东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 23 of 108

第二十三回

PinyinModern Translation
Size

wèi yì gōng hǎo hè wáng guó qí huán gōng xīng bīng fá chu

这句话大意是:卫懿公好鹤亡国 齐桓公兴兵伐楚。

huà shuō wèi huì gōng zhī zǐ yì gōng zì zhōu huì wáng jiǔ nián sì lì zài wèi jiǔ nián pán lè dài ào bù xù guó zhèng

这句话大意是:话说卫惠公之子懿公,自周惠王九年嗣立,在位九年,般乐怠傲,不恤国政。

zuì hǎo de shì yǔ zú zhōng yī wù qí míng yuē hè

这句话大意是:最好的是羽族中一物,其名曰鹤。

àn fú qiū bó xiāng hè jīng yún

这句话大意是:按浮邱伯《相鹤经》云:。

hè yáng niǎo yě ér yóu yú yīn yīn jīn qì chéng huǒ jīng yǐ zì yǎng

这句话大意是:鹤,阳鸟也,而游于阴,因金气,乘火精以自养。

jīn shù jiǔ huǒ shù qī gù hè qī nián yī xiǎo biàn shí liù nián yī dà biàn bǎi liù shí nián biàn zhǐ qiān liù bǎi nián xíng dìng

这句话大意是:金数九,火数七,故鹤七年一小变,十六年一大变,百六十年变止,千六百年形定。

tǐ shàng jié gù qí sè bái

这句话大意是:体尚洁,故其色白;。

shēng wén tiān gù qí tóu chì

这句话大意是:声闻天,故其头赤;。

shí yú shuǐ gù qí huì zhǎng

这句话大意是:食于水,故其喙长;。

qī yú lù gù qí zú gāo

这句话大意是:栖于陆,故其足高;。

xiáng yú yún gù máo fēng ér ròu shū

这句话大意是:翔于云,故毛丰而肉疏。

dà hóu yǐ tǔ xiū jǐng yǐ nà xīn gù shòu bù kě liàng

这句话大意是:大喉以吐,修颈以纳新,故寿不可量。

xíng bì yī zhōu zhǔ zhǐ bù jí lín mù gài yǔ zú zhī zōng cháng xiān jiā zhī qí jì yě

这句话大意是:行必依洲渚,止不集林木,盖羽族之宗长,仙家之骐骥也。

hè zhī shàng xiāng lóng bí duǎn kǒu zé shǎo mián gāo jiǎo shū jié zé duō lì lù yǎn chì jing zé shì yuǎn fèng yì què máo zé xǐ fēi guī bèi biē fù zé néng chǎn qīng qián zhòng hòu zé shàn wǔ hóng bì xiān zhǐ zé néng xíng

这句话大意是:鹤之上相:隆鼻短口则少眠,高脚疏节则多力,露眼赤睛则视远,凤翼雀毛则喜飞,龟背鳖腹则能产,轻前重后则善舞,洪髀纤趾则能行。

nà hè sè jié xíng qīng néng míng shàn wǔ suǒ yǐ yì gōng hǎo zhī

这句话大意是:那鹤色洁形清,能鸣善舞,所以懿公好之。

sú yàn yún shàng rén bù hǎo xià rén bú yào

这句话大意是:俗谚云:“上人不好,下人不要。

yīn yì gōng piān hǎo nà hè fán xiàn hè zhě jiē yǒu zhòng shǎng yì rén bǎi fāng luó zhì dōu lái jìn xiàn zì yuàn yòu gōng tíng chǔ chù yǎng hè hé zhǐ shù bǎi

这句话大意是:”因懿公偏好那鹤,凡献鹤者皆有重赏,弋人百方罗致,都来进献,自苑囿宫廷,处处养鹤,何止数百。

yǒu qí gāo dì yǒng hè shī wèi zhèng

这句话大意是:有齐高帝咏鹤诗为证:。

bā fēng wǔ yáo hé jiǔ yě nòng qīng yīn

这句话大意是:八风舞遥翮,九野弄清音。

yī cuī yún jiān zhì wèi jūn yuàn zhōng qín

这句话大意是:一摧云间志,为君苑中禽。

yì gōng suǒ chù zhī hè jiē yǒu pǐn wèi fèng lù shàng zhě shí dài fū fèng cì zhě sì shì fèng

这句话大意是:懿公所畜之鹤,皆有品位俸禄,上者食大夫俸,次者食士俸。

yì gōng ruò chū yóu qí hè yì fēn bān cóng xìng mìng yǐ dà xuān zài yú chē qián hào yuē hè jiāng jūn

这句话大意是:懿公若出游,其鹤亦分班从幸,命以大轩,载于车前,号曰“鹤将军”。

yǎng hè zhī rén yì yǒu cháng fèng hòu liǎn yú mín yǐ chōng hè liáng

这句话大意是:养鹤之人,亦有常俸,厚敛于民,以充鹤粮;。

mín yǒu jī dòng quán bù fǔ xù

这句话大意是:,民有饥冻,全不抚恤。

dài fū shí qí zi nǎi shí què zhī hòu shí dài zhòng zhī zǐ wéi rén zhōng zhí yǒu míng yǔ níng zhuāng zi míng sù tóng bǐng guó zhèng jiē xián chén yě

这句话大意是:大夫石祁子,乃石碏之后、石骀仲之子,为人忠直有名,与宁庄子名速同秉国政,皆贤臣也。

èr rén jìn jiàn lǚ cì jù bù tīng

这句话大意是:二人进谏屡次,俱不听。

gōng zǐ huǐ nǎi huì gōng shù xiōng gōng zǐ shuò zhēng yú xuān jiāng ér shēng zhě jí wén gōng yě

这句话大意是:公子毁乃惠公庶兄,公子硕烝于宣姜而生者,即文公也。

huǐ zhī wèi bì wáng tuō gù rú qí qí huán gōng qī yǐ zōng nǚ jìng liú qí guó

这句话大意是:毁知卫必亡,托故如齐,齐桓公妻以宗女,竟留齐国。

wèi rén xiàng lái xīn lián gù tài zǐ jí zi zhī yuān zì huì gōng fù wèi zhī hòu bǎi xìng rì yè zhòu zǔ ruò tiān dào yǒu zhī bì bù zhōng yú lù wèi yě

这句话大意是:卫人向来心怜故太子急子之冤,自惠公复位之后,百姓日夜咒诅:“若天道有知,必不终于禄位也!

yīn jí zi yǔ shòu jù wèi yǒu zi gōng zǐ shuò zǎo sǐ qián móu yǐ jué wéi huǐ yǒu xián dé rén xīn yīn guī fù zhī

这句话大意是:因急子与寿俱未有子,公子硕早死,黔牟已绝,惟毁有贤德,人心阴归附之。

jí yì gōng shī zhèng gōng zǐ huǐ chū bēn wèi rén wú bù hán yuàn

这句话大意是:及懿公失政,公子毁出奔,卫人无不含怨。

què shuō běi dí zì zhōu tài wáng zhī shí xūn yù yǐ qiáng shèng bī tài wáng qiān dū yú qí

这句话大意是:却说北狄自周太王之时,獯鬻已强盛,逼太王迁都于岐。

jí wǔ wáng yī tǒng zhōu gōng nán chéng jīng shū běi yīng róng dí zhōng guó jiǔ ān

这句话大意是:及武王一统,周公南惩荆、舒,北膺戎、狄,中国久安。

dài píng wáng dōng qiān zhī hòu nán mán běi dí jiāo sì qí héng

这句话大意是:迨平王东迁之后,南蛮北狄,交肆其横。

dān shuō běi dí zhǔ míng yuē sǒu mán kòng xián shù wàn cháng yǒu dié dàng zhōng yuán zhī yì

这句话大意是:单说北狄主名曰瞍瞒,控弦数万,常有迭荡中原之意。

jí wén qí fá shān róng sǒu mán nù yuē qí bīng yuǎn fá bì yǒu qīng wǒ zhī xīn dāng xiān fā zhì zhī

这句话大意是:及闻齐伐山戎,瞍瞒怒曰:“齐兵远伐,必有轻我之心,当先发制之。

nǎi qū hú jì èr wàn fá xíng cán pò qí guó wén qí móu jiù xíng suì yí bīng xiàng wèi

这句话大意是:”乃驱胡骑二万伐邢,残破其国,闻齐谋救邢,遂移兵向卫。

shí wèi yì gōng zhèng yù zài hè chū yóu dié bào dí rén rù kòu

这句话大意是:时卫懿公正欲载鹤出游,谍报:“狄人入寇。

yì gōng dà jīng jí shí liǎn bīng shòu jiǎ wèi zhàn shǒu jì

这句话大意是:”懿公大惊,即时敛兵授甲,为战守计。

bǎi xìng jiē táo bì cūn yě bù kěn jí róng yì gōng shǐ sī tú jū zhí zhī

这句话大意是:百姓皆逃避村野,不肯即戎,懿公使司徒拘执之。

xū yú qín bǎi yú rén lái wèn qí táo bì zhī gù zhòng rén yuē jūn yòng yī wù zú yǐ yù dí ān yòng wǒ děng

这句话大意是:须臾,擒百余人来,问其逃避之故,众人曰:“君用一物,足以御狄,安用我等?

yì gōng wèn hé wù

这句话大意是:”懿公问:“何物?

zhòng rén yuē hè

这句话大意是:”众人曰:“鹤。

yì gōng yuē hè hé néng yù dí yé

这句话大意是:”懿公曰:“鹤何能御狄耶?

zhòng rén yuē hè jì bù néng zhàn shì wú yòng zhī wù

这句话大意是:”众人曰:“鹤既不能战,是无用之物。

jūn bì yǒu yòng yǐ yǎng wú yòng bǎi xìng suǒ yǐ bù fú yě

这句话大意是:君敝有用以养无用,百姓所以不服也。

yì gōng yuē guǎ rén zhī zuì yǐ

现代白话:”懿公曰:“寡人知罪了。

yuàn sàn hè yǐ cóng mín kě hu

这句话大意是:愿散鹤以从民,可吗?

shí qí zǐ yuē jūn jí xíng zhī yóu kǒng qí wǎn yě

现代白话:”石祁孔子说:“君亟行之,犹恐其晚也。

yì gōng guǒ shǐ rén zòng hè hè sù shòu huàn yǎng pán xuán gù chǔ zhōng bù kěn qù

这句话大意是:懿公果使人纵鹤,鹤素受豢养,盘旋故处,终不肯去。

shí níng èr dài fū qīn wǎng jiē shì shù wèi hóu huǐ guò zhī yì bǎi xìng shǐ shāo shāo fù jí

这句话大意是:石、宁二大夫,亲往街市,述卫侯悔过之意,百姓始稍稍复集。

dí bīng yǐ shā zhì yíng zé qǐng kè sān bào

这句话大意是:狄兵已杀至荥泽,顷刻三报。

shí qí zi zòu yuē dí bīng xiāo yǒng bù kě qīng dí chén qǐng qiú jiù yú qí

这句话大意是:石祁子奏曰:“狄兵骁勇,不可轻敌,臣请求救于齐。

yì gōng yuē qí xī rì fèng mìng lái fá suī rán tuì bīng wǒ guó bìng wèi xiū pìn xiè ān kěn xiāng jiù

这句话大意是:”懿公曰:“齐昔日奉命来伐,虽然退兵,我国并未修聘谢,安肯相救?

bù rú yī zhàn yǐ jué cún wáng

这句话大意是:不如一战,以决存亡!

níng sù yuē chén qǐng lǜ shī yù dí jūn jū shǒu

这句话大意是:”宁速曰:“臣请率师御狄,君居守。

yì gōng yuē gū bù qīn xíng kǒng rén bù yòng xīn

这句话大意是:”懿公曰:“孤不亲行,恐人不用心。

nǎi yǔ shí qí zi yù jué shǐ dài lǐ guó zhèng yuē qīng jué duàn rú cǐ jué yǐ

现代白话:”乃与石祁子玉玦,使代理国政,曰:“卿决断如此玦了!

yǔ níng sù shǐ shǐ zhuān lì shǒu yù yòu yuē guó zhōng zhī shì quán wěi èr qīng guǎ rén bù shèng dí bù néng guī yě

这句话大意是:”与宁速矢,使专力守御,又曰:“国中之事全委二卿,寡人不胜狄,不能归也。

shí níng èr dài fū jiē chuí lèi

这句话大意是:”石、宁二大夫皆垂泪。

yì gōng fēn fù yǐ bì nǎi dà jí chē tú shǐ dài fū qú kǒng wèi jiāng yú bó fù zhī huáng yí wèi xiān fēng kǒng yīng qí wèi hòu duì

这句话大意是:懿公吩咐已毕,乃大集车徒,使大夫渠孔为将,于伯副之,黄夷为先锋,孔婴齐为后队。

yí lù jūn rén kǒu chū yuàn yán yì gōng yè wǎng chá zhī jūn zhōng gē yuē

这句话大意是:一路军人口出怨言,懿公夜往察之,军中歌曰:。

hè shí lù mín lì gēng

这句话大意是:鹤食禄,民力耕,。

hè chéng xuān mín cāo bīng

这句话大意是:鹤乘轩,民操兵。

dí fēng lì xī bù kě yīng

这句话大意是:狄锋厉兮不可撄,。

yù zhàn xī jiǔ sǐ ér yī shēng

这句话大意是:欲战兮九死而一生。

hè jīn hé zài xī

这句话大意是:鹤今何在兮?

ér wǒ qú qú wèi cǐ xíng

这句话大意是:而我瞿瞿为此行!

yì gōng wén gē mèn mèn bù yǐ

这句话大意是:懿公闻歌,闷闷不已。

dài fū qú kǒng yòng fǎ tài yán rén xīn yì lí xíng jìn yíng zé jiàn dí jūn qiān yú zuǒ yòu fēn chí quán wú xíng cì

这句话大意是:大夫渠孔用法太严,人心益离,行近荥泽,见敌军千余,左右分驰,全无行次。

qú kǒng yuē rén yán dí yǒng xū míng ěr

这句话大意是:渠孔曰:“人言狄勇,虚名耳!

jí mìng gǔ xíng ér jìn dí rén zhà bài yǐn rù fú zhōng yī shí hū shào ér qǐ rú tiān bēng dì tā jiāng wèi bīng jié zuò sān chù nǐ wǒ bù néng xiāng gù wèi bīng yuán wú xīn jiāo zhàn jiàn dí shì xiōng měng jǐn qì chē zhàng ér táo yì gōng bèi dí bīng wéi zhī shù zhòng

这句话大意是:”即命鼓行而进,狄人诈败,引入伏中,一时呼哨而起,如天崩地塌,将卫兵截做三处,你我不能相顾,卫兵原无心交战,见敌势凶猛,尽弃车仗而逃,懿公被狄兵围之数重。

qú kǒng yuē shì jí yǐ

现代白话:渠孔曰:“事急了!

qǐng yǎn dà pèi jūn wēi fú xià chē shàng kě tuō yě

这句话大意是:请偃大旆,君微服下车,尚可脱也。

yì gōng tàn yuē èr sān zǐ gǒu néng xiāng jiù yǐ pèi wèi shi bù rán qù pèi wú yì yě

这句话大意是:”懿公叹曰:“二三子苟能相救,以旆为识,不然,去旆无益也!

gū níng yī sǐ yǐ xiè bǎi xìng ěr

这句话大意是:孤宁一死,以谢百姓耳!

xū yú wèi bīng qián hòu duì jù bài huáng yí zhàn sǐ kǒng yīng qí zì wěn ér wáng dí jūn wéi yì hòu yú bó zhōng jiàn zhuì chē yì gōng yǔ qú kǒng xiān hòu bèi hài bèi dí rén kǎn wèi ròu ní quán jūn jù méi

这句话大意是:”须臾,卫兵前后队俱败,黄夷战死,孔婴齐自刎而亡,狄军围益厚,于伯中箭坠车,懿公与渠孔先后被害,被狄人砍为肉泥,全军俱没。

rán wēng yǒu shī yún

这句话大意是:髯翁有诗云:。

céng wén gǔ xùn jiè qín huāng yī hè shéi zhī biàn sàng bāng

这句话大意是:曾闻古训戒禽荒,一鹤谁知便丧邦。

yíng zé dāng shí biàn lín huǒ kě néng qí hè fǎn xiān xiāng

这句话大意是:荥泽当时遍磷火,可能骑鹤返仙乡?

dí rén qiú wèi tài shǐ huà lóng huá lǐ kǒng yù shā zhī

这句话大意是:狄人囚卫太史华龙滑、礼孔,欲杀之。

huá lǐ èr rén zhī hú sú xìn guǐ dài zhī yuē wǒ tài shǐ yě shí zhǎng guó zhī jì sì wǒ xiān wǎng wèi rǔ bái shén

现代白话:华,礼二人知胡俗信鬼,绐之曰:“我太史也,实掌国之祭祀,我先往为你白神。

bù rán guǐ shén bù rǔ yòu guó bù kě de yě

现代白话:不然,鬼神不你佑,国不可得也。

sǒu mán xìn qí yán suì zòng zhī dēng chē

这句话大意是:”瞍瞒信其言,遂纵之登车。

níng sù fāng róng fú xún chéng wàng jiàn dān chē chí dào rèn shì èr tài shǐ dà jīng wèn zhǔ gōng hé zài

这句话大意是:宁速方戎服巡城,望见单车驰到,认是二太史,大惊,问:“主公何在?

yuē yǐ quán jūn fù mò yǐ

现代白话:”曰:“已全军覆没了!

dí shī qiáng shèng bù kě zuò dài miè wáng yi qiě bì qí fēng

这句话大意是:狄师强盛,不可坐待灭亡,宜且避其锋。

níng sù yù kāi mén nà zhī lǐ kǒng yuē yǔ jūn jù chū bù yǔ jūn jù rù rén chén zhī yì wèi hé

这句话大意是:”宁速欲开门纳之,礼孔曰:“与君俱出,不与君俱入,人臣之义谓何?

wú jiāng shì wú jūn yú dì xià

现代白话:我将事我君于地下。

suì bá jiàn zì wěn

这句话大意是:”遂拔剑自刎。

huà lóng huá yuē bù kě shī shǐ shì zhī jí

这句话大意是:华龙滑曰:“不可失史氏之籍。

nǎi rù chéng

这句话大意是:”乃入城。

níng sù yǔ shí qí zi shāng yì yǐn zhe wèi hóu gōng juàn jí gōng zǐ shēn chéng yè chéng xiǎo chē chū chéng dōng zǒu huà lóng huá bào diǎn jí cóng zhī

这句话大意是:宁速与石祁子商议,引著卫侯宫眷及公子申,乘夜乘小车出城东走,华龙滑抱典籍从之。

guó rén wén èr dài fū yǐ xíng gè gè xié nán bào nǚ suí hòu táo mìng kū shēng zhèn tiān

这句话大意是:国人闻二大夫已行,各各携男抱女,随后逃命,哭声震天。

dí bīng chéng shèng cháng qū zhí rù wèi chéng bǎi xìng bēn zǒu luò hòu zhě jǐn bèi shā lù

这句话大意是:狄兵乘胜长驱,直入卫城,百姓奔走落后者,尽被杀戮。

yòu fēn bīng zhuī zhú

这句话大意是:又分兵追逐。

shí

这句话大意是:石。

qí zi bǎo gōng juàn xiān xíng níng sù duàn hòu qiě zhàn qiě zǒu cóng xíng zhī mín bàn lí dí rèn

这句话大意是:祁子保宫眷先行,宁速断后,且战且走,从行之民,半罹狄刃。

jiāng jí huáng hé xǐ de sòng huán gōng qiǎn bīng lái yíng bèi xià chuán zhī xīng yè dù hé dí bīng fāng cái tuì qù jiāng wèi guó fǔ kù jí mín jiān cún liú jīn sù zhī lèi jié lüè yī kōng duò qí chéng guō mǎn zài ér guī

这句话大意是:将及黄河,喜得宋桓公遣兵来迎,备下船只,星夜渡河,狄兵方才退去,将卫国府库,及民间存留金粟之类,劫掠一空,堕其城郭,满载而归。

bù zài huà xià

这句话大意是:不在话下。

què shuō wèi dài fū hóng yǎn xiān fèng shǐ pìn chén bǐ jí fǎn yì wèi yǐ pò miè

这句话大意是:却说卫大夫弘演,先奉使聘陈,比及反役,卫已破灭。

wén wèi hóu sǐ yú yíng zé wǎng mì qí shī yí lù kàn jiàn hái gǔ bào lù xuè ròu láng jí bù shèng shāng gǎn

这句话大意是:闻卫侯死于荥泽,往觅其尸,一路看见骸骨暴露,血肉狼藉,不胜伤感。

xíng zhì yī chù jiàn dà pèi dào yú huāng zé zhī páng hóng yǎn yuē pèi zài cǐ shī dāng bù yuǎn yǐ

现代白话:行至一处,见大旆倒于荒泽之旁,弘演曰:“旆在此,尸当不远了。

wèi shù bù wén shēn yín zhī shēng qián wǎng chá zhī jiàn yī xiǎo nèi shì zhé bì ér wò

这句话大意是:”未数步,闻呻吟之声,前往察之,见一小内侍折臂而卧。

hóng yǎn wèn yuē rǔ rèn de zhǔ gōng sǐ chù fǒu

现代白话:弘演问曰:“你认得主公死处否?

nèi shì zhǐ yī duī xuè ròu yuē cǐ jí zhǔ gōng zhī shī yě

这句话大意是:”内侍指一堆血肉曰:“此即主公之尸也。

wú qīn jiàn zhǔ gōng bèi shā wèi bì shāng téng tòng bù néng xíng zǒu gù wò shǒu yú cǐ yù sì guó rén lái ér shì zhī

现代白话:我亲见主公被杀,为臂伤疼痛,不能行走,故卧守于此,欲俟国人来而示之。

hóng yǎn shì qí shī tǐ jù yǐ líng luò bù quán wéi yī gān wán hǎo

这句话大意是:”弘演视其尸体,俱已零落不全,惟一肝完好。

hóng yǎn duì zhī zài bài dà kū nǎi fù mìng yú gān qián rú shēng shí zhī lǐ

这句话大意是:弘演对之再拜大哭,乃复命于肝前,如生时之礼。

shì bì hóng yǎn yuē zhǔ gōng wú rén shōu zàng wú jiāng yǐ shēn wéi guān ěr

现代白话:事毕,弘演曰:“主公无人收葬,我将以身为棺耳。

zhǔ cóng rén yuē wǒ sǐ hòu mái wǒ yú lín xià sì yǒu xīn jūn fāng kě gào zhī

这句话大意是:”嘱从人曰:“我死后,埋我于林下,俟有新君,方可告之。

suì bá pèi dāo zì pōu qí fù shǒu qǔ yì gōng zhī gān nà yú fù zhōng xū yú ér jué

这句话大意是:”遂拔佩刀自剖其腹,手取懿公之肝,纳于腹中,须臾而绝。

cóng zhě rú yán mái yǎn yīn yǐ chē zài xiǎo nèi shì dù hé chá tīng xīn jūn xiāo xī

这句话大意是:从者如言埋掩,因以车载小内侍渡河,察听新君消息。

què shuō shí qí zi xiān fú gōng zǐ shēn dēng zhōu níng sù shōu shí yí mín suí hòu gǎn shàng zhì yú cáo yì diǎn zhā nán nǚ cái cún de qī bǎi yǒu èr shí rén

这句话大意是:却说石祁子先扶公子申登舟,宁速收拾遗民,随后赶上,至于漕邑,点查男女,才存得七百有二十人。

dí rén shā lù zhī duō qǐ bù bēi zāi

现代白话:狄人杀戮之多,岂不悲啊!

èr dài fū xiāng yì guó bù kě yī rì wú jūn qí nài yí mín tài shǎo

这句话大意是:二大夫相议:“国不可一日无君,其奈遗民太少!

nǎi yú gòng téng èr yì shí chōu qí sān gòng de sì qiān yǒu yú rén lián yí mín còu chéng wǔ qiān zhī shù jí yú cáo yì chuàng lì lú shè fú lì gōng zǐ shēn wèi jūn shì wèi dài gōng

这句话大意是:”乃于共、滕二邑,十抽其三,共得四千有余人,连遗民凑成五千之数,即于漕邑创立庐舍,扶立公子申为君,是为戴公。

sòng huán gōng yù shuō xǔ huán gōng xīn chén gè qiǎn rén zhì yàn

这句话大意是:宋桓公御说许桓公新臣,各遣人致唁。

dài gōng xiān yǐ yǒu jí lì shù rì suì hōng

这句话大意是:戴公先已有疾,立数日遂薨。

níng sù rú qí yíng gōng zǐ huǐ sì wèi

这句话大意是:宁速如齐,迎公子毁嗣位。

qí huán gōng yuē gōng zǐ guī zì bì yì jiāng shǒu zōng miào ruò qì yòng bù jù jiē guǎ rén zhī guò yě

这句话大意是:齐桓公曰:“公子归自敝邑,将守宗庙,若器用不具,皆寡人之过也。

nǎi yí yǐ liáng mǎ yī chéng jì fú wǔ chēng niú yáng shǐ jī gǒu gè sān bǎi zhǐ yòu yǐ yú xuān zèng qí fū rén jiān měi jǐn sān shí duān mìng gōng zǐ wú kuī shuài chē sān bǎi chéng sòng zhī bìng zhì mén cái shǐ lì mén hù

这句话大意是:”乃遗以良马一乘,祭服五称,牛、羊、豕、鸡、狗各三百只,又以鱼轩赠其夫人,兼美锦三十端,命公子无亏帅车三百乘送之,并致门材,使立门户。

gōng zǐ huǐ zhì cáo yì

这句话大意是:公子毁至漕邑。

hóng yǎn zhī cóng rén tóng zhé bì xiǎo nèi shì jù dào bèi shù nà gān zhī shì gōng zǐ huǐ xiān qiǎn shǐ jù guān wǎng yíng zé shōu liàn yī miàn wèi yì gōng

这句话大意是:弘演之从人,同折臂小内侍俱到,备述纳肝之事,公子毁先遣使具棺,往荥泽收殓,一面为懿公。

dài gōng fā sāng zhuī fēng hóng yǎn lù yòng qí zi yǐ jīng qí zhōng zhū hóu zhòng qí huán gōng zhī yì duō yǒu diào fù shí zhōu huì wáng shí bā nián dōng shí èr yuè yě

这句话大意是:戴公发丧,追封弘演,录用其子,以旌其忠,诸侯重齐桓公之义,多有吊赙,时周惠王十八年冬十二月也。

qí míng nián chūn zhèng yuè wèi hóu huǐ gǎi yuán shì wéi wén gōng

这句话大意是:其明年,春正月,卫侯毁改元,是为文公。

cái yǒu chē sān shí chéng jì jū mín jiān shèn shì huāng liáng

这句话大意是:才有车三十乘,寄居民间,甚是荒凉。

wén gōng bù yī bó guān shū shí cài gēng zǎo qǐ yè xi fǔ ān bǎi xìng rén chēng qí xián

这句话大意是:文公布衣帛冠,蔬食菜羹,早起夜息,抚安百姓,人称其贤。

gōng zǐ wú kuī cí guī qí guó liú jiá shì sān qiān rén xié shù cáo yì yǐ fáng dí huàn

这句话大意是:公子无亏辞归齐国,留甲士三千人,协戍漕邑,以防狄患。

wú kuī huí jiàn huán gōng yán wèi huǐ cǎo chuàng zhī zhuàng bìng shù hóng yǎn nà gān zhī shì

这句话大意是:无亏回见桓公,言卫毁草创之状,并述弘演纳肝之事。

huán gōng tàn yuē wú dào zhī jūn yì yǒu zhōng chén rú cǐ zhě hu

这句话大意是:桓公叹曰:“无道之君,亦有忠臣如此者吗?

qí guó zhèng wèi ài yě

这句话大意是:其国正未艾也。

guǎn zhòng jìn yuē jīn liú shù láo mín bù rú zé dì zhù chéng yī láo yǒng yì

这句话大意是:”管仲进曰:“今留戍劳民,不如择地筑城,一劳永逸。

huán gōng yǐ wéi rán

这句话大意是:”桓公以为然。

zhèng yù jiū hé zhū hóu tóng yì hū xíng guó qiǎn rén gào jí yán dí bīng yòu dào běn guó shì bù néng zhī fú wàng jiù yuán

这句话大意是:正欲纠合诸侯同役,忽邢国遣人告急,言:“狄兵又到本国,势不能支,伏望救援!

huán gōng wèn guǎn zhòng yuē xíng kě jiù hu

这句话大意是:”桓公问管仲曰:“邢可救吗?

guǎn zhòng duì yuē zhū hóu suǒ yǐ shì qí wèi qí néng zhěng qí zāi huàn yě bù néng jiù wèi yòu bù jiù xíng bà yè yǔn yǐ

现代白话:”管仲对曰:“诸侯所以事齐,谓齐能拯其灾患也,不能救卫,又不救邢,霸业陨了!

huán gōng yuē rán zé xíng wèi zhī jí shú xiān

这句话大意是:”桓公曰:“然则邢、卫之急孰先?

guǎn zhòng duì yuē sì xíng huàn jì píng yīn ér chéng wèi cǐ bǎi shì zhī gōng yě

这句话大意是:”管仲对曰:“俟邢患既平,因而城卫,此百世之功也。

huán gōng yuē shàn

这句话大意是:”桓公曰:“善。

jí chuán xí sòng lǔ cáo zhū gè guó hé bīng jiù xíng jù yú niè běi qǔ qí

这句话大意是:即传檄宋、鲁、曹、邾各国,合兵救邢,俱于聂北取齐。

sòng cáo èr guó bīng xiān dào

这句话大意是:宋、曹二国兵先到。

guǎn zhòng yòu yuē dí kòu fāng zhāng xíng lì wèi jié dí fāng zhāng zhī kòu qí láo bèi zhù wèi jié zhī lì qí gōng shǎo bù rú dài zhī xíng bù zhī dí bì kuì dí shèng xíng bì pí qū pí dí ér yuán kuì xíng suǒ wèi lì shěng ér gōng duō zhě yě

这句话大意是:管仲又曰:“狄寇方张,邢力未竭,敌方张之寇,其劳倍,助未竭之力,其功少,不如待之,邢不支狄,必溃,狄胜邢,必疲,驱疲狄而援溃邢,所谓力省而功多者也。

huán gōng yòng qí móu tuō yán dài lǔ zhū bīng dào nǎi tún bīng yú niè běi qiǎn dié dǎ tàn xíng dí gōng shǒu xiāo xī

这句话大意是:”桓公用其谋,托言待鲁、邾兵到,乃屯兵于聂北,遣谍打探邢、狄攻守消息。

shǐ chén yǒu shī jī guǎn zhòng bù zǎo jiù xíng wèi nǎi bà zhě yǎng luàn wèi gōng zhī móu yě

这句话大意是:史臣有诗讥管仲不早救邢、卫,乃霸者养乱为功之谋也。

shī yún

这句话大意是:诗云:。

jiù huàn rú tóng jiě dào xuán tí bīng nà kě fù qiān yán

这句话大意是:救患如同解倒悬,提兵那可复迁延?

cóng lái bà shì xùn wáng shì gōng lì piān jū dào yì xiān

这句话大意是:从来霸事逊王事,功利偏居道义先!

huà shuō sān guó zhù bīng niè běi yuē jí liǎng yuè dí bīng gōng xíng zhòu yè bù xī xíng rén lì jié kuì wéi ér chū

这句话大意是:话说三国驻兵聂北,约及两月,狄兵攻邢,昼夜不息,邢人力竭,溃围而出。

dié bào fāng dào xíng guó nán nǚ tián yǒng ér lái jù tóu bèn qí yíng qiú jiù

这句话大意是:谍报方到,邢国男女,填涌而来,俱投奔齐营求救。

nèi yī rén kū dào zài de nǎi xíng hóu shū yán yě

这句话大意是:内一人哭倒在地,乃邢侯叔颜也。

huán gōng fú qǐ wèi zhī yuē guǎ rén xiāng yuán bù zǎo yǐ zhì rú cǐ zuì zài guǎ rén dāng qǐng sòng gōng cáo bó gòng yì qū zhú dí rén

这句话大意是:桓公扶起,慰之曰:“寡人相援不早,以致如此,罪在寡人,当请宋公、曹伯共议,驱逐狄人。

jí rì bá zhài dōu qǐ

这句话大意是:”即日拔寨都起。

dí zhǔ sǒu mán lǔ lüè mǎn yù wú xīn liàn zhàn wén sān guó dà bīng jiāng zhì fàng qǐ yī bǎ huǒ wàng běi fēi chí ér qù

这句话大意是:狄主瞍瞒掳掠满欲,无心恋战,闻三国大兵将至,放起一把火,望北飞驰而去。

bǐ jí gè guó bīng dào zhī jiàn yī pài huǒ guāng dí rén yǐ dùn

这句话大意是:比及各国兵到,只见一派火光,狄人已遁。

huán gōng chuán lìng jiāng huǒ pū miè wèn shū yán gù chéng shàng kě jū fǒu

这句话大意是:桓公传令将火扑灭,问叔颜:“故城尚可居否?

shū yán yuē bǎi xìng táo nàn zhě dà bàn zài yí yí dì fāng yuàn qiān yí yí yǐ cóng mín yù

这句话大意是:”叔颜曰:“百姓逃难者,大半在夷仪地方,愿迁夷仪,以从民欲。

huán gōng nǎi mìng sān guó gè jù bǎn zhù zhù yí yí chéng shǐ shū yán jū zhī gèng wéi jiàn lì cháo miào tiān shè lú shè niú mǎ sù bó zhī lèi jiē cóng qí guó yùn zhì chōng rèn qí zhōng xíng guó jūn chén rú guī gù guó huan zhù zhī shēng chè ěr

这句话大意是:”桓公乃命三国各具版筑,筑夷仪城,使叔颜居之,更为建立朝庙,添设庐舍,牛马粟帛之类,皆从齐国运至,充牣其中,邢国君臣如归故国,欢祝之声彻耳。

shì bì sòng cáo yù cí qí guī guó huán gōng yuē wèi guó wèi dìng chéng xíng ér bù chéng wèi wèi qí wèi wǒ hé

这句话大意是:事毕,宋、曹欲辞齐归国,桓公曰:“卫国未定,城邢而不城卫,卫其谓我何?

zhū hóu yuē wéi bà jūn mìng

这句话大意是:”诸侯曰:“惟霸君命。

huán gōng chuán lìng yí bīng xiàng wèi fán běn chā zhī shǔ jǐn xié dài suí shēn

这句话大意是:”桓公传令,移兵向卫,凡畚锸之属,尽携带随身。

wèi wén gōng huǐ yuǎn yuǎn xiāng jiē huán gōng jiàn qí dà bù wèi yī dà bó wèi guān bù gǎi sāng fú cè rán jiǔ zhī nǎi yuē guǎ rén jiè zhū jūn zhī lì yù wèi jūn dìng dū wèi shěn hé de wèi jí

这句话大意是:卫文公毁远远相接,桓公见其大布为衣,大帛为冠,不改丧服,恻然久之,乃曰:“寡人借诸君之力,欲为君定都,未审何地为吉?

wén gōng huǐ yuē gū yǐ bo de jí dì zài yú chu qiū

这句话大意是:”文公毁曰:“孤已卜得吉地,在于楚邱。

dàn bǎn zhù zhī fèi fēi wáng guó suǒ néng bàn ěr

这句话大意是:但版筑之费,非亡国所能办耳!

huán gōng yuē cǐ shì guǎ rén lì rèn zhī

这句话大意是:”桓公曰:“此事寡人力任之!

jí rì chuán lìng sān guó zhī bīng jù wǎng chu qiū xīng gōng fù yùn mén cái zhòng lì cháo miào wèi zhī fēng wèi wèi wén gōng gǎn qí zài zào zhī ēn wèi mù guā zhī shī yǐ yǒng zhī

这句话大意是:即日传令三国之兵,俱往楚邱兴工,复运门材,重立朝庙,谓之“封卫”,卫文公感齐再造之恩,为《木瓜》之诗以咏之。

shī yún

这句话大意是:诗云:。

tóu wǒ yǐ mù guā xī bào zhī yǐ qióng jū

这句话大意是:投我以木瓜兮,报之以琼琚。

tóu wǒ yǐ mù táo xī bào zhī yǐ qióng yáo

这句话大意是:投我以木桃兮,报之以琼瑶。

tóu wǒ yǐ mù lǐ xī bào zhī yǐ qióng jiǔ

这句话大意是:投我以木李兮,报之以琼玖。

dāng shí chēng huán gōng cún sān wáng guó wèi lì xī gōng yǐ cún lǔ chéng yí yí yǐ cún xíng chéng chu qiū yǐ cún wèi

这句话大意是:当时称桓公存三亡国,谓立僖公以存鲁,城夷仪以存邢,城楚邱以存卫。

yǒu cǐ sān dà gōng láo cǐ suǒ yǐ wèi wǔ bà zhī shǒu yě

这句话大意是:有此三大功劳,此所以为五霸之首也。

qián yuān xiān shēng dú shǐ shī yún

这句话大意是:潜渊先生读史诗云:。

zhōu shì dōng qiān gāng jì cuī huán gōng jiū hé zhèn qīng tuí

这句话大意是:周室东迁纲纪摧,桓公纠合振倾颓。

xīng miè jì jué cún sān guó dà yì táng táng wǔ bà kuí

这句话大意是:兴灭继绝存三国,大义堂堂五霸魁。

shí chu chéng wáng xióng yùn rèn yòng lìng yǐn zi wén tú zhì xiū míng guó zhèng yǒu zhì zhēng bà wén qí hóu jiù xíng cún wèi sòng shēng chuán zhì jīng xiāng

这句话大意是:时楚成王熊恽,任用令尹子文图治,修明国政,有志争霸.闻齐侯救邢存卫,颂声传至荆襄。

chu chéng wáng xīn shén bù lè wèi zi wén yuē qí hóu bù dé gū míng rén xīn guī xiàng

这句话大意是:楚成王心甚不乐,谓子文曰:“齐侯布德沽名,人心归向。

guǎ rén fú chǔ hàn dōng dé bù zú yǐ huái rén wēi bù zú yǐ shè zhòng dāng jīn zhī shí yǒu qí wú chu guǎ rén chǐ zhī

这句话大意是:寡人伏处汉东,德不足以怀人,威不足以慑众,当今之时,有齐无楚,寡人耻之!

zi wén duì yuē qí hóu jīng yíng bó yè yú jīn jǐ sān shí nián yǐ

现代白话:”子文对曰:“齐侯经营伯业,于今几三十年了。

bǐ yǐ zūn wáng wèi míng zhū hóu lè fù wèi kě dí yě

这句话大意是:彼以尊王为名,诸侯乐附,未可敌也。

zhèng jū nán běi zhī jiān wèi zhōng yuán píng bì wáng ruò yù tú zhōng yuán fēi děi zhèng bù kě

这句话大意是:郑居南北之间,为中原屏蔽,王若欲图中原,非得郑不可!

chéng wáng yuē shuí néng wéi guǎ rén rèn fá zhèng zhī shì zhě

这句话大意是:”成王曰:“谁能为寡人任伐郑之事者?

dài fū dòu zhāng yuàn wǎng chéng wáng yǔ chē èr bǎi shèng cháng qū zhì zhèng

这句话大意是:”大夫斗章愿往,成王与车二百乘,长驱至郑。

què shuō zhèng zì chún mén shòu shī yǐ hòu rì yè dī fáng chu bīng tàn zhī chǔ guó xīng shī zhèng bó dà jù jí qiǎn dài fū dān bó lǜ shī bǎ shǒu chún mén shǐ rén xīng yè gào jí yú qí

这句话大意是:却说郑自纯门受师以后,日夜提防楚兵,探知楚国兴师,郑伯大惧,即遣大夫聃伯率师把守纯门,使人星夜告急于齐。

qí hóu chuán xí dà hé zhū hóu yú jué jiāng móu jiù zhèng

这句话大意是:齐侯传檄,大合诸侯于柽,将谋救郑。

dòu zhāng zhī zhèng yǒu zhǔn bèi yòu wén qí jiù jiāng zhì kǒng qí shī lì zhì jiè ér fǎn

这句话大意是:斗章知郑有准备,又闻齐救将至,恐其失利,至界而返。

chu chéng wáng dà nù jiě pèi jiàn cì dòu lián shǐ jí jūn zhōng zhǎn dòu zhāng zhī shǒu

这句话大意是:楚成王大怒,解佩剑赐斗廉,使即军中斩斗章之首。

dòu lián nǎi dòu zhāng zhī xiōng yě jì zhì jūn zhōng qiě yǐn xià chǔ wáng zhī mìng mì yǔ dòu zhāng shāng yì yù miǎn guó fǎ bì xū lì gōng fāng kě zì shú

这句话大意是:斗廉乃斗章之兄也,既至军中,且隐下楚王之命,密与斗章商议:“欲免国法,必须立功,方可自赎!

dòu zhāng guì ér qǐng jiào dòu lián yuē zhèng zhī tuì bīng wèi rǔ bì bù zhòu lái ruò jí zǒu xí zhī kě dé zhì yě

现代白话:”斗章跪而请教,斗廉曰:“郑知退兵,谓你必不骤来,若疾走袭之,可得志也!

dòu zhāng fēn jūn wèi èr duì zì lǜ qián duì xiān xíng dòu lián lǜ hòu duì jiē yìng

这句话大意是:斗章分军为二队,自率前队先行,斗廉率后队接应。

què shuō dòu zhāng xián méi wò gǔ qiāo dì qīn rù zhèng jiè qià yù dān bó zài jiè shàng diǎn yuè bīng mǎ

这句话大意是:却说斗章衔枚卧鼓,悄地侵入郑界,恰遇聃伯在界上点阅兵马。

dān bó wén yǒu kòu bīng zhèng bù zhī hé guó huāng máng diǎn bīng zài jiè shàng yíng zhù sī shā bù qī dòu lián hòu duì yǐ dào fǎn chāo chū zhèng shī zhī hòu fù bèi jiā gōng

这句话大意是:聃伯闻有寇兵,正不知何国,慌忙点兵,在界上迎住厮杀,不期斗廉后队已到,反抄出郑师之后,腹背夹攻。

dān bó lì bù néng zhī bèi dòu zhāng zhǐ yī tiě jiǎn dǎ dǎo shuāng shǒu ná lái

这句话大意是:聃伯力不能支,被斗章只一铁简打倒,双手拿来。

dòu lián chéng shèng yǎn shā zhèng bīng zhé qí dà bàn

这句话大意是:斗廉乘胜掩杀,郑兵折其大半。

dòu zhāng jiāng dān bó shàng le qiú chē biàn yù cháng qū rù zhèng dòu lián yuē cǐ fān yǎn xí chéng gōng qiě tú miǎn sǐ gǎn jiǎo xìng cóng shì yé

这句话大意是:斗章将聃伯上了囚车,便欲长驱入郑,斗廉曰:“此番掩袭成功,且图免死,敢侥幸从事耶?

nǎi jí rì bān shī

这句话大意是:”乃即日班师。

dòu zhāng guī jiàn chu chéng wáng kòu shǒu qǐng zuì zòu yuē chén huí jūn shì yòu dí zhī jì fēi qiè zhàn yě

这句话大意是:斗章归见楚成王,叩首请罪,奏曰:“臣回军是诱敌之计,非怯战也!

chéng wáng yuē jì yǒu qín jiāng zhī gōng quán xǔ zhǔn zuì

这句话大意是:”成王曰:“既有擒将之功,权许准罪。

dàn zhèng guó wèi fú rú hé chè bīng

这句话大意是:但郑国未服,如何撤兵?

dòu lián yuē kǒng bīng shǎo bù néng chéng gōng jù xiè guó wēi

这句话大意是:”斗廉曰:“恐兵少不能成功,惧亵国威。

chéng wáng nù yuē rǔ yǐ bīng shǎo wèi cí míng shì qiè dí jīn tiān bīng chē èr bǎi shèng rǔ kě zài wǎng ruò bù de zhèng chéng xiū jiàn guǎ rén zhī miàn

现代白话:”成王怒曰:“你以兵少为辞,明是怯敌,今添兵车二百乘,你可再往,若不得郑成,休见寡人之面。

dòu lián zòu yuē chén yuàn xiōng dì tóng wǎng ruò zhèng bù tóu xiáng dāng fù zhèng bó yǐ xiàn

这句话大意是:”斗廉奏曰:“臣愿兄弟同往,若郑不投降,当缚郑伯以献。

chéng wáng zhuàng qí yán xǔ zhī

这句话大意是:”成王壮其言,许之。

nǎi bài dǒu lián wèi dà jiàng dòu zhāng fù zhī gòng lǜ chē sì bǎi shèng zhòng wàng zhèng guó shā lái

这句话大意是:乃拜斗廉为大将,斗章副之,共率车四百乘,重望郑国杀来。

shǐ chén yǒu shī yún

这句话大意是:史臣有诗云:。

jīng xiāng zì dì shì yán yán cán shí duō bāng zhì wèi yàn

这句话大意是:荆襄自帝势炎炎,蚕食多邦志未厌。

zhēn wěi hé gū sān shòu fá jiě xuán zhǐ bǎ bà jūn zhān

这句话大意是:溱洧何辜三受伐,解悬只把霸君瞻。

qiě shuō zhèng bó wén dān bó bèi qiú fù qiǎn rén rú qí qǐng jiù

这句话大意是:且说郑伯闻聃伯被囚,复遣人如齐请救。

guǎn zhòng jìn yuē jūn shù nián yǐ lái jiù yàn cún lǔ chéng xíng fēng wèi ēn dé jiā yú bǎi xìng dà yì bù yú zhū hóu ruò yù yòng zhū hóu zhī bīng cǐ qí shí yǐ

现代白话:管仲进曰:“君数年以来,救燕存鲁,城邢封卫,恩德加于百姓,大义布于诸侯,若欲用诸侯之兵,此其时了。

jūn ruò jiù zhèng bù rú fá chu fá chu bì xū dà hé zhū hóu

这句话大意是:君若救郑,不如伐楚,伐楚必须大合诸侯。

huán gōng yuē dà hé zhū hóu chu bì wèi bèi kě bì shèng hu

这句话大意是:”桓公曰:“大合诸侯,楚必为备,可必胜吗?

guǎn zhòng yuē cài rén dé zuì yú jūn jūn yù tǎo zhī jiǔ yǐ

现代白话:”管仲曰:“蔡人得罪于君,君欲讨之久了。

chu cài jiē rǎng chéng yǐ tǎo cài wèi míng yīn ér jí chu bīng fǎ suǒ wèi chū qí bù yì zhě yě

这句话大意是:楚、蔡接壤,诚以讨蔡为名,因而及楚,《兵法》所谓‘出其不意'者也。

xiān shí cài mù gōng yǐ qí mèi jià huán gōng wèi dì sān fū rén

这句话大意是:先时,蔡穆公以其妹嫁桓公为第三夫人。

yī rì huán gōng yǔ cài jī gòng dēng xiǎo zhōu yóu yú chí shàng cǎi lián wéi lè

这句话大意是:一日,桓公与蔡姬共登小舟,游于池上,采莲为乐。

cài jī xì yǐ shuǐ sǎ gōng gōng zhǐ zhī

这句话大意是:蔡姬戏以水洒公,公止之。

jī zhī gōng wèi shuǐ gù dàng qí zhōu shuǐ jiàn gōng yī gōng dà nù yuē bì zǐ bù néng shì jūn

这句话大意是:姬知公畏水,故荡其舟,水溅公衣,公大怒曰:‘婢子不能事君'。

nǎi qiǎn shù diāo sòng cài jī guī guó cài mù gōng yì nù yuē yǐ jià ér guī shì jué zhī yě

这句话大意是:”乃遣竖貂送蔡姬归国,蔡穆公亦怒曰:“已嫁而归,是绝之也。

jìng jiāng qí mèi gēng jià yú chǔ guó wèi chu chéng wáng fū rén

这句话大意是:”竟将其妹更嫁于楚国,为楚成王夫人。

huán gōng shēn hèn cài hóu gù guǎn zhòng yán jí zhī

这句话大意是:桓公深恨蔡侯,故管仲言及之。

huán gōng yuē jiāng huáng èr guó bù kān chu bào qiǎn shǐ nà kuǎn guǎ rén yù yù huì méng fá chu zhī rì yuē wèi nèi yìng hé rú

现代白话:桓公曰:“江、黄二国,不堪楚暴,遣使纳款,寡人欲与会盟,伐楚之日,约为内应,怎么样?

guǎn zhòng yuē jiāng huáng yuǎn qí ér jìn chu yī xiàng fú chu suǒ yǐ jǐn cún

这句话大意是:”管仲曰:“江、黄远齐而近楚,一向服楚,所以仅存。

jīn bèi ér cóng qí chu rén bì nù nù bì jiā tǎo

这句话大意是:今背而从齐,楚人必怒,怒必加讨。

dāng cǐ shí wǒ yù jiù zé zǔ dào lù zhī yáo

这句话大意是:当此时,我欲救,则阻道路之遥;。

bù jiù zé guāi tóng méng zhī yì

这句话大意是:不救,则乖同盟之义。

kuàng zhōng guó zhū hóu wǔ hé liù jù jǐn kě chéng gōng hé bì jiè zhù zuì ěr

现代白话:况中国诸侯,五合六聚,尽可成功,何必借助蕞你。

bù rú yǐ hǎo yán cí zhī

这句话大意是:不如以好言辞之。

huán gōng yuē yuǎn guó mù yì ér lái cí zhī jiāng shī rén xīn

这句话大意是:”桓公曰:“远国慕义而来,辞之将失人心。

guǎn zhòng yuē jūn dàn shi wú yán yú bì yì rì wù wàng jiāng huáng zhī jí yě

现代白话:”管仲曰:“君但识我言于壁,异日勿忘江、黄之急也。

huán gōng suì yǔ jiāng huáng èr jūn méng huì mì dìng fá chu zhī yuē yǐ míng nián chūn zhèng yuè wéi qī

这句话大意是:桓公遂与江、黄二君盟会,密订伐楚之约,以明年春正月为期。

èr jūn yán shū rén zhù chu wèi nüè tiān xià chēng wéi jīng shū bù kě bù tǎo

这句话大意是:二君言:“舒人助楚为疟,天下称为‘荆、舒',不可不讨。

huán gōng yuē guǎ rén dāng xiān qǔ shū guó yǐ jiǎn chu yì

这句话大意是:”桓公曰:“寡人当先取舒国,以剪楚翼。

nǎi mì xiě yī shū fù yú xú zi

这句话大意是:”乃密写一书,付于徐子。

xú yǔ shū jìn xú yíng jià wèi qí huán gōng dì èr fū rén yǒu hūn yīn zhī hǎo yī xiàng guī fù yú qí gù huán gōng yǐ shū shì zhǔ zhī

这句话大意是:徐与舒近,徐嬴嫁为齐桓公第二夫人,有婚姻之好,一向归附于齐,故桓公以舒事嘱之。

xú guǒ yǐn bīng xí qǔ shū guó huán gōng jí mìng xú zi tún bīng shū chéng yǐ bèi huǎn jí

这句话大意是:徐果引兵袭取舒国,桓公即命徐子屯兵舒城,以备缓急。

jiāng huáng èr jūn gè shǒu běn jiè yǐ hou diào qiǎn

这句话大意是:江、黄二君,各守本界,以候调遣。

lǔ xī gōng qiǎn jì you zhì qí xiè zuì chēng yǒu zhū jǔ zhī xì bù dé gòng xíng wèi zhī yì jīn wén huì méng jiāng huáng tè lái shēn hǎo

这句话大意是:鲁僖公遣季友至齐谢罪,称:“有邾、莒之隙,不得共邢、卫之役,今闻会盟江、黄,特来申好。

sì yǒu zhēng fá yuàn zhí biān qián qū

这句话大意是:嗣有征伐,愿执鞭前驱。

huán gōng dà xǐ yì yǐ fá chu zhī shì mì yǔ dìng yuē

这句话大意是:”桓公大喜,亦以伐楚之事,密与订约。

shí chu bīng zài zhì zhèng guó zhèng wén gōng qǐng chéng yǐ shū mín huò

这句话大意是:时楚兵再至郑国,郑文公请成,以纾民祸。

dài fū kǒng shū yuē bù kě

这句话大意是:大夫孔叔曰:“不可。

qí fāng yǒu shì yú chu yǐ wǒ gù yě

这句话大意是:齐方有事于楚,以我故也。

rén yǒu dé yú wǒ qì zhī bù xiáng yi jiān bì yǐ dài zhī

这句话大意是:人有德于我,弃之不祥,宜坚壁以待之。

yú shì zài qiǎn shǐ rú qí gào jí huán gōng shòu zhī yǐ jì shǐ yáng yán qí jiù jí zhì yǐ huǎn chu zhì qī huò jūn huò chén lǜ yī jūn chū hǔ láo yú shàng cài qǔ qí děng hòu xié lì gōng chu

这句话大意是:”于是再遣使如齐告急,桓公授之以计,使扬言齐救即至,以缓楚,至期,或君或臣,率一军出虎牢,于上蔡取齐,等候协力攻楚。

yú shì biàn yuē sòng lǔ chén wèi cáo xǔ zhī jūn jù yào rú qī qǐ bīng míng wéi tǎo cài shí wèi fá chu

这句话大意是:于是遍约宋、鲁、陈、卫、曹、许之君,俱要如期起兵,名为讨蔡,实为伐楚。

míng nián wèi zhōu huì wáng zhī shí sān nián chūn zhèng yuè yuán dàn qí huán gōng cháo hè yǐ bì biàn yì tǎo cài yī shì

这句话大意是:明年,为周惠王之十三年,春正月元旦,齐桓公朝贺已毕,便议讨蔡一事。

mìng guǎn zhòng wèi dà jiàng shuài lǐng xí péng bīn xū wú bào shū yá gōng zǐ kāi fāng shù rén diāo děng chū chē sān bǎi chéng jiá shì wàn rén fēn duì jìn fā

这句话大意是:命管仲为大将,率领隰朋、宾须无、鲍叔牙、公子开方、竖人貂等,出车三百乘,甲士万人,分队进发。

tài shǐ zòu qī rì chū jūn shàng jí

这句话大意是:太史奏:“七日出军上吉。

shù diāo qǐng xiān lǜ yī jūn qián xíng lüè cài jiù huì jí gè guó chē mǎ huán gōng xǔ zhī

这句话大意是:”竖貂请先率一军,潜行掠蔡,就会集各国车马,桓公许之。

cài rén shì chu quán bù shè bèi zhí dài qí bīng dào shí fāng cái liǎn bīng shè shǒu

这句话大意是:蔡人恃楚,全不设备,直待齐兵到时,方才敛兵设守。

shù diāo zài chéng xià yào wǔ yáng wēi hè lìng gōng chéng zhì yè fāng tuì

这句话大意是:竖貂在城下耀武扬威,喝令攻城,至夜方退。

cài mù gōng rèn de shì shù diāo xiān nián zài qí gōng céng fú shì cài jī shòu qí ēn huì cài jī tuì huí yòu shì tā sòng qù de xiǎo de shì xiāo xiǎo zhī bèi nǎi yú yè shēn shǐ rén mì sòng jīn bó yī chē qiú qí huǎn bīng

这句话大意是:蔡穆公认得是竖貂,先年在齐宫曾伏侍蔡姬,受其恩惠,蔡姬退回,又是他送去的,晓得是宵小之辈,乃于夜深使人密送金帛一车,求其缓兵。

shù diāo shòu le suì sī jiāng qí hóu jiū hé qī lù zhū hóu xiān qīn cài hòu fá chu yī duàn jūn jī bèi xì xiè lòu yú cài bù rì gè guó jūn dào jiāng cài chéng rǒu wèi píng dì bù rú jí zǎo táo dùn wéi shàng

这句话大意是:竖貂受了,遂私将齐侯纠合七路诸侯,先侵蔡,后伐楚一段军机,备细泄漏于蔡:“不日各国军到,将蔡城蹂为平地,不如及早逃遁为上。

shǐ zhě huí bào cài hóu dà jīng dàng yè shuài lǐng gōng juàn kāi mén chū bēn chǔ guó

这句话大意是:”使者回报,蔡侯大惊,当夜率领宫眷,开门出奔楚国。

bǎi xìng wú zhǔ jí shí kuì sàn

这句话大意是:百姓无主,即时溃散。

shù diāo zì yǐ wéi gōng fēi bào qí hóu qù qì

这句话大意是:竖貂自以为功,飞报齐侯去讫。

què shuō cài hóu zhì chu jiàn le chéng wáng bèi shù shù diāo zhī yǔ

这句话大意是:却说蔡侯至楚,见了成王,备述竖貂之语。

chéng wáng fāng shěng qí móu chuán lìng jiǎn yuè bīng chē zhǔn bèi zhàn shǒu yī miàn chè huí dòu zhāng fá zhèng zhī bīng

这句话大意是:成王方省齐谋,传令简阅兵车,准备战守,一面撤回斗章伐郑之兵。

shù rì hòu qí hóu bīng zhì shàng cài shù diāo yè jiàn yǐ bì qī lù zhū hóu lù xù jù dào yī gè gè gōng lǜ chē tú qián lái zhù zhàn jūn wēi shén zhuàng

这句话大意是:数日后,齐侯兵至上蔡,竖貂谒见已毕,七路诸侯陆续俱到,一个个躬率车徒,前来助战,军威甚壮。

nà qī lù sòng huán gōng yù shuō lǔ xī gōng shēn chén xuān gōng chǔ jiù wèi wén gōng huǐ zhèng wén gōng jié cáo zhāo gōng bān xǔ mù gōng xīn chén lián zhǔ bó qí huán gōng xiǎo bái gòng shì bā wèi

这句话大意是:那七路:宋桓公御说、鲁僖公申、陈宣公杵臼、卫文公毁、郑文公捷、曹昭公班、许穆公新臣,连主伯齐桓公小白,共是八位。

nèi xǔ mù gōng bào bìng lì jí lǜ shī xiān dào cài de huán gōng jiā qí láo shǐ xù yú cáo bó zhī shàng

这句话大意是:内许穆公抱病,力疾率师先到蔡地,桓公嘉其劳,使序于曹伯之上。

shì yè xǔ mù gōng hōng qí hóu liú cài sān rì wèi zhī fā sāng mìng xǔ guó yǐ hóu lǐ zàng zhī

这句话大意是:是夜,许穆公薨,齐侯留蔡三日,为之发丧,命许国以侯礼葬之。

qī guó zhī shī wàng nán ér jìn zhí dá chu jiè

这句话大意是:七国之师望南而进,直达楚界。

zhī jiàn jiè shàng zǎo yǒu yī rén yì guān zhěng sù tíng chē dào zuǒ qìng shé ér yán yuē lái zhě kě shì qí hóu

这句话大意是:只见界上早有一人衣冠整肃,停车道左,磬折而言曰:“来者可是齐侯?

kě chuán yán chǔ guó shǐ chén fèng hòu jiǔ yǐ

现代白话:可传言楚国使臣奉候久了。

nà rén xìng qū míng wán nǎi chu zhī gōng zú guān bài dài fū jīn fèng chǔ wáng zhī mìng wéi xíng rén shǐ yú qí shī

这句话大意是:”那人姓屈名完,乃楚之公族,官拜大夫,今奉楚王之命为行人,使于齐师。

huán gōng yuē chu rén hé yǐ yù zhī wú jūn zhī zhì yě

现代白话:桓公曰:“楚人凭什么预知我军之至也?

guǎn zhòng yuē cǐ bì yǒu rén lòu xiè xiāo xī jì bǐ qiǎn shǐ bì yǒu suǒ chén chén dāng yǐ dà yì zé zhī shǐ bǐ zì kuì qū kě bù zhàn ér jiàng yǐ

现代白话:”管仲曰:“此必有人漏泄消息,既彼遣使,必有所陈,臣当以大义责之,使彼自愧屈,可不战而降了。

guǎn zhòng yì chéng chē ér chū yǔ qū wán chē shàng gǒng shǒu

这句话大意是:”管仲亦乘车而出,与屈完车上拱手。

qū wán kāi yán yuē guǎ jūn wén shàng guó chē tú rǔ yú bì yì shǐ xià chén wán zhì mìng guǎ jūn mìng shǐ chén cí yuē qí chu gè jūn qí guó qí jū yú běi hǎi chu jìn yú nán hǎi suī fēng mǎ niú bù xiāng jí yě bù zhī jūn hé yǐ shè yú wú de

现代白话:屈完开言曰:“寡君闻上国车徒辱于敝邑,使下臣完致命,寡君命使臣辞曰:“齐、楚各君其国,齐居于北海,楚近于南海,虽风马牛不相及也,不知君凭什么涉于我地。

gǎn qǐng qí gù

这句话大意是:敢请其故?

guǎn zhòng duì yuē xī zhōu chéng wáng fēng wú xiān jūn tài gōng yú qí shǐ zhào kāng gōng cì zhī mìng cí yuē wǔ hòu jiǔ bó rǔ shì zhǎng zhēng fá yǐ jiā fǔ zhōu shì qí dì dōng zhì hǎi xi zhì hé nán zhì mù líng běi zhì wú dì fán yǒu bù gòng wáng zhí rǔ wù shè yòu

现代白话:管仲对曰:“昔周成王封我先君太公于齐,使召康公赐之命,辞曰:‘五侯九伯,你世掌征伐,以夹辅周室,其地东至海,西至河,南至穆陵,北至无棣,凡有不共王职,你勿赦宥!

zì zhōu shì dōng qiān zhū hóu fàng cī guǎ jūn fèng mìng zhǔ méng xiū fù xiān yè ěr chǔ guó yú nán jīng dāng suì gòng bāo máo yǐ zhù wáng jì

现代白话:'自周室东迁,诸侯放恣,寡君奉命主盟,修复先业,你楚国于南荆,当岁贡包茅,以助王祭。

zì ěr quē gòng wú yǐ suō jiǔ guǎ rén shì zhēng qiě zhāo wáng nán zhēng ér bù fǎn yì ěr gù yě ěr qí hé cí

现代白话:自你缺贡,无以缩酒,寡人是征,且昭王南征而不返,亦你故也,你其何辞?

qū wán duì yuē zhōu shī qí gāng cháo gòng fèi quē tiān xià jiē rán qǐ wéi nán jīng

这句话大意是:屈完对曰:“周失其纲,朝贡废缺,天下皆然,岂惟南荆?

suī rán bāo máo bù rù guǎ jūn zhī zuì yǐ

现代白话:虽然,包茅不入,寡君知罪了!

gǎn bù gòng gěi yǐ chéng jūn mìng

这句话大意是:敢不共给,以承君命?

ruò fú zhāo wáng bù fǎn wéi jiāo zhōu zhī gù jūn qí wèn zhū shuǐ bīn guǎ jūn bù gǎn rèn jiù wán jiāng fù yú guǎ jūn

这句话大意是:若夫昭王不返,惟胶舟之故,君其问诸水滨,寡君不敢任咎,完将复于寡君。

yán bì huī chē ér tuì

这句话大意是:”言毕,麾车而退。

guǎn zhòng gào huán gōng yuē chu rén jué jiàng wèi kě yǐ kǒu shé qū yě yi jìn bī zhī

现代白话:管仲告桓公曰:“楚人倔强,未能够口舌屈也,宜进逼之。

nǎi chuán lìng bā jūn tóng fā zhí zhì xíng shān lí hàn shuǐ bù yuǎn

这句话大意是:”乃传令八军同发,直至陉山,离汉水不远。

guǎn zhòng xià lìng jiù cǐ tún zhā bù kě qián xíng

这句话大意是:管仲下令:“就此屯扎,不可前行。

zhū hóu jiē yuē bīng yǐ shēn rù hé bù jì hàn jué yī sǐ zhàn ér dòu liú yú cǐ

这句话大意是:”诸侯皆曰:“兵已深入,何不济汉,决一死战,而逗留于此。

guǎn zhòng yuē chu jì qiǎn shǐ bì rán yǒu bèi bīng fēng yī jiāo bù kě fù jiě

这句话大意是:”管仲曰:“楚既遣使,必然有备,兵锋一交,不可复解。

jīn wú dùn bīng cǐ dì yáo zhāng qí shì

现代白话:今我顿兵此地,遥张其势。

chu jù wú zhī zhòng jiāng fù qiǎn shǐ wú yīn qǔ chéng yān

现代白话:楚惧我之众,将复遣使,我因取成呢。

yǐ tǎo chu chū yǐ fú chu guī bù yì kě hu

现代白话:以讨楚出,以服楚归,不是也很可吗?

zhū hóu yóu wèi shēn xìn yì lùn fēn fēn bù yī

这句话大意是:”诸侯犹未深信,议论纷纷不一。

què shuō chu chéng wáng yǐ bài dǒu zi wén wèi dà jiàng sōu jiǎ lì bīng zhūn yú hàn nán zhǐ děng zhū hóu jì hàn biàn lái yāo jī

这句话大意是:却说楚成王已拜斗子文为大将,搜甲厉兵屯于汉南,只等诸侯济汉,便来邀击。

dié bào bā guó zhī bīng tún zhù xíng de

这句话大意是:谍报:“八国之兵,屯驻陉地。

zi wén jìn yuē guǎn zhòng zhī bīng bù wàn quán bù fā

这句话大意是:”子文进曰:“管仲知兵,不万全不发。

jīn yǐ bā guó zhī zhòng dòu liú bù jìn shì bì yǒu móu dāng qiǎn shǐ zài wǎng tàn qí qiáng ruò chá qí yì xiàng huò zhàn huò hé jué jì wèi wǎn

这句话大意是:今以八国之众,逗留不进,是必有谋,当遣使再往,探其强弱,察其意向,或战或和,决计未晚。

chéng wáng yuē cǐ fān hé rén kě shǐ

这句话大意是:”成王曰:“此番何人可使?

zi wén yuē qū wán jì yǔ yí wú shí miàn yi zài qiǎn zhī

现代白话:”子文曰:“屈完既与夷我识面,宜再遣之。

qū wán zòu yuē quē gòng bāo máo chén qián chéng qí jiù yǐ

现代白话:”屈完奏曰:“缺贡包茅,臣前承其咎了。

jūn ruò qǐng méng chén dāng miǎn xíng yǐ jiě liǎng guó zhī fēn

这句话大意是:君若请盟,臣当勉行,以解两国之纷;。

ruò yù qǐng zhàn bié qiǎn néng zhě

这句话大意是:若欲请战,别遣能者。

chéng wáng yuē zhàn méng rèn qīng zì cái guǎ rén bù rǔ zhì yě

现代白话:”成王曰:“战盟任卿自裁,寡人不你制也!

qū wán nǎi zài zhì qí jūn

这句话大意是:”屈完乃再至齐军。

bì jìng qí chu rú hé

这句话大意是:毕竟齐、楚如何?

qiě kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:且看下回分解。

✦ You read 第二十三回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.