xiān zhěn guǐ móu jī zǐ yù jìn chu chéng pú dà jiāo bīng
这句话大意是：先轸诡谋激子玉 晋楚城濮大交兵。
huà shuō zhào shuāi fèng le jìn hóu mì zhǐ chéng chē lái kàn wèi chōu
这句话大意是：话说赵衰奉了晋侯密旨，乘车来看魏犨。
shí wèi chōu xiōng pú shāng zhòng bìng wò yú chuáng wèn lái zhě shì jǐ rén
这句话大意是：时魏犨胸脯伤重，病卧于床，问，“来者是几人？
zuǒ yòu yuē zhǐ zhào sī mǎ dān chē zhì cǐ
这句话大意是：左右曰：“止赵司马单车至此。
wèi chōu yuē cǐ tàn wú sǐ shēng yù yǐ wǒ xíng fǎ ěr
现代白话：魏犨曰：“此探我死生，欲以我行法耳！
nǎi mìng zuǒ yòu qǔ pǐ bó wèi wǒ shù xiōng wǒ dāng chū jiàn shǐ zhě
这句话大意是：乃命左右取匹帛，“为我束胸，我当出见使者。
zuǒ yòu yuē jiāng jūn bìng shén bù yí qīng dòng
这句话大意是：左右曰：“将军病甚，不宜轻动。
wèi chōu dà hē yuē bìng bù zhì sǐ jué wù duō yán
这句话大意是：魏犨大喝曰：“病不至死，决勿多言！
rú cháng zhuāng shù ér chū
这句话大意是：”如常装束而出。
zhào shuāi wèn yuē wén jiāng jūn bìng yóu néng qǐ hu
这句话大意是：赵衰问曰：“闻将军病，犹能起吗？
zhǔ gōng shǐ shuāi wèn zi suǒ kǔ
这句话大意是：主公使衰问子所苦。
wèi chōu yuē jūn mìng zhì cǐ bù gǎn bù jìng gù miǎn qiǎng shù xiōng yǐ jiàn wú zǐ
现代白话：魏犨曰：“君命至此，不敢不敬，故勉强束胸以见我子。
chōu zì zhī yǒu zuì dāng sǐ wàn yī huò shè shàng jiāng yǐ yú xī bào jūn fù zhī ēn
这句话大意是：犨自知有罪当死，万一获赦，尚将以余息报君父之恩。
qí gǎn zì yì
这句话大意是：其敢自逸！
yú shì jù yuè zhě sān qǔ yǒng zhě sān
这句话大意是：”于是距跃者三，曲踊者三。
zhào shuāi yuē jiāng jūn bǎo zhòng shuāi dāng wéi zhǔ gōng yán zhī
这句话大意是：赵衰曰：“将军保重，衰当为主公言之。
nǎi fù mìng yú wén gōng yán wèi chōu suī shāng shàng néng yuè yǒng qiě bù shī chén lǐ bù wàng bào xiào
这句话大意是：”乃复命于文公，言：“魏犨虽伤，尚能跃踊，且不失臣礼，不忘报效。
jūn ruò shè zhī hòu bì děi qí sǐ lì
这句话大意是：君若赦之，后必得其死力。
wén gōng yuē gǒu zú yǐ shēn fǎ ér jǐng zhòng guǎ rén yì hé lè hu duō shā
这句话大意是：文公曰：“苟足以申法而警众，寡人亦何乐乎多杀？
xū yú xún lín fù jū diān jié zhì wén gōng mà yuē rǔ fén xī dài fū zhī jiā hé yì
现代白话：须臾，荀林父拘颠颉至，文公骂曰：“你焚僖大夫之家何意？
diān jié yuē jiè zǐ tuī gē gǔ dàn jūn yì zāo fén sǐ kuàng pán sūn hu
这句话大意是：颠颉曰：“介子推割股啖君，亦遭焚死，况盘飧吗？
chén yù shǐ xī fù jī fù yú jiè shān zhī miào yě
这句话大意是：臣欲使僖负羁附于介山之庙也！
wén gōng dà nù yuē jiè zǐ tuī táo lù bù shì hé yǔ guǎ rén
这句话大意是：文公大怒曰：“介子推逃禄不仕，何与寡人？
nǎi wèn zhào shuāi yuē diān jié zhǔ móu fàng huǒ wéi mìng shàn xíng hé dāng hé zuì
这句话大意是：”乃问赵衰曰：“颠颉主谋放火，违命擅刑，合当何罪？
zhào shuāi yīng yuē rú lìng dāng zhǎn shǒu
这句话大意是：”赵衰应曰：“如令当斩首！
wén gōng hē mìng jūn zhèng yòng xíng dāo fǔ shǒu jiāng diān jié yōng chū yuán mén zhǎn zhī mìng yǐ qí shǒu jì fù jī yú xī shì zhī jiā xuán qí shǒu yú běi mén hào lìng yuē jīn hòu yǒu wéi guǎ rén zhī lìng zhě shì cǐ
这句话大意是：”文公喝命军正用刑，刀斧手将颠颉拥出辕门斩之，命以其首祭负羁于僖氏之家，悬其首于北门，号令曰：“今后有违寡人之令者，视此！
wén gōng yòu wèn zhào shuāi yuē wèi chōu yǔ diān jié tóng háng bù néng jiàn zǔ hé dāng hé zuì
这句话大意是：文公又问赵衰曰：“魏犨与颠颉同行，不能谏阻，合当何罪? ”。
zhào shuāi yīng yuē dāng gé zhí shǐ lì gōng shú zuì
这句话大意是：赵衰应曰：“当革职，使立功赎罪。
wén gōng nǎi gé wèi chōu yòu róng zhī zhí yǐ zhōu zhī qiáo dài zhī
这句话大意是：文公乃革魏犨右戎之职，以舟之侨代之。
jiàng shì jiē xiāng gù yuē diān wèi èr jiāng yǒu shí jiǔ nián cóng wáng dà gōng yī wéi jūn mìng huò zhū huò gé kuàng tā rén hu
这句话大意是：将士皆相顾曰：“颠、魏二将，有十九年从亡大功，一违君命，或诛或革，况他人吗？
guó fǎ wú sī gè yi jǐn shèn
这句话大意是：国法无私，各宜谨慎！
zì cǐ sān jūn sù rán zhī wèi
这句话大意是：”自此三军肃然知畏。
shǐ guān yǒu shī yún
这句话大意是：史官有诗云：。
luàn guó quán píng yòng fǎ yán sī láo gōng yì liǎng nán jiān
这句话大意是：乱国全凭用法严，私劳公议两难兼。
zhǐ yīn wéi mìng gōng nán shú qǐ wèi pán sūn yī xī yān
这句话大意是：只因违命功难赎，岂为盘飧一夕淹！
huà fēn liǎng tóu què shuō chu chéng wáng fá sòng kè le mín yì zhí zhì suī yáng sì miàn zhù qǐ cháng wéi yù sì qí kùn pò ér jiàng zhī
这句话大意是：话分两头，却说楚成王伐宋，克了缗邑，直至睢阳，四面筑起长围，欲俟其困，迫而降之。
hū bào wèi guó qiǎn shǐ chén sūn yán gào jí
这句话大意是：忽报：“卫国遣使臣孙炎告急。
chǔ wáng zhào wèn qí shì sūn yán jiāng jìn qǔ wǔ lù jí wèi jūn chū jū xiāng niú zhī shì bèi xì sù shuō rú jiù bīng shāo chí chu qiū bù shǒu
这句话大意是：”楚王召问其事，孙炎将晋取五鹿，及卫君出居襄牛之事，备细诉说，“如救兵稍迟，楚丘不守。
chǔ wáng yuē wú jiù shòu kùn bù dé bù jiù
现代白话：楚王曰：“我舅受困，不得不救。
nǎi fēn shēn xi èr yì zhī bīng liú yuán shuài chéng de chén jí dòu yuè dòu bó wǎn chūn yī bān jiàng zuǒ tóng gè lù zhū hóu wéi sòng zì tǒng wěi lǚ chén dòu yi shēn děng lǜ zhōng jūn liǎng guǎng qīn wǎng jiù wèi
这句话大意是：”乃分申、息二邑之兵，留元帅成得臣及斗越、斗勃、宛春一班将佐，同各路诸侯围宋，自统𫇭吕臣、斗宜申等，率中军两广，亲往救卫。
sì lù zhū hóu yì lǜ běn guó yǒu shì gè gè cí huí zhǐ liú qí jiāng tǒng bīng
这句话大意是：四路诸侯，亦虑本国有事，各各辞回，止留其将统兵。
chén jiāng yuán xuǎn cài jiāng gōng zǐ yìn zhèng jiāng shí guǐ xǔ jiāng bǎi chóu jù tīng de chén diào dù
这句话大意是：陈将辕选、蔡将公子印、郑将石癸、许将百畴，俱听得臣调度。
dān shuō chǔ wáng xíng zhì bàn tú wén jìn bīng yǐ yí xiàng cáo guó
这句话大意是：单说楚王行至半途，闻晋兵已移向曹国。
zhèng yì jiù cáo wèi jǐ bào zhì jìn bīng yǐ pò cáo zhí qí jūn
这句话大意是：正议救曹，未几，报至：“晋兵已破曹，执其君。
chǔ wáng dà jīng yuē jìn zhī yòng bīng hé shén sù nǎi ěr
现代白话：楚王大惊曰：“晋之用兵，何神速乃你？
suì zhù jūn yú shēn chéng qiǎn rén wǎng gǔ qǔ huí gōng zǐ yōng jí yì yá děng yǐ gǔ dì réng fù guī qí shǐ shēn gōng shū hóu yǔ qí jiǎng hé chè shù ér hái
这句话大意是：”遂驻军于申城，遣人往谷，取回公子雍及易牙等，以谷地仍复归齐，使申公叔侯与齐讲和，撤戍而还；。
yòu qiǎn rén wǎng sòng qǔ huí chéng de chén zhī shī qiě jiè yù zhī yuē jìn hóu zài wài shí jiǔ nián yǐ nián yú liù xún ér guǒ de jìn guó bèi cháng xiǎn zǔ tōng dá mín qíng dài tiān jiǎ zhī nián yǐ chāng dà jìn guó zhī yè fēi chu suǒ néng dí yě bù rú ràng zhī
现代白话：又遣人往宋，取回成得臣之师，且戒谕之曰：“晋侯在外十九年了，年逾六旬，而果得晋国，备尝险阻，通达民情，殆天假之年，以昌大晋国之业，非楚所能敌也，不如让之。
shǐ mìng zhì gǔ shēn gōng shū hóu zhì gǔ xiū hǎo yú qí bān shī huí chu
这句话大意是：”使命至谷，申公叔侯致谷修好于齐，班师回楚。
wéi chéng de chén zì shì qí cái fèn fèn bù píng wèi zhòng zhū hóu yuē sòng chéng dàn mù qiě pò nài hé qù zhī
这句话大意是：惟成得臣自恃其才，愤愤不平，谓众诸侯曰：“宋城旦暮且破，奈何去之？
dòu yuè jiāo yì yǐ wéi rán de chén shǐ huí jiàn chǔ wáng yuàn shǎo dài pò sòng zòu kǎi ér huí rú yù jìn shī qǐng jué yī sǐ zhàn ruò bù néng qǔ shèng gān fú jūn fǎ
这句话大意是：”斗越椒亦以为然，得臣使回见楚王，“愿少待破宋，奏凯而回，如遇晋师，请决一死战，若不能取胜，甘伏军法。
chǔ wáng zhào zi wén wèn yuē gū yù zhào zi yù hái ér zi yù qǐng zhàn yú qīng hé rú
现代白话：楚王召子文问曰：“孤欲召子玉还，而子玉请战，于卿怎么样？
zi wén yuē jìn zhī jiù sòng zhì zài tú bó
这句话大意是：子文曰：“晋之救宋，志在图伯。
rán jìn zhī bó fēi chu lì yě néng yǔ jìn kàng zhě wéi chu bì qiǎn shǐ zhì chu chu ruò bì jìn zé jìn suì bó yǐ
现代白话：然晋之伯，非楚利也，能与晋抗者惟楚，必遣使至楚，楚若避晋，则晋遂伯了。
qiě cáo wèi wǒ zhī yǔ guó jiàn chu bì jìn bì jù ér fù jìn
这句话大意是：且曹、卫我之与国，见楚避晋，必惧而附晋。
gū lìng xiāng chí yǐ jiān cáo wèi zhī xīn bù yì kě hu
现代白话：姑令相持，以坚曹、卫之心，不是也很可吗？
wáng dàn jiè zǐ yù wù qīng yǔ jìn zhàn ruò jiǎng hé ér tuì yóu bù shī nán běi zhī jú yě
这句话大意是：王但戒子玉勿轻与晋战，若讲和而退，犹不失南北之局也。
chǔ wáng rú qí yán fēn fù yuè jiāo jiè de chén wù qīng zhàn kě hé zé hé
这句话大意是：楚王如其言，吩咐越椒，戒得臣勿轻战，可和则和。
chéng de chén wén yuè jiāo huí fù zhī huà qiě xǐ bù jí bān shī gōng sòng yù jí zhòu yè bù xī
这句话大意是：成得臣闻越椒回复之话，且喜不即班师，攻宋愈急，昼夜不息。
sòng chéng gōng chū shí de gōng sūn gù bào yán jìn hóu jiāng fá cáo wèi yǐ jiě sòng wéi nǎi xī lì gù shǒu
这句话大意是：宋成公初时，得公孙固报言，晋侯将伐曹、卫以解宋围，乃悉力固守。
jí chu chéng wáng fēn bīng yī bàn jiù wèi qù le de chén zhī wéi yù jí xīn xià zhuǎn huāng dài fū mén yǐn bān jìn yuē jìn zhī jiù wèi zhī shī yǐ xíng wèi zhī wéi sòng zhī shī wèi tuì yě chén qǐng mào sǐ chū chéng zài jiàn jìn jūn qǐ qí jiù yuán
这句话大意是：及楚成王分兵一半，救卫去了，得臣之围愈急，心下转慌，大夫门尹般进曰：“晋知救卫之师已行，未知围宋之师未退也，臣请冒死出城，再见晋君，乞其救援。
sòng chéng gōng yuē qiú rén zhì zài qǐ kě yǐ kōng yán wǎng hu
现代白话：宋成公曰：“求人至再，岂能够空言往吗？
nǎi jí kù cáng zhōng bǎo yù zhòng qì zhī shù zào chéng cè jí xiàn yú jìn hóu yǐ qiú jìn bīng zhǐ děng chu bīng níng jìng biàn zhào cè shū nà mén yǐn bān zài yào yī rén bāng xíng sòng gōng shǐ huá xiù lǎo tóng zhī
这句话大意是：”乃籍库藏中宝玉重器之数，造成册籍，献于晋侯，以求进兵，只等楚兵宁静，便照册输纳，门尹般再要一人帮行，宋公使华秀老同之。
èr rén cí le sòng gōng qū gè fāng biàn zhuì chéng ér chū tōu guò dí zhài yí lù āi fǎng jìn jūn dào yú hé chù jìng bēn jūn qián gào jí
这句话大意是：二人辞了宋公，觑个方便，缒城而出，偷过敌寨，一路挨访晋军，到于何处，径奔军前告急。
mén yǐn bān huá xiù lǎo èr rén jiàn le jìn hóu tì qì ér yán bì yì wáng zài dàn xī guǎ jūn wéi shì bù tiǎn zōng qì yuàn nà zuǒ yòu qǐ cì āi lián
这句话大意是：门尹般、华秀老二人见了晋侯，涕泣而言：“敝邑亡在旦夕，寡君惟是不腆宗器，愿纳左右，乞赐哀怜。
wén gōng wèi xiān zhěn yuē sòng shì jí yǐ
现代白话：文公谓先轸曰：“宋事急了。
ruò bù wǎng jiù shì wú sòng yě
这句话大意是：若不往救，是无宋也；。
ruò wǎng jiù bì xū zhàn chu
这句话大意是：若往救，必须战楚。
xì hú céng wèi guǎ rén cè zhī fēi hé qí qín wèi zhù bù kě
这句话大意是：郤縠曾为寡人策之，非合齐、秦为助不可。
jīn chu guī gǔ dì yú qí yǔ zhī tōng hǎo qín chu yòu wú xì wèi kěn hé móu jiāng ruò zhī hé
这句话大意是：今楚归谷地于齐，与之通好，秦、楚又无隙，未肯合谋，将若之何？
xiān zhěn duì yuē chén yǒu yī cè néng shǐ qí qín zì lái zhàn chu
这句话大意是：先轸对曰：“臣有一策，能使齐、秦自来战楚！
wén gōng xīn rán wèn qīng yǒu hé miào jì shǐ qí qín zì lái zhàn chu
这句话大意是：文公欣然，问：“卿有何妙计，使齐、秦自来战楚？
xiān zhěn duì yuē sòng zhī lù wǒ kě wèi hòu yǐ
现代白话：先轸对曰：“宋之赂我，可谓厚了。
shòu lù ér jiù jūn hé yì yān
现代白话：受赂而救，君何义呢？
bù rú cí zhī shǐ sòng yǐ lù jìn zhī wù fēn lù qí qín qiú èr guó xiàng chu wǎn zhuǎn qǐ qí jiě wéi
这句话大意是：不如辞之，使宋以赂晋之物，分赂齐、秦，求二国向楚宛转，乞其解围。
èr guó zì wèi lì néng de zhī yú chu bì qiǎn shǐ zhì chu
这句话大意是：二国自谓力能得之于楚，必遣使至楚。
chu ruò bù cóng zé qí qín zhī xì chéng yǐ
现代白话：楚若不从，则齐、秦之隙成了！
wén gōng yuē tǎng qǐng zhī ér cóng qí qín jiāng yǐ sòng fèng chu yǔ wǒ hé lì yān
现代白话：文公曰：“倘请之而从，齐、秦将以宋奉楚，与我何利呢？
xiān zhěn duì yuē chén yòu yǒu yī cè néng shǐ chu bì bù cóng qí qín zhī qǐng
这句话大意是：先轸对曰：“臣又有一策，能使楚必不从齐、秦之请！
wén gōng yuē qīng yòu yǒu hé jì shǐ chu bì bù cóng qí qín zhī qǐng
这句话大意是：文公曰：“卿又有何计，使楚必不从齐、秦之请？
xiān zhěn yuē cáo wèi chu suǒ ài yě sòng chu suǒ jí yě
这句话大意是：先轸曰：“曹、卫，楚所爱也，宋，楚所嫉也。
wǒ yǐ zhú wèi hóu zhí cáo bó yǐ
现代白话：我已逐卫侯，执曹伯了。
èr guó tǔ de zài wǒ zhǎng wò yǔ sòng lián jiè
这句话大意是：二国土地，在我掌握，与宋连界。
chéng gē qǔ èr guó tián tǔ yǐ bì sòng rén zé chu zhī hèn sòng yù shén qí qín suī qǐng qí kěn cóng hu
这句话大意是：诚割取二国田土，以畀宋人，则楚之恨宋愈甚，齐、秦虽请，其肯从吗？
qí qín lián sòng ér nù chu suī yù bù yǔ jìn hé bù kě de yě
这句话大意是：齐、秦怜宋而怒楚，虽欲不与晋合，不可得也！
wén gōng fǔ zhǎng chēng shàn
这句话大意是：文公抚掌称善。
nǎi shǐ mén yǐn bān yǐ bǎo yù zhòng qì zhī shù fēn zuò èr jí zhuǎn xiàn qí qín èr guó mén yǐn bān rú qín huá xiù lǎo rú qí yuē dìng yì bān shuō huà
这句话大意是：乃使门尹般以宝玉重器之数，分作二籍，转献齐、秦二国，门尹般如秦，华秀老如齐，约定一般说话。
xiāng jiàn zhī jiān xū yào jí qí āi kěn
这句话大意是：相见之间，须要极其哀恳。
xiù lǎo zhì qí cān jiàn le zhāo gōng yán jìn chu fāng è cǐ nán fēi shàng guó bù jiě
这句话大意是：秀老至齐，参见了昭公，言：“晋、楚方恶，此难非上国不解。
ruò yīn shàng guó de bǎo shè jì bù wéi xiān cháo zhòng qì bù gǎn ài yuàn nián nián pìn hǎo zǐ sūn wú jiàn
这句话大意是：若因上国得保社稷，不惟先朝重器不敢爱，愿年年聘好，子孙无间！
qí zhāo gōng wèn yuē jīn chu jūn hé zài
这句话大意是：齐昭公问曰：“今楚君何在？
huá xiù lǎo yuē chǔ wáng yì kěn jiě wéi yǐ tuì shī yú shēn yǐ
现代白话：华秀老曰：“楚王亦肯解围，已退师于申了。
wéi chu lìng yǐn chéng de chén xīn de chu zhèng wèi bì yì dàn mù kě xià tān gōng bù tuì shì yǐ qǐ lián yú shàng guó ěr
这句话大意是：惟楚令尹成得臣新得楚政，谓敝邑旦暮可下，贪功不退，是以乞怜于上国耳。
zhāo gōng yuē chǔ wáng qián rì qǔ wǒ gǔ yì jìn rì fù guī yú wǒ jié hǎo ér tuì cǐ wú tān gōng zhī xīn
这句话大意是：昭公曰：“楚王前日取我谷邑，近日复归于我，结好而退，此无贪功之心。
jì lìng yǐn chéng de chén bù kěn jiě wéi guǎ rén wèi sòng qū yì qǐng zhī
这句话大意是：既令尹成得臣不肯解围，寡人为宋曲意请之！
nǎi mìng cuī yāo wèi shǐ jìng zhì sòng de wǎng jiàn de chén wèi sòng qiú shì
这句话大意是：”乃命崔夭为使，径至宋地，往见得臣，为宋求释。
mén yǐn bān dào qín yì rú huá xiù lǎo zhī yán
这句话大意是：门尹般到秦，亦如华秀老之言。
qín mù gōng yì qiǎn gōng zǐ zhí wèi shǐ rú chu jūn yǔ de chén tǎo qíng
这句话大意是：秦穆公亦遣公子絷为使，如楚军与得臣讨情。
qí qín liǎng bù xiāng zhào gè zì qiǎn shǐ mén yǐn bān hé huá xiù lǎo jù zhuǎn dào jìn jūn huí huà
这句话大意是：齐、秦两不相照，各自遣使，门尹般和华秀老俱转到晋军回话。
wén gōng wèi zhī yuē guǎ rén yǐ miè cáo wèi qí tián jìn sòng zhě bù gǎn zì sī
这句话大意是：文公谓之曰：“寡人已灭曹、卫，其田近宋者，不敢自私！
nǎi mìng hú yǎn tóng mén yǐn bān shōu qǔ wèi tián mìng xū chén tóng huá xiù lǎo shōu qǔ cáo tián bǎ liǎng guó shǒu chén jìn xíng gǎn zhú
这句话大意是：”乃命狐偃同门尹般收取卫田，命胥臣同华秀老收取曹田，把两国守臣尽行赶逐。
cuī yāo gōng zǐ zhí zhèng zài chéng de chén mù xià tì sòng jiǎng hé qià hǎo nèi xiē bèi zhú de shǒu chén fēn fēn lái su shuō sòng dài fū mén yǐn bān
这句话大意是：崔夭、公子絷正在成得臣幕下替宋讲和，恰好那些被逐的守臣，纷纷来诉，说：“宋大夫门尹般、；。
huá xiù lǎo yǐ jìn zhī wēi jiāng běn guó tián tǔ dōu gē jù qù le
这句话大意是：华秀老倚晋之威，将本国田土，都割据去了！
de chén dà nù wèi qí qín shǐ zhě yuē sòng rén rú cǐ qī fù cáo wèi qǐ xiàng gè jiǎng hé de bù gǎn fèng mìng xiū guài xiū guài
这句话大意是：得臣大怒，谓齐、秦使者曰：“宋人如此欺负曹、卫，岂像个讲和的，不敢奉命，休怪，休怪！
cuī yāo hé gōng zǐ zhí yī chǎng méi qù jí shí cí huí
这句话大意是：”崔夭和公子絷一场没趣，即时辞回。
jìn hóu wén de chén bù zhǔn qí qín èr guó zhī qǐng yù qiǎn rén yú zhōng tú yāo yíng èr guó shǐ chén dào yú yíng zhōng shèng xí kuǎn dài su yǐ chu jiāng jiāo hàn wú lǐ jí rì yǔ jìn jiāo zhàn wàng èr guó chū bīng xiāng zhù
这句话大意是：晋侯闻得臣不准齐、秦二国之请，预遣人于中途邀迎二国使臣，到于营中，盛席款待，诉以“楚将骄悍无礼，即日与晋交战，望二国出兵相助。
cuī yāo gōng zǐ zhí lǐng mìng qù le
这句话大意是：”崔夭、公子絷领命去了。
qiě shuō de chén shì yú zhòng yuē bù fù cáo wèi níng sǐ bì bù huí jūn
这句话大意是：且说得臣誓于众曰：“不复曹、卫，宁死必不回军。
chu jiāng wǎn chūn xiàn cè yuē xiǎo jiàng yǒu yī jì kě yǐ bù láo bīng rèn ér fù cáo wèi zhī fēng
现代白话：楚将宛春献策曰：“小将有一计能够不劳兵刃，而复曹、卫之封！
de chén wèn yuē zi yǒu hé jì
这句话大意是：得臣问曰：“子有何计？
wǎn chūn yuē jìn zhī zhú wèi jūn zhí cáo bó jiē wèi sòng yě
这句话大意是：宛春曰：“晋之逐卫君，执曹伯皆为宋也。
yuán shuài chéng qiǎn yī shǐ zhì jìn jūn hǎo yán jiǎng jiě yào jìn fù le cáo wèi zhī jūn hái qí tián tǔ wǒ zhè lǐ yì jiě sòng wéi dà jiā bà zhàn xiū bīng qǐ bù wèi měi
这句话大意是：元帅诚遣一使至晋军，好言讲解，要晋复了曹、卫之君，还其田土，我这里亦解宋围，大家罢战休兵岂不为美？
de chén yuē tǎng jìn bú jiàn tīng rú hé
这句话大意是：得臣曰：“倘晋不见听如何？
wǎn chūn yuē yuán shuài xiān yǐ jiě wéi zhī shuō míng gào sòng rén gū huǎn qí gōng sòng rén sī tuō chu huò rú dào xuán zhī wàng jiě ruò jìn hòu bù yǔn bù wéi cáo wèi èr guó yuàn jìn sòng yì nù zhī
这句话大意是：宛春曰：“元帅先以解围之说，明告宋人，姑缓其攻，宋人思脱楚祸，如倒悬之望解，若晋侯不允，不惟曹卫二国怨晋，宋亦怒之。
jù sān yuàn yǐ dí yī jìn wǒ zhī shèng shù duō yǐ
现代白话：聚三怨以敌一晋，我之胜数多了。
de chén yuē shuí rén gǎn shǐ jìn jūn
这句话大意是：得臣曰：“谁人敢使晋军？
wǎn chūn yuē yuán shuài ruò yǐ jiàn wěi chūn bù gǎn cí
这句话大意是：宛春曰：“元帅若以见委，春不敢辞。
de chén nǎi huǎn sòng guó zhī gōng mìng wǎn chūn wèi shǐ chéng dān chē zhí zào jìn jūn wèi wén gōng yuē jūn zhī wài chén de chén zài bài jūn hòu huī xià chu zhī yǒu cáo wèi yóu jìn zhī yǒu sòng yě
这句话大意是：得臣乃缓宋国之攻，命宛春为使，乘单车直造晋军，谓文公曰：“君之外臣得臣，再拜君侯麾下，楚之有曹、卫，犹晋之有宋也。
jūn ruò fù wèi fēng cáo de chén yì yuàn jiě wéi qù sòng bǐ cǐ xiū mù gè miǎn shēng líng tú tàn zhī kǔ
这句话大意是：君若复卫封曹，得臣亦愿解围去宋，彼此修睦，各免生灵涂炭之苦。
yán yóu wèi bì zhī jiàn hú yǎn zài páng yǎo yá nù mù mà dào zi yù hǎo méi dào lǐ
这句话大意是：言犹未毕，只见狐偃在旁，咬牙怒目骂道：“子玉好没道理。
nǐ shì le yí gè wèi wáng zhī sòng què yào wǒ zhè lǐ fù liǎng gè yǐ wáng zhī guó nǐ zhí nèn pián yí
这句话大意是：你释了一个未亡之宋，却要我这里复两个已亡之国，你直恁便宜！
xiān zhěn jí niè hú yǎn zhī zú wèi wǎn chūn yuē cáo wèi zuì bù zhì miè wáng guǎ jūn yì yù fù zhī qiě qǐng zàn zhù hòu yíng róng wǒ jūn chén jì yì shī xíng
这句话大意是：先轸急蹑狐偃之足，谓宛春曰：“曹、卫罪不至灭亡，寡君亦欲复之，且请暂住后营，容我君臣计议施行。
luán zhī yǐn wǎn chūn guī yú hòu yíng
这句话大意是：”栾枝引宛春归于后营。
hú yǎn wèn yú xiān zhěn yuē zi zài zhēn yù tīng wǎn chūn zhī qǐng hu
这句话大意是：狐偃问于先轸曰：“子载真欲听宛春之请吗？
zhěn yuē wǎn chūn zhī qǐng bù kě tīng bù kě bù tīng
这句话大意是：轸曰：“宛春之请，不可听，不可不听。
yǎn yuē hé wèi yě
这句话大意是：偃曰：“何谓也？
zhěn yuē wǎn chūn cǐ lái gài zi yù jiān jì yù jū dé yú jǐ ér guī yuàn yú jìn yě
这句话大意是：轸曰：“宛春此来，盖子玉奸计，欲居德于己，而归怨于晋也。
bù tīng zé qì sān guó yuàn zài jìn yǐ
现代白话：不听，则弃三国，怨在晋了；。
tīng zhī zé fù sān guó dé yòu zài chu yǐ
现代白话：听之，则复三国，德又在楚了。
wèi jīn zhī jì bù rú sī xǔ cáo wèi yǐ lí qí dǎng zài jū zhí wǎn chūn yǐ jī qí nù de chén xìng gāng ér zào bì yí bīng suǒ zhàn yú wǒ shì sòng wéi bù qiú jiě ér zì jiě yě
这句话大意是：为今之计，不如私许曹、卫，以离其党，再拘执宛春以激其怒，得臣性刚而躁，必移兵索战于我，是宋围不求解而自解也。
tǎng zi yù zì yǔ sòng tōng hé zé wǒ suì shī sòng yǐ
现代白话：倘子玉自与宋通和，则我遂失宋了。
wén gōng yuē zi zài zhī jì shén shàn
这句话大意是：文公曰：“子载之计甚善。
dàn guǎ rén qián shòu chu jūn zhī huì jīn jū zhí qí shǐ kǒng yú bào shī zhī lǐ yǒu ài
这句话大意是：但寡人前受楚君之惠，今拘执其使，恐于报施之理有碍。
luán zhī duì yuē chu tūn shì xiǎo guó líng rǔ dà bāng cǐ jiē zhōng yuán zhī dà chǐ
这句话大意是：栾枝对曰：“楚吞噬小国，凌辱大邦，此皆中原之大耻。
jūn bù tú bó zé yǐ rú yù tú bó chǐ zài yú jūn
这句话大意是：君不图伯则已，如欲图伯，耻在于君。
nǎi huái qū qū zhī xiǎo huì hu
这句话大意是：乃怀区区之小惠吗？
wén gōng yuē wēi qīng yán guǎ rén bù zhī yě
这句话大意是：文公曰：“微卿言，寡人不知也！
suì mìng luán zhī yā sòng wǎn chūn yú wǔ lù jiāo fù shǒu jiāng xì bù yáng xiǎo xīn kān guǎn
这句话大意是：”遂命栾枝押送宛春于五鹿，交付守将郤步扬小心看管。
qí yuán lái chē qí cóng rén jìn xíng qū huí jiào tā chuán huà lìng yǐn yuē wǎn chūn wú lǐ yǐ xíng qiú jìn dài ná de lìng yǐn yī tóng zhū lù
这句话大意是：其原来车骑从人尽行驱回，教他传话令尹曰：“宛春无礼，已行囚禁，待拿得令尹一同诛戮。
cóng rén bào tóu shǔ cuàn ér qù
这句话大意是：”从人抱头鼠窜而去。
wén gōng dǎ fā wǎn chūn shì bì shǐ rén gào cáo gòng gōng yuē guǎ rén qǐ wèi chū wáng xiǎo fèn qiú guò yú jūn
这句话大意是：文公打发宛春事毕，使人告曹共公曰：“寡人岂为出亡小忿，求过于君？
suǒ yǐ bù shì rán yú jūn zhě yǐ jūn zhī fù chu gù yě
这句话大意是：所以不释然于君者，以君之附楚故也。
jūn ruò qiǎn yī jiè gào jué yú chu yǐ míng jūn zhī yǔ jìn jí dāng sòng jūn hái cáo ěr
这句话大意是：君若遣一介告绝于楚，以明君之与晋，即当送君还曹耳。
cáo gòng gōng jí yú qiú shì xìn yǐ wéi rán suì wéi shū yí de chén yún gū jù shè jì zhī yǔn sǐ wáng bù miǎn bù dé yǐ jí ān yú jìn bù dé fù shì shàng guó
这句话大意是：曹共公急于求释，信以为然，遂为书遗得臣云：“孤惧社稷之陨，死亡不免，不得已即安于晋，不得复事上国。
shàng guó ruò néng qū jìn yǐ wéi gū níng yǔ gū gǎn yǒu èr xīn yé
这句话大意是：上国若能驱晋以为孤宁宇，孤敢有二心耶？
wén gōng yòu shǐ rén wǎng xiāng niú jiàn wèi chéng gōng yì yǐ fù guó xǔ zhī
这句话大意是：文公又使人往襄牛见卫成公，亦以复国许之。
chéng gōng dà xǐ níng shù jiàn yuē cǐ jìn guó fǎn jiàn zhī jì bù kě xìn zhī
这句话大意是：成公大喜，宁俞谏曰：“此晋国反间之计，不可信之！
chéng gōng bù tīng yì zhì shū de chén dà yuē rú cáo bó zhī yǔ
这句话大意是：”成公不听，亦致书得臣，大约如曹伯之语。
shí de chén fāng wén wǎn chūn bèi jū zhī bào páo xiào jiào tiào dà mà jìn zhòng ěr nǐ shì pǎo bù shāng è bù sǐ de lǎo zéi
这句话大意是：时得臣方闻宛春被拘之报，咆哮叫跳，大骂：“晋重耳，你是跑不伤饿不死的老贼！
dāng chū zài wǒ guó zhōng shì wǒ dāo zhēn shàng yí kuài ròu jīn cái de fǎn guó wèi jūn zhé rú cǐ qī fù rén
这句话大意是：当初在我国中，是我刀砧上一块肉，今才得返国为君，辄如此欺负人！
zì gǔ liǎng guó xiāng zhēng bù zuì lái shǐ rú hé jiāng wǒ shǐ chén ná zhù
这句话大意是：自古‘两国相争，不罪来使'，如何将我使臣拿住？
wú dāng qīn wǎng yǔ tā jiǎng lǐ
现代白话：我当亲往与他讲理！
zhèng zài fā nù zhàng wài xiǎo zú bào dào cáo wèi èr guó gè yǒu shū zhá shàng dá yuán shuài
这句话大意是：正在发怒，帐外小卒报道：“曹、卫二国，各有书札上达元帅。
de chén xiǎng dào wèi hóu cáo bó liú lí zhī jì yǒu shèn shū lái tōng wǒ bì shì dǎ tàn de jìn guó shén me pò zhàn sī lái bào wǒ cǐ nǎi tiān zhù wǒ chéng gōng yě
这句话大意是：得臣想道：“卫侯、曹伯流离之际，有甚书来通我，必是打探得晋国什么破绽，私来报我，此乃天助我成功也。
qǐ shū kàn shí rú cǐ nèn bān què shì cóng jìn jué chu de huà tóu qì dé xīn tóu yī piàn wú míng huǒ zhí tòu shàng sān qiān zhàng bù zhǐ dà jiào dào zhè liǎng fēng shū yòu shì lǎo zéi bī tā xiě de
这句话大意是：”启书看时，如此恁般，却是从晋绝楚的话头，气得心头一片无明火，直透上三千丈不止，大叫道：“这两封书，又是老贼逼他写的。
lǎo zéi lǎo zéi
这句话大意是：老贼，老贼！
jīn rì bú shì nǐ jiù shì wǒ dìng yào biàn gè sǐ huó
这句话大意是：今日不是你就是我，定要拚个死活！
fēn fù dà xiǎo sān jūn chè le sòng wéi qiě qù xún jìn zhòng ěr zuò duì
这句话大意是：吩咐大小三军，撤了宋围，且去寻晋重耳做对！
děng wǒ bài le jìn jūn pà cán sòng zǒu wǎng nà lǐ qù
这句话大意是：”等我败了晋军，怕残宋走往那里去？
dòu yuè jiāo yuē wú wáng céng dīng níng bù kě qīng zhàn ruò yuán shuài yào zhàn zhī shí hái xū bǐng mìng ér xíng
现代白话：斗越椒曰：“我王曾叮咛‘不可轻战'，若元帅要战之时，还须禀命而行。
kuàng qí qín èr guó céng wèi sòng qiú qíng hèn yuán shuài bù cóng bì rán qiǎn bīng zhù jìn
这句话大意是：况齐、秦二国曾为宋求情，恨元帅不从，必然遣兵助晋。
wǒ guó suī yǒu chén cài zhèng xǔ xiāng bāng kǒng fēi qí qín zhī dí bì xū rù cháo qǐng tiān bīng yì jiāng fāng kě fù dí
这句话大意是：我国虽有陈、蔡、郑、许相帮，恐非齐、秦之敌， 必须入朝请添兵益将，方可赴敌。
de chén yuē jiù fán dài fū yī xíng yǐ sù wèi guì
这句话大意是：得臣曰：“就烦大夫一行，以速为贵。
yuè jiāo fèng yuán shuài jiàng lìng jìng dào shēn yì lái jiàn chǔ wáng zòu zhī qǐng bīng jiāo zhàn zhī yì
这句话大意是：越椒奉元帅将令，径到申邑，来见楚王，奏知请兵交战之意。
chǔ wáng nù yuē guǎ rén jiè wù yǔ zhàn zi yù qiáng yào chū shī néng bǎo bì shèng hu
这句话大意是：楚王怒曰：“寡人戒勿与战，子玉强要出师，能保必胜吗？
yuè jiāo duì yuē de chén yǒu yán zài qián rú ruò bù shèng gān dāng jūn lìng
这句话大意是：越椒对曰：“得臣有言在前，‘如若不胜，甘当军令'。
chǔ wáng zhōng bù kuài yì nǎi shǐ dòu yi shēn jiāng xī guǎng zhī bīng ér wǎng
这句话大意是：楚王终不快意，乃使斗宜申将西广之兵而往。
chu bīng èr guǎng dōng guǎng zài zuǒ xī guǎng zài yòu fán jīng bīng jù zài dōng guǎng zhǐ fēn xī guǎng zhī bīng bù guò qiān rén yòu fēi jīng zú nǎi shì chǔ wáng yí qí bīng bài bù kěn duō fā zhī yì
这句话大意是：楚兵二广，东广在左，西广在右，凡精兵俱在东广，止分西广之兵，不过千人，又非精卒，乃是楚王疑其兵败，不肯多发之意。
chéng de chén zhī zǐ chéng dà xīn jù jí zōng rén zhī bīng yuē liù bǎi rén zì qǐng zhù zhàn chǔ wáng xǔ zhī
这句话大意是：成得臣之子成大心，聚集宗人之兵，约六百人，自请助战，楚王许之。
dòu yi shēn tóng yuè jiāo lǐng bīng zhì sòng de chén kàn bīng shǎo xīn zhōng yù nù dà yán yuē biàn bù tiān bīng nán dào wǒ shèng bù dé jìn
这句话大意是：斗宜申同越椒领兵至宋，得臣看兵少，心中愈怒，大言曰：“便不添兵，难道我胜不得晋？
jí rì yuē huì sì lù zhū hóu zhī bīng bá zhài dōu qǐ
这句话大意是：即日约会四路诸侯之兵，拔寨都起。
zhè yī qù zhèng zhōng le xiān zhěn de jī móu le
这句话大意是：这一去，正中了先轸的机谋了。
rán wēng yǒu shī yún
这句话大意是：髯翁有诗云：。
jiǔ kùn suī yáng gōng wèi shōu bó rán yī nù zhàn qún hóu
这句话大意是：久困睢阳功未收，勃然一怒战群侯。
de chén zòng yǒu chōng tiān zhì zěn tuō jīn zhāo xiān zhěn móu
这句话大意是：得臣纵有冲天志，怎脱今朝先轸谋？
de chén yǐ xī guǎng róng chē
这句话大意是：得臣以西广戎车，。
jiān chéng shì běn zōng zhī bīng
这句话大意是：兼成氏本宗之兵，。
zì jiāng zhōng jūn
这句话大意是：自将中军，。
shǐ dòu yi shēn lǜ shēn yì zhī shī
这句话大意是：使斗宜申率申邑之师，。
tóng zhèng xǔ èr lù bīng jiāng wèi zuǒ jūn
这句话大意是：同郑、许二路兵将为左军，。
shǐ dòu bó lǜ xi yì zhī bīng
这句话大意是：使斗勃率息邑之兵，。
tóng chén cài èr lù bīng jiāng wèi yòu jūn
这句话大意是：同陈、蔡二路兵将为右军，。
yǔ zhòu fēng chí
这句话大意是：雨骤风驰，。
zhí bī jìn hóu dà zhài
这句话大意是：直逼晋侯大寨，。
zuò sān chù tún jù
这句话大意是：做三处屯聚。
jìn wén gōng jí zhū jiāng wèn jì
这句话大意是：晋文公集诸将问计。
xiān zhěn yuē běn móu zhì chu yù yǐ cuò zhī
这句话大意是：先轸曰：“本谋致楚，欲以挫之。
qiě chu zì fá qí wéi sòng yǐ zhì yú jīn qí shī lǎo yǐ
现代白话：且楚自伐齐围宋，以至于今，其师老了。
bì zhàn chu wú shī dí
这句话大意是：必战楚，毋失敌。
hú yǎn yuē zhǔ gōng xī rì zài chu jūn miàn qián céng yǒu yī yán tā rì zhì bīng zhōng yuán qǐng bì jūn sān shè
这句话大意是：狐偃曰：“主公昔日在楚君面前，曾有一言：‘他日治兵中原，请避君三舍'。
jīn suì yǔ chu zhàn shì wú xìn yě
这句话大意是：今遂与楚战，是无信也。
zhǔ gōng xiàng bù shī xìn yú yuán rén nǎi shī xìn yú chu jūn hu
这句话大意是：主公向不失信于原人，乃失信于楚君吗。
bì bì chu
这句话大意是：必避楚。
zhū jiāng jiē fú rán yuē yǐ jūn bì chén rǔ shén yǐ
现代白话：诸将皆艴然曰：“以君避臣，辱甚了。
bù kě bù kě
这句话大意是：不可，不可！
hú yǎn yuē zi yù suī gāng hěn rán chu jūn zhī huì bù kě wàng yě
这句话大意是：狐偃曰：“子玉虽刚狠，然楚君之惠，不可忘也！
wú bì chu fēi bì zi yù
现代白话：我避楚，非避子玉。
zhū jiāng yòu yuē tǎng chu bīng zhuī zhì nài hé
这句话大意是：诸将又曰：“倘楚兵追至，奈何？
hú yǎn yuē ruò wǒ tuì chu yì tuì bì bù néng fù wéi sòng yǐ
现代白话：狐偃曰：“若我退，楚亦退，必不能复围宋了。
rú wǒ tuì ér chu jìn zé yǐ chén bī jūn qí qū zài bǐ
这句话大意是：如我退而楚进，则以臣逼君，其曲在彼。
bì ér bù de rén yǒu nù xīn bǐ jiāo wǒ nù bù shèng hé wéi
这句话大意是：避而不得，人有怒心，彼骄我怒，不胜何为？
wén gōng yuē zi fàn zhī yán shì yě
这句话大意是：文公曰：“子犯之言是也。
chuán lìng sān jūn jù tuì
这句话大意是：”传令：“三军俱退！
jìn jūn tuì sān shí lǐ jūn lì lái bǐng yuē yǐ tuì yī shè zhī de yǐ
现代白话：晋军退三十里，军吏来禀曰：“已退一舍之地了。
wén gōng yuē wèi yě
这句话大意是：文公曰：“未也。
yòu tuì sān shí lǐ wén gōng réng bù xǔ zhù jūn zhí tuì dào jiǔ shí lǐ zhī chéng dì míng chéng pú qià shì sān shè zhī yuǎn fāng jiào ān yíng xī mǎ
这句话大意是：”又退三十里，文公仍不许驻军，直退到九十里之程，地名城濮，恰是三舍之远，方教安营息马。
shí qí xiào gōng mìng shàng qīng guó yì zhòng zhī zǐ guó guī fù wèi dà jiàng cuī yāo fù zhī
这句话大意是：时齐孝公命上卿国懿仲之子国归父为大将，崔夭副之；。
qín mù gōng shǐ qí cì zi xiǎo zi yìn wèi dà jiàng bái yǐ bǐng fù zhī gè lǜ dà bīng xié tóng jìn shī zhàn chu jù yú chéng pú xià zhài
这句话大意是：秦穆公使其次子小子憗为大将，白乙丙副之，各率大兵，协同晋师战楚，俱于城濮下寨。
sòng wéi yǐ jiě sòng chéng gōng yì qiǎn sī mǎ gōng sūn gù rú jìn jūn bài xiè jiù liú jūn zhōng zhù zhàn
这句话大意是：宋围已解，宋成公亦遣司马公孙固如晋军拜谢，就留军中助战。
què shuō chu jūn jiàn jìn jūn yí yíng tuì bì gè yǒu xǐ sè
这句话大意是：却说楚军见晋军移营退避，各有喜色。
dòu bó yuē jìn hóu yǐ jūn bì chén yú wǒ yì yǒu róng míng yǐ
现代白话：斗勃曰：“晋侯以君避臣，于我亦有荣名了。
bù rú jiè cǐ xuán shī suī wú gōng yì miǎn yú zuì
这句话大意是：不如借此旋师，虽无功，亦免于罪。
de chén nù yuē wú yǐ qǐng tiān bīng jiāng ruò bù yī zhàn hé yǐ fù mìng
现代白话：得臣怒曰：“我已请添兵将，若不一战，凭什么复命？
jìn jūn jì tuì qí qì yǐ qiè yi jí zhuī zhī
这句话大意是：晋军既退，其气已怯，宜疾追之。
chuán lìng sù jìn
这句话大意是：”传令：“速进。
chu jūn xíng jiǔ shí lǐ qià yǔ jìn jūn xiāng yù de chén xiāng dù dì shì píng shān zǔ zé jù xiǎn wèi yíng
这句话大意是：楚军行九十里，恰与晋军相遇，得臣相度地势，凭山阻泽，据险为营。
jìn zhū jiāng yán yú xiān zhěn yuē chu ruò jù xiǎn gōng zhī nán bá yi chū bīng zhēng zhī
这句话大意是：晋诸将言于先轸曰：“楚若据险，攻之难拔，宜出兵争之。
xiān zhěn yuē fu jù xiǎn yǐ gù shǒu yě
这句话大意是：先轸曰：“夫据险以固守也。
zi yù yuǎn lái zhì zài zhàn ér bù zài shǒu suī jù xiǎn ān suǒ yòng zhī
这句话大意是：子玉远来，志在战而不在守，虽据险，安所用之？
shí wén gōng yì yǐ zhàn chu wèi yí
这句话大意是：时文公亦以战楚为疑。
hú yǎn zòu yuē jīn rì duì lěi shì zài bì zhàn zhàn ér shèng kě yǐ bó zhū hóu
现代白话：狐偃奏曰：“今日对垒，势在必战，战而胜，能够伯诸侯；。
jí shǐ bù shèng wǒ guó wài hé nèi shān zú yǐ zì gù
这句话大意是：即使不胜，我国外河内山，足以自固。
chu qí nài wǒ hé
这句话大意是：楚其奈我何！
wén gōng yì yóu wèi jué
这句话大意是：”文公意犹未决。
shì yè jiù qǐn hū dé yī mèng mèng jiàn rú xiān nián chū wáng zhī shí shēn zài chǔ guó yǔ chǔ wáng shǒu bó wèi xì qì lì bù jiā yǎng miàn dǎo dì chǔ wáng fú yú shēn shàng jī pò qí nǎo yǐ kǒu dié zhī
这句话大意是：是夜就寝，忽得一梦，梦见如先年出亡之时，身在楚国，与楚王手搏为戏，气力不加，仰面倒地，楚王伏于身上，击破其脑，以口喋之。
jì jué dà jù
这句话大意是：既觉，大惧。
shí hú yǎn tóng sù zhàng zhōng wén gōng hū ér gào zhī rú cǐ nèn bān mèng zhōng dòu chu bù shèng bèi yǐn wú nǎo kǒng fēi jí zhào hu
现代白话：时狐偃同宿帐中，文公呼而告之，如此恁般：“梦中斗楚不胜，被饮我脑，恐非吉兆吗？
hú yǎn chēng hè yuē cǐ dà jí zhī zhào yě jūn bì shèng yǐ
现代白话：狐偃称贺曰：“此大吉之兆也，君必胜了。
wén gōng yuē jí zài hé chǔ
这句话大意是：文公曰：“吉在何处？
hú yǎn duì yuē jūn yǎng miàn dǎo dì dé tiān xiāng zhào
这句话大意是：狐偃对曰：“君仰面倒地，得天相照。
chǔ wáng fú yú shēn shàng nǎi fú dì qǐng zuì yě
这句话大意是：楚王伏于身上，乃伏地请罪也。
nǎo suǒ yǐ róu wù jūn yǐ nǎo yǔ chu róu fú zhī yǐ fēi shèng ér hé
现代白话：脑所以柔物，君以脑予楚，柔服之了，非胜而何？
wén gōng yì nǎi shì rán
这句话大意是：”文公意乃释然。
tiān sè zhà míng jūn lì bào chǔ guó shǐ rén lái xià zhàn shū
这句话大意是：天色乍明，军吏报：“楚国使人来下战书。
wén gōng qǐ ér guān zhī shū yún
这句话大意是：文公启而观之，书云：。
qǐng yǔ jūn zhī shì xì jūn píng shì ér guān zhī de chén yǔ yù mù yān
现代白话：请与君之士戏，君凭轼而观之，得臣与寓目呢。
hú yǎn yuē zhàn wēi shì yě ér yuē xì bǐ bù jìng qí shì yǐ néng wú bài hu
现代白话：狐偃曰：“战，危事也，而曰戏，彼不敬其事了，能无败吗？
wén gōng shǐ luán zhī dá qí shū yún
这句话大意是：文公使栾枝答其书云：。
guǎ rén wèi wàng chu jūn zhī huì shì yǐ jìng tuì sān shè bù gǎn yǔ dài fū duì lěi
这句话大意是：寡人未忘楚君之惠，是以敬退三舍，不敢与大夫对垒。
dài fū bì yù guān bīng gǎn bù wéi mìng
这句话大意是：大夫必欲观兵，敢不惟命？
jí cháo xiāng jiàn
这句话大意是：诘朝相见。
chu shǐ zhě qù hòu wén gōng shǐ xiān zhěn zài yuè bīng chē gòng qī bǎi chéng jīng bīng wǔ wàn yú rén qí qín zhī zhòng bù zài qí nèi
这句话大意是：楚使者去后，文公使先轸再阅兵车，共七百乘，精兵五万余人，齐、秦之众，不在其内。
wén gōng dēng yǒu shēn zhī xū yǐ wàng qí shī jiàn qí shào zhǎng yǒu xù jìn tuì yǒu jié tàn yuē cǐ xì hú zhī yí jiào yě yǐ cǐ yìng dí kě yǐ
现代白话：文公登有莘之墟，以望其师，见其少长有序，进退有节，叹曰：“此郤縠之遗教也，以此应敌可了！
shǐ rén fá qí shān mù yǐ bèi zhàn jù
这句话大意是：”使人伐其山木，以备战具。
xiān zhěn fēn bō bīng jiāng shǐ hú máo hú yǎn yǐn shàng jūn tóng qín guó fù jiāng bái yǐ bǐng gōng chu zuǒ shī yǔ dòu yi shēn jiāo zhàn
这句话大意是：先轸分拨兵将，使狐毛、狐偃引上军，同秦国副将白乙丙攻楚左师，与斗宜申交战；。
shǐ luán zhī xū chén yǐn xià jūn tóng qí guó fù jiāng cuī yāo gōng chu yòu shī yǔ dòu bó jiāo zhàn
这句话大意是：使栾枝、胥臣引下军，同齐国副将崔夭，攻楚右师，与斗勃交战；。
gè shòu jì cè xíng shì
这句话大意是：各授计策行事。
zì yǔ chōu zhēn qí mán zhōng jūn jié zhèn yǔ chéng de chén xiāng chí
这句话大意是：自与犨溱、祁瞒中军结阵，与成得臣相持。
què jiào xún lín fù shì huì gè lǜ wǔ qiān rén wéi zuǒ yòu yì zhǔn bèi jiē yìng
这句话大意是：却教荀林父、士会，各率五千人为左右翼，准备接应。
zài jiào guó guī fù xiǎo zi yìn gè yǐn běn guó zhī bīng cóng jiàn dào chāo chū chu jūn bèi hòu mái fú zhǐ děng chu jūn bài běi biàn shā rù jù qí dà zhài
这句话大意是：再教国归父、小子憗各引本国之兵，从间道抄出楚军背后埋伏，只等楚军败北，便杀入据其大寨。
shí wèi chōu xiōng jí yǐ yù zì qǐng wèi xiān fēng
这句话大意是：时魏犨胸疾已愈，自请为先锋。
xiān zhěn yuē liú lǎo jiàng jūn yǒu yòng chù
这句话大意是：先轸曰：“留老将军有用处。
cóng yǒu shēn nán qù dì míng kōng sāng yǔ chu lián gǔ dì miàn jiē rǎng lǎo jiàng jūn kě yǐn yī zhī bīng fú yú bǐ chù jié chu bài bīng guī lù qín ná chu jiāng
这句话大意是：从有莘南去，地名空桑，与楚连谷地面接壤，老将军可引一枝兵，伏于彼处，截楚败兵归路，擒拿楚将。
wèi chōu xīn rán qù le
这句话大意是：”魏犨欣然去了。
zhào shuāi sūn bó jiū yáng shé tū máo fá děng yī bān wén wǔ bǎo hù jìn wén gōng yú yǒu shēn shān shàng guān zhàn
这句话大意是：赵衰、孙伯纠、羊舌突、茅茷等一班文武，保护晋文公于有莘山上观战。
zài jiào zhōu zhī qiáo yú nán hé zhěng dùn chuán zhī cì hou zhuāng zài chu jūn zī zhòng lín qī wú wù
这句话大意是：再教舟之侨于南河整顿船只，伺候装载楚军辎重，临期无误。
cì rì lí míng jìn jūn liè zhèn yú yǒu shēn zhī běi chu jūn liè chén yú nán bǐ cǐ sān jūn gè zì chéng liè
这句话大意是：次日黎明，晋军列阵于有莘之北，楚军列陈于南，彼此三军，各自成列。
de chén chuán lìng jiào zuǒ yòu èr jūn xiān jìn zhōng jūn jì zhī
这句话大意是：得臣传令，教：“左右二军先进，中军继之。
qiě shuō jìn xià jūn dài fū luán zhī dǎ tàn chu yòu shī yòng chén cài wèi qián duì xǐ yuē yuán shuài mì wèi wǒ yuē chén cài qiè zhàn ér yì dòng
这句话大意是：且说晋下军大夫栾枝，打探楚右师用陈、蔡为前队，喜曰：“元帅密谓我曰：‘陈、蔡怯战而易动。
xiān cuò chén cài zé yòu shī bù gōng ér zì kuì yǐ
现代白话：先挫陈、蔡，则右师不攻而自溃了。
nǎi shǐ bái yǐ bǐng chū zhàn
这句话大意是：”乃使白乙丙出战。
chén yuán xuǎn cài gōng zǐ yìn yù zài dòu bó qián jiàn gōng zhēng xiān chū chē
这句话大意是：陈辕选、蔡公子印，欲在斗勃前建功，争先出车。
wèi jí jiāo fēng jìn bīng hū rán tuì hòu èr jiāng fāng yù zhuī gǎn zhī jiàn duì zhèn mén qí kāi chù yī shēng pào xiǎng xū chén lǐng zhe yī zhèn dà chē chōng jiāng chū lái
这句话大意是：未及交锋，晋兵忽然退后，二将方欲追赶，只见对阵门旗开处，一声炮响，胥臣领著一阵大车，冲将出来。
jià chē zhī mǎ dōu yòng hǔ pí méng bèi dí mǎ jiàn zhī rèn wéi zhēn hǔ jīng huáng tiào zhí zhí pèi zhě ná bǎ bú zhù qiān chē huí zǒu fǎn chōng dòng dòu bó hòu duì
这句话大意是：驾车之马，都用虎皮蒙背，敌马见之，认为真虎，惊惶跳踯，执辔者拿把不住，牵车回走，反冲动斗勃后队。
xū chén hé bái yǐ bǐng chéng luàn yǎn shā xū chén fǔ pī gōng zǐ yìn yú chē xià bái yǐ bǐng jiàn shè dòu bó zhōng jiá
这句话大意是：胥臣和白乙丙乘乱掩杀，胥臣斧劈公子印于车下，白乙丙箭射斗勃中颊。
dòu bó dài jiàn ér táo chu yòu shī dà bài sǐ zhě zhěn jiè bù jì qí shù
这句话大意是：斗勃带箭而逃，楚右师大败，死者枕藉，不计其数。
luán zhī qiǎn jūn zú jiǎ bàn zuò chén cài jūn rén zhí zhuó bǐ chù qí hào wǎng bào chu jūn shuō yòu shī yǐ dé shèng sù sù jìn bīng gòng chéng dà gōng
这句话大意是：栾枝遣军卒，假扮作陈、蔡军人，执著彼处旗号，往报楚军，说：“右师已得胜，速速进兵，共成大功。
de chén píng shì wàng zhī dàn jiàn jìn jūn běi bēn yān chén bì tiān xǐ yuē jìn xià jūn guǒ bài yǐ
现代白话：得臣凭轼望之，但见晋军北奔，烟尘蔽天，喜曰：“晋下军果败了！
jí cuī zuǒ shī bìng lì qián jìn
这句话大意是：”急催左师并力前进。
dòu yi shēn jiàn duì zhèn dà pèi gāo xuán liào shì zhǔ jiàng dǒu sǒu jīng shén chōng shā guò lái
这句话大意是：斗宜申见对阵大旆高悬，料是主将，抖擞精神，冲杀过来。
zhè lǐ hú yǎn yíng zhù lüè zhàn shù hé zhī jiàn zhèn hòu dà luàn hú yǎn huí yuán biàn zǒu dà pèi yì wǎng hòu tuì xíng
这句话大意是：这里狐偃迎住，略战数合，只见阵后大乱，狐偃回辕便走，大旆亦往后退行。
dòu yi shēn zhī dào jìn jūn yǐ kuì zhǐ yǐn zhèng xǔ èr jiāng jìn lì zhuī zhú hū rán gǔ shēng dà zhèn xiān zhěn xì zhēn yǐn jīng bīng yī zhī cóng bàn yāo lǐ héng chōng guò lái jiāng chu jūn jié zuò èr duàn
这句话大意是：斗宜申只道晋军已溃，指引郑、许二将尽力追逐，忽然鼓声大震，先轸、郤溱引精兵一枝，从半腰里横冲过来，将楚军截做二段。
hú máo hú yǎn fān shēn fù zhàn liǎng xià jiā gōng
这句话大意是：狐毛、狐偃翻身复战，两下夹攻。
zhèng xǔ zhī bīng xiān zì jīng kuì yi shēn zhī jià bú zhù pīn sǐ mìng shā chū yù zhe qí jiāng cuī yāo yòu shā yī zhèn jǐn qì qí chē mǎ qì xiè zá yú bù zú zhī zhōng pá shān ér dùn
这句话大意是：郑、许之兵先自惊溃，宜申支架不住，拚死命杀出，遇著齐将崔夭，又杀一阵，尽弃其车马器械，杂于步卒之中，爬山而遁。
yuán lái jìn xià jūn wěi zuò běi bēn yān chén bì tiān què shì luán zhī kǎn xià yǒu shēn shān zhī mù yè yú chē hòu chē chí mù zǒu zì rán guā dì chén fēi hōng de zuǒ jūn tān gōng suǒ zhàn
这句话大意是：原来晋下军伪作北奔，烟尘蔽天，却是栾枝砍下有莘山之木，曳于车后，车驰木走，自然刮地尘飞，哄得左军贪功索战。
hú máo yòu zhà shè dà pèi jiào rén yè zhī ér zǒu zhuāng zuò bēn kuì zhī xíng
这句话大意是：狐毛又诈设大旆，教人曳之而走，装作奔溃之形。
hú yǎn yáng bài yòu qí qū zhú
这句话大意是：狐偃佯败，诱其驱逐。
xiān zhěn zǎo yǐ suàn dìng fēn fù qí mán xū jiàn dà jiàng qí shǒu dìng zhōng jūn rèn tā dí jūn nuò zhàn qiè bù kě chū yīng zì yǐn bīng cóng zhèn hòu chāo chū héng chōng guò lái qià yǔ èr hú jiā gōng suì huò quán shèng
这句话大意是：先轸早已算定，吩咐祁瞒虚建大将旗，守定中军，任他敌军搦战，切不可出应，自引兵从阵后抄出，横冲过来，恰与二狐夹攻，遂获全胜。
zhè dōu shì xiān zhěn yù dìng xià de jì cè
这句话大意是：这都是先轸预定下的计策。
yǒu shī wèi zhèng
这句话大意是：有诗为证：。
lín jī hé yòng zhèn táng táng
这句话大意是：临机何用阵堂堂？
xiān zhěn qí móu bù kě dāng
这句话大意是：先轸奇谋不可当。
zhǐ yòng hǔ pí méng mǎ jì chu jūn zuǒ yòu jǐn bēn wáng
这句话大意是：只用虎皮蒙马计，楚军左右尽奔亡。
huà shuō chu yuán shuài chéng de chén suī zé shì yǒng qiú zhàn xiǎng zhe chǔ wáng liǎng fān jiào jiè zhī yǔ què yě shí fēn chí zhòng
这句话大意是：话说楚元帅成得臣虽则恃勇求战，想著楚王两番教诫之语，却也十分持重。
chuán wén zuǒ yòu èr jūn jù yǐ jìn zhàn de lì zhuī zhú jìn bīng suì lìng zhōng jūn jī gǔ shǐ qí zi xiǎo jiàng jūn chéng dà xīn chū zhèn
这句话大意是：传闻左右二军，俱已进战得利，追逐晋兵，遂令中军击鼓，使其子小将军成大心出阵。
qí mán xiān shí yě shǒu zhe xiān zhěn zhī jiè jiān shǒu zhèn mén quán bù zhāo jià
这句话大意是：祁瞒先时也守著先轸之戒，坚守阵门，全不招架。
chu zhōng jūn yòu fā dì èr tōng gǔ chéng dà xīn shǒu tí huà jǐ zài zhèn qián yào wǔ yáng wēi
这句话大意是：楚中军又发第二通鼓，成大心手提画戟，在阵前耀武扬威。
qí mán rěn nài bú zhù shǐ rén chá zhī huí bào shì shí wǔ suì de hái zi
这句话大意是：祁瞒忍耐不住，使人察之，回报：“是十五岁的孩子。
qí mán yuē liàng tóng zǐ yǒu hé běn shì
这句话大意是：”祁瞒曰：“谅童子有何本事？
shǒu dào ná lái yě suàn wǒ zhōng jūn yī gōng
这句话大意是：手到拿来，也算我中军一功。
hē jiào léi gǔ
这句话大意是：”喝教：“擂鼓！
zhàn gǔ yī míng zhèn mén kāi chù qí mán wǔ dāo ér chū
这句话大意是：”战鼓一鸣，阵门开处，祁瞒舞刀而出。
xiǎo jiàng jūn biàn yíng zhù jiāo fēng yuē dòu èr shí yú hé bù fēn shèng bài
这句话大意是：小将军便迎住交锋，约斗二十余合，不分胜败。
dòu yuè jiāo zài mén qí zhī xià jiàn xiǎo jiāng jūn wèi néng qǔ shèng jí máng jià chē ér chū niān gōng dā jiàn qū de jiào qīn yī jiàn zhèng shè zhòng qí mán de kuī yīng qí mán chī le yī jīng yù dài tuì huí běn zhèn kǒng chōng dòng le dà jūn
这句话大意是：斗越椒在门旗之下，见小将军未能取胜，即忙驾车而出，拈弓搭箭，觑得较亲，一箭正射中祁瞒的盔缨，祁瞒吃了一惊，欲待退回本阵，恐冲动了大军；。
zhǐ de rào zhèn ér zǒu
这句话大意是：只得绕阵而走。
dòu yuè jiāo dà jiào cǐ bài jiàng bù xū zhuī zhī kě shā rù zhōng jūn qín ná xiān zhěn
这句话大意是：斗越椒大叫：“此败将不须追之，可杀入中军，擒拿先轸！
bù zhī shèng fù rú hé
这句话大意是：不知胜负如何？
qiě kàn xià huí fēn jiě
这句话大意是：且看下回分解。