东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 34 of 108

第三十四回

PinyinModern Translation
Size

sòng xiāng gōng jiǎ rén shī zhòng qí jiāng shì chéng zuì qiǎn fu

这句话大意是:宋襄公假仁失众 齐姜氏乘醉遣夫。

huà shuō chu chéng wáng jiǎ shì chéng chē fù huì gēn suí rén zhòng jù shì zhuàng dīng nèi chuān àn jiǎ shēn dài àn qì dōu shì chéng de chén dòu bó xuǎn liàn lái de hǎo bù yǒng měng

这句话大意是:话说楚成王假饰乘车赴会,跟随人众俱是壮丁,内穿暗甲,身带暗器,都是成得臣、斗勃选练来的,好不勇猛。

yòu qiǎn wěi lǚ chén dòu bān èr jiāng tǒng lǐng dà jūn suí hòu ér jìn zhǔn bèi dà dà sī shā

这句话大意是:又遣𫇭吕臣、斗般二将统领大军,随后而进,准备大大厮杀。

sòng xiāng gōng quán rán bù zhī duò qí quān tào zhèng shì méi xīn rén yù yǒu xīn rén yào tuō shēn shí nán tuō shēn le

这句话大意是:宋襄公全然不知,堕其圈套,正是:“没心人遇有心人,要脱身时难脱身”了。

chǔ wáng ná zhù le xiāng gōng zhòng jiá shì jiāng gōng guǎn zhōng suǒ bèi xiàn xiǎng kào láo zhī yí jí cāng zhōng jī sù lǔ lüè yī kōng suí háng chē chéng jiē wèi chu yǒu

这句话大意是:楚王拿住了襄公,众甲士将公馆中所备献享犒劳之仪,及仓中积粟,掳掠一空,随行车乘,皆为楚有。

chén cài zhèng xǔ cáo wǔ wèi zhū hóu rén rén sǒng jù shuí gǎn shàng qián shuō gè fāng biàn

这句话大意是:陈、蔡、郑、许、曹五位诸侯,人人悚惧,谁敢上前说个方便。

chu chéng wáng yāo zhòng zhū hóu zhì yú guǎn yù miàn shù sòng xiāng gōng liù zuì yuē rǔ fá qí zhī sàng shàn xíng fèi zhì yī zuì yě

现代白话:楚成王邀众诸侯至于馆寓,面数宋襄公六罪,曰:“你伐齐之丧,擅行废置,一罪也;。

téng zi fù huì shāo chí zhé jiā zhí rǔ èr zuì yě

这句话大意是:滕子赴会稍迟,辄加絷辱,二罪也;。

yòng rén dài shēng yǐ jì yín guǐ sān zuì yě

这句话大意是:用人代牲,以祭淫鬼,三罪也;。

cáo quē dì zhǔ zhī yí qí shì shén xiǎo rǔ nǎi shì qiáng wéi zhī sì zuì yě

现代白话:曹缺地主之仪,其事甚小,你乃恃强围之,四罪也;。

yǐ wáng guó zhī yú bù néng duó dé liàng lì tiān xiàng shì jiè yóu sī tú bó wǔ zuì yě

这句话大意是:以亡国之余,不能度德量力,天象示戒,犹思图伯,五罪也;。

qiú zhū hóu yú guǎ rén ér wàng zì zūn dà quán wú xùn ràng zhī lǐ liù zuì yě

这句话大意是:求诸侯于寡人,而妄自尊大,全无逊让之礼,六罪也。

tiān duó qí pò dān chē fù huì guǎ rén jīn rì tǒng jiǎ chē qiān shèng zhàn jiàng qiān yuán tà suì suī yáng chéng wèi qí zēng gè guó bào chóu

这句话大意是:天夺其魄,单车赴会,寡人今日统甲车千乘,战将千员,踏碎睢阳城,为齐、鄫各国报仇。

zhū jūn dàn shǎo zhù chē jià kàn guǎ rén qǔ sòng ér huí gèng yǔ zhū jūn tòng yǐn shí rì fāng sàn

这句话大意是:诸君但少驻车驾,看寡人取宋而回,更与诸君痛饮十日方散。

zhòng zhū hóu mò bù wěi wěi

这句话大意是:”众诸侯莫不唯唯。

xiāng gōng dùn kǒu wú yán shì mù diāo ní sù yì bān zhǐ duō zhe liǎng xíng zhū lèi

这句话大意是:襄公顿口无言,似木雕泥塑一般,只多著两行珠泪。

xū yú chǔ guó dà bīng jù jí hào yuē qiān shèng shí wǔ bǎi chéng

这句话大意是:须臾,楚国大兵俱集,号曰千乘,实五百乘。

chu chéng wáng shǎng láo le jūn shì bá zhài dōu qǐ dài le sòng xiāng gōng shā xiàng suī yáng chéng lái

这句话大意是:楚成王赏劳了军士,拔寨都起,带了宋襄公,杀向睢阳城来。

liè guó zhū hóu fèng chǔ wáng zhī mìng jù zhūn yú de wú gǎn guī zhě

这句话大意是:列国诸侯,奉楚王之命,俱屯盂地,无敢归者。

shǐ guān yǒu shī jī sòng xiāng zhī shī

这句话大意是:史官有诗讥宋襄之失。

shī yún

这句话大意是:诗云:。

wú duān mèi chu fǎn zāo yāng yǐn de suī yáng zuò zhàn chǎng

这句话大意是:无端媚楚反遭殃,引得睢阳做战场。

xī rì qí huán céng jiǔ hé hé cháng róng chu jìn fēng jiāng

这句话大意是:昔日齐桓曾九合,何尝容楚近封疆。

què shuō gōng zǐ mù yí zì yú de méng tán táo huí běn guó xiàng sī mǎ gōng sūn gù shuō zhī sòng gōng bèi jié yī shì chu bīng dàn mù qiě dào sù sù diào bīng dēng pí bǎ shǒu

这句话大意是:却说公子目夷自盂地盟坛逃回本国,向司马公孙固说知宋公被劫一事:“楚兵旦暮且到,速速调兵,登陴把守。

gōng sūn gù yuē guó bù kě yī rì wú jūn gōng zǐ xū zàn shè jūn wèi rán hòu hào lìng shǎng fá rén xīn shǐ sù

这句话大意是:公孙固曰:“国不可一日无君,公子须暂摄君位,然后号令赏罚,人心始肃。

mù yí fù gōng sūn gù zhī ěr yuē chu rén zhí wǒ jūn yǐ fá wǒ yǒu xié ér qiú yě

这句话大意是:”目夷附公孙固之耳曰:“楚人执我君以伐我,有挟而求也。

bì xū rú cǐ rú cǐ chu rén bì fàng wú jūn guī guó

现代白话:必须如此如此,楚人必放我君归国。

gù yuē cǐ yán shén dāng

这句话大意是:固曰:“此言甚当。

nǎi xiàng qún chén yán wú jūn wèi bì néng guī yǐ

现代白话:”乃向群臣言:“我君未必能归了。

wǒ děng yi tuī dài gōng zǐ mù yí yǐ zhǔ guó shì

这句话大意是:我等宜推戴公子目夷,以主国事。

qún chén zhī mù yí zhī xián wú bù xīn rán gōng zǐ mù yí gào yú tài miào nán miàn shè zhèng

这句话大意是:群臣知目夷之贤,无不欣然,公子目夷告于太庙,南面摄政。

sān jūn yòng mìng líng tuò yán míng

这句话大意是:三军用命,铃柝严明。

suī yáng gè lù chéng mén bǎ shǒu de tiě tǒng xiāng sì

这句话大意是:睢阳各路城门,把守得铁桶相似。

fāng cái ān pái tíng dāng chǔ wáng dà jūn yǐ dào

这句话大意是:方才安排停当,楚王大军已到。

lì zhù yíng zhài shǐ jiāng jūn dòu bó xiàng qián dǎ huà yán ěr jūn yǐ bèi wǒ jū zhí zài cǐ shēng shā zài wǒ shǒu

现代白话:立住营寨,使将军斗勃向前打话,言:“你君已被我拘执在此,生杀在我手。

zǎo zǎo xiàn tǔ nà xiáng bǎo quán rǔ jūn xìng mìng

现代白话:早早献土纳降,保全你君性命。

gōng sūn gù zài chéng lóu dá yuē lài shè jì shén líng guó rén yǐ lì xīn jūn yǐ

现代白话:公孙固在城楼答曰:“赖社稷神灵,国人已立新君了。

shēng shā rèn nǐ yù jiàng bù kě de yě

这句话大意是:生杀任你,欲降不可得也。

dòu bó yuē rǔ jūn jiàn zài ān dé fù lì yī jūn hu

现代白话:斗勃曰:“你君见在,安得复立一君吗?

gōng sūn gù yuē lì jūn yǐ zhǔ shè jì yě

这句话大意是:公孙固曰:“立君以主社稷也。

shè jì wú zhǔ ān dé bù lì xīn jūn

这句话大意是:社稷无主,安得不立新君?

dòu bó yuē mǒu děng yuàn sòng rǔ jūn guī guó hé yǐ xiāng chóu

现代白话:斗勃曰:“某等愿送你君归国,凭什么相酬?

gōng sūn gù yuē gù jūn bèi zhí yǐ rǔ shè jì

这句话大意是:公孙固曰:“故君被执,已辱社稷。

suī guī yì bù dé wèi jūn yǐ

现代白话:虽归亦不得为君了。

guī yǔ bù guī wéi chu suǒ mìng ruò yào jué zhàn wǒ chéng zhōng jiǎ chē wèi zēng sǔn shé qíng yuàn jué yī sǐ dí

这句话大意是:归与不归,惟楚所命,若要决战,我城中甲车未曾损折,情愿决一死敌。

dòu bó jiàn gōng sūn gù dá yǔ yìng zhēng huí bào chǔ wáng chǔ wáng dà nù hē jiào gōng chéng chéng shàng shǐ shí rú yǔ chu bīng duō yǒu sǔn shāng

这句话大意是:斗勃见公孙固答语硬挣,回报楚王,楚王大怒,喝教攻城,城上矢石如雨,楚兵多有损伤。

lián gōng sān rì qián shé pián yí bù néng qǔ shèng

这句话大意是:连攻三日,干折便宜,不能取胜。

chǔ wáng yuē bǐ guó jì bù yòng sòng jūn shā zhī hé rú

现代白话:楚王曰:“彼国既不用宋君,杀之怎么样?

chéng de chén duì yuē wáng yǐ shā zēng zi wèi sòng zuì

这句话大意是:成得臣对曰:“王以杀鄫子为宋罪。

jīn shā sòng gōng shì xiào yóu yě

这句话大意是:今杀宋公,是效尤也。

shā sòng gōng yóu shā pǐ fū ěr bù néng de sòng ér tú qǔ yuàn bù rú shì zhī

这句话大意是:杀宋公犹杀匹夫耳,不能得宋,而徒取怨,不如释之。

chǔ wáng yuē gōng sòng bù xià yòu shì qí jūn hé yǐ wèi míng

现代白话:楚王曰:“攻宋不下,又释其君,凭什么为名?

de chén duì yuē chén yǒu jì yǐ jīn bù yǔ yú zhī huì zhě wéi qí lǔ èr guó qí yǔ wǒ yǐ liǎng cì tōng hǎo qiě bù bì jiào

现代白话:得臣对曰:“臣有计了,今不与盂之会者,惟齐、鲁二国,齐与我已两次通好,且不必较;。

lǔ lǐ yì zhī bāng yī xiàng fǔ qí dìng bó mù zhōng wú chu ruò yǐ sòng zhī fú huò xiàn lǔ qǐng lǔ jūn yú bó dōu xiāng huì lǔ jiàn sòng fú

这句话大意是:鲁礼义之邦,一向辅齐定伯,目中无楚,若以宋之俘获献鲁,请鲁君于亳都相会,鲁见宋俘。

bì kǒng jù ér lái lǔ sòng shì kuí qiū tóng méng zhī rén kuàng lǔ hóu shén xián bì rán wèi sòng qiú qíng wǒ yīn yǐ wéi lǔ jūn zhī dé shì wǒ yī jǔ ér jiān de sòng lǔ yě

这句话大意是:必恐惧而来,鲁、宋是葵邱同盟之人,况鲁侯甚贤,必然为宋求情,我因以为鲁君之德,是我一举而兼得宋、鲁也。

chǔ wáng gǔ zhǎng dà xiào yuē zi yù zhēn yǒu jiàn shi

这句话大意是:楚王鼓掌大笑曰:“子玉真有见识。

nǎi tuì bīng zhūn yú bó dōu

这句话大意是:”乃退兵屯于亳都。

yòng yi shēn wèi shǐ jiāng lǔ huò shù chē rú qū fù xiàn jié qí shū yún

这句话大意是:用宜申为使,将卤获数车,如曲阜献捷,其书云:。

sòng gōng ào màn wú lǐ guǎ rén yǐ yōu zhī yú bó bù gǎn shàn gōng jǐn xiàn jié yú shàng guó wàng jūn rǔ lín tóng jué qí yù

这句话大意是:宋公傲慢无礼,寡人已幽之于亳,不敢擅功,谨献捷于上国,望君辱临,同决其狱。

lǔ xī gōng lǎn shū dà jīng

这句话大意是:鲁僖公览书大惊。

zhèng shì tù sǐ hú bēi wù shāng qí lèi

这句话大意是:正是:“兔死狐悲,物伤其类。

míng zhī chu shǐ xiàn jié cí yì kuā zhāng shì kǒng hè zhī yì dàn lǔ ruò chu qiáng ruò bù wǎng huì kǒng qí yí shī lái fá huǐ wú jí yǐ

现代白话:”明知楚使献捷,词意夸张,是恐吓之意,但鲁弱楚强,若不往会,恐其移师来伐,悔无及了。

nǎi hòu dài yi shēn xiān fā huí shū chí bào chǔ wáng yán lǔ hóu rú mìng jí rì fù huì

这句话大意是:乃厚待宜申,先发回书,驰报楚王,言:“鲁侯如命,即日赴会。

lǔ xī gōng suí hòu fā jià dài fū zhòng suì cóng xíng lái zhì bó dōu zhòng suì yīn yi shēn xiān róng yòng sī lǐ xiān jiàn le chéng de chén zhǔ qí yú chǔ wáng qián měi shì fāng biàn

这句话大意是:鲁僖公随后发驾,大夫仲遂从行,来至亳都,仲遂因宜申先容,用私礼先见了成得臣,嘱其于楚王前,每事方便。

de chén yǐn lǔ xī gōng yǔ chu chéng wáng xiāng jiàn gè zhì jìng mù zhī yì qí shí chén cài zhèng xǔ cáo wǔ wèi zhū hóu jù zì yú de lái huì hé lǔ xī gōng gòng shì liù wèi jù yú yī chù shāng yì

这句话大意是:得臣引鲁僖公与楚成王相见,各致敬慕之意,其时,陈、蔡、郑、许、曹五位诸侯,俱自盂地来会,和鲁僖公共是六位,聚于一处商议。

zhèng wén gōng kāi yán yù zūn chǔ wáng wèi méng zhǔ

这句话大意是:郑文公开言,欲尊楚王为盟主。

zhū hóu niè rú wèi yìng lǔ xī gōng fèn rán yuē méng zhǔ xū rén yì bù wén rén xīn yuè fú jīn chǔ wáng shì bīng chē zhī zhòng xí zhí shàng gōng yǒu wēi wú dé rén xīn yí jù

这句话大意是:诸侯嗫嚅未应,鲁僖公奋然曰:“盟主须仁义布闻,人心悦服,今楚王恃兵车之众,袭执上公,有威无德,人心疑惧。

wú děng yǔ sòng jù yǒu tóng méng zhī yì ruò zuò shī bù jiù wéi zhī fèng chu kǒng bèi tiān xià háo jié chǐ xiào

现代白话:我等与宋俱有同盟之谊,若坐视不救,惟知奉楚,恐被天下豪杰耻笑。

chu ruò néng shì sòng gōng zhī qiú zhōng cǐ méng hǎo guǎ rén gǎn bù wéi mìng shì tīng

这句话大意是:楚若能释宋公之囚,终此盟好,寡人敢不惟命是听?

zhòng zhū hóu jiē yuē lǔ hóu zhī yán shén shàn

这句话大意是:众诸侯皆曰:“鲁侯之言甚善。

zhòng suì jiāng zhè huà sī gào yú chéng de chén de chén zhuǎn wén yú chǔ wáng

这句话大意是:”仲遂将这话私告于成得臣,得臣转闻于楚王。

chǔ wáng yuē zhū hóu yǐ méng zhǔ zhī yì zé guǎ rén guǎ rén qí kě wéi hu

这句话大意是:楚王曰:“诸侯以盟主之义责寡人,寡人其可违吗?

nǎi yú bó jiāo gèng zhù méng tán qī yǐ shí èr yuè guǐ chǒu rì shà xuè yào shén tóng shè sòng zuì

这句话大意是:”乃于亳郊更筑盟坛,期以十二月癸丑日,歃血要神,同赦宋罪。

yuē huì yǐ dìng xiān yī rì jiāng sòng gōng shì fàng yǔ zhòng zhū hóu xiāng jiàn

这句话大意是:约会已定,先一日将宋公释放,与众诸侯相见。

sòng xiāng gōng qiě xiū qiě fèn mǎn dù bù lè què yòu bù dé bù xiàng zhū hóu chēng xiè

这句话大意是:宋襄公且羞且愤,满肚不乐,却又不得不向诸侯称谢。

zhì rì zhèng wén gōng lā zhòng zhū hóu dūn qǐng chu chéng wáng dēng tán zhǔ méng

这句话大意是:至日,郑文公拉众诸侯敦请楚成王登坛主盟。

chéng wáng zhí niú ěr sòng lǔ yǐ xià cì dì shòu shà

这句话大意是:成王执牛耳,宋、鲁以下次第受歃。

xiāng gōng gǎn nù ér bù gǎn yán

这句话大意是:襄公敢怒而不敢言。

shì bì zhū hóu gè sàn

这句话大意是:事毕,诸侯各散。

sòng xiāng gōng é wén gōng zǐ mù yí yǐ jí jūn wèi jiāng bēn wèi yǐ bì zhī

这句话大意是:宋襄公讹闻公子目夷已即君位,将奔卫以避之。

gōng zǐ mù yí qiǎn shǐ yǐ dào zhì cí yuē chén suǒ yǐ shè wèi zhě wèi jūn shǒu yě

这句话大意是:公子目夷遣使已到,致词曰:“臣所以摄位者,为君守也。

guó gù jūn zhī guó hé wéi bù rù

这句话大意是:国固君之国,何为不入?

xū yú fǎ jià qí bèi yíng xiāng gōng yǐ guī

这句话大意是:”须臾,法驾齐备,迎襄公以归。

mù yí tuì jiù chén liè

这句话大意是:目夷退就臣列。

hú céng xiān shēng lùn xiāng gōng zhī shì quán kuī gōng zǐ mù yí dìng jì shén xián qì dìng quán bù yǐ jiù jūn wéi yì

这句话大意是:胡曾先生论襄公之释,全亏公子目夷定计,神闲气定,全不以旧君为意。

ruò shǒu máng jiǎo luàn qiú guī xiāng gōng chu yì shì wéi qí huò qǐ kěn qīng fàng

这句话大意是:若手忙脚乱,求归襄公,楚益视为奇货,岂肯轻放。

yǒu shī zàn yún

这句话大意是:有诗赞云:。

jīn zhù hé rú wǎ zhù qí

现代白话:金注怎么样瓦注奇?

xīn jūn néng jiě jiù jūn wéi

这句话大意是:新君能解旧君围。

wèi jūn shǒu wèi réng tuī wèi qiān gǔ xián míng sòng mù yí

这句话大意是:为君守位仍推位,千古贤名诵目夷。

yòu yǒu shī shuō liù wèi zhū hóu gōng rán mèi chu qiú kuān míng míng bǎ zhōng guó cāo zòng zhī quán shòu zhī yú chu chu mù zhōng shàng yǒu zhōng guó hu

这句话大意是:又有诗说六位诸侯公然媚楚求宽,明明把中国操纵之权,授之于楚,楚目中尚有中国吗?

shī yún

这句话大意是:诗云:。

cóng lái tù sǐ zì hú bēi bèi jié hé rén jié shì shuí

这句话大意是:从来兔死自狐悲,被劫何人劫是谁?

yòng xià mèi yí quán bù chǐ hái kuā shì sòng dé biàn yi

这句话大意是:用夏媚夷全不耻,还夸释宋得便宜。

sòng xiāng gōng zhì yù qiú bó bèi chu rén zhuō nòng yī chǎng fǎn shòu dà rǔ yuàn hèn zhī qíng tòng rù gǔ suǐ dàn hèn lì bù néng bào

这句话大意是:宋襄公志欲求伯,被楚人捉弄一场,反受大辱,怨恨之情,痛入骨髓,但恨力不能报。

yòu guài zhèng bó chàng yì zūn chǔ wáng wèi méng zhǔ bù shèng qí fèn zhèng yào yǔ zhèng guó zuò duì

这句话大意是:又怪郑伯倡议,尊楚王为盟主,不胜其愤,正要与郑国作对。

shí zhōu xiāng wáng zhī shí sì nián chūn sān yuè zhèng wén gōng rú chu xíng cháo lǐ sòng xiāng gōng wén zhī dà nù suì qǐ qīng guó zhī bīng qīn tǎo zhèng zuì

这句话大意是:时周襄王之十四年春三月,郑文公如楚行朝礼,宋襄公闻之大怒,遂起倾国之兵,亲讨郑罪。

shǐ shàng qīng gōng zǐ mù yí fǔ shì zi wáng chén jū shǒu

这句话大意是:使上卿公子目夷辅世子王臣居守。

mù yí jiàn yuē chu zhèng fāng mù sòng ruò fá zhèng chu bì jiù zhī cǐ xíng kǒng bù néng qǔ shèng

这句话大意是:目夷谏曰:“楚、郑方睦,宋若伐郑,楚必救之,此行恐不能取胜。

bù rú xiū dé dài shí wéi shàng

这句话大意是:不如修德待时为上。

dà sī mǎ gōng sūn gù yì jiàn

这句话大意是:大司马公孙固亦谏。

xiāng gōng nù yuē sī mǎ bù yuàn xíng guǎ rén jiāng dú wǎng

这句话大意是:襄公怒曰:“司马不愿行,寡人将独往。

gù bù gǎn fù yán

这句话大意是:”固不敢复言。

suì chū shī fá zhèng

这句话大意是:遂出师伐郑。

xiāng gōng zì jiāng zhōng jūn gōng sūn gù wèi fù dài fū lè pū yī huá xiù lǎo gōng zǐ dàng xiàng zǐ shǒu děng jiē cóng xíng

这句话大意是:襄公自将中军,公孙固为副,大夫乐仆伊、华秀老、公子荡、向訾守等皆从行。

dié rén bào zhī zhèng wén gōng wén gōng dà jīng jí qiǎn rén gào jí yú chu

这句话大意是:谍人报知郑文公,文公大惊,急遣人告急于楚。

chu chéng wáng yuē zhèng shì wǒ rú fù yi jí jiù zhī

这句话大意是:楚成王曰:“郑事我如父,宜亟救之。

chéng de chén jìn yuē jiù zhèng bù rú fá sòng

这句话大意是:成得臣进曰:“救郑不如伐宋。

chu chéng wáng yuē hé gù

现代白话:楚成王曰:“为什么?

de chén duì yuē sòng gōng bèi zhí guó rén yǐ pò dǎn yǐ

现代白话:得臣对曰:“宋公被执,国人已破胆了。

jīn fù bù zì liàng yǐ dà bīng fá zhèng qí guó bì xū chéng xū ér dǎo zhī qí guó bì jù

这句话大意是:今复不自量,以大兵伐郑,其国必虚,乘虚而捣之,其国必惧。

cǐ bù dài zhàn ér zhī shèng fù zhě yě

这句话大意是:此不待战而知胜负者也。

ruò sòng hái ér zì jiù bǐ yì láo yǐ yǐ yì zhì láo ān wǎng ér bù dé zhì yé

现代白话:若宋还而自救,彼亦劳了,以逸制劳,安往而不得志耶?

chǔ wáng yǐ wéi rán

这句话大意是:楚王以为然。

jí mìng de chén wèi dà jiàng dòu bó fù zhī xīng bīng fá sòng

这句话大意是:即命得臣为大将,斗勃副之,兴兵伐宋。

sòng xiāng gōng zhèng yǔ zhèng xiāng chí dé le chu bīng zhī xìn jiān chéng ér guī liè yíng yú hóng shuǐ zhī nán yǐ jù chu

这句话大意是:宋襄公正与郑相持,得了楚兵之信,兼程而归,列营于泓水之南以拒楚。

chéng de chén shǐ rén xià zhàn shū

这句话大意是:成得臣使人下战书。

gōng sūn gù wèi xiāng gōng yuē chu shī zhī lái wèi jiù zhèng yě

这句话大意是:公孙固谓襄公曰:“楚师之来,为救郑也。

wú yǐ shì zhèng xiè chu chu bì guī

现代白话:我以释郑谢楚,楚必归。

bù kě yǔ zhàn

这句话大意是:不可与战。

xiāng gōng yuē xī qí huán gōng xīng bīng fá chu jīn chu lái fá ér bù yǔ zhàn hé yǐ jì huán gōng zhī yè hu

现代白话:襄公曰:“昔齐桓公兴兵伐楚,今楚来伐而不与战,凭什么继桓公之业吗?

gōng sūn gù yòu yuē chén wén yī xìng bù zài xìng tiān zhī qì shāng jiǔ yǐ jūn yù xìng zhī de hu

现代白话:公孙固又曰:“臣闻‘一姓不再兴',天之弃商久了,君欲兴之,得吗?

qiě wú zhī jiǎ bù rú chu jiān bīng bù rú chu lì rén bù rú chu qiáng sòng rén wèi chu rú wèi shé xiē jūn hé shì yǐ shèng chu

现代白话:且我之甲不如楚坚,兵不如楚利,人不如楚强,宋人畏楚如畏蛇蝎,君何恃以胜楚?

xiāng gōng yuē chu bīng jiǎ yǒu yú rén yì bù zú

这句话大意是:襄公曰:“楚兵甲有余,仁义不足;。

guǎ rén bīng jiǎ bù zú rén yì yǒu yú

这句话大意是:寡人兵甲不足,仁义有余。

xī wǔ wáng hǔ bēn sān qiān ér shèng yīn yì wàn zhī zhòng wéi rén yì yě

这句话大意是:昔武王虎贲三千,而胜殷亿万之众,惟仁义也。

yǐ yǒu dào zhī jūn ér bì wú dào zhī chén guǎ rén suī shēng bù rú sǐ yǐ

现代白话:以有道之君,而避无道之臣,寡人虽生不如死了。

nǎi pī zhàn shū zhī wěi yuē yǐ shí yī yuè shuò rì jiāo zhàn yú hóng yáng mìng jiàn dà qí yī miàn yú lù chē qí shàng xiě rén yì èr zì

这句话大意是:”乃批战书之尾,约以十一月朔日,交战于泓阳,命建大旗一面于辂车,旗上写“仁义”二字。

gōng sūn gù àn àn jiào kǔ sī wèi lè pū yī yuē zhàn zhǔ shā ér yán rén yì wú bù zhī jūn zhī rén yì hé zài yě

现代白话:公孙固暗暗叫苦,私谓乐仆伊曰:“战主杀而言仁义,我不知君之仁义何在也?

tiān duó jūn pò yǐ qiè wèi wēi zhī

现代白话:天夺君魄了,窃为危之。

wú děng bì jiè shèn qí shì wú zhì sàng guó zú yǐ

现代白话:我等必戒慎其事,毋致丧国足了。

zhì qī gōng sūn gù wèi jī míng ér qǐ qǐng yú xiāng gōng yán zhèn yǐ dài

这句话大意是:至期,公孙固未鸡鸣而起,请于襄公,严阵以待。

qiě shuō chu jiāng chéng de chén tún bīng yú hóng shuǐ zhī běi dòu bó qǐng wǔ gǔ jì shī fáng sòng rén xiān bù zhèn yǐ è wǒ

这句话大意是:且说楚将成得臣屯兵于泓水之北,斗勃请“五鼓济师,防宋人先布阵以扼我”。

de chén xiào yuē sòng gōng zhuān wù yū kuò quán bù zhī bīng wú zǎo jì zǎo zhàn wǎn jì wǎn zhàn hé suǒ jù zāi

现代白话:得臣笑曰:“宋公专务迂阔,全不知兵,我早济早战,晚济晚战,何所惧啊?

tiān míng jiǎ chéng shǐ lù xù dù shuǐ gōng sūn gù qǐng yú xiāng gōng yuē chu bīng tiān míng shǐ dù qí yì shén qīng wǒ jīn chéng qí bàn dù tū qián jī zhī shì wú yǐ quán jūn ér zhì chu zhī bàn yě

现代白话:天明,甲乘始陆续渡水,公孙固请于襄公曰:“楚兵天明始渡,其意甚轻,我今乘其半渡,突前击之,是我以全军而制楚之半也。

ruò lìng jiē jì chu zhòng wǒ guǎ kǒng bù dí nài hé

这句话大意是:若令皆济,楚众我寡恐不敌,奈何?

xiāng gōng zhǐ dà qí yuē rǔ jiàn rén yì èr zì fǒu

现代白话:襄公指大旗曰:“你见‘仁义'二字否?

guǎ rén táng táng zhī zhèn qǐ yǒu bàn jì ér jī zhī lǐ

这句话大意是:寡人堂堂之阵,岂有半济而击之理?

gōng sūn gù yòu àn àn jiào kǔ

这句话大意是:”公孙固又暗暗叫苦。

xū yú chu bīng jǐn jì chéng de chén fú qióng biàn jié yù yīng xiù páo ruǎn jiǎ yāo guà diāo gōng shǒu zhí zhǎng biān zhǐ huī jūn shì dōng xī bù zhèn qì yǔ áng áng páng ruò wú rén

这句话大意是:须臾,楚兵尽济,成得臣服琼弁,结玉缨,绣袍软甲,腰挂雕弓,手执长鞭,指挥军士,东西布阵,气宇昂昂,旁若无人。

gōng sūn gù yòu qǐng yú xiāng gōng yuē chu fāng bù zhèn shàng wèi chéng liè jí gǔ zhī bì luàn

这句话大意是:公孙固又请于襄公曰:“楚方布阵,尚未成列,急鼓之必乱。

xiāng gōng tuò qí miàn yuē duō

这句话大意是:襄公唾其面曰:“咄!

rǔ tān yī jī zhī lì bù gù wàn shì zhī rén yì yé

现代白话:你贪一击之利,不顾万世之仁义耶?

guǎ rén táng táng zhī zhèn qǐ yǒu wèi chéng liè ér gǔ zhī zhī lǐ

这句话大意是:寡人堂堂之阵,岂有未成列而鼓之之理?

gōng sūn gù yòu àn àn jiào kǔ

这句话大意是:”公孙固又暗暗叫苦。

chu bīng zhèn shì yǐ chéng rén qiáng mǎ zhuàng màn shān biàn yě sòng bīng jiē yǒu jù sè

这句话大意是:楚兵阵势已成,人强马壮,漫山遍野,宋兵皆有惧色。

xiāng gōng shǐ jūn zhōng fā gǔ

这句话大意是:襄公使军中发鼓,。

chu jūn zhōng yì fā gǔ

这句话大意是:楚军中亦发鼓,。

xiāng gōng zì tǐng cháng gē

这句话大意是:襄公自挺长戈,。

dài zhe gōng zǐ dàng xiàng zǐ shǒu èr jiāng

这句话大意是:带着公子荡、向訾守二将,。

jí mén guān zhī zhòng

这句话大意是:及门官之众,。

cuī chē zhí chōng chu zhèn

这句话大意是:催车直冲楚阵,。

de chén jiàn lái shì xiōng měng

这句话大意是:得臣见来势凶猛,。

àn chuán hào lìng

这句话大意是:暗传号令,。

kāi le zhèn mén

这句话大意是:开了阵门,。

zhǐ fàng xiāng gōng yī duì chē qí jìn lái

这句话大意是:只放襄公一队车骑进来,。

gōng sūn gù suí hòu gǎn shàng hù jià

这句话大意是:公孙固随后赶上护驾,。

xiāng gōng yǐ shā rù zhèn nèi qù le

这句话大意是:襄公已杀入阵内去了。

zhī jiàn yī yuán shàng jiàng dǎng zhù zhèn mén kǒu kǒu shēng shēng jiào dào yǒu běn shi de kuài lái jué zhàn

这句话大意是:只见一员上将挡住阵门,口口声声叫道:“有本事的快来决战!

nà yuán jiāng nǎi dòu bó yě gōng sūn gù dà nù tǐng jǐ zhí cì dòu bó bó jí jǔ dāo xiāng yíng

这句话大意是:那员将乃斗勃也,公孙固大怒,挺戟直刺斗勃,勃即举刀相迎。

liǎng xià jiāo zhàn wèi jí èr shí hé sòng jiāng lè pū yī yǐn jūn lái dào dòu bó wēi yǒu zhe máng zhī yì qià hǎo zhèn zhōng yòu chōng chū yī yuán shàng jiàng wěi shì lǚ chén jiē zhù lè pū yī sī shā

这句话大意是:两下交战,未及二十合,宋将乐仆伊引军来到,斗勃微有著忙之意,恰好阵中又冲出一员上将𫇭氏吕臣,接住乐仆伊厮杀。

gōng sūn gù chéng máng qū gè fāng biàn bō kāi dāo tóu chí rù chu jūn

这句话大意是:公孙固乘忙,觑个方便,拨开刀头,驰入楚军。

dòu bó tí dāo lái gǎn

这句话大意是:斗勃提刀来赶,。

sòng jiāng huá xiù lǎo yòu dào

这句话大意是:宋将华秀老又到,。

qiān zhù dòu bó

这句话大意是:牵住斗勃,。

liǎng duì r zài zhèn qián sī shā

这句话大意是:两对儿在阵前厮杀,。

gōng sūn gù zài chu zhèn zhōng

这句话大意是:公孙固在楚阵中,。

zuǒ chōng yòu tū

这句话大意是:左冲右突,。

liáng jiǔ

这句话大意是:良久,。

wàng jiàn dōng běi jiǎo shàng jiǎ shì rú lín

这句话大意是:望见东北角上甲士如林,。

wéi guǒ shèn jǐn

这句话大意是:围裹甚紧,。

jí qū fù zhī

这句话大意是:疾驱赴之,。

zhèng yù sòng jiāng xiàng zǐ shǒu

这句话大意是:正遇宋将向訾守,。

liú xiě bèi miàn

这句话大意是:流血被面,。

jí hū yuē sī mǎ kě sù lái jiù zhǔ

这句话大意是:急呼曰:“司马可速来救主!

gōng sūn gù suí zhe zǐ shǒu shā rù chóng wéi zhī jiàn mén guān zhī zhòng yī gè gè shēn dài zhòng shāng wū zì yǔ chu jūn sǐ zhàn bù tuì

这句话大意是:”公孙固随著訾守,杀入重围,只见门官之众,一个个身带重伤,兀自与楚军死战不退。

yuán lái xiāng gōng dài xià rén jí yǒu ēn suǒ yǐ mén guān jiē jìn sǐ lì chu jūn jiàn gōng sūn gù yīng yǒng shāo shāo tuì què gōng sūn gù shàng qián kàn shí gōng zǐ dàng yào hài bèi shāng wò yú chē xià

这句话大意是:原来襄公待下人极有恩,所以门官皆尽死力,楚军见公孙固英勇,稍稍退却,公孙固上前看时,公子荡要害被伤,卧于车下。

rén yì dà qí yǐ bèi chu jūn duó qù le

这句话大意是:“仁义”大旗已被楚军夺去了。

xiāng gōng shēn bèi shù chuàng yòu gǔ zhōng jiàn shè duàn xī jīn bù néng qǐ lì

这句话大意是:襄公身被数创,右股中箭,射断膝筋,不能起立。

gōng zǐ dàng jiàn gōng sūn gù dào lái zhāng mù yuē sī mǎ hǎo fú zhǔ gōng wú sǐ yú cǐ yǐ

现代白话:公子荡见公孙固到来,张目曰:“司马好扶主公,我死于此了。

yán qì ér jué gōng sūn gù gǎn shāng bù yǐ

这句话大意是:”言讫而绝,公孙固感伤不已。

fú xiāng gōng yú zì jǐ chē shàng yǐ shēn bì zhī fèn yǒng shā chū

这句话大意是:扶襄公于自己车上,以身蔽之,奋勇杀出。

xiàng zǐ shǒu wèi hòu diàn mén guān děng yí lù yōng wèi qiě zhàn qiě zǒu bǐ jí tuō lí chu zhèn mén guān zhī zhòng wú yī cún zhě

这句话大意是:向訾守为后殿,门官等一路拥卫,且战且走,比及脱离楚阵,门官之众,无一存者。

sòng zhī jiǎ chē shí sàng bā jiǔ

这句话大意是:宋之甲车,十丧八九。

lè pū yī huá xiù lǎo jiàn sòng gōng yǐ lí hǔ xué gè zì táo huí chéng de chén chéng shèng zhuī zhī sòng jūn dà bài zī zhòng qì xiè wěi qì dài jìn

这句话大意是:乐仆伊、华秀老见宋公已离虎穴,各自逃回,成得臣乘胜追之,宋军大败,辎重器械,委弃殆尽。

gōng sūn gù tóng xiāng gōng lián yè bēn huí

这句话大意是:公孙固同襄公连夜奔回。

sòng bīng sǐ zhě shén zhòng qí fù mǔ qī zǐ jiē xiāng shàn yú cháo wài yuàn xiāng gōng bù tīng sī mǎ zhī yán yǐ zhì yú bài

这句话大意是:宋兵死者甚众,其父母妻子,皆相讪于朝外,怨襄公不听司马之言,以致于败。

xiāng gōng wén zhī tàn yuē jūn zǐ bù zhòng shāng bù qín èr máo

现代白话:襄公闻之,叹曰:“有德行的人不重伤,不擒二毛。

guǎ rén jiāng yǐ rén yì xíng shī qǐ xiào cǐ chéng wēi è xiǎn zhī jǔ zāi

现代白话:寡人将以仁义行师,岂效此乘危扼险之举啊?

jǔ guó wú bù jī xiào

这句话大意是:”举国无不讥笑。

hòu rén xiāng chuán yǐ wéi sòng xiāng gōng xíng rén yì shī zhòng ér wáng zhèng zhǐ zhàn hóng zhī shì

这句话大意是:后人相传,以为宋襄公行仁义,失众而亡,正指战泓之事。

rán wēng yǒu shī tàn yún

这句话大意是:髯翁有诗叹云:。

bù xù téng zēng xù chu bīng níng gān shāng gǔ bó xū míng

这句话大意是:不恤滕鄫恤楚兵,宁甘伤股博虚名。

sòng xiāng ruò kě chēng rén yì dào zhí wén wáng liǎng bù míng

这句话大意是:宋襄若可称仁义,盗跖文王两不明。

chu bīng dà huò quán shèng fù dù hóng shuǐ zòu kǎi ér hái

这句话大意是:楚兵大获全胜,复渡泓水,奏凯而还。

fāng chū sòng jiè shào mǎ bào chǔ wáng qīn lǜ dà jūn jiē yìng jiàn zhūn kē zé

这句话大意是:方出宋界,哨马报,“楚王亲率大军接应,见屯柯泽。

de chén jí yú kē zé yè jiàn chǔ wáng xiàn jié

这句话大意是:得臣即于柯泽谒见楚王献捷。

chu chéng wáng yuē míng rì zhèng jūn jiāng lǜ qí fū rén zhì cǐ láo jūn dāng dà chén fú guó yǐ kuā shì zhī

这句话大意是:楚成王曰:“明日郑君将率其夫人,至此劳军,当大陈俘馘以夸示之。

yuán lái zhèng wén gōng de fū rén mǐ shì zhèng shì chu chéng wáng zhī mèi shì wéi wén mǐ

这句话大意是:原来郑文公的夫人芈氏,正是楚成王之妹,是为文芈。

yǐ xiōng mèi zhī qīn jià le zī chē bìng suí zhèng wén gōng zhì yú kē zé xiāng huì chǔ wáng

这句话大意是:以兄妹之亲,驾了辎车并,随郑文公至于柯泽,相会楚王。

chǔ wáng shì yǐ fú huò zhī shèng

这句话大意是:楚王示以俘获之盛。

zhèng wén gōng fū fù chēng hè dà chū jīn bó kào shǎng sān jūn

这句话大意是:郑文公夫妇称贺,大出金帛,犒赏三军。

zhèng wén gōng dūn qǐng chǔ wáng lái rì fù yàn

这句话大意是:郑文公敦请楚王来日赴宴。

cì zǎo zhèng wén gōng qīn zì chū guō yāo chǔ wáng jìn chéng shè xiǎng yú tài miào zhī zhōng xíng jiǔ xiàn lǐ bǐ yú tiān zǐ

这句话大意是:次早,郑文公亲自出郭,邀楚王进城,设享于太庙之中,行九献礼,比于天子。

shí pǐn shù bǎi wài jiā biān dòu liù qì yàn xiǎng zhī chǐ liè guó suǒ wèi yǒu yě

这句话大意是:食品数百,外加笾豆六器,宴享之侈,列国所未有也。

wén mǐ suǒ shēng èr nǚ yuē bó mǐ shū mǐ wèi jià zài shì

这句话大意是:文芈所生二女,曰伯芈、叔芈,未嫁在室。

wén mǐ yòu lǜ zhī yǐ shēng lǐ jiàn jiù chǔ wáng dà xǐ

这句话大意是:文芈又率之以甥礼见舅,楚王大喜。

zhèng wén gōng tóng qī nǚ gēng fān jìn shòu zì wǔ zhì xū chī de chǔ wáng mǐng dǐng dà zuì

这句话大意是:郑文公同妻女更番进寿,自午至戌,吃得楚王酩酊大醉。

chǔ wáng wèi wén mǐ yuē guǎ rén lǐng qíng guò hòu yǐ yú liàng yǐ

现代白话:楚王谓文芈曰:“寡人领情过厚,已逾量了。

mèi yǔ èr shēng sòng wǒ yī chéng hé rú

现代白话:妹与二甥,送我一程怎么样?

wén mǐ yuē rú mìng

这句话大意是:文芈曰:“如命。

zhèng wén gōng sòng chǔ wáng chū chéng xiān bié wén mǐ jí èr nǚ yǔ chǔ wáng bìng jià ér xíng zhí zhì jūn yíng

这句话大意是:郑文公送楚王出城先别,文芈及二女,与楚王并驾而行,直至军营。

yuán lái chǔ wáng kàn shàng le èr shēng měi mào shì yè lā rù qǐn shì suì chéng zhěn xí zhī huān wén mǐ páng huáng yú zhàng zhōng yī yè bú mèi rán wèi chǔ wáng zhī wēi bù gǎn chū shēng

这句话大意是:原来楚王看上了二甥美貌,是夜拉入寝室,遂成枕席之欢,文芈彷徨于帐中,一夜不寐,然畏楚王之威,不敢出声。

yǐ jiù nà shēng zhēn qín shòu yě

这句话大意是:以舅纳甥,真禽兽也!

cì rì chǔ wáng jiāng jūn huò zhī bàn zèng yú wén mǐ zài qí èr nǚ yǐ guī nà zhī hòu gōng

这句话大意是:次日,楚王将军获之半,赠于文芈,载其二女以归,纳之后宫。

zhèng dài fū shū zhān tàn yuē chǔ wáng qí bù dé lìng zhōng hu

这句话大意是:郑大夫叔詹叹曰:“楚王其不得令终吗?

xiǎng yǐ chéng lǐ lǐ ér wú bié shì bù zhōng yě

这句话大意是:享以成礼,礼而无别,是不终也。

qiě bù shuō chu sòng zhī shì

这句话大意是:且不说楚、宋之事。

zài biǎo jìn gōng zǐ zhòng ěr zì zhōu xiāng wáng bā nián shì qí zhì xiāng wáng shí sì nián qián hòu liú qí gòng qī nián le

这句话大意是:再表晋公子重耳,自周襄王八年适齐,至襄王十四年,前后留齐共七年了。

zāo huán gōng zhī biàn zhū zǐ zhēng lì guó nèi dà luàn jí zhì xiào gōng sì wèi yòu fǎn xiān rén zhī suǒ wéi fù chu chóu sòng fēn fēn duō shì zhū hóu duō yǔ qí bù mù

这句话大意是:遭桓公之变,诸子争立,国内大乱,及至孝公嗣位,又反先人之所为,附楚仇宋,纷纷多事,诸侯多与齐不睦。

zhào shuāi děng sī yì yuē wú děng shì qí wèi bó zhǔ zhī lì kě jiè yǐ tú fù yě

现代白话:赵衰等私议曰:“我等适齐,谓伯主之力,可借以图复也。

jīn sì jūn shī yè zhū hóu jiē pàn cǐ qí bù néng wèi gōng zǐ móu yì míng yǐ

现代白话:今嗣君失业,诸侯皆叛,此其不能为公子谋亦明了。

bù rú gēng shì tā guó bié zuò liáng tú

这句话大意是:不如更适他国,别作良图。

nǎi xiāng yǔ jiàn gōng zǐ yù yán qí shì

这句话大意是:”乃相与见公子,欲言其事。

gōng zǐ zhòng ěr nì ài qí jiāng zhāo xī huān yàn bù wèn wài shì zhòng háo jié cì hou shí rì shàng bù néng jiàn

这句话大意是:公子重耳溺爱齐姜,朝夕欢宴,不问外事,众豪杰伺候十日,尚不能见。

wèi chōu nù yuē wú děng yǐ gōng zǐ yǒu wéi gù bù dàn láo kǔ zhí biān cóng yóu jīn liú qí qī zài tōu ān duò zhì rì yuè rú liú wú děng shí rì bù néng yī jiàn ān néng chéng qí dà shì zāi

现代白话:魏犨怒曰:“我等以公子有为,故不惮劳苦,执鞭从游,今留齐七载,偷安惰志,日月如流,我等十日不能一见,安能成其大事啊?

hú yǎn yuē cǐ fēi jù tán zhī chù zhū jūn dōu suí wǒ lái

这句话大意是:狐偃曰:“此非聚谈之处,诸君都随我来。

nǎi gòng chū dōng mén wài lǐ xǔ qí dì míng yuē sāng yīn yī wàng dōu shì lǎo sāng lǜ yīn chóng chóng rì sè bù zhì

这句话大意是:”乃共出东门外里许,其地名曰桑阴,一望都是老桑,绿荫重重,日色不至。

zhào shuāi děng jiǔ wèi háo jié dǎ yī quān er xí dì ér zuò

这句话大意是:赵衰等九位豪杰,打一圈儿席地而坐。

zhào shuāi yuē zi fàn jì jiāng ān chū

这句话大意是:赵衰曰:“子犯计将安出?

hú yǎn yuē gōng zǐ zhī xíng zài wǒ ér yǐ

这句话大意是:狐偃曰:“公子之行,在我而已。

wǒ děng shāng yì tíng tuǒ yù bèi xíng zhuāng yī děng gōng zǐ chū lái zhǐ shuō yāo tā jiāo wài dǎ liè chū le qí chéng dà jiā qí xīn jié tā shàng lù biàn liǎo

这句话大意是:我等商议停妥,预备行装,一等公子出来,只说邀他郊外打猎,出了齐城,大家齐心劫他上路便了。

dàn bù zhī cǐ xíng dé lì zài yú hé guó

这句话大意是:但不知此行,得力在于何国?

zhào shuāi yuē sòng fāng tú bó qiě qí jūn hǎo míng zhī rén hé wǎng tóu zhī rú bù dé zhì gēng shì qín chu bì yǒu yù yān

现代白话:赵衰曰:“宋方图伯,且其君好名之人,盍往投之,如不得志,更适秦、楚,必有遇呢。

hú yǎn yuē wú yǔ gōng sūn sī mǎ yǒu jiù qiě kàn rú hé

现代白话:狐偃曰:“我与公孙司马有旧,且看如何。

zhòng rén shāng yì xǔ jiǔ fāng sàn

这句话大意是:众人商议许久方散。

zhī dào yōu pì zhī chù wú rén zhī jué què bù dào ruò yào bù wén chú fēi mò shuō

这句话大意是:只道幽僻之处,无人知觉,却不道:“若要不闻,除非莫说;。

ruò yào bù zhī chú fēi mò zuò

这句话大意是:若要不知,除非莫作。

qí shí jiāng shì de bì qiè shí yú rén zhèng zài shù shàng cǎi sāng wèi cán jiàn zhòng rén huán zuò yì shì tíng shǒu ér tīng zhī jǐn de qí yǔ huí gōng shí rú cǐ nèn bān dōu shù yú jiāng shì zhī dào

这句话大意是:”其时姜氏的婢妾十余人,正在树上采桑喂蚕,见众人环坐议事,停手而听之,尽得其语,回宫时,如此恁般,都述于姜氏知道。

jiāng shì hè dào nà yǒu cǐ huà bù dé luàn dào

这句话大意是:姜氏喝道:“那有此话,不得乱道。

nǎi mìng cán qiè shí yú rén yōu zhī yī shì zhì yè bàn jǐn shā zhī yǐ miè qí kǒu

这句话大意是:乃命蚕妾十余人,幽之一室,至夜半尽杀之,以灭其口。

cù gōng zǐ zhòng ěr qǐ gào zhī yuē cóng zhě jiāng yǐ gōng zǐ gēng shì tā guó yǒu cán qiè wén qí móu wú kǒng xiè lòu qí jī huò yǒu zǔ dāng jīn yǐ chú què yǐ

现代白话:蹴公子重耳起,告之曰:“从者将以公子更适他国,有蚕妾闻其谋,我恐泄漏其机,或有阻当,今已除却了。

gōng zǐ yi zǎo dìng xíng jì

这句话大意是:公子宜早定行计。

zhòng ěr yuē rén shēng ān lè shéi zhī qí tā wú jiāng lǎo cǐ shì bù tā wǎng

现代白话:重耳曰:“人生安乐,谁知其他,我将老此,誓不他往。

jiāng shì yuē zì gōng zi chū wáng yǐ lái jìn guó wèi yǒu níng suì

这句话大意是:姜氏曰:“自公子出亡以来,晋国未有宁岁。

yí wú wú dào bīng bài shēn rǔ guó rén bú yuè lǐng guó bù qīn cǐ tiān suǒ yǐ dài gōng zǐ yě

现代白话:夷我无道,兵败身辱,国人不悦,领国不亲,此天所以待公子也。

gōng zǐ cǐ xíng bì děi jìn guó wàn wù chí yí

这句话大意是:公子此行,必得晋国,万勿迟疑。

zhòng ěr mí liàn jiāng shì yóu fú kěn

这句话大意是:重耳迷恋姜氏,犹弗肯。

cì zǎo zhào shuāi hú yǎn jiù jì wèi chōu sì rén lì gōng mén zhī wài chuán yǔ qǐng gōng zǐ jiāo wài shè liè

这句话大意是:次早,赵衰、狐偃、臼季、魏犨四人立宫门之外,传语:“请公子郊外射猎。

zhòng ěr shàng gāo wò wèi qǐ shǐ gōng rén bào yuē gōng zǐ ǒu yǒu wēi yàng shàng wèi shū zhì bù néng wǎng yě

这句话大意是:重耳尚高卧未起,使宫人报曰:“公子偶有微恙,尚未梳栉,不能往也。

qí jiāng wén yán jí shǐ rén dān zhào hú yǎn rù gōng jiāng shì píng qù zuǒ yòu wèn qí lái yì

这句话大意是:”齐姜闻言,急使人单召狐偃入宫,姜氏屏去左右,问其来意。

hú yǎn yuē gōng zǐ xiàng zài dí guó wú rì bù chí chē zhòu mǎ fá hú jī tù jīn zài qí jiǔ bù chū liè kǒng qí sì zhī lǎn duò gù lái xiāng qǐng bié wú tā yì

这句话大意是:狐偃曰:“公子向在翟国,无日不驰车骤马,伐狐击兔,今在齐,久不出猎,恐其四肢懒惰,故来相请,别无他意。

jiāng shì wēi xiào yuē cǐ fān chū liè fēi sòng jí qín chu yé

这句话大意是:姜氏微笑曰:“此番出猎,非宋即秦、楚耶?

hú yǎn dà jīng yuē yī liè ān dé rú cǐ zhī yuǎn

这句话大意是:狐偃大惊曰:“一猎安得如此之远?

jiāng shì yuē rǔ děng yù jié gōng zǐ táo guī wú yǐ jǐn zhī bù dé huì yě

现代白话:姜氏曰:“你等欲劫公子逃归,我已尽知,不得讳也。

wú yè lái yì céng kǔ quàn gōng zǐ nài bǐ zhí yì bù cóng

现代白话:我夜来亦曾苦劝公子,奈彼执意不从。

jīn wǎn wú dāng shè yàn guàn zuì gōng zǐ rǔ děng yǐ chē yè zài chū chéng shì bì xié yǐ

现代白话:今晚我当设宴,灌醉公子,你等以车夜载出城,事必谐了。

hú yǎn dùn shǒu yuē fū rén gē fáng wéi zhī ài yǐ chéng gōng zi zhī míng xián dé qiān gǔ hǎn yǒu

这句话大意是:狐偃顿首曰:“夫人割房闱之爱,以成公子之名,贤德千古罕有。

hú yǎn cí chū yǔ zhào shuāi děng shuō zhī qí shì fán chē mǎ rén zhòng biān dāo qiǔ bèi zhī lèi shōu shí yī yī wán bèi

这句话大意是:狐偃辞出,与赵衰等说知其事,凡车马人众鞭刀糗糒之类,收拾一一完备。

zhào shuāi hú máo děng xiān yā wǎng jiāo wài tíng bó

这句话大意是:赵衰、狐毛等先押往郊外停泊。

zhǐ liú hú yǎn wèi chōu diān jié sān rén jiāng xiǎo chē èr chéng fú yú gōng mén zuǒ yòu zhuān děng jiāng shì sòng xìn jí biàn xíng shì

这句话大意是:只留狐偃、魏犨、颠颉三人,将小车二乘伏于宫门左右,专等姜氏送信,即便行事。

zhèng shì yào wèi tiān xià qí nán zǐ xū lì rén jiān wàn lǐ chéng

这句话大意是:正是:“要为天下奇男子,须历人间万里程。

shì wǎn jiāng shì zhì jiǔ gōng zhōng yǔ gōng zǐ bǎ zhǎn

这句话大意是:是晚姜氏置酒宫中,与公子把盏。

zhòng ěr yuē cǐ jiǔ wèi hé ér shè

这句话大意是:重耳曰:“此酒为何而设?

jiāng shì yuē zhī gōng zǐ yǒu sì fāng zhī zhì tè jù yī bēi jiàn xíng ěr

这句话大意是:姜氏曰:“知公子有四方之志,特具一杯饯行耳。

zhòng ěr yuē rén shēng rú bái jū guò xì gǒu kě shì zhì hé bì tā qiú

这句话大意是:重耳曰:“人生如白驹过隙,苟可适志,何必他求?

jiāng shì yuē zòng yù huái ān fēi zhàng fū zhī shì yě

这句话大意是:姜氏曰:“纵欲怀安,非丈夫之事也。

cóng zhě nǎi zhōng móu zi bì cóng zhī

这句话大意是:从者乃忠谋,子必从之。

zhòng ěr bó rán biàn sè gē bēi bù yǐn

这句话大意是:重耳勃然变色,搁杯不饮。

jiāng shì yuē zǐ zhēn bù yù xíng hu

这句话大意是:姜氏曰:“子真不欲行吗?

yì kuáng qiè yě

这句话大意是:抑诳妾也?

zhòng ěr yuē wú bù xíng shuí kuáng rǔ

现代白话:重耳曰:“我不行,谁诳你?

jiāng shì dài xiào yán yuē xíng zhě gōng zǐ zhī zhì

这句话大意是:姜氏带笑言曰:“行者,公子之志;。

bù xíng zhě gōng zǐ zhī qíng

这句话大意是:不行者,公子之情。

cǐ jiǔ wèi jiàn gōng zǐ

这句话大意是:此酒为饯公子。

jīn qiě yǐ liú gōng zǐ yǐ

现代白话:今且以留公子了。

yuàn yǔ gōng zǐ jìn huān kě hu

这句话大意是:愿与公子尽欢可吗?

zhòng ěr dà xǐ

这句话大意是:重耳大喜。

fū fù jiāo cù gèng shǐ shì nǚ gē wǔ jìn shāng

这句话大意是:夫妇交酢,更使侍女歌舞进觞。

zhòng ěr yǐ bù shèng yǐn zài sì qiáng zhī bù jué mǐng dǐng dà zuì dào yú xí shàng

这句话大意是:重耳已不胜饮,再四强之,不觉酩酊大醉倒于席上。

jiāng shì fù zhī yǐ qīn shǐ rén zhào hú yǎn

这句话大意是:姜氏覆之以衾,使人召狐偃。

hú yǎn zhī gōng zǐ yǐ zuì jí yǐn wèi chōu diān jié èr rén rù gōng hé qīn lián xí tái chū gōng zhōng

这句话大意是:狐偃知公子已醉,急引魏犨、颠颉二人入宫,和衾连席抬出宫中。

xiān yòng zhòng rù chèn tiē ān dùn chē shàng tíng dāng hú yǎn bài cí jiāng shì

这句话大意是:先用重褥衬贴,安顿车上停当,狐偃拜辞姜氏。

jiāng shì bù jué lèi liú yǒu cí wèi zhèng

这句话大意是:姜氏不觉泪流,有词为证:。

gōng zǐ tān huān lè jiā rén mù yuǎn xíng

这句话大意是:公子贪欢乐,佳人慕远行。

yào chéng hóng hú zhì shēng gē fèng luán qíng

这句话大意是:要成鸿鹄志,生割凤鸾情。

hú yǎn děng cuī zǎn xiǎo chē èr chéng gǎn huáng hūn lí le qí chéng yǔ zhào shuāi děng hé zuò yī chù lián yè qū chí yuē xíng wǔ liù shí lǐ dàn wén de jī shēng sì qǐ dōng fāng wēi bái zhòng ěr fāng cái zài chē r shàng fān shēn huàn gōng rén qǔ shuǐ jiě kě

这句话大意是:狐偃等催趱小车二乘,赶黄昏离了齐城,与赵衰等合做一处,连夜驱驰,约行五六十里,但闻得鸡声四起,东方微白,重耳方才在车儿上翻身,唤宫人取水解渴。

shí hú yǎn zhí pèi zài bàng duì yuē yào shuǐ xū dài tiān míng

这句话大意是:时狐偃执辔在傍,对曰:“要水须待天明。

zhòng ěr zì jué yáo dòng bù ān yuē kě fú wǒ xià chuáng

这句话大意是:重耳自觉摇动不安,曰:“可扶我下床。

hú yǎn yuē fēi chuáng yě chē yě

这句话大意是:狐偃曰:“非床也,车也。

zhòng ěr zhāng mù yuē rǔ wèi shuí

现代白话:重耳张目曰:“你为谁?

duì yuē hú yǎn

这句话大意是:对曰:“狐偃。

zhòng ěr xīn xià huǎng rán zhī wèi yǎn děng suǒ suàn tuī qīn ér qǐ dà mà zi fàn rǔ děng rú hé bù tōng zhī wǒ jiāng wǒ chū chéng yì yù hé wéi

现代白话:重耳心下恍然,知为偃等所算,推衾而起,大骂子犯:“你等如何不通知我,将我出城,意欲何为?

hú yǎn yuē jiāng yǐ jìn guó fèng gōng zǐ yě

这句话大意是:狐偃曰:“将以晋国奉公子也。

zhòng ěr yuē wèi de jìn xiān shī qí wú bù yuàn xíng

现代白话:重耳曰:“未得晋,先失齐,我不愿行。

hú yǎn kuáng yuē lí qí yǐ bǎi lǐ yǐ qí hóu zhī gōng zǐ zhī táo bì fā bīng lái zhuī bù kě fù yě

现代白话:狐偃诳曰:“离齐已百里了,齐侯知公子之逃,必发兵来追,不可复也。

zhòng ěr bó rán fā nù jiàn wèi chōu zhí gē shì wèi nǎi duó qí gē yǐ cì hú yǎn

这句话大意是:重耳勃然发怒,见魏犨执戈侍卫,乃夺其戈以刺狐偃。

bù zhī shēng sǐ rú hé

这句话大意是:不知生死如何?

qiě kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:且看下回分解。

✦ You read 第三十四回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.