新五代史 · 欧阳修 · Chapter 6 of 74

本纪·唐本纪第六

PinyinModern Translation
Size

míng zōng shèng dé hé wǔ qīn xiào huáng dì shì běn yí dí wú xìng shì

这句话大意是:明宗圣德和武钦孝皇帝,世本夷狄,无姓氏。

fù ní wèi yàn mén bù jiàng shēng zǐ miǎo jí liè yǐ qí shè shì tài zǔ wéi rén zhì hòu guǎ yán zhí shì gōng jǐn tài zǔ yǎng yǐ wéi zi cì míng sì yuán

这句话大意是:父霓,为雁门部将,生子邈佶烈, 以骑射事太祖,为人质厚寡言,执事恭谨,太祖养以为子,赐名嗣源。

liáng gōng yǎn yùn zhū xuān zhū jǐn lái qǐ shī tài zǔ qiǎn li cún xìn jiàng bīng sān wàn jiù zhī

这句话大意是:梁攻兖、郓,朱宣、朱瑾来乞师,太祖遣李存信将兵三万救之。

cún xìn liú shēn xiàn bù jìn shǐ sì yuán bié yǐ bīng sān gàn xiān jī liáng bīng liáng bīng jiě qù

这句话大意是:存信留莘县不 进,使嗣源别以兵三干先击梁兵,梁兵解去。

cún xìn liú shēn xiàn jiǔ zhī wèi luō hóng xìn suǒ xí cún xìn bài zǒu sì yuán dú diàn ér hái tài zǔ yǐ sì yuán suǒ jiāng qí wǔ bǎi hào héng chōng dōu

这句话大意是:存信留莘县久之,为罗弘信所袭,存 信败走,嗣源独殿而还,太祖以嗣源所将骑五百号“横冲都”。

guāng huà sān nián li sì zhāo gōng liáng xíng míng chū qīng shān yù gé cóng zhōu bīng sì zhāo dà bài zǒu liáng bīng zhuī zhī

这句话大意是:光化三年,李嗣昭 攻梁邢、洺,出青山,遇葛从周兵,嗣昭大败走,梁兵追之。

sì yuán cóng jiàn dào hòu zhì wèi sì zhāo yuē wèi gōng yī zhàn

这句话大意是:嗣源从间道后至,谓 嗣昭曰:“为公一战。

nǎi jiě ān lì zú píng gāo wèi zhèn zuǒ yòu zhǐ huà liáng zhuī bīng wàng zhī mò cè

这句话大意是:”乃解鞍砺镞,凭高为阵,左右指画,梁追兵望之莫测。

sì yuán jí hū yuē wú qǔ gé gōng shì zú kě wú dòng

现代白话:嗣 源急呼曰:“我取葛公,士卒可无动!

nǎi chí qí fàn zhī chū rù fèn jī

这句话大意是:”乃驰骑犯之,出入奋击。

sì zhāo jì jìn liáng bīng jiě qù

这句话大意是:嗣昭继进,梁兵 解去。

sì yuán shēn zhōng sì shǐ tài zǔ jiě yī cì yào yǐ láo zhī yóu shì li héng chōng míng zhòng sì fāng

这句话大意是:嗣源身中四矢,太祖解衣赐药以劳之,由是李横冲名重四方。

liáng jìn xiāng jù yú bǎi xiāng liáng lóng xiāng jūn yǐ chì bái mǎ wèi liǎng zhèn qí zhì kǎi zhàng jiē rú mǎ sè jìn bīng wàng zhī jiē jù

这句话大意是:梁、晋相拒于柏乡,梁龙骧军以赤、白马为两阵,旗帜铠仗皆如马色,晋兵望 之皆惧。

zhuāng zōng jǔ zhōng yǐ yǐn sì yuán yuē qīng wàng liáng jiā chì bái mǎ jù hu

这句话大意是:庄宗举钟以饮嗣源曰:“卿望梁家赤、白马惧吗?

suī wú yì qiè yě

现代白话:虽我亦怯也。

sì yuán xiào yuē yǒu qí biǎo ěr yì rì guī wú jiù yě

现代白话:”嗣源笑 曰:“有其表你,翌日归我厩也。

zhuāng zōng dà xǐ yuē qīng dāng yǐ qì tūn zhī

这句话大意是:”庄宗大喜曰:“卿当以气吞之。

yīn yǐn zhōng yǐn lèi fèn huò chí qí fàn qí bái mǎ xié èr pí jiàng ér hái

这句话大意是:”因引钟饮酹, 奋𣒌驰骑,犯其白马,挟二裨将而还。

liáng bīng bài yǐ gōng bài dài zhōu cì shǐ

这句话大意是:梁兵败,以功拜代州刺史。

zhuāng zōng gōng liú shǒu guāng sì yuán jí li sì zhāo jiàng bīng sān wàn bié chū fēi hú dìng shān hòu qǔ wǔ guī rú sān zhōu

这句话大意是:庄宗攻刘守光,嗣源及李嗣昭将兵三万别出飞狐,定山后,取武、妫、儒三州。

zhuāng zōng yǐ píng wèi zhōu yīn xùn xià cí xiāng bài xiàng zhōu cì shǐ zhāo dé jūn jié dù shǐ

这句话大意是:庄宗已平魏州,因徇下磁、相,拜相州刺史、昭德军节度使。

jiǔ zhī xǐ zhèn ān guó

这句话大意是:久之,徙镇安国。

qì dān gōng yōu zhōu zhuāng zōng qiǎn sì yuán yǔ yán bǎo děng jī zǒu zhī

这句话大意是:契 丹攻幽州,庄宗遣嗣源与阎宝等击走之。

tóng guāng yuán nián xǐ zhèn héng hǎi

这句话大意是:同光元年,徙镇横海。

shì shí liáng táng xiāng jù yú hé shàng li jì tāo yǐ lù zhōu pàn jiàng liáng zhuāng zōng yǒu yōu sè zhào sì yuán zhàng zhōng wèi yuē jì tāo yǐ shàng dǎng jiàng liáng ér liáng fāng jí gōng zé zhōu wú chū bù yì xí yùn zhōu yǐ duàn liáng yòu bì kě hu

现代白话:是时,梁、唐相拒于河上,李继韬以潞州叛降梁,庄宗 有忧色,召嗣源帐中,谓曰:“继韬以上党降梁,而梁方急攻泽州,我出不意袭郓 州,以断梁右臂,可吗?

sì yuán duì yuē jiā hé zhī bīng jiǔ yǐ gǒu fēi chū qí zé dà jì bù jué chén qǐng dú dāng zhī

现代白话:”嗣源对曰:“夹河之兵久了,苟非出奇,则大计不决, 臣请独当之。

nǎi yǐ bù qí wǔ qiān shè jì zhì yùn zhōu yùn rén wú bèi suì xí pò zhī jí bài tiān píng jūn jié dù shǐ fán hàn mǎ bù jūn fù dōu zǒng guǎn

这句话大意是:”乃以步骑五千涉济,至郓州,郓人无备,遂袭破之,即拜天平军节 度使、蕃汉马步军副都总管。

liáng jūn gōng pò dé shèng nán zhà zhuāng zōng tuì bǎo yáng liú

这句话大意是:梁军攻破德胜南栅,庄宗退保杨刘。

wáng yàn zhāng jí gōng yùn zhōu zhuāng zōng xī jūn jiù zhī sì yuán wèi qián fēng jī liáng jūn

这句话大意是:王彦章急攻郓州,庄宗悉军救之,嗣源为 前锋,击梁军。

zhuī zhì zhōng dōu qín yàn zhāng jí liáng jiān jūn zhāng hàn jié

这句话大意是:追至中都,擒彦章及梁监军张汉杰。

yàn zhāng suī bài ér duàn níng xī jiāng liáng bīng tún hé shàng zhuāng zōng wèi zhī suǒ xiàng zhū jiāng duō yán chéng shèng yǐ qǔ qīng qí sì yuán yuē yàn zhāng zhī bài níng yóu wèi zhī shǐ qí wén zhī chí yí dìng jì yì xū sān rì

这句话大意是:彦章虽败,而段凝悉将梁兵屯 河上,庄宗未知所向,诸将多言乘胜以取青、齐,嗣源曰:“彦章之败,凝犹未知, 使其闻之,迟疑定计,亦须三日。

zòng shǐ liào wú suǒ xiàng jí fā jiù bīng bì dù lí yáng shù wàn zhī zhòng zhōu jí fēi yī rì jù yě

现代白话:纵使料我所向,亟发救兵,必渡黎阳,数万之众, 舟楫非一日具也。

cǐ qù biàn zhōu bù shù bǎi lǐ qián wú xiǎn zǔ fāng zhèn ér xíng xìn sù kě zhì biàn zhōu yǐ pò duàn níng qǐ zú gù zāi

现代白话:此去汴州,不数百里,前无险阻,方阵而行,信宿可至,汴州已 破,段凝岂足顾啊!

ér guō chóng tāo yì quàn zhuāng zōng rù biàn zhuāng zōng yǐ wéi rán qiǎn sì yuán yǐ qiān jì xiān zhì biàn zhōu gōng fēng qiū mén wáng zàn kāi mén jiàng

这句话大意是:”而郭崇韬亦劝庄宗入汴,庄宗以为然,遣嗣源以千骑先至汴 州,攻封丘门,王瓒开门降。

zhuāng zōng hòu zhì jiàn sì yuán dà xǐ shǒu lǎn qí yī yǐ tóu chù zhī yuē tiān xià yǔ ěr gòng zhī

现代白话:庄宗后至,见嗣源大喜,手揽其衣,以头触之曰: “天下与你共之。

bài zhōng shū lìng

这句话大意是:”拜中书令。

èr nián zhuāng zōng sì tiān nán jiāo cì yǐ tiě quàn

这句话大意是:二年,庄宗祀天南郊,赐以铁券。

wǔ yuè pò yáng lì yú lù zhōu

这句话大意是:五月,破杨立于潞州。

liù yuè xǐ zhèn xuān wǔ jiān fán hàn nèi wài mǎ bù jūn zǒng guǎn

这句话大意是:六月,徙镇宣武,兼 蕃汉内外马步军总管。

dōng qì dān qīn yú yáng sì yuán bài zhī yú zhuō zhōu

这句话大意是:冬,契丹侵渔阳,嗣源败之于涿州。

sān nián xǐ zhèn chéng dé

这句话大意是:三年,徙镇成德。

zhuāng zōng xìng yè qǐng cháo xíng zài bù xǔ

这句话大意是:庄宗幸邺,请朝行在,不许。

zhēn jiǎn tài hòu jí qǐng rù shěng yòu bù xǔ

这句话大意是:贞简太后疾,请入省,又不许。

tài hòu bēng qǐng fù shān líng xǔ zhī ér qì dān qīn biān nǎi zhǐ

这句话大意是:太后崩,请赴山陵,许之,而契丹侵边,乃止。

shí èr yuè suì cháo yú luò yáng

这句话大意是:十二月,遂朝于洛阳。

tiān chéng yuán nián guō chóng tāo zhū you qiān jiē yǐ chán sǐ sì yuán yǐ míng wèi gāo yì jiàn yí jì

这句话大意是:天成元年,郭崇韬、朱友谦皆以谗死,嗣源以名位高,亦见疑忌。

zhào zài lǐ fǎn yú wèi dà chén jiē qǐng qiǎn sì yuán tǎo zéi zhuāng zōng bù xǔ

这句话大意是:赵在礼反于 魏,大臣皆请遣嗣源讨贼,庄宗不许。

qún chén lǚ qǐng zhuāng zōng bù dé yǐ qiǎn zhī

这句话大意是:群臣屡请,庄宗不得已,遣之。

sān yuè rén zǐ sì yuán zhì wèi tún yù hé nán zài lǐ dēng lóu xiè zuì

这句话大意是:三月壬子, 嗣源至魏,屯御河南,在礼登楼谢罪。

jiǎ yín jūn biàn sì yuán rù yú wèi yǔ zài lǐ hé xī chū zhǐ wèi xiàn

这句话大意是:甲寅,军变,嗣源入于魏,与在礼合,夕出, 止魏县。

dīng sì yǐ qí bīng nán qiǎn shí jìng táng jiāng sān bǎi qí wèi xiān fēng

这句话大意是:丁巳,以其兵南,遣石敬瑭将三百骑为先锋。

sì yuán xíng guò jù lù lüè xiǎo fang mǎ èr qiān pǐ yǐ yì jūn

这句话大意是:嗣源行过钜鹿,掠小坊马二 千匹以益军。

rén shēn rù biàn zhōu

这句话大意是:壬申,入汴州。

sì yuè dīng hài zhuāng zōng bēng

这句话大意是:四月丁亥,庄宗崩。

jǐ chǒu rù luò yáng

这句话大意是:己丑,入洛阳。

jiǎ wǔ jiān guó cháo qún chén yú xìng shèng gōng

这句话大意是:甲午,监国,朝群臣于兴圣宫。

yǐ wèi zhōng mén shǐ ān zhòng huì wèi shū mì shǐ

这句话大意是:乙未,中 门使安重诲为枢密使。

shā yuán xíng qīn jí zū yōng shǐ kǒng qiān

这句话大意是:杀元行钦及租庸使孔谦。

rén yín zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn kǒng xún wèi shū mì shǐ

这句话大意是:壬寅,左骁卫大将军孔循为枢密使。

bǐng wǔ shǐ diàn yú xī gōng huáng dì jí wèi yú jiù qián yì zhǎn shuāi yǐ gǔn miǎn

这句话大意是:丙午,始奠于西宫,皇帝即位于柩前,易斩缞以衮冕。

rén zǐ wèi wáng jì jí hōng

这句话大意是:壬子,魏王继岌薨。

jiǎ yín dà shè gǎi yuán

这句话大意是:甲寅, 大赦,改元。

bó hǎi guó wáng dà yīn zhuàn shǐ dà chén lín lái

这句话大意是:渤海国王大𬤇撰使大陈林来。

shì yuè zhāng jū hàn ba

这句话大意是:是月,张居翰罢。

wǔ yuè bǐng chén shuò tài zǐ bīn kè zhèng jué gōng bù shàng shū rèn yuán wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:五月丙辰朔,太子宾客郑珏、工部尚书任圜为中书侍郎:同中书门下平章事。

wù chén zhào zài lǐ wèi yì chéng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:戊辰,赵在礼为义成军节度使。

liù yuè dīng yǒu biàn zhōu kòng hè jūn luàn zhǐ huī shǐ zhāng jiàn shā qí quán zhī zhōu shì gāo tì

这句话大意是:六月丁酉,汴州控鹤军乱,指挥使张谏杀其权知州 事高逖。

jǐ hài jiàn fú zhū

这句话大意是:己亥,谏伏诛。

qiū qī yuè gēng shēn ān zhòng huì shā diàn zhí mǎ yán yú yù shǐ tái mén

这句话大意是:秋七月庚申,安重诲杀殿直马延于御史台门。

qì dān shǐ méi lǎo shù gǔ lái bó hǎi shǐ dà zhāo zuǒ lái

这句话大意是:契丹使梅老 述骨来,渤海使大昭佐来。

jǐ mǎo biǎn dòu lú gé wèi chén zhōu cì shǐ wéi shuō xù zhōu cì shǐ

这句话大意是:己卯,贬豆卢革为辰州刺史,韦说叙州刺史。

jiǎ shēn liú gé yú líng zhōu shuō yú hé zhōu

这句话大意是:甲申,流 革于陵州,说于合州。

bā yuè yǐ yǒu shuò shǎn zhōu xiá shí xiàn mín gāo cún qī yī chǎn sān nán zǐ

这句话大意是:八月乙酉朔,陕州硖石县民高存妻一产三男子。

dīng yǒu yǐ xiàng hù sān shí èr cì bǎi guān zhī wú hù zhě

这句话大意是:丁酉,以象 笏三十二赐百官之无笏者。

yuè jià yú lěng quán gōng

这句话大意是:阅稼于冷泉宫。

jǐ hài qì dān kòu biān

这句话大意是:己亥,契丹寇边。

dīng wèi píng lú jūn jié dù shǐ huò yàn wēi shā qí dēng zhōu cì shǐ wáng gōng yǎn

这句话大意是:丁未,平卢军节度使 霍彦威杀其登州刺史王公俨。

jiǎ yín yī guān zhāng zhì zhōng wèi tài yuán shǎo yǐn

这句话大意是:甲寅,医官张志忠为太原少尹。

jiǔ yuè jǐ wèi xìng zhì dé gōng jí yuán jiàn fēng dì

这句话大意是:九月己未,幸至德宫 及袁建丰第。

dōng shí yuè dīng hài yún nán shān hòu liǎng lín bǎi mán dōu guǐ zhǔ yòu wǔ wèi dà jiàng jūn li bēi wǎn shǐ dà guǐ zhǔ fù néng hé huá lái

这句话大意是:冬十月丁亥,云南山后两林百蛮都鬼主、右武卫大将军李卑晚使大鬼 主傅能何华来。

xīn chǒu qì dān shǐ méi gǔ něi lái gào ā bǎo jī āi fèi cháo sān rì

这句话大意是:辛丑,契丹使没骨馁来告阿保机哀,废朝三日。

hàn xīn hài yǔ

这句话大意是:旱,辛亥雨。

èr nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu shuò gēng míng dǎn

这句话大意是:二年春正月癸丑朔,更名亶。

guǐ hài duān míng diàn xué shì bīng bù shì láng féng dào tài cháng qīng cuī xié wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:癸亥,端明殿学士兵部侍郎冯道、太常卿崔协为 中书侍郎:同中书门下平章事。

èr yuè rén wǔ shuò xīn luó shǐ zhāng fēn lái

这句话大意是:二月壬午朔,新罗使张芬来。

xi chuān jié dù shǐ mèng zhī xiáng shā qí bīng mǎ dōu jiān li yán

这句话大意是:西川节度使孟知祥杀 其兵马都监李严。

bǐng shēn shè jīng shī qiú

这句话大意是:丙申,赦京师囚。

guō cóng qiān wèi jǐng zhōu cì shǐ jì ér shā zhī

这句话大意是:郭从谦为景州刺史,既而杀之。

wù xū shān nán dōng dào jié dù shǐ liú xun wèi nán miàn zhāo tǎo shǐ yǐ fá jīng nán

这句话大意是:戊戌,山南东 道节度使刘训为南面招讨使,以伐荆南。

sān yuè rén zǐ shuò xìng huì jié yuán qún chén mǎi yàn

这句话大意是:三月壬子朔,幸会节园,群臣买宴。

lú tái jūn luàn shā qí jiāng xiě zhèn

这句话大意是:卢台 军乱,杀其将写震。

xīn luó shǐ lín yàn lái

这句话大意是:新罗使林彦来。

xià sì yuè gēng yín lú tái jūn jiāng lóng zhì děng fú zhū

这句话大意是:夏四月庚寅,卢台军将龙晊等伏诛。

xià sì yuè gēng yín lú tái jūn jiāng lóng zhì děng fú zhū

这句话大意是:夏四月庚 寅,卢台军将龙晊等伏诛。

liù yuè bǐng xū rèn yuán ba

这句话大意是:六月丙戌,任圜罢。

gēng zǐ xìng bái sī mǎ pō jì tū jué shén

这句话大意是:庚子,幸白司马坡,祭突厥神。

qiū qī yuè jiǎ zǐ suí zhōu cì shǐ xī fāng yè qǔ kuí zhōng wàn zhōu

这句话大意是:秋 七月甲子,随州刺史西方邺取夔、忠、万州。

guǐ yǒu shā dòu lú gé wéi shuō

这句话大意是:癸酉,杀豆卢革、韦说。

bā yuè yǐ yǒu zāng kē shǐ sòng cháo huà jí kūn míng shǐ zhě lái

这句话大意是:八月乙酉, 牂牁使宋朝化及昆明使者来。

jiǔ yuè gēng wǔ dǎng xiàng shǐ rú lián shān lái

这句话大意是:九月庚午,党项使如连山来。

rén shēn qì dān shǐ méi lǎo lái

这句话大意是:壬申,契丹使梅老来。

dōng shí yuè yǐ yǒu rú biàn zhōu

这句话大意是:冬十月乙酉,如汴州。

xuān wǔ jūn jié dù shǐ zhū shǒu yīn fǎn mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ mǎ yàn chāo sǐ zhī

这句话大意是:宣武军节度使朱守殷反,马步军都指挥使马彦超死之。

jǐ chǒu shǒu yīn zì shā

这句话大意是:己丑, 守殷自杀。

yǐ wèi shā tài zǐ shǎo bǎo zhì shì rèn yuán

这句话大意是:乙未,杀太子少保致仕任圜。

xīn chǒu dé yīn shì qīng xì qiú

这句话大意是:辛丑,德音释轻系囚。

shì yuè chuán jiàn yú huò yàn wēi

这句话大意是:是月,传箭于霍彦 威。

shí yī yuè yǐ hài qì dān shǐ méi lǎo lái

这句话大意是:十一月乙亥,契丹使梅老来。

shí èr yuè jǐ chǒu huí hú xi jiè tǔ bō qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:十二月己丑,回鹘西界吐蕃遣使者来。

jiǎ chén tián yú dōng jiāo

这句话大意是:甲辰,畋 于东郊。

bǐng wǔ zhuī zūn zǔ kǎo wèi huáng dì bǐ wèi huáng hòu

这句话大意是:丙午,追尊祖考为皇帝,妣为皇后;。

gāo zǔ yù shì yuē xiào gōng miào hào huì zǔ zǔ bǐ liú shì shì yuē xiào gōng zhāo

这句话大意是:高祖聿谥曰孝恭,庙号惠祖,祖妣刘 氏谥曰孝恭昭;。

zēng zǔ áo shì yuē xiào zhì miào hào yì zǔ zǔ bǐ zhāng shì shì yuē xiào zhì shùn

这句话大意是:曾祖敖谥曰孝质,庙号毅祖,祖妣张氏谥曰孝质顺;。

zǔ yǎn shì yuē xiào jìng miào hào liè zǔ zǔ bǐ hé shì shì yuē xiào jìng mù

这句话大意是:祖琰谥曰孝靖, 庙号烈祖,祖妣何氏谥曰孝靖穆;。

kǎo shì yuē xiào chéng miào hào dé zǔ bǐ liú shì shì yuē xiào chéng yì

这句话大意是:考谥曰孝成,庙号德祖,妣刘氏谥曰孝成懿。

lì miào yú yīng zhōu

这句话大意是:立 庙于应州。

sān nián chūn zhēng yuè dīng sì qì dān xiàn píng zhōu

这句话大意是:三年春正月丁巳,契丹陷平州。

èr yuè xīn sì tǔ hún dū du li shào lǔ lái

这句话大意是:二月辛巳,吐浑都督李绍虏来。

yǐ wèi kǒng xún ba

这句话大意是:乙未,孔循罢。

wù xū huí hú shǐ li ā shān lái

这句话大意是:戊戌,回鹘使李阿山来。

sān yuè dīng wèi shuò yù zhá qiú zhí yán

这句话大意是:三月丁未朔,御札求直言。

jǐ wèi zhèng jué ba

这句话大意是:己未,郑珏罢。

guǐ hài chéng dé jūn jié dù shǐ wáng jiàn lì wèi shàng shū yòu pú yè tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:癸亥,成德军 节度使王建立为尚书右仆射、同中书门下平章事。

xī fāng yè kè guī zhōu

这句话大意是:西方邺克归州。

wù chén xuān huī nán yuàn shǐ fàn yán guāng wèi shū mì shǐ

这句话大意是:戊辰,宣徽南院 使范延光为枢密使。

xià sì yuè wù yín yán guāng ba

这句话大意是:夏四月戊寅,延光罢。

yǐ yǒu dá dá qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:乙酉,达靼遣使者来。

yì wǔ jūn jié dù shǐ wáng dōu fǎn

这句话大意是:义武军节度使王 都反。

rén yín guī dé jūn jié dù shǐ wáng yàn qiú wèi běi miàn xíng yíng zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:壬寅,归德军节度使王晏球为北面行营招讨使。

wǔ yuè qì dān tū něi rù yú dìng zhōu

这句话大意是:五月,契丹秃馁入于定州。

xīn yǒu yòu wèi shàng jiàng jūn zhào jìng yí wèi shū mì shǐ

这句话大意是:辛酉,右卫上将军赵敬怡为枢密使。

fēng huí hú kě zhī wáng rén yù wèi shùn huà kè hán

这句话大意是:封回鹘可汁王仁裕为顺化可汗。

qiū qī yuè jǐ wèi shā qí zhōu fáng yù shǐ cáo tíng yǐn

这句话大意是:秋七月己未, 杀齐州防御使曹廷隐。

bā yuè lú lóng jūn jié dù shǐ zhào dé jūn zhí qì dān shǒu lǐng tì yǐn hè miǎo

这句话大意是:八月,卢龙军节度使赵德钧执契丹首领惕隐赫邈。

qìng zhōu fáng yù shǐ dòu tíng wǎn fǎn

这句话大意是:庆州防御 使窦廷琬反。

dōng shí yuè jìng nán jūn jié dù shǐ li jìng zhōu tǎo zhī

这句话大意是:冬十月,静难军节度使李敬周讨之。

dīng sì tū jué shǐ zhāng mù jìn lái

这句话大意是:丁巳,突厥使张慕晋来。

shí yī yuè rén wǔ tǔ hún shǐ niàn jiǔ lái

这句话大意是:十一月 壬午,吐浑使念九来。

jiǎ wǔ wáng jiàn lì ba

这句话大意是:甲午,王建立罢。

shí èr yuè li jìng zhōu kè qìng zhōu dòu tíng wǎn fú zhū

这句话大意是:十二月,李敬周克庆州,窦廷琬伏诛。

xìng hài xìng kāng yì chéng dì

这句话大意是:幸 亥,幸康义诚第。

sì nián chūn zhēng yuè rén chén huí hú shǐ chè bō dū du lái

这句话大意是:四年春正月壬辰,回鹘使掣拨都督来。

èr yuè guǐ mǎo wáng yàn qiú kè dìng zhōu

这句话大意是:二月癸卯,王晏球克定州。

xīn yǒu yàn qiú xiàn guó fú

这句话大意是:辛酉,晏球 献馘俘。

zhào jìng yí hōng

这句话大意是:赵敬怡薨。

dīng mǎo cuī xié hōng

这句话大意是:丁卯,崔协薨。

gēng wǔ zhì zì biàn zhōu

这句话大意是:庚午,至自汴州。

sān yuè bǐng xū shā zhí cóng càn

这句话大意是:三月丙戌,杀侄从璨。

xià sì yuè qì dān kòu yún zhōu

这句话大意是:夏四 月,契丹寇云州。

guǐ chǒu qì dān shǐ liāo kuò méi lǐ lái qiú tū něi shā zhī

这句话大意是:癸丑,契丹使撩括梅里来求秃馁,杀之。

jiǎ yín duān míng diàn xué shì shàng shū bīng bù shì láng zhào fèng wèi mén xià shì láng jiān gōng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:甲寅,端明殿学士、尚 书兵部侍郎赵凤为门下侍郎兼工部尚书、同中书门下平章事。

wǔ yuè jǐ sì cháo qún chén hè shuò

这句话大意是:五月己巳,朝群臣贺 朔。

yǐ yǒu zhuī shì shǎo dì yuē zhāo xuān guāng liè xiào huáng dì

这句话大意是:乙酉,追谥少帝曰昭宣光烈孝皇帝。

qì dān kòu yún zhōu

这句话大意是:契丹寇云州。

qiū qī yuè rén shēn shā yòu jīn wú wèi shàng jiāng jūn máo zhāng

现代白话:秋七月壬申,杀右金我卫上 将军毛璋。

bā yuè yǐ sì hēi shuǐ shǐ gǔ zhì lái

这句话大意是:八月乙巳,黑水使骨至来。

dīng wèi tǔ hún shǒu lǐng niàn gōng shān lái

这句话大意是:丁未,吐浑首领念公山来。

yǐ mǎo dǎng xiàng zhé yù míng lái

这句话大意是:乙卯,党项折遇 明来。

jǐ wèi gāo lí wáng jiàn shǐ zhāng bīn lái

这句话大意是:己未,高丽王建使张彬来。

jiǔ yuè guǐ sì shā gòng fèng guān wū zhāo yù

这句话大意是:九月癸巳,杀供奉官乌昭遇。

dōng shí èr yuè xīn chǒu shā xī píng xiàn lìng li shāng

这句话大意是:冬十二月辛丑,杀 西平县令李商。

cháng xīng yuán nián chūn zhèng yuè dīng mǎo yuè mǎ yú yuàn

这句话大意是:长兴元年春正月丁卯,阅马于苑。

xīn mǎo xuān huī nán yuàn shǐ zhū hóng zhāo wèi dà nèi liú shǒu

这句话大意是:辛卯,宣徽南院使朱弘昭为大内留守。

èr yuè wù xū hēi shuǐ wù r qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:二月, 戊戌,黑水兀儿遣使者来。

yǐ sì tiān xióng jūn jié dù shǐ shí jìng táng wèi yù yíng shǐ

这句话大意是:乙巳,天雄军节度使石敬瑭为御营使。

guǐ chǒu cháo xiàn yú tài wēi gōng

这句话大意是:癸丑,朝献于太 微宫。

jiǎ yín xiǎng yú tài miào

这句话大意是:甲寅,享于太庙。

yǐ mǎo yǒu shì yú nán jiāo dà shè gǎi yuán

这句话大意是:乙卯,有事于南郊,大赦,改元。

sān yuè gēng yín lì shū fēi cáo shì wèi huáng hòu

这句话大意是:三月庚寅,立淑妃曹氏 为皇后。

xià sì yuè wù xū ān zhòng huì shǐ hé zhōng yá nèi zhǐ huī shǐ yáng yàn wēn zhú qí jié dù shǐ cóng kē

这句话大意是:夏四月戊戌,安重诲使河中衙内指挥使杨彦温逐其节度使从珂。

rén yín xi jīng liú shǒu suǒ zì tōng shì wèi bù jūn zhǐ huī shǐ yào yàn chóu tǎo zhī

这句话大意是:壬寅,西 京留守索自通、侍卫步军指挥使药彦稠讨之。

xīn hài zì tōng zhí yàn wēn shā zhī

这句话大意是:辛亥,自通执彦温杀之。

wù wǔ qún chén shàng zūn hào yuē shèng míng shén wǔ wén dé gōng xiào huáng dì

这句话大意是:戊午,群臣 上尊号曰圣明神武文德恭孝皇帝。

xīn yǒu tǔ bō shǒu lǐng yú bō gé lái

这句话大意是:辛酉,吐蕃首领于拨葛来。

wǔ yuè dīng chǒu huí hú shǐ niè lì zǔ lái

这句话大意是:五月丁丑,回鹘使孽 栗祖来。

gēng chén huí hú shǐ ān hēi lián lái

这句话大意是:庚辰,回鹘使安黑连来。

qiū qī yuè rén wǔ fǎng zhuāng zōng zǐ sūn yì suǒ

这句话大意是:秋七月壬午,访庄宗子孙瘗所。

bā yuè yǐ wèi zhōng wǔ jūn jié dù shǐ zhāng yán lǎng wèi sān sī shǐ

这句话大意是:八月乙未,忠武 军节度使张延朗为三司使。

rén yín shā pěng shèng dōu jūn shǐ li xíng dé dà jiàng zhāng jiǎn miè qí zú

这句话大意是:壬寅,杀捧圣都军使李行德、大将张俭,灭其族。

tǔ hún lái fù

这句话大意是:吐浑 来附。

fēng zǐ cóng róng wèi qín wáng

这句话大意是:封子从荣为秦王。

wù shēn hǎi zhōu jiāng wáng chuán jí shā qí cì shǐ chén xuān pàn yú wú lái jiàng

这句话大意是:戊申,海州将王传极杀其刺史陈宣,叛于吴来降。

yǐ mǎo tǔ hún kāng hé bì lái

这句话大意是:乙卯, 吐浑康合毕来。

bǐng chén fēng zǐ cóng hòu wèi sòng wáng

这句话大意是:丙辰,封子从厚为宋王。

jiǔ yuè rén xū tǔ bō shǐ wáng mǎn rú lái

这句话大意是:九月壬戌,吐蕃使王满儒来。

dōng chuān jié dù shǐ dǒng zhāng fǎn

这句话大意是:东川节度使 董璋反。

jiǎ shēn chéng dé jūn jié dù shǐ fàn yán guāng wèi shū mì shǐ

这句话大意是:甲申,成德军节度使范延光为枢密使。

dīng hài shí jìng táng wèi dōng chuān xíng yíng dōu zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:丁亥,石敬瑭为东川行营都招讨使。

dōng shí yuè dīng yǒu shǐ cáng bīng

这句话大意是:冬十月丁酉,始藏冰。

jiǎ chén xiāo wèi shàng jiàng jūn zhì shì zhāng yún jìn zhù jūn sù

这句话大意是:甲辰,骁卫上将军致仕张筠进助军粟。

yǐ sì dǒng zhāng xiàn láng zhōu shā jié dù shǐ li rén ju zhǐ huī shǐ yáo hóng sǐ zhī

这句话大意是:乙巳,董璋陷阆州, 杀节度使李仁矩,指挥使姚洪死之。

mèng zhī xiáng fǎn

这句话大意是:孟知祥反。

shí yī yuè gēng shēn shuò qín wáng cóng róng shòu cè yè yú tài miào

这句话大意是:十一月庚申朔,秦王从荣受册,谒 于太庙。

bǐng xū qì dān dōng dān wáng tū yù lái bēn

这句话大意是:丙戌,契丹东丹王突欲来奔。

shí èr yuè dīng wèi èr wáng hòu mì shū chéng xī guó gōng yáng rén ju zú fèi cháo yī rì

这句话大意是:十二月丁未,二王后、秘书丞、酅国公杨仁 矩卒,废朝一日。

dīng sì huí hú shùn huà kè hán wáng rén yù shǐ dí mò sī lái

这句话大意是:丁巳,回鹘顺化可汗王仁裕使翟末斯来。

ān zhòng huì tǎo dǒng zhāng

这句话大意是:安重诲讨董璋。

shā zhōu cáo yì jīn qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:沙州曹 义金遣使者来。

èr nián chūn zhēng yuè wù chén dǎng xiàng shǐ zhé qī yí lái

这句话大意是:二年春正月戊辰,党项使折七移来。

gēng chén dá dá shǐ liè liù xuē niang jū lái

这句话大意是:庚辰,达靼使列六薛娘居来。

èr yuè dīng yǒu xìng ān yuán xìn dì

这句话大意是:二月丁酉, 幸安元信第。

wù xū tū jué shǐ dù ā shú tǔ hún shǐ kāng wàn lín lái

这句话大意是:戊戌,突厥使杜阿熟、吐浑使康万琳来。

xīn chǒu ān zhòng huì ba

这句话大意是:辛丑,安重诲罢。

sān yuè zhào fèng ba

这句话大意是:三月,赵 凤罢。

dīng hài tài cháng qīng li yú wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:丁亥,太常卿李愚为中书侍郎、同中书门下平章事。

xià sì yuè jiǎ chén xuān huī běi yuàn shǐ zhào yán shòu wèi shū mì shǐ

这句话大意是:夏四月甲辰,宣徽北院 使赵延寿为枢密使。

jiǎ yín dǒng zhāng xiàn suì zhōu wǔ xìn jūn jié dù shǐ xià lǔ qí sǐ zhī

这句话大意是:甲寅,董璋陷遂州,武信军节度使夏鲁奇死之。

yǐ mǎo yǐ hàn shè liú zuì yǐ xià qiú

这句话大意是:乙卯,以旱赦 流罪以下囚。

rùn wǔ yuè dīng yǒu shā tài zǐ tài shī zhì shì ān zhòng huì jí qí qī zhāng shì zi chóng zàn chóng xù

这句话大意是:闰五月丁酉,杀太子太师致仕安重诲及其妻张氏、子崇赞崇绪。

qiū bā yuè jǐ wèi qì dān shǐ yá gū r lái

这句话大意是:秋八 月己未,契丹使邪姑儿来。

jiǔ yuè dīng hài fàng wǔ fāng yīng sǔn

这句话大意是:九月丁亥,放五坊鹰隼。

dōng shí yī yuè wù shēn tǔ bō qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:冬十一月戊申,吐蕃遣使者来。

xīn chǒu jīng biǎo dì zhōu mín xíng zhāo mén lǘ

这句话大意是:辛丑,旌表棣州民邢钊门闾。

shí èr yuè jiǎ yín shuò chú tiě jìn chū shuì nóng jù qián

这句话大意是:十二月甲寅朔,除铁禁,初税农具钱。

jǐ wèi xī liáng fǔ qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:己未,西凉府 遣使者来。

jǐ sì huí hú shǐ ān yǒng sī lái

这句话大意是:己巳,回鹘使安永思来。

xīn wèi bó hǎi shǐ wén chéng jiǎo lái

这句话大意是:辛未,渤海使文成角来。

dǎng xiàng kòu fāng qú

这句话大意是:党项寇方渠。

sān nián chūn zhēng yuè gēng zǐ qì dān shǐ yè gǔ lái

这句话大意是:三年春正月庚子,契丹使拽骨来。

jǐ yǒu bó hǎi huí hú jiē qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:己酉,渤海、回鹘皆遣使者来。

èr yuè jǐ mǎo jìng nán jūn jié dù shǐ yào yàn chóu jí dǎng xiàng zhàn yú niú r gǔ bài zhī

这句话大意是:二月己卯, 静难军节度使药彦稠及党项战于牛儿谷,败之。

sān yuè jiǎ shēn qì dān qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:三月甲申,契丹遣使者来。

xià sì yuè gēng shēn xīn luó qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:夏四月 庚申,新罗遣使者来。

wǔ yuè jǐ chǒu èr wáng hòu zhān shì sī zhí yáng yán shào xí fēng xī guó gōng

这句话大意是:五月己丑,二王后詹事司直杨延绍袭封酅国公。

bǐng wǔ mèng zhī xiáng gōng dǒng zhāng xiàn mián zhōu

这句话大意是:丙午,孟知 祥攻董璋,陷绵州。

liù yuè jiǎ yín fēng wáng jiàn wèi gāo lí guó wáng dà yì jūn shǐ mèng zhī xiáng shā dǒng zhāng xiàn dōng chuān

这句话大意是:六月甲寅,封王建为高丽国王、大义军使孟知祥杀董璋,陷东 川。

dá dá shǒu lǐng jié gē yǐ qí zú lái fù

这句话大意是:达靼首领颉哥以其族来附。

qiū bā yuè jǐ mǎo tǔ bō qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:秋八月己卯,吐蕃遣使者来。

dōng shí yuè gēng shēn xìng shí jìng táng dì

这句话大意是:冬十月庚申,幸石敬 瑭第。

sì nián chūn zhēng yuè gēng yín duān míng diàn xué shì bīng bù shì láng liú xù wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:四年春正月庚寅,端明殿学士、兵部侍郎刘昫为中书侍郎、同中书门下平章事。

èr yuè wù wǔ mèng zhī xiáng shǐ zhū huàng lái

这句话大意是:二月戊午,孟知祥使朱滉来。

sān yuè jiǎ chén zhuī cè jìn guó fū rén xià shì wèi huáng hòu

这句话大意是:三月甲辰,追册晋国夫人夏氏为皇后。

xià wǔ yuè wù yín fēng zǐ cóng kē wèi lù wáng cóng yì xǔ wáng zhí cóng wēn yǎn wáng cóng zhāng yáng wáng cóng mǐn jīng wáng

这句话大意是:夏五月戊寅, 封子从珂为潞王,从益许王,侄从温兖王,从璋洋王,从敏泾王。

bǐng xū qì dān shǐ shù gǔ qīng lái

这句话大意是:丙戌,契丹使述 骨卿来。

qiū qī yuè yǐ wèi huí hú dū du li mò lái xiàn bái gǔ mìng fàng zhī

这句话大意是:秋七月乙未,回鹘都督李末来,献白鹘,命放之。

bā yuè wù shēn dà shè

这句话大意是:八月戊申,大赦。

jiǔ yuè wù xū zhào yán shòu ba

这句话大意是:九月 戊戌,赵延寿罢。

shān nán dōng dào jié dù shǐ zhū hóng zhāo wèi shū mì shǐ

这句话大意是:山南东道节度使朱弘昭为枢密使。

dōng shí yuè gēng shēn fàn yán guāng ba

这句话大意是:冬十月庚申,范延光罢。

sān sī shǐ féng yūn wèi shū mì shǐ

这句话大意是:三司 使冯赟为枢密使。

rén shēn xìng shì hé tíng de jí

这句话大意是:壬申,幸士和亭,得疾。

shí yī yuè rén chén qín wáng cóng róng yǐ bīng rù xìng shèng gōng bù kè fú zhū

这句话大意是:十一月壬辰,秦王从荣以兵入兴圣宫, 不克,伏诛。

yǐ wèi shì wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ kāng yì chéng shā sān sī shǐ sūn yuè

这句话大意是:乙未,侍卫亲军都指挥使康义诚杀三司使孙岳。

wù xū huáng dì bēng yú yōng hé diàn

这句话大意是:戊戌,皇帝崩于雍和 殿。

wū hū zì gǔ zhì shì shǎo ér luàn shì duō

这句话大意是:呜呼,自古治世少而乱世多!

sān dài zhī wáng yǒu tiān xià zhě jiē shù bǎi nián qí kě dào zhě shù jūn ér yǐ kuàng yú hòu shì yá

这句话大意是:三代之王有天下者,皆数百年,其可道者,数君 而已,况于后世邪!

kuàng yú wǔ dài yá

这句话大意是:况于五代邪!

yǔ wén zhǎng lǎo wèi yǔ yán míng zōng suī chū yí dí ér wéi rén chún zhì kuān rén ài rén

这句话大意是:予闻长老为予言:“明宗虽出夷狄,而为人纯质, 宽仁爱人。

yú wǔ dài zhī jūn yǒu zú chēng yě

这句话大意是:”于五代之君,有足称也。

cháng yè fén xiāng yǎng tiān ér zhù yuē chén běn fán rén qǐ zú zhì tiān xià

这句话大意是:尝夜焚香,仰天而祝曰:“臣本蕃人,岂足 治天下!

shì luàn jiǔ yǐ yuàn tiān zǎo shēng shèng rén

现代白话:世乱久了,愿天早生圣人。

zì chū jí wèi jiǎn ba gōng rén líng guān

这句话大意是:”自初即位,减罢宫人、伶官;。

fèi nèi cáng kù sì fāng suǒ shàng wù xī guī zhī yǒu sī

这句话大意是:废内藏库,四 方所上物,悉归之有司。

guǎng shòu diàn huǒ zāi yǒu sī lǐ zhī qǐng jiā dān wò kuì rán tàn yuē tiān yǐ huǒ jiè wǒ qǐ yi zēng yǐ chǐ xié

这句话大意是:广寿殿火灾,有司理之,请加丹雘,喟然叹曰:“天以火 戒我,岂宜增以侈邪!

suì cháng hàn yǐ ér xuě bào chū tíng zhōng zhào wǔ dé sī gōng zhōng wú de sǎo xuě yuē cǐ tiān suǒ yǐ cì wǒ yě

这句话大意是:”岁尝旱,已而雪,暴出庭中,诏武德司宫中无得扫雪,曰: “此天所以赐我也。

shù wèn zǎi xiàng féng dào děng mín jiān jí kǔ wén dào děng yán gǔ bó jiàn mín wú jí yì zé xīn rán yuē wú hé yǐ kān zhī dāng yǔ gōng děng zuò hǎo shì yǐ bào shàng tiān

现代白话:”数问宰相冯道等民间疾苦,闻道等言谷帛贱,民无疾疫,则 欣然曰:“我凭什么堪之,当与公等作好事,以报上天。

lì yǒu fàn zāng zhé zhì zhī sǐ yuē cǐ mín zhī dù yě

这句话大意是:”吏有犯赃,辄置之死,曰: “此民之蠹也!

yǐ zhào shū bāo lián lì sūn yuè děng yǐ fēng shì tiān xià

这句话大意是:”以诏书褒廉吏孙岳等,以风示天下。

qí ài rén xù wù gài yì yǒu yì yú zhì yǐ

现代白话:其爱人恤物,盖亦有意于治 了。

qí jí wèi shí chūn qiū yǐ gāo bù ěr shēng sè bù lè yóu tián

这句话大意是:其即位时,春秋已高,不迩声色,不乐游畋。

zài wèi qī nián yú wǔ dài zhī jūn zuì wéi zhǎng shì bīng gé cū xi nián lǚ fēng dēng shēng mín shí lài yǐ xiū xī

这句话大意是:在位七年,于五代之君,最为长 世,兵革粗息,年屡丰登,生民实赖以休息。

rán yí dí xìng guǒ rén ér bù míng lǚ yǐ fēi gū zhū shā chén xià

这句话大意是:然夷狄性果,仁而不明,屡以非辜诛 杀臣下。

zhì yú cóng róng fù zǐ zhī jiān bù néng lǜ huàn wèi fáng ér biàn qǐ cāng cù zú xiàn zhī yǐ dà è dì yì yóu cǐ yǐn hèn ér zhōng

这句话大意是:至于从荣父子之间,不能虑患为防,而变起仓卒,卒陷之以大恶,帝亦由 此饮恨而终。

dàng shì shí

这句话大意是:当是时,。

dà lǐ shǎo qīng kāng chéng shàng shū yán shí shì

这句话大意是:大理少卿康澄上疏言时事,。

qí yán yuē wèi guó jiā zhě yǒu bù zú jù zhě wǔ

这句话大意是:其言曰:“为国家者有不足惧者 五,。

shēn kě wèi zhě liù sān chén shī xíng bù zú jù

这句话大意是:深可畏者六:三辰失行不足惧,。

tiān xiàng biàn jiàn bù zú jù

这句话大意是:天象变见不足惧,。

xiǎo rén é yán bù zú jù

现代白话:品行较差的人讹言不足惧,。

shān bēng chuān jié bù zú jù

这句话大意是:山崩川竭 不足惧,。

shuǐ hàn chóng huáng bù zú jù yě

这句话大意是:水旱虫蝗不足惧也;。

xián shì cáng nì shēn kě wèi sì mín qiān yè shēn kě wèi shàng xià xiāng xùn shēn kě wèi lián chǐ dào xiāo shēn kě wèi huǐ yù luàn zhēn shēn kě wèi zhí yán bù wén shēn kě wèi yě

这句话大意是:贤士藏匿深可畏,四民迁业深可畏,上下相徇深可畏, 廉耻道消深可畏,毁誉乱真深可畏,直言不闻深可畏也。

shí zhě jiē duō chéng yán qiè zhòng shí bìng

这句话大意是:”识者皆多澄言切中时病。

ruò cóng róng zhī biàn rèn yuán ān zhòng huì děng zhī sǐ kě wèi shàng xià xiāng xùn ér huǐ yù luàn zhēn zhī bì yǐ

现代白话:若从荣之变,任圜、安重诲等之死,可谓上下相徇,而毁誉乱真之敝了。

rán chéng zhī yán qǐ zhǐ yī shí zhī bìng fán wèi guó zhě kě bù jiè zāi

现代白话:然澄之言, 岂止一时之病,凡为国者,可不戒啊!

✦ You read 本纪·唐本纪第六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.