皇帝阿翁发自冀北,亲抵河东,跋履山川,逾越险阻。
lì píng jù niè suì dìng zhōng yuán jiù shí shì zhī fù wáng lì jìn cháo zhī shè jì
这句话大意是:立平巨孽,遂定中原,救石 氏之覆亡,立晋朝之社稷。
bù xìng xiān dì yàn dài sì zi chéng tiāo bù néng jì hǎo xī mín ér fǎn kuī ēn gū yì
这句话大意是:不幸先帝厌代,嗣子承祧,不能继好息民,而反亏恩辜 义。
bīng gē lǚ dòng sì mǎ nán zhuī qi shí zì yí jiù jiāng shuí zhí
这句话大意是:兵戈屡动,驷马难追,戚实自贻,咎将谁执!
jīn qióng mín zhèn nù zhōng wài xié lí shàng jiàng qiān yáng liù shī jiě jiǎ
这句话大意是:今穹旻震怒,中外携离,上将牵 羊,六师解甲。
qiè jǔ zōng fù xìn shì jǐng tōu shēng huáng huò zhī zhōng fǔ wèn sī zhì míng xuān ēn zhǐ diǎn shì hán róng wèi yù dīng níng shén shuǎng fēi yuè
这句话大意是:妾举宗负衅,视景偷生,惶惑之中,抚问斯至,明宣恩旨,典示含 容,慰谕丁宁,神爽飞越。
qǐ wèi yǐ chuí zhī mìng hū méng gēng shēng zhī ēn shěng zuì zé gōng jiǔ sǐ wèi bào
这句话大意是:岂谓已垂之命,忽蒙更生之恩,省罪责躬,九死未报。
jīn qiǎn sūn nán yán xù yán bǎo fèng biǎo qǐng zuì chén xiè yǐ wén
这句话大意是:今遣孙男延煦、延宝,奉表请罪,陈谢以闻。
dé guāng bào yuē kě wú yōu guǎn qǔ yī chī fàn chǔ
这句话大意是:德光报曰:“可无忧,管取一吃饭处。
sì nián zhēng yuè dīng hài shuò dé guāng rù jīng shī dì yǔ tài hòu jiān yú zhì jiāo wài dé guāng bú jiàn guǎn yú fēng shàn sì qiǎn qí jiāng cuī yán xūn yǐ bīng shǒu zhī
这句话大意是:四年正月丁亥朔,德光入京师,帝与太后肩舆至郊外,德光不见,馆于封禅寺, 遣其将崔延勋以兵守之。
shì shí yǔ xuě hán dòng jiē kǔ jī
这句话大意是:是时雨雪寒冻,皆苦饥。
tài hòu shǐ rén wèi sì sēng yuē wú cháng yú cǐ fàn sēng shù wàn jīn rì qǐ bù xiāng mǐn yá
现代白话:太后使人谓寺僧曰:“我尝于此 饭僧数万,今日岂不相悯邪?
sì sēng cí yǐ lǔ yì nán cè bù gǎn xiàn shí
这句话大意是:”寺僧辞以虏意难测,不敢献食。
dì yīn qí shǒu zhě nǎi shāo de shí
这句话大意是:帝阴祈守者,乃稍 得食。
xīn mǎo dé guāng jiàng dì wèi guāng lù dài fu jiǎn jiào tài wèi fēng fù yì hóu qiān yú huáng lóng fǔ
这句话大意是:辛卯,德光降帝为光禄大夫、检校太尉,封“负义侯”,迁于黄龙府。
dé guāng shǐ rén wèi tài hòu yuē wú wén zhòng guì bù cóng mǔ jiào ér zhì yú cǐ kě qiú zì biàn wù yǔ jù xíng
现代白话:德光使 人谓太后曰:“我闻重贵不从母教而至于此,可求自便,勿与俱行。
tài hòu dá yuē zhòng guì shì qiè shén jǐn
这句话大意是:”太后答曰: “重贵事妾甚谨。
suǒ shī zhě wéi xiān jūn zhī zhì jué liǎng guó zhī huan
这句话大意是:所失者,违先君之志,绝两国之欢。
rán zhòng guì cǐ qù xìng méng dà huì quán shēng bǎo jiā mǔ bù suí zi yù hé suǒ guī
这句话大意是:然重贵此去,幸蒙大惠,全 生保家,母不随子,欲何所归!
yú shì tài hòu yǔ féng huáng hòu huáng dì zhòng ruì huáng zǐ yán xù yán bǎo děng jǔ zú cóng dì ér běi
这句话大意是:”于是太后与冯皇后、皇弟重睿、皇子延煦、延宝 等举族从帝而北,。
yǐ gōng nǚ wǔ shí huàn zhě sān shí dōng xī bān wǔ shí yī guān yī kòng hè guān sì yù chú qī chá jiǔ sī sān yí luán sī sān liù jūn shì èr shí rén cóng
这句话大意是:以宫女五十、宦者三十、东西班五十、医官一、控鹤官四、御厨 七、茶酒司三、仪鸾司三、六军士二十人从,。
wèi yǐ qí bīng sān bǎi
这句话大意是:卫以骑兵三百。
suǒ jīng zhōu xiàn jiē gù jìn jiāng lì yǒu suǒ gòng kuì bù dé tōng
这句话大意是:所经州县,皆故晋将 吏,有所供馈,不得通。
lù bàng fù lǎo zhēng chí yáng jiǔ wèi xiàn wèi bīng tuī gé bù shǐ jiàn dì jiē tì qì ér qù
这句话大意是:路傍父老,争持羊酒为献,卫兵推隔不使见帝,皆涕泣而 去。
zì yōu zhōu xíng shí yú rì guò píng zhōu chū yú guān xíng shā qì zhōng jī bù dé shí qiǎn gōng nǚ cóng guān cǎi mù shí yě shū ér shí
这句话大意是:自幽州行十余日,过平州,出榆关,行砂碛中,饥不得食,遣宫女、从官,采 木实、野蔬而食。
yòu xíng qī bā rì zhì jǐn zhōu lǔ rén pò dì yǔ tài hòu bài ā bǎo jī huà xiàng
这句话大意是:又行七八日,至锦州,虏人迫帝与太后拜阿保机画像。
dì bù shèng qí rǔ qì ér hū yuē xuē chāo wù wǒ bù lìng wǒ sǐ
这句话大意是:帝不胜其 辱,泣而呼曰:“薛超误我,不令我死!
yòu xíng wǔ liù rì guò hǎi běi zhōu zhì dōng dān wáng mù qiǎn yán xù bài zhī
这句话大意是:”又行五六日,过海北州,至东丹王墓, 遣延煦拜之。
yòu xíng shí yú rì dù liáo shuǐ zhì bó hǎi guó tiě zhōu
这句话大意是:又行十余日,渡辽水,至渤海国铁州。
yòu xíng qī bā rì guò nán hǎi fǔ suì zhì huáng lóng fǔ
这句话大意是:又行七八日,过南海府,遂至 黄龙府。
shì suì liù yuè qì dān guó mǔ xǐ dì tài hòu yú huái mì zhōu zhōu qù huáng lóng fǔ xī běi yī qiān wǔ bǎi lǐ
这句话大意是:是岁六月,契丹国母徙帝、太后于怀密州,州去黄龙府西北一千五百里。
xíng guò liáo yáng èr bǎi lǐ ér guó mǔ wèi yǒng kāng wáng suǒ qiú yǒng kāng wáng qiǎn dì tài hòu hái zhǐ liáo yáng shāo gōng jǐ zhī
这句话大意是:行过 辽阳二百里,而国母为永康王所囚,永康王遣帝、太后还止辽阳,稍供给之。
míng nián sì yuè yǒng kāng wáng zhì liáo yáng dì bái yī shā mào yǔ tài hòu huáng hòu yì zhàng zhōng shàng yè yǒng kāng wáng zhǐ dì yǐ cháng fú jiàn
这句话大意是:明年 四月,永康王至辽阳,帝白衣纱帽,与太后、皇后诣帐中上谒,永康王止帝以常服 见。
dì fú dì yǔ qì zì chén guò jiù
这句话大意是:帝伏地雨泣,自陈过咎。
yǒng kāng wáng shǐ rén fú qǐ zhī yǔ zuò yǐn jiǔ zòu yuè
这句话大意是:永康王使人扶起之,与坐,饮酒奏乐。
ér yǒng kāng wáng zhàng xià líng rén cóng guān wàng jiàn gù zhǔ jiē qì xià bēi bù zì shèng zhēng yǐ yī fú yào ěr wèi yí
这句话大意是:而永康王帐下 伶人、从官,望见故主,皆泣下,悲不自胜,争以衣服药饵为遗。
wǔ yuè yǒng kāng wáng shàng xíng qǔ dì suǒ cóng xíng huàn zhě shí wǔ rén dōng xī bān shí wǔ rén jí huáng zǐ yán xù ér qù
这句话大意是:五月,永康王上陉,取帝所从行宦者十五人、东西班十五人及皇子延煦而去。
yǒng kāng wáng qī xiōng chán nú ài dì xiǎo nǚ qiú zhī dì cí yǐ shàng yòu
这句话大意是:永康王妻兄禅奴爱帝小女,求之,帝辞以尚幼。
yǒng kāng wáng chí yī qí qǔ zhī yǐ cì chán nú
这句话大意是:永康王驰一骑取之,以赐禅奴。
xíng lǔ de yóu gāo liáng lǔ rén cháng yǐ wǔ yuè shàng xíng bì shǔ bā yuè xià xíng
这句话大意是:陉, 虏地,尤高凉,虏人常以五月上陉避暑,八月下陉。
zhì bā yuè yǒng kāng wáng xià xíng tài hòu zì chí zhì bà zhōu jiàn yǒng kāng wáng qiú yú hàn r chéng cè cì de zhǒng mù yǐ wéi shēng
这句话大意是:至八月,永康王下陉,太后自 驰至霸州见永康王,求于汉儿城侧赐地种牧以为生。
yǒng kāng wáng yǐ tài hòu zì cóng xíng shí yú rì qiǎn yǔ yán xù jù hái liáo yáng
这句话大意是:永康王以太后自从,行十余日, 遣与延煦俱还辽阳。
míng nián nǎi hàn qián yòu èr nián qí èr yuè xǐ dì tài hòu yú jiàn zhōu
这句话大意是:明年乃汉干祐二年,其二月,徙帝、太后于建州。
zì liáo yáng dōng nán xíng qiān èr bǎi lǐ zhì jiàn zhōu jié dù shǐ zhào yán huī bì zhèng qǐn yǐ guǎn zhī
这句话大意是:自辽阳东南行千二百里至建 州,节度使赵延晖避正寝以馆之。
qù jiàn zhōu shù shí lǐ wài de dì wǔ shí yú qǐng dì qiǎn cóng xíng zhě gēng ér shí zhī
这句话大意是:去建州数十里外得地五十余顷,帝遣从行者耕而 食之。
míng nián sān yuè tài hòu qǐn jí wú yī yào cháng yǎng tiān ér qì nán wàng jǐ shǒu mà dù zhòng wēi li shǒu zhēn děng yuē shǐ sǐ zhě wú zhī zé yǐ ruò qí yǒu zhī bù shè ěr yú dì xià
现代白话:明年三月,太后寝疾,无医药,常仰天而泣,南望戟手骂杜重威、李守贞等曰: “使死者无知则已,若其有知,不赦你于地下!
bā yuè jí jí wèi dì yuē wǒ sǐ fén qí gǔ sòng fàn yáng fó sì wú shǐ wǒ wèi lǔ de guǐ yě
这句话大意是:”八月疾亟,谓帝曰:“我死,焚 其骨送范阳佛寺,无使我为虏地鬼也!
suì zú
这句话大意是:”遂卒。
dì yǔ huáng hòu gōng rén huàn zhě dōng xī bān jiē bèi fā xǐ xiǎn fú yú qí jiù zhì cì de fén qí gǔ chuān de ér zàng yān
现代白话:帝与皇后、宫人、宦者、东西班, 皆被发徙跣,扶舁其柩至赐地,焚其骨,穿地而葬呢。
zhōu xiǎn dé zhōng yǒu zhōng guó rén zì qì dān wáng guī zhě yán jiàn dì yǔ huáng hòu zhū zǐ jiē wú yàng
这句话大意是:周显德中,有中国人自契丹亡归者,言见帝与皇后诸子皆无恙。
hòu bù zhī qí suǒ zhōng
这句话大意是:后不知其所终。
tài fēi ān shì
这句话大意是:○太妃安氏。
ān tài fēi dài běi rén yě bù zhī qí shì jiā wèi jìng rú qī shēng chū dì fēng qín guó fū rén
这句话大意是:安太妃,代北人也,不知其世家,为敬儒妻,生出帝,封秦国夫人。
chū dì lì zūn wèi huáng tài fēi
这句话大意是:出帝立, 尊为皇太妃。
fēi lǎo ér shī míng cóng chū dì běi qiān zì liáo yáng xǐ jiàn zhōu zú yú dào zhōng
这句话大意是:妃老而失明,从出帝北迁,自辽阳徙建州,卒于道中。
lín zú wèi dì yuē dāng fén wǒ wèi huī nán xiàng yáng zhī shù jī yí hún de fǎn zhōng guó yě
这句话大意是:临卒谓帝曰: “当焚我为灰,南向扬之,庶几遗魂得反中国也。
jì zú shā qì zhōng wú cǎo mù nǎi huǐ xī chē ér fén zhī zài qí jìn gǔ zhì jiàn zhōu
这句话大意是:”既卒,砂碛中无草木,乃毁奚 车而焚之,载其烬骨至建州。
li tài hòu yì zú suì bìng zàng zhī
这句话大意是:李太后亦卒,遂并葬之。
chū dì huáng hòu féng shì
这句话大意是:○出帝皇后冯氏。
chū dì huáng hòu féng shì dìng zhōu rén yě
这句话大意是:出帝皇后冯氏,定州人也。
fù méng wèi zhōu jìn zòu lì jū jīng shī yǐ qiǎo nìng wèi ān zhòng huì suǒ xǐ yǐ wéi yè dōu fù liú shǒu
这句话大意是:父蒙,为州进奏吏,居京师,以巧佞为安重诲所喜, 以为邺都副留守。
gāo zǔ liú shǒu yè dōu de méng huan shén nǎi wéi zhòng yìn qǔ méng nǚ hòu fēng wú guó fū rén
这句话大意是:高祖留守邺都,得蒙欢甚,乃为重胤娶蒙女,后封吴国夫人。
zhòng yìn zǎo zú hòu guǎ jū yǒu sè chū dì yuè zhī
这句话大意是:重 胤早卒,后寡居,有色,出帝悦之。
gāo zǔ bēng zǐ gōng zài bìn chū dì jū sàng zhōng nà zhī yǐ wéi hòu
这句话大意是:高祖崩,梓宫在殡,出帝居丧中,纳之以为后。
shì rì yǐ liù jūn zhàng wèi tài cháng gǔ chuī mìng hòu zhì xi yù zhuāng jiàn yú gāo zǔ yǐng diàn
这句话大意是:是日,以六军仗卫、太常鼓吹,命后至西御庄,见于高祖影殿。
qún chén jiē hè
这句话大意是:群臣皆贺。
dì gù wèi féng dào děng yuē huáng tài hòu zhī mìng yǔ qīng děng bù rèn dà qìng
这句话大意是:帝顾谓 冯道等曰:“皇太后之命,与卿等不任大庆。
qún chén chū dì yǔ huáng hòu hān yǐn gē wǔ guò zǐ gōng qián lèi ér gào yuē huáng tài hòu zhī mìng yǔ xiān dì bù rèn dà qìng
这句话大意是:”群臣出,帝与皇后酣饮歌舞,过梓 宫前,酹而告曰:“皇太后之命,与先帝不任大庆。
zuǒ yòu jiē shī xiào dì yì zì jué dào gù wèi zuǒ yòu yuē wǒ jīn rì zuò xīn nǚ xù hé sì
这句话大意是:”左右皆失笑,帝亦自绝倒, 顾谓左右曰:“我今日作新女婿,何似?
hòu yǔ zuǒ yòu jiē dà xiào shēng wén yú wài
这句话大意是:”后与左右皆大笑,声闻于外。
hòu jì lì zhuān nèi chǒng fēng bài gōng guān shàng gōng zhī kè děng jiē wèi jùn fū rén yòu yòng nán zǐ li yàn bì wèi huáng hòu gōng dōu yā yá
这句话大意是:后既立, 专内宠,封拜宫官尚宫、知客等皆为郡夫人,又用男子李彦弼为皇后宫都押衙。
qí xiōng yù zhí zhèng nèi wài yòng shì jìn suì yǐ luàn
这句话大意是:其 兄玉执政,内外用事,晋遂以乱。
qì dān fàn jīng shī bào dì zhī è yú tiān xià yuē nà shū mǔ yú zhōng gōng luàn rén lún zhī dà diǎn
这句话大意是:契丹犯京师,暴帝之恶于天下曰:“纳叔母于中 宫,乱人伦之大典。
hòu suí dì běi qiān āi dì zhī rǔ shù qiú dú yào yù yǔ dì jù yǐn yǐ sǐ ér yào bù kě de
这句话大意是:”后随帝北迁,哀帝之辱,数求毒药,欲与帝俱饮以死,而药 不可得。
hòu bù zhī qí suǒ zhōng
这句话大意是:后不知其所终。
gāo zǔ shū fù xiōng dì
这句话大意是:○高祖叔父兄弟。
jìn shì shǐ chū yí dí ér wēi zhōng wèi yí dí suǒ miè gù qí zōng shì cì xù běn mò bù néng jiū jiàn
这句话大意是:晋氏始出夷狄而微,终为夷狄所灭,故其宗室次序本末不能究见。
qí kě jiàn zhě yuē gāo zǔ èr shū fù yī xiōng liù dì qī zǐ èr sūn ér yǒu lüè yǒu xiáng fēi wéi huò luàn duō gù ér shī qí shì shí yì yì wú zú chēng yān zhě
现代白话:其可见者, 曰高祖二叔父,一兄六弟,七子二孙,而有略有详,非惟祸乱多故而失其事实,抑 亦无足称呢者。
rán cū cún qí jiàn zhě yǐ bèi qí quē yún
这句话大意是:然粗存其见者,以备其阙云。
èr shū fù yuē wàn you wàn quán xiōng yuē jìng rú dì yuē jìng wēi jìng dé jìng yīn jìng yūn jìng huī zhòng yìn zǐ yuē zhòng guì zhòng xìn zhòng yì zhòng yīng zhòng jìn zhòng ruì zhòng gǎo sūn yuē yán xù yán bǎo
现代白话:二叔父曰万友、万诠,兄曰敬儒,弟 曰敬威、敬德、敬殷、敬赟、敬晖、重胤,孔子说重贵、重信、重乂、重英、重进、 重睿、重杲,孙曰延煦、延宝。
xiào píng huáng dì shēng xiào yuán huáng dì wàn you wàn quán xiào yuán huáng dì shēng gāo zǔ wàn yǒu shēng jìng wēi jìng yūn wàn quán shēng jìng huī ér jìng rú jìng dé jìng yīn zhòng yìn jiē bù zhī qí yú gāo zǔ wèi qīn shū yě
这句话大意是:孝平皇帝生孝元皇帝、万友、万诠,孝元皇帝生高 祖,万友生敬威、敬赟,万诠生敬晖,而敬儒、敬德、敬殷、重胤皆不知其于高祖 为亲疏也。
gāo zǔ xiào yuán huáng dì dì èr zi yě ér jìng rú wèi xiōng yí qí zhǎng zǐ yě zé yú gāo zǔ shǔ zhǎng ér qīn rán zèng guān fǎn zuì hòu yú zhū dì ér gāo zǔ shì dú bù dé zhuī fēng cǐ yòu kě yí yě
这句话大意是:高祖,孝元皇帝第二子也,而敬儒为兄,疑其长子也,则于高祖属长而亲,然 赠官反最后于诸弟,而高祖世独不得追封,此又可疑也。
zhòng yìn gāo zǔ dì yě yì bù zhī qí wèi qīn shū rán gāo zǔ ài zhī yǎng yǐ wéi zi gù yú míng jiā zhòng ér xià chǐ zhū zǐ
这句话大意是:重胤,高祖弟也,亦不知 其为亲疏,然高祖爱之,养以为子,故于名加“重”而下齿诸子。
gāo zǔ shū xiōng yǔ dì jìng yīn zi zhòng jìn jiē qián jí wèi zú ér jìng wēi jìng dé zhòng yìn zhòng yīng gāo zǔ fǎn shí sǐ
这句话大意是:高祖叔、兄与弟 敬殷、子重进,皆前即位卒,而敬威、敬德、重胤、重英,高祖反时死。
gāo zǔ shǎo zǐ yuē féng liù wèi míng ér zú ér jiù shuō yǐ zhòng ruì wèi yòu zǐ zhě fēi yě
这句话大意是:高祖少子 曰冯六,未名而卒,而旧说以重睿为幼子者,非也。
shí shì shì shì jūn zhōng wàn you wàn quán zhí bēi bú jiàn
这句话大意是:石氏世事军中,万友、万诠职卑不见。
tiān fú èr nián zhēng yuè wàn you zì gù jīn zǐ guāng lù dài fu jiǎn jiào sī tú jiān yù shǐ dài fū shàng zhù guó zèng tài shī
这句话大意是:天福二年正月,万友自故金紫光禄大夫、 检校司徒兼御史大夫、上柱国赠太师。
wàn quán yì zì jīn zǐ guāng lù dài fu jiǎn jiào sī kōng jiān yù shǐ dà fu shàng zhù guó zèng tài fù
这句话大意是:万诠亦自金紫光禄大夫、检校司空兼御史大 夫、上柱国赠太傅。
chū dì tiān fú bā nián wǔ yuè zhuī fēng huáng shū zǔ wàn you wèi qín wáng wàn quán jiā zèng tài shī zhuī fēng zhào wáng
这句话大意是:出帝天福八年五月,追封皇叔祖万友为秦王,万诠加赠太师, 追封赵王。
cóng dì jìng wēi
这句话大意是:○从弟敬威。
jìng wēi zì fèng xìn táng fèi dì shí wéi zhāng shèng yòu dì sān dōu zhǐ huī shǐ lǐng cháng zhōu cì shǐ
这句话大意是:敬威字奉信,唐废帝时为彰圣右第三都指挥使,领常州刺史。
wén gāo zǔ jǔ bīng tài yuán wèi rén yuē shēng ér yǒu sǐ rén shú néng miǎn
这句话大意是:闻高祖举兵太原, 谓人曰“生而有死,人孰能免?
wú xiōng fāng jǔ dà shì wú bù kě tōu shēng qǔ rǔ jiàn xiào yī shí
现代白话:我兄方举大事,我不可偷生取辱,见笑一时。
suì zì shā
这句话大意是:”遂 自杀。
jìng dé shí wéi yí zhōu mǎ bù jūn zhǐ huī shǐ yǐ gāo zǔ fǎn zhū
这句话大意是:敬德时为沂州马步军指挥使,以高祖反诛。
tiān fú èr nián zhēng yuè zèng jìng wēi jìng dé jiē wèi tài fù bìng zèng jìng yīn yǐ jiǎn jiào tài zǐ bīn kè yì zèng tài fù ér bù jí jìng rú
这句话大意是:天福二年正月,赠敬威、敬德皆 为太傅,并赠敬殷以检校太子宾客,亦赠太傅,而不及敬儒。
qī nián zhēng yuè zhuī fēng jìng wēi guǎng wáng jìng dé fú wáng jìng yīn tōng wáng jiē zèng tài wèi
这句话大意是:七年正月,追封敬威 广王,敬德福王,敬殷通王,皆赠太尉。
jìng rú shǐ yǐ gù jīn zǐ guāng lù dài fu jiǎn jiào shàng shū zuǒ pū shè jiān yù shǐ dài fū shàng zhù guó zèng tài fù ér dú bù dé fēng
这句话大意是:敬儒始以故金紫光禄大夫、检校尚书左仆 射兼御史大夫、上柱国赠太傅,而独不得封。
chū dì tiān fú bā nián wǔ yuè jiā zèng sān huáng shū jiē wèi tài shī ér huáng bó jìng rú shǐ zhuī fēng sòng wáng yì jiā zèng tài shī
这句话大意是:出帝天福八年五月,加赠三皇叔皆为 太师,而皇伯敬儒始追封宋王,亦加赠太师。
cóng xiōng jìng yūn
这句话大意是:○从兄敬赟。
jìng yūn zì dé hé shǎo wú lài cuàn shēn mín jiān
这句话大意是:敬赟字德和,少无赖,窜身民间。
gāo zǔ shǐ rén qiú dé zhī bǔ tài yuán yá jiāng
这句话大意是:高祖使人求得之,补太原牙将。
jí wèi yǐ wéi fēi lóng huáng chéng shǐ lèi qiān cáo zhōu fáng yù shǐ
这句话大意是:即位,以为 飞龙皇城使,累迁曹州防御使。
tiān fú wǔ nián dōng bài hé yáng sān chéng jié dù shǐ
这句话大意是:天福五年冬,拜河阳三城节度使。
jìng yūn xìng tān bào gāo zǔ wèi zé xián zuǒ lì fǔ zhī ér jìng yūn yì dàn gāo zǔ yán wèi cháng gǎn fàn fǎ
这句话大意是:敬赟性贪暴,高 祖为择贤佐吏辅之,而敬赟亦惮高祖严,未尝敢犯法。
suì yú xǐ zhèn bǎo yì
这句话大意是:岁余,徙镇保义。
chū dì shí jiā tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì shǐ jiàn jiāo zì
这句话大意是:出帝时, 加同中书门下平章事,始渐骄恣。
dì cháng qiǎn shǐ zhě zhì bì wèn yuē xiǎo zhí ān fǒu
这句话大意是:帝尝遣使者至,必问曰:“小侄安否?
shǎn rén kǔ qí bào nüè zhào hái jīng shī yǐ qí huáng shū bù néng zé yě chì qí yuán cóng dōu yā yá sū yàn cún zhèng wēn yù yǐ jǐng zhī
这句话大意是:”陕人苦 其暴虐,召还京师,以其皇叔不能责也,斥其元从都押衙苏彦存、郑温遇以警之。
qì dān fàn biān jìng yūn cóng chū dì xìng chán yuān shǐ yǐ bīng bèi wèn yáng shǒu má jiā dù wèi cháng jiàn dí jiē wú gōng
这句话大意是:契丹犯边,敬赟从出帝幸澶渊,使以兵备汶阳,守麻家渡,未尝见敌,皆无功。
kāi yùn yuán nián qī yuè fù chū wèi wēi shèng jūn jié dù shǐ
这句话大意是:开 运元年七月,复出为威胜军节度使。
suì yú chū dì yǐ cáo zhōu wèi wēi xìn jūn shòu jìng yūn jié dù shǐ
这句话大意是:岁余,出帝以曹州为威信军,授敬赟节度使。
zài cáo tān bào yóu shén jiǔ zhī zhào hái
这句话大意是:在曹贪暴尤甚,久之,召还。
zhāng yàn zé bīng fàn jīng shī jìng yūn yè zǒu yú chéng dōng yuán duò shā háo nì sǐ shí nián sì shí jiǔ
这句话大意是:张彦泽兵犯京师,敬赟夜走,逾城东垣,堕沙濠溺死, 时年四十九。
cóng dì hán wáng jìng huī
这句话大意是:○从弟韩王敬晖。
hán wáng jìng huī zì dé zhāo wéi rén hòu zhòng gāng zhí yǒng ér duō zhì gāo zǔ yóu ài zhī
这句话大意是:韩王敬晖字德昭,为人厚重刚直,勇而多智,高祖尤爱之。
gāo zǔ shí wéi cáo zhōu fáng yù shǐ yǐ lián jiǎn jiàn chēng zú yú guān zèng tài fù
这句话大意是:高祖时为曹州防御 使,以廉俭见称,卒于官,赠太傅。
tiān fú bā nián jiā zèng tài shī zhuī fēng hán wáng
这句话大意是:天福八年,加赠太师,追封韩王。
zi xī sì
这句话大意是:子曦嗣。
gāo zǔ zhū zǐ sūn
这句话大意是:○高祖诸子孙。
gāo zǔ li huáng hòu shēng chǔ wáng zhòng xìn qí zhū zi jiē bù zhī qí mǔ
这句话大意是:高祖李皇后生楚王重信,其诸子皆不知其母。
dāng gāo zǔ qǐ tài yuán zhòng yīng wèi yòu wèi jiāng jūn zhòng yìn wèi huáng chéng fù shǐ jū jīng shī
这句话大意是:当高祖起太原,重英为右卫将军, 重胤为皇城副使,居京师。
wén gāo zǔ jǔ shì nì mín jiā jǐng zhōng bǔ de zhū zhī bìng zú mín jiā
这句话大意是:闻高祖举事,匿民家井中,捕得诛之,并族民家。
tiān fú èr nián zhēng yuè gāo zǔ wèi èr zi fā āi jiē zèng wèi tài bǎo
这句话大意是:天福 二年正月,高祖为二子发哀,皆赠为太保;。
bìng zèng zhòng jìn yǐ gù zuǒ jīn wú wèi jiāng jūn zèng tài bǎo
现代白话:并赠重进以故左金我卫将军赠太保。
qī nián zhēng yuè jiē jiā zèng tài fù zhuī fēng zhòng yīng guó wáng zhòng yìn tán wáng zhòng jìn kuí wáng
这句话大意是:七 年正月,皆加赠太傅,追封重英虢王,重胤郯王,重进夔王。
chū dì tiān fú bā nián wǔ yuè jiē jiā zèng tài shī
这句话大意是:出帝天福八年五月, 皆加赠太师。
zi chǔ wáng zhòng xìn
这句话大意是:○子楚王重信。
chǔ wáng zhòng xìn zì shǒu fú wéi rén mǐn wù duō zhì ér hǎo lǐ
这句话大意是:楚王重信字守孚,为人敏悟多智而好礼。
tiān fú èr nián èr yuè yǐ zuǒ xiāo wèi shàng jiàng jūn bài hé yáng sān chéng jié dù shǐ yǒu shàn zhèng gāo zǔ xià zhào bāo zhī
这句话大意是:天福二年二月,以左骁卫上将军拜河 阳三城节度使,有善政,高祖下诏褒之。
shì suì fàn yán guāng fǎn zhào qián líng wǔ jié dù shǐ zhāng cóng bīn fā hé yáng bīng tǎo yán guāng cóng bīn yì fǎn zhòng xìn jiàn shā shí nián èr shí
这句话大意是:是岁范延光反,诏前灵武节度使张从宾发 河阳兵讨延光,从宾亦反,重信见杀,时年二十。
gāo zǔ yù zèng zhòng xìn tài wèi dà chén yǐn hàn gù shì huáng zǐ wú wéi sān gōng zhě
这句话大意是:高祖欲赠重信太尉,大臣引汉故 事,皇子无为三公者。
gāo zǔ yuē cǐ r wéi shàn bèi huò wú āi zhī shén zì wǒ ér yǐ qǐ yǒu lì yá
现代白话:高祖曰:“此儿为善被祸,我哀之甚,自我而已,岂有例邪!
nǎi zèng tài wèi
这句话大意是:” 乃赠太尉。
qī nián zhēng yuè jiā zèng tài shī zhuī fēng yí wáng
这句话大意是:七年正月,加赠太师,追封沂王。
chū dì tiān fú bā nián wǔ yuè yì fēng chǔ wáng
这句话大意是:出帝天福八年五月,易封楚王。
zi shòu wáng zhòng yì
这句话大意是:○子寿王重乂。
shòu wáng zhòng yì zì hóng lǐ wéi rén hào xué pō zhī bīng fǎ
这句话大意是:寿王重乂字弘理,为人好学,颇知兵法。
gāo zǔ jí wèi bài zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:高祖即位,拜左骁卫大将军。
gāo zǔ xìng biàn zhōu yǐ wéi dōng dōu liú shǒu
这句话大意是:高祖幸 汴州,以为东都留守。
zhāng cóng bīn fǎn gōng hé nán jiàn shā shí nián shí jiǔ zèng tài fù
这句话大意是:张从宾反,攻河南,见杀,时年十九,赠太傅。
tiān fú qī nián zhèng yuè jiā zèng tài wèi zhuī fēng shòu wáng
这句话大意是:天福七年正 月,加赠太尉,追封寿王。
chū dì tiān fú bā nián wǔ yuè jiā zèng tài shī
这句话大意是:出帝天福八年五月,加赠太师。
jiē wú zi
这句话大意是:皆无子。
zi zhòng ruì
这句话大意是:○子重睿。
zhòng ruì wéi rén mào lèi gāo zǔ
这句话大意是:重睿为人貌类高祖。
gāo zǔ wò jí zǎi xiàng féng dào rù jiàn wò nèi zhòng ruì shàng yòu gāo zǔ hū chū shǐ bài dào yú qián yīn yǐ huàn zhě bào chí tián dào huái zhōng gāo zǔ suī bù yán zuǒ yòu jiē zhī qí yǐ zhòng ruì tuō dào yě
这句话大意是:高祖卧疾,宰相冯道入见卧内,重睿尚幼,高祖呼出使拜 道于前,因以宦者抱持寘道怀中,高祖虽不言,左右皆知其以重睿托道也。
gāo zǔ bēng jìn dà chén yǐ guó jiā duō shì yì lì zhǎng jūn ér jǐng yán guǎng yǐ yīn xǔ lì chū dì zhòng ruì suì bù dé lì
这句话大意是:高祖崩, 晋大臣以国家多事,议立长君,而景延广已阴许立出帝,重睿遂不得立。
chū dì yǐ zhòng ruì wèi jiǎn jiào tài bǎo kāi fēng yǐn yǐ zuǒ sàn qí cháng shì biān wèi quán zhī kāi fēng fǔ shì
这句话大意是:出帝以重 睿为检校太保、开封尹,以左散骑常侍边蔚权知开封府事。
kāi yùn èr nián wǔ yuè bài zhòng ruì xióng wǔ jūn jié dù shǐ suì yú xǐ zhèn zhōng wǔ jiē bù zhī zhèn
这句话大意是:开运二年五月,拜重睿 雄武军节度使,岁余,徙镇忠武,皆不之镇。
qì dān miè jìn zhòng ruì cóng chū dì běi qiān hòu bù zhī qí suǒ zhōng
这句话大意是:契丹灭晋,重睿从出帝北迁,后不知 其所终。
zi zhòng gǎo
这句话大意是:○子重杲。
chén wáng zhòng gǎo gāo zǔ yòu zǐ yě
这句话大意是:陈王重杲,高祖幼子也。
xiǎo zì féng liù wèi míng ér zú zèng tài fù zhuī fēng chén wáng cì míng zhòng gǎo
这句话大意是:小字冯六,未名而卒,赠太傅,追封陈王,赐名重杲。
chū dì tiān fú bā nián wǔ yuè jiā zèng tài shī
这句话大意是:出帝天福八年五月,加赠太师。
sūn yán xù yán bǎo
这句话大意是:○孙延煦 延宝。
yán xù yán bǎo gāo zǔ zhū sūn yě chū dì yǐ wéi zi
这句话大意是:延煦、延宝,高祖诸孙也,出帝以为子。
kāi yùn èr nián qiū yǐ yán xù wèi zhèng zhōu cì shǐ
这句话大意是:开运二年秋,以延煦为郑州刺史。
yán xù shǎo bù néng shì shì yǐ yī huàn zhě cóng zhī yòu xuǎn shàng shū láng lù háng cān zhī zhōu shì
这句话大意是:延煦少,不能视事,以一宦者从之,又选尚 书郎路航参知州事。
huàn zhě suì zhuān zhèng shì měi gòu rǔ háng chū dì zhào háng hái
这句话大意是:宦者遂专政事,每诟辱航,出帝召航还。
yǐ ér xǐ yán xù qí zhōu fáng yù shǐ
这句话大意是:已而徙延煦齐州防御 使。
sān nián bài zhèn níng jūn jié dù shǐ
这句话大意是:三年,拜镇宁军节度使。
shì shí hé běi yòng bīng tiān xià hàn huáng mín è sǐ zhě bǎi wàn jì ér zhū zhèn zhēng wèi jù liǎn zhào zài lǐ suǒ jī jù wàn wèi zhū hóu wáng zuì
这句话大意是:是时,河北用兵,天下旱蝗,民饿死者百万计,而诸 镇争为聚敛,赵在礼所积钜万,为诸侯王最。
chū dì lì qí zī nǎi yǐ yán xù qǔ zài lǐ nǚ zài lǐ xiàn juàn sān qiān pǐ qián hòu suǒ xiàn bù kě shèng shǔ
这句话大意是:出帝利其赀,乃以延煦娶在礼女,在 礼献绢三千匹,前后所献不可胜数。
sān nián wǔ yuè qiǎn zōng zhèng qīng shí guāng zàn yǐ pìn bì yī bǎi wǔ shí chuáng yíng yú qí dì chū dì yàn zài lǐ wàn suì diàn suǒ yǐ cì yǔ shén hòu jūn chén qióng jí shē chǐ shí rén yǐ wéi róng
这句话大意是:三年五月,遣宗正卿石光赞以聘币一百五十床 迎于其第,出帝宴在礼万岁殿,所以赐予甚厚,君臣穷极奢侈,时人以为荣。
zài lǐ wèi rén yuē wú cǐ yī hūn qí fèi shí wàn
现代白话:在礼 谓人曰:“我此一婚,其费十万。
shí yī yuè xǐ yán xù zhèn bǎo yì
这句话大意是:”十一月,徙延煦镇保义。
zì yán xù wèi qí zhōu fáng yù shǐ ér yán bǎo dài wéi zhèng zhōu cì shǐ
这句话大意是:自延煦为齐州防御使,而延宝代为郑州刺史。
jí qì dān miè jìn chū dì yǔ tài hòu qiǎn yán xù yán bǎo jī jiàng biǎo yù xǐ jīn yìn yǐ guī qì dān ér yán bǎo shí yì wèi wēi xìn jūn jié dù shǐ yǐ
现代白话:及契丹灭晋,出帝与太后遣延煦、 延宝赍降表、玉玺、金印以归契丹,而延宝时亦为威信军节度使了。
qì dān de xǐ yǐ wèi zhì zuò fēi gōng yǔ qián shǐ suǒ chuán zhě yì mìng yán xù děng hái bào qiú zhēn xǐ
这句话大意是:契丹得玺,以 为制作非工,与前史所传者异,命延煦等还报求真玺。
chū dì yǐ zhuàng dá yuē qǐng lù wáng cóng kē zì fén yú luò yáng yù xǐ bù zhī suǒ zài yí yǐ fén zhī
这句话大意是:出帝以状答曰:“顷潞王从 珂自焚于洛阳,玉玺不知所在,疑已焚之。
xiān dì shòu mìng mìng yù gōng zhì cǐ xǐ zài wèi qún chén jiē zhī zhī
这句话大意是:先帝受命,命玉工制此玺,在位群臣皆 知之。
nǎi yǐ
这句话大意是:”乃已。
hòu yán xù děng cóng chū dì běi qiān bù zhī qí suǒ zhōng
这句话大意是:后延煦等从出帝北迁,不知其所终。
wū hū
这句话大意是:呜呼!
gǔ zhī bù xìng wú zi ér yǐ qí tóng zōng zhī zǐ wèi hòu zhě shèng rén xǔ zhī zhe zhī lǐ jīng ér bù huì yě
这句话大意是:古之不幸无子,而以其同宗之子为后者,圣人许之,著之《礼》经而不 讳也。
ér hòu shì lǘ yán bǐ lǐ zhī rén zé huì zhī huì zé bù shèng qí qī yǔ wěi yě
这句话大意是:而后世闾阎鄙俚之人则讳之,讳则不胜其欺与伪也。
gù qí gǒu tōu qiè qǔ yīng hái qiǎng bǎo huì qí fù mǔ ér zì qī yǐ wéi wǒ shēng zhī zǐ yuē bù rú cǐ zé bù néng de qí yī zhì jìn ài yú wǒ ér qí xīn bì èr yě
这句话大意是:故其苟偷窃取婴孩襁褓, 讳其父母,而自欺以为我生之子,曰:“不如此,则不能得其一志尽爱于我,而其 心必二也。
ér wèi qí zi zhě yì zì huì qí suǒ shēng ér jué qí tiān xìng zhī qīn fǎn shì yǐ wéi shū bó fù yǐ cǐ qī qí jiǔ zú ér luàn qí rén guǐ qīn shū zhī shǔ
这句话大意是:”而为其子者,亦自讳其所生,而绝其天性之亲,反视以为叔伯父,以 此欺其九族,而乱其人鬼亲疏之属。
fán wù shēng ér yǒu zhī wèi yǒu bù ài qí fù mǔ zhě
这句话大意是:凡物生而有知,未有不爱其父母者。
shǐ shì zi yě néng rěn ér zhēn jué qí tiān xìng yú céng qín shòu zhī bù ruò yě
这句话大意是:使是子也, 能忍而真绝其天性欤,曾禽兽之不若也。
shǐ qí bù rěn ér wài yáng jué zhī shì dà wěi yě
这句话大意是:使其不忍而外阳绝之,是大伪也。
fu lǘ yán bǐ lǐ zhī rén zhī lǜ yú shì zhě yì yǐ shēn yǐ
现代白话:夫闾阎 鄙俚之人之虑于事者,亦已深了!
rán ér gǒu qiè qī wěi bù kě yǐ wéi fǎ zhě xiǎo rén zhī shì yě
现代白话:然而苟窃欺伪不能够为法者,品行较差的人之事也。
wéi shèng rén zé bù rán yǐ wèi rén dào mò dà yú jì jué cǐ wàn shì zhī tōng zhì ér tiān xià zhī gōng xíng yě hé bì huì zāi
现代白话:惟圣 人则不然,以谓人道莫大于继绝,此万世之通制而天下之公行也,何必讳啊!
suǒ wèi zi zhě wèi yǒu bù yóu fù mǔ ér shēng zhě yě gù wéi rén hòu zhě bì yǒu suǒ shēng zhī fù yǒu suǒ hòu zhī fù cǐ lǐ zhī zì rán yě hé bì huì zāi
现代白话:所谓 子者,未有不由父母而生者也,故为人后者,必有所生之父,有所后之父,此理之 自然也,何必讳啊!
qí jiǎn yì míng bái bù gǒu bù qiè bù qī bù wěi kě yǐ wèi tōng zhì ér gōng xíng zhě shèng rén zhī fǎ yě
现代白话:其简易明白,不苟不窃,不欺不伪,能够为通制而公行者,圣 人之法也。
yòu yǐ wèi wéi rén zhī hòu zhě suǒ chéng zhòng gù jiā qí fú yǐ zhǎn
这句话大意是:又以谓为人之后者所承重,故加其服以斩。
ér bù jué qí suǒ shēng zhī qīn zhě tiān xìng zhī bù kě jué yě rán ér ēn yǒu qū yú yì gù jiàng qí fú yǐ qī
这句话大意是:而不绝其所生之亲者,天性 之不可绝也,然而恩有屈于义,故降其服以期。
fú wài wù yě kě yǐ jiàng ér fù mǔ zhī míng bù kě gǎi gù zhe yú jīng yuē wéi rén hòu zhě wèi qí fù mǔ bào
现代白话:服,外物也,能够降,而父母之名 不可改,故著于经曰:“为人后者,为其父母报。
zì sān dài yǐ lái yǒu tiān xià guó jiā zhě mò bù yòng zhī ér jìn shì bù yòng yě
这句话大意是:”自三代以来,有天下国家者莫 不用之,而晋氏不用也。
chū dì zhī yú jìng rú jué qí fù dào chén ér jué zhī fēi tè yǐ qí yì bù dàng lì bù dé yǐ ér jué zhī gài yì xí jiàn lǘ yán bǐ lǐ zhī suǒ wéi yě
这句话大意是:出帝之于敬儒,绝其父道,臣而爵之,非特以其义不当立, 不得已而绝之,盖亦习见闾阎鄙俚之所为也。
wǔ dài gān gē zéi luàn zhī shì yě lǐ yuè bēng huài sān gāng wǔ cháng zhī dào jué ér xiān wáng zhī zhì dù wén zhāng sǎo dì ér jǐn yú shì yǐ
现代白话:五代,干戈贼乱之世也,礼乐崩坏, 三纲五常之道绝,而先王之制度文章扫地而尽于是了!
rú hán shí yě jì ér fén zhǐ qián tiān zǐ ér wèi lǘ yán bǐ lǐ zhī shì zhě duō yǐ
现代白话:如寒食野祭而焚纸钱,天子 而为闾阎鄙俚之事者多了!
ér jìn shì qǐ yú yí dí yǐ cuàn nì ér dé tiān xià gāo zǔ yǐ yē lǜ dé guāng wèi fù ér chū dì yú dé guāng zé yǐ wéi zǔ ér chēng sūn yú qí suǒ shēng fù zé chén ér míng zhī shì qǐ kě yǐ rén lǐ zé zāi
现代白话:而晋氏起于夷狄,以篡逆而得天下,高祖以耶律德光为 父,而出帝于德光则以为祖而称孙,于其所生父则臣而名之,是岂能够人理责啊!