新五代史 · 欧阳修 · Chapter 7 of 74

本纪·唐本纪第七

PinyinModern Translation
Size

mǐn huáng dì míng zōng dì wǔ zi cóng hòu yě

这句话大意是:愍皇帝,明宗第五子从厚也。

wéi rén xíng zhì fēng hòu guǎ yán hǎo lǐ míng zōng yǐ qí mào lèi jǐ tè ài zhī

这句话大意是:为人形质丰厚,寡言好礼,明宗以其貌类己,特 爱之。

tiān chéng èr nián yǐ jiǎn jiào sī tú bài hé nán yǐn pàn liù jūn zhū wèi shì jiā jiǎn jiào tài bǎo tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:天成二年,以检校司徒拜河南尹、判六军诸卫事,加检校太保、同中书门下 平章事。

cóng hòu fēi kǒng xún nǚ yě ān zhòng huì nù xún yǐ nǚ qī cóng hòu sān nián ba xún shū mì shǐ chū cóng hòu wèi xuān wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:从厚妃,孔循女也,安重诲怒循以女妻从厚,三年,罢循枢密使,出从厚 为宣武军节度使。

míng nián xǐ zhèn hé dōng

这句话大意是:明年,徙镇河东。

cháng xīng yuán nián fēng cóng hòu sòng wáng xǐ zhèn chéng dé

这句话大意是:长兴元年,封从厚宋王,徙镇成德。

èr nián xǐ zhèn tiān xióng lèi jiā jiān zhōng shū lìng

这句话大意是:二年,徙 镇天雄,累加兼中书令。

sì nián shí yī yuè qín wáng cóng róng fú zhū

这句话大意是:四年十一月,秦王从荣伏诛。

míng zōng bìng shén qiǎn huàn zhě mèng hàn qióng zhào wáng yú yè ér míng zōng bēng mì qí sàng liù rì

这句话大意是:明宗病甚,遣宦者孟汉琼召王于邺,而明宗崩, 秘其丧六日。

shí èr yuè guǐ mǎo shuò fā sāng yú xī gōng huáng dì jí wèi yú jiù qián qún chén jiàn yú dōng jiē fù yú sàng wèi

这句话大意是:十二月癸卯朔,发丧于西宫,皇帝即位于柩前,群臣见于东阶,复于 丧位。

bǐng wǔ chéng fú yú xī gōng

这句话大意是:丙午,成服于西宫。

gēng xū dēng guāng zhèng mén lóu cún wèn jūn mín

这句话大意是:庚戌,登光政门楼,存问军民。

xīn hài shā sī yī wáng shì

这句话大意是:辛亥,杀司衣王氏。

guǐ chǒu shǐ tīng zhèng

这句话大意是:癸 丑,始听政。

yǐ mǎo shā sī yí kāng shì

这句话大意是:乙卯,杀司仪康氏。

dīng sì

这句话大意是:丁巳,。

féng dào wèi dà xíng huáng dì shān líng shǐ

这句话大意是:冯道为大行皇帝山陵使,。

hù bù shàng shū hán yàn yùn wèi fù

这句话大意是:户部尚书韩彦恽 为副,。

zhōng shū shè rén wáng yán wèi pàn guān

这句话大意是:中书舍人王延为判官,。

lǐ bù shàng shū wáng quán wèi lǐ yí shǐ

这句话大意是:礼部尚书王权为礼仪使,。

bīng bù shàng shū li lín wèi lǔ bù shǐ

这句话大意是:兵部尚书李𬭸为卤簿使,。

yù shǐ zhōng chéng lóng mǐn wèi yí zhàng shǐ

这句话大意是:御 史中丞龙敏为仪仗使,。

zuǒ pú yè quán pàn hé nán fǔ lú zhì wèi qiáo dào dùn dì shǐ

这句话大意是:左仆射权判河南府卢质为桥道顿递使。

dīng mǎo shì tán

这句话大意是:丁卯,礻覃。

yīng shùn yuán nián chūn zhèng yuè rén shēn shuò shì cháo yú guǎng shòu diàn

这句话大意是:应顺元年春正月壬申朔,视朝于广寿殿。

yǐ hài qì dān shǐ dū du méi là yú lái

这句话大意是:乙亥,契丹使都督没辣于来。

wù yín dà shè gǎi yuán yòng lè

这句话大意是:戊寅, 大赦,改元,用乐。

huí hú kè hán wáng rén měi qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:回鹘可汗王仁美遣使者来。

shā zhōu guā zhōu qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:沙州、瓜州遣使者来。

yǐ wèi zhū hóng zhāo féng yūn xiàn qián zhù zuò shān líng

这句话大意是:乙未,朱弘 昭、冯赟献钱助作山陵。

rùn yuè bǐng wǔ cè huáng tài hòu

这句话大意是:闰月丙午,册皇太后。

jiǎ yín cè tài fēi wáng shì

这句话大意是:甲寅,册太妃王氏。

běi jīng liú shǒu shí jìng táng xiàn yín juàn zhù zuò shān líng

这句话大意是:北京留守石敬 瑭献银绢助作山陵。

èr yuè gēng yín shì zuò shān líng

这句话大意是:二月庚寅,视作山陵。

fèng xiáng jié dù shǐ lù wáng cóng kē fǎn

这句话大意是:凤翔节度使潞王从珂反。

xīn mǎo xī jīng liú shǒu wáng sī tóng wèi xī miàn xíng yíng dōu bù shǔ jìng nán jūn jié dù shǐ yào yàn chóu wèi fù

这句话大意是:辛卯,西京留 守王思同为西面行营都部署,静难军节度使药彦稠为副。

sān yuè bǐng chén sī tóng bīng kuì yán wèi zhǐ huī shǐ yǐn huī yǔ lín zhǐ huī shǐ yáng sī quán yǐ qí jūn pàn jiàng yú cóng kē

这句话大意是:三月丙辰,思同兵溃,严 卫指挥使尹晖、羽林指挥使杨思权以其军叛降于从珂。

xīn yǒu shā shì wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ zhū hóng shí

这句话大意是:辛酉,杀侍卫亲军都指挥使 朱弘实。

guǐ hài hé yáng sān chéng jié dù shǐ kāng yì chéng wèi fèng xiáng xíng yíng dōu zhāo tǎo shǐ wáng sī tóng wèi fù

这句话大意是:癸亥,河阳三城节度使康义诚为凤翔行营都招讨使,王思同为副。

xī jīng fù liú shǒu liú suì yōng pàn jiàng yú cóng kē sī tóng bēn guī yú jīng shī bù kè sǐ zhī

这句话大意是:西京副 留守刘遂雍叛降于从珂,思同奔归于京师,不克,死之。

dīng mǎo jīng chéng xún jiǎn shǐ ān cóng jìn pàn shā féng yūn zhū hóng zhāo zì shā cóng jìn chuán qí èr shǒu yú cóng kē

这句话大意是:丁卯,京城巡检使安从进 叛,杀冯赟,朱弘昭自杀,从进传其二首于从珂。

wù chén rú wèi zhōu

这句话大意是:戊辰,如卫州。

fèi dì zhèn zhōu píng shān rén yě

这句话大意是:废帝,镇州平山人也。

běn xìng wáng shì qí shì wēi jiàn mǔ wèi shì shǎo guǎ míng zōng wèi qí jiāng guò píng shān lüè de zhī

这句话大意是:本姓王氏,其世微贱,母魏氏,少寡,明宗为骑将,过 平山,掠得之。

wèi shì yǒu zi ā sān yǐ shí yú suì míng zōng yǎng yǐ wéi zi míng yuē cóng kē

这句话大意是:魏氏有子阿三,已十余岁,明宗养以为子,名曰从珂。

jí zhǎng zhuàng mào xióng wěi jǐn xìn guǎ yán ér xiāo yǒng shàn zhàn míng zōng shén ài zhī

这句话大意是:及长,状貌 雄伟,谨信寡言,而骁勇善战,明宗甚爱之。

zì jìn bīng zhàn liáng yú hé shàng cóng kē cháng lì zhàn gōng zhuāng zōng hū qí xiǎo zì yuē ā sān bù tú yǔ wǒ tóng nián qí gǎn zhàn yì lèi wǒ

这句话大意是:自晋兵战梁于河上,从珂常立战功, 庄宗呼其小字曰:“阿三不徒与我同年,其敢战亦类我。

tóng guāng èr nián wèi wèi zhōu cì shǐ tū qí zhǐ huī shǐ shù yú shí mén

这句话大意是:”同光二年,为卫州刺史 突骑指挥使,戍于石门。

míng zōng tǎo zhào zài lǐ zì wèi fǎn bīng ér nán cóng kē lǜ shù bīng zì qǔ yáng mèng xiàn chí chū cháng shān yǐ zhuī míng zōng

这句话大意是:明宗讨赵在礼,自魏反兵而南,从珂率戍兵自曲阳、孟县 驰出常山以追明宗。

míng zōng zhī nán yě bīng shǎo de cóng kē bīng zài hòu ér jūn shēng dà zhèn

这句话大意是:明宗之南也,兵少,得从珂兵在后,而军声大振。

míng zōng rù lì bài cóng kē hé zhōng jié dù shǐ fēng lù wáng

这句话大意是:明宗入立, 拜从珂河中节度使,封潞王。

shì shí míng zōng chūn qiū yǐ gāo wáng yú zhū zi cì zuì zhǎng shū mì shǐ ān zhòng huì huàn zhī nǎi jiǎo zhào hé zhōng pí jiàng yáng yàn wēn shǐ tú zhī

这句话大意是:是时,明宗春秋已高,王于诸子次最长,枢密使安重 诲患之,乃矫诏河中裨将杨彦温使图之。

wáng yuè mǎ yú huáng lóng zhuāng yàn wēn jí bì mén jù zhī wáng zhǐ yú yú xiāng yǐ wén

这句话大意是:王阅马于黄龙庄,彦温即闭门拒之,王止 于虞乡以闻。

míng zōng zhào wáng hái jīng shī jū zhī qīng huà lǐ dì

这句话大意是:明宗召王还京师,居之清化里第。

zhòng huì shù qǐng xíng jūn fǎ míng zōng bù tīng hòu zhòng huì jiàn shā nǎi qǐ wáng wèi zuǒ wèi dà jiàng jūn xī jīng liú shǒu

这句话大意是:重诲数请行军法,明宗不听,后重 诲见杀,乃起王为左卫大将军、西京留守。

cháng xīng sān nián wèi fèng xiáng jié dù shǐ

这句话大意是:长兴三年,为凤翔节度使。

wáng zǐ zhòng jí zì míng zōng shí diǎn jìn bīng wèi kòng hè zhǐ huī shǐ mǐn dì jí wèi zhū hóng zhāo féng yūn yòng shì nǎi ba zhòng jí bīng zhí chū wèi bó zhōu tuán liàn shǐ

这句话大意是:王子重吉自 明宗时典禁兵,为控鹤指挥使,愍帝即位,朱弘昭、冯赟用事,乃罢重吉兵职,出 为亳州团练使。

yòu xǐ wáng wèi běi jīng liú shǒu bù jiàng zhì shū ér xuān shòu yòu yǐ li cóng zhāng wèi dài

这句话大意是:又徙王为北京留守,不降制书而宣授,又以李从璋为代。

chū ān zhòng huì dé zuì ba hé zhōng yǐ cóng zhāng wèi dài ér zhòng huì jiàn shā gù wáng yì zì yí suì jù chéng fǎn

这句话大意是:初,安重 诲得罪罢河中,以从璋为代,而重诲见杀,故王益自疑,遂据城反。

mǐn dì qiǎn wáng sī tóng huì zhū zhèn bīng tǎo zhī sī tóng zhàn bài zǒu zhū zhèn bīng jiē kuì

这句话大意是:愍帝遣王思同 会诸镇兵讨之,思同战败走,诸镇兵皆溃。

qīng tài yuán nián sān yuè dīng sì wáng yǐ bīng dōng

这句话大意是:清泰元年三月丁巳,王以兵东。

gēng shēn cì zhǎng ān xī jīng fù liú shǒu liú suì yōng pàn yú táng lái jiàng

这句话大意是:庚申,次长安,西京副留守刘遂雍叛于唐,来 降。

jiǎ zǐ cì huá zhōu zhí yào yàn chóu

这句话大意是:甲子,次华州,执药彦稠。

bǐng yín cì líng bǎo hé zhōng ān yàn wēi shǎn zhōu kāng sī lì pàn yú táng lái jiàng

这句话大意是:丙寅,次灵宝,河中安彦威、陕州康思立叛于唐, 来降。

jǐ sì cì shǎn zhōu

这句话大意是:己巳,次陕州。

kāng yì chéng pàn yú táng lái jiàng

这句话大意是:康义诚叛于唐,来降。

shā xuān huī shǐ mèng hàn qióng

这句话大意是:杀宣徽使孟汉琼。

mǐn dì chū jū yú wèi zhōu

这句话大意是:愍帝出居于卫州。

xià sì yuè rén shēn rù jīng shī féng dào lǜ bǎi guān yíng wáng yú jiǎng qiáo wáng cí bú jiàn

这句话大意是:夏四月壬申,入京师,冯道率百官迎王于蒋桥,王辞不见。

rù kū yú xī gōng suì jiàn qún chén dào bài wáng dá bài

这句话大意是:入哭于西宫,遂见群臣, 道拜,王答拜。

rù jū yú zhì dé gōng

这句话大意是:入居于至德宫。

guǐ yǒu yǐ tài hòu lìng jiàng tiān zǐ wèi è wáng mìng wáng jiān guó

这句话大意是:癸酉,以太后令降天子为鄂王,命王监国。

yǐ hài huáng dì jí wèi

这句话大意是:乙亥, 皇帝即位。

bǐng zǐ lǜ hé nán mín cái yǐ shǎng jūn

这句话大意是:丙子,率河南民财以赏军。

dīng chǒu jiè mín fáng kè wǔ yuè yǐ shǎng jūn

这句话大意是:丁丑,借民房课五月以赏军。

wù yín shì è wáng cí zhōu cì shǐ sòng lìng xún sǐ zhī

这句话大意是:戊寅,弑鄂王, 慈州刺史宋令询死之。

yǐ yǒu dà shè gǎi yuán

这句话大意是:乙酉,大赦,改元。

wù zǐ shā kāng yì chéng jí yào yàn chóu

这句话大意是:戊子,杀康义诚及药彦稠。

wǔ yuè bǐng wǔ duān míng diàn xué shì zuǒ jiàn yì dài fū hán zhāo yìn wèi shū mì shǐ zhuāng zhái shǐ liú yán lǎng wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:五月丙午, 端明殿学士、左谏议大夫韩昭胤为枢密使,庄宅使刘延朗为枢密副使。

gēng xū féng dào ba

这句话大意是:庚戌,冯道 罢。

tiān xióng jūn jié dù shǐ fàn yán guāng wèi shū mì shǐ

这句话大意是:天雄军节度使范延光为枢密使。

jiǎ yín cì quàn jìn xuǎn rén zōng zǐ guān

这句话大意是:甲寅,赐劝进选人、宗子官。

liù yuè gēng chén xìng fàn yán guāng jí suǒ zì tōng dì

这句话大意是:六月庚辰,幸范 延光及索自通第。

qiū qī yuè xīn hài tài cháng qīng lú wén jì wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:秋七月辛亥,太常卿卢文纪为中书侍郎、同中书门下平章事。

dīng sì lì pèi guó fū rén liú shì wèi huáng hòu

这句话大意是:丁 巳,立沛国夫人刘氏为皇后。

bā yuè xīn wèi shàng shū zuǒ chéng yáo yǐ wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:八月辛未,尚书左丞姚𫖮为中书侍郎、同中书门下平 章事。

xǔ yù shǔ guān xuǎn

这句话大意是:许御署官选。

jiǔ yuè qì dān kòu biān

这句话大意是:九月,契丹寇边。

dōng shí yuè wù yín li yú liú xù ba

这句话大意是:冬十月戊寅,李愚、刘昫罢。

shí èr yuè jǐ hài xióng wǔ jūn jié dù shǐ zhāng yán láng wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:十二月己亥, 雄武军节度使张延郎为中书侍郎、同中书门下平章事。

qì dān kòu yún zhōu

这句话大意是:契丹寇云州。

gēng yín xìng lóng mén

这句话大意是:庚寅,幸龙门。

hàn

这句话大意是:旱。

èr nián chūn èr yuè jiǎ xū fàn yán guāng ba

这句话大意是:二年春二月甲戌,范延光罢。

jǐ chǒu zhuī zūn lǔ guó tài fū rén wèi shì wèi huáng tài hòu

这句话大意是:己丑,追尊鲁国太夫人魏氏为皇太后。

sān yuè xīn chǒu zhōng wǔ jūn jié dù shǐ zhào yán shòu wèi shū mì shǐ

这句话大意是:三月辛丑, 忠武军节度使赵延寿为枢密使。

xià wǔ yuè xīn mǎo xuān huī nán yuàn shǐ liú yán hào wèi shū mì shǐ

这句话大意是:夏五月辛卯,宣徽南院使刘延皓为枢密使。

qì dān kòu biān

这句话大意是:契丹寇 边。

liù yuè guǐ wèi qún chén xiàn tiān dōu mǎ

这句话大意是:六月癸未,群臣献添都马。

qiū qī yuè dīng yǒu huí hú kè hán wáng rén měi shǐ qí dū du chén fú hǎi lái

这句话大意是:秋七月丁酉,回鹘可汗王仁美使其都督陈福海来。

liú yán hào ba

这句话大意是:刘延皓罢。

jiǔ yuè jǐ yǒu xíng bù shàng shū fáng gǎo wèi shū mì shǐ

这句话大意是:九月己酉,刑部尚书房暠为枢密使。

yǐ mǎo bó hǎi qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:乙卯,渤海遣使者来。

sān nián chūn zhēng yuè yǐ wèi bǎi jì qiǎn shǐ zhě lái

这句话大意是:三年春正月乙未,百济遣使者来。

dīng wèi fēng zǐ zhòng měi wèi yōng wáng

这句话大意是:丁未,封子重美为雍王。

sān yuè bǐng wǔ hàn lín xué shì lǐ bù shì láng mǎ yìn sūn wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:三月丙午,翰林学 士、礼部侍郎马胤孙为中书侍郎,同中书门下平章事。

hé dōng jié dù shǐ shí jìng táng fǎn

这句话大意是:河东节度使石敬瑭反。

xià wǔ yuè yǐ mǎo jiàn xióng jūn jié dù shǐ zhāng jìng dá wèi tài yuán sì miàn dōu zhāo tǎo shǐ yì wǔ jūn jié dù shǐ yáng guāng yuǎn wèi fù

这句话大意是:夏五 月乙卯,建雄军节度使张敬达为太原四面都招讨使,义武军节度使杨光远为副。

wù shēn xiān fēng zhǐ huī shǐ ān shěn xìn pàn jiàng yú shí jìng táng

这句话大意是:戊 申,先锋指挥使安审信叛降于石敬瑭。

jǐ yǒu zhèn wǔ shù jiāng ān zhòng róng pàn jiàng yú shí jìng táng

这句话大意是:己酉,振武戍将安重荣叛降于石敬瑭。

rén zǐ tiān xióng jūn tún zhù pěng shèng dōu yú hòu zhāng lìng zhāo zhú qí jié dù shǐ liú yán hào

这句话大意是:壬子, 天雄军屯驻捧圣都虞候张令昭逐其节度使刘延皓。

liù yuè guǐ hài yǐ lìng zhāo wèi yòu qiān niú wèi jiāng jūn quán zhī tiān xióng jūn shì

这句话大意是:六月癸亥,以令昭为右千牛卫将 军,权知天雄军事。

jiǎ xū xuān wǔ jūn jié dù shǐ fàn yán guāng wèi tiān xióng jūn sì miàn zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:甲戌,宣武军节度使范延光为天雄军四面招讨使。

qiū qī yuè wù shēn kè wèi zhōu

这句话大意是:秋七月戊申, 克魏州。

rén zǐ zhāng lìng zhāo fú zhū

这句话大意是:壬子,张令昭伏诛。

guǐ chǒu zhāng shèng zhǐ huī shǐ zhāng wàn dí pàn jiàng yú shí jìng táng

这句话大意是:癸丑,彰圣指挥使张万迪叛降于石敬瑭。

bā yuè wù wǔ qì dān shǐ méi lǐ lái

这句话大意是:八月戊午, 契丹使梅里来。

jiǔ yuè jiǎ chén zhāng jìng dá jí qì dān zhàn yú tài yuán bài jì qì dān wéi jìng dá yú jìn ān

这句话大意是:九月甲辰,张敬达及契丹战于太原,败绩,契丹围敬达于晋安。

wù shēn rú hé yáng

这句话大意是:戊 申,如河阳。

dōng shí yuè rén xū kuò mǎ jí mín wèi bīng

这句话大意是:冬十月壬戌,括马,籍民为兵。

shí yī yuè wù zǐ lú lóng jūn jié dù shǐ zhào dé jūn wèi xíng yíng dū tǒng

这句话大意是:十一月戊子,卢龙军节度使赵德钧为 行营都统。

dīng yǒu qì dān lì jìn

这句话大意是:丁酉,契丹立晋。

rùn yuè jiǎ zǐ yáng guāng yuǎn shā zhāng jìng dá yǐ qí jūn pàn jiàng yú qì dān

这句话大意是:闰月甲子,杨光远杀张敬达,以其军叛降于契丹。

jiǎ xū qì dān jí jìn rén zhì yú lù zhōu

这句话大意是:甲 戌,契丹及晋人至于潞州。

dīng chǒu zhì zì hé yáng

这句话大意是:丁丑,至自河阳。

xīn sì huáng dì bēng

这句话大意是:辛巳,皇帝崩。

wū hū jūn chén zhī jì kě wèi nán zāi

现代白话:呜呼,君臣之际,可谓难啊!

gài míng zhě lǜ yú wèi méng ér qián zhī àn zhě gào yǐ jiāng jí ér bù jù gù xiān shì ér yán zé suī zhōng ér bù xìn shì zhì ér huǐ qí kě jí hu

这句话大意是:盖明者虑于未萌而前知,暗者告以将及而不惧, 故先事而言,则虽忠而不信,事至而悔,其可及吗?

zhòng huì qū qū dú jiàn lù wáng zhī huò ér móu zhī bù zāng zhì yú yǔn shēn chì zú qí xì zì cí

这句话大意是:重诲区区独见潞王之祸,而谋 之不臧,至于殒身赤族,其隙自兹。

jí mǐn dì zhī wáng yě xué yú huī líng qí tǔ yī lǒng lù rén jiàn zhě jiē wèi zhī bēi

这句话大意是:及愍帝之亡也,穴于徽陵,其土一垅,路人见 者,皆为之悲。

shǐ míng zōng wèi yǒu zhī qí yǒu kuì yú zhòng huì yǐ āi zāi

现代白话:使明宗为有知,其有愧于重诲了,哀啊!

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →