新五代史 · 欧阳修 · Chapter 27 of 74

列传·唐臣传第十五

PinyinModern Translation
Size

zhū hóng zhāo féng fù

这句话大意是:○朱弘昭 冯附。

zhū hóng zhāo tài yuán rén yě

这句话大意是:朱弘昭,太原人也。

shǎo shì míng zōng wèi kè jiāng míng zōng jí wèi wéi wén sī shǐ

这句话大意是:少事明宗为客将,明宗即位,为文思使。

yǔ ān zhòng huì yǒu xì gù cháng shǐ yú wài

这句话大意是:与安重诲有隙, 故常使于外。

dǒng zhāng wèi dōng chuān jié dù shǐ nǎi yǐ hóng zhāo wèi fù shǐ

这句话大意是:董璋为东川节度使,乃以弘昭为副使。

xi chuān mèng zhī xiáng shā qí jiān jūn li yán hóng zhāo dà jù qiú hái jīng shī zhāng bù xǔ suì xiāng cāi jì hóng zhāo yì kāi huái dài zhī bù yí zhāng pō zhòng qí wéi rén

这句话大意是:西川孟知祥杀其监军李严,弘 昭大惧,求还京师,璋不许,遂相猜忌,弘昭益开怀待之不疑,璋颇重其为人。

hòu zhāng yǒu jūn shì qiǎn hóng zhāo rù cháo hóng zhāo nǎi miǎn

这句话大意是:后 璋有军事,遣弘昭入朝,弘昭乃免。

qiān zuǒ wèi dà jiàng jūn nèi kè shěng shǐ xuān huī nán yuàn shǐ fèng xiáng jié dù shǐ

这句话大意是:迁左卫大将军内客省使、宣徽南院使、凤翔节 度使。

mèng zhī xiáng fǎn shí jìng táng fá shǔ jiǔ wú gōng míng zōng qiǎn ān zhòng huì dū jūn

这句话大意是:孟知祥反,石敬瑭伐蜀,久无功,明宗遣安重诲督军。

shì shí zhòng huì yǐ yǒu jiàn

这句话大意是:是时重诲已有间。

zhòng huì zhì fèng xiáng hóng zhāo yíng yè lǐ shén gōng yán zhòng huì yú jiā shǐ qí qī qiè shì yǐn shí

这句话大意是:重 诲至凤翔,弘昭迎谒,礼甚恭,延重诲于家,使其妻妾侍饮食。

zhòng huì yǐ hóng zhāo hòu jǐ jiǔ hān jù yán méng tiān zǐ hòu ēn ér suǒ yǐ chán jiān zhī duān yīn qì xià

这句话大意是:重诲以弘昭厚己, 酒酣,具言蒙天子厚恩,而所以谗间之端,因泣下。

hóng zhāo jí zòu yán zhòng huì yuàn wàng yòu yīn qiǎn rén chí gào jìng táng shǐ jù zhòng huì

这句话大意是:弘昭即奏言重诲怨望,又阴遣 人驰告敬瑭,使拒重诲。

huì jìng táng yǐ liáng xiǎng bù jì jù shāo yíng fǎn jūn

这句话大意是:会敬瑭以粮饷不继,遽烧营返军。

zhòng huì yì yǐ bèi chán zhào hái guò fèng xiáng hóng zhāo bì mén bù nà zhòng huì yóu cǐ dé zuì sǐ

这句话大意是:重诲亦以被谗召还,过 凤翔,弘昭闭门不纳,重诲由此得罪死。

shū mì shǐ fàn yán guāng yóu è hóng zhāo wéi rén ba wèi zuǒ wǔ wèi shàng jiàng jūn xuān huī nán yuàn shǐ

这句话大意是:枢密使范延光尤恶弘昭为人,罢为左武卫 上将军、宣徽南院使。

jiǔ zhī wéi shān nán dōng dào jié dù shǐ

这句话大意是:久之,为山南东道节度使。

shì shí míng zōng yǐ bìng ér qín wáng cóng róng huò qǐ yǒu duān táng zhū dà chén jiē yù yǐn qù yǐ bì huò

这句话大意是:是时,明宗已病,而秦王从荣祸 起有端,唐诸大臣皆欲引去以避祸。

shū mì shǐ fàn yán guāng zhào yán shòu rì xī gèng jiàn tì qì qiú qù míng zōng nù ér bù xǔ

这句话大意是:枢密使范延光、赵延寿日夕更见,涕泣求去, 明宗怒而不许。

yán shòu shǐ qí qī xīng píng gōng zhǔ rù yán yú zhōng yán guāng yì yīn mèng hàn qióng wáng shū fēi jìn shuō gù jiē de ba

这句话大意是:延寿使其妻兴平公主入言于中,延光亦因孟汉琼、王淑妃进说,故 皆得罢。

yǐ hóng zhāo jí féng yūn dài yán shòu yán guāng hóng zhāo rù jiàn cí yuē chén sī yǎng zhī cái bù zú dāng dà rèn

这句话大意是:以弘昭及冯赟代延寿、延光,弘昭入见,辞曰:“臣厮养之才,不足当大 任。

míng zōng huà zhī yuē gōng děng jiē bù yù zài wú mù qián yá

现代白话:”明宗叱之曰:“公等皆不欲在我目前邪?

wú yǎng gōng děng ān yòng

现代白话:我养公等安用!

hóng zhāo huáng kǒng nǎi shì shì

这句话大意是:”弘昭惶恐,乃视 事。

féng yūn zhě yì tài yuán rén yě

这句话大意是:冯赟者,亦太原人也。

qí fù zhāng shì míng zōng wèi hūn zhě

这句话大意是:其父璋,事明宗为阍者。

yūn wèi r shí yǐ tōng xiá wèi míng zōng suǒ ài

这句话大意是:赟为儿时,以通黠为明宗所爱。

míng zōng wèi jié dù shǐ yǐ yūn wèi jìn zòu guān

这句话大意是:明宗为节度使,以赟为进奏官。

míng zōng jí wèi jí wéi kè shěng shǐ xuān huī běi yuàn shǐ

这句话大意是:明宗即位,即为客省使、宣徽北院使。

lì hé dōng zhōng wǔ jié dù shǐ sān sī shǐ

这句话大意是:历河东忠武 节度使、三司使。

míng zōng bìng shén dà chén xī fù jìn jiàn ér mèng hàn qióng wáng shū fēi yòng shì hóng zhāo jí yūn bìng zhǎng jī wù yú zhōng dà shì jiē jué cǐ sì rén

这句话大意是:明宗病甚,大臣稀复进见,而孟汉琼、王淑妃用事,弘昭及赟并 掌机务于中,大事皆决此四人。

jí shā qín wáng ér lì mǐn dì yì zì yǐ wéi gōng

这句话大意是:及杀秦王而立愍帝,益自以为功。

yòu qí suǒ yòng duō fēi qí rén jǐ shì zhōng chén yì wéi rén xiǎn jué hǎo yīn móu cháng shì liáng zhāng hàn jié yòu shì guō chóng tāo liǎng rén jiē zhé bài sǐ hóng zhāo nǎi yǐn yǐ wéi shū mì zhí xué shì ér yòng qí móu

这句话大意是:又其所用多非其 人,给事中陈乂,为人险谲,好阴谋,尝事梁张汉杰,又事郭崇韬,两人皆辄败死, 弘昭乃引以为枢密直学士,而用其谋。

shì shí hóng zhāo yūn qiǎn hàn qióng zhì wèi zhào mǐn dì rù lì ér liú hàn qióng quán zhī hòu shì

这句话大意是:是时,弘昭、赟遣汉琼至魏,召愍帝入立, 而留汉琼权知后事。

míng nián zhēng yuè hàn qióng qǐng rù cháo hóng zhāo yūn nǎi yì xǐ chéng dé fàn yán guāng dài hàn qióng běi jīng liú shǒu shí jìng táng dài yán guāng fèng xiáng lù wáng cóng kē dài jìng táng

这句话大意是:明年正月,汉琼请入朝,弘昭、赟乃议徙成德范延光代汉琼, 北京留守石敬瑭代延光,凤翔潞王从珂代敬瑭。

sān rén zhě jiē táng dà chén yǐ hàn qióng gù qīng yì qí de yòu bù jiàng zhì shū dì qiǎn shǐ zhě jiān qí shàng dào cóng kē yóu cǐ suì fǎn

这句话大意是:三人者皆唐大臣,以汉琼故,轻易 其地,又不降制书,第遣使者监其上道,从珂由此遂反。

cóng kē bīng yǐ dōng mǐn dì dà jù qiǎn rén zhào hóng zhāo jì shì

这句话大意是:从珂兵已东,愍帝大惧, 遣人召弘昭计事。

hóng zhāo wèi qí kè mù yán huī yuē shàng zhào wǒ jí jiāng zuì wǒ yě

这句话大意是:弘昭谓其客穆延晖曰:“上召我急,将罪我也。

wú r fù jūn zhī nǚ yě qí yǐ guī wú shǐ jí huò

现代白话:我儿妇,君之女 也,其以归,无使及祸。

nǎi bá jiàn dà kū yù zì cái ér jiā rén zhǐ zhī

这句话大意是:”乃拔剑大哭,欲自裁,而家人止之。

shǐ zhě cù hóng zhāo rù jiàn shén jí hóng zhāo hū yuē qióng zhì cǐ yá

这句话大意是:使者促弘昭入见甚 急,弘昭呼曰:“穷至此邪!

nǎi zì tóu yú jǐng yǐ sǐ

这句话大意是:”乃自投于井以死。

ān cóng jìn wén zhī yì shā yūn yú jiā yūn mǔ xīn sǐ zǐ mǔ qì shī yú dào qī zǐ jiē jiàn shā

这句话大意是:安从进闻之,亦杀赟于家,赟母 新死,子母弃尸于道,妻子皆见杀。

yūn yǒu zi sān suì qí gù lì zhāng shǒu sù nì zhī yǐ miǎn

这句话大意是:赟有子三岁,其故吏张守素匿之以免。

hàn gāo zǔ jí wèi zèng hóng zhāo shàng shū lìng yūn zhōng shū lìng

这句话大意是:汉高祖 即位,赠弘昭尚书令,赟中书令。

liú yán lǎng

这句话大意是:○刘延朗。

liú yán lǎng sòng zhōu yú chéng rén yě

这句话大意是:刘延朗,宋州虞城人也。

chū fèi dì qǐ yú fèng xiáng yǔ gòng shì zhě wǔ rén jié dù pàn guān hán zhāo yìn zhǎng shū jì li zhuān měi yá jiāng sòng shěn qián kè jiāng fáng gǎo ér yán lǎng wèi kǒng mù guān

这句话大意是:初,废帝起于凤翔,与共事者五人:节度判官韩昭胤, 掌书记李专美,牙将宋审虔,客将房暠,而延朗为孔目官。

chū mǐn dì jí wèi xǐ fèi dì wèi běi jīng liú shǒu bù jiàng zhì shū qiǎn gòng fèng guān zhào chù yuàn cù dì shàng dào

这句话大意是:初,愍帝即位,徙废帝 为北京留守,不降制书,遣供奉官赵处愿促帝上道。

dì yí huò zhào zhāo yìn děng jì yì zhāo yìn děng jiē quàn dì fǎn yóu shì shì wú dà xiǎo jiē cǐ wǔ rén móu zhī

这句话大意是:帝疑惑,召昭胤等计议,昭胤 等皆劝帝反,由是事无大小,皆此五人谋之。

ér gǎo yòu xǐ guǐ shén wū zhù zhī shuō yǒu gǔ zhě zhāng méng zì yán shì tài bái shān shén shén wèi cuī hào yě qí yán jí xiōng wú bù zhōng gǎo sù xìn zhī

这句话大意是:而暠又喜鬼神巫祝之说,有瞽者张蒙, 自言事太白山神,神,魏崔浩也,其言吉凶无不中,暠素信之。

cháng yǐn méng jiàn dì wén qí yǔ shēng jīng yuē cǐ fēi rén chén yě

这句话大意是:尝引蒙见帝,闻其 语声,惊曰:“此非人臣也!

gǎo shǐ méng wèn yú shén shén chuán yǔ yuē sān zhū bìng yī zhū lǘ mǎ méi rén qū

这句话大意是:”暠使蒙问于神,神传语曰:“三珠并一珠,驴马没 人驱。

suì yuè jiǎ gēng wǔ zhōng xīng wù jǐ tǔ

这句话大意是:岁月甲庚午,中兴戊己土。

gǎo bù xiǎo qí yì shǐ wèn méng méng yuē shén yán rú cǐ wǒ néng chuán zhī bù néng jiě yě

这句话大意是:”暠不晓其义,使问蒙,蒙曰:“神言如此,我 能传之,不能解也。

dì jí yǐ méng wèi guǎn yì xún guān

这句话大意是:”帝即以蒙为馆驿巡官。

dì jiāng fǎn ér bīng shǎo yòu fá shí yóu cǐ shén jù shǐ gǎo wèn méng méng chuán shén yǔ yuē wáng dāng yǒu tiān xià kě wú yōu

这句话大意是:帝将反,而兵少,又乏食,由此甚惧,使暠问蒙,蒙传神语曰:“王当有天下, 可无忧!

yú shì jué fǎn shǐ zhuān měi zuò xí shū yán zhū hóng zhāo féng yūn xìng míng zōng bìng shā qín wáng ér lì mǐn dì

这句话大意是:”于是决反,使专美作檄书,言:“朱弘昭、冯赟幸明宗病,杀秦王而立 愍帝。

dì nián shào xiǎo rén yòng shì lí jiàn gǔ ròu jiāng wèn zuì yú cháo

现代白话:帝年少,品行较差的人用事,离间骨肉,将问罪于朝!

qiǎn shǐ zhě chí gào zhū zhèn jiē bù yīng dú lǒng zhōu fáng yù shǐ xiàng lǐ jīn qiǎn qí pàn guān xuē wén yù jì shì

这句话大意是:”遣使者驰告诸镇,皆不应, 独陇州防御使相里金遣其判官薛文遇计事。

dì dé wén yù dà xǐ

这句话大意是:帝得文遇,大喜。

ér yán lǎng diào lǜ chéng zhōng mín cái yǐ gěi jūn

这句话大意是:而延朗调率城中民财 以给军。

wáng sī tóng lǜ zhū zhèn bīng wéi fèng xiáng fèi dì jù yòu qiǎn gǎo wèn shén shén yuē wáng bīng shǎo dōng bīng lái suǒ yǐ yíng wáng yě

这句话大意是:王思同率诸镇兵围凤翔,废帝惧,又遣暠问神,神曰:“王兵少,东兵来, 所以迎王也。

yǐ ér dōng bīng guǒ pàn jiàng yú dì

这句话大意是:”已而东兵果叛降于帝。

dì rù jīng shī jí wèi zhī rì shòu cè míng zōng jiù qián

这句话大意是:帝入京师,即位之日,受册明宗柩前。

cè yuē wéi yīng shùn yuán nián suì cì jiǎ wǔ sì yuè gēng wǔ shuò

这句话大意是:册曰: “维应顺元年,岁次甲午,四月庚午朔。

dì huí gù yūn yuē zhāng méng shén yán qǐ bù yàn zāi

现代白话:”帝回顾赟曰:“张蒙神言,岂不验啊!

yóu shì yūn yì jiàn qīn xìn ér zhuān yǐ wū zhù yòng shì

这句话大意是:” 由是赟益见亲信,而专以巫祝用事。

dì jì lì yǐ zhāo yìn wèi zuǒ jiàn yì dài fū duān míng diàn xué shì zhuān měi wéi bǐ bù láng zhōng shū mì yuàn zhí xué shì shěn qián wèi huáng chéng shǐ gǎo wèi xuān huī běi yuàn shǐ yán lǎng wèi zhuāng zhái shǐ

这句话大意是:帝既立,以昭胤为左谏议大夫、端明殿学士,专美为比部郎中、枢密院直学士, 审虔为皇城使,暠为宣徽北院使,延朗为庄宅使。

jiǔ zhī zhāo yìn gǎo wèi shū mì shǐ yán lǎng wèi fù shǐ shěn qián wèi shì wèi bù jūn dōu zhǐ huī shǐ ér xuē wén yù yì wèi zhí fāng láng zhōng shū mì yuàn zhí xué shì

这句话大意是:久之,昭胤、暠为枢密使,延朗 为副使,审虔为侍卫步军都指挥使,而薛文遇亦为职方郎中、枢密院直学士。

yóu shì shěn qián jiàng bīng zhuān měi wén yù zhǔ móu yì ér zhāo yìn gǎo jí yán lǎng zhǎng jī mì

这句话大意是:由是 审虔将兵,专美、文遇主谋议,而昭胤、暠及延朗掌机密。

chū dì yǔ jìn gāo zǔ jù shì míng zōng ér xīn bù xiāng yuè

这句话大意是:初,帝与晋高祖俱事明宗,而心不相悦。

dì jì rù lì gāo zǔ bù dé yǐ lái cháo ér xīn pō zì yí yù qiú guī zhèn qiě nán yán zhī nǎi yáng wèi léi jí jiǔ zhuó mǎn shēn jì dì lián ér qiǎn zhī

这句话大意是:帝既入立,高祖不得已来朝,而心颇 自疑,欲求归镇,且难言之,乃阳为羸疾,灸灼满身,冀帝怜而遣之。

yán lǎng děng duō yán jìng táng kě liú jīng shī zhāo yìn zhuān měi yuē jìng táng yǔ zhào yán shòu jiē shàng táng gōng zhǔ bù kě dú liú

这句话大意是:延朗等多言 敬瑭可留京师,昭胤、专美曰:“敬瑭与赵延寿皆尚唐公主,不可独留。

nǎi fù shòu gāo zǔ hé dōng ér qiǎn zhī

这句话大意是:”乃复授 高祖河东而遣之。

shì shí qì dān shù kòu běi biān yǐ gāo zǔ wèi dà tóng zhèn wǔ wēi sāi zhāng guó děng jūn fán hàn mǎ bù jūn dōu zǒng guǎn zhūn yú xīn zhōu

这句话大意是:是时,契丹数寇北边,以高祖为大同、振武、威塞、彰国等军蕃 汉马步军都总管,屯于忻州。

ér tún bīng hū biàn yōng gāo zǔ hū wàn suì gāo zǔ jù zhǎn sān shí yú rén ér hòu zhǐ

这句话大意是:而屯兵忽变,拥高祖呼“万岁”,高祖惧,斩三十余 人而后止。

yú shì dì yì yí zhī

这句话大意是:于是帝益疑之。

shì shí gāo zǔ xī wò jīng bīng zài běi kuì yùn chú liáng yuǎn jìn láo bì

这句话大意是:是时,高祖悉握精兵在北,馈运刍粮,远近劳弊。

dì yǔ yán lǎng děng rì xī móu yì ér zhuān měi wén yù dié sù zhōng xīng diàn lú zhào jiàn fǎng wèn cháng zhì yè fēn ér ba

这句话大意是:帝与延朗等日夕谋议,而专 美、文遇迭宿中兴殿卢,召见访问,常至夜分而罢。

shì shí gāo zǔ dì zhòng yìn wèi huáng chéng fù shǐ ér shí shì gōng zhǔ mǔ cáo tài hòu jū zhōng yīn de cì dì dòng jìng yán yǔ yǐ bào gāo zǔ gāo zǔ yì zì wēi jù

这句话大意是:是时,高祖弟重胤为皇城副使, 而石氏公主母曹太后居中,因得伺帝动静言语以报高祖,高祖益自危惧。

měi dì qiǎn shǐ zhě láo jūn jí yáng wèi léi jí bù zì kān yīn shù qiú jiě zǒng guǎn yǐ tàn dì xīn

这句话大意是:每帝遣使 者劳军,即阳为羸疾不自堪,因数求解总管以探帝心。

shì shí dì mǔ wèi shì zhuī fēng xuān xiàn huáng tài hòu ér mù zài tài yuán yǒu sī yì lì qǐn gōng

这句话大意是:是时,帝母魏氏追封宣宪皇 太后,而墓在太原,有司议立寝宫。

gāo zǔ jiàn yán líng yǔ mín jiā mù xiāng zá bù kě lì gōng

这句话大意是:高祖建言陵与民家墓相杂,不可立宫。

dì yí gāo zǔ yù huǐ mín mù wèi guó qǔ yuàn dì yóu cǐ fā nù ba gāo zǔ zǒng guǎn xǐ yùn zhōu

这句话大意是:帝疑高 祖欲毁民墓,为国取怨,帝由此发怒,罢高祖总管,徙郓州。

yán lǎng děng duō yán bù kě ér sī tiān zhào yán yì yì yán tiān xiàng shī dù yi ān jìng yǐ mǐ zāi qí shì suì zhǐ

这句话大意是:延朗等多言不可,而 司天赵延义亦言天象失度,宜安静以弭灾,其事遂止。

hòu yuè yú wén yù dú zhí dì yè zhào zhī yǔ ba jìng táng shì wén yù yuē chén wén zuò shè dào biān sān nián bù chéng

这句话大意是:后月余,文遇独直,帝夜召之,语罢敬瑭事,文遇曰:“臣闻‘作舍道边,三 年不成’。

guó jiā zhī shì duàn zài bì xià

这句话大意是:国家之事,断在陛下。

qiě jìng táng xǐ yì fǎn bù xǐ yì fǎn chí sù ěr bù rú xiān shì tú zhī

现代白话:且敬瑭徙亦反,不徙亦反,迟速你,不如先事图 之。

dì dà xǐ yuē shù zhě yán zhèn jīn nián dāng de yī xián zuǒ yǐ dìng tiān xià qīng qí shì yá

这句话大意是:”帝大喜曰:“术者言朕今年当得一贤佐以定天下,卿其是邪!

nǎi lìng wén yù shǒu shū chú mù yè bàn xià xué shì yuàn cǎo zhì

这句话大意是:”乃令文遇手 书除目,夜半下学士院草制。

míng rì xuān zhì wén wǔ liǎng bān jiē shī sè

这句话大意是:明日宣制,文武两班皆失色。

jū wǔ liù rì jìng táng yǐ fǎn wén

这句话大意是:居五六日,敬瑭以反闻。

jìng táng shàng shū yán dì fēi míng zōng zǐ ér xǔ wáng cóng yì cì dāng lì

这句话大意是:敬瑭上书,言帝非明宗子,而许王从益次当立。

dì de shū dà nù shǒu huài ér tóu zhī zhào xué shì mǎ yìn sūn wèi dá zhào yuē yi yǐ è yǔ dǐ zhī

这句话大意是:帝得书大怒,手坏而投之,召学士 马胤孙为答诏,曰:“宜以恶语诋之。

yán lǎng děng qǐng dì qīn zhēng dì xīn yōu jù cháng è yán jìng táng shì měi jiè rén yuē ěr wú shuō shí láng lìng wǒ xīn dǎn duò dì

现代白话:延朗等请帝亲征,帝心忧惧,常恶言敬瑭事,每戒人曰:“你无说石郎,令我 心胆堕地!

yóu cǐ bù yù xíng

这句话大意是:”由此不欲行。

ér yán lǎng děng lǚ pò zhī nǎi xíng

这句话大意是:而延朗等屡迫之,乃行。

zhì huái zhōu dì yè zhào li sōng wèn yǐ jì cè

这句话大意是:至怀州,帝夜召李崧问以计策。

wén yù bù zhī ér jì zhì dì jiàn zhī sè biàn sōng niè qí zú wén yù nǎi chū

这句话大意是:文遇不知而继至,帝见之色变,崧蹑其足,文遇乃出。

dì yuē wǒ jiàn wén yù ròu chàn yù chōu dāo cì zhī

这句话大意是:帝曰:“我见文遇肉颤,欲 抽刀刺之。

sōng yuē wén yù xiǎo rén zhì wù dà shì cì zhī yì chǒu

现代白话:”崧曰:“文遇品行较差的人,致误大事,刺之益丑。

nǎi yǐ

这句话大意是:”乃已。

shì shí qì dān yǐ lì jìng táng wèi tiān zǐ yǐ bīng ér nán dì huáng huò bù zhī suǒ zhī

这句话大意是:是时,契丹已立 敬瑭为天子,以兵而南,帝惶惑不知所之。

qiǎn shěn qián jiāng qiān jì zhì bái mǎ pō tà zhàn dì shěn qián yuē hé de bù kān zhàn

这句话大意是:遣审虔将千骑至白马坡踏战地,审虔曰: “何地不堪战?

suī yǒu qí de hé rén kěn lì yú cǐ

这句话大意是:虽有其地,何人肯立于此?

bù rú hái yě

这句话大意是:不如还也。

dì suì hái zì fén

这句话大意是:”帝遂还,自焚。

gāo zǔ rù jīng shī yán lǎng děng liù rén jiē chú míng wéi mín

这句话大意是:高祖入京 师,延朗等六人皆除名为民。

chū yán lǎng yǔ gǎo bìng zhǎng jī mì yán lǎng zhuān rèn shì zhū jiāng dāng de zhōu zhě bù yǐ gōng cì wèi xiān hòu nà lù duō zhě de shàn zhōu shǎo jí wú lù zhě de è zhōu huò jiǔ ér bù dé yóu shì rén rén jiē yuàn

这句话大意是:初,延朗与暠并掌机密,延朗专任事,诸将当得州者,不以功次为先后,纳赂 多者得善州,少及无赂者得恶州,或久而不得,由是人人皆怨。

gǎo xīn huàn zhī ér bù néng zhēng yě dàn rì bǎo shí gāo zhěn ér yǐ

这句话大意是:暠心患之,而不能 争也,但日饱食高枕而已。

měi yán lǎng yì shì zé chuí tóu yáng shuì bù xǐng

这句话大意是:每延朗议事,则垂头阳睡不省。

jí jìn bīng rù yán lǎng yǐ yī qí zǒu nán shān guò qí jiā zhǐ ér tàn yuē wú jī qián sān shí wàn yú cǐ bù zhī hé rén qǔ zhī

现代白话:及晋兵入,延朗以一骑 走南山,过其家,指而叹曰:“我积钱三十万于此,不知何人取之!

suì wèi zhuī bīng suǒ shā

这句话大意是:”遂为追兵所 杀。

jìn gāo zǔ wén gǎo cháng bù yǔ yán lǎng shì āi zhī hòu fù yǐ wéi jiāng

这句话大意是:晋高祖闻暠常不与延朗事,哀之,后复以为将。

suì yú zú

这句话大意是:岁余卒。

zhuān měi shì jìn wèi dà lǐ qīng kāi yùn zhōng zú

这句话大意是:专美事晋为大理卿, 开运中卒。

dāng jìn zhī jiāng qǐ fèi dì yǐ zhāo yìn wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì chū wèi hé yáng jié dù shǐ yǔ shěn qián wén yù jiē bù zhī qí suǒ zhōng

这句话大意是:当晋之将起,废帝以昭胤为中书侍郎、同中书门下平章事,出为河阳节 度使,与审虔、文遇皆不知其所终。

wū hū huò fú chéng bài zhī lǐ kě bù jiè zāi

现代白话:呜呼,祸福成败之理,可不戒啊!

zhāng méng shén yán yàn yǐ rán yān zhī qí bù wéi huò yě

现代白话:张蒙神言验了,然呢知其不为祸也!

yǔ zhī suǒ jì dà dǐ rú cǐ lǎn zhě kě yǐ shēn sī yān

现代白话:予之所 记,大抵如此,览者能够深思呢。

fèi dì zhī qǐ suǒ yǔ tú yì zhě cǐ wǔ liù rén ér yǐ

这句话大意是:废帝之起,所与图议者,此五六人而已。

kǎo qí nì shùn zhī lǐ suī yǒu zhì zhě wèi zhī móu wèi bì néng bù bài kuàng rú cǐ wǔ liù rén zhě zāi

现代白话:考其逆 顺之理,虽有智者为之谋,未必能不败,况如此五六人者啊!

gù bìng shù yǐ fù yán lǎng jiàn qí shǐ zhōng zhī jì yún

这句话大意是:故并述以附延朗,见 其始终之际云。

kāng sī lì

这句话大意是:○康思立。

kāng sī lì běn shān yīn zhū bù rén yě

这句话大意是:康思立,本山阴诸部人也。

shǎo wèi qí jiāng cóng zhuāng zōng pò liáng jiā chéng zhàn bǎi xiāng lèi yǐ gōng qiān tū qí zhǐ huī shǐ

这句话大意是:少为骑将,从庄宗破梁夹城,战柏乡,累以功迁突 骑指挥使。

míng zōng jí wèi lì yīng lán èr zhōu cì shǐ sù zhōu tuán liàn shǐ zhāo wǔ jūn jié dù shǐ xǐ zhèn bǎo yì jiē yǒu shàn zhèng

这句话大意是:明宗即位,历应岚二州刺史、宿州团练使、昭武军节度使,徙镇保义, 皆有善政。

lù wáng cóng kē fǎn yú fèng xiáng mǐn dì qiǎn wáng sī tóng děng tǎo zhī sī lì yǒu pěng shèng yǔ lín tún bīng qiān wǔ bǎi rén nǎi yǐ yǔ lín qiān rén shǔ sī tóng

这句话大意是:潞王从珂反于凤翔,愍帝遣王思同等讨之,思立有捧圣、羽林屯兵千五 百人,乃以羽林千人属思同。

sī tóng zhì fèng xiáng jūn pàn jiàng yú cóng kē

这句话大意是:思同至凤翔,军叛,降于从珂。

sī lì wén zhī yù jǐn zhū yǔ lín qiān rén jiā shǔ wèi jí ér cóng kē bīng yǐ zhì sī lì nǎi yǐ pěng shèng bīng chéng shǒu cóng kē bīng fu qí chéng hū yuē xi bīng qī wàn cè xīn tiān zi ěr wǔ bǎi rén qí néng jù yá

现代白话:思立闻之,欲尽诛羽 林千人家属,未及,而从珂兵已至,思立乃以捧圣兵城守,从珂兵傅其城,呼曰: “西兵七万策新天子,你五百人其能拒邪?

tú xiàn shǎn rén yú sǐ ěr

这句话大意是:徒陷陕人于死耳!

pěng shèng bīng wén zhī jiē jiě jiǎ sī lì suì kāi mén yíng cóng kē

这句话大意是:”捧圣兵闻之,皆解 甲,思立遂开门迎从珂。

fèi dì jí wèi yǐ sī lì chū wú jiàng yì pō bú yuè zhī xǐ ān yuǎn yòu xǐ ān guó yǐ nián lǎo ba wèi yòu shén wǔ tǒng jūn

这句话大意是:废帝即位,以思立初无降意,颇不悦之,徙安远,又徙安 国,以年老罢为右神武统军。

shí jìng táng fǎn tài yuán fèi dì yǐ sī lì wèi běi miàn xíng yíng mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:石敬瑭反太原,废帝以思立为北面行营马军都指挥使。

fèi dì xìng huái zhōu qiǎn sī lì jiāng cóng jià qí bīng chū tuán bǎi gǔ jiù zhāng jìng dá wèi zhì ér jìng dá sǐ yáng guāng yuǎn jiàng jìn sī lì jí zú yú dào

这句话大意是:废帝幸怀州,遣思立将从驾骑兵出团柏谷救张敬达,未至,而敬达死,杨光远降晋, 思立疾,卒于道。

jìn gāo zǔ rù lì zèng tài zǐ shǎo shī

这句话大意是:晋高祖入立,赠太子少师。

kāng yì chéng

这句话大意是:○康义诚。

kāng yì chéng zì xìn chén dài běi sān bù luò rén yě

这句话大意是:康义诚,字信臣,代北三部落人也。

yǐ qí shè shì jìn wáng zhuāng zōng shí wéi tū qí zhǐ huī shǐ

这句话大意是:以骑射事晋王,庄宗时为突骑指挥使。

cóng míng zōng tǎo zhào zài lǐ zhì wèi ér jūn biàn yì chéng qián chén zhuāng zōng guò shī quàn míng zōng nán xiàng

这句话大意是:从 明宗讨赵在礼,至魏而军变,义诚前陈庄宗过失,劝明宗南向。

míng zōng jí wèi qiān pěng shèng zhǐ huī shǐ lǐng fén zhōu cì shǐ

这句话大意是:明宗即位,迁捧圣 指挥使,领汾州刺史。

cóng pò zhū shǒu yīn qiān shì wèi qīn jūn mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ lǐng hé yáng sān chéng jié dù shǐ

这句话大意是:从破朱守殷,迁侍卫亲军马步军都指挥使,领河阳三城节度 使。

chū wéi shān nán dōng dào jié dù shǐ fù wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ lǐng hé yáng jiā tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:出为山南东道节度使,复为亲军都指挥使,领河阳,加同中书门下平章事。

qín wáng cóng róng sù jiāo zì wèi hé nán yǐn diǎn liù jūn bài dà yuán shuài táng zhū dà chén jiē jù huò jí sī zì tuō dú yì chéng xīn jié zhī qiǎn qí zi shì qín wáng fǔ

这句话大意是:秦王从荣素骄,自为河南尹,典六军,拜大元帅,唐诸大臣皆惧祸及,思自脱, 独义诚心结之,遣其子事秦王府。

míng zōng bìng cóng róng móu yǐ bīng rù gōng táng dà chén zhū hóng zhāo féng yūn děng jiē yǐ wéi bù kě ér yì chéng dú chí liǎng duān

这句话大意是:明宗病,从荣谋以兵入宫,唐大臣朱弘昭、冯赟 等皆以为不可,而义诚独持两端。

cóng róng yǐ jǔ bīng zhì tiān jīn qiáo hóng zhāo děng rù yǐ fǎn bái míng zōng tì qì zhào yì chéng shǐ zì chǔ zhì ér yì chéng zú bù chū bīng

这句话大意是:从荣已举兵,至天津桥,弘昭等入,以反白,明 宗涕泣召义诚,使自处置,而义诚卒不出兵。

mǎ jūn zhǐ huī shǐ zhū hóng shí yǐ bīng jī cóng róng cóng róng bài zǒu jiàn shā

这句话大意是:马军指挥使朱弘实以兵击从荣,从荣 败走,见杀。

sān sī shǐ sūn yuè cháng wèi féng yūn yán cóng róng bì bài zhī zhuàng yì chéng wén ér bú yuè

这句话大意是:三司使孙岳尝为冯赟言从荣必败之状,义诚闻而不悦。

jí cóng róng sǐ yì chéng shǐ yǐn bīng rù hé nán fǔ zhào yuè jiǎn yuè cóng róng jiā zī

这句话大意是:及从荣死,义诚始引兵 入河南府,召岳检阅从荣家赀。

yuè zhì yì chéng chéng luàn shǐ rén shè zhī yuè zǒu zhì tōng lì fang jiàn shā míng zōng bù néng jí

这句话大意是:岳至,义诚乘乱,使人射之,岳走至通利坊见杀, 明宗不能诘。

yì chéng yǐ shā yuè yòu yǐ cóng róng gù yǔ hóng shí yǒu xì

这句话大意是:义诚已杀岳,又以从荣故,与弘实有隙。

mǐn dì jí wèi hóng shí cháng yǐ zhū cóng róng gōng zì fù yì chéng xīn yì bù píng

这句话大意是:愍帝即位,弘实常以诛从荣 功自负,义诚心益不平。

lù wáng cóng kē fǎn fèng xiáng wáng sī tóng lǜ zhū zhèn bīng wéi zhī xìng yuán zhāng qián zhāo bīng pàn jiàng cóng kē sī tóng zǒu zhū zhèn bīng jiē kuì

这句话大意是:潞王从珂反凤翔,王思同率诸镇兵围之,兴元张虔钊兵叛降从珂,思同走,诸 镇兵皆溃。

mǐn dì dà nù wèi zhū hóng zhāo děng yuē zhèn xīn jí wèi tiān xià shì jiē chū zhū gōng rán yú shì xiōng wèi yǒu shī fàn zhū gōng yǐ dà jì jiàn pò bù néng dú wéi shì yī zhì cǐ hé fāng zhuǎn huò

这句话大意是:愍帝大怒,谓朱弘昭等曰:“朕新即位,天下事皆出诸公,然于事兄, 未有失范,诸公以大计见迫,不能独违,事一至此,何方转祸?

wú dāng lǜ zuǒ yòu wǎng yíng wú xiōng xùn yǐ wèi gǒu bù wú xìn sǐ qí suǒ yě

现代白话:我当率左右往迎我 兄,逊以位,苟不我信,死其所也!

hóng zhāo děng huáng kǒng bù néng duì yì chéng qián yuē xī shī jīng kuì zhǔ jiàng qiè ěr

这句话大意是:”弘昭等惶恐不能对,义诚前曰:“西师惊溃, 主将怯耳。

jīn jīng shī bīng shàng duō chén qǐng jǐn jiāng yǐ xī è guān ér shǒu zhāo jí wáng sàn yǐ wéi hòu tú

这句话大意是:今京师兵尚多,臣请尽将以西,扼关而守,招集亡散,以为后图。

mǐn dì yǐ wéi rán xìng zuǒ cáng kù qīn gěi jiàng shì rén juàn èr shí pǐ qián wǔ qiān

这句话大意是:”愍 帝以为然,幸左藏库,亲给将士人绢二十匹,钱五千。

shì shí míng zōng shān líng wèi bì tǎng cáng kōng xū

这句话大意是:是时,明宗山陵未毕,帑藏 空虚。

jūn shì fù wù yáng yán yuē dào fèng xiáng gèng qǐng yī fēn

这句话大意是:军士负物扬言曰:“到凤翔更请一分。

zhū hóng shí jiàn jūn shì wú dòu zhì ér yì chéng jǐn jiāng yǐ xī yí qí èr xīn wèi yì chéng yuē jīn xī shī xiǎo nǜ ér wú yī qí dōng zhě rén xīn kě zhī

这句话大意是:”朱弘实见军士无斗志,而义诚尽将 以西,疑其二心,谓义诚曰:“今西师小衄,而无一骑东者,人心可知。

bù rú yǐ jiàn bīng shǒu jīng shī yǐ zì gù bǐ suī xìng shèng tè de qián zhāo yī jūn ěr

这句话大意是:不如以见 兵守京师以自固,彼虽幸胜,特得虔钊一军耳。

zhū zhèn zhī bīng zài hòu qí gǎn jìng lái yá

这句话大意是:诸镇之兵在后,其敢径来邪!

yì chéng nù yuē rú cǐ yán hóng shí fǎn yǐ

现代白话:”义 诚怒曰:“如此言,弘实反了!

hóng shí yuē gōng wèi shuí yù fǎn yá

这句话大意是:”弘实曰:“公谓谁欲反邪?

qí shēng lì ér wén

这句话大意是:”其声厉而闻。

mǐn dì zhào liǎng rén zhēng yú qián dì bù néng jué suì zhǎn hóng shí yǐ yì chéng wèi zhāo tǎo shǐ xī jiāng jìn jūn yǐ xī

这句话大意是:愍帝 召两人,争于前,帝不能决,遂斩弘实,以义诚为招讨使,悉将禁军以西。

mǐn dì bēn wèi zhōu

这句话大意是:愍帝奔 卫州。

yì chéng xíng zhì xīn ān jiàng yú cóng kē

这句话大意是:义诚行至新安,降于从珂。

qīng tài yuán nián sì yuè zhǎn yú xìng jiào mén wài yí qí zú

这句话大意是:清泰元年四月,斩于兴教门外,夷其族。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

wǔ dài wèi guó xīng wáng yǐ bīng ér qí jūn zhì hòu shì wú zú chēng yān

现代白话:五代为国,兴亡以兵,而其军制,后世无足称呢。

wéi shì wèi qīn jūn zhī hào jīn yóu yīn zhī ér shén zhòng cǐ wǔ dài zhī yí zhì yě

这句话大意是:惟侍卫亲军之号,今 犹因之而甚重,此五代之遗制也。

rán yuán qí shǐ qǐ wēi yǐ jí qí zhì yě kě wèi shèng zāi

现代白话:然原其始起微了,及其至也,可谓盛啊!

dāng táng zhī mò fāng zhèn zhī bīng duō yǐ fán yī jūn yǒu zhǐ huī shǐ yī rén ér hé yī zhōu zhī zhū jūn yòu yǒu mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ yī rén gài qí zú wǔ zhī zhǎng yě

现代白话:当唐之 末,方镇之兵多了,凡一军有指挥使一人,而合一州之诸军,又有马步军都指挥使 一人,盖其卒伍之长也。

zì liáng yǐ xuān wǔ jūn jiàn guó yīn qí jiù zhì yǒu zài jīng mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ hòu táng yīn zhī zhì míng zōng shí shǐ gèng wéi shì wèi qīn jūn mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:自梁以宣武军建国,因其旧制,有在京马步军都指挥使, 后唐因之,至明宗时,始更为侍卫亲军马步军都指挥使。

dàng shì shí tiān zǐ zì yǒu liù jūn zhū wèi zhī zhí liù jūn yǒu tǒng jūn zhū wèi yǒu jiāng jūn ér yòu yǐ dà chén zōng shì yī rén pàn liù jūn zhū wèi shì cǐ cháo tíng dà jiāng tiān zǐ guó bīng zhī jiù zhì yě

这句话大意是:当是时,天子自有六军诸 卫之职,六军有统军,诸卫有将军,而又以大臣宗室一人判六军诸卫事,此朝廷大 将天子国兵之旧制也。

ér shì wèi qīn jūn zhě tiān zǐ zì jiāng zhī sī bīng yě tuī qí míng hào kě zhī yǐ

现代白话:而侍卫亲军者,天子自将之私兵也,推其名号可知了。

tiān zǐ zì wèi jiāng zé dōu zhǐ huī shǐ nǎi qí zú wǔ zhī dōu cháng ěr

这句话大意是:天子 自为将,则都指挥使乃其卒伍之都长耳。

rán zì hàn zhōu yǐ lái qí zhí yì zhòng hàn yǒu shì wèi sī yù fán cháo tíng dà shì jiē jué shì wèi yù

这句话大意是:然自汉、周以来,其职益重,汉有侍卫司 狱,凡朝廷大事皆决侍卫狱。

shì shí shǐ hóng zhào wèi dōu zhǐ huī shǐ yǔ zǎi xiàng shū mì shǐ bìng zhí guó zhèng ér hóng zhào yóu zhuān rèn yǐ zhì yú wáng

这句话大意是:是时,史弘肇为都指挥使,与宰相、枢密使并执国政, 而弘肇尤专任,以至于亡。

yǔ yuē juān juān bù jué liú wèi jiāng hé

这句话大意是:语曰:“涓涓不绝,流为江河。

yíng yíng bù miè yán yán nài hé

这句话大意是:荧荧不灭,炎炎奈何?

kě bù jiè zāi

现代白话:” 可不戒啊!

rán shì shí fāng zhèn gè zì yǒu bīng tiān zǐ qīn jūn yóu bù guò jīng shī zhī bīng ér yǐ

这句话大意是:然是时,方镇各自有兵,天子亲军犹不过京师之兵而已。

jīn fāng zhèn míng cún ér shí wáng liù jūn zhū wèi yòu yì yǐ fèi cháo tíng wú dà jiàng zhī zhí ér jǔ tiān xià nèi wài zhī bīng jiē shǔ shì wèi sī yǐ

现代白话:今方镇名存而 实亡,六军诸卫又益以废,朝廷无大将之职,而举天下内外之兵皆属侍卫司了。

zé wèi dōu zhǐ huī shǐ zhě qí quán qǐ bù yì zhòng zāi

现代白话:则 为都指挥使者,其权岂不益重啊!

qīn jūn zhī hào shǐ yú míng zōng qí hòu yòu yǒu diàn qián dōu zhǐ huī shǐ yì qīn jūn yě jiē bú jiàn qí gēng zhì zhī shǐ

这句话大意是:亲军之号,始于明宗,其后又有殿前都指挥使, 亦亲军也,皆不见其更置之始。

jīn tiān xià zhī bīng fēn shǔ cǐ liǎng sī yǐ

现代白话:今天下之兵,分属此两司了。

yào yàn chóu

这句话大意是:○药彦稠。

yào yàn chóu shā tuó sān bù luò rén yě

这句话大意是:药彦稠,沙陀三部落人也。

chū wèi qí jiāng míng zōng jí wèi bài chéng zhōu cì shǐ

这句话大意是:初为骑将,明宗即位,拜澄州刺史。

cóng wáng yàn qiú pò wáng dōu dìng zhōu qiān shì wèi bù jūn dōu yú hòu lǐng shòu zhōu jié dù shǐ

这句话大意是:从王晏球破王 都定州,迁侍卫步军都虞候,领寿州节度使。

ān zhòng huì jiǎo zhào qiǎn hé zhōng zhǐ huī shǐ yáng yàn wēn zhú qí jié dù shǐ lù wáng cóng kē

这句话大意是:安重诲矫诏遣河中指挥使杨彦温逐其 节度使潞王从珂。

yǐ yàn chóu wèi zhāo tǎo shǐ míng zōng yí yàn wēn yǒu suǒ shuō jiè yàn chóu de yàn wēn wú shā jiāng xùn zhī

这句话大意是:以彦稠为招讨使,明宗疑彦温有所说,戒彦稠得彦温毋杀,将讯 之。

yàn chóu xī zhòng huì zhǐ shā yàn wēn yǐ miè kǒu míng zōng dà nù rán bù zhī zuì yě

这句话大意是:彦稠希重诲旨,杀彦温以灭口,明宗大怒,然不之罪也。

cháng xīng zhōng wèi jìng nán jūn jié dù shǐ dǎng xiàng ā mái qū xī bǎo děng zú chāo lüě fāng qú yāo shā huí hú shǐ zhě míng zōng qiǎn yàn chóu yǔ líng wǔ kāng fú huì bīng jī zhī ā mái děng wáng cuàn shān gǔ

这句话大意是:长兴中,为静难军节 度使,党项阿埋、屈悉保等族抄掠方渠,邀杀回鹘使者,明宗遣彦稠与灵武康福会 兵击之,阿埋等亡窜山谷。

míng zōng yǐ wèi dǎng xiàng zhī jù kě jiā yuē shù ér suí fǔ zhī

这句话大意是:明宗以谓党项知惧,可加约束而绥抚之。

shǐ zhě wèi zhì yàn chóu děng zì niú r zú rù bái yú gǔ jǐn zhū qí zú huò qí dà shǒu lǐng lián xiāng děng qiǎn rén shàng jié

这句话大意是:使者未至,彦 稠等自牛儿族入白鱼谷,尽诛其族,获其大首领连香等,遣人上捷。

míng zōng wèi qí shǐ zhě yuē wú zhū dǎng xiàng fēi yǒu suǒ lì yě

现代白话:明宗谓其使者 曰:“我诛党项,非有所利也。

fán jūn zhōng suǒ huò xī yǔ shì zú fēn zhī wú yǐ jìn fèng wèi míng zhòng liǎn jūn shì yě

这句话大意是:凡军中所获,悉与士卒分之,毋以进奉为名,重敛 军士也。

yǐ ér yàn chóu yǐ dǎng xiàng suǒ lüè huí hú jìn fèng yù liǎng tuán jí yí qín wáng jīn zhuāng hú lù děng lái xiàn míng zōng yuē wú yǐ yǔ yàn chóu yǐ bù kě shī xìn

现代白话:”已而彦稠以党项所掠回鹘进奉玉两团及遗秦王金装胡录等来献,明宗 曰:“我已语彦稠了,不可失信。

yīn xī yǐ cì yàn chóu

这句话大意是:”因悉以赐彦稠。

yòu zhú yán zhōu zhū róng qǔ qí suǒ lüè nán nǚ qiān yú rén

这句话大意是:又逐盐州诸戎,取其所掠男女 千余人。

lù wáng cóng kē fǎn yàn chóu wèi zhāo tǎo fù shǐ

这句话大意是:潞王从珂反,彦稠为招讨副使。

wáng sī tóng bīng kuì yàn chóu yǔ sī tóng jù dōng zǒu wèi lù wáng bīng suǒ de qiú zhī huá zhōu yù yǐ ér shā zhī

这句话大意是:王思同兵溃,彦稠与思同俱东走,为潞王兵所 得,囚之华州狱,已而杀之。

jìn gāo zǔ lì zèng shì zhōng

这句话大意是:晋高祖立,赠侍中。

✦ You read 列传·唐臣传第十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.