东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 45 of 108

第四十五回

PinyinModern Translation
Size

jìn xiāng gōng mò shuāi bài qín xiān yuán shuài miǎn zhòu xùn dí

这句话大意是:晋襄公墨缞败秦 先元帅免胄殉翟。

huà shuō zhōng jūn yuán shuài xiān zhěn yǐ bèi zhī qín guó xí zhèng zhī móu suì lái jiàn xiāng gōng yuē qín wéi jiǎn shū bǎi lǐ xī zhī jiàn qiān lǐ xí rén

这句话大意是:话说中军元帅先轸,已备知秦国袭郑之谋,遂来见襄公曰:“秦违蹇叔、百里奚之谏,千里袭人。

cǐ bo yǎn suǒ wèi yǒu shǔ xi lái yuè wǒ yuán qiáng zhě yě

这句话大意是:此卜偃所谓,‘有鼠西来,越我垣墙'者也。

jí jī zhī bù kě shī

这句话大意是:急击之,不可失。

luán zhī jìn yuē qín yǒu dà huì yú xiān jūn wèi bào qí dé ér fá qí shī rú xiān jūn hé

这句话大意是:栾枝进曰:“秦有大惠于先君,未报其德,而伐其师,如先君何?

xiān zhěn yuē cǐ zhèng suǒ yǐ jì xiān jūn zhī zhì yě

这句话大意是:先轸曰:“此正所以继先君之志也。

xiān jūn zhī sàng tóng méng fāng diào xù zhī bù xiá qín bù jiā āi mǐn ér bīng yuè wú jìng yǐ fá wǒ tóng xìng zhī guó qín zhī wú lǐ shén yǐ

现代白话:先君之丧,同盟方吊恤之不暇,秦不加哀悯,而兵越我境,以伐我同姓之国,秦之无礼甚了!

xiān jūn yì bì hán hèn yú jiǔ quán yòu hé dé zhī zú bào

这句话大意是:先君亦必含恨于九泉,又何德之足报?

qiě liǎng guó yǒu yuē bǐ cǐ tóng bīng

这句话大意是:且两国有约,彼此同兵。

wéi zhèng zhī yì bèi wǒ ér qù

这句话大意是:围郑之役,背我而去;。

qín zhī jiāo qíng yì kě zhī yǐ

现代白话:秦之交情,亦可知了?

bǐ bù gù xìn wǒ qǐ gù dé

这句话大意是:彼不顾信,我岂顾德?

luán zhī yòu yuē qín wèi fàn wú jìng jī zhī wú nǎi tài guò

现代白话:栾枝又曰:“秦未犯我境,击之毋乃太过?

xiān zhěn yuē qín zhī shù wú xiān jūn yú jìn fēi hǎo jìn yě yǐ zì fǔ yě

现代白话:先轸曰:“秦之树我先君于晋,非好晋也,以自辅也。

jūn zhī bó zhū hóu qín suī miàn cóng xīn shí jì zhī

这句话大意是:君之伯诸侯,秦虽面从,心实忌之。

jīn chéng sàng yòng bīng míng qī wǒ zhī bù néng bì zhèng yě

这句话大意是:今乘丧用兵,明欺我之不能庇郑也。

wǒ bīng bù chū zhēn bù néng yǐ

现代白话:我兵不出,真不能了。

xí zhèng bù yǐ shì jiāng xí jìn

这句话大意是:袭郑不已,势将袭晋。

yàn yún yī rì zòng dí shù shì yí yāng

这句话大意是:谚云:‘一日纵敌,数世贻殃。

ruò bù jī qín hé yǐ zì lì

现代白话:'若不击秦,凭什么自立?

zhào shuāi yuē qín suī kě jī dàn wú zhǔ shān kuài zhī zhōng jù xīng bīng gé kǒng fēi jū sāng zhī lǐ

现代白话:赵衰曰:“秦虽可击,但我主苫块之中,遽兴兵革,恐非居丧之礼。

xiān zhěn yuē lǐ rén zǐ jū sāng qǐn chǔ shān kuài yǐ jìn xiào yě

这句话大意是:先轸曰:“礼,人子居丧,寝处苫块,以尽孝也。

jiǎn qiáng dí yǐ ān shè jì xiào shú dà yān

现代白话:翦强敌以安社稷,孝孰大呢?

zhū qīng ruò yún bù kě chén qǐng dú wǎng

这句话大意是:诸卿若云不可,臣请独往。

xū chén děng jiē zàn chéng qí móu xiān zhěn suì qǐng xiāng gōng mò shuāi zhì bīng

这句话大意是:胥臣等皆赞成其谋,先轸遂请襄公墨缞治兵。

xiāng gōng yuē yuán shuài liào qín bīng hé shí dāng fǎn

这句话大意是:襄公曰:“元帅料秦兵何时当返?

cóng hé lù xíng

这句话大意是:从何路行?

xiān zhěn qū zhǐ suàn zhī yuē chén liào qín bīng bì bù néng kè zhèng yuǎn xíng wú jì shì bù kě jiǔ

这句话大意是:先轸屈指算之曰:“臣料秦兵必不能克郑,远行无继,势不可久。

zǒng jì wǎng fǎn zhī qī sì yuè yǒu yú chū xià bì guò miǎn chí

这句话大意是:总计往返之期,四月有余,初夏必过渑池。

miǎn chí nǎi qín jìn zhī jiè qí xi yǒu xiáo shān liǎng zuò zì dōng xiáo zhì yú xi xiáo xiāng qù sān shí wǔ lǐ cǐ nǎi qín guī bì yóu zhī lù

这句话大意是:渑池乃秦晋之界,其西有崤山两座,自东崤至于西崤,相去三十五里,此乃秦归必由之路。

qí de shù mù cóng zá shān shí líng céng yǒu shù chù chē bù kě xíng bì dāng jiě cān xià zǒu

这句话大意是:其地树木丛杂,山石崚嶒,有数处车不可行,必当解骖下走。

ruò fú bīng yú cǐ chù chū qí bù yì kě shǐ qín zhī bīng jiāng jǐn wèi fú lǔ

这句话大意是:若伏兵于此处,出其不意,可使秦之兵将,尽为俘虏。

xiāng gōng yuē dàn píng yuán shuài diào dù

这句话大意是:襄公曰:“但凭元帅调度。

xiān zhěn nǎi shǐ qí zi xiān qiě jū tóng tú jī yǐn bīng wǔ qiān fú yú xiáo shān zhī zuǒ

这句话大意是:先轸乃使其子先且居,同屠击引兵五千,伏于崤山之左;。

shǐ xū chén zhī zǐ xū yīng tóng hú jū jū yǐn bīng wǔ qiān fú yú xiáo shān zhī yòu

这句话大意是:使胥臣之子胥婴,同狐鞫居引兵五千,伏于崤山之右。

hou qín bīng dào rì zuǒ yòu jiā gōng

这句话大意是:候秦兵到日,左右夹攻。

shǐ hú yǎn zhī zǐ hú shè gū tóng hán zǐ yú yǐn bīng wǔ qiān fú yú xi xiáo shān yù xiān kǎn fá shù mù sāi qí guī lù

这句话大意是:使狐偃之子狐射姑同韩子舆引兵五千,伏于西崤山,预先砍伐树木,塞其归路;。

shǐ liáng yáo mǐ zhī zǐ liáng hóng tóng lái jū yǐn bīng wǔ qiān fú yú dōng xiáo shān zhǐ děng qín bīng jǐn guò yǐ bīng zhuī zhī

这句话大意是:使梁繇靡之子梁弘同莱驹引兵五千,伏于东崤山,只等秦兵尽过,以兵追之。

xiān zhěn tóng zhào shuāi luán zhī xū chén yáng chù fù xiān miè yī bān sù jiàng gēn suí jìn xiāng gōng lí xiáo shān èr shí lǐ xià zhài gè fēn duì wu zhǔn bèi sì xià jiē yìng

这句话大意是:先轸同赵衰,栾枝,胥臣,阳处父,先蔑一班宿将,跟随晋襄公,离崤山二十里下寨,各分队伍,准备四下接应。

zhèng shì zhěng dùn wō gōng shè měng hǔ ān pái xiāng ěr diào áo yú

这句话大意是:正是:“整顿窝弓射猛虎,安排香饵钓鳌鱼。

zài shuō qín bīng yú chūn èr yuè zhōng miè le huá guó lǔ qí zī zhòng mǎn zài ér guī zhǐ wèi xí zhèng wú gōng zhǐ wàng yǐ cǐ shú zuì

这句话大意是:再说秦兵于春二月中,灭了滑国,掳其辎重,满载而归,只为袭郑无功,指望以此赎罪。

shí xià sì yuè chū xún xíng jí miǎn chí bái yǐ bǐng yán yú mèng míng yuē cǐ qù cóng miǎn chí ér xi zhèng shì xiáo shān xiǎn jùn zhī lù wú fù zhūn zhūn dīng zhǔ jǐn shèn zhǔ shuài bù kě qīng hū

现代白话:时夏四月初旬,行及渑池,白乙丙言于孟明曰:“此去从渑池而西,正是崤山险峻之路,我父谆谆叮嘱谨慎,主帅不可轻忽。

mèng míng yuē wú qū chí qiān lǐ shàng rán bù jù

现代白话:”孟明曰:“我驱驰千里,尚然不惧。

kuàng guò le xiáo shān biàn shì qín jìng jiā xiāng mì ěr huǎn jí kě shì yòu hé lǜ zāi

现代白话:况过了崤山,便是秦境,家乡密迩,缓急可恃,又何虑啊!

xī qǐ shù yuē zhǔ shuài suī rán hǔ wēi rán shèn zhī wú shī

这句话大意是:西乞术曰:“主帅虽然虎威,然慎之无失。

kǒng jìn yǒu mái fú cu ran ér qǐ hé yǐ yù zhī

现代白话:恐晋有埋伏,卒然而起,凭什么御之?

mèng míng yuē jiāng jūn wèi jìn rú cǐ wú dāng xiān xíng rú yǒu fú bīng wú zì dāng zhī

现代白话:孟明曰:“将军畏晋如此,我当先行,如有伏兵,我自当之。

nǎi qiǎn xiāo jiàng bāo mán zǐ dǎ zhe yuán shuài bǎi lǐ qí hào qián wǎng kāi lù

这句话大意是:”乃遣骁将褒蛮子,打著元帅百里旗号,前往开路;。

mèng míng zuò dì èr duì xī qǐ dì sān duì bái yǐ dì sì duì xiāng lí bù guò yī èr lǐ zhī chéng

这句话大意是:孟明做第二队,西乞第三队,白乙第四队,相离不过一二里之程。

què shuō bāo mán zǐ guàn shǐ zhe bā shí jīn zhòng de yī bǐng fāng tiān huà jǐ lūn dòng rú fēi zì wèi tiān xià wú dí

这句话大意是:却说褒蛮子惯使著八十斤重的一柄方天画戟,抡动如飞,自谓天下无敌。

qū chē guò le miǎn chí wàng xi lù jìn fā xíng zhì dōng xiáo shān hū rán shān āo lǐ gǔ shēng dà zhèn fēi chū yī duì chē mǎ chē shàng lì zhe yī yuán dà jiàng dāng xiān lán lù wèn rǔ shì qín jiāng mèng míng fǒu

现代白话:驱车过了渑池,望西路进发,行至东崤山,忽然山凹里鼓声大震,飞出一队车马,车上立著一员大将,当先拦路,问:“你是秦将孟明否?

wú děng hou duō shí yǐ

现代白话:我等候多时了!

bāo mán zǐ yuē lái jiāng kě tōng xìng míng

现代白话:褒蛮孔子说:“来将可通姓名。

nà jiāng dá yuē wú nǎi jìn guó dà jiāng lái jū shì yě

现代白话:那将答曰:“我乃晋国大将莱驹是也,”。

mán zǐ yuē jiào rǔ guó luán zhī wèi chōu lái dào hái dòu shàng jǐ hé xì shuǎ

现代白话:蛮孔子说:“教你国栾枝,魏犨来到,还斗上几合戏耍。

rǔ nǎi wú míng xiǎo zú hé gǎn lán wú guī lù

现代白话:你乃无名小卒,何敢拦我归路?

kuài kuài shǎn kāi ràng wǒ guò qù ruò chí màn shí pà nǐ ái bù dé wǒ yī jǐ

这句话大意是:快快闪开,让我过去,若迟慢时,怕你挨不得我一戟。

lái jū dà nù tǐng cháng gē pī xiōng cì qù mán zǐ qīng qīng bō kāi jiù shì yī jǐ cì lái lái jū jí shǎn nà jǐ lái shì tài zhòng jiù cì zài nà chē héng zhī shàng mán zǐ jiāng jǐ yī jiǎo bǎ héng mù zhé zuò liǎng duàn

这句话大意是:莱驹大怒,挺长戈劈胸刺去,蛮子轻轻拨开,就势一戟刺来,莱驹急闪,那戟来势太重,就刺在那车衡之上,蛮子将戟一绞,把衡木折做两段。

lái jū jiàn qí shén yǒng bù jué zàn tàn yī shēng dào hǎo mèng míng míng bù xū chuán

这句话大意是:莱驹见其神勇,不觉赞叹一声道:“好孟明,名不虚传。

mán zǐ hē hē dà xiào yuē wǒ nǎi mèng míng yuán shuài bù xià yá jiāng bāo mán zǐ biàn shì

这句话大意是:蛮子呵呵大笑曰:“我乃孟明元帅部下牙将褒蛮子便是。

wǒ yuán shuài qǐ kěn yǔ rǔ shǔ bèi jiāo fēng yé

现代白话:我元帅岂肯与你鼠辈交锋耶?

rǔ sù sù duǒ bì wǒ yuán shuài suí hòu bīng dào rǔ wú jiào lèi yǐ

现代白话:你速速躲避,我元帅随后兵到,你无噍类了。

lái jū xià de hún bù fù tǐ xiǎng dào yá jiāng qiě rú cǐ yīng xióng bù zhī mèng míng hái shì rú hé

这句话大意是:莱驹吓得魂不附体,想道:“牙将且如此英雄,不知孟明还是如何?

suì gāo shēng jiào yuē wǒ fàng rǔ guò qù bù kě shāng hài wú jūn

现代白话:遂高声叫曰:“我放你过去,不可伤害我军。

suì jiāng chē mǎ yuē zài yī biān ràng bāo mán zǐ qián duì guò qù

这句话大意是:”遂将车马约在一边,让褒蛮子前队过去。

mán zǐ jí chà jūn shì chuán bào zhǔ shuài mèng míng yán yǒu xiē xiǎo jìn jūn mái fú yǐ bèi wú shā tuì kě sù shàng qián hé bīng yī chù guò le xiáo shān biàn méi shì le

现代白话:蛮子即差军士传报主帅孟明,言:“有些小晋军埋伏,已被我杀退,可速上前合兵一处,过了崤山,便没事了。

mèng míng de bào dà xǐ suì cuī zǎn xī qǐ bái yǐ liǎng jūn yī tóng jìn fā

这句话大意是:”孟明得报大喜,遂催趱西乞,白乙两军,一同进发。

qiě shuō lái jū yǐn bīng lái jiàn liáng hóng shèng shù bāo mán zǐ zhī yǒng liáng hóng xiào yuē suī yǒu jīng jiāo yǐ rù tiě wǎng ān néng shī qí biàn huà zāi

现代白话:且说莱驹引兵来见梁弘,盛述褒蛮子之勇,梁弘笑曰:“虽有鲸蛟,已入铁网,安能施其变化啊?

wú děng àn bīng wù dòng sì qí jǐn guò cóng hòu qū zhī kě huò quán shèng

现代白话:我等按兵勿动,俟其尽过,从后驱之,可获全胜。

zài shuō mèng míng děng sān shuài jìn le dōng xiáo yuē xíng shù lǐ dì míng shàng tiān tī duò mǎ yá jué mìng yán luò hún jiàn guǐ chóu kū duàn yún yù yí lù dōu shì yǒu míng de xiǎn chù chē mǎ bù néng tōng xíng

这句话大意是:再说孟明等三帅,进了东崤,约行数里,地名上天梯,堕马崖,绝命岩,落魂涧,鬼愁窟,断云峪,一路都是有名的险处,车马不能通行。

qián shào bāo mán zǐ yǐ zì qù de yuǎn le

这句话大意是:前哨褒蛮子已自去得远了。

mèng míng yuē mán zǐ yǐ qù liào wú mái fú yǐ

现代白话:孟明曰:“蛮子已去,料无埋伏了!

fēn fù jūn jiāng jiě le pèi suǒ xiè le jiǎ zhòu huò qiān mǎ ér xíng huò fú chē ér guò yī bù liǎng diē bèi jí jiān nán qī duàn bā sù quán wú háng wǔ

这句话大意是:”吩咐军将,解了辔索,卸了甲胄,或牵马而行,或扶车而过,一步两跌,备极艰难,七断八续,全无行伍。

yǒu rén wèn dào qín bīng dāng rì chū xíng yě cóng xiáo shān guò qù de

这句话大意是:有人问道:“秦兵当日出行,也从崤山过去的。

bú jiàn xǔ duō jiān zǔ

这句话大意是:不见许多艰阻?

jīn fān huí zhuǎn hé shuō de nèn bān

这句话大意是:今番回转,何说得恁般?

zhè yǒu gè yuán gù dāng chū qín bīng chū xíng zhī rì chéng zhe yī gǔ ruì qì qiě méi yǒu jìn bīng lán zǔ

这句话大意是:”这有个缘故,当初秦兵出行之日,乘著一股锐气,且没有晋兵拦阻。

qīng chē kuài mǎ huǎn bù xú xíng rèn yì jīng guò bù jué qí kǔ

这句话大意是:轻车快马,缓步徐行,任意经过,不觉其苦。

jīn rì wǎng lái qiān lǐ rén mǎ jù pí kùn le

这句话大意是:今日往来千里,人马俱疲困了。

yòu lǔ lüè de huá guó xǔ duō zǐ nǚ jīn bó xíng zhuāng zhòng zhì

这句话大意是:又掳掠得滑国许多子女金帛,行装重滞;。

kuàng qiě yù guò jìn bīng yī cì suī rán yìng guò hái pà qián miàn yǒu fú xīn xià huāng máng bèi jiā jiān zǔ zì rán zhī lǐ yě

这句话大意是:况且遇过晋兵一次,虽然硬过,还怕前面有伏,心下慌忙,倍加艰阻,自然之理也。

mèng míng děng guò le shàng tiān tī dì yī céng xiǎn ài zhèng xíng zhī jiān yǐn yǐn wén gǔ jiǎo zhī shēng hòu duì yǒu rén bào dào jìn bīng cóng hòu zhuī zhì yǐ

现代白话:孟明等过了上天梯第一层险隘,正行之间,隐隐闻鼓角之声,后队有人报道:“晋兵从后追至了!

mèng míng yuē wǒ jì nán xíng tā yì bù yì dàn chóu qián zǔ hé pà hòu zhuī

这句话大意是:孟明曰:“我既难行,他亦不易,但愁前阻,何怕后追?

fēn fù gè jūn sù sù qián jìn biàn liǎo

这句话大意是:吩咐各军,速速前进便了。

jiào bái yǐ qián xíng wǒ dāng qīn zì duàn hòu yǐ yù zhuī bīng

这句话大意是:”教白乙前行,“我当亲自断后,以御追兵。

yòu mò guò le duò mǎ yá jiāng jìn jué mìng yán le zhòng rén fā qǐ hǎn lái bào dào qián miàn yǒu luàn mù sāi lù rén mǎ jù bù néng tōng rú hé shì hǎo

这句话大意是:又蓦过了堕马崖,将近绝命岩了,众人发起喊来,报道:“前面有乱木塞路,人马俱不能通,如何是好?

mèng míng xiǎng zhè luàn mù cóng hé ér lái

这句话大意是:”孟明想:“这乱木从何而来?

mò fēi qián miàn guǒ yǒu mái fú

这句话大意是:莫非前面果有埋伏?

nǎi qīn zì shàng qián lái kàn dàn jiàn yán páng yǒu yī bēi juān shàng wǔ zì dào wén wáng bì yǔ chù

这句话大意是:”乃亲自上前来看,但见岩旁有一碑,镌上五字道:“文王避雨处。

bēi páng shù lì hóng qí yī miàn qí gān yuē cháng sān zhàng yǒu yú qí shàng yǒu yī jìn zì qí xià dōu shì zòng héng luàn mù mèng míng yuē cǐ shì yí bīng zhī jì yě shì yǐ zhì cǐ biàn yǒu mái fú zhǐ suǒ shàng qián

这句话大意是:”碑旁竖立红旗一面,旗竿约长三丈有余,旗上有一“晋”字,旗下都是纵横乱木,孟明曰:“此是疑兵之计也,事已至此,便有埋伏,只索上前。

suì chuán lìng jiào jūn shì xiān jiāng qí gān fàng dǎo rán hòu bān kāi chái mù yǐ biàn bá shè

这句话大意是:”遂传令教军士先将旗竿放倒,然后搬开柴木,以便跋涉。

shéi zhī zhè miàn jìn zì hóng qí

这句话大意是:谁知这面晋字红旗,。

nǎi shì fú jūn de jì hào

这句话大意是:乃是伏军的记号,。

tā fú yú yán gǔ pì chǔ

这句话大意是:他伏于岩谷僻处,。

wàng jiàn qí dào

这句话大意是:望见旗倒,。

biàn zhī qín bīng yǐ dào

这句话大意是:便知秦兵已到,。

yī qí fā zuò

这句话大意是:一齐发作,。

qín jūn fāng cái bān yùn chái mù

这句话大意是:秦军方才搬运柴木,。

zhǐ wén qián miàn gǔ shēng rú léi

这句话大意是:只闻前面鼓声如雷,。

yuǎn yuǎn wàng jiàn jīng qí shǎn shuò

这句话大意是:远远望见旌旗闪烁,。

zhèng bù zhī duō shǎo jūn mǎ

这句话大意是:正不知多少军马,。

bái yǐ bǐng qiě jiào ān pái qì xiè

这句话大意是:白乙丙且教安排器械,。

wèi chōng tū zhī jì

这句话大意是:为冲突之计。

zhī jiàn shān yán gāo chù lì zhe yī wèi jiāng jūn xìng hú míng shè gū zì gǔ jì dà jiào dào rǔ jiā xiān fēng bāo mán zǐ yǐ bèi fù zài cǐ le lái jiāng zǎo zǎo tóu xiáng miǎn zāo tú lù

现代白话:只见山岩高处,立着一位将军,姓狐名射姑,字贾季,大叫道:“你家先锋褒蛮子,已被缚在此了,来将早早投降,免遭屠戮。

yuán lái bāo mán zǐ shì yǒng qián jìn duò yú xiàn kēng zhī zhōng bèi jìn jūn jiāng náo gōu dā qǐ bǎng fù shàng qiú chē le

这句话大意是:原来褒蛮子恃勇前进,堕于陷坑之中,被晋军将挠钩搭起,绑缚上囚车了。

bái yǐ bǐng dà jīng shǐ rén bào zhī xī qǐ shù yǔ zhǔ jiàng mèng míng shāng yì bìng lì duó lù

这句话大意是:白乙丙大惊,使人报知西乞术与主将孟明,商议并力夺路。

mèng míng kàn zhè tiáo lù jìng

这句话大意是:孟明看这条路径,。

zhǐ yǒu chǐ xǔ zhī kuò

这句话大意是:只有尺许之阔,。

yī biān shì wēi fēng jùn shí

这句话大意是:一边是危峰峻石,。

yī biān lín zhe wàn zhàng shēn xī

这句话大意是:一边临著万丈深溪,。

biàn shì luò hún jiàn le

这句话大意是:便是落魂涧了,。

suī yǒu qiān jūn wàn mǎ

这句话大意是:虽有千军万马,。

wú chǔ zhǎn shī

这句话大意是:无处展施,。

xīn shēng yī jì

这句话大意是:心生一计,。

chuán lìng cǐ fēi jiāo fēng zhī de

这句话大意是:传令:“此非交锋之地,。

jiào dà jūn yī qí tuì zhuǎn dōng xiáo kuān zhǎn chù

这句话大意是:教大军一齐退转东崤宽展处,。

jué yī sǐ zhàn

这句话大意是:决一死战,。

zài zuò qū chǔ

这句话大意是:再作区处。

bái yǐ bǐng fèng le jiàng lìng jiāng jūn mǎ tuì huí yí lù wén jīn gǔ zhī shēng bù jué yú ěr cái tuì zhì duò mǎ yá zhī jiàn dōng lù jīng qí lián jiē bù duàn què shì dà jiàng liáng hóng tóng fù jiāng lái jū yǐn zhe wǔ qiān rén mǎ cóng hòu yí bù bù xí lái

这句话大意是:白乙丙奉了将令,将军马退回,一路闻金鼓之声,不绝于耳,才退至堕马崖,只见东路旌旗,连接不断,却是大将梁弘同副将莱驹,引著五千人马,从后一步步袭来。

qín jūn guò bù dé duò mǎ yá zhǐ de yòu zhuǎn cǐ shí hǎo xiàng mǎ yǐ zài rè pán zhī shàng dōng xuán xi zhuǎn méi yǒu gè dìng chǔ

这句话大意是:秦军过不得堕马崖,只得又转,此时好象蚂蚁在热盘之上,东旋西转,没有个定处。

mèng míng jiào jūn shì cóng zuǒ yòu liǎng páng pá shān yuè xī xún gè chū lù zhī jiàn zuǒ biān shān tóu shàng jīn gǔ luàn míng zuǒ yǒu yī zhī jūn zhàn zhù jiào dào dà jiàng xiān qiě jū zài cǐ mèng míng zǎo zǎo tóu xiáng

这句话大意是:孟明教军士从左右两旁,爬山越溪,寻个出路,只见左边山头上金鼓乱鸣,左有一枝军占住,叫道:“大将先且居在此,孟明早早投降。

yòu biān gé xī yī shēng pào xiǎng shān gǔ jù yīng yòu shù qǐ dà jiàng xū yīng de qí hào

这句话大意是:”右边隔溪一声炮响,山谷俱应,又竖起大将胥婴的旗号。

mèng míng cǐ shí

这句话大意是:孟明此时,。

rú wàn jiàn cuán xīn

这句话大意是:如万箭攒心,。

méi bǎi bù yī tóu chù

这句话大意是:没摆布一头处,。

jūn shì měi fēn tóu luàn cuàn

这句话大意是:军士每分头乱窜,。

pá shān yuè xī

这句话大意是:爬山越溪,。

dōu bèi jìn bīng zhǎn huò

这句话大意是:都被晋兵斩获,。

mèng míng dà nù

这句话大意是:孟明大怒,。

tóng xī qǐ bái yǐ èr jiāng

这句话大意是:同西乞、白乙二将,。

réng shā dào duò mǎ yá lái

这句话大意是:仍杀到堕马崖来,。

nà chái mù shàng dōu càn yǒu liú huáng yàn xiāo yǐn huǒ zhī wù

这句话大意是:那柴木上都掺有硫黄焰硝引火之物,。

bèi hán zǐ yú fàng qǐ huǒ lái

这句话大意是:被韩子舆放起火来,。

shāo de yàn téng téng yān zhǎng mí tiān

这句话大意是:烧得焰腾腾烟涨迷天,。

hóng hè hè huǒ xīng sā de

这句话大意是:红赫赫火星撒地,。

hòu miàn liáng hóng jūn mǎ yǐ dào

这句话大意是:后面梁弘军马已到,。

bī de mèng míng děng sān shuài jiào kǔ bù dié

这句话大意是:逼得孟明等三帅叫苦不迭,。

zuǒ yòu qián hòu

这句话大意是:左右前后,。

dōu shì jìn bīng bù mǎn

这句话大意是:都是晋兵布满。

mèng míng wèi bái yǐ bǐng yuē rǔ fù zhēn shén suàn yě

现代白话:孟明谓白乙丙曰:“你父真神算也。

jīn rì kùn yú jué dì wǒ sǐ bì yǐ

现代白话:今日困于绝地,我死必了。

nǐ èr rén biàn fú gè zì táo shēng wàn yī tiān xìng yǒu yī rén de huí qín guó zòu zhī wú zhǔ xīng bīng bào chóu jiǔ quán zhī xià yì de tǔ qì

现代白话:你二人变服,各自逃生,万一天幸,有一人得回秦国,奏知我主,兴兵报仇,九泉之下,亦得吐气。

xī qǐ shù bái yǐ bǐng kū yuē wú děng shēng zé tóng shēng sǐ zé tóng sǐ zòng shǐ de tuō hé miàn mù dú guī gù guó

现代白话:西乞术、白乙丙哭曰:“我等生则同生,死则同死,纵使得脱,何面目独归故国?

yán zhī wèi yǐ shǒu xià jūn bīng kàn kàn sàn jìn wěi qì chē zhàng qì xiè lián lù duī jī

这句话大意是:言之未已,手下军兵,看看散尽,委弃车仗器械,连路堆积。

mèng míng děng sān shuài wú jì kě shī jù yú yán xià zuò yǐ dài fù jìn bīng sì xià wéi guǒ jiāng lái rú mán tou yì bān bǎ qín jiā bīng jiāng zuò gè tán zi yī gè gè shù shǒu shòu qín

这句话大意是:孟明等三帅,无计可施,聚于岩下,坐以待缚,晋兵四下围裹将来,如馒头一般,把秦家兵将,做个餤子,一个个束手受擒。

shā de xuè wū xī liú shī héng shān jìng pǐ mǎ zhī lún yī xiē bù céng zǒu lòu

这句话大意是:杀得血污溪流,尸横山径,匹马只轮,一些不曾走漏。

rán wēng yǒu shī yún

这句话大意是:髯翁有诗云:。

qiān lǐ xióng xīn yī dàn huī xi xiáo wú fù zhǐ lún huí

这句话大意是:千里雄心一旦灰,西崤无复只轮回。

xiū kuā jìn shuài duō qí jì jiǎn shū xiān céng duò lèi lái

这句话大意是:休夸晋帅多奇计,蹇叔先曾堕泪来。

xiān qiě jū zhū jiāng huì jí yú dōng xiáo zhī xià jiāng sān shuài jí bāo mán zǐ shàng le qiú chē fú huò jūn shì jí chē mǎ bìng huá guó lǔ lüè lái xǔ duō zǐ nǚ yù bó jìn shù jiě dào jìn xiāng gōng dà yíng

这句话大意是:先且居诸将会集于东崤之下,将三帅及褒蛮子上了囚车,俘获军士及车马,并滑国掳掠来许多子女玉帛,尽数解到晋襄公大营。

xiāng gōng mò shuāi shòu fú jūn zhōng huān hū dòng dì xiāng gōng wèn le sān shuài xìng míng yòu wèn bāo mán zǐ hé rén yě

这句话大意是:襄公墨缞受俘,军中欢呼动地,襄公问了三帅姓名,又问:“褒蛮子何人也?

liáng hóng yuē cǐ rén suī zé yá jiāng yǒu jiān rén zhī yǒng lái jū céng shī lì yī zhèn ruò fēi luò yú xiàn kēng yì nán zhì fù

这句话大意是:梁弘曰:“此人虽则牙将,有兼人之勇,莱驹曾失利一阵,若非落于陷坑,亦难制缚。

xiāng gōng hài rán yuē jì rú cǐ xiāo yǒng liú zhī kǒng yǒu tā biàn

这句话大意是:襄公骇然曰:“既如此骁勇,留之恐有他变。

huàn lái jū shàng qián rǔ qián rì zhàn shū yǔ tā jīn rì zài guǎ rén miàn qián kě zhǎn qí tóu yǐ xiè hèn

现代白话:”唤莱驹上前,“你前日战输与他,今日在寡人面前,可斩其头以泄恨。

lái jū lǐng mìng jiāng bāo mán zǐ fù yú tíng zhù shǒu wò dà dāo fāng yù kǎn qù nà mán zǐ dà hū yuē rǔ shì wǒ shǒu xià bài jiàng ān gǎn fàn wú

现代白话:”莱驹领命,将褒蛮子缚于庭柱,手握大刀,方欲砍去,那蛮子大呼曰:“你是我手下败将,安敢犯我?

zhè yī shēng jiù rú bàn kōng zhōng qǐ gè pī lì yì bān wū yǔ jù zhèn dòng mán zǐ jiù hū shēng zhōng jiāng liǎng bì yī chēng má suǒ jù duàn lái jū chī yī dà jīng bù jué shǒu chàn duò dāo yú de

这句话大意是:”这一声,就如半空中起个霹雳一般,屋宇俱震动,蛮子就呼声中,将两臂一撑,麻索俱断,莱驹吃一大惊,不觉手颤,堕刀于地。

mán zǐ biàn lái qiǎng zhè bǎ dà dāo yǒu gè xiǎo xiào míng yuē láng shěn cóng páng guān jiàn xiān qiǎng dāo zài shǒu jiāng mán zǐ yī dāo pī dào zài fù yī dāo jiāng tóu gē xià xiàn yú jìn hóu zhī qián xiāng gōng dà xǐ yuē lái jū zhī yǒng bù jí yī xiǎo xiào yě

这句话大意是:蛮子便来抢这把大刀,有个小校,名曰狼瞫,从旁观见,先抢刀在手,将蛮子一刀劈倒,再复一刀,将头割下,献于晋侯之前,襄公大喜曰:“莱驹之勇,不及一小校也?

nǎi chù tuì lái jū bù yòng lì láng shěn wèi chē yòu zhī zhí láng shěn xiè ēn ér chū

这句话大意是:”乃黜退莱驹不用,立狼瞫为车右之职,狼瞫谢恩而出。

zì wèi shòu zhī yú jūn bù wǎng yuán shuài xiān zhěn chù bài xiè

这句话大意是:自谓受知于君,不往元帅先轸处拜谢。

xiān zhěn xīn zhōng pō yǒu bú yuè zhī yì

这句话大意是:先轸心中,颇有不悦之意。

cì rì

这句话大意是:次日,。

xiāng gōng tóng zhū jiāng zòu kǎi ér guī

这句话大意是:襄公同诸将奏凯而归,。

yīn bìn zài qǔ wò

这句话大意是:因殡在曲沃,。

qiě huí qǔ wò

这句话大意是:且回曲沃,。

yù sì hái jiàng zhī hòu

这句话大意是:欲俟还绛之后,。

jiāng qín shuài mèng míng děng sān rén xiàn fú yú tài miào

这句话大意是:将秦帅孟明等三人献俘于太庙,。

rán hòu shī xíng

这句话大意是:然后施刑,。

xiān yǐ bài qín zhī gōng

这句话大意是:先以败秦之功,。

gào yú bìn gōng

这句话大意是:告于殡宫,。

suì zhì zhūn xī zhī shì

这句话大意是:遂治窀穸之事,。

xiāng gōng mò shuāi shì zàng

这句话大意是:襄公墨缞视葬,。

yǐ biǎo zhàn gōng

这句话大意是:以表战功。

mǔ fū rén yíng shì yīn huì zàng yì zài qǔ wò yǐ zhī sān shuài bèi qín zhī xìn gù yì wèn xiāng gōng yuē wén wǒ bīng dé shèng mèng míng děng jù bèi qiú zhí cǐ shè jì zhī fú yě dàn bù zhī yǐ céng zhū lù fǒu

这句话大意是:母夫人嬴氏,因会葬亦在曲沃,已知三帅被擒之信,故意问襄公曰:“闻我兵得胜,孟明等俱被囚执,此社稷之福也,但不知已曾诛戮否?

xiāng gōng yuē shàng wèi

这句话大意是:襄公曰:“尚未。

wén yíng yuē qín jìn shì wèi hūn yīn

这句话大意是:文嬴曰:“秦、晋世为婚姻,。

xiāng yǔ shén huan

这句话大意是:相与甚欢,。

mèng míng děng tān gōng qǐ xìn

这句话大意是:孟明等贪功起衅,。

wàng dòng gān gē

这句话大意是:妄动干戈,。

shǐ liǎng guó ēn biàn wéi yuàn

这句话大意是:使两国恩变为怨,。

wú liàng qín jūn

现代白话:我量秦君,。

bì shēn hèn cǐ sān rén

这句话大意是:必深恨此三人,。

wǒ guó shā zhī wú yì

这句话大意是:我国杀之无益,。

bù rú zòng zhī hái qín

这句话大意是:不如纵之还秦,。

shǐ qí jūn zì jiā zhū lù

这句话大意是:使其君自加诛戮,。

yǐ shì èr guó zhī yuàn

这句话大意是:以释二国之怨,。

qǐ bù měi zāi

现代白话:岂不美啊?

xiāng gōng yuē sān shuài yòng shì yú qín huò ér zòng zhī kǒng yí jìn huàn

这句话大意是:襄公曰:“三帅用事于秦,获而纵之,恐贻晋患。

wén yíng yuē bīng bài zhě sǐ guó yǒu cháng xíng

这句话大意是:文嬴曰:“‘兵败者死',国有常刑。

chu bīng yī bài de chén fú zhū qǐ qín guó dú wú jūn fǎ hu

这句话大意是:楚兵一败,得臣伏诛,岂秦国独无军法吗?

kuàng dāng shí jìn huì gōng bèi zhí yú qín qín jūn qiě lǐ ér guī zhī qín zhī yǒu lǐ yú wǒ rú cǐ

这句话大意是:况当时晋惠公被执于秦,秦君且礼而归之,秦之有礼于我如此。

qū qū bài jiàng bì yù zì wǒ xíng lù xiǎn jiàn wǒ guó wú qíng yě

这句话大意是:区区败将,必欲自我行戮,显见我国无情也。

xiāng gōng chū shí bù kěn wén shuō dào fàng hái huì gōng zhī shì sǒng rán dòng xīn jí shí zhào yǒu sī shì sān shuài zhī qiú zòng guī qín guó

这句话大意是:”襄公初时不肯,闻说到放还惠公之事,悚然动心,即时诏有司释三帅之囚,纵归秦国。

mèng míng děng de tuō qiú xì gèng bù rù xiè bào tóu shǔ cuàn ér táo

这句话大意是:孟明等得脱囚系,更不入谢,抱头鼠窜而逃。

xiān zhěn fāng zài jiā yòng fàn wén jìn hóu yǐ shè sān shuài tǔ bǔ rù jiàn nù qì chōng chōng wèn xiāng gōng qín qiú hé zài

这句话大意是:先轸方在家用饭,闻晋侯已赦三帅,吐哺入见,怒气冲冲,问襄公:“秦囚何在?

xiāng gōng yuē mǔ fū rén qǐng fàng guī jí xíng guǎ rén yǐ cóng zhī yǐ

现代白话:襄公曰:“母夫人请放归即刑,寡人已从之了。

xiān zhěn bó rán tuò xiāng gōng zhī miàn yuē duō

这句话大意是:先轸勃然唾襄公之面曰:“咄!

rú zǐ bù zhī shì rú cǐ

这句话大意是:孺子不知事如此。

wǔ fū qiān xīn wàn kǔ fāng huò cǐ qiú nǎi huài yú fù rén zhī piàn yán yé

这句话大意是:武夫千辛万苦,方获此囚,乃坏于妇人之片言耶?

fàng hǔ guī shān yì rì huǐ zhī wǎn yǐ

现代白话:放虎归山,异日悔之晚了!

xiāng gōng fāng cái xǐng wù shì miàn ér xiè yuē guǎ rén zhī guò yě

这句话大意是:”襄公方才醒悟,拭面而谢,曰:“寡人之过也!

suì wèn bān bù zhōng shuí rén gǎn zhuī qín qiú zhě

这句话大意是:遂问班部中,“谁人敢追秦囚者?

yáng chù fù yuàn wǎng

这句话大意是:阳处父愿往。

xiān zhěn yuē jiāng jūn yòng xīn ruò zhuī dé biàn shì dì yī gōng yě

这句话大意是:先轸曰:“将军用心,若追得便是第一功也!

yáng chù fù jià qǐ zhuī fēng mǎ lūn qǐ zhǎn jiāng dāo chū le qǔ wò xī mén lái zhuī mèng míng

这句话大意是:阳处父驾起追风马,抡起斩将刀,出了曲沃西门,来追孟明。

shǐ chén yǒu shī zàn xiāng gōng néng róng xiān zhěn suǒ yǐ néng sì bó yè

这句话大意是:史臣有诗赞襄公能容先轸,所以能嗣伯业。

shī yuē

这句话大意是:诗曰:。

fù rén qīng sàng wǔ fū gōng xiān zhěn dāng shí nù qì chōng

这句话大意是:妇人轻丧武夫功,先轸当时怒气冲。

shì miàn róng yán wú yùn yì fāng zhī sì bó shǔ xiāng gōng

这句话大意是:拭面容言无愠意,方知嗣伯属襄公。

què shuō mèng míng děng sān rén de tuō dà nàn lù shàng xiāng yì yuē wǒ děng ruò de dù hé biàn shì zài shēng bù rán yóu kǒng jìn jūn zhuī huǐ rú zhī nai hé

这句话大意是:却说孟明等三人得脱大难,路上相议曰:“我等若得渡河,便是再生,不然,犹恐晋君追悔,如之奈何?

bǐ dào hé xià bìng wú yí gè chuán zhī tàn yuē tiān jué wǒ yǐ

现代白话:”比到河下,并无一个船只,叹曰:“天绝我了!

tàn shēng wèi jué jiàn yī yú wēng dàng zhe xiǎo tǐng cóng xi ér lái kǒu zhōng chàng gē yuē qiú yuán lí kǎn xī qiú niǎo chū lóng yǒu rén yù wǒ xī fǎn bài wèi gōng

这句话大意是:”叹声未绝,见一渔翁,荡著小艇,从西而来,口中唱歌曰:“囚猿离槛兮,囚鸟出笼,有人遇我兮,反败为功,”。

mèng míng yì qí yán hū yuē yú wēng dù wǒ

这句话大意是:孟明异其言,呼曰:“渔翁渡我!

yú wēng yuē wǒ dù qín rén bù dù jìn rén

这句话大意是:渔翁曰:“我渡秦人,不渡晋人!

mèng míng yuē wú děng zhèng shì qín rén kě sù dù wǒ

现代白话:”孟明曰:“我等正是秦人,可速渡我!

yú wēng yuē zi fēi xiáo zhōng shī shì zhī rén yé

这句话大意是:”渔翁曰:“子非崤中失事之人耶?

mèng míng yīng yuē rán

这句话大意是:”孟明应曰:“然。

yú wēng yuē wú fèng gōng sūn jiāng jūn jiàng lìng tè yǐ zhōu zài cǐ xiāng hòu yǐ fēi yī rì yǐ cǐ zhōu xiǎo bù kān zhòng zài qián xíng bàn lǐ zhī chéng yǒu dà zhōu jiāng jūn kě sù wǎng

现代白话:”渔翁曰:“我奉公孙将军将令,特舣舟在此相候,已非一日了,此舟小,不堪重载,前行半里之程有大舟,将军可速往。

shuō ba nà yú wēng fǎn zhào ér xi fēi yě sì qù le

这句话大意是:说罢,那渔翁反棹而西,飞也似去了。

sān shuài xún hé ér xi

这句话大意是:三帅循河而西,。

wèi jí bàn lǐ

这句话大意是:未及半里,。

guǒ yǒu dà chuán shù zhǐ pō yú hé zhōng

这句话大意是:果有大船数只泊于河中,。

lí àn yǒu bàn jiàn zhī de

这句话大意是:离岸有半箭之地,。

nà yú zhōu yǐ zì zài bǐ zhāo hū

这句话大意是:那渔舟已自在彼招呼,。

mèng míng hé xī qǐ bái yǐ xiǎn zú xià chuán

这句话大意是:孟明和西乞白乙跣足下船,。

wèi jí chēng kāi

这句话大意是:未及撑开,。

dōng àn shàng zǎo yǒu yī wèi jiàng guān

这句话大意是:东岸上早有一位将官,。

chéng chē ér zhì

这句话大意是:乘车而至,。

nǎi dà jiàng yáng chù fù yě

这句话大意是:乃大将阳处父也,。

dà jiào qín jiāng qiě zhù

这句话大意是:大叫:“秦将且住!

mèng míng děng gè gè chī jīng

这句话大意是:”孟明等各各吃惊。

xū yú zhī jiān

这句话大意是:须臾之间,。

yáng fù tíng chē hé àn

这句话大意是:阳父停车河岸,。

jiàn mèng míng yǐ zài zhōu zhōng

这句话大意是:见孟明已在舟中,。

xīn shēng yī jì

这句话大意是:心生一计,。

jiě zì jiā suǒ chéng zuǒ cān zhī mǎ

这句话大意是:解自家所乘左骖之马,。

jiǎ tuō xiāng gōng zhī mìng

这句话大意是:假托襄公之命,。

cì yǔ mèng míng

这句话大意是:赐与孟明,。

guǎ jūn kǒng jiāng jūn bù gěi yú chéng

这句话大意是:“寡君恐将军不给于乘,。

shǐ chù fù jiāng cǐ liáng mǎ

这句话大意是:使处父将此良马,。

zhuī zèng jiāng jūn

这句话大意是:追赠将军,。

liáo biǎo xiāng jìng zhī yì

这句话大意是:聊表相敬之意,。

fú qǐ jiāng jūn fǔ nà

这句话大意是:伏乞将军俯纳!

yáng chù fù běn yì yào hōng mèng míng shàng àn xiāng jiàn shōu mǎ bài xiè chéng jī fù zhī

这句话大意是:”阳处父本意要哄孟明上岸相见,收马拜谢,乘机缚之。

nà mèng míng lòu wǎng zhī yú tuō què jīn gōu qù huí tóu zài bù lái xīn shàng yě fáng zhè yī zhe rú hé zài kěn dēng àn nǎi lì yú chuán tóu shàng yáo wàng yáng chù fù qǐ shǒu bài xiè yuē méng jūn bù shā zhī ēn wèi huì yǐ duō qǐ gǎn fù shòu liáng mǎ zhī cì

这句话大意是:那孟明漏网之鱼,“脱却金钩去,回头再不来”,心上也防这一著,如何再肯登岸,乃立于船头上,遥望阳处父,稽首拜谢曰:“蒙君不杀之恩,为惠已多,岂敢复受良马之赐。

cǐ xíng guǎ jūn ruò bù jiā lù sān nián zhī hòu dāng qīn zhì shàng guó bài jūn zhī cì ěr

这句话大意是:此行寡君若不加戮,三年之后,当亲至上国,拜君之赐耳!

yáng chù fù zài yù kāi kǒu zhī jiàn zhōu shī shuǐ shǒu yùn jiǎng xià gāo chuán yǐ dàng rù zhōng liú qù le

这句话大意是:”阳处父再欲开口,只见舟师水手运桨下篙,船已荡入中流去了。

yáng chù fù wǎng rán rú yǒu suǒ shī mèn mèn ér huí yǐ mèng míng zhī yán zòu wén yú xiāng gōng

这句话大意是:阳处父惘然如有所失,闷闷而回,以孟明之言,奏闻于襄公。

xiān zhěn fèn rán jìn yuē bǐ yún sān nián zhī hòu bài jūn zhī cì zhě gài jiāng fá jìn bào chóu yě bù rú chéng qí xīn bài sàng qì zhī rì xiān wǎng fá zhī yǐ dù qí móu

这句话大意是:先轸忿然进曰:“彼云‘三年之后,拜君之赐'者,盖将伐晋报仇也,不如乘其新败丧气之日,先往伐之,以杜其谋。

xiāng gōng yǐ wéi rán suì shāng yì fá qín zhī shì

这句话大意是:”襄公以为然,遂商议伐秦之事。

huà fēn liǎng tóu

这句话大意是:话分两头,。

zài shuō qín mù gōng wén sān shuài wèi jìn suǒ huò

这句话大意是:再说秦穆公闻三帅为晋所获,。

yòu mèn yòu nù

这句话大意是:又闷又怒,。

qǐn shí jù fèi

这句话大意是:寝食俱废,。

guò le shù rì

这句话大意是:过了数日,。

yòu wén sān shuài yǐ shì fàng hái guī

这句话大意是:又闻三帅已释放还归,。

xǐ xíng yú sè

这句话大意是:喜形于色,。

zuǒ yòu jiē yuē mèng míng děng sàng shī rǔ guó

这句话大意是:左右皆曰:“孟明等丧师辱国,。

qí zuì dāng zhū

这句话大意是:其罪当诛,。

xī chu shā de chén yǐ jǐng sān jūn

这句话大意是:昔楚杀得臣以警三军,。

jūn yì dāng háng cǐ fǎ yě

这句话大意是:君亦当行此法也。

mù gōng yuē gū zì bù tīng jiǎn shū bǎi lǐ xī zhī yán yǐ lěi jí sān shuài zuì zài yú gū bù zài tā rén

这句话大意是:穆公曰:“孤自不听蹇叔、百里奚之言,以累及三帅,罪在于孤,不在他人。

nǎi sù fú yíng zhī yú jiāo kū ér yàn zhī fù yòng sān shuài zhǔ bīng yù jiā lǐ dài

这句话大意是:”乃素服迎之于郊,哭而唁之,复用三帅主兵,愈加礼待。

bǎi lǐ xī tàn yuē wú fù zǐ fù de xiāng huì yǐ chū wàng wài yǐ

现代白话:百里奚叹曰:“我父子复得相会,已出望外了!

suì gào lǎo zhì zhèng mù gōng nǎi yǐ yáo yú gōng sūn zhī wèi zuǒ yòu shù cháng dài jiǎn shū bǎi lǐ xī zhī wèi

这句话大意是:”遂告老致政,穆公乃以繇余、公孙枝为左右庶长,代蹇叔、百里奚之位。

cǐ huà

这句话大意是:此话。

qiě gē guò yī biān

这句话大意是:且搁过一边。

zài shuō jìn xiāng gōng zhèng yì fá qín hū biān lì chí bào jīn yǒu dí zhǔ bái bù hú yǐn bīng fàn jiè yǐ guò jī chéng wàng qǐ fā bīng fáng yù

这句话大意是:再说晋襄公正议伐秦,忽边吏驰报:“今有翟主白部胡,引兵犯界,已过箕城,望乞发兵防御!

xiāng gōng dà jīng yuē dí jìn wú xì rú hé xiāng fàn

这句话大意是:襄公大惊曰:“翟、晋无隙,如何相犯?

xiān zhěn yuē xiān jūn wén gōng chū wáng zài dí dí jūn yǐ èr wěi qī wǒ jūn chén yī zhù shí èr nián lǐ yù shén hòu jí xiān jūn fǎn guó dí jūn yòu qiǎn rén bài hè sòng èr wěi hái jìn

这句话大意是:先轸曰:“先君文公出亡在翟,翟君以二隗妻我君臣,一住十二年,礼遇甚厚,及先君返国,翟君又遣人拜贺,送二隗还晋。

xiān jūn zhī shì cóng wú yī jiè shù bó yǐ jí yú dí dí jūn niàn xiān jūn zhī hǎo yǐn rěn bù yán

这句话大意是:先君之世,从无一介束帛,以及于翟,翟君念先君之好,隐忍不言。

jīn qí zi bái bù hú sì wèi zì shì qí yǒng gù chéng sàng lái fá ěr

这句话大意是:今其子白部胡嗣位,自恃其勇,故乘丧来伐耳。

xiāng gōng yuē xiān jūn qín láo wáng shì wèi xiá bào jí sī ēn jīn dí jūn fá wǒ zhī sàng shì wǒ chóu yě zi zài wèi guǎ rén chuàng zhī

这句话大意是:襄公曰:“先君勤劳王事,未暇报及私恩,今翟君伐我之丧,是我仇也,子载为寡人创之!

xiān zhěn zài bài cí yuē chén fèn qín shuài zhī guī yī shí nù jī tuò jūn zhī miàn wú lǐ shén yǐ

现代白话:先轸再拜辞曰:“臣忿秦帅之归,一时怒激,唾君之面,无礼甚了!

chén wén bīng shì shàng zhěng wéi lǐ kě yǐ zhěng mín

现代白话:臣闻,‘兵事尚整,惟礼能够整民。

wú lǐ zhī rén bù kān wèi shuài yuàn zhǔ gōng ba chén zhī zhí bié zé liáng jiàng

这句话大意是:'无礼之人,不堪为帅,愿主公罢臣之职,别择良将!

xiāng gōng yuē qīng wèi guó fā fèn nǎi zhōng xīn suǒ jī guǎ rén qǐ bù liàng zhī

这句话大意是:襄公曰:“卿为国发愤,乃忠心所激,寡人岂不谅之。

jīn yù dí zhī jǔ fēi qīng bù kě qīng qí wù cí

这句话大意是:今御翟之举,非卿不可,卿其勿辞!

xiān zhěn bù dé yǐ lǐng mìng ér chū

这句话大意是:”先轸不得已,领命而出。

tàn yuē wǒ běn yù sǐ yú qín shéi zhī què sǐ yú dí yě

这句话大意是:叹曰:“我本欲死于秦,谁知却死于翟也!

wén zhě yì mò huì qí yì xiāng gōng zì huí jiàng dōu qù le

这句话大意是:”闻者亦莫会其意,襄公自回绛都去了。

dān shuō xiān zhěn shēng le zhōng jūn zhàng diǎn jí zhū jūn wèn zhòng jiāng shuí kěn wèi qián bù xiān fēng zhě

这句话大意是:单说先轸升了中军帐,点集诸军,问众将:“谁肯为前部先锋者?

yī rén áng rán ér chū yuē mǒu yuàn wǎng

这句话大意是:一人昂然而出曰:“某愿往。

xiān zhěn shì zhī

这句话大意是:先轸视之,。

nǎi xīn bài yòu chē jiāng jūn láng shěn yě

这句话大意是:乃新拜右车将军狼瞫也,。

xiān zhěn yīn tā bù lái yè xiè

这句话大意是:先轸因他不来谒谢,。

yǐ yǒu bú yuè zhī yì

这句话大意是:已有不悦之意,。

jīn fān zì qǐng chōng fēng

这句话大意是:今番自请冲锋,。

yù jiā bù xǐ

这句话大意是:愈加不喜,。

suì mà yuē ěr xīn jìn xiǎo zú

现代白话:遂骂曰:“你新进小卒,。

ǒu zhǎn yī qiú

这句话大意是:偶斩一囚,。

suì huò zhòng yòng

这句话大意是:遂获重用,。

jīn dà dí zài jìng

这句话大意是:今大敌在境,。

rǔ quán wú tuì ràng zhī yì

现代白话:你全无退让之意,。

qǐ miǎo wǒ zhàng xià wú yī liáng jiàng yé

这句话大意是:岂藐我帐下无一良将耶?

láng shěn yuē xiǎo jiàng yuàn wèi guó jiā chū lì yuán shuài hé gù jiàn zǔ

现代白话:狼瞫曰:“小将愿为国家出力,元帅为什么见阻?

xiān zhěn yuē yǎn qián yì bù shǎo chū lì zhī rén rǔ yǒu hé móu yǒng zhé gǎn yǎn zhū jiāng zhī shàng

现代白话:先轸曰:“眼前亦不少出力之人,你有何谋勇,辄敢掩诸将之上?

suì huà qù bù yòng

这句话大意是:”遂叱去不用。

yǐ hú jū jū yǒu xiáo shān jiā zhàn zhī gōng yòng yǐ dài zhī

这句话大意是:以狐鞫居有崤山夹战之功,用以代之。

láng shěn chuí shǒu tàn qì hèn hèn ér chū yù qí yǒu rén xiān bó yú tú wèn yuē wén yuán shuài xuǎn jiāng yù dí zǐ ān néng zài cǐ xián xíng

这句话大意是:狼瞫垂首叹气,恨恨而出,遇其友人鲜伯于途,问曰:“闻元帅选将御敌,子安能在此闲行?

láng shěn yuē wǒ zì qǐng chōng fēng běn wèi guó jiā chū lì shéi zhī fǎn chù le xiān zhěn nà sī zhī nù tā dào wǒ yǒu hé móu yǒng bù gāi yǎn zhū jiāng zhī shàng yǐ jiāng wǒ bà zhí bù yòng yǐ

现代白话:狼瞫曰:“我自请冲锋,本为国家出力,谁知反触了先轸那厮之怒,他道我有何谋勇,不该掩诸将之上,已将我罢职不用了!

xiān bó dà nù yuē xiān zhěn dù xián jí néng wǒ yǔ nǐ gòng qǐ jiā dīng cì shā nà sī yǐ chū xiōng zhōng bù píng zhī qì biàn sǐ yě luò de shuǎng kuài

这句话大意是:鲜伯大怒曰:“先轸妒贤嫉能,我与你共起家丁,刺杀那厮,以出胸中不平之气,便死也落得爽快!

láng shěn yuē bù kě bù kě

这句话大意是:狼瞫曰:“不可,不可!

dà zhàng fū sǐ bì yǒu míng sǐ ér bú yì fēi yǒng yě

这句话大意是:大丈夫死必有名,死而不义,非勇也。

wǒ yǐ yǒng shòu zhī yú jūn de wèi róng yòu

这句话大意是:我以勇受知于君,得为戎右。

xiān zhěn yǐ wéi wú yǒng ér chù zhī ruò sǐ yú bú yì zé wǒ jīn rì zhī bèi chù nǎi chù yī bú yì zhī rén fǎn shǐ jí dù zhě de jiè qí kǒu yǐ zǐ gū dài zhī

现代白话:先轸以为无勇而黜之,若死于不义,则我今日之被黜,乃黜一不义之人,反使嫉妒者得藉其口了,子姑待之。

xiān bó tàn yuē zi zhī gāo jiàn wú bù jí yě

现代白话:鲜伯叹曰:“子之高见,我不及也。

suì yǔ láng shěn tóng guī bù zài huà xià

这句话大意是:”遂与狼瞫同归,不在话下。

hòu rén yǒu shī yì xiān zhěn chù láng shěn zhī fēi shī yuē

这句话大意是:后人有诗议先轸黜狼瞫之非,诗曰:。

tí gē zhǎn jiāng yǒng rú bēn chē yòu chāo shēng shǔ zhǔ ēn

这句话大意是:提戈斩将勇如贲,车右超升属主恩。

xiào lì hé gū zāo chù zhú cóng lái zhōng yǒng yǒu yuān tūn

这句话大意是:效力何辜遭黜逐,从来忠勇有冤吞。

zài shuō xiān zhěn yòng qí zi xiān qiě jū wèi xiān fēng luán dùn xì quē wèi zuǒ yòu duì hú shè gū hú jū jū wèi hé hòu fā chē sì bǎi shèng chū jiàng dōu běi mén wàng jī chéng jìn fā

这句话大意是:再说先轸用其子先且居为先锋,栾盾、郤缺为左右队,狐射姑、狐鞫居为合后,发车四百乘,出绛都北门,望箕城进发。

liǎng jūn xiāng yù gè ān yíng tíng dāng xiān zhěn huàn jí zhū jiāng shòu jì yuē jī chéng yǒu dì míng yuē dà gǔ gǔ zhōng kuān yǎn zhèng nǎi chē zhàn zhī de

这句话大意是:两军相遇,各安营停当,先轸唤集诸将授计曰:“箕城有地名曰大谷,谷中宽衍,正乃车战之地。

qí páng duō shù mù kě yǐ fú bīng luán xì èr jiāng kě fēn bīng zuǒ yòu mái fú

现代白话:其旁多树木,能够伏兵,栾郤二将可分兵左右埋伏。

dài qiě jū yǔ dí jiāo zhàn yáng bài yǐn zhì gǔ zhōng fú bīng qí qǐ dí zhǔ kě qín yě

这句话大意是:待且居与翟交战佯败,引至谷中,伏兵齐起,翟主可擒也。

èr hú yǐn bīng jiē yìng yǐ fáng dí bīng chí jiù

这句话大意是:二狐引兵接应,以防翟兵驰救。

zhū jiāng rú jì ér xíng

这句话大意是:”诸将如计而行。

xiān zhěn jiāng dà yíng yí hòu shí yú lǐ ān zhā

这句话大意是:先轸将大营移后十余里安扎。

cì zǎo liǎng xià jié zhèn dí zhǔ bái bù hú qīn zì suǒ zhàn

这句话大意是:次早,两下结阵,翟主白部胡亲自索战。

xiān qiě jū lüè zhàn shù hé yǐn chē ér tuì bái bù hú yǐn zhe bǎi yú qí fèn yǒng lái zhuī bèi xiān qiě jū yòu rù dà gǔ zuǒ yòu fú bīng jù qǐ bái bù hú shī chěng jīng shén zuǒ yī chōng yòu yī tū hú jì bǎi yú kàn kàn zhé jǐn jìn bīng yì duō sǔn shāng

这句话大意是:先且居略战数合,引车而退,白部胡引著百余骑,奋勇来追,被先且居诱入大谷,左右伏兵俱起,白部胡施逞精神,左一冲,右一突,胡骑百余,看看折尽,晋兵亦多损伤。

liáng jiǔ bái bù hú shā chū chóng wéi zhòng mò néng yù jiāng zhì gǔ kǒu yù zhe yī yuán dà jiàng cì xié lǐ sōu de yī jiàn zhèng zhōng bái bù hú miàn mén fān shēn luò mǎ jūn shì shàng qián qín zhī

这句话大意是:良久,白部胡杀出重围,众莫能御,将至谷口,遇著一员大将,刺斜里飕的一箭,正中白部胡面门,翻身落马,军士上前擒之。

shè jiàn zhě nǎi xīn bài xià jūn dài fū xì quē yě

这句话大意是:射箭者,乃新拜下军大夫郤缺也。

jiàn tòu nǎo hòu bái bù hú dēng shí shēn sǐ xì quē rèn de shì dí zhǔ gē xià shǒu jí xiàn gōng

这句话大意是:箭透脑后,白部胡登时身死,郤缺认得是翟主,割下首级献功。

shí xiān zhěn zài zhōng yíng wén zhī bái bù hú bèi huò jǔ shǒu xiàng tiān lián shēng yuē jìn hóu yǒu fú jìn hóu yǒu fú

这句话大意是:时先轸在中营,闻知白部胡被获,举首向天连声曰:“晋侯有福,晋侯有福!

suì suǒ zhǐ bǐ xiě biǎo zhāng yī dào zhì yú àn shàng

这句话大意是:”遂索纸笔,写表章一道,置于案上。

bù tōng zhū jiāng dé zhī jìng yǔ yíng zhōng xīn fù shù rén chéng dān chē chí rù dí zhèn

这句话大意是:不通诸将得知,竟与营中心腹数人,乘单车驰入翟阵。

què shuō bái bù hú zhī dì bái tūn

这句话大意是:却说白部胡之弟白暾,。

shàng bù zhī qí xiōng zhī sǐ

这句话大意是:尚不知其兄之死,。

zhèng yù yǐn bīng shàng qián jiē yìng

这句话大意是:正欲引兵上前接应,。

hū jiàn yǒu dān chē chí dào

这句话大意是:忽见有单车驰到,。

rèn shì yòu dí zhī bīng

这句话大意是:认是诱敌之兵,。

bái tūn jí tí dāo chū yíng

这句话大意是:白暾急提刀出迎,。

xiān zhěn héng gē yú jiān

这句话大意是:先轸横戈于肩,。

dèng mù dà hē yī shēng

这句话大意是:瞪目大喝一声,。

mù zì jìn liè

这句话大意是:目眦尽裂,。

xuè liú jí miàn

这句话大意是:血流及面,。

bái tūn dà jīng

这句话大意是:白暾大惊,。

dào tuì shù shí bù

这句话大意是:倒退数十步,。

jiàn qí wú jì

这句话大意是:见其无继,。

chuán lìng gōng jiàn shǒu wéi ér shè zhī

这句话大意是:传令弓箭手围而射之。

xiān zhěn fèn qǐ shén wēi wǎng lái chí zhòu shǒu shā tóu mù sān rén bīng shì èr shí yú rén shēn shàng bìng wú diǎn shāng

这句话大意是:先轸奋起神威,往来驰骤,手杀头目三人,兵士二十余人,身上并无点伤。

yuán lái zhèi xiē gōng jiàn shǒu jù pà xiān zhěn zhī yǒng xiān zì shǒu ruǎn jiàn fā de méi lì le

这句话大意是:原来这些弓箭手惧怕先轸之勇,先自手软,箭发的没力了。

yòu qiě xiān zhěn shēn bèi zhòng kǎi rú hé shè de rù qù

这句话大意是:又且先轸身被重铠,如何射得入去?

xiān zhěn jiàn shè bù néng shāng zì tàn yuē wú bù shā dí wú yǐ míng wú yǒng

现代白话:先轸见射不能伤,自叹曰:“我不杀敌,无以明我勇;。

jì zhī wú yǒng yǐ duō shā hé wéi

现代白话:既知我勇了,多杀何为?

wú jiāng jiù sǐ yú cǐ

现代白话:我将就死于此。

nǎi zì jiě qí jiǎ yǐ shòu jiàn jiàn jí rú wei shēn sǐ ér shī bù jiāng pū

这句话大意是:”乃自解其甲以受箭,箭集如猬,身死而尸不僵仆。

bái tūn yù duàn qí shǒu jiàn qí nù mù yáng xū bù yì shēng shí xīn zhōng dà jù

这句话大意是:白暾欲断其首,见其怒目扬须,不异生时,心中大惧。

yǒu jūn shì rèn de de yán cǐ nǎi jìn zhōng jūn yuán shuài xiān zhěn

这句话大意是:有军士认得的言:“此乃晋中军元帅先轸!

bái tūn nǎi lǜ zhòng luó bài tàn yuē zhēn shén rén yě

这句话大意是:白暾乃率众罗拜,叹曰:“真神人也!

zhù yuē shén xǔ wǒ guī dí gōng yǎng hu

这句话大意是:祝曰:“神许我归翟供养吗?

zé pū

这句话大意是:则仆!

shī jiāng lì rú gù

这句话大意是:”尸僵立如故。

nǎi gǎi zhù yuē shén mò fēi yù hái jìn guó fǒu

这句话大意是:乃改祝曰:“神莫非欲还晋国否?

wǒ dāng sòng huí

这句话大意是:我当送回!

zhù bì shī suì pū yú chē shàng

这句话大意是:”祝毕,尸遂仆于车上。

yào zhī rú hé sòng huí jìn guó

这句话大意是:要知如何送回晋国?

qiě kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:且看下回分解。

✦ You read 第四十五回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.