东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 108 of 108

第一百八回

PinyinModern Translation
Size

jiān liù guó hùn yī yú tú hào shǐ huáng jiàn lì jùn xiàn

这句话大意是:兼六国混一舆图 号始皇建立郡县。

huà shuō wáng jiǎn dài li xìn wèi dà jiàng shuài jūn liù shí wàn shēng yán fá chu xiàng yàn shǒu dōng gāng yǐ jù zhī jiàn qín bīng zhòng duō qiǎn shǐ chí bào chǔ wáng qiú tiān bīng zhù jiāng chǔ wáng fù qǐ bīng èr shí wàn shǐ jiāng jūn jǐng qí jiāng zhī yǐ zhù xiàng yàn

这句话大意是:话说王翦代李信为大将,率军六十万,声言伐楚,项燕守东冈以拒之,见秦兵众多,遣使驰报楚王,求添兵助将,楚王复起兵二十万,使将军景骐将之,以助项燕。

què shuō wáng jiǎn bīng tún yú tiān zhōng shān lián yíng shí yú lǐ jiān bì gù shǒu xiàng yàn rì shǐ rén tiǎo zhàn zhōng bù chū xiàng yàn yuē wáng jiǎn lǎo jiàng qiè zhàn gù qí yi yě

这句话大意是:却说王翦兵屯于天中山,连营十余里,坚壁固守,项燕日使人挑战,终不出,项燕曰:“王翦老将,怯战固其宜也!

wáng jiǎn xiū shì xǐ mù rì zhuī niú shè xiǎng qīn yǔ shì zú tóng yǐn shí jiāng lì gǎn ēn yuàn wèi xiào lì lǚ lǚ qǐng zhàn zhé yǐ chún jiǔ guàn zhī rú cǐ shù yuè shì zú rì jiān wú shì wéi tóu shí chāo jù wèi xì

这句话大意是:”王翦休士洗沐,日椎牛设飨,亲与士卒同饮食,将吏感恩,愿为效力,屡屡请战,辄以醇酒灌之,如此数月,士卒日间无事,惟投石超距为戏。

àn fàn lǐ bīng fǎ tóu shí zhě yòng shí kuài zhòng shí èr jīn lì mù wèi jī fā zhī qù sān bǎi bù wèi shèng bù jí zhě wèi fù qí yǒu lì zhě néng yǐ shǒu fēi shí zé duō shèng yī chóu

这句话大意是:按范蠡《兵法》,投石者,用石块重十二斤,立木为机发之,去三百步为胜,不及者为负,其有力者,能以手飞石,则多胜一筹。

chāo jù zhě héng mù gāo qī bā chǐ tiào yuè ér guò yǐ cǐ dǔ shèng

这句话大意是:超距者,横木高七八尺,跳跃而过,以此赌胜。

wáng jiǎn měi rì shǐ gè yíng jūn lì

这句话大意是:王翦每日使各营军吏,。

mò jì qí shèng fù

这句话大意是:默记其胜负,。

zhī qí lì zhī qiáng ruò

这句话大意是:知其力之强弱,。

wài yì shōu liǎn wèi zì shǒu zhī zhuàng

这句话大意是:外益收敛为自守之状,。

bù xǔ jūn rén yǐ chu jiè qiáo cǎi

这句话大意是:不许军人以楚界樵采,。

huò dé chu rén

这句话大意是:获得楚人,。

yǐ jiǔ shí láo zhī fàng hái

这句话大意是:以酒食劳之放还,。

xiāng chí suì yú

这句话大意是:相持岁余,。

xiàng yàn zhōng bù dé yī zhàn

这句话大意是:项燕终不得一战,。

yǐ wéi wáng jiǎn míng suī fá chu

这句话大意是:以为王翦名虽伐楚,。

shí zì bǎo ěr

这句话大意是:实自保耳,。

suì bù wéi zhàn bèi

这句话大意是:遂不为战备。

wáng jiǎn hū yī rì dà xiǎng jiàng shì yán jīn rì yǔ zhū jūn pò chu

这句话大意是:王翦忽一日大享将士,言:“今日与诸君破楚。

jiàng shì jiē mó quán cā zhǎng zhēng xiān fèn yǒng nǎi xuǎn xiāo yǒng yǒu lì zhě yuē èr wàn rén wèi zhī zhuàng shì bié wèi yī jūn wèi chōng fēng

这句话大意是:”将士皆磨拳擦掌,争先奋勇,乃选骁勇有力者,约二万人,谓之壮士,别为一军,为冲锋。

ér fēn jūn shǔ dào

这句话大意是:而分军数道,。

fēn fù chu jūn yī bài

这句话大意是:吩咐楚军一败,。

gè zì fēn tóu lüè dì

这句话大意是:各自分头略地,。

xiàng yàn bù yì wáng jiǎn cù zhì

这句话大意是:项燕不意王翦猝至,。

cāng huáng chū zhàn

这句话大意是:仓皇出战,。

zhuàng shì chù lì duō shí

这句话大意是:壮士畜力多时,。

bù shèng jì yǎng

这句话大意是:不胜技痒,。

dà hū xiàn zhèn

这句话大意是:大呼陷阵,。

yī rén zú dí bǎi rén

这句话大意是:一人足敌百人,。

chu bīng dà bài

这句话大意是:楚兵大败,。

qū dìng zhàn sǐ

这句话大意是:屈定战死,。

xiàng yàn yǔ jǐng qí lǜ bài bīng dōng zǒu

这句话大意是:项燕与景骐率败兵东走,。

jiǎn chéng shèng zhuī zhú

这句话大意是:翦乘胜追逐,。

zài zhàn yú yǒng ān chéng

这句话大意是:再战于永安城,。

fù dà bài zhī

这句话大意是:复大败之,。

suì gōng xià xī líng

这句话大意是:遂攻下西陵,。

jīng xiāng dà zhèn

这句话大意是:荆襄大震,。

wáng jiǎn shǐ méng wǔ fēn jūn yī bàn

这句话大意是:王翦使蒙武分军一半,。

zhūn yú è zhǔ

这句话大意是:屯于鄂渚,。

chuán xí hú nán gè jùn

这句话大意是:传檄湖南各郡,。

xuān bù qín wáng wēi dé

这句话大意是:宣布秦王威德,。

zì lǜ dà jūn jìng qū huái nán

这句话大意是:自率大军径趋淮南,。

zhí dǎo shòu chūn

这句话大意是:直捣寿春,。

yī miàn qiǎn rén wǎng xián yáng bào jié

这句话大意是:一面遣人往咸阳报捷,。

xiàng yàn wǎng huái shàng mù bīng wèi huí

这句话大意是:项燕往淮上募兵未回,。

wáng jiǎn chéng xū jí gōng

这句话大意是:王翦乘虚急攻,。

chéng suì pò

这句话大意是:城遂破,。

jǐng qí zì wěn yú chéng lóu

这句话大意是:景骐自刎于城楼,。

chǔ wáng fù chú bèi lǔ

这句话大意是:楚王负刍被虏,。

qín wáng zhèng fā jià qīn zhì fán kǒu shòu fú

这句话大意是:秦王政发驾亲至樊口受俘,。

zé fù chú yǐ shì jūn zhī zuì

这句话大意是:责负刍以弑君之罪,。

fèi wèi shù rén

这句话大意是:废为庶人,。

mìng wáng jiǎn hé bīng è zhǔ

这句话大意是:命王翦合兵鄂渚,。

yǐ shōu jīng xiāng

这句话大意是:以收荆襄。

yú shì hú xiāng yí dài jùn xiàn wàng fēng jīng kuì

这句话大意是:于是湖湘一带郡县,望风惊溃。

zài shuō xiàng yàn mù dé èr wàn wǔ qiān rén lái zhì xú chéng shì yù chǔ wáng zhī tóng mǔ dì chāng píng jūn táo nàn bēn lái yán shòu chūn yǐ pò chǔ wáng lǔ qù bù zhī sǐ huó

这句话大意是:再说项燕募得二万五千人,来至徐城,适遇楚王之同母弟昌平君逃难奔来,言:“寿春已破,楚王掳去,不知死活。

xiàng yàn yuē wú yuè yǒu cháng jiāng wéi xiàn dì fāng qiān yú lǐ shàng kě lì guó

这句话大意是:项燕曰:“吴、越有长江为限,地方千余里,尚可立国。

nǎi lǜ qí zhòng dù jiāng fèng chāng píng jūn wèi chǔ wáng jū yú lán líng shàn bīng chéng shǒu

这句话大意是:”乃率其众渡江,奉昌平君为楚王,居于兰陵,缮兵城守。

zài shuō wáng jiǎn yǐ dìng huái běi huái nán zhī de yè qín wáng yú è zhǔ qín wáng kuā jiǎng qí gōng rán hòu yán yuē xiàng yàn yòu lì chǔ wáng yú jiāng nán nài hé

这句话大意是:再说王翦已定淮北,淮南之地,谒秦王于鄂渚,秦王夸奖其功,然后言曰:“项燕又立楚王于江南,奈何?

wáng jiǎn yuē chu zhī xíng shì zài yú jiāng huái jīn quán huái jiē wèi wú yǒu bǐ cán chuǎn jǐn cún dà bīng zhì jí jiù fù ěr hé zú lǜ zāi

现代白话:王翦曰:“楚之形势,在于江淮,今全淮皆为我有,彼残喘仅存,大兵至,即就缚耳,何足虑啊。

qín wáng yuē wáng jiāng jūn nián suī lǎo zhì hé zhuàng yě

这句话大意是:秦王曰:“王将军年虽老,志何壮也?

míng rì

这句话大意是:明日,。

qín wáng jià huí xián yáng

这句话大意是:秦王驾回咸阳,。

réng liú wáng jiǎn bīng

这句话大意是:仍留王翦兵,。

shǐ píng jiāng nán

这句话大意是:使平江南,。

wáng jiǎn lìng méng wǔ zào chuán yú yīng wǔ zhōu

这句话大意是:王翦令蒙武造船于鹦鹉洲,。

yú nián chuán chéng

这句话大意是:逾年船成,。

shùn liú ér xià

这句话大意是:顺流而下,。

shǒu jiāng jūn shì bù néng yù

这句话大意是:守江军士不能御,。

qín bīng suì dēng lù

这句话大意是:秦兵遂登陆,。

liú bīng shí wàn zhūn huáng shān

这句话大意是:留兵十万屯黄山,。

yǐ duàn jiāng kǒu

这句话大意是:以断江口,。

dà jūn zì zhū fāng jìn wéi lán líng

这句话大意是:大军自朱方进围兰陵,。

sì miàn liè yíng

这句话大意是:四面列营,。

jūn shēng zhèn tiān

这句话大意是:军声震天,。

fán fū jiāo shān jūn shān jīng nán shān zhū chǔ

这句话大意是:凡夫椒山、君山、荆南山诸处,。

bīng jiē bù mǎn

这句话大意是:兵皆布满,。

yǐ jué yuè zhōng jiù bīng

这句话大意是:以绝越中救兵,。

xiàng yàn xī chéng zhōng bīng

这句话大意是:项燕悉城中兵,。

zhàn yú chéng xià

这句话大意是:战于城下。

chū hé

这句话大意是:初合,。

qín bīng shāo què

这句话大意是:秦兵稍却,。

wáng jiǎn qū zhuàng shì fēn wéi zuǒ yòu èr duì

这句话大意是:王翦驱壮士分为左右二队,。

gè chí duǎn bīng

这句话大意是:各持短兵,。

dà hū tū rù qí zhèn

这句话大意是:大呼突入其阵,。

méng wǔ shǒu zhǎn pí jiàng yī rén

这句话大意是:蒙武手斩裨将一人,。

fù shēng qín yī rén

这句话大意是:复生擒一人,。

qín bīng yǒng qì shí bèi

这句话大意是:秦兵勇气十倍,。

xiàng yàn fù dà bài

这句话大意是:项燕复大败,。

bēn rù chéng zhōng

这句话大意是:奔入城中,。

zhù mén gù shǒu

这句话大意是:筑门固守,。

wáng jiǎn yòng yún tī yǎng gōng

这句话大意是:王翦用云梯仰攻,。

xiàng yàn yòng huǒ jiàn shè zhī

这句话大意是:项燕用火箭射之,。

shāo qí tī

这句话大意是:烧其梯,。

méng wǔ yuē xiàng yàn fǔ zhōng zhī yú yě

这句话大意是:蒙武曰:“项燕釜中之鱼也,。

ruò zhù lěi yǔ chéng qí

这句话大意是:若筑垒与城齐,。

zhōu wéi gōng jí

这句话大意是:周围攻急,。

wǒ zhòng bǐ guǎ

这句话大意是:我众彼寡,。

shǒu bèi bù zhōu

这句话大意是:守备不周,。

bù yī yuè

这句话大意是:不一月,。

qí chéng bì pò

这句话大意是:其城必破。

wáng jiǎn cóng qí jì gōng chéng yù jí chāng píng jūn qīn zì xún chéng wèi liú shǐ suǒ zhōng jūn shì fú huí xíng gōng yè bàn shēn sǐ xiàng yàn qì yuē wú suǒ yǐ tōu shēng zài cǐ wèi mǐ shì yī mài wèi jué yě jīn rì shàng hé wàng hu

现代白话:王翦从其计,攻城愈急,昌平君亲自巡城,为流矢所中,军士扶回行宫,夜半身死,项燕泣曰:“我所以偷生在此,为芈氏一脉未绝也,今日尚何望吗?

nǎi yǎng tiān cháng hào zhě sān yǐn jiàn zì wěn ér sǐ chéng zhōng dà luàn

这句话大意是:”乃仰天长号者三,引剑自刎而死,城中大乱。

qín bīng suì dēng chéng qǐ mén wáng jiǎn zhěng jūn ér rù fǔ dìng jū mín suì lǜ dà jūn nán xià zhì yú xī shān

这句话大意是:秦兵遂登城启门,王翦整军而入,抚定居民,遂率大军南下,至于锡山。

jūn shì mái guō zào fàn jué de de gǔ bēi shàng kè yǒu shí èr zì yún

这句话大意是:军士埋锅造饭,掘地得古碑,上刻有十二字云:“。

yǒu xī bīng tiān xià zhēng

这句话大意是:有锡兵,天下争;。

wú xī níng tiān xià qīng

这句话大意是:无锡宁,天下清。

wáng jiǎn zhào tǔ rén wèn zhī yán cǐ shān nǎi huì shān zhī dōng fēng zì zhōu píng wáng dōng qiān yú luò cǐ shān chǎn qiān xī yīn míng xī shān sì shí nián lái qǔ yòng bù jié jìn rì chū chǎn jiàn shǎo cǐ bēi yì bù zhī hé rén suǒ zào

这句话大意是:王翦召土人问之,言:“此山乃惠山之东峰,自周平王东迁于雒,此山产铅锡,因名锡山,四十年来,取用不竭,近日出产渐少,此碑亦不知何人所造。

wáng jiǎn tàn yuē cǐ bēi chū lù tiān xià cóng cǐ jiàn níng yǐ

现代白话:王翦叹曰:“此碑出露,天下从此渐宁了。

qǐ fēi gǔ rén xiān kuī qí dìng shù gù mái bēi yǐ shì hòu hu

这句话大意是:岂非古人先窥其定数,故埋碑以示后吗?

jīn hòu dāng míng cǐ dì wèi wú xī

这句话大意是:今后当名此地为无锡。

jīn wú xī xiàn míng shí shǐ yú cǐ

这句话大意是:”今无锡县名,实始于此。

wáng jiǎn bīng guò gū sū shǒu chén yǐ chéng jiàng suì dù zhè jiāng lüè dìng yuè de

这句话大意是:王翦兵过姑苏,守臣以城降,遂渡浙江,略定越地。

yuè wáng zǐ sūn zì yuè wáng yǐ hòu sàn chǔ yǒng jiāng tiān tāi zhī jiān yī hǎi ér jū zì chēng jūn zhǎng bù xiāng tǒng shǔ

这句话大意是:越王子孙自越亡以后,散处甬江,天台之间,依海而居,自称君长,不相统属。

zhì shì wén qín wáng wēi dé xī lái nà xiáng wáng jiǎn shōu qí yú tú hù kǒu fēi bào qín wáng bìng dìng yù zhāng zhī de lì jiǔ jiāng kuài jī èr jùn chu zhù róng zhī sì suì jué

这句话大意是:至是闻秦王威德,悉来纳降,王翦收其舆图户口,飞报秦王,并定豫章之地,立九江、会稽二郡,楚祝融之祀遂绝。

cǐ qín wáng zhèng èr shí sì nián shì yě

这句话大意是:此秦王政二十四年事也。

àn chu zì zhōu huán wáng shí liù nián

这句话大意是:按楚自周桓王十六年,。

wǔ wáng xióng tōng shǐ qiáng dà chēng wáng

这句话大意是:武王熊通始强大称王,。

zì cǐ suì suì bìng tūn xiǎo guó

这句话大意是:自此岁岁并吞小国,。

wǔ chuán zhì zhuāng wáng lǚ shǐ chēng bà

这句话大意是:五传至庄王旅始称霸,。

yòu wǔ chuán zhì zhāo wáng zhēn jǐ wèi wú miè

这句话大意是:又五传至昭王珍几为吴灭,。

yòu liù chuán zhì wēi wáng shāng jiān yǒu wú yuè

这句话大意是:又六传至威王商兼有吴越,。

yú shì jiāng huái jǐn shǔ yú chu

这句话大意是:于是江淮尽属于楚,。

jǐ zhàn tiān xià zhī bàn

这句话大意是:几占天下之半,。

huái wáng huái rèn yòng jiān chén jìn shàng

这句话大意是:怀王槐任用奸臣靳尚,。

jiàn qī yú qín

这句话大意是:见欺于秦,。

shǐ jiàn shuāi ruò

这句话大意是:始渐衰弱,。

yòu wǔ chuán dào fù chú

这句话大意是:又五传到负刍,。

ér guó bìng yú qín

这句话大意是:而国并于秦。

shǐ chén yǒu zàn yún

这句话大意是:史臣有赞云:。

zhōu xióng zhī sì zhào fēng yú chu

这句话大意是:鬻熊之嗣,肇封于楚,。

tōng wáng lǚ bà dà kāi nán tǔ

这句话大意是:通王旅霸,大开南土。

zi wéi cuàn dí shāng chén shì fù

这句话大意是:子围篡嫡,商臣弑父,。

tiān huò wèi huǐ píng jiān zì hù

这句话大意是:天祸未悔,凭奸自怙。

zhāo kùn bēn wáng huái pò qiú kǔ

这句话大意是:昭困奔亡,怀迫囚苦,。

xiāng liè suì shuāi fù chú wèi lǔ

这句话大意是:襄烈遂衰,负刍为虏。

wáng jiǎn miè chu bān shī huí xián yáng qín wáng cì huáng jīn qiān yì jiǎn gào lǎo réng guī pín yáng

这句话大意是:王翦灭楚,班师回咸阳,秦王赐黄金千镒,翦告老,仍归频阳。

qín wáng nǎi bài qí zi wáng bēn wèi dà jiàng gōng yàn wáng yú liáo dōng qín wáng mìng zhī yuē jiāng jūn ruò píng liáo dōng chéng pò zhú zhī shì biàn kě shōu dài wú fán zài jǔ

这句话大意是:秦王乃拜其子王贲为大将,攻燕王于辽东,秦王命之曰:“将军若平辽东,乘破竹之势,便可收代,无烦再举。

wáng bēn bīng dù yā lù jiāng wéi píng rǎng chéng pò zhī lǔ yàn wáng xǐ sòng rù xián yáng fèi wèi shù rén

这句话大意是:”王贲兵渡鸭绿江,围平壤城破之,虏燕王喜,送入咸阳,废为庶人。

àn yàn zì zhào gōng zhào fēng

这句话大意是:按燕自召公肇封,。

jiǔ shì zhì huì hóu

这句话大意是:九世至惠侯,。

ér zhōu lì wáng bēn zhì

这句话大意是:而周厉王奔彘,。

bā chuán zhì zhuāng gōng

这句话大意是:八传至庄公,。

ér qí huán gōng fá shān róng

这句话大意是:而齐桓公伐山戎,。

wèi yàn pì de wǔ bǎi lǐ

这句话大意是:为燕辟地五百里,。

yàn shǐ qiáng dà

这句话大意是:燕始强大,。

yòu shí jiǔ chuán zhì wén gōng

这句话大意是:又十九传至文公,。

ér sū qín shuō yǐ hé zòng zhī shù

这句话大意是:而苏秦说以‘合纵'之术,。

qí zi yì wáng shǐ chēng wáng

这句话大意是:其子易王始称王,。

liè yú qī guó

这句话大意是:列于七国,。

yì wáng chuán kuài

这句话大意是:易王传哙,。

wèi qí suǒ miè

这句话大意是:为齐所灭,。

kuài zi zhāo wáng fù guó

这句话大意是:哙子昭王复国,。

yòu sì chuán zhì xǐ ér guó wáng

这句话大意是:又四传至喜而国亡。

shǐ chén yǒu zàn yún

这句话大意是:史臣有赞云:。

zhào bó zhì shǎn gān táng huái dé

这句话大意是:召伯治陕,甘棠怀德,。

yì wáng jiàn hào chǐ yú liù guó

这句话大意是:易王僭号,齿于六国。

kuài yǐ nuò wáng píng yǐ qiáng huò

这句话大意是:哙以懦亡,平以强获,。

yī móu bù jiù liáo dōng bìng shī

这句话大意是:一谋不就,辽东并失。

chuán sì shí sān nián bā jiǔ bó

这句话大意是:传四十三,年八九伯,。

jī xìng hòu wáng zhào gōng zhī zé

这句话大意是:姬姓后亡,召公之泽。

wáng bēn jì miè yàn suì yí shī xi gōng dài dài wáng jiā bīng bài yù zǒu xiōng nú bēn zhuī jí yú māo ér zhuāng qín ér qiú zhī jiā zì shā jǐn de yún zhōng yàn mén zhī de cǐ qín wáng zhèng èr shí wǔ nián shì

这句话大意是:王贲既灭燕,遂移师西攻代,代王嘉兵败,欲走匈奴,贲追及于猫儿庄,擒而囚之,嘉自杀,尽得云中、雁门之地,此秦王政二十五年事。

àn zhào zì zào fù shì zhōu

这句话大意是:按赵自造父仕周,。

shì wèi zhōu dài fū

这句话大意是:世为周大夫,。

yōu wáng wú dào

这句话大意是:幽王无道,。

shū dài bēn jìn

这句话大意是:叔带奔晋,。

shì jìn wén hóu

这句话大意是:事晋文侯,。

shǐ jiàn zhào shì

这句话大意是:始建赵氏,。

wǔ shì zhì zhào sù

这句话大意是:五世至赵夙,。

shì xiàn gōng

这句话大意是:事献公,。

zài chuán zhì zhào shuāi

这句话大意是:再传至赵衰,。

shì wén gōng

这句话大意是:事文公,。

shuāi zi dùn shì xiāng chéng jǐng sān gōng

这句话大意是:衰子盾事襄、成、景三公,。

jìn zhǔ bà

这句话大意是:晋主霸,。

zhào shì shì wèi bà zuǒ

这句话大意是:赵氏世为霸佐,。

dùn zi shuò zhōng jué

这句话大意是:盾子朔中绝,。

shuò zi wǔ fù lì

这句话大意是:朔子武复立,。

yòu èr chuán zhì jiǎn zǐ yāng

这句话大意是:又二传至简子鞅,。

yāng chuán xiāng zi wú xù

这句话大意是:鞅传襄子毋恤,。

yǔ hán wèi sān fēn jìn guó

这句话大意是:与韩、魏三分晋国,。

wú xù chuán qí zhí huán zi huàn

这句话大意是:毋恤传其侄桓子浣,。

huàn chuán zi jí

这句话大意是:浣传子籍,。

shǐ chēng hóu

这句话大意是:始称侯,。

shì liè

这句话大意是:谥烈,。

liù chuán dào wǔ líng wáng ér hú fú

这句话大意是:六传到武灵王而胡服,。

yòu sì chuán zhì wáng qiān bèi lǔ

这句话大意是:又四传至王迁被虏,。

ér gōng zi jiā zì lì wèi dài wáng

这句话大意是:而公子嘉自立为代王,。

shǒu zhào sì

这句话大意是:守赵祀,。

jiā wáng dài liù nián ér guó miè

这句话大意是:嘉王代六年而国灭。

zì cǐ liù guó suì wáng qí wǔ wéi qí shàng zài

这句话大意是:自此六国遂亡其五,惟齐尚在。

shǐ chén yǒu zàn yún

这句话大意是:史臣有赞云:。

zhào shì zhī shì yǔ qín tóng zǔ

这句话大意是:赵氏之世,与秦同祖;。

zhōu mù píng xú nǎi fēng zào fù

这句话大意是:周穆平徐,乃封造父。

dài shǐ shì jìn sù chū yǒu tǔ

这句话大意是:带始事晋,夙初有土;。

wǔ shì jìn qīng jí wèi zhào zhǔ

这句话大意是:武世晋卿,籍为赵主。

hú fú suī qiáng nèi luàn wài wǔ

这句话大意是:胡服虽强,内乱外侮;。

pō mù bù yòng wáng qiān qiú lǔ

这句话大意是:颇牧不用,王迁囚虏。

yún zhōng liù zài yú yàn yī tǔ

这句话大意是:云中六载,馀焰一吐!

wáng bēn jié shū zhì xián yáng qín wáng dà xǐ cì wáng bēn shǒu shū lüè yuē

这句话大意是:王贲捷书至咸阳,秦王大喜,赐王贲手书,略曰:。

jiāng jūn yī chū ér píng yàn jí dài bēn chí èr qiān yú lǐ fāng zhī nǎi fù láo kǔ gōng gāo bù xiāng shàng xià

这句话大意是:将军一出而平燕及代,奔驰二千余里,方之乃父,劳苦功高,不相上下。

suī rán zì yàn ér qí guī tú nán běi biàn dào yě

这句话大意是:虽然,自燕而齐,归途南北便道也。

qí zài pì rú rén shēn shàng quē yī bì

这句话大意是:齐在,譬如人身尚缺一臂。

yuàn yǐ jiāng jūn zhī yú wēi zhèn diàn jí zhī jiāng jūn fù zǐ gōng yú qín wú liǎng

这句话大意是:愿以将军之余威,震电及之,将军父子,功于秦无两。

wáng bēn de shū suì yǐn bīng qǔ yān shān wàng hé jiān yí lù nán xíng

这句话大意是:王贲得书,遂引兵取燕山,望河间一路南行。

què shuō qí wáng jiàn tīng xiàng guó hòu shèng zhī yán bù jiù hán wèi měi miè yī guó fǎn qiǎn shǐ rù qín chēng hè qín fù yǐ huáng jīn hòu lù shǐ zhě shǐ zhě guī bèi shù qín wáng xiāng dài zhī hòu qí wáng yǐ wéi hé hǎo kě shì bù xiū zhàn bèi

这句话大意是:却说齐王建听相国后胜之言,不救韩、魏,每灭一国,反遣使入秦称贺,秦复以黄金厚赂使者,使者归,备述秦王相待之厚,齐王以为和好可恃,不修战备。

jí wén wǔ guó jǐn miè wáng jiàn nèi bù zì ān yǔ hòu shèng shāng yì shǐ fā bīng shǒu qí xi jiè yǐ fáng qín bīng yǎn xí què bù dī fáng wáng bēn bīng guò wú qiáo zhí fàn jǐ nán

这句话大意是:及闻五国尽灭,王建内不自安,与后胜商议,始发兵守其西界,以防秦兵掩袭,却不提防王贲兵过吴桥,直犯济南。

qí zì wáng jiàn jí wèi sì shí sì nián bù bèi bīng gé shàng xià ān yú wú shì cóng bù céng yǎn xí wǔ yì

这句话大意是:齐自王建即位,四十四年,不被兵革,上下安于无事,从不曾演习武艺。

kuàng qiě qín bīng qiáng bào sù wén chuán shuō jīn rì shù shí wàn zhī zhòng rú tài shān bān yā jiāng xià lái rú hé bù pà

这句话大意是:况且秦兵强暴,素闻传说,今日数十万之众,如泰山般压将下来,如何不怕?

hé rén gǎn yǔ tā dǐ duì

这句话大意是:何人敢与他抵对?

wáng bēn yóu lì xià zī chuān jìng fàn lín zī suǒ guò cháng qū zhí dǎo rú rù wú rén zhī jìng

这句话大意是:王贲由历下、淄川,径犯临淄,所过长驱直捣,如入无人之境。

lín zī chéng zhōng bǎi xìng luàn bēn luàn cuàn chéng mén bù shǒu

这句话大意是:临淄城中,百姓乱奔乱窜,城门不守;。

hòu shèng shù shǒu wú jì zhǐ de quàn wáng jiàn yíng jiàng

这句话大意是:后胜束手无计,只得劝王建迎降。

wáng bēn bīng bù xuè rèn

这句话大意是:王贲兵不血刃,。

liǎng yuè zhī jiān jǐn de shān dōng zhī de

这句话大意是:两月之间尽得山东之地,。

qín wáng wén jié

这句话大意是:秦王闻捷,。

chuán lìng yuē qí wáng jiàn yòng hòu shèng jì

这句话大意是:传令曰:“齐王建用后胜计,。

jué qín shǐ

这句话大意是:绝秦使,。

yù wéi luàn

这句话大意是:欲为乱,。

jīn xìng jiàng shì yòng mìng

这句话大意是:今幸将士用命,。

qí guó jiù miè

这句话大意是:齐国就灭,。

běn dāng jūn chén jù lù

这句话大意是:本当君臣俱戮,。

niàn jiàn sì shí yú nián gōng shùn zhī qíng

这句话大意是:念建四十余年恭顺之情,。

miǎn qí zhū sǐ

这句话大意是:免其诛死,。

kě yǔ qī zǐ qiān yú gòng chéng

这句话大意是:可与妻子迁于共城,。

yǒu sī rì gěi dǒu sù

这句话大意是:有司日给斗粟,。

bì qí yú shēng

这句话大意是:毕其余生,。

hòu shèng jiù běn chǔ zhǎn shǒu

这句话大意是:后胜就本处斩首。

wáng bēn fèng mìng zhū hòu shèng qiǎn lì zú yā sòng wáng jiàn ān zhì gòng chéng

这句话大意是:王贲奉命诛后胜,遣吏卒押送王建,安置共城。

wéi máo wū shù jiān

这句话大意是:惟茅屋数间,。

zài tài háng shān xià

这句话大意是:在太行山下,。

sì wéi jiē sōng bǎi

这句话大意是:四围皆松柏,。

jué wú jū rén

这句话大意是:绝无居人,。

gōng juàn suī rán lí sàn

这句话大意是:宫眷虽然离散,。

yóu shù shí kǒu

这句话大意是:犹数十口,。

zhǐ dǒu sù bù fū

这句话大意是:只斗粟不敷,。

yǒu sī yòu bù shí gěi

这句话大意是:有司又不时给,。

wáng jiàn zhǐ yī zi

这句话大意是:王建止一子,。

shàng yòu

这句话大意是:尚幼,。

zhōng yè tí jī

这句话大意是:中夜啼饥,。

jiàn qī rán qǐ zuò

这句话大意是:建凄然起坐,。

wén fēng chuī sōng bǎi zhī shēng

这句话大意是:闻风吹松柏之声,。

xiǎng qǐ zài lín zī shí

这句话大意是:想起:“在临淄时,。

hé děng fù guì

这句话大意是:何等富贵,。

jīn wù tīng jiān chén hòu shèng

这句话大意是:今误听奸臣后胜,。

zhì yú wáng guó

这句话大意是:至于亡国,。

jī è qióng shān

这句话大意是:饥饿穷山,。

huǐ zhī hé jí

这句话大意是:悔之何及。

suì qì xià bù zhǐ bù shù rì ér zú

这句话大意是:”遂泣下不止,不数日而卒。

gōng rén jù táo qí zi bù zhī suǒ zhōng chuán yán wèi wáng jiàn yīn è ér sǐ qí rén wén ér āi zhī yīn wèi gē yuē

这句话大意是:宫人俱逃,其子不知所终,传言谓王建因饿而死,齐人闻而哀之,因为歌曰:“。

sōng yé bǎi yé jī bù kě wèi cān

这句话大意是:松耶柏耶,饥不可为餐。

shuí shǐ jiàn jí yé jiē rèn rén zhī fěi duān

这句话大意是:谁使建极耶,嗟任人之匪端!

hòu rén chuán cǐ wèi sōng bǎi zhī gē gài jiù hòu shèng zhī wù guó yě

这句话大意是:后人传此为“松柏之歌”,盖咎后胜之误国也。

àn qí shǐ zǔ chén dìng

这句话大意是:按齐始祖陈定,。

nǎi chén lì gōng tuó zhī zǐ

这句话大意是:乃陈厉公佗之子,。

yú zhōu zhuāng wáng shí wǔ nián

这句话大意是:于周庄王十五年,。

bì nàn bēn qí

这句话大意是:避难奔齐,。

suì shì qí

这句话大意是:遂仕齐,。

huì chén wèi tián shì

这句话大意是:讳陈为田氏,。

shù chuán zhì tián huán zi wú yǔ

这句话大意是:数传至田桓子无宇,。

yòu zài chuán zhì xī zi qǐ

这句话大意是:又再传至僖子乞,。

yǐ hòu shī de mín xīn

这句话大意是:以厚施得民心,。

tián shì rì qiáng

这句话大意是:田氏日强,。

qǐ zǐ héng shì qí jūn

这句话大意是:乞子恒弑齐君,。

yòu sān chuán zhì tài gōng hé

这句话大意是:又三传至太公和,。

suì cuàn qí chēng hóu

这句话大意是:遂篡齐称侯,。

yòu sān chuán zhì wēi wáng ér yì qiáng

这句话大意是:又三传至威王而益强,。

chēng wáng hào

这句话大意是:称王号,。

yòu sì chuán zhì wáng jiàn ér guó wáng yǐ

现代白话:又四传至王建而国亡了。

shǐ chén yǒu zàn yún

这句话大意是:史臣有赞云:。

chén wán bì nàn bēn yú tài jiāng

这句话大意是:陈完避难,奔于太姜。

wù mò liǎng shèng guī tì tián chāng

这句话大意是:物莫两盛,妫替田昌。

hé shǐ shàn mìng wēi suì chēng wáng

这句话大意是:和始擅命,威遂称王。

mèng cháng yán kè tián dān jiù wáng

这句话大意是:孟尝延客,田单救亡。

xiāng shèng lì huì rèn zéi wèi xiáng

这句话大意是:相胜利贿,认贼为祥。

āi zāi wáng jiàn sōng bǎi cāng cāng

现代白话:哀啊王建,松柏苍苍。

shí qín wáng zhèng zhī èr shí liù nián yě

这句话大意是:时秦王政之二十六年也。

shí liù guó xī bìng yú qín tiān xià yī tǒng

这句话大意是:时六国悉并于秦,天下一统。

qín wáng yǐ liù guó céng bìng chēng wáng hào

这句话大意是:秦王以六国曾并称王号,。

qí míng bù zūn

这句话大意是:其名不尊,。

yù gǎi chēng dì

这句话大意是:欲改称帝,。

xī nián yì céng yǒu dōng xī èr dì zhī yì

这句话大意是:昔年亦曾有东西二帝之议,。

bù zú yǐ chuán hòu shì

这句话大意是:不足以传后世,。

wēi sì yí

这句话大意是:威四夷,。

nǎi cǎi shàng gǔ jūn hào

这句话大意是:乃采上古君号,。

wéi sān huáng wǔ dì

这句话大意是:惟三皇五帝,。

gōng dé zài sān wáng zhī shàng

这句话大意是:功德在三王之上,。

wéi qín dé jiān sān huáng

这句话大意是:惟秦德兼三皇,。

gōng mài wǔ dì

这句话大意是:功迈五帝,。

suì jiān èr hào chēng huáng dì

这句话大意是:遂兼二号称“皇帝”。

zhuī zūn qí fù zhuāng xiāng wáng wèi tài shàng huáng yòu yǐ wéi zhōu gōng zuò shì fǎ zi de yì fù chén de yì jūn wèi fēi lǐ

这句话大意是:追尊其父庄襄王为太上皇,又以为周公作谥法,子得议父,臣得议君,为非礼;。

jīn hòu chú shì fǎ bù yòng zhèn wèi shǐ huáng dì hòu shì yǐ shù jì zhī èr shì sān shì yǐ zhì yú bǎi qiān wàn shì chuán zhī wú qióng

这句话大意是:今后除谥法不用:“朕为始皇帝,后世以数计之,二世,三世,以至于百千万世,传之无穷。

tiān zǐ zì chēng yuē zhèn chén xià zòu shì chēng bì xià

这句话大意是:天子自称曰“朕”,臣下奏事称“陛下”。

zhào liáng gōng zuó hé shì zhī bì wèi chuán guó xǐ qí wén yuē shòu mìng yú tiān jì shòu yǒng chāng

这句话大意是:召良工琢和氏之璧为传国玺,其文曰:“受命于天,既寿永昌。

yòu tuī zhōng shǐ wǔ dé zhī chuán yǐ wéi zhōu de huǒ dé wéi shuǐ néng miè huǒ qín yīng shuǐ dé zhī yùn yī fú jīng qí jiē shàng hēi

这句话大意是:又推终始五德之传,以为周得火德,惟水能灭火,秦应水德之运,衣服旌旗皆尚黑。

shuǐ shù liù gù qì wù chǐ cùn jù yòng liù shù yǐ shí yuè shuò wèi zhēng yuè cháo hè jiē yú shì yuè

这句话大意是:水数六,故器物尺寸,俱用六数,以十月朔为正月,朝贺皆于是月。

zhèng zhèng yīn tóng huáng dì yù huì bù kě fàn gǎi zhèng zì yīn wèi zhēng

这句话大意是:“正”“政”音同,皇帝御讳不可犯,改“正”字音为“征”。

zhēng zhě fēi jí xiáng zhī shì rán chū zì shǐ huáng zhī yì rén bù gǎn yán

这句话大意是:征者,非吉祥之事,然出自始皇之意,人不敢言。

wèi liáo jiàn shǐ huáng yì qì yíng mǎn fēn gēng bù xiū sī tàn yuē qín suī dé tiān xià ér yuán qì shuāi yǐ qí néng yǒng hu

现代白话:尉缭见始皇意气盈满,纷更不休,私叹曰:“秦虽得天下,而元气衰了,其能永吗?

yǔ dì zǐ wáng áo yī xī dùn qù bù zhī suǒ wǎng

这句话大意是:”与弟子王敖一夕遁去,不知所往。

shǐ huáng wèn qún chén yuē wèi liáo qì zhèn ér qù hé yě

这句话大意是:始皇问群臣曰:“尉缭弃朕而去,何也?

qún chén jiē yuē wèi liáo zuǒ bì xià dìng sì hǎi gōng zuì dà yì wàng liè tǔ fēn fēng rú zhōu zhī tài gōng zhōu gōng jīn bì xià zūn hào yǐ dìng ér lùn gōng zhī diǎn bù xíng bǐ shī yì shì yǐ qù ěr

这句话大意是:群臣皆曰:“尉缭佐陛下定四海,功最大,亦望裂土分封,如周之太公、周公,今陛下尊号已定,而论功之典不行,彼失意,是以去耳。

shǐ huáng yuē zhōu shì fēn máo zhī zhì shàng kě xíng hu

这句话大意是:始皇曰:“周室分茅之制,尚可行吗?

qún chén jiē yuē yàn qí chu dài de yuǎn nán zhōu bù zhì wáng wú yǐ zhèn zhī

这句话大意是:群臣皆曰:“燕、齐、楚、代,地远难周,不置王无以镇之。

lǐ sī yì yuē zhōu fēng guó shù bǎi tóng xìng wèi duō qí hòu zǐ sūn zì xiāng zhēng shā wú yǐ jīn bì xià hùn yī hǎi nèi jiē wèi jùn xiàn suī yǒu gōng chén hòu qí lù fèng wú chǐ tǔ yī mín zhī shàn jué bīng gé zhī yuán qǐ fēi jiǔ ān cháng zhì zhī shù zāi

现代白话:李斯议曰:“周封国数百,同姓为多,其后子孙自相争杀无已,今陛下混一海内,皆为郡县,虽有功臣,厚其禄俸,无尺土一民之擅,绝兵革之原,岂非久安长治之术啊?

shǐ huáng cóng qí yì nǎi fēn tiān xià wèi sān shí liù jùn

这句话大意是:”始皇从其议,乃分天下为三十六郡。

nǎ sān shí liù jùn nèi shǐ jùn hàn zhōng jùn běi dì jùn lǒng xī jùn shàng jùn tài yuán jùn hé dōng jùn shàng dǎng jùn yún zhōng jùn yàn mén jùn dài jùn sān chuān jùn hán dān jùn nán yáng jùn yǐng chuān jùn qí jùn

这句话大意是:哪三十六郡:内史郡、汉中郡、北地郡、陇西郡、上郡、太原郡、河东郡、上党郡、云中郡、雁门郡、代郡、三川郡、邯郸郡、南阳郡、颍川郡、齐郡,。

jí láng yá jùn xuē jùn

这句话大意是:即琅琊郡、薛郡,。

jí sì shuǐ jùn dōng jùn liáo xī jùn liáo dōng jùn shàng gǔ jùn yú yáng jùn jù lù jùn yòu běi píng jùn jiǔ jiāng jùn kuài jī jùn zhāng jùn mǐn zhōng jùn nán hǎi jùn xiàng jùn guì lín jùn ba jùn shǔ jùn qián zhōng jùn nán jùn cháng shā jùn

这句话大意是:即泗水郡、东郡、辽西郡、辽东郡、上谷郡、渔阳郡、钜鹿郡、右北平郡、九江郡、会稽郡、鄣郡、闽中郡、南海郡、象郡、桂林郡、巴郡、蜀郡、黔中郡、南郡、长沙郡。

shì shí běi biān yǒu hú huàn gù yú yáng shàng gǔ děng jùn xiá de zuì shǎo shè shù zhèn shǒu

这句话大意是:是时北边有胡患,故渔阳、上谷等郡,辖地最少,设戍镇守;。

nán fāng shuǐ xiāng ān jìng gù jiǔ jiāng kuài jī děng jùn xiá de zuì duō jiē chū lǐ sī diào dù

这句话大意是:南方水乡安靖,故九江、会稽等郡辖地最多,皆出李斯调度。

měi jùn zhì shǒu wèi yī rén jiān yù shǐ yī rén

这句话大意是:每郡置守尉一人、监御史一人。

shōu tiān xià jiá bīng jù yú xián yáng xiāo zhī zhù jīn rén shí èr měi rén zhòng qiān dàn zhì gōng tíng zhōng yǐ yīng lín táo cháng rén zhī ruì

这句话大意是:收天下甲兵,聚于咸阳销之,铸金人十二,每人重千石,置宫庭中,以应“临洮长人”之瑞。

xǐ tiān xià háo fù yú xián yáng gòng èr shí wàn hù

这句话大意是:徙天下豪富于咸阳,共二十万户。

yòu yú xián yáng běi bǎn fǎng liù guó gōng shì jiàn zào lí gōng liù suǒ yòu zuò ē páng zhī gōng

这句话大意是:又于咸阳北坂,仿六国宫室,建造离宫六所,又作阿房之宫。

jìn lǐ sī wèi chéng xiàng zhào gāo wèi láng zhōng lìng zhū jiàng shuài yǒu gōng zhě rú wáng bēn méng wǔ děng gè fēng wàn hù qí tā huò shù qiān hù jù zhǔn qí suǒ rù zhī fù guān wèi gěi zhī

这句话大意是:进李斯为丞相,赵高为郎中令,诸将帅有功者,如王贲,蒙武等,各封万户,其他或数千户,俱准其所入之赋,官为给之。

yú shì fén shū kēng rú yóu xún wú dù

这句话大意是:于是焚书坑儒,游巡无度。

zhù wàn lǐ cháng chéng yǐ jù hú bǎi xìng áo áo bù dé liáo shēng

这句话大意是:筑“万里长城”以拒胡,百姓嗷嗷,不得聊生。

jí èr shì bào nüè gèng shén ér chén shèng wú guǎng zhī tú qún qǐ ér wáng zhī yǐ

现代白话:及二世,暴虐更甚,而陈胜、吴广之徒群起而亡之了。

shǐ chén yǒu liè guó gē yuē

这句话大意是:史臣有《列国歌》曰:。

dōng qiān qiáng guó qí zhèng zuì jīng chǔ jiàn héng kāi huán wén

这句话大意是:东迁强国齐郑最,荆楚渐横开桓文。

chu zhuāng sòng xiāng hé qín mù dié wèi wáng bà de zhuān zhēng

这句话大意是:楚庄宋襄和秦穆,迭为王霸得专征。

jìn xiāng jǐng dào chēng shì bà píng āi qí jǐng sī dài xīng

这句话大意是:晋襄景悼称世霸,平哀齐景思代兴。

jìn chu liǎng shuāi wú yuè jìn hé lǘ gōu jiàn hé zòng héng

这句话大意是:晋楚两衰吴越进,阖闾勾践何纵横。

qín qiū zhū guó nàn jìn shù jǐ pài yuán liú lüè kě xún

这句话大意是:秦秋诸国难尽数,几派源流略可寻。

lǔ wèi jìn yàn cáo zhèng cài yǔ wú jī xìng tóng zōng méng

这句话大意是:鲁卫晋燕曹郑蔡,与吴姬姓同宗盟。

qí yóu lǚ shàng sòng shāng yì yǔ hòu qǐ yuè zhuān xū jīng

这句话大意是:齐由吕尚宋商裔,禹后杞越颛顼荆。

qín yì xū yì chén zǔ shùn xǔ shǐ tài yuè gè yǒu shēng

这句话大意是:秦亦顼裔陈祖舜,许始太岳各有生。

jí jiāo zhàn guó qī xióng qǐ hán zhào wèi shì jìn sān fēn

这句话大意是:及交战国七雄起,韩赵魏氏晋三分。

wèi yǔ hán jiē zhōu tóng xìng zhào xiān zào fù tóng yíng qín

这句话大意是:魏与韩皆周同姓,赵先造父同嬴秦。

qí lǚ gǎi tián jí chén hòu huáng xiē dài chu xióng àn qīng

这句话大意是:齐吕改田即陈后,黄歇代楚熊暗倾。

sòng wáng yú qí lǔ rù chu wú yuè jiāo shèng zǒng guī jīng

这句话大意是:宋亡于齐鲁入楚,吴越交胜总归荆。

zhōu dǐng jì qiān hé zòng sàn liù guó xiāng suí jiàn shǔ qín

这句话大意是:周鼎既迁合纵散,六国相随渐属秦。

rán xian dú liè guó zhì yǒu shī yún

这句话大意是:髯仙读《列国志》,有诗云:。

bǔ shì suī rán bā bǎi nián bàn yóu rén shì bàn yóu tiān

这句话大意是:卜世虽然八百年,半由人事半由天。

mián yán guò lì yuán zhōng hòu líng tì suí bō wèi dǎo diān

这句话大意是:绵延过历缘忠厚,陵替随波为倒颠。

liù guó mèi qín gān běi miàn èr zhōu shī sì hèn dōng qiān

这句话大意是:六国媚秦甘北面,二周失祀恨东迁。

zǒng guān qiān gǔ xīng wáng jú jǐn zài cháo zhōng yòng nìng xián

这句话大意是:总观千古兴亡局,尽在朝中用佞贤。

✦ You read 第一百八回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.