jìn huì gōng dà zhū qún chén guǎn yí wú bìng tà lùn xiāng
现代白话：晋惠公大诛群臣 管夷我病榻论相。
huà shuō lǐ kè zhǔ yì yuán yào fèng yíng gōng zǐ zhòng ěr yīn zhòng ěr cí bù kěn jiù yí wú yòu yǐ zhòng lù qiú rù yīn cǐ zhǐ de suí zhòng xíng shì
现代白话：话说里克主意，原要奉迎公子重耳，因重耳辞不肯就，夷我又以重赂求入，因此只得随众行事。
shéi zhī huì gōng jí wèi zhī hòu suǒ xǔ zhī tián fēn háo bù gěi yòu rèn yòng guó shè lǚ yí shēng xì ruì yī bān sī rén jiāng xiān shì jiù chén yī gài shū yuǎn lǐ kè xīn zhōng yǐ zì bù fú
这句话大意是：谁知惠公即位之后，所许之田，分毫不给，又任用虢射、吕饴甥、郤芮一班私人，将先世旧臣，一概疏远，里克心中已自不服。
jí quàn huì gōng bì de yú qín fēn míng shì gōng dào huà xì ruì fǎn shuō tā wèi jǐ ér shè hǎo shēng bù fèn rěn le yī dǔ zi qì gǎn nù ér bù gǎn yán
这句话大意是：及劝惠公畀地于秦，分明是公道话，郤芮反说他为己而设，好生不忿，忍了一肚子气，敢怒而不敢言。
chū le cháo mén yán sè zhī jiān bù miǎn lù xiē yuàn wàng zhī yì
这句话大意是：出了朝门，颜色之间，不免露些怨望之意。
jí pī zhèng fù shǐ qín xì ruì děng kǒng qí yǔ lǐ kè yǒu móu sī xià qiǎn rén kuī kàn zhèng fù yì lǜ xì ruì děng yǒu rén sì chá suì bù bié lǐ kè ér xíng
这句话大意是：及丕郑父使秦，郤芮等恐其与里克有谋，私下遣人窥瞰，郑父亦虑郤芮等有人伺察，遂不别里克而行。
lǐ kè shǐ rén yāo zhèng fù shuō huà zé zhèng fù yǐ chū chéng yǐ kè zì wǎng zhuī zhī bù jí ér hái zǎo yǒu rén bào zhī xì ruì
现代白话：里克使人邀郑父说话，则郑父已出城了，克自往追之，不及而还，早有人报知郤芮。
ruì qiú jiàn huì gōng zòu yuē lǐ kè wèi jūn duó qí quán zhèng yòu bù yǔ fén yáng zhī tián xīn huái yuàn wàng
这句话大意是：芮求见惠公，奏曰：“里克谓君夺其权政，又不与汾阳之田，心怀怨望。
jīn wén pī zhèng fù pìn qín zì jià wǎng zhuī qí zhōng bì yǒu yì móu
这句话大意是：今闻丕郑父聘秦，自驾往追，其中必有异谋。
chén sù wén lǐ kè shàn yú zhòng ěr jūn zhī lì fēi qí běn yì wàn yī yǔ zhòng ěr nèi yìng wài hé hé yǐ fáng zhī
现代白话：臣素闻里克善于重耳，君之立非其本意，万一与重耳内应外合，凭什么防之。
bù ruò cì sǐ yǐ jué qí huàn
这句话大意是：不若赐死，以绝其患。
huì gōng yuē lǐ kè yǒu gōng yú guǎ rén jīn hé cí yǐ lù zhī
这句话大意是：惠公曰：“里克有功于寡人，今何辞以戮之。
xì ruì yuē kè shì xī qí yòu shì zhuó zǐ yòu shā gù mìng zhī chén xún xi qí zuì dà yǐ
现代白话：郤芮曰：“克弑奚齐，又弑卓子，又杀顾命之臣荀息，其罪大了。
niàn qí rù guó zhī gōng sī láo yě
这句话大意是：念其入国之功，私劳也。
tǎo qí shì nì zhī zuì gōng yì yě
这句话大意是：讨其弑逆之罪，公义也。
míng jūn bù yǐ sī láo ér fèi gōng yì chén qǐng fèng jūn mìng xíng tǎo
这句话大意是：明君不以私劳而废公议，臣请奉君命行讨。
huì gōng yuē dài fū wǎng yǐ
现代白话：惠公曰：“大夫往了。
xì ruì suì yì lǐ kè zhī jiā wèi lǐ kè yuē jìn hóu yǒu mìng shǐ ruì zhì zhī wú zǐ
现代白话：”郤芮遂诣里克之家，谓里克曰：“晋侯有命，使芮致之我子。
jìn hóu yún wēi zǐ guǎ rén bù dé lì guǎ rén bù gǎn wàng zi zhī gōng
这句话大意是：晋侯云：‘微子，寡人不得立，寡人不敢忘子之功。
suī rán zi shì èr jūn shā yī dài fū wéi ěr jūn zhě nán yǐ
现代白话：虽然，子弑二君，杀一大夫，为你君者难了。
guǎ rén fèng xiān jūn zhī yí mìng bù gǎn yǐ sī láo ér fèi dà yì wéi zi zì tú zhī
这句话大意是：寡人奉先君之遗命，不敢以私劳而废大义，惟子自图之。
lǐ kè yuē bù yǒu suǒ fèi jūn hé yǐ xìng
现代白话：里克曰：“不有所废，君凭什么兴？
yù jiā zhī zuì hé huàn wú cí
这句话大意是：欲加之罪，何患无辞？
chén wén mìng yǐ
现代白话：臣闻命了。
xì ruì fù pò zhī
这句话大意是：郤芮复迫之。
kè nǎi bá pèi jiàn yuè de dà hū yuē tiān hu yuān zāi
现代白话：克乃拔佩剑跃地大呼曰：“天乎，冤啊！
zhōng ér huò zuì sǐ ruò yǒu zhī hé miàn mù jiàn xún xi hu
这句话大意是：忠而获罪，死若有知，何面目见荀息吗？
suì zì wěn qí hóu ér sǐ
这句话大意是：”遂自刎其喉而死。
xì ruì hái bào huì gōng huì gōng dà yuè
这句话大意是：郤芮还报惠公，惠公大悦。
rán xian yǒu shī yún
这句话大意是：髯仙有诗云：。
cái rù yí wú shēn shòu bīng dāng chū hé bù sǐ shēn shēng
现代白话：才入夷我身受兵，当初何不死申生？
fāng zhī zhōng lì fēi wán cè bù jí xún jiā yǒu lìng míng
这句话大意是：方知中立非完策，不及荀家有令名。
huì gōng shā le lǐ kè qún chén duō yǒu bù fú zhě
这句话大意是：惠公杀了里克，群臣多有不服者。
qí jǔ gòng huá gǔ huá zhuī chuán bèi jù kǒu chū yuàn yán huì gōng yù zhū zhī
这句话大意是：祁举、共华、贾华、骓遄辈，俱口出怨言，惠公欲诛之。
xì ruì yuē pī zhèng fù zài wài ér duō xíng zhū lù yǐ qǐ qí yí pàn zhī xīn bù kě
这句话大意是：郤芮曰：“丕郑父在外，而多行诛戮，以启其疑叛之心，不可。
jūn qiě rěn zhī
这句话大意是：君且忍之！
huì gōng yuē qín fū rén yǒu yán tuō guǎ rén shàn shì gǔ jūn ér jǐn nà qún gōng zi hé rú
现代白话：惠公曰：“秦夫人有言，托寡人善视贾君，而尽纳群公子怎么样？
xì ruì yuē qún gōng zi shuí wú zhēng xīn bù kě nà yě shàn shì gǔ jūn yǐ bào qín fū rén kě yǐ
现代白话：郤芮曰：“群公子谁无争心，不可纳也，善视贾君，以报秦夫人可了！
huì gōng nǎi rù jiàn gǔ jūn
这句话大意是：惠公乃入见贾君。
shí gǔ jūn sè shàng wèi shuāi huì gōng hū dòng yín xīn wèi gǔ jūn yuē qín fū rén shǔ guǎ rén yǔ jūn wèi huan jūn qí wú jù
这句话大意是：时贾君色尚未衰，惠公忽动淫心，谓贾君曰：“秦夫人属寡人与君为欢，君其无拒！
jí wǎng bào chí gǔ jūn gōng rén jiē hán xiào bì qù
这句话大意是：”即往抱持贾君，宫人皆含笑避去。
gǔ jūn wèi huì gōng zhī wēi miǎn qiǎng cóng mìng
这句话大意是：贾君畏惠公之威，勉强从命。
shì bì gǔ jūn chuí lèi yán yuē qiè bù xìng shì xiān jūn bù zhōng jīn yòu shī shēn yú jūn qiè shēn bù zú xī dàn qǐ jūn wèi gù tài zǐ shēn shēng bái yuān qiè de fù yú qín fū rén yǐ shú shī shēn zhī zuì
这句话大意是：事毕，贾君垂泪言曰：“妾不幸事先君不终，今又失身于君，妾身不足惜，但乞君为故太子申生白冤，妾得复于秦夫人，以赎失身之罪。
huì gōng yuē èr shù zi jiàn shā xiān tài zǐ zhī yuān yǐ bái yǐ
现代白话：惠公曰：“二竖子见杀，先太子之冤已白了！
gǔ jūn yuē wén xiān tài zǐ shàng gǎo zàng xīn chéng jūn bì qiān zhǒng ér wèi zhī lì shì zhù yuān hún huò ān yì guó rén zhī suǒ wàng yú jūn zhě yě
这句话大意是：贾君曰：“闻先太子尚藁葬新城，君必迁冢而为之立谥，庶冤魂获安，亦国人之所望于君者也！
huì gōng xǔ zhī nǎi mìng xì ruì zhī cóng dì xì qǐ wǎng qǔ wò zé dì gǎi zàng shǐ tài shǐ yì shì yǐ qí xiào jìng shì yuē gòng shì zǐ zài shǐ hú tū wǎng bǐ shè jì gào mù
这句话大意是：惠公许之，乃命郤芮之从弟郤乞，往曲沃择地改葬，使太史议谥，以其孝敬，谥曰：“共世子”，再使狐突往彼设祭告墓。
xiān shuō xì qǐ zhì qǔ wò bié zhì yī qīn guān guǒ jí míng qì mù ǒu zhī lèi jí qí zhěng qí jué qǐ shēn shēng zhī shī miàn sè rú shēng dàn chòu bù kě dāng yì rén jù yǎn bí yù ǒu bù néng yòng lì
这句话大意是：先说郤乞至曲沃，别制衣衾棺椁及冥器木偶之类，极其整齐，掘起申生之尸，面色如生，但臭不可当，役人俱掩鼻欲呕，不能用力。
xì qǐ fén xiāng zài bài yuē shì zǐ shēng ér jié sǐ ér bù jié hu
这句话大意是：郤乞焚香再拜曰：“世子生而洁，死而不洁吗？
ruò bù jié bù zài shì zǐ yuàn wú hài zhòng
这句话大意是：若不洁，不在世子，愿无骇众。
yán qì chòu qì dùn xī zhuǎn wéi yì xiāng
这句话大意是：”言讫，臭气顿息，转为异香。
suì zhòng liàn rù guān zàng yú gāo yuán qǔ wò zhī rén kōng chéng lái sòng wú bù duò lèi
这句话大意是：遂重殓入棺，葬于高原，曲沃之人空城来送，无不堕泪。
zàng zhī sān rì hú tū jī jì pǐn lái dào yǐ huì gōng zhī mìng shè wèi bài diàn tí qí mù yuē jìn gòng tài zǐ zhī mù
这句话大意是：葬之三日，狐突赍祭品来到，以惠公之命设位拜奠，题其墓曰：“晋共太子之墓。
shì bì hú tū fāng yù hái guó hū jiàn jīng qí duì duì gē jiǎ céng céng cù yōng yī duì chē mǎ hú tū bù zhī shì shuí cāng máng yù bì
这句话大意是：事毕，狐突方欲还国，忽见旌旗对对，戈甲层层，簇拥一队车马，狐突不知是谁，仓忙欲避。
zhī jiàn fù chē yī rén xū fà bān bái páo hù zhěng qí cóng róng xià chē zhì yú hú tū zhī qián yī yuē tài zǐ yǒu huà fèng yíng qǐng guó jiù nà bù
这句话大意是：只见副车一人，须发斑白，袍笏整齐，从容下车，至于狐突之前，揖曰：“太子有话奉迎，请国舅那步。
tū shì zhī tài fù dù yuán kuǎn yě
这句话大意是：突视之，太傅杜原款也。
huǎng hū zhōng wàng qí yǐ sǐ wèn yuē tài zǐ hé zài
这句话大意是：恍惚中忘其已死，问曰：“太子何在？
yuán kuǎn zhǐ hòu miàn dà chē yuē cǐ jí tài zǐ zhī chē yǐ
现代白话：原款指后面大车曰：“此即太子之车了！
tū nǎi suí zhì chē qián
这句话大意是：突乃随至车前。
jiàn tài zǐ shēn shēng guān yīng jiàn pèi wǎn rú shēng qián shǐ yù zhě xià yǐn hú tū shēng chē wèi yuē guó jiù yì niàn shēn shēng fǒu
这句话大意是：见太子申生冠缨剑佩，宛如生前，使御者下引狐突升车，谓曰：“国舅亦念申生否？
tū chuí lèi duì yuē tài zǐ zhī yuān háng dào zhī rén wú bù bēi tì
这句话大意是：突垂泪对曰：“太子之冤，行道之人，无不悲涕。
tū hé rén néng wù niàn hu
这句话大意是：突何人，能勿念吗？
shēn shēng yuē shàng dì lián wǒ rén xiào yǐ mìng wǒ wèi qiáo shān zhī zhǔ yǐ
现代白话：申生曰：“上帝怜我仁孝，已命我为乔山之主了。
yí wú xíng wú lǐ yú gǔ jūn wú è qí bù jié yù què qí zàng kǒng wéi zhòng yì ér zhǐ
现代白话：夷我行无礼于贾君，我恶其不洁，欲却其葬，恐违众意而止。
jīn qín jūn shén xián wú yù yǐ jìn bì qín shǐ qín rén fèng wú zhī sì jiù yǐ wéi hé rú
现代白话：今秦君甚贤，我欲以晋畀秦，使秦人奉我之祀，舅以为怎么样？
tū duì yuē tài zǐ suī è jìn jūn qí mín hé zuì
这句话大意是：突对曰：“太子虽恶晋君，其民何罪？
qiě jìn zhī xiān jūn zhī hé zuì
这句话大意是：且晋之先君之何罪？
tài zǐ shě tóng xìng ér qiú shí yú yì xìng kǒng guāi rén xiào zhī dé yě
这句话大意是：太子舍同姓而求食于异姓，恐乖仁孝之德也。
shēn shēng yuē jiù yán yì shì rán wú yǐ jù zòu yú shàng dì yǐ
现代白话：申生曰：“舅言亦是，然我已具奏于上帝了。
jīn dāng zài zòu jiù wèi gū liú qī rì xīn chéng zhī xī piān yǒu wū zhě wú jiāng tuō zhī yǐ fù jiù yě
现代白话：今当再奏，舅为姑留七日，新城之西偏有巫者，我将托之以复舅也！
dù yuán kuǎn zài chē xià huàn yuē guó jiù kě bié yǐ
现代白话：杜原款在车下唤曰：“国舅可别了。
qiān hú tū xià chē shī zú diē pú yú de chē mǎ yī shí bú jiàn tū shēn nǎi wò yú xīn chéng wài guǎn
这句话大意是：牵狐突下车，失足跌仆于地，车马一时不见，突身乃卧于新城外馆。
xīn zhōng dà jīng wèn zuǒ yòu wú hé de zài cǐ
现代白话：心中大惊，问左右：“我何得在此？
zuǒ yòu yuē guó jiù jì diàn fāng bì fén zhù cí shén hū rán pū yú xí shàng hū huàn bù xǐng wú děng fú zhì chē zhōng zǎi guī cǐ chù ān xī jīn xìng wú yàng
现代白话：左右曰：“国舅祭奠方毕，焚祝辞神，忽然仆于席上，呼唤不醒，我等扶至车中，载归此处安息，今幸无恙！
hú tū xīn zhī shì mèng àn àn chēng yì bù yǔ rén yán zhǐ tuī bào yàng liú chē wài guǎn
这句话大意是：狐突心知是梦，暗暗称异，不与人言，只推抱恙，留车外馆。
zhì dì qī rì wèi shēn zhī jiāo mén shàng bào yǒu chéng xi wū zhě qiú jiàn
这句话大意是：至第七日未申之交，门上报：“有城西巫者求见。
tū mìng zhào rù yù píng zuǒ yòu yǐ dài zhī
这句话大意是：”突命召入，预屏左右以待之。
wū zhě rù jiàn zì yán sù yǔ guǐ shén tōng yǔ jīn yǒu qiáo shān zhǔ zhě nǎi jìn guó gù tài zǐ shēn shēng tuō chuán yǔ zhì yì guó jiù jīn yǐ fù zòu shàng dì dàn rǔ qí shēn zhǎn qí yìn yǐ shì fá zuì ér yǐ wú hài yú jìn
这句话大意是：巫者入见，自言：“素与鬼神通语，今有乔山主者，乃晋国故太子申生，托传语致意国舅：‘今已覆奏上帝，但辱其身，斩其胤，以示罚罪而已，无害于晋。
hú tū yáng wéi bù zhī wèn yuē suǒ fá zhě hé rén zhī zuì
这句话大意是：狐突佯为不知，问曰：“所罚者，何人之罪？
wū yuē tài zǐ dàn mìng chuán yǔ rú cǐ wǒ yì bù zhī suǒ zhǐ hé shì yě
这句话大意是：巫曰：“太子但命传语如此，我亦不知所指何事也。
tū mìng zuǒ yòu yǐ jīn bó chou wū zhě jiè wù wàng yán
这句话大意是：突命左右以金帛酬巫者，戒勿妄言。
wū zhě kòu xiè ér qù
这句话大意是：巫者叩谢而去。
hú tū guī guó sī yǔ pī zhèng fù zhī zǐ pī bào yán zhī
这句话大意是：狐突归国，私与丕郑父之子丕豹言之。
bào yuē jūn jǔ dòng guāi zhāng bì bù kè zhōng
这句话大意是：豹曰：“君举动乖张，必不克终。
yǒu jìn guó zhě qí zhòng ěr hu
这句话大意是：有晋国者，其重耳吗？
zhèng xù tán jiān hūn rén lái bào pī dà fu shǐ qín yǐ guī jiàn zài cháo zhōng fù mìng
这句话大意是：正叙谈间，阍人来报：“丕大夫使秦已归，见在朝中复命。
èr rén suì gè bié ér guī
这句话大意是：二人遂各别而归。
què shuō pī zhèng fù tóng qín dài fū lěng zhì jī zhe lǐ bì shù chē rú jìn bào pìn xíng jí jiàng jiāo hū wén zhū lǐ kè zhī xìn
这句话大意是：却说丕郑父同秦大夫冷至，赍著礼币数车，如晋报聘，行及绛郊，忽闻诛里克之信。
zhèng fù xīn zhōng yí lǜ yì yù zhuǎn huí qín guó zài zuò shāng liáng yòu niàn qí zi bào zài jiàng chéng wǒ yī zǒu bì lěi jí bào
这句话大意是：郑父心中疑虑，意欲转回秦国，再作商量，又念其子豹在绛城，“我一走，必累及豹。
yīn cǐ qù zhù liǎng nán chóu chú bù jué qià yù dài fū gòng huá zài yú jiāo wài suì yāo yǔ xiāng jiàn
这句话大意是：”因此去住两难，踌躇不决，恰遇大夫共华在于郊外，遂邀与相见。
zhèng fù kòu wèn lǐ kè yuán yóu gòng huá yī yī xù shù le
这句话大意是：郑父叩问里克缘由，共华一一叙述了。
zhèng fù yuē wú jīn yóu kě rù fǒu
现代白话：郑父曰：“我今犹可入否？
gòng huá yuē lǐ kè tóng shì zhī rén shàng duō rú huá yì zài qí nèi jīn zhǐ zhū kè yī rén qí yú bìng bù bō jí kuàng zi chū shǐ zài qín ruò wéi bù zhī kě yě rú jù ér bù rù shì zì gòng qí zuì yǐ
现代白话：共华曰：“里克同事之人尚多，如华亦在其内，今止诛克一人，其余并不波及，况子出使在秦，若为不知可也，如惧而不入，是自供其罪了。
zhèng fù cóng qí yán nǎi cuī chē rù chéng zhèng fù xiān fù mìng qì yǐn jìn lěng zhì cháo jiàn chéng shàng guó shū lǐ wù huì gōng qǐ shū kàn zhī
这句话大意是：郑父从其言，乃催车入城，郑父先复命讫，引进冷至朝见，呈上国书礼物，惠公启书看之。
lüè yuē
这句话大意是：略曰：。
jìn qín shēng jiù zhī guó de zhī zài jìn yóu zài qín yě zhū dài fū yì gè zhōng qí guó
这句话大意是：晋、秦甥舅之国，地之在晋，犹在秦也，诸大夫亦各忠其国。
guǎ rén hé gǎn yuē bì děi de yǐ shāng zhū dài fū zhī yì dàn guǎ rén yǒu jiāng chǎng zhī shì yù yǔ lǚ xì èr dài fū miàn yì
这句话大意是：寡人何敢曰必得地，以伤诸大夫之义，但寡人有疆场之事，欲与吕、郤二大夫面议。
xìng dàn mù yī lái yǐ wèi guǎ rén zhī wàng
这句话大意是：幸旦暮一来，以慰寡人之望。
shū wěi yòu yī xíng yún yuán dì quàn nà hái
这句话大意是：书尾又一行云：“原地券纳还。
huì gōng shì jiàn xiǎo zhī rén kàn jiàn lǐ bì lóng hòu yòu qiě jiǎo hái dì quàn xīn zhōng shén xǐ biàn yù qiǎn lǚ yí shēng xì ruì bào qín
这句话大意是：惠公是见小之人，看见礼币隆厚，又且缴还地券，心中甚喜，便欲遣吕饴甥、郤芮报秦。
xì ruì sī wèi yí shēng yuē qín shǐ cǐ lái bú shì hǎo yì qí bì zhòng ér yán gān dài yòu wǒ yě wú děng ruò wǎng bì jié wǒ yǐ qǔ de yǐ
现代白话：郤芮私谓饴甥曰：“秦使此来，不是好意，其币重而言甘，殆诱我也，我等若往，必劫我以取地了。
yí shēng yuē wú yì liào qín zhī huan jìn bù zhì ruò shì cǐ bì pī zhèng fù wén lǐ kè zhī zhū zì jù bù miǎn yǔ qín gòng wèi cǐ móu yù shǐ qín rén shā wú děng ér hòu zuò luàn ěr
现代白话：饴甥曰：“我亦料秦之欢晋，不至若是，此必丕郑父闻里克之诛，自惧不免，与秦共为此谋，欲使秦人杀我等而后作乱耳。
xì ruì yuē zhèng fù yǔ kè tóng gōng yī tǐ zhī rén kè zhū zhèng fù ān dé bù jù
这句话大意是：郤芮曰：“郑父与克，同功一体之人，克诛，郑父安得不惧？
zǐ jīn zhī liào shì yě jīn qún chén bàn shì lǐ pī zhī dǎng ruò zhèng fù yǒu móu bì gèng yǒu tóng móu zhī rén qiě xiān guī qín shǐ ér xú chá zhī
这句话大意是：子金之料是也，今群臣半是里、丕之党，若郑父有谋，必更有同谋之人，且先归秦使而徐察之。
yí shēng yuē shàn
这句话大意是：饴甥曰：“善。
nǎi yán yú huì gōng xiān qiǎn lěng zhì huí qín yán jìn guó wèi dìng shāo dài èr chén zhī xiá jí dāng qū mìng
这句话大意是：乃言于惠公，先遣冷至回秦，言：“晋国未定，稍待二臣之暇，即当趋命。
lěng zhì zhǐ de huí qín
这句话大意是：冷至只得回秦。
lǚ xì èr rén shǐ xīn fù měi yè fú yú pī zhèng fù zhī mén sì chá dòng jìng zhèng fù jiàn lǚ xì quán wú xíng sè nǎi mì qǐng qí jǔ gòng huá gǔ huá zhuī chuán děng yè zhì qí jiā yì shì wǔ gǔ fāng huí
这句话大意是：吕、郤二人使心腹每夜伏于丕郑父之门，伺察动静，郑父见吕、郤全无行色，乃密请祁举、共华、贾华、骓遄等，夜至其家议事，五鼓方回。
xīn fù huí bào suǒ jiàn rú cǐ rú cǐ xì ruì yuē zhū rén yǒu hé nán jué zhī shì
这句话大意是：心腹回报所见，如此如此，郤芮曰：“诸人有何难决之事？
bì nì móu yě
这句话大意是：必逆谋也。
nǎi yǔ yí shēng shāng yì shǐ rén qǐng tú àn yí zhì wèi yuē zi huò zhì yǐ nài hé
现代白话：”乃与饴甥商议，使人请屠岸夷至，谓曰：“子祸至了，奈何？
tú àn yí dà jīng yuē huò cóng hé lái
这句话大意是：屠岸夷大惊曰：“祸从何来？
xì ruì yuē zi qián zhù lǐ kè shì yòu jūn jīn kè yǐ fú fǎ jūn jiāng yǒu tǎo yú zi wú děng yǐ zi yǒu yíng lì zhī gōng bù rěn jiàn zi zhī shòu zhū shì yǐ gào yě
现代白话：郤芮曰：“子前助里克弑幼君，今克已伏法，君将有讨于子，我等以子有迎立之功，不忍见子之受诛，是以告也。
tú àn yí qì yuē yí nǎi yī yǒng zhī fu
这句话大意是：屠岸夷泣曰：“夷乃一勇之夫。
tīng rén qū qiǎn
这句话大意是：听人驱遣。
bù zhī zuì zhī suǒ zài
这句话大意是：不知罪之所在。
wéi dài fū jiù zhī
这句话大意是：惟大夫救之。
xì ruì yuē jūn nù bù kě jiě yě
这句话大意是：郤芮曰：“君怒不可解也。
dú yǒu yī jì kě yǐ tuō huò
现代白话：独有一计，能够脱祸。
yí suì guì ér wèn jì
这句话大意是：”夷遂跪而问计。
xì ruì huāng máng fú qǐ mì gào yuē jīn pī zhèng fù dǎng yú lǐ kè yǒu yíng lì zhī xīn yǔ qī yú dài fū yīn móu zuò luàn yù zhú jūn ér nà gōng zǐ zhòng ěr
这句话大意是：郤芮慌忙扶起，密告曰：“今丕郑父党于里克，有迎立之心，与七舆大夫阴谋作乱，欲逐君而纳公子重耳。
zi chéng wěi wèi jù zhū zhě ér jiàn zhèng fù yǔ zhī tóng móu
这句话大意是：子诚伪为惧诛者，而见郑父，与之同谋。
ruò jǐn de qí qíng xiān shì chū shǒu wú jí yǐ suǒ xǔ zhèng fù fù kuí zhī tián gē sān shí wàn yǐ chou zi gōng zi qiě zhòng yòng yòu hé zuì zhī zú huàn hu
现代白话：若尽得其情，先事出首，我即以所许郑父负葵之田，割三十万以酬子功，子且重用，又何罪之足患吗？
yí xǐ yuē yí sǐ ér de shēng
这句话大意是：夷喜曰：“夷死而得生。
dài fū zhī cì yě
这句话大意是：大夫之赐也。
gǎn bù xiào lì dàn wǒ bù shàn wèi cí nài hé
这句话大意是：敢不效力，但我不善为辞，奈何？
lǚ yí shēng yuē wú dāng jiào zǐ
现代白话：吕饴甥曰：“我当教子。
nǎi nǐ wèi wèn dá zhī yǔ
这句话大意是：乃拟为问答之语。
shǐ yí shú jì
这句话大意是：使夷熟记。
shì yè yí suì kòu pī zhèng fù zhī mén yán yǒu mì shì
这句话大意是：是夜，夷遂叩丕郑父之门，言有密事。
zhèng fù cí yǐ zuì qǐn bù yǔ xiāng jiàn
这句话大意是：郑父辞以醉寝，不与相见。
yí shǒu mén nèi gēng shēn yóu bù qù nǎi yán zhī rù
这句话大意是：夷守门内，更深犹不去，乃延之入。
yí yī jiàn zhèng fù biàn xià guì yuē dài fū jiù wǒ yī mìng
这句话大意是：夷一见郑父，便下跪曰：“大夫救我一命。
zhèng fù jīng wèn qí gù yí yuē jūn yǐ wǒ zhù lǐ kè shì zhuó zǐ jiāng jiā lù yú wǒ nài hé
这句话大意是：郑父惊问其故，夷曰：“君以我助里克弑卓子，将加戮于我，奈何？
zhèng fù yuē lǚ xì èr rén wéi zhèng hé bù qiú zhī
这句话大意是：郑父曰：“吕、郤二人为政，何不求之？
yí yuē cǐ jiē lǚ xì zhī móu yě wú hèn bù dé shí èr rén zhī ròu
现代白话：夷曰：“此皆吕、郤之谋也，我恨不得食二人之肉。
qiú zhī hé yì
这句话大意是：求之何益？
zhèng fù yóu wèi shēn xìn yòu wèn yuē rǔ yì yù hé rú
现代白话：郑父犹未深信，又问曰：“你意欲怎么样？
yí yuē gōng zǐ zhòng ěr rén xiào néng de shì xīn guó rén jiē yuàn dài zhī wèi jūn
这句话大意是：夷曰：“公子重耳仁孝，能得士心，国人皆愿戴之为君。
ér qín rén è yí wú zhī bèi yuē yì yù gǎi lì zhòng ěr chéng de dài fū shǒu shū yí xīng yè wǎng zhì zhòng ěr shǐ hé qín dí zhī zhòng dài fū yì jiū gù tài zǐ zhī dǎng cóng zhōng ér qǐ xiān zhǎn lǚ xì zhī shǒu rán hòu zhú jūn ér nà zhòng ěr wú bù jì yǐ
现代白话：而秦人恶夷我之背约，亦欲改立重耳，诚得大夫手书，夷星夜往致重耳，使合秦、翟之众，大夫亦纠故太子之党，从中而起，先斩吕、郤之首，然后逐君而纳重耳，无不济了！
zhèng fù yuē zi yì de wú biàn fǒu
这句话大意是：郑父曰：“子意得无变否？
yí jí niè yī zhǐ chū xuè shì yuē yí ruò yǒu èr xīn dāng shǐ hé zú shòu zhū
这句话大意是：夷即啮一指出血，誓曰：“夷若有贰心，当使合族受诛。
zhèng fù fāng cái xìn zhī
这句话大意是：郑父方才信之。
yuē cì rì sān gēng zài huì dìng yì
这句话大意是：约次日三更，再会定议。
zhì qī tú àn yí fù wǎng
这句话大意是：至期，屠岸夷复往。
zé qí jǔ gòng huá gǔ huá zhuī chuán jiē xiān zài yòu yǒu shū jiān lèi hǔ tè gōng shān qí sì rén jiē gù tài zǐ shēn shēng mén xià yǔ zhèng fù tú àn yí gòng shì shí rén chóng fù duì tiān shà xuè gòng fú gōng zǐ zhòng ěr wèi jūn
这句话大意是：则祁举、共华、贾华、骓遄皆先在，又有叔坚、累虎、特宫、山祈四人，皆故太子申生门下，与郑父、屠岸夷共是十人，重复对天歃血，共扶公子重耳为君。
hòu rén yǒu shī yún
这句话大意是：后人有诗云：。
zhǐ yí tú àn lái qiú jiù shuí liào jiān móu lǚ xì wèi
这句话大意是：只疑屠岸来求救，谁料奸谋吕郤为？
qiáng zhōng gèng yǒu qiáng zhōng shǒu yī rén xíng zhà jiǔ rén wēi
这句话大意是：强中更有强中手，一人行诈九人危。
pī zhèng fù kuǎn dài zhòng rén jìn zuì ér bié tú àn yí sī xià huí bào xì ruì ruì yuē rǔ yán wú jù bì děi zhèng fù shǒu shū fāng kě zhèng zuì
现代白话：丕郑父款待众人，尽醉而别.屠岸夷私下回报郤芮，芮曰：“你言无据，必得郑父手书，方可正罪。
yí cì yè zài zhì zhèng fù zhī jiā suǒ qí shǒu shū wǎng yíng zhòng ěr zhèng fù yǐ xiě jiù le jiǎn hòu shǔ míng gòng shì shí wèi qí jiǔ rén jù xiān yǒu huā yā dì shí tú àn yí yě
这句话大意是：”夷次夜再至郑父之家，索其手书，往迎重耳，郑父已写就了，简后署名，共是十位，其九人俱先有花押，第十屠岸夷也。
yí yì qǐng bǐ shū yā
这句话大意是：夷亦请笔书押。
zhèng fù jiān fēng tíng dāng jiāo fù yí shǒu zhǔ tā xiǎo xīn zài yì bù kě lòu xiè
这句话大意是：郑父缄封停当，交付夷手，嘱他：“小心在意，不可漏泄。
tú àn yí de shū rú huò zhì bǎo yī jìng tóu xì ruì jiā chéng shàng ruì kàn
这句话大意是：屠岸夷得书，如获至宝，一径投郤芮家，呈上芮看。
ruì nǎi nì yí yú jiā jiāng shū huái yú xiù zhōng tóng lǚ yí shēng wǎng jiàn guó jiù guó shè bèi yán rú cǐ rú cǐ ruò bù zǎo chú biàn shēng bù cè
这句话大意是：芮乃匿夷于家，将书怀于袖中，同吕饴甥往见国舅虢射，备言如此如此：“若不早除，变生不测。
guó shè yè kòu gōng mén jiàn le huì gōng xì shù pī zhèng fù zhī móu míng rì zǎo cháo biàn kě miàn zhèng qí zuì yǐ shǒu shū wèi zhèng
这句话大意是：”虢射夜叩宫门，见了惠公，细述丕郑父之谋：“明日早朝，便可面正其罪，以手书为证。
cì rì huì gōng zǎo cháo lǚ xì děng yù fú wǔ shì yú bì yī zhī nèi
这句话大意是：次日，惠公早朝，吕、郤等预伏武士于壁衣之内。
bǎi guān xíng lǐ yǐ bì huì gōng zhào pī zhèng fù wèn yuē zhī rǔ yù zhú guǎ rén ér yíng zhòng ěr guǎ rén gǎn qǐng qí zuì
现代白话：百官行礼已毕，惠公召丕郑父问曰：“知你欲逐寡人而迎重耳，寡人敢请其罪。
zhèng fù fāng yù zhì biàn xì ruì zhàng jiàn dà hē yuē rǔ qiǎn tú àn yí jiāng shǒu shū yíng zhòng ěr lài wú jūn hóng fú tú àn yí yǐ bèi wú děng cì hou yú chéng wài ná xià sōu chū qí shū
现代白话：郑父方欲致辩，郤芮仗剑大喝曰：“你遣屠岸夷将手书迎重耳，赖我君洪福，屠岸夷已被我等伺候于城外拿下，搜出其书。
tóng shì gòng shì shí rén jīn tú àn yí yǐ zhāo chū rǔ děng bù bì biàn yǐ
现代白话：同事共是十人，今屠岸夷已招出，你等不必辩了！
huì gōng jiāng yuán shū zhì yú àn xià lǚ yí shēng shi qǐ àn jiǎn hū míng mìng wǔ shì qín xià
这句话大意是：惠公将原书掷于案下，吕饴甥拾起，按简呼名，命武士擒下。
zhǐ yǒu gòng huá gào jià zài jiā wèi dào lìng xíng bǔ ná
这句话大意是：只有共华告假，在家未到，另行捕拿。
jiàn zài bā rén miàn miàn xiāng qù zhēn gè shì yǒu kǒu nán kāi wú dì kě rù huì gōng hē jiào yā chū cháo mén zhǎn shǒu
这句话大意是：见在八人，面面相觑，真个是有口难开，无地可入，惠公喝教“押出朝门斩首！
nèi zhōng gǔ huá dà hū yuē chén xiān nián fèng mìng fá qū céng yǒu sī fàng wú jūn zhī gōng qiú miǎn yī sǐ kě hu
现代白话：内中贾华大呼曰：“臣先年奉命伐屈，曾有私放我君之功，求免一死，可吗？
lǚ yí shēng yuē rǔ shì xiān jūn ér sī fàng wú zhǔ
现代白话：吕饴甥曰：“你事先君而私放我主；。
jīn shì wú zhǔ fù sī tōng zhòng ěr
现代白话：今事我主，复私通重耳。
cǐ fǎn fù xiǎo rén sù yi jiù lù
现代白话：此反复品行较差的人，速宜就戮。
gǔ huá yǔ sāi bā rén shù shǒu shòu xíng
这句话大意是：贾华语塞，八人束手受刑。
què shuō gòng huá zài jiā wén zhèng fù děng shì xiè bèi zhū jí máng bài cí jiā miào yù fù cháo zhōng lǐng zuì
这句话大意是：却说共华在家，闻郑父等事泄被诛，即忙拜辞家庙，欲赴朝中领罪。
qí dì gòng cì wèi yuē wǎng zé jiù sǐ hé táo hu
这句话大意是：其弟共赐谓曰：“往则就死，盍逃吗？
gòng huá yuē pī dà fu zhī rù wú shí quàn zhī
现代白话：共华曰：“丕大夫之入，我实劝之。
xiàn rén yú sǐ ér jǐ dú shēng fēi zhàng fū yě
这句话大意是：陷人于死，而己独生，非丈夫也。
wú fēi bù ài shēng bù gǎn fù pī dà fu ěr
现代白话：我非不爱生，不敢负丕大夫耳。
suì bù dài bǔ zhì jí qū rù cháo qǐng sǐ huì gōng yì zhǎn zhī
这句话大意是：”遂不待捕至，疾趋入朝请死，惠公亦斩之。
pī bào wén fù zāo zhū fēi bēn qín guó táo nàn huì gōng yù jǐn zhū lǐ pī zhū dài fū zhī zú
这句话大意是：丕豹闻父遭诛，飞奔秦国逃难，惠公欲尽诛里、丕诸大夫之族。
xì ruì yuē zuì rén bù nú gǔ zhī zhì yě
这句话大意是：郤芮曰：“罪人不孥，古之制也；。
luàn rén xíng zhū zú yǐ jǐng zhòng yǐ
现代白话：乱人行诛，足以儆众了。
hé bì duō shā yǐ jù zhòng xīn
这句话大意是：何必多杀，以惧众心？
huì gōng nǎi shè gè zú bù zhū jìn tú àn yí wèi zhōng dài fū shǎng yǐ fù kuí zhī tián sān shí wàn
这句话大意是：惠公乃赦各族不诛，进屠岸夷为中大夫，赏以负葵之田三十万。
què shuō pī bào zhì qín jiàn le mù gōng fú dì dà kū
这句话大意是：却说丕豹至秦，见了穆公，伏地大哭。
mù gōng wèn qí gù pī bào jiāng qí fù shǐ móu jí bèi hài yuán yóu xì shù yī biàn nǎi xiàn cè yuē jìn hóu bèi qín zhī dà ēn ér xiū guó zhī xiǎo yuàn bǎi guān sǒng jù bǎi xìng bù fú ruò yǐ piān shī wǎng fá qí zhòng bì nèi kuì fèi zhì wéi jūn suǒ yù ěr
这句话大意是：穆公问其故，丕豹将其父始谋，及被害缘由，细述一遍，乃献策曰：“晋侯背秦之大恩，而修国之小怨，百官耸惧，百姓不服，若以偏师往伐，其众必内溃，废置惟君所欲耳。
mù gōng wèn yú qún chén jiǎn shū duì yuē yǐ pī bào zhī yán ér fá jìn shì zhù chén fá jūn yú yì bù kě
这句话大意是：穆公问于群臣，蹇叔对曰：“以丕豹之言而伐晋，是助臣伐君，于义不可。
bǎi lǐ xī yuē ruò bǎi xìng bù fú bì yǒu nèi biàn jūn qiě sì qí biàn ér tú zhī
这句话大意是：百里奚曰：“若百姓不服，必有内变，君且俟其变而图之。
mù gōng yuē guǎ rén yì yí cǐ yán bǐ yī zhāo ér shā jiǔ dà fu qǐ zhòng xīn bù fù ér néng rú cǐ
这句话大意是：穆公曰：“寡人亦疑此言，彼一朝而杀九大夫，岂众心不附，而能如此。
kuàng bīng wú nèi yīng kě bì yǒu gōng hu
这句话大意是：况兵无内应，可必有功吗？
pī bào suì liú shì qín wèi dài fū
这句话大意是：丕豹遂留仕秦为大夫。
shí jìn huì gōng zhī èr nián zhōu xiāng wáng zhī sān nián yě
这句话大意是：时晋惠公之二年，周襄王之三年也。
shì nián zhōu wáng zǐ dài yǐ lù jié hǎo yī luò zhī róng shǐ róng fá jīng shī ér jǐ cóng zhōng yīng zhī
这句话大意是：是年周王子带，以赂结好伊、雒之戎，使戎伐京师，而己从中应之。
róng suì rù kòu wéi wáng chéng zhōu gōng kǒng yǔ zhào bó liáo xī lì gù shǒu dài bù gǎn chū huì róng shī
这句话大意是：戎遂入寇，围王城，周公孔与召伯廖悉力固守，带不敢出会戎师。
xiāng wáng qiǎn shǐ gào jí yú zhū hóu
这句话大意是：襄王遣使告急于诸侯。
qín mù gōng jìn huì gōng jiē yù jié hǎo zhōu wáng gè lǜ shī fá róng yǐ jiù zhōu róng zhī zhū hóu bīng zhì fén lüě dōng mén ér qù
这句话大意是：秦穆公、晋惠公皆欲结好周王，各率师伐戎以救周，戎知诸侯兵至，焚掠东门而去。
huì gōng yǔ mù gōng xiāng jiàn miàn yǒu cán sè
这句话大意是：惠公与穆公相见，面有惭色。
huì gōng yòu jiē de mù jī mì shū shū zhōng shù jìn hóu wú lǐ yú gǔ jūn yòu bù nà qún gōng zi xǔ duō bú shì jiào tā sù gǎi qián fēi bù shī jiù hǎo
这句话大意是：惠公又接得穆姬密书，书中数晋侯无礼于贾君，又不纳群公子，许多不是，教他速改前非，不失旧好。
huì gōng suì yǒu yí qín zhī xīn jí jí bān shī
这句话大意是：惠公遂有疑秦之心，急急班师。
pī bào guǒ mù gōng yè xí jìn shī
这句话大意是：丕豹果穆公夜袭晋师。
mù gōng yuē tóng wèi qín wáng ér lái cǐ suī yǒu sī yuàn wèi kě dòng yě
这句话大意是：穆公曰：“同为勤王而来此，虽有私怨，未可动也。
nǎi gè guī qí guó
这句话大意是：乃各归其国。
shí qí huán gōng yì qiǎn guǎn zhòng jiàng bīng jiù zhōu
这句话大意是：时齐桓公亦遣管仲将兵救周。
wén róng bīng yǐ jiě nǎi qiǎn rén jié zé róng zhǔ róng zhǔ jù qí bīng wēi shǐ rén xiè yuē wǒ zhū róng hé gǎn fàn jīng shī
这句话大意是：闻戎兵已解，乃遣人诘责戎主，戎主惧齐兵威，使人谢曰：“我诸戎何敢犯京师？
ěr gān shū zhāo wǒ lái ěr
现代白话：你甘叔招我来耳。
xiāng wáng yú shì zhú wáng zǐ dài zi dài chū bēn qí guó
这句话大意是：襄王于是逐王子带，子带出奔齐国。
róng zhǔ shǐ rén yì jīng shī qǐng zuì qiú hé xiāng wáng xǔ zhī xiāng wáng zhuī niàn guǎn zhòng dìng wèi zhī gōng jīn yòu yǒu hé róng zhī láo nǎi dà xiǎng guǎn zhòng dài yǐ shàng qīng zhī lǐ
这句话大意是：戎主使人诣京师，请罪求和，襄王许之，襄王追念管仲定位之功，今又有和戎之劳，乃大飨管仲，待以上卿之礼。
guǎn zhòng xùn yuē yǒu guó gāo èr zi zài chén bù gǎn dāng
这句话大意是：管仲逊曰：“有国、高二子在，臣不敢当。
zài sān qiān ràng shòu xià qīng zhī lǐ ér hái
这句话大意是：”再三谦让，受下卿之礼而还。
shì dōng guǎn zhòng jí huán gōng qīn wǎng wèn zhī
这句话大意是：是冬，管仲疾，桓公亲往问之。
jiàn qí jí shén nǎi zhí qí shǒu yuē zhòng fù zhī jí shèn yǐ bù xìng ér bù qǐ guǎ rén jiāng wěi zhèng yú hé rén
现代白话：见其瘠甚，乃执其手曰：“仲父之疾甚了，不幸而不起，寡人将委政于何人？
shí níng qī bīn xū wú xiān hòu jù zú guǎn zhòng tàn yuē xī zāi hu níng qī yě
现代白话：时宁戚、宾须无先后俱卒，管仲叹曰：“惜啊乎，宁戚也！
huán gōng yuē níng qī zhī wài qǐ wú rén hu
这句话大意是：桓公曰：“宁戚之外，岂无人吗。
wú yù rèn bào shū yá hé rú
现代白话：我欲任鲍叔牙，怎么样？
zhòng duì yuē bào shū yá jūn zǐ yě
现代白话：仲对曰：“鲍叔牙，有德行的人也。
suī rán bù kě yǐ wéi zhèng
现代白话：虽然，不能够为政。
qí rén shàn è guò yú fēn míng
这句话大意是：其人善恶过于分明。
fu hào shàn kě yě è wù yǐ shèn rén shuí kān zhī
这句话大意是：夫好善可也，恶恶已甚，人谁堪之。
bào shū yá jiàn rén zhī yī è zhōng shēn bù wàng shì qí duǎn yě
这句话大意是：鲍叔牙见人之一恶，终身不忘，是其短也。
huán gōng yuē xí péng hé rú
现代白话：桓公曰：“隰朋怎么样？
zhòng duì yuē shù hū kě yǐ
现代白话：仲对曰：“庶乎可了。
xí péng bù chǐ xià wèn jū qí jiā bù wàng gōng mén
这句话大意是：隰朋不耻下问，居其家不忘公门。
yán bì kuì rán tàn yuē tiān shēng xí péng yǐ wéi yí wú shé yě
现代白话：”言毕，喟然叹曰：“天生隰朋，以为夷我舌也。
shēn sǐ shé ān dé dú cún
这句话大意是：身死舌安得独存。
kǒng jūn zhī yòng xí péng bù néng jiǔ ěr
这句话大意是：恐君之用隰朋不能久耳。
huán gōng yuē rán zé yì yá hé rú
现代白话：桓公曰：“然则易牙怎么样？
zhòng duì yuē jūn jí bù wèn chén yì jiāng yán zhī
这句话大意是：仲对曰：“君即不问，臣亦将言之。
bǐ yì yá shù diāo kāi fāng sān rén bì bù kě jìn yě
这句话大意是：彼易牙、竖刁、开方三人，必不可近也。
huán gōng yuē yì yá pēng qí zi yǐ shì guǎ rén zhī kǒu shì ài guǎ rén shèng yú ài zǐ shàng kě yí yé
这句话大意是：桓公曰：“易牙烹其子，以适寡人之口，是爱寡人胜于爱子，尚可疑耶？
zhòng duì yuē rén qíng mò ài yú zi
这句话大意是：仲对曰：“人情莫爱于子。
qí zi qiě rěn zhī hé yǒu yú jūn
这句话大意是：其子且忍之，何有于君？
huán gōng yuē shù diāo zì gōng yǐ shì guǎ rén shì ài guǎ rén shèng yú ài shēn shàng kě yí yé
这句话大意是：桓公曰：“竖刁自宫以事寡人，是爱寡人胜于爱身，尚可疑耶？
zhòng duì yuē rén qíng mò zhòng yú shēn qí shēn qiě rěn zhī hé yǒu yú jūn
这句话大意是：仲对曰：“人情莫重于身，其身且忍之，何有于君？
huán gōng yuē wèi gōng zǐ kāi fāng qù qí qiān shèng zhī tài zǐ ér chén yú guǎ rén yǐ guǎ rén zhī ài xìng zhī yě
这句话大意是：桓公曰：“卫公子开方，去其千乘之太子，而臣于寡人，以寡人之爱幸之也。
fù mǔ sǐ bù bēn sāng shì ài guǎ rén shèng yú fù mǔ wú kě yí yǐ
现代白话：父母死不奔丧，是爱寡人胜于父母，无可疑了！
zhòng duì yuē rén qíng mò qīn yú fù mǔ qí fù mǔ qiě rěn zhī yòu hé yǒu yú jūn
这句话大意是：仲对曰：“人情莫亲于父母，其父母且忍之，又何有于君。
qiě qiān shèng zhī fēng rén zhī dà yù yě
这句话大意是：且千乘之封，人之大欲也。
qì qiān shèng ér jiù jūn qí suǒ wàng yǒu guò yú qiān shèng zhě yǐ
现代白话：弃千乘而就君，其所望有过于千乘者了。
jūn bì qù zhī wù jìn jìn bì luàn guó
这句话大意是：君必去之勿近，近必乱国。
huán gōng yuē cǐ sān rén zhě shì guǎ rén jiǔ yǐ
现代白话：桓公曰：“此三人者，事寡人久了。
zhòng fù píng rì hé bù wén yī yán hu
这句话大意是：仲父平日何不闻一言吗？
zhòng duì yuē chén zhī bù yán jiāng yǐ shì jūn zhī yì yě
这句话大意是：仲对曰：“臣之不言，将以适君之意也。
pì zhī yú shuǐ chén wèi zhī dī fáng yān wù lìng fàn yì
现代白话：譬之于水，臣为之堤防呢，勿令泛溢。
jīn dī fáng qù yǐ jiāng yǒu héng liú zhī huàn jūn bì yuǎn zhī
现代白话：今堤防去了，将有横流之患，君必远之。
huán gōng mò rán ér tuì
这句话大意是：桓公默然而退。
bì jìng guǎn zhòng xìng mìng rú hé qiě kàn xià huí fēn jiě
这句话大意是：毕竟管仲性命如何，且看下回分解。