东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 80 of 108

第八十回

PinyinModern Translation
Size

fū chāi wéi jiàn shì yuè gōu jiàn jié lì shì wú

这句话大意是:夫差违谏释越 勾践竭力事吴。

huà shuō yuè dài fū wén zhǒng méng wú wáng fū chāi xǔ qí xíng chéng huí bào yuè wáng yán wú wáng yǐ bān shī yǐ qiǎn dài fū wáng sūn xióng suí chén dào cǐ cuī cù qǐ chéng tài zǎi tún bīng jiāng shàng zhuān hou wǒ wáng guò jiāng

现代白话:话说越大夫文种蒙吴王夫差许其行成,回报越王,言:“吴王已班师了,遣大夫王孙雄随臣到此,催促起程,太宰屯兵江上,专候我王过江!

yuè wáng gōu jiàn bù jué shuāng yǎn liú lèi wén zhǒng yuē wǔ yuè zhī qī pò yǐ wáng yi sù guī liào lǐ guó shì bù bì wèi wú yì zhī bēi

现代白话:”越王勾践不觉双眼流泪,文种曰:“五月之期迫了,王宜速归,料理国事,不必为无益之悲!

yuè wáng nǎi shōu lèi

这句话大意是:越王乃收泪,。

huí zhì yuè dōu

这句话大意是:回至越都,。

jiàn shì jǐng rú gù

这句话大意是:见市井如故,。

dīng zhuàng xiāo rán

这句话大意是:丁壮萧然,。

shén yǒu cán sè

这句话大意是:甚有惭色,。

liú wáng sūn xióng yú guǎn yì

这句话大意是:留王孙雄于馆驿,。

shōu shí kù cáng bǎo wù

这句话大意是:收拾库藏宝物,。

zhuāng chéng chē liàng

这句话大意是:装成车辆,。

yòu kuò guó zhōng nǚ zǐ sān bǎi sān shí rén

这句话大意是:又括国中女子三百三十人,。

yǐ sān bǎi rén sòng wú wáng

这句话大意是:以三百人送吴王,。

sān shí rén sòng tài zǎi

这句话大意是:三十人送太宰,。

shí shàng wèi yǒu xíng dòng zhī rì

这句话大意是:时尚未有行动之日,。

wáng sūn xióng lián lián cuī cù

这句话大意是:王孙雄连连催促,。

gōu jiàn qì wèi qún chén yuē gū chéng xiān rén yú xù

这句话大意是:勾践泣谓群臣曰:“孤承先人余绪,。

jīng jīng yè yè

这句话大意是:兢兢业业,。

bù gǎn dài huāng

这句话大意是:不敢怠荒,。

jīn fú jiāo yī bài

这句话大意是:今夫椒一败,。

suì zhì guó wáng jiā pò

这句话大意是:遂至国亡家破,。

qiān lǐ ér zuò fú qiú

这句话大意是:千里而作俘囚,。

cǐ xíng yǒu qù rì

这句话大意是:此行有去日,。

wú guī rì yǐ

现代白话:无归日了!

qún chén mò bù huī tì wén zhǒng jìn yuē xī zhě tāng qiú yú xià tái wén wáng xì yú yǒu lǐ yī jǔ ér chéng wáng

这句话大意是:”群臣莫不挥涕,文种进曰:“昔者汤囚于夏台,文王系于羑里,一举而成王;。

qí huán gōng bēn jǔ jìn wén gōng bēn dí yī jǔ ér chéng bó

这句话大意是:齐桓公奔莒,晋文公奔翟,一举而成伯。

fu jiān kǔ zhī jìng tiān zhī suǒ yǐ kāi wáng bó yě wáng shàn chéng tiān yì zì yǒu xìng qī hé bì guò shāng yǐ zì sǔn qí zhì hu

这句话大意是:夫艰苦之境,天之所以开王伯也,王善承天意,自有兴期,何必过伤,以自损其志吗?

gōu jiàn yú shì jí rì jì sì zōng miào wáng sūn xióng xiān xíng yī rì gōu jiàn yǔ fū rén suí hòu jìn fā qún chén jiē sòng zhì zhè jiāng zhī shàng

这句话大意是:勾践于是即日祭祀宗庙,王孙雄先行一日,勾践与夫人随后进发,群臣皆送至浙江之上。

fàn lǐ jù zhōu yú gù líng

这句话大意是:范蠡具舟于固陵,。

yíng jiē yuè wáng

这句话大意是:迎接越王,。

lín shuǐ zǔ dào

这句话大意是:临水祖道,。

wén zhǒng jǔ shāng wáng qián

这句话大意是:文种举觞王前,。

zhù yuē huáng tiān yòu zhù

这句话大意是:祝曰:“皇天祐助,。

qián chén hòu yáng

这句话大意是:前沉后扬,。

huò wèi dé gēn

这句话大意是:祸为德根,。

yōu wèi fú táng

这句话大意是:忧为福堂,。

wēi rén zhě miè

这句话大意是:威人者灭,。

fú cóng zhě chāng

这句话大意是:服从者昌,。

wáng suī yān zhì

这句话大意是:王虽淹滞,。

qí hòu wú yāng

这句话大意是:其后无殃,。

jūn chén shēng lí

这句话大意是:君臣生离,。

gǎn dòng shàng huáng

这句话大意是:感动上皇,。

zhòng fū āi bēi

这句话大意是:众夫哀悲,。

mò bù gǎn shāng

这句话大意是:莫不感伤,。

chén qǐng jiàn pú

这句话大意是:臣请荐脯,。

xíng jiǔ èr shāng

这句话大意是:行酒二觞!

gōu jiàn yǎng tiān tàn xī jǔ bēi chuí tì mò wú suǒ yán

这句话大意是:勾践仰天叹息,举杯垂涕,默无所言。

fàn lǐ jìn yuē chén wén jū bù yōu zhě zhì bù guǎng xíng bù chóu zhě sī bù yuǎn gǔ zhī shèng xián jiē yù kùn è zhī nán méng bù shè zhī chǐ qǐ dú jūn wáng zāi

现代白话:范蠡进曰:“臣闻,‘居不幽者志不广,形不愁者思不远',古之圣贤,皆遇困厄之难,蒙不赦之耻,岂独君王啊?

gōu jiàn yuē xī yáo rèn shùn yǔ ér tiān xià zhì suī yǒu hóng shuǐ bù wéi rén hài

这句话大意是:勾践曰:“昔尧任舜、禹而天下治,虽有洪水,不为人害。

guǎ rén jīn jiāng qù yuè rù wú yǐ guó shǔ zhū dài fū dài fū hé yǐ wèi guǎ rén zhī wàng hu

现代白话:寡人今将去越入吴,以国属诸大夫,大夫凭什么慰寡人之望吗?

fàn lǐ wèi tóng liè yuē wú wén zhǔ yōu chén rǔ zhǔ rǔ chén sǐ jīn zhǔ shàng yǒu qù guó zhī yōu chén wú zhī rǔ yǐ wú zhè dōng zhī shì qǐ wú yī èr háo jié yǔ zhǔ shàng fēn yōu rǔ zhě hu

现代白话:范蠡谓同列曰:“我闻,‘主忧臣辱,主辱臣死',今主上有去国之忧,臣吴之辱,以我浙东之士,岂无一二豪杰,与主上分忧辱者吗?

yú shì zhū dài fū qí shēng yuē shuí fēi chén zǐ wéi wáng suǒ mìng

这句话大意是:于是诸大夫齐声曰:“谁非臣子,惟王所命!

gōu jiàn yuē zhū dài fū bù qì guǎ rén yuàn gè yán ěr zhì shuí kě cóng nán shuí kě shǒu guó

现代白话:勾践曰:“诸大夫不弃寡人,愿各言你志,谁可从难,谁可守国?

wén zhǒng yuē sì jìng zhī nèi bǎi xìng zhī shì lǐ bù rú chén

这句话大意是:文种曰:“四境之内,百姓之事,蠡不如臣;。

yǔ jūn zhōu xuán lín jī yìng biàn chén bù rú lǐ

这句话大意是:与君周旋,临机应变,臣不如蠡!

fàn lǐ yuē wén zhǒng zì chǔ yǐ shěn zhǔ gōng yǐ guó shì wěi zhī kě shǐ gēng zhàn zú bèi bǎi xìng qīn mù

这句话大意是:范蠡曰:“文种自处已审,主公以国事委之,可使耕战足备,百姓亲睦。

zhì yú fǔ wēi zhǔ rěn gòu rǔ wǎng ér bì fǎn yǔ jūn fù chóu zhě chén bù gǎn cí

这句话大意是:至于辅危主,忍垢辱,往而必反,与君复仇者,臣不敢辞。

yú shì zhū dài fū yǐ cì zì shù tài zǎi kǔ chéng yuē fā jūn zhī lìng míng jūn zhī dé tǒng fán lǐ jù shǐ mín zhī fēn chén zhī shì yě

这句话大意是:于是诸大夫以次自述,太宰苦成曰:“发君之令,明君之德,统烦理剧,使民知分,臣之事也!

xíng rén yè yōng yuē tōng shǐ zhū hóu jiě fēn shì yí chū bù rǔ mìng rù bù bèi yóu chén zhī shì yě

这句话大意是:行人曳庸曰:“通使诸侯,解纷释疑,出不辱命,入不被尤,臣之事也!

sī zhí hào jìn yuē jūn fēi chén jiàn jǔ guò jué yí zhí xīn bù náo bù ē qīn qī chén zhī shì yě

这句话大意是:司直皓进曰:“君非臣谏,举过决疑,直心不挠,不阿亲戚,臣之事也!

sī mǎ zhū jī yǐng yuē wàng dí shè zhèn fēi shǐ yáng bīng tān jìn bù tuì liú xiě pāng pāng chén zhī shì yě

这句话大意是:司马诸稽郢曰:“望敌设阵,飞矢扬兵,贪进不退,流血滂滂,臣之事也!

sī nóng gāo rú yuē gōng qīn fǔ mín diào sǐ cún jí shí bù èr wèi xù chén chǔ xīn chén zhī shì yě

这句话大意是:司农皋如曰:“躬亲抚民,吊死存疾,食不二味,蓄陈储新,臣之事也!

tài shǐ jì ní yuē hòu tiān chá de jì lì yīn yáng fú jiàn zhī jí yāo chū zhī xiōng chén zhī shì yě

这句话大意是:太史计倪曰:“候天察地,纪历阴阳,福见知吉,妖出知凶,臣之事也!

gōu jiàn yuē gū suī rù yú běi guó wèi wú qióng lǔ zhū dài fū huái dé bào shù gè xiǎn suǒ cháng yǐ bǎo shè jì gū hé yōu yān

现代白话:勾践曰:“孤虽入于北国,为吴穷虏,诸大夫怀德抱术,各显所长,以保社稷,孤何忧呢?

nǎi liú zhòng dài fū shǒu guó dú yǔ fàn lǐ xié xíng jūn chén bié yú jiāng kǒu wú bù liú tì

这句话大意是:”乃留众大夫守国,独与范蠡偕行,君臣别于江口,无不流涕。

gōu jiàn yǎng tiān tàn yuē sǐ zhě rén zhī suǒ wèi ruò gū zhī wén sǐ xiōng zhōng jué wú chù tì

这句话大意是:勾践仰天叹曰:“死者,人之所畏,若孤之闻死,胸中绝无怵惕。

suì dēng chuán jìng qù sòng zhě jiē kū bài yú jiāng àn xià yuè wáng zhōng bù fǎn gù yǒu shī wèi zhèng

这句话大意是:”遂登船径去,送者皆哭拜于江岸下,越王终不返顾,有诗为证:。

xié yáng shān wài piàn fān kāi fēng juǎn chūn tāo dòng dì huí

这句话大意是:斜阳山外片帆开,风卷春涛动地回。

jīn rì yī zūn shā jì bié hé shí zhòng jiàn dù jiāng lái

这句话大意是:今日一樽沙际别,何时重见渡江来?

yuè fū rén nǎi jù xián ér kū jiàn wū què zhuó jiāng zhǔ zhī xiā fēi qù fù lái yì shén xián shì yīn kū ér gē zhī yuē

这句话大意是:越夫人乃据舷而哭,见乌鹊啄江渚之虾,飞去复来,意甚闲适,因哭而歌之,曰:。

yǎng fēi niǎo xī wū yuān lìng xuán xū xī piān piān

这句话大意是:仰飞鸟兮乌鸢,凌玄虚兮翩翩;。

jí zhōu zhǔ xī yōu zì fèn jiàn hé xī yún jiān

这句话大意是:集洲渚兮优恣,奋健翮兮云间;。

zhuó sù xiā xī yǐn shuǐ rèn jué xìng xī wǎng huán

这句话大意是:啄素虾兮饮水,任厥性兮往还。

qiè wú zuì xī fù de yǒu hé gū xī qiǎn tiān

这句话大意是:妾无罪兮负地,有何辜兮谴天?

fēng piāo piāo xī xi wǎng zhī zài fǎn xī hé nián

这句话大意是:风飘飘兮西往,知再返兮何年?

xīn chuò chuò xī ruò gē lèi xuàn xuàn xī shuāng xuán

这句话大意是:心辍辍兮若割,泪泫泫兮双悬!

yuè wáng wén fū rén yuàn gē xīn zhōng nèi tòng qiǎng xiào yǐ wèi fū rén zhī xīn yuē gū zhī liù hé bèi yǐ gāo fēi yǒu rì fù hé yōu zāi

现代白话:越王闻夫人怨歌,心中内恸,强笑以慰夫人之心曰:“孤之六翮备了,高飞有日,复何忧啊!

yuè wáng jì rù wú jiè xiān qiǎn fàn lǐ jiàn tài zǎi bó pǐ yú wú shān fù yǐ jīn bó nǚ zǐ xiàn zhī pǐ wèn yuē wén dài fū hé yǐ bù zhì

现代白话:越王既入吴界,先遣范蠡见太宰伯嚭于吴山,复以金帛女子献之,嚭问曰:“文大夫凭什么不至?

lǐ yuē wèi wú zhǔ shǒu guó bù dé xié lái yě

现代白话:”蠡曰:“为我主守国,不得偕来也!

pǐ suì suí fàn lǐ lái jiàn yuè wáng yuè wáng shēn xiè qí fù bì zhī dé pǐ yī lì dān chéng xǔ yǐ fǎn guó yuè wáng zhī xīn shāo ān

这句话大意是:”嚭遂随范蠡来见越王,越王深谢其覆庇之德,嚭一力担承,许以返国,越王之心稍安。

bó pǐ yǐn jūn yā sòng yuè wáng zhì yú wú xià

这句话大意是:伯嚭引军押送越王至于吴下,。

yǐn rù jiàn wú wáng

这句话大意是:引入见吴王,。

gōu jiàn ròu tǎn fú yú jiē xià

这句话大意是:勾践肉袒伏于阶下,。

fū rén yì suí zhī

这句话大意是:夫人亦随之,。

fàn lǐ jiāng bǎo wù nǚ zǐ

这句话大意是:范蠡将宝物女子,。

kāi dān chéng xiàn yú xià

这句话大意是:开单呈献于下,。

yuè wáng zài bài qǐ shǒu yuē dōng hǎi yì chén gōu jiàn

这句话大意是:越王再拜稽首曰:“东海役臣勾践,。

bù zì liàng lì

这句话大意是:不自量力,。

dé zuì biān jìng

这句话大意是:得罪边境,。

dài wáng shè qí shēn gū

这句话大意是:大王赦其深辜,。

shǐ zhí jī zhǒu

这句话大意是:使执箕帚,。

chéng méng hòu ēn

这句话大意是:诚蒙厚恩,。

de bǎo xū yú zhī mìng

这句话大意是:得保须臾之命,。

bù shèng gǎn dài

这句话大意是:不胜感戴,。

gōu jiàn jǐn kòu shǒu dùn shǒu

这句话大意是:勾践谨叩首顿首。

fū chāi yuē guǎ rén ruò niàn xiān jūn zhī chóu zi jīn rì wú shēng lǐ

这句话大意是:”夫差曰:“寡人若念先君之仇,子今日无生理。

gōu jiàn fù kòu shǒu yuē chén shí dāng sǐ wéi dài wáng lián zhī

这句话大意是:”勾践复叩首曰:“臣实当死,惟大王怜之。

shí zǐ xū zài páng mù ruò biāo huǒ shēng rú léi tíng nǎi jìn yuē fu fēi niǎo zài qīng yún zhī shàng shàng yù wān gōng ér shè zhī kuàng jìn jí yú tíng wǔ hu

这句话大意是:时子胥在旁,目若熛火,声如雷霆,乃进曰:“夫飞鸟在青云之上,尚欲弯弓而射之,况近集于庭庑吗。

gōu jiàn wéi rén jī xiǎn jīn wèi fǔ zhōng zhī yú mìng zhì páo rén gù zhōu cí lìng sè yǐ qiú miǎn xíng zhū yī dàn shāo dé zhì rú fàng hǔ yú shān zòng jīng yú hǎi bù fù kě zhì yǐ

现代白话:勾践为人机险,今为釜中之鱼,命制庖人,故诌词令色,以求免刑诛,一旦稍得志,如放虎于山,纵鲸于海,不复可制了。

fū chāi yuē gū wén zhū jiàng shā fú huò jí sān shì

这句话大意是:夫差曰:“孤闻诛降杀服,祸及三世。

gū fēi ài yuè ér bù zhū kǒng jiàn jiù yú tiān ěr

这句话大意是:孤非爱越而不诛,恐见咎于天耳。

tài zǎi pǐ yuē zǐ xū míng yú yī shí zhī jì bù zhī ān guó zhī dào wú wáng chéng rén zhě zhī yán yě

现代白话:”太宰嚭曰:“子胥明于一时之计,不知安国之道,我王诚仁者之言也。

zǐ xū jiàn wú wáng xìn bó pǐ zhī nìng yán bù yòng qí jiàn fèn fèn ér tuì

这句话大意是:”子胥见吴王信伯嚭之佞言,不用其谏,愤愤而退。

fū chāi shòu yuè gòng xiàn zhī wù

这句话大意是:夫差受越贡献之物,。

shǐ wáng sūn xióng yú hé lǘ mù cè

这句话大意是:使王孙雄于阖闾墓侧,。

zhù yī shí shì

这句话大意是:筑一石室,。

jiāng gōu jiàn fū fù biǎn rù qí zhōng

这句话大意是:将勾践夫妇贬入其中,。

qù qí yì guān

这句话大意是:去其衣冠,。

péng shǒu gòu yī

这句话大意是:蓬首垢衣,。

zhí yǎng mǎ zhī shì

这句话大意是:执养马之事,。

bó pǐ sī kuì shí wù

这句话大意是:伯嚭私馈食物,。

jǐn bù zhì yú jī è

这句话大意是:仅不至于饥饿,。

wú wáng měi jià chē chū yóu

这句话大意是:吴王每驾车出游,。

gōu jiàn zhí mǎ zòu bù xíng chē qián

这句话大意是:勾践执马楱步行车前,。

wú rén jiē zhǐ yuē cǐ yuè wáng yě

这句话大意是:吴人皆指曰:“此越王也!

gōu jiàn dī shǒu ér yǐ yǒu shī wèi zhèng

这句话大意是:”勾践低首而已,有诗为证:。

kān tàn yīng xióng zhí kǎn kě píng shēng yì qì jǐn xiāo mó

这句话大意是:堪叹英雄值坎坷,平生意气尽销磨。

hún lí gù yuàn guī yīng shǎo hèn mǎn cháng jiāng lèi zhuǎn duō

这句话大意是:魂离故苑归应少,恨满长江泪转多。

gōu jiàn zài shí shì èr yuè fàn lǐ zhāo xī shì cè cùn bù bù lí

这句话大意是:勾践在石室二月,范蠡朝夕侍侧,寸步不离。

hū yī rì

这句话大意是:忽一日,。

fū chāi zhào gōu jiàn rù jiàn

这句话大意是:夫差召勾践入见,。

gōu jiàn guì fú yú qián

这句话大意是:勾践跪伏于前,。

fàn lǐ lì yú hòu

这句话大意是:范蠡立于后,。

fū chāi wèi fàn lǐ yuē guǎ rén wén zhé fù bù jià pò wáng zhī jiā

这句话大意是:夫差谓范蠡曰:“寡人闻:‘哲妇不嫁破亡之家,。

míng xián bù guān miè jué zhī guó

这句话大意是:名贤不官灭绝之国',。

jīn gōu jiàn wú dào

这句话大意是:今勾践无道,。

guó yǐ jiāng wáng

这句话大意是:国已将亡,。

zi jūn chén bìng wèi nú pú

这句话大意是:子君臣并为奴仆,。

jī qiú yī shì

这句话大意是:羁囚一室,。

qǐ bù bǐ hu

这句话大意是:岂不鄙吗?

guǎ rén yù shè zi zhī zuì zi néng gǎi guò zì xīn qì yuè guī wú guǎ rén bì dāng zhòng yòng qù yōu huàn ér qǔ fù guì zi yì hé rú

现代白话:寡人欲赦子之罪,子能改过自新,弃越归吴,寡人必当重用,去忧患而取富贵,子意怎么样?

shí yuè wáng fú dì liú tì wéi kǒng fàn lǐ zhī cóng wú yě

这句话大意是:时越王伏地流涕,惟恐范蠡之从吴也。

zhī jiàn fàn lǐ qǐ shǒu ér duì yuē chén wén wáng guó zhī chén bù gǎn yǔ zhèng

这句话大意是:只见范蠡稽首而对曰:“臣闻:‘亡国之臣,不敢语政;。

bài jūn zhī jiàng bù gǎn yǔ yǒng

这句话大意是:败军之将,不敢语勇。

chén zài yuè bù zhōng bù xìn bù néng fǔ yuè wáng wéi shàn zhì de zuì yú dài wáng xìng dài wáng bù jí jiā zhū de jūn chén xiāng bǎo rù bèi sǎo chú chū gěi qū zǒu

这句话大意是:'臣在越不忠不信,不能辅越王为善,致得罪于大王,幸大王不即加诛,得君臣相保,入备扫除,出给趋走。

chén yuàn zú yǐ shàng gǎn wàng fù guì zāi

现代白话:臣愿足了,尚敢望富贵啊?

fū chāi yuē zi jì bù yí qí zhì kě réng guī shí shì

这句话大意是:夫差曰:“子既不移其志,可仍归石室。

lǐ yuē jǐn rú jūn mìng

这句话大意是:蠡曰:“谨如君命。

fū chāi qǐ rù gōng zhōng gōu jiàn yǔ fàn lǐ qū rù shí shì yuè wáng fú dú bí zhe qiáo tóu zhuó cuò yǎng mǎ

这句话大意是:夫差起,入宫中,勾践与范蠡趋入石室,越王服犊鼻,著樵头,斫锉养马;。

fū rén yī wú yuán zhī shang shī zuǒ guān zhī rú jí shuǐ chú fèn sǎ sǎo

这句话大意是:夫人衣无缘之裳,施左关之襦,汲水除粪洒扫;。

fàn lǐ shi xīn chuī cuàn miàn mù kū gǎo

这句话大意是:范蠡拾薪炊爨,面目枯槁。

fū chāi shí shǐ rén kuī zhī jiàn qí jūn chén lì zuò jué wú jǐ wēi yuàn hèn zhī sè zhōng yè yì wú chóu tàn zhī shēng yǐ cǐ wèi qí wú zhì sī xiāng zhì zhī dù wài

这句话大意是:夫差时使人窥之,见其君臣力作,绝无几微怨恨之色,终夜亦无愁叹之声,以此谓其无志思乡,置之度外。

yī rì

这句话大意是:一日,。

fū chāi dēng gū sū tái

这句话大意是:夫差登姑苏台,。

wàng jiàn yuè wáng jí fū rén duān zuò yú mǎ fèn zhī páng

这句话大意是:望见越王及夫人端坐于马粪之旁,。

fàn lǐ cāo zòu ér lì yú zuǒ

这句话大意是:范蠡操楱而立于左,。

jūn chén zhī lǐ cún

这句话大意是:君臣之礼存,。

fū fù zhī yí jù

这句话大意是:夫妇之仪具,。

fū chāi gù wèi tài zǎi pǐ yuē bǐ yuè wáng bù guò xiǎo guó zhī jūn

这句话大意是:夫差顾谓太宰嚭曰:“彼越王不过小国之君,。

fàn lǐ bù guò yī jiè zhī shì

这句话大意是:范蠡不过一介之士,。

suī zài qióng è zhī de

这句话大意是:虽在穷厄之地,。

bù shī jūn chén zhī lǐ

这句话大意是:不失君臣之礼,。

guǎ rén xīn shén jìng zhī

这句话大意是:寡人心甚敬之。

bó pǐ duì yuē bù wéi kě jìng yì kě lián yě

这句话大意是:”伯嚭对曰:“不惟可敬,亦可怜也。

fū chāi yuē chéng rú tài zǎi zhī yán guǎ rén mù bù rěn jiàn tǎng bǐ huǐ guò zì xīn yì kě shè hu

这句话大意是:”夫差曰:“诚如太宰之言,寡人目不忍见,倘彼悔过自新,亦可赦吗?

pǐ duì yuē chén wén wú dé bù fù dài wáng yǐ shèng wáng zhī xīn āi gū qióng zhī shì jiā ēn yú yuè yuè qǐ wú hòu bào

这句话大意是:”嚭对曰:“臣闻‘无德不复',大王以圣王之心,哀孤穷之士,加恩于越,越岂无厚报?

yuàn dài wáng jué yì

这句话大意是:愿大王决意。

fū chāi yuē kě mìng tài shǐ zé jí rì shè yuè wáng guī guó

这句话大意是:”夫差曰:“可命太史择吉日,赦越王归国。

bó pǐ mì qiǎn jiā rén yǐ wǔ gǔ tóu shí shì jiāng xǐ xìn bào zhī gōu jiàn

这句话大意是:”伯嚭密遣家人以五鼓投石室,将喜信报知勾践。

gōu jiàn dà xǐ gào yú fàn lǐ lǐ yuē qǐng wèi wáng zhàn zhī jīn rì wù yín yǐ mǎo shí wén xìn wù wèi qiú rì ér mǎo fù kè wù qí yáo yuē tiān wǎng sì zhāng wàn wù jǐn shāng xiáng fǎn wèi yāng

这句话大意是:勾践大喜,告于范蠡,蠡曰:“请为王占之,今日戊寅,以卯时闻信,戊为囚日,而卯复克戊,其繇曰,‘天网四张,万物尽伤,祥反为殃。

suī yǒu xìn bù zú xǐ yě

这句话大意是:'虽有信,不足喜也。

gōu jiàn wén yán xǐ biàn wéi yōu

这句话大意是:”勾践闻言,喜变为忧。

què shuō zǐ xū wén wú wáng jiāng shè yuè wáng jí rù jiàn yuē xī jié qiú tāng ér bù zhū zhòu qiú wén wáng ér bù shā tiān dào hái fǎn huò zhuǎn chéng fú gù jié wèi tāng suǒ fàng shāng wèi zhōu suǒ miè

这句话大意是:却说子胥闻吴王将赦越王,急入见曰:“昔桀囚汤而不诛,纣囚文王而不杀,天道还反,祸转成福,故桀为汤所放,商为周所灭。

jīn dài wáng jì qiú yuè jūn ér bù xíng zhū chéng kǒng xià yīn zhī huàn zhì yǐ

现代白话:今大王既囚越君,而不行诛,诚恐夏、殷之患至了!

fū chāi yīn zǐ xū zhī yán fù yǒu shā yuè wáng zhī yì shǐ rén zhào zhī bó pǐ fù xiān bào gōu jiàn gōu jiàn dà jīng yòu gào yú fàn lǐ

这句话大意是:”夫差因子胥之言,复有杀越王之意,使人召之,伯嚭复先报勾践,勾践大惊,又告于范蠡。

lǐ yuē wáng wù jù yě wú wáng qiú wáng yǐ sān nián yǐ bǐ bù rěn yú sān nián ér néng rěn yú yī rì hu

现代白话:蠡曰:“王勿惧也,吴王囚王已三年了,彼不忍于三年,而能忍于一日吗?

qù bì wú yàng

这句话大意是:去必无恙。

gōu jiàn yuē guǎ rén suǒ yǐ yǐn rěn bù sǐ zhě quán lài dài fū zhī cè ěr

这句话大意是:”勾践曰:“寡人所以隐忍不死者,全赖大夫之策耳。

nǎi rù chéng lái jiàn wú wáng

这句话大意是:”乃入城来见吴王。

hou zhī sān rì wú wáng bìng bù shì cháo bó pǐ cóng gōng zhōng chū fèng wú wáng zhī mìng shǐ gōu jiàn fù guī shí shì

这句话大意是:候之三日,吴王并不视朝,伯嚭从宫中出,奉吴王之命,使勾践复归石室。

gōu jiàn guài wèn qí gù bó pǐ yuē wáng huò zǐ xū zhī yán yù jiā zhū lù suǒ yǐ xiāng zhào

这句话大意是:勾践怪问其故,伯嚭曰:“王惑子胥之言,欲加诛戮,所以相召。

shì wáng gǎn hán jí bù néng qǐ mǒu rù gōng wèn jí yīn yán ráng zāi yi zuò fú shì jīn yuè wáng pú fú dài zhū yú què xià yuàn kǔ zhī qì shàng gàn yú tiān wáng yi bǎo zhòng qiě quán fàng hái shí shì dài jí yù ér tú zhī

这句话大意是:适王感寒疾不能起,某入宫问疾,因言:‘禳灾宜作福事,今越王匍匐待诛于阙下,怨苦之气,上干于天,王宜保重,且权放还石室,待疾愈而图之!

wáng tīng mǒu zhī yán gù qiǎn jūn chū chéng ěr

这句话大意是:”王听某之言,故遣君出城耳。

gōu jiàn gǎn xiè bù yǐ

这句话大意是:”勾践感谢不已。

gōu jiàn jū shí shì

这句话大意是:勾践居石室,。

hū yòu sān yuè

这句话大意是:忽又三月,。

wén wú wáng bìng shàng wèi yù

这句话大意是:闻吴王病尚未愈,。

shǐ fàn lí bǔ qí jí xiōng

这句话大意是:使范蠡卜其吉凶,。

lǐ bù guà yǐ chéng

这句话大意是:蠡布卦已成,。

duì yuē wú wáng bù sǐ

这句话大意是:对曰:“吴王不死,。

zhì jǐ sì rì dāng jiǎn

这句话大意是:至己巳日当减,。

rén shēn rì bì quán yù

这句话大意是:壬申日必全愈,。

yuàn dài wáng qǐng qiú wèn jí

这句话大意是:愿大王请求问疾,。

tǎng de rù jiàn

这句话大意是:倘得入见,。

yīn qiú qí fèn ér cháng zhī

这句话大意是:因求其粪而尝之,。

guān qí yán sè

这句话大意是:观其颜色,。

zài bài chēng hè

这句话大意是:再拜称贺,。

yán bìng qǐ zhī qī

这句话大意是:言病起之期,。

zhì qī ruò yù

这句话大意是:至期若愈,。

bì rán xīn gǎn dài wáng

这句话大意是:必然心感大王,。

ér shè kě wàng yǐ

现代白话:而赦可望了。

gōu jiàn chuí lèi yán yuē gū suī bù xiào yì céng nán miàn wèi jūn nài hé hán wū rěn rǔ wéi rén cháng xiè biàn hu

这句话大意是:勾践垂泪言曰:“孤虽不肖,亦曾南面为君,奈何含污忍辱,为人尝泄便吗?

lǐ duì yuē xī zhòu qiú xī bó yú yǒu lǐ shā qí zi bó yì kǎo pēng ér xiǎng zhī xī bó rěn tòng ér sì zǐ ròu

这句话大意是:蠡对曰:“昔纣囚西伯于羑里,杀其子伯邑考,烹而饷之,西伯忍痛而食子肉。

fu yù chéng dà shì zhě bù jīn xì xíng wú wáng yǒu fù rén zhī rén ér wú zhàng fū zhī jué yǐ yù shè yuè hū yòu zhōng biàn bù rú cǐ hé yǐ qǔ qí lián hu

现代白话:夫欲成大事者,不矜细行,吴王有妇人之仁,而无丈夫之决,已欲赦越,忽又中变,不如此凭什么取其怜吗?

gōu jiàn jí rì tóu tài zǎi fǔ zhōng jiàn bó pǐ yuē rén chén zhī dào zhǔ jí zé chén yōu jīn wén zhǔ gōng bào kē bù chōu gōu jiàn xīn gū shī wàng qǐn shí bù ān yuàn cóng tài zǎi wèn jí yǐ shēn chén zǐ zhī qíng

这句话大意是:”勾践即日投太宰府中,见伯嚭曰:“人臣之道,主疾则臣忧,今闻主公抱疴不瘳,勾践心孤失望,寝食不安,愿从太宰问疾,以伸臣子之情。

pǐ yuē jūn yǒu cǐ měi yì gǎn bù zhuǎn dá

这句话大意是:嚭曰:“君有此美意,敢不转达。

bó pǐ rù jiàn wú wáng qǔ dào gōu jiàn xiāng niàn zhī qíng yuàn rù wèn jí fū chāi zài chén kùn zhī zhōng lián qí yì ér xǔ zhī

这句话大意是:”伯嚭入见吴王,曲道勾践相念之情,愿入问疾,夫差在沉困之中,怜其意而许之。

pǐ yǐn gōu jiàn rù yú qǐn shì fū chāi qiáng mù shì yuē gōu jiàn yì lái jiàn gū yé

这句话大意是:嚭引勾践入于寝室,夫差强目视曰:“勾践亦来见孤耶?

gōu jiàn kòu shǒu zòu yuē qiú chén wén lóng tǐ shī tiáo rú cuī gān fèi yù yī wàng yán sè ér wú yóu yě

这句话大意是:”勾践叩首奏曰,“囚臣闻龙体失调,如摧肝肺,欲一望颜色而无由也。

yán wèi bì fū chāi jué fù zhǎng yù biàn huī shǐ chū gōu jiàn yuē chén zài dōng hǎi céng shì yī shī guān rén xiè biàn néng zhī jí zhī chài jù

这句话大意是:”言未毕,夫差觉腹涨欲便,麾使出,勾践曰:“臣在东海,曾事医师,观人泄便,能知疾之瘥剧。

nǎi gǒng lì yú hù xià shì rén jiāng yú tǒng jìn chuáng fú fū chāi biàn qì jiāng chū hù wài gōu jiàn jiē kāi tǒng gài shǒu qǔ qí fèn guì ér cháng zhī zuǒ yòu jiē yǎn bí

这句话大意是:”乃拱立于户下,侍人将余桶近床,扶夫差便讫,将出户外,勾践揭开桶盖,手取其粪,跪而尝之,左右皆掩鼻。

gōu jiàn fù rù kòu shǒu yuē qiú chén gǎn zài bài jìng hè dài wáng wáng zhī jí zhì jǐ sì rì yǒu chōu jiāo sān yuè rén shēn quán yù yǐ

现代白话:勾践复入叩首曰:“囚臣敢再拜敬贺大王,王之疾,至己巳日有瘳,交三月壬申全愈了。

fū chāi yuē hé yǐ zhī zhī

现代白话:”夫差曰:“凭什么知之?

gōu jiàn yuē chén wén yú yī shī fu fèn zhě gǔ wèi yě shùn shí qì zé shēng nì shí qì zé sǐ

这句话大意是:”勾践曰:“臣闻于医师:‘夫粪者,谷味也,顺时气则生,逆时气则死。

jīn qiú chén qiè cháng dài wáng zhī fèn wèi kǔ qiě suān zhèng yīng chūn xià fā shēng zhī qì shì yǐ zhī zhī

这句话大意是:'今囚臣窃尝大王之粪,味苦且酸,正应春夏发生之气,是以知之。

fū chāi dà yuè yuē rén zāi gōu jiàn yě

现代白话:”夫差大悦曰:“仁啊,勾践也!

chén zǐ zhī shì jūn fù shú kěn cháng fèn ér jué jí zhě

这句话大意是:臣子之事君父,孰肯尝粪而决疾者!

shí tài zǎi pǐ zài páng fū chāi wèn yuē rǔ néng hu

现代白话:时太宰嚭在旁,夫差问曰:“你能吗?

pǐ yáo shǒu yuē chén suī shén ài dài wáng rán cǐ shì yì bù néng

这句话大意是:”嚭摇首曰:“臣虽甚爱大王,然此事亦不能。

fū chāi yuē bù dàn tài zǎi suī wú tài zǐ yì bù néng yě

现代白话:”夫差曰:“不但太宰,虽我太子亦不能也。

jí mìng gōu jiàn lí qí shí shì jiù biàn qī zhǐ

这句话大意是:”即命勾践离其石室,就便栖止。

dài gū jí chōu jí dāng qiǎn yī hái guó

这句话大意是:待孤疾瘳,即当遣伊还国。

gōu jiàn zài bài xiè ēn ér chū zì cǐ jiù jū mín shè zhí mù yǎng zhī shì rú gù fū chāi bìng guǒ jiàn yù rú gōu jiàn suǒ kè zhī qī

这句话大意是:”勾践再拜谢恩而出,自此僦居民舍,执牧养之事如故,夫差病果渐愈,如勾践所刻之期。

xīn niàn qí zhōng

这句话大意是:心念其忠,。

jì chū cháo

这句话大意是:既出朝,。

mìng zhì jiǔ yú wén tái zhī shàng

这句话大意是:命置酒于文台之上,。

zhào gōu jiàn fù yàn

这句话大意是:召勾践赴宴,。

gōu jiàn yáng wéi bù zhī

这句话大意是:勾践佯为不知,。

réng qián qiú fú ér lái

这句话大意是:仍前囚服而来,。

fū chāi wén zhī

这句话大意是:夫差闻之,。

jí lìng mù yù

这句话大意是:即令沐浴,。

gǎi huàn yì guān

这句话大意是:改换衣冠,。

gōu jiàn zài sān cí xiè

这句话大意是:勾践再三辞谢,。

fāng cái fèng mìng

这句话大意是:方才奉命,。

gēng yī rù yè

这句话大意是:更衣入谒,。

zài bài qǐ shǒu

这句话大意是:再拜稽首,。

fū chāi huāng máng fú qǐ

这句话大意是:夫差慌忙扶起,。

jí chū lìng yuē yuè wáng rén dé zhī rén

这句话大意是:即出令曰:“越王仁德之人,。

yān kě jiǔ rǔ

现代白话:呢可久辱?

guǎ rén jiāng shì qí qiú yì miǎn zuì fàng hái jīn rì wèi yuè wáng shè běi miàn zhī zuò qún chén yǐ kè lǐ shì zhī

这句话大意是:寡人将释其囚役,免罪放还,今日为越王设北面之坐,群臣以客礼事之。

nǎi yī ràng shǐ jiù kè zuò zhū dài fū jiē liè zuò yú páng

这句话大意是:”乃揖让使就客坐,诸大夫皆列坐于旁。

zǐ xū jiàn wú wáng wàng chóu dài dí xīn zhōng bù fèn bù kěn rù zuò fú yī ér chū bó pǐ jìn yuē dài wáng yǐ rén zhě zhī xīn shè rén zhě zhī guò chén wén tóng shēng xiāng hè tóng qì xiāng qiú

这句话大意是:子胥见吴王忘仇待敌,心中不忿,不肯入坐,拂衣而出,伯嚭进曰:“大王以仁者之心,赦仁者之过,臣闻:‘同声相和,同气相求。

jīn rì zhī zuò rén zhě yi liú bù rén zhě yi qù

这句话大意是:'今日之坐,仁者宜留,不仁者宜去。

xiàng guó gāng yǒng zhī fu qí bù zuò dài zì cán hu fū chāi xiào yuē tài zǎi zhī yán dāng yǐ

现代白话:相国刚勇之夫,其不坐,殆自惭乎?”夫差笑曰:“太宰之言当了!

jiǔ sān xíng fàn lǐ yǔ yuè wáng jù qǐ jìn shāng wèi wú wáng shòu kǒu zhì zhù cí yuē

这句话大意是:酒三行,范蠡与越王俱起进觞,为吴王寿,口致祝辞曰:。

huáng wáng zài shàng ēn bō yáng chūn

这句话大意是:皇王在上,恩播阳春,。

qí rén mò bǐ qí dé rì xīn

这句话大意是:其仁莫比,其德日新。

wū hū xiū zāi chuán dé wú jí

现代白话:於乎休啊,传德无极,。

yán shòu wàn suì zhǎng bǎo wú guó

这句话大意是:延寿万岁,长保吴国。

sì hǎi xián chéng zhū hóu bīn fú

这句话大意是:四海咸承,诸侯宾服,。

shāng jiǔ jì shēng yǒng shòu wàn fú

这句话大意是:觞酒既升,永受万福。

wú wáng dà yuè shì rì jìn zuì fāng xiū mìng wáng sūn xióng sòng gōu jiàn yú kè guǎn sān rì zhī nèi gū dāng sòng ěr guī guó

现代白话:吴王大悦,是日尽醉方休,命王孙雄送勾践于客馆,“三日之内,孤当送你归国。

zhì cì zǎo zǐ xū rù jiàn wú wáng yuē zuó rì dài wáng yǐ kè lǐ dài chóu rén guǒ hé jiàn yě

这句话大意是:至次早,子胥入见吴王曰:“昨日大王以客礼待仇人,果何见也?

gōu jiàn nèi huái hǔ láng zhī xīn wài shì wēn gōng zhī mào dài wáng ài xū yú zhī yú bù lǜ hòu rì zhī huàn qì zhōng zhí ér tīng chán yán ruò xiǎo rén ér yǎng dà chóu

这句话大意是:勾践内怀虎狼之心,外饰温恭之貌,大王爱须臾之谀,不虑后日之患,弃忠直而听谗言,溺小仁而养大仇。

pì rú zòng máo yú lú tàn zhī shàng ér xìng qí bù jiāo

这句话大意是:譬如纵毛于炉炭之上,而幸其不焦;。

tóu luǎn yú qiān jūn zhī xià ér wàng qí bì quán qǐ kě de yé

这句话大意是:投卵于千钧之下,而望其必全,岂可得耶?

wú wáng fú rán yuē guǎ rén wò jí sān yuè xiàng guó bìng wú yī hǎo yán xiāng wèi shì xiàng guó zhī bù zhōng yě

这句话大意是:吴王怫然曰:“寡人卧疾三月,相国并无一好言相慰,是相国之不忠也;。

bù jìn yī hǎo wù xiāng sòng shì xiàng guó zhī bù rén yě

这句话大意是:不进一好物相送,是相国之不仁也。

wéi rén chén bù rén bù zhōng yào tā hé yòng

这句话大意是:为人臣不仁不忠,要他何用?

yuè wáng qì qí guó jiā qiān lǐ lái guī guǎ rén xiàn qí huò cái shēn wéi nú bì shì qí zhōng yě

这句话大意是:越王弃其国家,千里来归寡人,献其货财,身为奴婢,是其忠也;。

guǎ rén yǒu jí qīn wéi cháng fèn lüè wú yuàn hèn zhī xīn shì qí rén yě

这句话大意是:寡人有疾,亲为尝粪,略无怨恨之心,是其仁也。

guǎ rén ruò xùn xiàng guó sī yì zhū cǐ shàn shì huáng tiān bì bù yòu guǎ rén yǐ

现代白话:寡人若徇相国私意,诛此善士,皇天必不佑寡人了!

zǐ xū yuē wáng hé yán zhī xiāng fǎn yě

这句话大意是:子胥曰:“王何言之相反也?

fu hǔ bēi qí shì jiāng yǒu jī yě

这句话大意是:夫虎卑其势,将有击也;。

li suō qí shēn jiāng yǒu qǔ yě

这句话大意是:狸缩其身,将有取也。

yuè wáng rù chén yú wú yuàn hèn zài xīn dài wáng hé de zhī zhī

这句话大意是:越王入臣于吴,怨恨在心,大王何得知之?

qí xià cháng dài wáng zhī fèn shí shàng shí dài wáng zhī xīn

这句话大意是:其下尝大王之粪,实上食大王之心。

wáng ruò bù chá zhōng qí jiān móu wú bì wèi qín yǐ

现代白话:王若不察,中其奸谋,吴必为擒了!

wú wáng yuē xiàng guó zhì zhī wù yán guǎ rén yì yǐ jué

这句话大意是:吴王曰:“相国置之勿言,寡人意已决!

zǐ xū zhī bù kě jiàn suì yù yù ér tuì

这句话大意是:子胥知不可谏,遂郁郁而退。

zhì dì sān rì wú wáng fù mìng zhì jiǔ yú shé mén zhī wài qīn sòng yuè wáng chū chéng qún chén jiē pěng shāng jiàn xíng wéi zǐ xū bù zhì fū chāi wèi gōu jiàn yuē guǎ rén shè jūn fǎn guó jūn dāng niàn wú zhī ēn wù jì wú zhī yuàn

这句话大意是:至第三日,吴王复命置酒于蛇门之外,亲送越王出城,群臣皆捧觞饯行,惟子胥不至,夫差谓勾践曰:“寡人赦君返国,君当念吴之恩,勿记吴之怨。

gōu jiàn qǐ shǒu yuē dài wáng āi chén gū qióng shǐ de shēng huán gù guó dāng shēng shēng shì shì jié lì bào xiào cāng tiān zài shàng shí jiàn chén xīn rú ruò fù wú huáng tiān bù yòu

这句话大意是:勾践稽首曰:“大王哀臣孤穷,使得生还故国,当生生世世,竭力报效,苍天在上,实鉴臣心,如若负吴,皇天不佑!

fū chāi yuē jūn zǐ yī yán wèi dìng jūn qí suì xíng miǎn zhī miǎn zhī

现代白话:”夫差曰:“有德行的人一言为定,君其遂行,勉之,勉之!

gōu jiàn zài bài guì fú liú tì mǎn miàn yǒu yī liàn bù shě zhī zhuàng fū chāi qīn fú gōu jiàn dēng chē fàn lǐ zhí yù fū rén yì zài bài xiè ēn yī tóng shēng niǎn wàng nán ér qù

这句话大意是:”勾践再拜跪伏,流涕满面,有依恋不舍之状,夫差亲扶勾践登车,范蠡执御,夫人亦再拜谢恩,一同升辇,望南而去。

shí zhōu jìng wáng èr shí jiǔ nián shì yě

这句话大意是:时周敬王二十九年事也。

shǐ chén yǒu shī yún

这句话大意是:史臣有诗云:。

yuè wáng yǐ zuò fǔ zhōng yú qǐ liào cán shēng chū huì jī

这句话大意是:越王已作釜中鱼,岂料残生出会稽。

kě xiào fū chāi wú yuǎn lǜ fàng kāi luó wǎng zòng jīng ní

这句话大意是:可笑夫差无远虑,放开罗网纵鲸鲵。

gōu jiàn huí zhì zhè jiāng zhī shàng wàng jiàn gé jiāng shān chuān zhòng xiù tiān dì zài qīng nǎi tàn yuē gū zì yì yǒng cí wàn mín wěi gǔ yì yù qǐ qī fù de fǎn guó ér fèng sì hu yán ba yǔ fū rén xiāng xiàng ér qì zuǒ yòu jiē gǎn dòng liú lèi

这句话大意是:勾践回至浙江之上,望见隔江山川重秀,天地再清,乃叹曰:“孤自意永辞万民,委骨异域,岂期复得返国而奉祀乎?”言罢,与夫人相向而泣,左右皆感动流泪。

wén zhǒng zǎo zhī yuè wáng jiāng zhì lǜ shǒu guó qún chén chéng zhōng bǎi xìng bài yíng yú zhè shuǐ zhī shàng huān shēng dòng dì

这句话大意是:文种早知越王将至,率守国群臣,城中百姓,拜迎于浙水之上,欢声动地。

gōu jiàn mìng fàn lǐ bǔ rì dào guó lǐ qū zhǐ yuē yì zāi wáng zhī zé rì yě wú rú lái rì zuì jí wáng yi jí qū yǐ yīng zhī

现代白话:勾践命范蠡卜日到国,蠡屈指曰:“异啊,王之择日也,无如来日最吉,王宜疾趋以应之。

yú shì cè mǎ fēi yú xīng yè hái dōu gào miào lín cháo dōu bù bì xù

这句话大意是:”于是策马飞舆,星夜还都,告庙临朝,都不必叙。

gōu jiàn xīn niàn kuài jī zhī chǐ yù lì chéng yú kuài jī qiān dū yú cǐ yǐ zì jǐng tì nǎi zhuān wěi qí shì yú fàn lǐ

这句话大意是:勾践心念会稽之耻,欲立城于会稽,迁都于此,以自警惕,乃专委其事于范蠡。

lǐ nǎi guān tiān wén chá dì lǐ guī zào xīn chéng bāo kuài jī shān yú nèi

这句话大意是:蠡乃观天文,察地理,规造新城,包会稽山于内。

xī běi lì fēi yì lóu yú wò lóng shān yǐ xiàng tiān mén

这句话大意是:西北立飞翼楼于卧龙山,以象天门;。

dōng nán fú lòu shí dòu yǐ xiàng dì hù

这句话大意是:东南伏漏石窦,以象地户。

wài guō zhōu wéi dú quē xī běi yáng yán yǐ chén fú yú wú bù gǎn yōng sè gòng xiàn zhī dào shí yīn tú jìn qǔ zhī biàn

这句话大意是:外郭周围,独缺西北,扬言“已臣服于吴,不敢壅塞贡献之道”,实阴图进取之便。

chéng jì chéng hū rán chéng zhōng yǒng chū yī shān zhōu wéi shù lǐ qí xiàng rú guī tiān shēng cǎo mù shèng mào

这句话大意是:城既成,忽然城中涌出一山,周围数里,其象如龟,天生草木盛茂。

yǒu rén rèn de cǐ shān nǎi láng yá dōng wǔ shān bù zhī hé gù yī xī fēi zhì

现代白话:有人认得此山,乃琅琊东武山,不知为什么,一夕飞至。

fàn lǐ zòu yuē chén zhī zhù chéng shàng yìng tiān xiàng gù tiān jiàng kūn lún yǐ qǐ yuè zhī bó yě

这句话大意是:范蠡奏曰:“臣之筑城,上应天象,故天降‘昆仑',以启越之伯也!

yuè wáng dà xǐ nǎi míng qí shān yuē guài shān yì yuē fēi lái shān yì yuē guī shān

这句话大意是:”越王大喜,乃名其山曰怪山,亦曰飞来山,亦曰龟山。

yú shān diān lì líng tái jiàn sān céng lóu yǐ wàng líng wù zhì dù jù bèi gōu jiàn zì zhū jì qiān ér jū zhī wèi fàn lǐ yuē gū shí bù dé yǐ zhì shī guó wáng jiā shēn wéi nú lì gǒu fēi xiàng guó jí zhū dài fū zàn zhù yān yǒu jīn rì

现代白话:于山巅立灵台,建三层楼,以望灵物,制度俱备,勾践自诸暨迁而居之,谓范蠡曰:“孤实不德,以至失国亡家,身为奴隶,苟非相国及诸大夫赞助,呢有今日?

lǐ yuē cǐ nǎi dài wáng zhī fú fēi chén děng zhī gōng yě dàn yuàn dài wáng shí shí wù wàng shí shì zhī kǔ zé yuè guó kě xìng ér wú chóu kě bào yǐ

现代白话:蠡曰:“此乃大王之福,非臣等之功也,但愿大王时时勿忘石室之苦,则越国可兴,而吴仇可报了。

gōu jiàn yuē jìng shòu jiào

这句话大意是:”勾践曰:“敬受教!

yú shì yǐ wén zhǒng zhì guó zhèng yǐ fàn lǐ zhì jūn lǚ zūn xián lǐ shì jìng lǎo xù pín bǎi xìng dà yuè

这句话大意是:于是以文种治国政,以范蠡治军旅,尊贤礼士,敬老恤贫,百姓大悦。

yuè wáng zì cháng fèn zhī hòu cháng huàn kǒu chòu fàn lǐ zhī chéng běi yǒu shān chū shū cài yī zhǒng qí míng yuē jí kě shí ér wēi yǒu qì xi nǎi shǐ rén cǎi jí jǔ zhāo shí zhī yǐ luàn qí qì hòu rén yīn míng qí shān yuē jí shān

这句话大意是:越王自尝粪之后,常患口臭,范蠡知城北有山,出蔬菜一种,其名曰蕺,可食,而微有气息,乃使人采蕺,举朝食之,以乱其气,后人因名其山曰蕺山。

gōu jiàn pò yù fù chóu nǎi kǔ shēn láo xīn yè yǐ jì rì

这句话大意是:勾践迫欲复仇,乃苦身劳心,夜以继日。

mù juàn yù hé zé gōng zhī yǐ liǎo

这句话大意是:目倦欲合,则攻之以蓼;。

zú hán yù suō zé zì zhī yǐ shuǐ

这句话大意是:足寒欲缩,则渍之以水。

dōng cháng bào bīng xià hái wò huǒ lèi xīn ér wò bù yòng chuáng rù

这句话大意是:冬常抱冰,夏还握火,累薪而卧,不用床褥。

yòu xuán dǎn yú zuò wò zhī suǒ yǐn shí qǐ jū bì qǔ ér cháng zhī zhōng yè qián qì qì ér fù xiào

这句话大意是:又悬胆于坐卧之所,饮食起居,必取而尝之,中夜潜泣,泣而复啸。

kuài jī èr zì bù jué yú kǒu

这句话大意是:会稽二字,不绝于口。

yǐ sàng bài zhī yú shēng chǐ kuī jiǎn nǎi zhuó lìng shǐ zhuàng zhě wù qǔ lǎo qī lǎo zhě wù qǔ shào fù nǚ zǐ shí qī bù jià nán zǐ èr shí bù qǔ qí fù mǔ jù yǒu zuì

这句话大意是:以丧败之余,生齿亏减,乃著令使壮者勿娶老妻,老者勿娶少妇,女子十七不嫁,男子二十不娶,其父母俱有罪。

yùn fù jiāng chǎn gào yú guān shǐ yī shǒu zhī shēng nán cì yǐ hú jiǔ yī quǎn shēng nǚ cì yǐ hú jiǔ yī tún

这句话大意是:孕妇将产,告于官,使医守之,生男赐以壶酒一犬,生女赐以壶酒一豚。

shēng zǐ sān rén guān yǎng qí èr shēng zǐ èr rén guān yǎng qí yī

这句话大意是:生子三人,官养其二,生子二人,官养其一。

yǒu sǐ zhě qīn wéi kū diào měi chū yóu bì zài fàn yǔ gēng yú hòu chē

这句话大意是:有死者,亲为哭吊,每出游,必载饭与羹于后车。

yù tóng zǐ bì bū ér chuò zhī wèn qí xìng míng

这句话大意是:遇童子,必𫗦而啜之,问其姓名;。

yù gēng shí gōng shēn bǐng lěi

这句话大意是:遇耕时,躬身秉耒。

fū rén zì zhī yǔ mín jiān tóng qí láo kǔ qī nián bù shōu mín shuì shí bù jiā ròu yī bù zhòng cǎi

这句话大意是:夫人自织,与民间同其劳苦,七年不收民税,食不加肉,衣不重采。

wéi wèn hòu zhī shǐ wú yī yuè bù zhì yú wú

这句话大意是:惟问候之使,无一月不至于吴。

fù shǐ nán nǚ rù shān cǎi gě zuò huáng sī xì bù yù xiàn wú wáng shàng wèi jí jìn wú wáng jiā gōu jiàn zhī shùn shǐ rén zēng qí fēng yú shì dōng zhì jù yǒng xi zhì zuì lǐ nán zhì gū miè běi zhì píng yuán zòng héng bā bǎi yú lǐ jǐn wèi yuè rǎng

这句话大意是:复使男女入山采葛,作黄丝细布,欲献吴王,尚未及进,吴王嘉勾践之顺,使人增其封,于是东至句甬,西至槜李,南至姑蔑,北至平原,纵横八百余里,尽为越壤。

gōu jiàn nǎi zhì gé bù shí wàn pǐ gān mì bǎi tán hú pí wǔ shuāng jìn zhú shí sōu yǐ dá fēng dì zhī lǐ

这句话大意是:勾践乃治葛布十万匹,甘蜜百坛,狐皮五双,晋竹十艘,以答封地之礼。

fū chāi dà yuè cì yuè wáng yǔ máo zhī shì

这句话大意是:,夫差大悦,赐越王羽毛之饰。

zǐ xū wén zhī chēng jí bù cháo

这句话大意是:子胥闻之,称疾不朝。

fū chāi jiàn yuè yǐ chén fú bù èr suì shēn xìn bó pǐ zhī yán

这句话大意是:夫差见越已臣服不贰,遂深信伯嚭之言。

yī rì wèn bó pǐ yuē jīn rì sì jìng wú shì guǎ rén yù guǎng gōng shì yǐ zì yú hé de xiāng yí

这句话大意是:一日,问伯嚭曰:“今日四境无事,寡人欲广宫室以自娱,何地相宜。

pǐ zòu yuē wú dōu zhī xià chóng tái shèng jìng mò ruò gū sū rán qián wáng suǒ zhù bù zú yǐ dāng jù lǎn wáng bù ruò zhòng jiāng cǐ tái gǎi jiàn lìng qí gāo kě wàng bǎi lǐ kuān kě róng liù qiān rén jù gē tóng wǔ nǚ yú shàng kě yǐ jí rén jiān zhī lè yǐ

现代白话:”嚭奏曰:“吴都之下,崇台胜境,莫若姑苏,然前王所筑,不足以当巨览,王不若重将此台改建,令其高可望百里,宽可容六千人,聚歌童舞女于上,能够极人间之乐了。

fū chāi rán zhī nǎi xuán shǎng gòu qiú dà mù

这句话大意是:”夫差然之,乃悬赏购求大木。

wén zhǒng wén zhī jìn yú yuè wáng yuē chén wén gāo fēi zhī niǎo sǐ yú měi shí

这句话大意是:文种闻之,进于越王曰:“臣闻,‘高飞之鸟,死于美食;。

shēn quán zhī yú sǐ yú fāng ěr

这句话大意是:深泉之鱼,死于芳饵。

jīn wáng zhì zài bào wú bì xiān tóu qí suǒ hào rán hòu de zhì qí mìng

这句话大意是:'今王志在报吴,必先投其所好,然后得制其命。

gōu jiàn yuē suī de qí suǒ hǎo qǐ suì néng zhì qí mìng hu

这句话大意是:勾践曰:“虽得其所好,岂遂能制其命吗?

wén zhǒng duì yuē chén suǒ yǐ pò wú zhě yǒu qī shù yī yuē juān huò bì yǐ yuè qí jūn chén

这句话大意是:文种对曰:“臣所以破吴者有七术:一曰捐货币,以悦其君臣;。

èr yuē guì dí sù gǎo yǐ xū qí jī jù

这句话大意是:二曰贵籴粟槁,以虚其积聚;。

sān yuē yí měi nǚ yǐ huò qí xīn zhì

这句话大意是:三曰遗美女,以惑其心志;。

sì yuē yí zhī qiǎo gōng liáng cái shǐ zuò gōng shì yǐ qìng qí cái

这句话大意是:四曰遗之巧工良材,使作宫室,以罄其财;。

wǔ yuē yí zhī yú chén yǐ luàn qí móu

这句话大意是:五曰遗之谀臣,以乱其谋;。

liù yuē qiáng qí jiàn chén shǐ zì shā yǐ ruò qí fǔ

这句话大意是:六曰强其谏臣使自杀,以弱其辅;。

qī yuē jī cái liàn bīng yǐ chéng qí bì

这句话大意是:七曰积财练兵,以承其弊。

gōu jiàn yuē shàn zāi

现代白话:勾践曰:“善啊。

jīn rì xiān xíng hé shù

这句话大意是:今日先行何术?

wén zhǒng duì yuē jīn wú wáng fāng gǎi zhù gū sū tái yi xuǎn míng shān shén cái fèng ér xiàn zhī

这句话大意是:文种对曰:“今吴王方改筑姑苏台,宜选名山神材,奉而献之。

yuè wáng nǎi shǐ mù gōng sān qiān yú rén rù shān fá mù jīng nián wú suǒ de

这句话大意是:”越王乃使木工三千余人,入山伐木,经年无所得。

gōng rén sī guī jiē yǒu yuàn wàng zhī xīn nǎi gē mù kè zhī yín yuē cháo cǎi mù mù cǎi mù zhāo zhāo mù mù rù shān qū qióng yán jué hè tú wǎng fù tiān bù shēng xī de bù yù mù kè hé gū xī shòu cǐ láo kù

这句话大意是:工人思归,皆有怨望之心,乃歌《木客之吟》曰:“朝采木,暮采木,朝朝暮暮入山曲,穷岩绝壑徒往复,天不生兮地不育,木客何辜兮,受此劳酷?

měi shēn yè cháng gē wén zhě qī jué

这句话大意是:”每深夜长歌,闻者凄绝。

hū yī yè tiān shēng shén mù yī shuāng dà èr shí wéi zhǎng wǔ shí xún zài shān zhī yáng zhě yuē zǐ zài shān zhī yīn zhě yuē nán mù gōng jīng dǔ yǐ wéi mù wèi jīng jiàn bēn gào yuè wáng

这句话大意是:忽一夜,天生神木一双,大二十围,长五十寻,在山之阳者曰梓,在山之阴者曰楠,木工惊睹,以为目未经见,奔告越王。

qún chén jiē hè yuē cǐ dài wáng jīng chéng gé tiān gù tiān shēng shén mù yǐ wèi wáng zhōng yě

这句话大意是:群臣皆贺曰:“此大王精诚格天,故天生神木,以慰王衷也。

gōu jiàn dà xǐ

这句话大意是:勾践大喜,。

qīn wǎng shè jì ér hòu fá zhī

这句话大意是:亲往设祭而后伐之,。

jiā yǐ zhuó xuē mó lóng

这句话大意是:加以琢削磨砻,。

yòng dān qīng cuò huà wèi wǔ cǎi lóng shé zhī wén

这句话大意是:用丹青错画为五采龙蛇之文,。

shǐ wén zhǒng fú jiāng ér zhì

这句话大意是:使文种浮江而至,。

xiàn yú wú wáng yuē dōng hǎi jiàn chén gōu jiàn

这句话大意是:献于吴王曰:“东海贱臣勾践,。

lài dài wáng zhī lì

这句话大意是:赖大王之力,。

qiè wèi xiǎo diàn

这句话大意是:窃为小殿,。

ǒu de jù cái

这句话大意是:偶得巨材,。

bù gǎn zì yòng

这句话大意是:不敢自用,。

gǎn yīn xià lì xiàn yú zuǒ yòu

这句话大意是:敢因下吏献于左右。

fū chāi jiàn mù cái yì cháng bù shèng jīng xǐ

这句话大意是:”夫差见木材异常,不胜惊喜。

zǐ xū jiàn yuē xī jié qǐ líng tái zhòu qǐ lù tái qióng jié mín lì suì zhì miè wáng

这句话大意是:子胥谏曰:“昔桀起灵台,纣起鹿台,穷竭民力,遂致灭亡。

gōu jiàn yù hài wú gù xiàn cǐ mù wáng wù shòu zhī

这句话大意是:勾践欲害吴,故献此木,王勿受之。

fū chāi yuē gōu jiàn de cǐ liáng cái bù zì yòng ér xiàn yú guǎ rén nǎi qí hǎo yì nài hé nì zhī

这句话大意是:”夫差曰:“勾践得此良材,不自用而献于寡人,乃其好意,奈何逆之?

suì bù tīng

这句话大意是:”遂不听。

nǎi jiāng cǐ mù jiàn gū sū zhī tái

这句话大意是:乃将此木建姑苏之台。

sān nián jù cái wǔ nián fāng chéng gāo sān bǎi zhàng guǎng bā shí sì zhàng dēng tái wàng chè èr bǎi lǐ jiù yǒu jiǔ qǔ jìng yǐ dēng shān zhì shì gèng guǎng zhī

这句话大意是:三年聚材,五年方成,高三百丈,广八十四丈,登台望彻二百里,旧有九曲径以登山,至是更广之。

bǎi xìng zhòu yè bìng zuò sǐ yú pí láo zhě bù kě shèng shǔ

这句话大意是:百姓昼夜并作,死于疲劳者,不可胜数。

yǒu liáng bó lóng shī wèi zhèng

这句话大意是:有梁伯龙诗为证:。

qiān rèn gāo tái miàn tài hú zhāo zhōng mù gǔ yàn gū sū

这句话大意是:千仞高台面太湖,朝钟暮鼓宴姑苏。

wēi xíng hǎi wài sān qiān lǐ bà zhàn jiāng nán dì yī dōu

这句话大意是:威行海外三千里,霸占江南第一都。

yuè wáng wén zhī wèi wén zhǒng yuē zi suǒ yún yí zhī qiǎo jiàng liáng cái shǐ zuò gōng shì yǐ jǐn qí cái

这句话大意是:越王闻之,谓文种曰:“子所云‘遗之巧匠良材,使作宫室,以尽其财。

cǐ jì yǐ xíng jīn chóng tái zhī shàng bì miào xuǎn gē wǔ yǐ chōng zhī fēi yǒu jué sè bù zú chǐ qí xīn zhì zi qí wèi guǎ rén móu zhī

这句话大意是:'此计已行,今崇台之上,必妙选歌舞以充之,非有绝色,不足侈其心志,子其为寡人谋之!

wén zhǒng duì yuē xīng wáng zhī shù dìng yú shàng tiān jì shēng shén mù hé huàn wú měi nǚ dàn sōu qiú mín jiān kǒng jīng dòng rén xīn chén yǒu yī jì kě yuè guó zhōng zhī nǚ zǐ wéi wáng suǒ zé

这句话大意是:”文种对曰:“兴亡之数,定于上天,既生神木,何患无美女,但搜求民间,恐惊动人心,臣有一计,可阅国中之女子,惟王所择。

bù zhī wén zhǒng shuō chū shén jì

这句话大意是:”不知文种说出甚计?

qiě kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:且看下回分解。

✦ You read 第八十回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.