chu shāng chén gōng zhōng shì fù qín mù gōng xiáo gǔ fēng shī
这句话大意是:楚商臣宫中弑父 秦穆公崤谷封尸。
huà shuō dí zhǔ bái bù hú bèi shā yǒu táo mìng de bài jūn bào zhī qí dì bái tūn
这句话大意是:话说翟主白部胡被杀,有逃命的败军,报知其弟白暾。
bái tūn tì qì yuē ǎn shuō jìn yǒu tiān zhù bù kě fá zhī wú xiōng bù tīng jīn guǒ zāo nàn yě
现代白话:白暾涕泣曰:“俺说:‘晋有天助,不可伐之',我兄不听,今果遭难也!
yù jiāng xiān zhěn shī shǒu yǔ jìn dǎ huàn bù hú zhī shī qiǎn rén dào jìn jūn dǎ huà
这句话大意是:”欲将先轸尸首,与晋打换部胡之尸,遣人到晋军打话。
qiě shuō xì quē tí le bái bù hú shǒu jí tóng zhū jiāng dào zhōng jūn xiàn gōng bú jiàn le yuán shuài yǒu shǒu yíng jūn shì shuō dào yuán shuài chéng dān chē chū yíng qù le dàn fēn fù jǐn shǒu zhài mén bù zhī hé wǎng
这句话大意是:且说郤缺提了白部胡首级,同诸将到中军献功,不见了元帅,有守营军士说道:“元帅乘单车出营去了,但吩咐‘紧守寨门',不知何往。
xiān qiě jū xīn yí ǒu yú àn shàng jiàn biǎo zhāng yī dào qǔ ér guān zhī
这句话大意是:”先且居心疑,偶于案上见表章一道,取而观之。
yún
这句话大意是:云:。
chén zhōng jūn dài fū xiān zhěn zòu yán chén zì zhī wú lǐ yú jūn jūn bù jiā zhū tǎo ér fù yòng zhī
这句话大意是:臣中军大夫先轸奏言:臣自知无礼于君,君不加诛讨,而复用之。
xìng ér zhàn shèng shǎng lài jiāng jí yǐ chén guī ér bù shòu shǎng shì yǒu gōng ér bù shǎng yě
现代白话:幸而战胜,赏赉将及了,臣归而不受赏,是有功而不赏也;。
ruò guī ér shòu shǎng shì wú lǐ ér yì kě lùn gōng yě
这句话大意是:若归而受赏,是无礼而亦可论功也。
yǒu gōng bù shǎng hé yǐ quàn gōng
现代白话:有功不赏,凭什么劝功;。
wú lǐ lùn gōng hé yǐ chéng zuì
现代白话:无礼论功,凭什么惩罪?
gōng zuì wěn luàn hé yǐ wèi guó
现代白话:功罪紊乱,凭什么为国?
chén jiāng chí rù dí jūn jiǎ shǒu dí rén yǐ dài jūn zhī tǎo chén zǐ qiě jū yǒu jiàng lüè zú yǐ dài chén chén zhěn lín sǐ mào mèi
这句话大意是:臣将驰入翟军,假手翟人,以代君之讨,臣子且居有将略,足以代臣,臣轸临死冒昧。
qiě jū yuē wú fù chí dí shī sǐ yǐ
现代白话:且居曰:“我父驰翟师死了?
fàng shēng dà kū biàn yù chéng chē chuǎng rù dí jūn zhā kàn qí fù xià luò
这句话大意是:”放声大哭,便欲乘车闯入翟军,查看其父下落。
cǐ shí xì quē luán dùn hú jū jū hú shè gū děng bì jí yíng zhōng sǐ quàn fāng zhù
这句话大意是:此时郤缺、栾盾、狐鞫居、狐射姑等,毕集营中,死劝方住。
zhòng rén shāng yì bì xiān shǐ rén dǎ tīng yuán shuài shēng sǐ fāng kě jìn bīng
这句话大意是:众人商议:“必先使人打听元帅生死,方可进兵。
hū bào dí zhǔ zhī dì bái tūn chāi rén dǎ huà
这句话大意是:忽报:“翟主之弟白暾,差人打话。
zhào ér wèn zhī nǎi shì bǐ cǐ huàn shī zhī shì qiě jū zhī sǐ xìn zhēn shí yòu fù tòng kū le yī chǎng
这句话大意是:”召而问之,乃是彼此换尸之事,且居知死信真实,又复痛哭了一场。
yuē dìng míng rì jūn qián gè tái wáng líng bǐ cǐ jiāo huàn
这句话大意是:约定:“明日军前,各抬亡灵,彼此交换。
dí shǐ huí fù qù hòu xiān qiě jū yuē róng dí duō zhà lái rì bù kě bù bèi
这句话大意是:”翟使回复去后,先且居曰:“戎狄多诈,来日不可不备。
nǎi shāng yì lìng xì quē luán dùn réng jiù zhāng liǎng yì yú zuǒ yòu dàn yǒu jiāo zhàn zhī shì biàn lái jiā gōng èr hú tóng shǒu zhōng jūn
这句话大意是:”乃商议令郤缺、栾盾仍旧张两翼于左右,但有交战之事,便来夹攻,二狐同守中军。
cì rì liǎng biān jié zhèn xiāng chí
这句话大意是:次日,两边结阵相持。
xiān qiě jū sù fú dēng chē
这句话大意是:先且居素服登车,。
dú chū zhèn qián
这句话大意是:独出阵前,。
yíng jiē fù shī
这句话大意是:迎接父尸,。
bái tūn wèi xiān zhěn zhī líng
这句话大意是:白暾畏先轸之灵,。
bá qù jiàn líng
这句话大意是:拔去箭翎,。
jiāng xiāng shuǐ yù jìng
这句话大意是:将香水浴净,。
zì tuō jǐn páo bāo guǒ
这句话大意是:自脱锦袍包裹,。
zhuāng zài chē shàng
这句话大意是:装载车上,。
rú shēng rén yì bān
这句话大意是:如生人一般,。
tuī chū zhèn qián
这句话大意是:推出阵前,。
fù xiān qiě jū shōu lǐng
这句话大意是:付先且居收领,。
jìn jūn zhōng yì jiāng bái bù hú shǒu jí
这句话大意是:晋军中亦将白部胡首级,。
jiāo gē hái dí
这句话大意是:交割还翟。
dí sòng hái de shì xiāng pēn pēn yī jù quán shī
这句话大意是:翟送还的,是香喷喷一具全尸;。
jìn sòng qù de zhǐ shì xiě lín lín yī kē shǒu jí
这句话大意是:晋送去的,只是血淋淋一颗首级。
bái tūn xīn huái bù rěn biàn jiào dào nǐ jìn jiā hǎo qī fù rén rú hé bù bǎ quán shī hái wǒ
这句话大意是:白暾心怀不忍,便叫道:“你晋家好欺负人,如何不把全尸还我?
xiān qiě jū shǐ rén yīng yuē ruò yào qǔ quán shī nǐ zì qù dà gǔ zhōng luàn shī nèi xún rèn
这句话大意是:先且居使人应曰:“若要取全尸,你自去大谷中乱尸内寻认。
bái tūn dà nù shǒu zhí kāi shān dà fǔ
这句话大意是:白暾大怒,手执开山大斧。
zhǐ huī dí qí chōng shā guò lái
这句话大意是:指挥翟骑冲杀过来。
zhè lǐ yòng chē zhūn chē jié zhèn rú qiáng yì bān lián chōng tū shù cì jiē bù néng rù
这句话大意是:这里用车屯车结阵,如墙一般,连冲突数次,皆不能入。
yǐn de bái tūn zhí zhú páo xiào yǒu qì mò tǔ
这句话大意是:引得白暾踯躅咆哮,有气莫吐。
hū rán jìn jūn zhōng gǔ shēng zhòu qǐ zhèn mén kāi chù yī yuán dà jiàng héng jǐ ér chū nǎi hú shè gū yě
这句话大意是:忽然晋军中鼓声骤起,阵门开处,一员大将,横戟而出,乃狐射姑也。
bái tūn biàn yǔ jiāo fēng zhàn bù duō hé zuǒ yǒu xì quē yòu yǒu luán dùn liǎng yì jūn shì wéi guǒ jiāng lái
这句话大意是:白暾便与交锋,战不多合,左有郤缺,右有栾盾,两翼军士围裹将来。
bái tūn jiàn jìn bīng zhòng shèng jí máng bō zhuǎn mǎ tóu jìn jūn cóng hòu yǎn shā dí bīng sǐ zhě bù jì qí shù
这句话大意是:白暾见晋兵众盛,急忙拨转马头,晋军从后掩杀,翟兵死者不计其数。
hú shè gū rèn dìng bái tūn jǐn jǐn zhuī gǎn bái tūn kǒng chōng dòng běn yíng pāi mǎ cóng cì xié lǐ pǎo qù shè gū bù shě suí zhe mǎ yǐ gǎn lái
这句话大意是:狐射姑认定白暾,紧紧追赶,白暾恐冲动本营,拍马从刺斜里跑去,射姑不舍,随著马尾赶来。
bái tūn huí shǒu yī kàn dài zhuǎn mǎ tóu wèn yuē jiāng jūn miàn shàn mò fēi gǔ jì hu
这句话大意是:白暾回首一看,带转马头,问曰:“将军面善,莫非贾季吗?
shè gū dá yuē rán yě
这句话大意是:射姑答曰:“然也。
bái tūn yuē jiāng jūn bié lái wú yàng
这句话大意是:白暾曰:“将军别来无恙?
jiāng jūn fù zǐ jù zhù wú guó shí èr nián xiāng dài bù báo jīn rì liú qíng yì rì qǐ wú xiāng jiàn
现代白话:将军父子,俱住我国十二年,相待不薄,今日留情,异日岂无相见。
wǒ nǎi bái bù hú zhī dì bái tūn shì yě
这句话大意是:我乃白部胡之弟白暾是也。
hú shè gū jiàn tí qǐ jiù huà xīn zhōng bù rěn biàn dá dào wǒ fàng rǔ yī tiáo shēng lù rǔ sù sù huí jūn wú de yān jiǔ yú cǐ
现代白话:狐射姑见提起旧话,心中不忍,便答道:“我放你一条生路,你速速回军,无得淹久于此。
yán bì huí chē zhì yú dà yíng
这句话大意是:”言毕回车,至于大营。
jìn bīng yǐ zì dé shèng biàn ná bù zhù bái tūn zhòng jù wú huà
这句话大意是:晋兵已自得胜,便拿不著白暾,众俱无话。
shì yè bái tūn qián shī huí dí
这句话大意是:是夜白暾潜师回翟。
bái bù hú wú zi bái tūn wèi zhī fā sāng suì sì wèi wèi jūn
这句话大意是:白部胡无子,白暾为之发丧,遂嗣位为君。
cǐ shì hòu huà
这句话大意是:此是后话。
qiě shuō jìn shī kǎi xuán ér guī cān jiàn jìn xiāng gōng chéng shàng xiān zhěn de yí biǎo
这句话大意是:且说晋师凯旋而归,参见晋襄公,呈上先轸的遗表。
xiāng gōng lián zhěn zhī sǐ qīn liàn qí shī
这句话大意是:襄公怜轸之死,亲殓其尸。
zhī jiàn liǎng mù fù kāi bó bó yǒu shēng qì
这句话大意是:只见两目复开,勃勃有生气。
xiāng gōng fǔ qí shī yuē jiāng jūn sǐ yú guó shì yīng líng bù mǐn yí biǎo suǒ yán zú jiàn zhōng ài guǎ rén bù gǎn wàng yě
这句话大意是:襄公抚其尸曰:“将军死于国事,英灵不泯,遗表所言,足见忠爱,寡人不敢忘也!
nǎi jí jiù qián bài xiān qiě jū wèi zhōng jūn yuán shuài yǐ dài fù zhí qí mù suì míng
这句话大意是:”乃即柩前,拜先且居为中军元帅,以代父职,其目遂瞑。
hòu rén yú jī chéng lì miào sì zhī
这句话大意是:后人于箕城立庙祀之。
xiāng gōng jiā xì quē shā bái bù hú zhī gōng réng yǐ jì wèi zhī shí yì wèi yuē ěr néng gài fù zhī qiān gù hái ěr fù zhī fēng yě
现代白话:襄公嘉郤缺杀白部胡之功,仍以冀为之食邑,谓曰:“你能盖父之愆,故还你父之封也!
yòu wèi xū chén yuē jǔ xì quē zhě wú zǐ zhī gōng
现代白话:”又谓胥臣曰:“举郤缺者,我子之功。
wēi zǐ guǎ rén hé yóu rèn quē
这句话大意是:微子,寡人何由任缺?
nǎi yǐ xiān máo zhī xiàn shǎng zhī
这句话大意是:”乃以先茅之县赏之。
zhū jiāng jiàn xiāng gōng shǎng dāng qí gōng wú bù yuè fú
这句话大意是:诸将见襄公赏当其功,无不悦服。
shí xǔ cài èr guó yīn jìn wén gōng zhī biàn fù shòu méng yú chu
这句话大意是:时许、蔡二国,因晋文公之变,复受盟于楚。
jìn xiāng gōng bài yáng chù fù wèi dà jiàng shuài shī fá xǔ yīn ér qīn cài
这句话大意是:晋襄公拜阳处父为大将,帅师伐许,因而侵蔡。
chu chéng wáng mìng dòu bó tóng chéng dà xīn shuài shī jiù zhī
这句话大意是:楚成王命斗勃同成大心,帅师救之。
xíng jí zhǐ shuǐ gé àn wàng jiàn jìn jūn suì bī zhǐ shuǐ xià zhài
这句话大意是:行及汦水,隔岸望见晋军,遂逼汦水下寨。
jìn jūn yíng yú zhǐ shuǐ zhī běi liǎng jūn zhǐ gé dé yī céng shuǐ miàn jī tuò zhī shēng bǐ cǐ xiāng wén
这句话大意是:晋军营于汦水之北,两军只隔得一层水面,击柝之声,彼此相闻。
jìn jūn wèi chu shī suǒ jù bù néng qián jìn rú cǐ xiāng chí yuē yǒu liǎng yuè
这句话大意是:晋军为楚师所拒,不能前进,如此相持,约有两月。
kàn kàn suì zhōng
这句话大意是:看看岁终,。
jìn jūn liáng shí jiāng jǐn
这句话大意是:晋军粮食将尽,。
yáng chù fù yì yù tuì jūn
这句话大意是:阳处父意欲退军,。
jì kǒng wèi chu suǒ chéng
这句话大意是:既恐为楚所乘,。
yòu xián yú bì chu
这句话大意是:又嫌于避楚,。
wéi rén suǒ xiào
这句话大意是:为人所笑,。
nǎi shǐ rén dù zhǐ shuǐ
这句话大意是:乃使人渡汦水,。
zhí rù chu jūn
这句话大意是:直入楚军,。
chuán yǔ dòu bó yuē yàn yún lái zhě bù jù
这句话大意是:传语斗勃曰:“谚云:‘来者不惧,。
jù zhě bù lái
这句话大意是:惧者不来',。
jiāng jūn ruò yù yǔ wú zhàn
现代白话:将军若欲与我战,。
wú dāng tuì qù yī shè zhī de
现代白话:我当退去一舍之地,。
ràng jiāng jūn jǐ shuǐ ér zhèn
这句话大意是:让将军济水而阵,。
jué yī sǐ dí
这句话大意是:决一死敌。
rú jiāng jūn bù kěn jì jiāng jūn kě tuì yī shè zhī de ràng wǒ dù hé nán àn yǐ qǐng zhàn qī
这句话大意是:如将军不肯济,将军可退一舍之地,让我渡河南岸,以请战期。
ruò bù jìn bù tuì láo shī fèi cái hé yì yú shì
这句话大意是:若不进不退,劳师费财,何益于事?
chù fù jīn jià mǎ yú chē yǐ hou jiāng jūn zhī mìng wéi sù cái jué
这句话大意是:处父今驾马于车,以候将军之命,惟速裁决。
dòu bó fèn rán yuē jìn qī wǒ bù gǎn dù hé yé
这句话大意是:斗勃忿然曰:“晋欺我不敢渡河耶?
biàn yù dù hé suǒ zhàn
这句话大意是:”便欲渡河索战。
chéng dà xīn jí zhǐ yuē jìn rén wú xìn qí yán tuì shè dài yòu wǒ ěr
这句话大意是:成大心急止曰:“晋人无信,其言退舍,殆诱我耳。
ruò chéng wǒ bàn jì ér jī zhī wǒ jìn tuì jù wú jù yǐ
现代白话:若乘我半济而击之,我进退俱无据了。
bù rú gū tuì yǐ ràng jìn shè
这句话大意是:不如姑退,以让晋涉。
wǒ wéi zhǔ jìn wèi kè bù yì kě hu
现代白话:我为主,晋为客,不是也很可吗?
dòu bó wù yuē sūn bó zhī yán shì yě
这句话大意是:斗勃悟曰:“孙伯之言是也!
nǎi chuán lìng jūn zhōng tuì sān shí lǐ xià zhài ràng jìn jǐ shuǐ shǐ rén huí fù yáng chù fù
这句话大意是:”乃传令军中,退三十里下寨,让晋济水,使人回复阳处父。
chù fù shǐ gǎi qí cí xuān yán yú zhòng zhǐ shuō chu jiāng dòu bó wèi jìn bù gǎn shè shuǐ yǐ dùn qù yǐ
现代白话:处父使改其词,宣言于众,只说:“楚将斗勃,畏晋不敢涉水,已遁去了。
jūn zhōng yī shí chuán biàn chù fù yuē chu shī yǐ dùn wǒ hé jì wèi suì mù tiān hán qiě guī xiū xi yǐ sì zài jǔ kě yě
这句话大意是:军中一时传遍,处父曰:“楚师已遁,我何济为,岁暮天寒,且归休息,以俟再举可也。
suì bān shī hái jìn dòu bó tuì shè èr rì bú jiàn jìn shī dòng jìng shǐ rén zhēn zhī yǐ qù yuǎn yǐ yì xià lìng bān shī ér huí
现代白话:”遂班师还晋,斗勃退舍二日,不见晋师动静,使人侦之,已去远了,亦下令班师而回。
què shuō chu chéng wáng zhī zhǎng zǐ míng yuē shāng chén
这句话大意是:却说楚成王之长子,名曰商臣。
xiān shí yù lì wèi tài zǐ wèn yú dòu bó bó duì yuē chǔ guó zhī sì lì yú shǎo bù lì yú zhǎng lì shì jiē rán
这句话大意是:先时欲立为太子,问于斗勃,勃对曰:“楚国之嗣,利于少,不利于长,历世皆然。
qiě shāng chén zhī xiāng fēng mù chái shēng qí xìng cán rěn jīn rì shòu ér lì zhī yì rì fù è ér chù zhī qí wéi luàn bì yǐ
现代白话:且商臣之相,蜂目豺声,其性残忍,今日受而立之,异日复恶而黜之,其为乱必了。
chéng wáng bù tīng jìng lì wèi sì shǐ pān chóng fu zhī
这句话大意是:”成王不听,竟立为嗣,使潘崇傅之。
shāng chén wén dòu bó bù yù lì jǐ xīn huái yuàn hèn jí dòu bó jiù cài bù zhàn ér guī shāng chén zèn yú chéng wáng yuē zi shàng shòu yáng chù fù zhī lù gù bì zhī yǐ wéi jìn míng
这句话大意是:商臣闻斗勃不欲立己,心怀怨恨,及斗勃救蔡,不战而归,商臣谮于成王曰:“子上受阳处父之赂,故避之以为晋名。
chéng wáng xìn qí yán suì bù xǔ dòu bó xiāng jiàn shǐ rén cì zhī yǐ jiàn
这句话大意是:成王信其言,遂不许斗勃相见,使人赐之以剑。
dòu bó bù néng zì míng yǐ jiàn wěn hóu ér sǐ chéng dà xīn zì yì chéng wáng zhī qián kòu tóu tì qì bèi shù tuì shī zhī gù rú cǐ nèn bān bìng wú shòu lù zhī shì ruò yǐ tuì wèi zuì zuì yi zuò chén
这句话大意是:斗勃不能自明,以剑刎喉而死,成大心自诣成王之前,叩头涕泣,备述退师之故,如此恁般,“并无受赂之事,若以退为罪,罪宜坐臣。
chéng wáng yuē qīng bù bì yǐn jiù gū yì huǐ zhī yǐ
现代白话:成王曰:“卿不必引咎,孤亦悔之了!
zì cǐ chéng wáng yǒu yí tài zǐ shāng chén zhī yì
这句话大意是:”自此成王有疑太子商臣之意。
hòu yòu ài shǎo zǐ zhí suì yù fèi shāng chén ér lì zhí chéng kǒng shāng chén móu luàn sī xún qí guò shī ér zhū zhī
这句话大意是:后又爱少子职,遂欲废商臣而立职,诚恐商臣谋乱,思寻其过失而诛之。
gōng rén pō wén qí yǔ chuán bō yú wài shāng chén yóu yù wèi xìn yǐ gào yú tài fù pān chóng
这句话大意是:宫人颇闻其语,传播于外,商臣犹豫未信,以告于太傅潘崇。
chóng yuē wú yǒu yī jì kě chá qí shuō zhī zhēn jiǎ
现代白话:崇曰:“我有一计,可察其说之真假。
shāng chén wèn jì jiāng ān chū
这句话大意是:”商臣问:“计将安出?
pān chóng yuē wáng mèi mǐ shì jià yú jiāng guó jìn yǐ guī níng lái chu jiǔ zhù gōng zhōng bì zhī qí shì jiāng mǐ xìng zuì zào jí tài zǐ chéng wèi shè xiǎng gù jiā dài màn yǐ jī qí nù nù zhōng zhī yán bì yǒu xiè lòu
这句话大意是:”潘崇曰:“王妹芈氏,嫁于江国,近以归宁来楚,久住宫中,必知其事,江芈性最躁急,太子诚为设享,故加怠慢,以激其怒,怒中之言,必有泄漏。
shāng chén cóng qí móu
这句话大意是:商臣从其谋,。
nǎi jù xiǎng yǐ dài jiāng mǐ
这句话大意是:乃具享以待江芈,。
mǐ shì lái zhì dōng gōng
这句话大意是:芈氏来至东宫,。
shāng chén yíng bài shén gōng
这句话大意是:商臣迎拜甚恭,。
sān xiàn zhī hòu
这句话大意是:三献之后,。
jiàn jiàn shū màn
这句话大意是:渐渐疏慢,。
zhōng kuì dàn shǐ páo rén gòng zhuàn
这句话大意是:中馈但使庖人供馔,。
zì bù qǐ shēn
这句话大意是:自不起身,。
yòu gù yì yǔ xíng jiǔ shì ér
这句话大意是:又故意与行酒侍儿,。
qiè qiè sī yǔ
这句话大意是:窃窃私语,。
mǐ shì liǎng cì wèn huà
这句话大意是:芈氏两次问话,。
jù shī yìng dá
这句话大意是:俱失应答,。
mǐ shì dà nù
这句话大意是:芈氏大怒,。
pāi àn ér qǐ
这句话大意是:拍案而起,。
mà yuē yì fū bù xiào rú cǐ
这句话大意是:骂曰:“役夫不肖如此,。
yi wáng zhī yù shā rǔ ér lì zhí yě
现代白话:宜王之欲杀你而立职也!
shāng chén jiǎ yì xiè zuì mǐ shì bù gù jìng shàng chē ér qù mà shēng yóu bù jué kǒu
这句话大意是:”商臣假意谢罪,芈氏不顾,竟上车而去,骂声犹不绝口。
shāng chén lián yè gào yú pān chóng yīn kòu yǐ zì miǎn zhī cè pān chóng yuē zi néng běi miàn ér shì zhí hu
这句话大意是:商臣连夜告于潘崇,因叩以自免之策,潘崇曰:“子能北面而事职乎!
shāng chén yuē wú bù néng yǐ zhǎng shì shǎo yě
现代白话:商臣曰:“我不能以长事少也。
pān chóng yuē ruò bù néng qū shǒu shì rén hé shì tā guó
这句话大意是:潘崇曰:“若不能屈首事人,盍适他国。
shāng chén yuē wú yīn yě zhǐ qǔ rǔ yān
现代白话:商臣曰:“无因也,只取辱呢。
pān chóng yuē shě cǐ èr zhě bié wú cè yǐ
现代白话:潘崇曰:“舍此二者,别无策了!
shāng chén gù qǐng bù yǐ pān chóng yuē yǒu yī cè shén biàn jié dàn kǒng rǔ bù rěn ěr
现代白话:商臣固请不已,潘崇曰:“有一策,甚便捷,但恐你不忍耳。
shāng chén yuē sǐ shēng zhī jì yǒu hé bù rěn
这句话大意是:商臣曰:“死生之际,有何不忍?
pān chóng fù ěr yuē chú fēi xíng dà shì nǎi kě zhuǎn huò wéi fú
这句话大意是:潘崇附耳曰:“除非行大事,乃可转祸为福。
shāng chén yuē cǐ shì wú néng zhī
现代白话:商臣曰:“此事我能之。
nǎi bù shǔ gōng jiǎ zhì yè bàn tuō yán gōng zhōng yǒu biàn suì wéi wáng gōng pān chóng zhàng jiàn tóng lì shì shù rén rù gōng jìng zào chéng wáng zhī qián zuǒ yòu jiē jīng sàn chéng wáng wèn yuē qīng lái hé shì
这句话大意是:”乃部署宫甲,至夜半,托言宫中有变,遂围王宫,潘崇仗剑,同力士数人入宫,径造成王之前,左右皆惊散,成王问曰:“卿来何事?
pān chóng dá yuē wáng zài wèi sì shí qī nián yǐ chéng gōng zhě tuì jīn guó rén sī de xīn wáng qǐng chuán wèi yú tài zǐ
现代白话:”潘崇答曰:“王在位四十七年了,成功者退,今国人思得新王,请传位于太子!
chéng wáng huáng jù dá yuē gū jí dāng ràng wèi dàn bù zhī néng xiāng huó fǒu
这句话大意是:成王惶遽答曰:“孤即当让位,但不知能相活否?
pān chóng yuē yī jūn sǐ yī jūn lì guó qǐ yǒu èr jūn yé hé wáng zhī lǎo ér bù dá yě
这句话大意是:”潘崇曰:“一君死,一君立,国岂有二君耶,何王之老而不达也!
chéng wáng yuē gū fāng mìng páo rén zhì xióng zhǎng sì qí shú ér shí zhī suī sǐ bù hèn
这句话大意是:成王曰:“孤方命庖人治熊掌,俟其熟而食之,虽死不恨。
pān chóng lì shēng yuē xióng zhǎng nán shú wáng yù yán shí kè yǐ dài wài jiù hu qǐng wáng zì biàn wù sì chén dòng shǒu
这句话大意是:潘崇厉声曰:“熊掌难熟,王欲延时刻,以待外救乎,请王自便,勿俟臣动手!
yán bì jiě shù dài tóu yú wáng qián
这句话大意是:言毕,解束带投于王前。
chéng wáng yǎng tiān hū yuē hào dòu bó
这句话大意是:成王仰天呼曰:“好斗勃!
hào dòu bó
这句话大意是:好斗勃!
gū bù tīng zhōng yán zì qǔ qí huò fù hé yán zāi
现代白话:孤不听忠言,自取其祸,复何言啊!
suì yǐ dài zì wǎn qí jǐng pān chóng mìng zuǒ yòu yè zhī xū yú qì jué
这句话大意是:”遂以带自挽其颈,潘崇命左右拽之,须臾气绝。
jiāng mǐ yuē shā wú xiōng zhě wǒ yě
现代白话:江芈曰:“杀我兄者,我也!
yì zì yì ér sǐ
这句话大意是:”亦自缢而死。
shí zhōu xiāng wáng èr shí liù nián dōng shí yuè zhī dīng wèi rì yě
这句话大意是:时周襄王二十六年,冬十月之丁未日也。
rán wēng lùn cǐ shì wèi chéng wáng yǐ dì shì xiōng qí zi shāng chén suì yǐ zi shì fù tiān lǐ bào yìng zhāo zhāo bù shuǎng
这句话大意是:髯翁论此事,谓成王以弟弑兄,其子商臣,遂以子弑父,天理报应,昭昭不爽。
yǒu shī tàn yuē
这句话大意是:有诗叹曰:。
chu jūn xī rì shì xióng jīn rì shāng chén bào shū yuān
这句话大意是:楚君昔日弑熊 ,今日商臣报叔冤。
tiān qiǎn pān chóng wèi nì fu chī xīn yóu xiǎng shí xióng fán
这句话大意是:天遣潘崇为逆傅,痴心犹想食熊蹯。
shāng chén jì shì qí fù suì yǐ bào jí fù yú zhū hóu zì lì wèi wáng shì wèi mù wáng jiā pān chóng zhī jué wèi tài shī shǐ zhǎng huán liè zhī yǐn fù yǐ wéi tài zǐ zhī shì cì zhī
这句话大意是:商臣既弑其父,遂以暴疾讣于诸侯,自立为王,是为穆王,加潘崇之爵为太师,使掌环列之尹,复以为太子之室赐之。
lìng yǐn dòu bān děng jiē zhī chéng wáng bèi shì wú rén gǎn yán
这句话大意是:令尹斗般等,皆知成王被弑,无人敢言。
shāng gōng dǒu yi shēn wén chéng wáng zhī biàn tuō yán bēn sāng yīn lái yǐng dū yǔ dài fū zhòng guī móu shì mù wáng shì lù mù wáng shǐ sī mǎ dòu yuè jiāo qín yi shēn zhòng guī shā zhī
这句话大意是:商公斗宜申闻成王之变,托言奔丧,因来郢都,与大夫仲归谋弑穆王,事露,穆王使司马斗越椒擒宜申仲归杀之。
wū zhě fàn yù shì yán chu chéng wáng yǔ zi yù zi xi sān rén jù bù dé qí sǐ
这句话大意是:巫者范矞似言:“楚成王与子玉、子西三人,俱不得其死。
zhì shì qí yán guǒ yàn yǐ
现代白话:”至是,其言果验了。
dòu yuè jiāo jì lìng yǐn zhī wèi nǎi shuō mù wáng yuē zi yáng cháng xiàng rén yán fù zǐ shì bǐng chu zhèng shòu xiān wáng mò dà zhī ēn kuì bù néng chéng xiān wáng zhī zhì
这句话大意是:斗越椒觊令尹之位,乃说穆王曰:“子扬常向人言:‘父子世秉楚政,受先王莫大之恩,愧不能成先王之志。
qí yì yù fú gōng zǐ zhí wèi jūn zi shàng zhī lái zi yáng shí zhào zhī jīn zi shàng fú zhū zi yáng yì bù zì ān kǒng yǒu tā móu bù kě bù bèi
这句话大意是:‘其意欲扶公子职为君,子上之来,子扬实召之,今子上伏诛,子扬意不自安,恐有他谋,不可不备。
mù wáng yí zhī nǎi zhào dòu bān shǐ shā gōng zǐ zhí dòu bān cí yǐ bù néng
这句话大意是:”穆王疑之,乃召斗般使杀公子职,斗般辞以不能。
mù wáng nù yuē rǔ yù chéng xiān wáng zhī zhì yé
现代白话:穆王怒曰:“你欲成先王之志耶?
zì jǔ tóng chuí jī shā zhī
这句话大意是:”自举铜锤击杀之。
gōng zǐ zhí yù bēn jìn dòu yuè jiāo zhuī shā zhī yú jiāo wài
这句话大意是:公子职欲奔晋,斗越椒追杀之于郊外。
mù wáng bài chéng dà xīn wèi lìng yǐn
这句话大意是:穆王拜成大心为令尹。
wèi jǐ dà xīn yì zú
这句话大意是:未几,大心亦卒。
suì qiān dòu yuè jiāo wèi lìng yǐn wěi gǔ wèi sī mǎ
这句话大意是:遂迁斗越椒为令尹,𫇭贾为司马。
hòu mù wáng fù niàn zi wén zhì chu zhī gōng lù dòu kè huáng wèi zhēn yǐn
这句话大意是:后穆王复念子文治楚之功,录斗克黄为箴尹。
kè huáng zì zi yí nǎi dòu bān zhī zǐ zi wén zhī sūn yě
这句话大意是:克黄字子仪,乃斗般之子,子文之孙也。
jìn xiāng gōng wén chu chéng wáng zhī sǐ wèn yú zhào dùn yuē tiān qí suì yàn chu hu
这句话大意是:晋襄公闻楚成王之死,问于赵盾曰:“天其遂厌楚吗?
zhào dùn duì yuē chu jūn suī héng yóu kě yǐ lǐ yì huà huì
现代白话:赵盾对曰:“楚君虽横,犹能够礼义化诲。
shāng chén bù ài qí fù kuàng qí tā hu
这句话大意是:商臣不爱其父,况其他吗?
chén kǒng zhū hóu zhī huò fāng wèi ài ěr
这句话大意是:臣恐诸侯之祸,方未艾耳!
bù jǐ nián mù wáng qiǎn bīng sì chū xiān miè jiāng cì miè liù miè liǎo yòu yòng bīng chén zhèng zhōng yuán duō shì guǒ rú zhào dùn zhī yán
这句话大意是:不几年,穆王遣兵四出,先灭江,次灭六,灭蓼,又用兵陈郑,中原多事,果如赵盾之言。
cǐ shì hòu huà
这句话大意是:此是后话。
què shuō zhōu xiāng wáng èr shí qī nián chūn èr yuè qín mèng míng shì qǐng wū mù gōng yù xīng shī fá jìn yǐ bào xiáo shān zhī bài
这句话大意是:却说周襄王二十七年,春二月,秦孟明视请于穆公,欲兴师伐晋,以报崤山之败。
mù gōng zhuàng qí zhì xǔ zhī
这句话大意是:穆公壮其志,许之。
mèng míng suì tóng xī qǐ bái yǐ lǜ chē sì bǎi shèng fá jìn
这句话大意是:孟明遂同西乞、白乙率车四百乘伐晋。
jìn xiāng gōng lǜ qín yǒu bào yuàn zhī jǔ měi rì shǐ rén yuǎn tàn yī de cǐ xìn xiào yuē qín zhī bài cì zhě zhì yǐ
现代白话:晋襄公虑秦有报怨之举,每日使人远探,一得此信,笑曰:“秦之拜赐者至了。
suì bài xiān qiě jū wèi dà jiàng zhào shuāi wèi fù hú jū jū wèi chē yòu yíng qín shī yú jìng shàng
这句话大意是:”遂拜先且居为大将,赵衰为副,狐鞫居为车右,迎秦师于境上。
dà jūn jiāng fā zhī jì láng shěn zì qǐng yǐ sī shǔ xiào láo xiān qiě jū xǔ zhī
这句话大意是:大军将发之际,狼瞫自请以私属效劳,先且居许之。
shí mèng míng děng shàng wèi chū jìng xiān qiě jū yuē yǔ qí sì qín zhì ér zhàn bù rú fá qín
这句话大意是:时孟明等尚未出境,先且居曰:“与其俟秦至而战,不如伐秦。
suì xi xíng zhì yú péng yá fāng yǔ qín bīng xiāng yù liǎng biān gè pái chéng zhèn shì
这句话大意是:”遂西行至于彭衙,方与秦兵相遇,两边各排成阵势。
láng shěn qǐng yú xiān qiě jū yuē xī xiān yuán shuài yǐ shěn wèi wú yǒng bà chù bù yòng jīn rì shěn qǐng zì shì fēi gǎn qiú lù gōng dàn yǐ xuě qián zhī chǐ ěr
这句话大意是:狼瞫请于先且居曰:“昔先元帅以瞫为无勇,罢黜不用,今日瞫请自试,非敢求录功,但以雪前之耻耳。
yán bì suì yǔ qí you xiān bó děng bǎi yú rén zhí fàn qín zhèn suǒ xiàng pī mǐ shā sǐ qín bīng wú suàn
这句话大意是:”言毕,遂与其友鲜伯等百余人,直犯秦阵,所向披靡,杀死秦兵无算。
xiān bó wèi bái yǐ suǒ shā
这句话大意是:鲜伯为白乙所杀。
xiān qiě jū dēng chē wàng jiàn qín zhèn yǐ luàn suì qū dà jūn yǎn shā qián qù mèng míng děng bù néng dāng
这句话大意是:先且居登车,望见秦阵已乱,遂驱大军掩杀前去,孟明等不能当。
dà bài ér zǒu xiān qiě jū jiù chū láng shěn
这句话大意是:大败而走,先且居救出狼瞫。
shěn biàn tǐ jiē shāng ǒu xuè dòu yú yú rì ér wáng
这句话大意是:瞫遍体皆伤,呕血斗余,逾日而亡。
jìn bīng kǎi gē hái cháo qiě jū zòu yú xiāng gōng yuē jīn rì zhī shèng láng shěn zhī lì yǔ chén wú yǔ yě
这句话大意是:晋兵凯歌还朝,且居奏于襄公曰:“今日之胜,狼瞫之力,与臣无与也。
xiāng gōng mìng yǐ shàng dài fū zhī lǐ zàng láng shěn yú xī guō
这句话大意是:”襄公命以上大夫之礼,葬狼瞫于西郭。
shǐ qún chén jiē sòng qí zàng cǐ shì xiāng gōng jī lì rén cái de hǎo chù
这句话大意是:使群臣皆送其葬,此是襄公激励人才的好处。
shǐ chén yǒu shī kuā láng shěn zhī yǒng yún
这句话大意是:史臣有诗夸狼瞫之勇云:。
zhuàng zāi láng chē yòu zhǎn qiú rú gē jī
现代白话:壮啊狼车右,斩囚如割鸡。
bèi chù bù wàng nù qīng shēn fàn dí wēi
这句话大意是:被黜不妄怒,轻身犯敌威。
yī sǐ biǎo shēng píng qín shī yīn yǐ cuī
这句话大意是:一死表生平,秦师因以摧。
zhòng quán ruò yǒu zhī xiān zhěn yīng dī méi
这句话大意是:重泉若有知,先轸应低眉。
què shuō mèng míng bīng bài huí qín zì fēn bì sǐ
这句话大意是:却说孟明兵败回秦,自分必死。
shéi zhī mù gōng yī yì yǐn jiù quán wú chēn guài zhī yì yī jiù shǐ rén jiāo yíng wèi láo rèn yǐ guó zhèng rú chū
这句话大意是:谁知穆公一意引咎,全无嗔怪之意,依旧使人郊迎慰劳,任以国政如初。
mèng míng zì kuì bù shèng nǎi zēng xiū guó zhèng jǐn chū jiā cái yǐ xù zhèn wáng zhī jiā měi rì cāo yǎn jūn shì miǎn yǐ zhōng yì qī lái nián dà jǔ fá jìn
这句话大意是:孟明自愧不胜,乃增修国政,尽出家财,以恤阵亡之家,每日操演军士,勉以忠义,期来年大举伐晋。
shì dōng jìn xiāng gōng fù mìng xiān qiě jū jiū hé sòng dài fū gōng zǐ chéng chén dài fū yuán xuǎn zhèng dài fū gōng zǐ guī shēng lǜ shī fá qín qǔ jiāng jí péng yá èr yì ér hái
这句话大意是:是冬,晋襄公复命先且居,纠合宋大夫公子成、陈大夫辕选、郑大夫公子归生,率师伐秦,取江及彭衙二邑而还。
xì yuē wú yǐ bào bài cì zhī yì yě
现代白话:戏曰:“我以报拜赐之役也。
xī guō yǎn bo yáo yǒu yī jī sān shāng zhī yǔ zhì shì sān bài qín shī qí yán guǒ yàn
这句话大意是:”昔郭偃卜繇,有‘一击三伤'之语,至是三败秦师,其言果验。
mèng míng bù qǐng shī yù jìn qín rén jiē yǐ wéi qiè wéi mù gōng shēn xìn zhī
这句话大意是:孟明不请师御晋,秦人皆以为怯,惟穆公深信之。
wèi qún chén yuē mèng míng bì néng bào jìn dàn shí wèi zhì ěr
这句话大意是:谓群臣曰:“孟明必能报晋,但时未至耳。
zhì míng nián xià wǔ yuè mèng míng bǔ zú sōu chéng xùn liàn yǐ jīng qǐng mù gōng zì wǎng dū zhàn ruò jīn cì bù néng xuě chǐ shì bù shēng huán
这句话大意是:至明年夏五月,孟明补卒搜乘,训练已精,请穆公自往督战,“若今次不能雪耻,誓不生还!
mù gōng yuē guǎ rén fán sān jiàn bài yú jìn yǐ ruò zài wú gōng guǎ rén yì wú miàn mù fǎn guó yě
现代白话:”穆公曰:“寡人凡三见败于晋了,若再无功,寡人亦无面目返国也!
nǎi xuǎn chē wǔ bǎi chéng zé rì xīng shī
这句话大意是:”乃选车五百乘,择日兴师。
fán jūn shì cóng xíng zhě jiē hòu zèng qí jiā
这句话大意是:凡军士从行者,皆厚赠其家。
sān jūn yǒng yuè jiē yuàn xiào sǐ
这句话大意是:三军踊跃,皆愿效死。
bīng yóu pú jīn guān ér chū jì dù huáng hé mèng míng chū lìng shǐ jìn fén qí zhōu mù gōng guài ér wèn yuē yuán shuài fén zhōu hé yì yě
这句话大意是:兵由蒲津关而出,既渡黄河,孟明出令,使尽焚其舟,穆公怪而问曰:“元帅焚舟,何意也?
mèng míng shì zòu yuē bīng yǐ qì shèng wú lǚ cuò zhī hòu qì yǐ shuāi yǐ xìng ér shèng hé huàn bù jì
现代白话:”孟明视奏曰:“‘兵以气胜',我屡挫之后,气已衰了,幸而胜,何患不济?
wú zhī fén zhōu shì sān jūn zhī bì sǐ yǒu jìn wú tuì suǒ yǐ zuò qí qì yě
现代白话:我之焚舟,示三军之必死,有进无退,所以作其气也。
mù gōng yuē shàn
这句话大意是:穆公曰:“善。
mèng míng zì wèi xiān fēng cháng qū zhí rù pò wáng guān chéng qǔ zhī
这句话大意是:”孟明自为先锋,长驱直入,破王官城,取之。
dié bào zhì jiàng zhōu jìn xiāng gōng dà jí qún chén shāng yì chū bīng jù dí
这句话大意是:谍报至绛州,晋襄公大集群臣,商议出兵拒敌。
zhào shuāi yuē qín nù yǐ shèn cǐ fān qǐ qīng guó zhī bīng jiāng zhì sǐ yú wǒ qiě qí jūn qīn xíng bù kě dāng yě bù rú bì zhī
这句话大意是:赵衰曰:“秦怒已甚,此番起倾国之兵,将致死于我,且其君亲行,不可当也,不如避之。
shǐ shāo chěng qí zhì kě yǐ xi liǎng guó zhī zhēng
现代白话:使稍逞其志,能够息两国之争。
xiān qiě jū yì yuē kùn shòu yóu néng dòu kuàng dà guó hu
这句话大意是:先且居亦曰:“困兽犹能斗,况大国吗?
qín jūn chǐ bài ér sān shuài jù hǎo yǒng qí zhì bù shèng bù yǐ bīng lián huò jié wèi yǒu yǐ shí zi yú zhī yán shì yě
这句话大意是:秦君耻败,而三帅俱好勇,其志不胜不已,兵连祸结,未有已时,子余之言是也。
xiāng gōng nǎi chuán yù sì jìng jiān shǒu wú yǔ qín zhàn
这句话大意是:”襄公乃传谕四境坚守,毋与秦战。
yáo yú wèi mù gōng yuē jìn jù wǒ yǐ jūn kě chéng cǐ bīng wēi shōu xiáo shān sǐ shì zhī gǔ kě yǐ gài xī zhī chǐ
现代白话:繇余谓穆公曰:“晋惧我了,君可乘此兵威,收崤山死士之骨,能够盖昔之耻。
mù gōng cóng zhī
这句话大意是:”穆公从之,。
suì yǐn bīng dù huáng hé shàng àn
这句话大意是:遂引兵渡黄河上岸,。
zì máo jīn jì shī
这句话大意是:自茅津济师,。
zhūn yú dōng xiáo
这句话大意是:屯于东崤,。
jìn bīng wú yī rén yī qí gǎn xiāng yíng zhě
这句话大意是:晋兵无一人一骑敢相迎者,。
mù gōng mìng jūn shì yú duò mǎ yá jué mìng yán luò hún jiàn děng chù
这句话大意是:穆公命军士于堕马崖、绝命岩、落魂涧等处,。
shōu jiǎn shī gǔ
这句话大意是:收检尸骨,。
yòng cǎo wèi chèn
这句话大意是:用草为衬,。
mái cáng yú shān gǔ pì āo zhī chù
这句话大意是:埋藏于山谷僻坳之处,。
zǎi niú shā mǎ
这句话大意是:宰牛杀马,。
dà chén jì xiǎng
这句话大意是:大陈祭享,。
mù gōng sù fú
这句话大意是:穆公素服,。
qīn zì lì jiǔ
这句话大意是:亲自沥酒,。
fàng shēng dà kū
这句话大意是:放声大哭。
mèng míng zhū jiāng fú dì bù néng qǐ āi dòng sān jūn wú bù duò lèi rán xian yǒu shī yún
这句话大意是:孟明诸将伏地不能起,哀动三军,无不堕泪,髯仙有诗云:。
céng tián èr lǎo kū wú shī jīn rì rú hé zì kū zhī
现代白话:曾嗔二老哭我师,今日如何自哭之?
mò dào fēng shī háo jǔ shì xiáo shān suī xiǎn běn wú shī
这句话大意是:莫道封尸豪举事,崤山虽险本无尸。
jiāng jí péng yá èr yì bǎi xìng wén mù gōng fá jìn dé shèng hōng rán xiāng jù zhú qù jìn zhī shǒu jiāng hái fù guī qín
这句话大意是:江及彭衙二邑百姓,闻穆公伐晋得胜,哄然相聚,逐去晋之守将,还复归秦。
qín mù gōng zòu kǎi bān shī yǐ mèng míng wèi yà qīng yǔ èr xiāng tóng bǐng guó zhèng
这句话大意是:秦穆公奏凯班师,以孟明为亚卿,与二相同秉国政。
xī qǐ bái yǐ jù jiā fēng shǎng gǎi pú jīn guān wèi dà qìng guān yǐ zhì jūn gōng
这句话大意是:西乞、白乙俱加封赏,改蒲津关为大庆关,以志军功。
què shuō xī róng zhǔ chì bān chū shí jiàn qín bīng lǚ bài qī qín zhī ruò yù chàng lǜ zhū róng pàn qín
这句话大意是:却说西戎主赤班,初时见秦兵屡败,欺秦之弱,欲倡率诸戎叛秦。
jí fá jìn huí lái mù gōng suì yù yí shī fá róng yáo yú qǐng chuán xí róng zhōng zhēng qí cháo gòng ruò qí bù zhì rán hòu gōng zhī
这句话大意是:及伐晋回来,穆公遂欲移师伐戎,繇余请传檄戎中,征其朝贡,若其不至,然后攻之。
chì bān dǎ tīng mèng míng dé shèng zhèng huái yōu jù yī jiàn xí wén suì lǜ xī fāng èr shí yú guó nà de qǐng cháo zūn mù gōng wèi xī róng bó zhǔ
这句话大意是:赤班打听孟明得胜,正怀忧惧,一见檄文,遂率西方二十余国,纳地请朝,尊穆公为西戎伯主。
shǐ chén lùn qín shì yǐ wéi qiān jūn yì dé yī jiàng nán qiú mù gōng xìn mèng míng zhī xián néng shǐ zhōng rèn yòng suǒ yǐ zú chéng bó yè shì shí qín zhī wēi míng zhí dá jīng shī
这句话大意是:史臣论秦事,以为:“千军易得,一将难求”,穆公信孟明之贤,能始终任用,所以卒成伯业,是时秦之威名,直达京师。
zhōu xiāng wáng wèi yǐn wǔ gōng yuē qín jìn pǐ yě qí xiān shì jiē yǒu gōng yú wáng shì xī zhòng ěr zhǔ méng zhōng xià zhèn cè mìng wèi hòu bó
这句话大意是:周襄王谓尹武公曰:“秦,晋匹也,其先世皆有功于王室,昔重耳主盟中夏,朕册命为侯伯;。
jīn qín bó rèn hǎo qiáng shèng bù yà yú jìn zhèn yì yù cè zhī rú jìn qīng yǐ wéi hé rú
现代白话:今秦伯任好,强盛不亚于晋,朕亦欲册之如晋,卿以为怎么样?
yǐn wǔ gōng yuē qín zì bó xī róng wèi ruò jìn zhī néng qín wáng yě
这句话大意是:尹武公曰:“秦自伯西戎,未若晋之能勤王也。
jīn qín jìn fāng è ér jìn hóu huān néng jì fù yè ruò cè mìng qín zé shī jìn huan yǐ bù ruò qiǎn shǐ bān cì yǐ hè qín zé qín zhī gǎn ér jìn yì wú yuàn
现代白话:今秦、晋方恶,而晋侯驩能继父业,若册命秦,则失晋欢了,不若遣使颁赐以贺秦,则秦知感,而晋亦无怨。
xiāng wáng cóng zhī
这句话大意是:”襄王从之。
yào zhī hòu shì rú hé zài kàn xià huí fēn jiě
这句话大意是:要知后事如何,再看下回分解。