新五代史 · 欧阳修 · Chapter 26 of 74

列传·唐臣传第十四

PinyinModern Translation
Size

fú xí

这句话大意是:○符习。

fú xí zhào zhōu zhāo qìng rén yě

这句话大意是:符习,赵州昭庆人也。

shǎo shì zhào wáng wáng róng wèi jūn xiào zì jìn jiù zhào pò liáng jūn bǎi xiāng zhào cháng qiǎn xí jiàng bīng cóng jìn

这句话大意是:少事赵王王镕为军校,自晋救赵,破梁军柏乡,赵常遣 习将兵从晋。

jìn jūn dé shèng zhāng wén lǐ shì zhào wáng wáng róng shàng shū zhuāng zōng qiú xí guī zhào

这句话大意是:晋军德胜,张文礼弑赵王王镕,上书庄宗,求习归赵。

zhuāng zōng qiǎn zhī xí hào qì yuē chén shì jiā zhào shòu zhào wáng ēn wáng cháng yǐ yī jiàn yǔ chén shǐ zì xiào jīn wén wáng sǐ yù yǐ jiàn zì cái niàn zú wú yì qǐng jī zhào pò zéi bào wáng yuān

这句话大意是:庄宗遣之,习 号泣曰:“臣世家赵,受赵王恩,王尝以一剑与臣使自效,今闻王死,欲以剑自裁, 念卒无益,请击赵破贼,报王冤。

zhuāng zōng zhuàng zhī nǎi qiǎn yán bǎo shǐ jiàn táng děng zhù xí tǎo wén lǐ yǐ xí wèi zhèn zhōu bīng mǎ liú hòu

这句话大意是:”庄宗壮之,乃遣阎宝、史建瑭等助习讨文礼, 以习为镇州兵马留后。

xí gōng wén lǐ bù kè zhuāng zōng yòng tuó jiāng pò zhī

这句话大意是:习攻文礼不克,庄宗用佗将破之。

bài xí chéng dé jūn jié dù shǐ xí cí bù gǎn shòu nǎi yǐ xiāng wèi èr zhōu wèi yì níng jūn yǐ xí wèi jié dù shǐ xí cí yuē wèi bó liù zhōu bà wáng zhī fǔ yě bù yí fēn gē yǐ shì ruò yuàn shòu chén hé nán yī zhèn de zì gōng qǔ zhī

这句话大意是:拜习成德军节度使,习辞 不敢受,乃以相、卫二州为义宁军,以习为节度使,习辞曰:“魏博六州,霸王之 府也,不宜分割以示弱,愿授臣河南一镇,得自攻取之。

nǎi bài xí tiān píng jūn jié dù shǐ dōng nán miàn zhāo tǎo shǐ xí yì wèi cháng gōng qǔ

这句话大意是:”乃拜习天平军节度使、 东南面招讨使,习亦未尝攻取。

hòu xǐ zhèn ān guó yòu xǐ píng lú

这句话大意是:后徙镇安国,又徙平卢。

zhào zài lǐ zuò luàn qiǎn xí yǐ zhèn bīng tǎo zéi

这句话大意是:赵在礼作乱,遣习以镇兵讨贼。

xí wèi zhì wèi ér míng zōng bīng biàn xí bù gǎn jìn

这句话大意是:习未至魏,而明宗兵变,习不敢进。

míng zōng qiǎn rén zhāo zhī xí jiàn míng zōng yú zuò xiàn ér yǐ míng zōng jǔ bīng bù shùn qù jiù zhī yì wèi jué huò yàn wēi dài xí yuē zhǔ shàng suǒ shā zhě shí rén gōng jū qí sì fù hé yóu yù hu

这句话大意是:明宗遣人 招之,习见明宗于胙县,而以明宗举兵不顺,去就之意未决,霍彦威绐习曰:“主 上所杀者十人,公居其四,复何犹豫吗?

xí yì nǎi jué

这句话大意是:”习意乃决。

píng lú jiān jūn yáng xī wàng wén xí wèi míng zōng suǒ zhào nǎi yǐ bīng wéi xí jiā shǔ jiāng shā zhī

这句话大意是:平卢监军杨希望闻习为明宗 所召,乃以兵围习家属,将杀之。

zhǐ huī shǐ wáng gōng yǎn sù wèi xī wàng suǒ xìn dài xī wàng yuē nèi shì jìn zhōng cháo tíng zhū fǎn zhě jiā zú shú gǎn bù xiào mìng

这句话大意是:指挥使王公俨素为希望所信,绐希望曰:“内侍 尽忠朝廷,诛反者家族,孰敢不效命!

yi fēn bīng shǒu chéng yǐ yú wài biàn xí jiā bù zú lǜ yě

这句话大意是:宜分兵守城,以虞外变,习家不足虑也。

xī wàng xìn zhī nǎi xī fēn qí bīng shǒu chéng gōng yǎn yīn qín xī wàng zhǎn zhī xí jiā shǔ yóu shì huò miǎn

这句话大意是:” 希望信之,乃悉分其兵守城,公俨因擒希望斩之,习家属由是获免。

ér gōng yǎn xuān yán qīng rén bù biàn xí zhī yán jí bù yù xí fù lái yīn zì qiú wèi jié dù shǐ

这句话大意是:而公俨宣言青 人不便习之严急,不欲习复来,因自求为节度使。

míng zōng nǎi yǐ fáng zhī wēn dài xí zhèn píng lú bài gōng yǎn dēng zhōu cì shǐ

这句话大意是:明宗乃以房知温代习镇平卢,拜 公俨登州刺史。

gōng yǎn bù shí chéng mìng zhī wēn qín ér shā zhī

这句话大意是:公俨不时承命,知温擒而杀之。

xí fù zhèn tiān píng xǐ zhèn xuān wǔ

这句话大意是:习复镇天平,徙镇宣武。

xí sù wèi ān zhòng huì suǒ bú yuè xī qí zhǐ zhě shàng yán xí hòu liǎn biàn rén nǎi yǐ tài zi tài shī zhì shì guī zhāo qìng gù lǐ míng zōng yǐ qí zi lìng qiān wèi zhào zhōu cì shǐ yǐ fèng yǎng zhī

这句话大意是:习素为安重诲所不悦,希其旨者上言习厚敛汴人,乃以太子太师致仕,归昭庆 故里,明宗以其子令谦为赵州刺史以奉养之。

xí yǐ wú zuì yàng yàng shī zhí zòng liè jù yǐn yǐ zì yú

这句话大意是:习以无罪,怏怏失职,纵猎剧饮以自 娱。

jū suì yú zhòng fēng zú zèng tài shī

这句话大意是:居岁余,中风卒,赠太师。

xí èr zi lìng qiān méng

这句话大意是:习二子:令谦、蒙。

lìng qiān yǒu yǒng lì shàn qí shè yǐ fù rèn wèi jiāng guān zhì zhào zhōu cì shǐ yǒu shàn zhèng zú yú zhōu zhōu rén hào qì sòng zàng zhě shù qiān rén dāng shí hào wèi liáng cì shǐ

这句话大意是:令谦有勇力,善骑射,以父任为将,官至赵州刺史,有善 政,卒于州,州人号泣送葬者数千人,当时号为良刺史。

méng shǎo hǎo xué xìng gāng gěng wèi chéng dé jūn jié dù fù shǐ

这句话大意是:蒙少好学,性刚鲠,为成 德军节度副使。

hòu shì jìn guān zhì lǐ bù shì láng

这句话大意是:后事晋,官至礼部侍郎。

wū zhèn

这句话大意是:○乌震。

wū zhèn jì zhōu xìn dōu rén yě

这句话大意是:乌震,冀州信都人也。

shǎo shì zhào wáng wáng róng wèi jūn zú shāo yǐ gōng qiān bì xiào lì fú xí jūn

这句话大意是:少事赵王王镕为军卒,稍以功迁裨校,隶符习军。

xí cóng zhuāng zōng yú hé shàng ér róng wèi zhāng wén lǐ suǒ shì zhèn cóng xí tǎo wén lǐ ér jiā zài zhào wén lǐ zhí zhèn mǔ qī jí zi shí yú rén yǐ zhāo zhèn zhèn bù gù

这句话大意是:习从 庄宗于河上,而镕为张文礼所弑,震从习讨文礼,而家在赵,文礼执震母妻及子十 余人以招震,震不顾。

wén lǐ nǎi jiē duàn qí shǒu bí gē ér bù zhū zòng zhì xí jūn jūn zhōng jiē bù rěn zhèng shì

这句话大意是:文礼乃皆断其手鼻,割而不诛,纵至习军,军中皆不忍正视。

zhèn yī tòng ér zhǐ fèn jī zì lì shēn xiān shì zú

这句话大意是:震一恸而止,愤激自励,身先士卒。

jìn jūn gōng pò zhèn zhōu zhèn yǐ gōng bài cì shǐ lì shēn zhào èr zhōu

这句话大意是:晋军攻破镇州,震以功拜刺史,历深、赵二州。

zhèn wéi rén chún zhì shǎo hǎo xué tōng zuǒ shì chūn qiū xǐ zuò shī shàn shū

这句话大意是:震为人纯质,少好学,通《左氏春秋》,喜作诗,善书。

jí wèi cì shǐ yǐ lián píng wéi zhèng yǒu shēng qiān jì zhōu cì shǐ jiān běi miàn shuǐ lù zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:及为刺史,以廉平为政有 声,迁冀州刺史,兼北面水陆转运使。

míng zōng wén qí míng zhuó bài hé běi dào fù zhāo tǎo shǐ lǐng níng guó jūn jié dù shǐ dài fáng zhī wēn shù yú lú tái jūn

这句话大意是:明宗闻其名,擢拜河北道副招讨使,领宁国 军节度使,代房知温戍于卢台军。

shǐ zhì ér shù bīng lóng zhì děng zuò luàn jiàn shā zèng tài shī

这句话大意是:始至而戍兵龙晊等作乱,见杀,赠太师。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

zhōng xiào yǐ yì zé liǎng de wú jì yǐ yán zhī yǐ ruò wū zhèn zhě kě wèi zhōng hu

现代白话:忠孝以义则两得,我既已言之了,若乌震者,可谓忠吗?

shén yǐ zhèn zhī bù sī yě

现代白话:甚了,震之不 思也。

fu shí rén zhī lù ér rèn rén zhī shì shì yǒu rèn zhuān qí zé ér qí guó zhī lì hài yóu jǐ zhī wèi bù wéi wèi zhī suī lì yú guó ér yǒu hài yú qí qīn zhě yóu jiāng cí qí lù ér qù zhī

这句话大意是:夫食人之禄而任人之事,事有任,专其责,而其国之利害,由己之为不为, 为之虽利于国,而有害于其亲者,犹将辞其禄而去之。

shěn qí shì zhòng rén suǒ jiē kě wèi ér rèn bù zhuān jǐ yòu qí wèi yǔ bù wéi guó zhī lì hài bù xì yān zhě rú shì ér bù gù qí qīn suī bù yǐ wèi lì yóu yuē bù xiào kuàng yīn ér lì zhī hu

现代白话:矧其事众人所皆可为,而任 不专己,又其为与不为,国之利害不系呢者,如是而不顾其亲,虽不以为利,犹曰 不孝,况因而利之乎!

fu néng shì qí qīn yǐ xiào rán hòu néng shì qí jūn yǐ zhōng ruò wū zhèn zhě kě wèi dà bù xiào yǐ shàng hé yǒu yú zhōng zāi

现代白话:夫能事其亲以孝,然后能事其君以忠,若乌震者,可谓大不 孝了,尚何有于忠啊!

kǒng qiān

这句话大意是:○孔谦。

kǒng qiān wèi zhōu rén yě wèi wèi zhōu kǒng mù guān

这句话大意是:孔谦,魏州人也,为魏州孔目官。

wèi bó rù yú jìn zhuāng zōng yǐ wéi dù zhī shǐ

这句话大意是:魏博入于晋,庄宗以为度支使。

qiān wéi rén qín mǐn ér qīng qiǎo shàn shì rén zhuāng zōng jí qí zuǒ yòu jiē yuè zhī

这句话大意是:谦为人勤敏, 而倾巧善事人,庄宗及其左右皆悦之。

zì shǎo wèi lì gōng shū suàn pō zhī jīn gǔ jù liǎn zhī shì

这句话大意是:自少为吏,工书算,颇知金谷聚敛之事。

jìn yǔ liáng xiāng jù hé shàng shí yú nián dà xiǎo bǎi yú zhàn qiān diào fā gòng kuì wèi cháng quē fá suǒ yǐ chéng zhuāng zōng zhī yè zhě qiān zhī lì wèi duō rán mín yì bù shèng qí kǔ yě

这句话大意是:晋 与梁相拒河上十余年,大小百余战,谦调发供馈,未尝阙乏,所以成庄宗之业者, 谦之力为多,然民亦不胜其苦也。

zhuāng zōng chū jiàn dà hào qiān zì wèi dāng wèi zū yōng shǐ ér guō chóng tāo yòng wèi bó guān chá shǐ pàn guān zhāng xiàn wèi shǐ yǐ qiān wèi fù

这句话大意是:庄宗初建大号,谦自谓当为租庸使,而郭崇韬用魏博观察使判官张宪为使,以 谦为副。

qiān yǐ yàng yàng

这句话大意是:谦已怏怏。

jì ér zhuāng zōng miè liáng qiān cóng rù biàn wèi chóng tāo yuē yè běi dōu yě yi de zhòng rén zhèn zhī fēi zhāng xiàn bù kě

这句话大意是:既而庄宗灭梁,谦从入汴,谓崇韬曰:“邺,北都也,宜得重 人镇之,非张宪不可。

chóng tāo yǐ wéi rán yīn yǐ xiàn liú shǒu běi dōu ér yǐ zǎi xiàng dòu lú gé pàn zū yōng

这句话大意是:”崇韬以为然,因以宪留守北都,而以宰相豆卢革判租庸。

qiān yì shī wàng nǎi yīn qiú gé guò shī ér gé cháng yǐ shǒu shū jiǎ zū yōng qián shí wàn qiān yīn yǐ shū shì chóng tāo ér wēi xiè qí shì shǐ gé wén zhī

这句话大意是:谦益失望,乃阴求革过失,而革尝以手书假租庸钱十万,谦因以书示崇韬,而微泄 其事,使革闻之。

gé jù suì qiú jiě zhí yǐ ràng chóng tāo chóng tāo yì bù kěn dāng

这句话大意是:革惧,遂求解职以让崇韬,崇韬亦不肯当。

zhuāng zōng wèn shuí kě zhě

这句话大意是:庄宗问:“谁可者?

chóng tāo yuē kǒng qiān suī cháng yú jīn gǔ ér wù yì wèi kě jū dà rèn bù ruò fù yòng zhāng xiàn

这句话大意是:” 崇韬曰:“孔谦虽长于金谷,而物议未可居大任,不若复用张宪。

nǎi qù zhào xiàn

这句话大意是:”乃趣召宪。

xiàn wéi rén míng biàn rén pō jì zhī qiān yīn chéng jiàn wèi gé yuē zū yōng qián gǔ xī zài mù qián wěi yī xiǎo lì kě bàn

这句话大意是:宪 为人明辩,人颇忌之,谦因乘间谓革曰:“租庸钱谷,悉在目前,委一小吏可办。

yè dōu tiān xià zhī zhòng bù kě qīng yǐ rèn rén

这句话大意是:邺都天下之重,不可轻以任人。

gé yǐ yǔ chóng tāo chóng tāo ba xiàn bù zhào yǐ xìng táng yǐn wáng zhèng yán wèi zū yōng shǐ

这句话大意是:”革以语崇韬,崇韬罢宪不召,以兴唐尹王正言为 租庸使。

qiān yì fèn fèn yīn qiú jiě zhí

这句话大意是:谦益愤愤,因求解职。

zhuāng zōng nù qí bì shì yù tián zhī fǎ lài líng guān jǐng jìn jiù jiě zhī nǎi zhǐ

这句话大意是:庄宗怒其避事,欲寘之法,赖伶官景进救解之,乃 止。

yǐ ér zhèng yán bìng fēng bù rèn shì jǐng jìn shù yǐ wéi yán nǎi ba zhèng yán yǐ qiān wèi zū yōng shǐ cì fēng cái shàn guó gōng chén

这句话大意是:已而正言病风,不任事,景进数以为言,乃罢正言,以谦为租庸使,赐“丰财 赡国功臣”。

qiān wú tuó néng zhí yǐ jù liǎn wéi shì

这句话大意是:谦无佗能,直以聚敛为事。

zhuāng zōng chū jí wèi tuī ēn tiān xià chú bǎi xìng tián zū fàng zhū chǎng wù kè lì qiàn fù zhě qiān xī wéi zhào dū lǐ

这句话大意是:庄宗初即位,推恩天下,除百姓田租,放诸场务课 利欠负者,谦悉违诏督理。

gù shì guān chá shǐ suǒ zhì shǔ zhōu shì jiē bù dé duó dá shàng suǒ fù diào yì xià guān chá shǐ xíng zhī

这句话大意是:故事:观察使所治属州事,皆不得夺达,上所赋调,亦 下观察使行之。

ér qiān zhí yǐ zū yōng tiè diào fā zhū zhōu bù guān guān chá guān chá shǐ jiāo zhāng lùn lǐ yǐ wèi zhì chì bù xià zhī jùn cì shǐ bù zhuān zòu shì táng zhì yě

这句话大意是:而谦直以租庸帖调发诸州,不关观察,观察使交章论理,以谓: “制敕不下支郡,刺史不专奏事,唐制也。

zū yōng zhí tiē yán wěi liáng zhī bì bù kě wéi fǎ

这句话大意是:租庸直帖,沿伪梁之弊,不可为法。

jīn táng yùn zhōng xīng yuàn hái jiù zhì

这句话大意是:今 唐运中兴,愿还旧制。

zhào cóng qí qǐng ér qiān bù fèng zhào zú xíng zhí tiē

这句话大意是:”诏从其请,而谦不奉诏,卒行直帖。

yòu qǐng jiǎn bǎi guān fèng qián shěng ba jié dù guān chá pàn guān tuī guān děng yuán shù

这句话大意是:又请减百官俸钱,省 罢节度观察判官、推官等员数。

yǐ zhì zhāng sāi tiān xià shān gǔ jìng lù jìn zhǐ xíng rén yǐ shōu shāng lǚ zhēng suàn

这句话大意是:以至鄣塞天下山谷径路,禁止行人,以收商旅征算;。

qiǎn dà chéng guān fàng zhū yáng chái tàn zhàn bì rén hù

这句话大意是:遣大程官放猪羊柴炭,占庇人户;。

gēng zhì kuò tián gān chǐ

这句话大意是:更制括田竿尺;。

jǐn lǜ zhōu shǐ gōng xiè qián

这句话大意是:尽率州使公廨钱。

yóu shì tiān xià jiē yuàn kǔ zhī

这句话大意是:由是天下皆怨 苦之。

míng zōng lì xià zhào bào qiān zuì zhǎn yú luò shì jí mò qí jiā

这句话大意是:明宗立,下诏暴谦罪,斩于洛市,籍没其家。

suì ba zū yōng shǐ é fēn yán tiě dù zhī hù bù wèi sān sī

这句话大意是:遂罢租庸使额,分盐铁、度支、 户部为三司。

zhāng yán lǎng

这句话大意是:○张延朗。

zhāng yán lǎng biàn zhōu kāi fēng rén yě

这句话大意是:张延朗,汴州开封人也。

shì liáng yǐ zū yōng lì wèi yùn zhōu liáng liào shǐ

这句话大意是:事梁,以租庸吏为郓州粮料使。

míng zōng kè yùn zhōu de yán lǎng fù yǐ wéi liáng liào shǐ hòu xǐ zhèn xuān wǔ chéng dé yǐ wéi yuán cóng kǒng mù guān

这句话大意是:明宗克郓州,得延朗, 复以为粮料使,后徙镇宣武、成德,以为元从孔目官。

míng zōng jí wèi wèi zhuāng zhái shǐ xuān huī běi yuàn shǐ zhōng wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:明宗即位,为庄宅使、宣徽 北院使、忠武军节度使。

cháng xīng yuán nián bài sān sī shǐ

这句话大意是:长兴元年,拜三司使。

táng zhì hù bù dù zhī yǐ běn sī láng zhōng shì láng pàn qí shì ér yǒu yán tiě zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:唐制:户部度支以本司郎中、侍郎 判其事,而有盐铁转运使。

qí hòu yòng bīng yǐ guó jì wéi zhòng suì yǐ zǎi xiàng lǐng qí zhí

这句话大意是:其后用兵,以国计为重,遂以宰相领其职。

qián fú yǐ hòu tiān xià sāng luàn guó yòng yù kōng shǐ zhì zū yōng shǐ yòng bīng wú cháng suí shí diào liǎn bīng ba zé zhǐ

这句话大意是:干符已后, 天下丧乱,国用愈空,始置租庸使,用兵无常,随时调敛,兵罢则止。

liáng xìng shǐ zhì zū yōng shǐ lǐng tiān xià qián gǔ fèi yán tiě hù bù dù zhī zhī guān

这句话大意是:梁兴,始置 租庸使,领天下钱谷,废盐铁、户部、度支之官。

zhuāng zōng miè liáng yīn ér bù gǎi

这句话大意是:庄宗灭梁,因而不改。

míng zōng rù lì zhū zū yōng shǐ kǒng qiān ér fèi qí shǐ zhí yǐ dà chén yī rén pàn hù bù dù zhī yán tiě hào yuē pàn sān sī

这句话大意是:明宗入立, 诛租庸使孔谦而废其使职,以大臣一人判户部、度支、盐铁,号曰判三司。

yán lǎng yīn qǐng zhì sān sī shǐ shì xià zhōng shū

这句话大意是:延朗因 请置三司使,事下中书。

zhōng shū yòng táng gù shì bài yán lǎng tè jìn gōng bù shàng shū chōng zhū dào yán tiě zhuǎn yùn děng shǐ jiān pàn hù bù dù zhī shì

这句话大意是:中书用唐故事,拜延朗特进、工部尚书,充诸道盐铁转运 等使,兼判户部度支事。

zhào yǐ yán lǎng chōng sān sī shǐ bān zài xuān huī shǐ xià

这句话大意是:诏以延朗充三司使,班在宣徽使下。

sān sī zhì shǐ zì cǐ shǐ

这句话大意是:三司置使自此始。

yán lǎng hào wèi yǒu xīn jì yǐ sān sī wéi jǐ rèn ér tiān xià qián gǔ yì wú suǒ jiàn míng

这句话大意是:延朗号为有心计,以三司为己任,而天下钱谷亦无所建明。

míng zōng cháng chū yóu xìng zhào yán lǎng gòng shí yán lǎng bù zhì fù shǐ zhě bào yuē sān sī shì máng wú xiá

这句话大意是:明宗常出游幸,召 延朗共食,延朗不至,附使者报曰:“三司事忙,无暇。

wén zhě xiào zhī

这句话大意是:”闻者笑之。

lì tài níng xióng wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:历泰宁、雄 武军节度使。

fèi dì yǐ wéi lì bù shàng shū jiān zhōng shū mén xià píng zhāng shì pàn sān sī

这句话大意是:废帝以为吏部尚书兼中书门下平章事,判三司。

jìn gāo zǔ yǒu yì zhì sān sī cái huò zài tài yuán zhě yán lǎng xī diào qǔ zhī gāo zǔ shēn yǐ wéi hèn

这句话大意是:晋高祖有异志,三司财货在太原者,延朗悉调取之,高祖深以为恨。

jìn bīng qǐ fèi dì yù qīn zhēng ér xīn wèi gāo zǔ chí yí bù jué yán lǎng yǔ liú yán lǎng děng quàn dì bì xíng

这句话大意是:晋兵起, 废帝欲亲征,而心畏高祖,迟疑不决,延朗与刘延朗等劝帝必行。

yán lǎng jí zhū dào mín wèi dīng jí kuò qí mǎ dīng mǎ wèi zhì jìn bīng rù jīng shī gāo zǔ de yán lǎng shā zhī

这句话大意是:延朗籍诸道民为 丁及括其马,丁马未至,晋兵入京师,高祖得延朗,杀之。

li yán

这句话大意是:○李严。

li yán yōu zhōu rén yě chū míng ràng kūn

这句话大意是:李严,幽州人也,初名让坤。

shì liú shǒu guāng wèi cì shǐ hòu shì zhuāng zōng wèi kè shěng shǐ

这句话大意是:事刘守光为刺史,后事庄宗为客省使。

yán wéi rén míng mǐn duō yì néng xí qí shè pō zhī shū ér biàn

这句话大意是:严为人明 敏多艺能,习骑射,颇知书而辩。

tóng guāng sān nián shǐ yú shǔ wèi wáng yǎn chén táng xīng fù gōng dé zhī shèng yīn cí qīng liàng shǔ rén tīng zhī jiē sǒng dòng

这句话大意是:同光三年,使于蜀,为王衍陈唐兴复功德之盛, 音辞清亮,蜀人听之皆竦动。

yǎn shū mì shǐ sòng guāng sì zhào yán zhì jiǔ cóng róng wèn zhōng guó shì

这句话大意是:衍枢密使宋光嗣召严置酒,从容问中国事。

yán duì yuē qián nián tiān zǐ jiàn dà hào yú yè gōng zì yùn qū biàn dìng tiān xià bù xún rì ér liáng zhī jiàng bīng yóu sān shí wàn dōng jiān yú hǎi xī jí gān liáng běi shè yōu líng nán yú mǐn lǐng sì fāng wàn lǐ mò bù chén qiè

这句话大意是:严对曰: “前年天子建大号于邺宫,自郓趋汴,定天下不旬日,而梁之降兵犹三十万,东渐 于海,西极甘凉,北慑幽陵,南逾闽岭,四方万里,莫不臣妾。

ér huái nán yáng shì chéng lěi shì zhī qiáng fèng xiáng li gōng shì xiān cháo zhī jiù jiē qiǎn zi rù shì qǐ shǒu chēng fān

这句话大意是:而淮南杨氏承累世 之强,凤翔李公恃先朝之旧,皆遣子入侍,稽首称籓。

zhì jīng hú wú yuè xiū gòng fù xiào zhēn qí yuàn zì bǐ yú liè jùn zhě zhì wú xū yuè

这句话大意是:至荆、湖、吴越,修贡赋, 效珍奇,愿自比于列郡者,至无虚月。

tiān zǐ fāng huái zhī yǐ dé ér zhèn zhī yǐ wēi tiān xià zhī shì bù dé bù yī yě

这句话大意是:天子方怀之以德,而震之以威,天下之势, 不得不一也。

guāng sì yuē jīng hú wú yuè fēi wú suǒ zhī ruò fèng xiáng zé shǔ zhī yīn qīn yě qí rén fǎn fù qí kě xìn hu

现代白话:”光嗣曰:“荆、湖、吴越非我所知,若凤翔则蜀之姻亲也,其人反 覆,其可信吗?

yòu wén qì dān rì yì qiáng shèng dà guó qí kě wú lǜ hu

这句话大意是:又闻契丹日益强盛,大国其可无虑吗?

yán yuē qì dān zhī qiáng shú yǔ wěi liáng

这句话大意是:”严曰:“契丹之强,孰与 伪梁?

guāng sì yuē bǐ liáng chà liè ěr

现代白话:”光嗣曰:“比梁差劣你!

yán yuē táng miè liáng rú lā xiǔ kuàng qí bù jí hu

这句话大意是:”严曰:“唐灭梁如拉朽,况其不及乎!

táng bīng bù tiān xià fā yī zhèn zhī zhòng kě yǐ miè lǔ shǐ wú lèi

现代白话:唐兵布 天下,发一镇之众,能够灭虏使无类。

rán ér tiān shēng sì yí bù zài jiǔ zhōu zhī nèi zì qián gǔ wáng zhě jiē cún ér bù lùn gài bù yù qióng bīng dú wǔ yě

这句话大意是:然而天生四夷,不在九州之内,自前古王者, 皆存而不论,盖不欲穷兵黩武也。

shǔ rén wén yán yìng duì yù yì qí zhī

这句话大意是:”蜀人闻严应对,愈益奇之。

shì shí shǔ zhī jūn chén jiē yōng àn ér shì xiǎn zì ān qióng jí shē jiàn

这句话大意是:是时,蜀之君臣皆庸暗,而恃险自安,穷极奢僭。

yán zì shǔ hái jù yán kě qǔ zhī zhuàng

这句话大意是:严自蜀还,具言可取之状。

chū zhuāng zōng qiǎn yán yǐ míng mǎ rù shǔ shì zhēn qí yǐ chōng hòu gōng ér shǔ fǎ yán jìn yǐ qí huò chū jiàn mén qí fēi qí wù ér chū zhě míng yuē rù cǎo wù yóu shì yán wú suǒ de ér hái wéi de jīn èr bǎi liǎng dì yī máo bù zhī lèi

这句话大意是:初,庄宗遣严以名马入蜀,市珍奇以充后宫,而蜀法严禁以奇货出剑门,其非奇物 而出者,名曰“入草物”,由是严无所得而还,惟得金二百两、地衣、毛布之类。

zhuāng zōng wén zhī dà nù yuē wù guī zhōng guó wèi zhī rù cǎo wáng yǎn qí néng miǎn wèi rù cǎo rén hu

这句话大意是:庄宗闻之,大怒曰:“物归中国,谓之‘入草’,王衍其能免为‘入草人’吗?

yú shì jué yì fá shǔ

这句话大意是:” 于是决议伐蜀。

dōng wèi wáng jì jí xi fá yǐ yán wèi sān chuān zhāo tǎo shǐ yǔ kāng yán xiào yǐ bīng wǔ qiān xiān xíng suǒ guò zhōu xiàn jiē yíng jiàng

这句话大意是:冬,魏王继岌西伐,以严为三川招讨使,与康延孝以兵五千先行,所过州县皆 迎降。

yán xiào zhì hàn zhōu wáng yǎn gào yuē de li yán lái jí jiàng

这句话大意是:延孝至汉州,王衍告曰:“得李严来即降。

zhòng jiē yǐ fá shǔ zhī móu zì yán shǐ ér yǎn yuàn yán shēn bù yí wǎng

这句话大意是:”众皆以伐蜀之谋自严始,而衍 怨严深,不宜往。

yán wén zhī xǐ jí chí qí rù yì zhōu

这句话大意是:严闻之喜,即驰骑入益州。

yǎn jiàn yán yǐ qī mǔ wèi tuō jí rì yǐ shǔ jiàng

这句话大意是:衍见严,以妻母为托,即日以蜀降。

yán hái míng zōng yǐ wéi sì zhōu fáng yù shǐ kè shěng shǐ rú gù

这句话大意是:严还,明宗以为泗州防御使,客省使如故。

qí hòu mèng zhī xiáng qū qiáng yú shǔ ān zhòng huì shāo cái yì zhī sī yǒu yǐ zhì zhī xiáng zhě yán nǎi qiú wèi xi chuān bīng mǎ dōu jiān

这句话大意是:其后孟知祥屈强于蜀,安重诲稍裁抑之,思有以制知祥者,严乃求为西川兵马 都监。

jiāng xíng qí mǔ yuē rǔ qián qǐ pò shǔ zhī móu jīn xíng qí yǐ sǐ bào shǔ rén yǐ

现代白话:将行,其母曰:“你前启破蜀之谋,今行,其以死报蜀人了!

yán bù tīng

这句话大意是:”严不听。

chū yán yǔ zhī xiáng tóng shì zhuāng zōng shí zhī xiáng wèi zhōng mén shǐ yán cháng yǒu guò zhuāng zōng nù shén mìng zhǎn zhī zhī xiáng jiè xíng xíng zhě shǎo huǎn rù bái zhuāng zōng yuē yán xiǎo guò bù yí yǐ xǐ nù shā rén kǒng shī shì dà fū xīn

这句话大意是:初, 严与知祥同事庄宗,时知祥为中门使,严尝有过,庄宗怒甚,命斩之,知祥戒行刑 者少缓,入白庄宗曰:“严小过,不宜以喜怒杀人,恐失士大夫心。

zhuāng zōng nù shāo jiě mìng zhī xiáng jiān chī yán èr shí ér shì zhī

这句话大意是:”庄宗怒稍解, 命知祥监笞严二十而释之。

zhī xiáng suī yǔ yán yǒu jiù ēn ér è qí lái

这句话大意是:知祥虽与严有旧恩,而恶其来。

shǔ rén wén yán lái yì jiē è zhī

这句话大意是:蜀人闻严来,亦皆恶之。

yán zhì zhī xiáng zhì jiǔ cóng róng wèn yán yuē cháo tíng yǐ gōng lái yá

这句话大意是:严至,知祥置酒从容问严曰:“朝廷以公来邪?

gōng yì zì yù lái yá

这句话大意是:公意自欲来邪?

yán yuē jūn mìng yě

这句话大意是:”严曰:“君命也。

zhī xiáng fā nù yuē tiān xià fān zhèn jiē wú jiān jūn ān dé ěr dú lái cǐ

现代白话:” 知祥发怒曰:“天下籓镇皆无监军,安得你独来此?

cǐ nǎi rú zǐ yíng huò cháo tíng ěr

现代白话:此乃孺子荧惑朝廷你!

jí qín zhǎn zhī míng zōng bù néng jí yě zhī xiáng yóu cǐ suì fǎn

这句话大意是:”即擒 斩之,明宗不能诘也,知祥由此遂反。

li rén ju

这句话大意是:○李仁矩。

li rén ju bù zhī qí shì jiā

这句话大意是:李仁矩,不知其世家。

shǎo shì míng zōng wèi kè jiāng míng zōng jí wèi yǐ wéi kè shěng shǐ zuǒ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:少事明宗为客将,明宗即位,以为客省使、左卫大将军。

míng zōng sì tiān nán jiāo dōng xi chuān dāng jìn zhù lǐ qián shǐ rén ju qù zhī

这句话大意是:明宗祀天南郊,东、西川当进助礼钱,使仁矩趣之。

rén ju shì ēn jiāo zì jiàn fān chén bù yǐ lǐ

这句话大意是:仁矩恃恩骄恣,见籓臣不以礼。

dōng chuān jié dù shǐ dǒng zhāng zhì jiǔ zhào rén ju rén ju cí zuì bù wǎng yú chuán shè yǔ chàng jì yǐn

这句话大意是:东川节度使董璋置酒召仁矩,仁矩辞醉不往,于传舍与倡妓饮。

zhāng nù lǜ yá bīng lòu rèn zhī chuán shè rén ju huáng kǒng bù wà ér xuē zǒu tíng zhōng zhāng zé zhī yuē ěr yǐ xī chuān néng zhǎn li yán wèi wǒ dú bù néng zhǎn ěr yá

现代白话:璋怒,率衙兵露刃 之传舍,仁矩惶恐,不袜而靴走庭中,璋责之曰:“你以西川能斩李严,谓我独不 能斩你邪!

gù zuǒ yòu qiān chū zhǎn zhī

这句话大意是:”顾左右牵出斩之。

rén ju tì qì bài fú xiè zuì nǎi zhǐ

这句话大意是:仁矩涕泣拜伏谢罪,乃止。

míng rì zhāng zhì jiǔ zhào rén ju jiàn qí qī zǐ yǐ hòu xiè zhī

这句话大意是:明日,璋置酒召仁矩, 见其妻子,以厚谢之。

rén ju hái yán zhāng bì fǎn

这句话大意是:仁矩还,言璋必反。

rén ju sù wèi ān zhòng huì suǒ qīn xìn zì zhāng yǒu yì zhì zhòng huì sī yǒu yǐ zhì zhī nǎi fēn dōng chuān zhī láng zhōu wèi bǎo níng jūn yǐ rén ju wèi jié dù shǐ qiǎn yáo hóng jiàng bīng shù zhī

这句话大意是:仁矩素为安重诲所亲信,自璋有异志, 重诲思有以制之,乃分东川之阆州为保宁军,以仁矩为节度使,遣姚洪将兵戍之。

zhāng yǐ shū zhì jīng shī gào qí zi guāng yè yuē cháo tíng gē wǒ zhī jùn fēn jiàn jié máo yòu yǐ bīng shù zhī shì jiāng shā wǒ yě

这句话大意是:璋以书至京师告其子光业曰:“朝廷割我支郡,分建节髦,又以兵戍之,是将杀我 也。

ruò táng fù qiǎn yī qí rù xié gǔ wú fǎn bì yǐ

现代白话:若唐复遣一骑入斜谷,我反必了!

yǔ rǔ zì cǐ ér jué

现代白话:与你自此而决。

guāng yè sī yǐ shū shì shū mì chéng zhǐ li qián huī shǐ bái zhòng huì zhòng huì bù xǐng

这句话大意是:”光业私以书示枢密承旨李 虔徽,使白重诲,重诲不省。

rén ju zhì zhèn cì zhāng dòng jìng bì yǐ wén zhāng yì yí jù suì jué fǎn

这句话大意是:仁矩至镇,伺璋动静必以闻,璋益疑惧,遂决反。

zhòng huì yòu qiǎn xún xián yì jiàng bīng yì shù láng zhōu guāng yè jí yán yǐ wéi bù kě zhòng huì bù tīng

这句话大意是:重 诲又遣荀咸乂将兵益戍阆州,光业亟言以为不可,重诲不听。

xián yì wèi zhì zhāng yǐ fǎn gōng láng zhōu rén ju zhào jiàng xiào wèn cè jiē yuē zhāng yǒu èr xīn jiǔ yǐ cháng yǐ lì dàn wú bīng bīng wèi kě yòng ér zéi fēng fāng ruì yi jiān bì yǐ cuò zhī

现代白话:咸乂未至,璋已反, 攻阆州,仁矩召将校问策,皆曰:“璋有二心久了,常以利啖我兵,兵未可用,而 贼锋方锐,宜坚壁以挫之。

shǒu xún rì dà jūn bì zhì zéi dāng zì tuì

这句话大意是:守旬日,大军必至,贼当自退。

rén ju yuē shǔ nuò ān néng dāng wǒ jīng ruì zhī shī

这句话大意是:”仁矩曰:“蜀懦,安 能当我精锐之师!

jí qū zhī chū zhàn bīng wèi jiāo ér kuì rén ju bèi qín bìng qí jiā shǔ jiē jiàn shā

这句话大意是:”即驱之出战,兵未交而溃,仁矩被擒,并其家属皆见杀。

máo zhāng

这句话大意是:○毛璋。

máo zhāng cāng zhōu rén yě

这句话大意是:毛璋,沧州人也。

liáng mò dài sī yuǎn wèi héng hǎi jūn jié dù shǐ zhāng shì sī yuǎn wèi jūn xiào

这句话大意是:梁末,戴思远为横海军节度使,璋事思远为军校。

jìn yǐ xià wèi bó sī yuǎn qì cāng zhōu chū bēn zhāng yǐ cāng zhōu jiàng jìn yǐ gōng wèi bèi zhōu cì shǐ

这句话大意是:晋已下魏 博,思远弃沧州出奔,璋以沧州降晋,以功为贝州刺史。

zhāng wéi rén yǒu dǎn yǒng zì jìn yǔ liáng xiāng jù hé shàng zhāng lèi zhàn yǒu gōng

这句话大意是:璋为人有胆勇,自晋与梁 相拒河上,璋累战有功。

zhuāng zōng miè liáng bài zhāng huá zhōu jié dù shǐ

这句话大意是:庄宗灭梁,拜璋华州节度使。

zài zhèn duō bù fǎ yì zhě yí qí yǒu yì zhì nǎi xǐ zhāng zhèn zhāo yì

这句话大意是:在镇多不法,议者疑其有异 志,乃徙璋镇昭义。

zhāng chū yù jù mìng qí pàn guān biān wèi qiē jiàn yù zhī nǎi tīng mìng

这句话大意是:璋初欲拒命,其判官边蔚切谏谕之,乃听命。

zhāng lèi lì fān zhèn yòu zài huá zhōu de wèi wáng jì jí fá shǔ yú zī jì fù ér jiāo yì wèi yín chǐ

这句话大意是:璋累历籓镇,又 在华州得魏王继岌伐蜀余赀,既富而骄,益为淫侈。

cháng fú zhě páo yǐn jiǔ shǐ qí suǒ de shǔ nú wèi wáng yǎn gōng zhōng zhī xì yú qián

这句话大意是:尝服赭袍饮酒,使其所得蜀奴 为王衍宫中之戏于前。

míng zōng wén ér è zhī zhào wèi jīn wú shàng jiàng jūn

现代白话:明宗闻而恶之,召为金我上将军。

dōng chuān dǒng zhāng shàng shū yán zhāng qiǎn zi tíng yūn chí shū wǎng xi chuān yí qí yǒu jiān

这句话大意是:东川董璋上书言璋遣子廷 赟持书往西川,疑其有奸。

míng zōng nǎi qiǎn rén zhuī huán tíng yūn bìng zhāng xià yù shǐ yù

这句话大意是:明宗乃遣人追还廷赟,并璋下御史狱。

tíng yūn kuǎn chēng shí zhāng jiǎ zi yǒu shū fù zài shǔ yù wǎng shěng zhī ér wú sī shū

这句话大意是:廷赟款称实璋假 子,有叔父在蜀,欲往省之,而无私书。

zhāng wú zuì míng yǒu sī yì zhāng qián rèn fān zhèn yīn chù yì tú jí chù bān háng bù shèn xíng zhǐ

这句话大意是:璋无罪名,有司议:“璋前任籓镇,阴畜 异图,及处班行,不慎行止。

nǎi tíng zhāng jiàn rèn guān lēi hái sī dì

这句话大意是:”乃停璋见任官,勒还私第。

chū tíng yūn zhī shǔ yǔ qí kè zhào yán zuò jù jí zhào xià yù yán zuò duō jùn zhāng yīn shì yù yán zhī zhāng xǔ yán zuò zhòng lù yǐ miè kǒu

这句话大意是:初,廷赟之蜀,与其客赵延祚俱,及召下狱,延祚多捃璋阴事欲言之,璋许延 祚重赂以灭口。

jì chū ér zhài lù yú zhāng bù yǔ yán zuò nǎi yì tái zì yán bìng zhāng fù xià yù jū zhī wú zhuàng

这句话大意是:既出而责赂于璋,不与,延祚乃诣台自言,并璋复下狱,鞫之无状。

zhōng chéng lǚ mèng qí yì yuē zhāng qián jīng tuī hé yǐ méng zhāo xuě ér yán zuò yǐ zhài lù zhī gù fù jiā zhī luó

这句话大意是:中丞吕梦奇议曰:“璋前经推劾,已蒙昭雪,而延祚以责赂之故,复加织罗。

nǎi shāo yòu zhāng

这句话大意是:”乃 稍宥璋。

zhāng kuǎn shàng yǒu gào zhě yán mèng qí shòu lù ér hé yù bù jìn nǎi yí jūn xún yù

这句话大意是:璋款上,有告者言梦奇受赂而劾狱不尽,乃移军巡狱。

yù lì xī zhǐ duàn liàn qí shì zhāng jù fú xǔ lù yán zuò ér wèi yǔ cháng yǐ mǎ jiè mèng qí ér wú shòu lù

这句话大意是:狱吏希旨,锻炼其 事,璋具伏:许赂延祚而未与,尝以马借梦奇而无受赂。

zhāng zuò cháng liú rú zhōu yǐ ér lìng suǒ zài cì zì jìn

这句话大意是:璋坐长流儒州,已而令所 在赐自尽。

✦ You read 列传·唐臣传第十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.