东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 84 of 108

第八十四回

PinyinModern Translation
Size

zhì bó jué shuǐ guàn jìn yáng yù ràng jī yī bào xiāng zi

这句话大意是:智伯决水灌晋阳 豫让击衣报襄子。

huà shuō zhì bó míng yáo nǎi zhì wǔ zi lì zhī sūn zhì xuān zi xú wú zhī zǐ

现代白话:话说智伯名瑶,乃智武子跞之孙,智宣子徐我之子。

xú wú yù jiàn sì móu yú zú rén zhì guǒ yuē wú yù lì yáo hé rú

现代白话:徐我欲建嗣,谋于族人智果曰:“我欲立瑶怎么样?

zhì guǒ yuē bù rú xiāo yě

这句话大意是:”智果曰:“不如宵也!

xú wú yuē xiāo cái zhì jiē xùn yú yáo bù rú lì yáo

现代白话:”徐我曰:“宵才智皆逊于瑶,不如立瑶。

zhì guǒ yuē yáo yǒu wǔ zhǎng guò rén wéi yī duǎn ěr měi xū zhǎng dà guò rén shàn shè yù guò rén duō jì yì guò rén qiáng yì guǒ gǎn guò rén zhì qiǎo biàn gěi guò rén rán ér tān cán bù rén shì qí yī duǎn

这句话大意是:”智果曰:“瑶有五长过人,惟一短耳:美须长大过人,善射御过人,多技艺过人,强毅果敢过人,智巧便给过人,然而贪残不仁,是其一短。

yǐ wǔ zhǎng líng rén ér jì zhī yǐ bù rén shuí néng róng zhī

这句话大意是:以五长凌人,而济之以不仁,谁能容之?

ruò guǒ lì yáo zhì zōng bì miè

这句话大意是:若果立瑶,智宗必灭!

xú wú bù yǐ wéi rán jìng lì yáo wèi shì zǐ

现代白话:”徐我不以为然,竟立瑶为适子。

zhì guǒ tàn yuē wú bù bié zú jù qí suí bō ér ruò yě

现代白话:智果叹曰:“我不别族,惧其随波而溺也!

nǎi sī yè tài shǐ qiú gǎi shì pǔ zì chēng fǔ shì

这句话大意是:”乃私谒太史,求改氏谱,自称辅氏。

jí xú wú zú yáo sì wèi dú zhuān jìn zhèng nèi yǒu zhì kāi zhì guó děng fèi fǔ zhī qīn wài yǒu chī cī yù ràng děng zhōng móu zhī shì quán zūn shì zhòng suì yǒu dài jìn zhī zhì

现代白话:及徐我卒,瑶嗣位,独专晋政,内有智开,智国等肺腑之亲,外有𫄨疵、豫让等忠谋之士,权尊势重,遂有代晋之志。

zhào zhū chén mì yì qí shì móu shì chī cī jìn yuē sì qīng wèi jūn lì dí yī jiā xiān fā sān jiā jù zhī jīn yù móu jìn shì xiān xuē sān jiā zhī shì

这句话大意是:召诸臣密议其事,谋士𫄨疵进曰:“四卿位均力敌,一家先发,三家拒之,今欲谋晋室,先削三家之势。

zhì bó yuē xuē zhī hé dào

这句话大意是:”智伯曰:“削之何道?

chī cī yuē jīn yuè guó fāng shèng

这句话大意是:”𫄨疵曰:“今越国方盛,。

jìn shī zhǔ méng

这句话大意是:晋失主盟,。

zhǔ gōng tuō yán xīng bīng yǔ yuè zhēng bà

这句话大意是:主公托言兴兵与越争霸,。

jiǎ chuán jìn hóu zhī mìng

这句话大意是:假传晋侯之命,。

lìng hán zhào wèi sān jiā gè xiàn de bǎi lǐ

这句话大意是:令韩、赵、魏三家各献地百里,。

lǜ qí fù yǐ wéi jūn zī

这句话大意是:率其赋以为军资,。

sān jiā ruò cóng mìng gē dì

这句话大意是:三家若从命割地,。

wǒ zuò ér zēng sān bǎi lǐ zhī fēng

这句话大意是:我坐而增三百里之封,。

zhì shì yì qiáng

这句话大意是:智氏益强,。

ér sān jiā rì xuē yǐ

现代白话:而三家日削了,。

yǒu bù cóng zhě

这句话大意是:有不从者,。

jiáo jìn hóu zhī mìng

这句话大意是:矫晋侯之命,。

lǜ dà jūn xiān chú miè zhī

这句话大意是:率大军先除灭之,。

cǐ shí guǒ qù pí zhī fǎ yě

这句话大意是:此‘食果去皮'之法也!

zhì bó yuē cǐ jì shén miào

这句话大意是:”智伯曰:“此计甚妙。

dàn sān jiā xiān cóng nà jiā gē qǐ

这句话大意是:但三家先从那家割起?

chī cī yuē zhì shì mù yú hán wèi ér yǔ zhào yǒu xì yi xiān hán cì wèi hán wèi jì cóng zhào bù néng dú yì yě

这句话大意是:”𫄨疵曰:“智氏睦于韩,魏,而与赵有隙,宜先韩次魏,韩,魏既从,赵不能独异也!

zhì bó jí qiǎn zhì kāi zhì hán hǔ fǔ zhōng hǔ yán rù zhōng táng kòu qí lái yì zhì kāi yuē wú xiōng fèng jìn hóu zhī mìng zhì bīng fá yuè lìng sān qīng gè gē cǎi dì bǎi lǐ rù yú gōng jiā qǔ qí fù yǐ chōng gōng yòng wú xiōng mìng mǒu zhì yì yuàn qǐ dì jiè huí fù

现代白话:智伯即遣智开至韩虎府中,虎延入中堂,叩其来意,智开曰:“我兄奉晋侯之命,治兵伐越,令三卿各割采地百里入于公家,取其赋以充公用,我兄命某致意,愿乞地界回复。

hán hǔ yuē zi qiě zàn huí mǒu lái rì jí dāng bào mìng

这句话大意是:”韩虎曰:“子且暂回,某来日即当报命。

zhì kāi qù hán kāng zi hǔ zhào jí qún xià móu yuē zhì yáo yù xié jìn hóu yǐ ruò sān jiā gù qǐng gē dì wèi míng wú yù xīng bīng xiān chú cǐ zéi qīng děng yǐ wéi hé rú

现代白话:”智开去,韩康子虎召集群下谋曰:“智瑶欲挟晋侯以弱三家,故请割地为名,我欲兴兵先除此贼,卿等以为怎么样?

móu shì duàn guī yuē zhì bó tān ér wú yàn jiǎ jūn mìng yǐ xuē wú de ruò yòng bīng shì kàng jūn yě bǐ jiāng jiè yǐ zuì wǒ bù rú yǔ zhī bǐ dé wú de bì yòu qiú zhī yú zhào wèi zhào wèi bù cóng bì xiāng gōng jī wú de ān zuò ér guān qí shèng fù

现代白话:”谋士段规曰:“智伯贪而无厌,假君命以削我地,若用兵,是抗君也,彼将借以罪我,不如与之,彼得我地,必又求之于赵、魏,赵、魏不从,必相攻击,我得安坐而观其胜负。

hán hǔ rán zhī

这句话大意是:”韩虎然之。

cì rì

这句话大意是:次日,。

lìng duàn guī huà chū dì jiè bǎi lǐ zhī tú

这句话大意是:令段规画出地界百里之图,。

qīn zì jìn yú zhì bó

这句话大意是:亲自进于智伯,。

zhì bó dà xǐ

这句话大意是:智伯大喜,。

shè yàn yú lán tái zhī shàng

这句话大意是:设宴于蓝台之上,。

yǐ kuǎn hán hǔ

这句话大意是:以款韩虎,。

yǐn jiǔ zhōng jiān

这句话大意是:饮酒中间,。

zhì bó mìng zuǒ yòu qǔ huà yī zhóu

这句话大意是:智伯命左右取画一轴,。

zhì yú jǐ shàng

这句话大意是:置于几上,。

tóng hǔ guān zhī

这句话大意是:同虎观之,。

nǎi lǔ biàn zhuāng zi cì sān hǔ zhī tú

这句话大意是:乃鲁卞庄子刺三虎之图,。

shàng yǒu tí zàn yún sān hǔ dàn yáng

这句话大意是:上有题赞云:“三虎啖羊,。

shì zài bì zhēng

这句话大意是:势在必争。

qí dòu kě sì qí juàn kě chéng

这句话大意是:其斗可俟,其倦可乘。

yī jǔ jiān shōu biàn zhuāng zhī néng

这句话大意是:一举兼收,卞庄之能。

zhì bó xì wèi hán hǔ yuē mǒu cháng jī zhū shǐ cè liè guó zhōng yǔ zú xià tóng míng zhě qí yǒu gāo hǔ zhèng yǒu hǎn hǔ jīn yǔ zú xià ér sān yǐ

现代白话:智伯戏谓韩虎曰:“某尝稽诸史册,列国中与足下同名者,齐有高虎,郑有罕虎,今与足下而三了!

shí duàn guī shì cè jìn yuē lǐ bù hū míng jù chù huì yě jūn zhī xì wú zhǔ wú nǎi shén hu

现代白话:”时段规侍侧,进曰:“礼,不呼名,惧触讳也,君之戏我主,毋乃甚吗?

duàn guī shēng de shēn cái ǎi xiǎo lì yú zhì bó zhī páng cái jí rǔ xià zhì bó yǐ shǒu pāi qí dǐng yuē xiǎo ér hé zhī yì lái ráo shé sān hǔ suǒ dàn zhī yú de fēi rǔ yé

现代白话:”段规生得身材矮小,立于智伯之旁,才及乳下,智伯以手拍其顶曰:“小儿何知,亦来饶舌,三虎所啖之余,得非你耶!

yán bì pāi shǒu dà xiào duàn guī bù gǎn duì yǐ mù shì hán hǔ

这句话大意是:”言毕,拍手大笑,段规不敢对,以目视韩虎。

hán yáng zuì bì mù yīng yuē zhì bó zhī yán shì yě

这句话大意是:韩佯醉,闭目应曰:“智伯之言是也!

jí shí cí qù

这句话大意是:”即时辞去。

zhì guó wén zhī jiàn yuē zhǔ gōng xì qí jūn ér wǔ qí chén hán shì zhī hèn bì shēn ruò bù bèi zhī huò qiě zhì yǐ

现代白话:智国闻之,谏曰:“主公戏其君而侮其臣,韩氏之恨必深,若不备之,祸且至了!

zhì bó chēn mù dà yán yuē wǒ bù huò rén zú yǐ shuí gǎn xìng huò yú wǒ

现代白话:”智伯瞋目大言曰:“我不祸人足了,谁敢兴祸于我?

zhì guó yuē ruì yǐ fēng chài yóu néng hài rén kuàng jūn xiāng hu

这句话大意是:”智国曰:“蚋蚁蜂虿,犹能害人,况君相吗?

zhǔ gōng bù bèi yì rì huǐ zhī hé jí

这句话大意是:主公不备,异日悔之何及?

zhì bó yuē wú jiāng xiào biàn zhuāng zi yī jǔ cì sān hǔ

现代白话:”智伯曰:“我将效卞庄子一举刺三虎!

ruì yǐ fēng chài wǒ hé huàn zāi

现代白话:蚋蚁蜂虿,我何患啊?

zhì guó tàn xī ér chū

这句话大意是:”智国叹息而出。

shǐ chén yǒu shī yún

这句话大意是:史臣有诗云:。

zhì bó fēn míng jǐng dǐ wā yǎn zhōng bù fù zhì wáng jiā

这句话大意是:智伯分明井底蛙,眼中不复置王家。

zōng yīng kōng jìn xīng wáng jì bì hài shuí rú fǔ guǒ jiā

这句话大意是:宗英空进兴亡计,避害谁如辅果嘉?

cì rì zhì bó zài qiǎn zhì kāi qiú de yú wèi huán zi jū jū yù jù zhī móu chén rèn zhāng yuē qiú de ér yǔ zhī shī dì zhě bì jù de dì zhě bì jiāo jiāo zé qīng dí jù zé xiāng qīn yǐ xiāng qīn zhī zhòng dài qīng dí zhī rén zhì shì zhī wáng kě dài yǐ

现代白话:次日,智伯再遣智开求地于魏桓子驹,驹欲拒之,谋臣任章曰:“求地而与之,失地者必惧,得地者必骄,骄则轻敌,惧则相亲,以相亲之众,待轻敌之人,智氏之亡可待了!

wèi jū yuē shàn

这句话大意是:”魏驹曰:“善。

yì yǐ wàn jiā zhī yì xiàn zhī

这句话大意是:”亦以万家之邑献之。

zhì bó nǎi qiǎn qí xiōng zhì xiāo qiú cài gāo láng zhī de yú zhào shì zhào xiāng zi wú xù xián qí jiù hèn nù yuē tǔ dì nǎi xiān shì suǒ chuán ān gǎn qì zhī

这句话大意是:智伯乃遣其兄智宵,求蔡皋狼之地于赵氏,赵襄子无恤衔其旧恨,怒曰:“土地乃先世所传,安敢弃之。

hán wèi yǒu de zì yǔ wú bù néng mèi rén yě zhì xiāo huí bào zhì bó dà nù jǐn chū zhì shì zhī jiǎ shǐ rén yāo hán wèi èr jiā gòng gōng zhào shì yuē yǐ miè zhào shì zhī rì sān fēn qí de

现代白话:韩、魏有地自予,我不能媚人也,”智宵回报,智伯大怒,尽出智氏之甲,使人邀韩、魏二家,共攻赵氏,约以灭赵氏之日,三分其地。

hán hǔ wèi jū yī lái jù zhì bó zhī qiáng èr lái tān zhào shì zhī de gè yǐn yī jūn cóng zhì bó zhēng jìn

这句话大意是:韩虎、魏驹一来惧智伯之强,二来贪赵氏之地,各引一军,从智伯征进。

zhì bó zì jiāng zhōng jūn hán jūn zài yòu wèi jūn zài zuǒ shā bēn zhào fǔ zhōng yù qín zhào wú xù

这句话大意是:智伯自将中军,韩军在右,魏军在左,杀奔赵府中,欲擒赵无恤。

zhào shì móu chén zhāng mèng tán yù zhī bīng dào bēn gào wú xù yuē guǎ bù dí zhòng zhǔ gōng sù yi táo nàn wú xù yuē táo zài hé chǔ fāng hǎo

这句话大意是:赵氏谋臣张孟谈预知兵到,奔告无恤曰:“寡不敌众,主公速宜逃难,”无恤曰:“逃在何处方好?

zhāng mèng tán yuē mò rú jìn yáng xī dǒng ān yú céng zhù gōng gōng yú chéng nèi yòu jīng yǐn duó jīng lǐ yī fān bǎi xìng shòu yǐn duó shù shí nián kuān xù zhī ēn bì néng xiào sǐ xiān jūn lín zhōng yǒu yán yì rì guó jiā yǒu biàn bì wǎng jìn yáng

这句话大意是:”张孟谈曰:“莫如晋阳,昔董安于曾筑公宫于城内,又经尹铎经理一番,百姓受尹铎数十年宽恤之恩,必能效死,先君临终有言:‘异日国家有变,必往晋阳!

zhǔ gōng yi sù xíng bù kě chí yí

这句话大意是:'主公宜速行,不可迟疑。

wú xù jí lǜ jiā chén zhāng mèng tán gāo hè děng wàng jìn yáng jí zǒu zhì bó lēi èr jiā zhī bīng yǐ zhuī wú xù

这句话大意是:”无恤即率家臣张孟谈、高赫等,望晋阳疾走,智伯勒二家之兵,以追无恤。

què shuō wú xù yǒu jiā chén yuán guò xíng chí luò hòu yú zhōng tú yù yī shén rén bàn yún bàn wù wéi jiàn shàng jié jīn guān jǐn páo miàn mào yì bù shèn fēn míng yǐ qīng zhú èr jié shòu zhī zhǔ yuē wèi wǒ zhì zhào wú xù

这句话大意是:却说无恤有家臣原过,行迟落后,于中途遇一神人,半云半雾,惟见上截金冠锦袍,面貌亦不甚分明,以青竹二节授之,嘱曰:“为我致赵无恤。

yuán guò zhuī shàng wú xù gào yǐ suǒ jiàn yǐ zhú guǎn chéng zhī wú xù qīn pōu qí zhú zhú zhōng yǒu zhū shū èr xíng gào zhào wú xù yú huò shān zhī shén yě fèng shàng dì mìng sān yuè bǐng xū shǐ rǔ miè zhì shì

现代白话:”原过追上无恤,告以所见,以竹管呈之,无恤亲剖其竹,竹中有朱书二行:“告赵无恤,余霍山之神也,奉上帝命,三月丙戌,使你灭智氏。

wú xù lìng mì qí shì

这句话大意是:”无恤令秘其事。

xíng zhì jìn yáng jìn yáng bǎi xìng gǎn yǐn duó rén dé xié lǎo fú yòu yíng jiē rù chéng zhù zhā gōng gōng

这句话大意是:行至晋阳,晋阳百姓感尹铎仁德,携老扶幼,迎接入城,驻扎公宫。

wú xù jiàn bǎi xìng qīn fù yòu jiàn jìn yáng chéng dié gāo gù cāng lǐn chōng shí xīn zhōng shāo ān

这句话大意是:无恤见百姓亲附,又见晋阳城堞高固,仓廪充实,心中稍安。

jí shí xiǎo yù bǎi xìng dēng chéng shǒu wàng

这句话大意是:即时晓谕百姓,登城守望。

diǎn yuè jūn qì gē jǐ dùn bì jiàn bù mǎn qiān qiǎo rán bù lè wèi zhāng mèng tán yuē shǒu chéng zhī qì mò lì yú gōng shǐ jīn jiàn bù guò shù bǎi bù gòu fēn gěi nài hé

这句话大意是:点阅军器,戈戟钝敝,箭不满千,愀然不乐,谓张孟谈曰:“守城之器,莫利于弓矢,今箭不过数百,不够分给,奈何?

mèng tán yuē wú wén dǒng ān yú zhī zhì jìn yáng yě gōng gōng zhī qiáng yuán jiē yǐ dí hāo hù chu jù ér zhù zhī zhǔ gōng hé bù fā qí qiáng yuán yǐ yàn xū shí

现代白话:”孟谈曰:“我闻董安于之治晋阳也,公宫之墙垣,皆以荻蒿楛楚聚而筑之,主公何不发其墙垣,以验虚实?

wú xù shǐ rén fā qí qiáng yuán guǒ rán dōu shì jiàn gǎn zhī liào wú xù yuē jiàn yǐ zú yǐ nài wú jīn yǐ zhù bīng qì hé

现代白话:”无恤使人发其墙垣,果然都是箭杆之料,无恤曰:“箭已足了,奈无金以铸兵器何?

mèng tán yuē wén dǒng ān yú jiàn gōng zhī shí táng shì jiē liàn jīng tóng wèi zhù xiè ér yòng zhī zhù bīng yǒu yú yě

这句话大意是:”孟谈曰:“闻董安于建宫之时,堂室皆练精铜为柱,卸而用之,铸兵有余也。

wú xù zài fā qí zhù chún shì liàn guò de jīng tóng jí shǐ yě gōng suì zhù zhù wèi jiàn jǐ dāo qiāng wú bù jīng lì rén qíng yì ān

这句话大意是:”无恤再发其柱,纯是练过的精铜,即使冶工碎柱,铸为剑戟刀枪,无不精利,人情益安。

wú xù tàn yuē shén zāi zhì guó zhī xū xián chén yě

现代白话:无恤叹曰:“甚啊,治国之需贤臣也!

de dǒng ān yú ér qì yòng bèi de yǐn duó ér mín xīn guī

这句话大意是:得董安于而器用备,得尹铎而民心归。

tiān zuò zhào shì qí wèi ài hu

这句话大意是:天祚赵氏,其未艾吗?

zài shuō zhì hán wèi sān jiā bīng dào fēn zuò sān dà yíng lián luò ér jū bǎ jìn yáng wéi de tiě tǒng xiāng sì jìn yáng bǎi xìng qíng yuàn chū zhàn zhě shén zhòng qí fù gōng gōng qǐng lìng wú xù zhào zhāng mèng tán shāng zhī

这句话大意是:再说智、韩、魏三家兵到,分作三大营,连络而居,把晋阳围得铁桶相似,晋阳百姓,情愿出战者甚众,齐赴公宫请令,无恤召张孟谈商之。

mèng tán yuē bǐ zhòng wǒ guǎ zhàn wèi bì shèng bù rú shēn gōu gāo lěi jiān bì bù chū yǐ dài qí biàn

这句话大意是:孟谈曰:“彼众我寡,战未必胜,不如深沟高垒,坚闭不出,以待其变。

hán wèi wú chóu yú zhào tè wèi zhì bó suǒ pò ěr

这句话大意是:韩、魏无仇于赵,特为智伯所迫耳。

liǎng jiā gē dì yì fēi xīn yuàn suī tóng bīng ér shí bù tóng xīn bù chū shù yuè bì yǒu zì xiāng yí cāi zhī shì ān néng jiǔ hu

这句话大意是:两家割地,亦非心愿,虽同兵而实不同心,不出数月,必有自相疑猜之事,安能久吗?

wú xù nà qí yán qīn zì fǔ yù bǎi xìng shì yǐ xié lì gù shǒu zhī yì jūn mín hù xiāng quàn miǎn suī fù nǚ tóng zhì yì jiē xīn rán yuàn xiào sǐ lì yǒu dí bīng jìn chéng zhé yǐ qiáng nǔ shè zhī sān jiā wéi kùn suì yú bù néng qǔ shèng

这句话大意是:无恤纳其言,亲自抚谕百姓,示以协力固守之意,军民互相劝勉,虽妇女童稚,亦皆欣然愿效死力,有敌兵近城,辄以强弩射之,三家围困岁余,不能取胜。

zhì bó chéng xiǎo chē zhōu xíng chéng wài tàn yuē cǐ chéng jiān rú tiě wèng ān kě pò zāi

现代白话:智伯乘小车周行城外,叹曰:“此城坚如铁瓮,安可破啊?

zhèng huái mèn jiān

这句话大意是:”正怀闷间,。

xíng zhì yī shān

这句话大意是:行至一山,。

jiàn shān xià quán liú wàn dào

这句话大意是:见山下泉流万道,。

gǔn gǔn wàng dōng ér shì

这句话大意是:滚滚望东而逝,。

jū tǔ rén wèn zhī

这句话大意是:拘土人问之,。

dá yuē cǐ shān míng yuē lóng shān

这句话大意是:答曰:“此山名曰龙山,。

shān fù yǒu jù shí rú wèng

这句话大意是:山腹有巨石如瓮,。

gù yòu míng xuán wèng shān

这句话大意是:故又名悬瓮山,。

jìn shuǐ dōng liú

这句话大意是:晋水东流,。

yǔ fén shuǐ hé

这句话大意是:与汾水合,。

cǐ shān nǎi fā yuán zhī chù yě

这句话大意是:此山乃发源之处也,。

zhì bó yuē lí chéng jǐ hé lǐ

这句话大意是:”智伯曰:“离城几何里?

tǔ rén yuē zì cǐ zhì chéng xī mén kě shí lǐ zhī yáo zhì bó dēng shān yǐ wàng jìn shuǐ fù rào chéng dōng běi xiāng dù le yī huí hū rán xǐng wù yuē wú de pò chéng zhī cè yǐ

现代白话:”土人曰:“自此至城西门,可十里之遥,”智伯登山以望晋水,复绕城东北,相度了一回,忽然省悟曰:“我得破城之策了!

jí shí huí zhài qǐng hán wèi èr jiā shāng yì yù yǐn shuǐ guàn chéng hán hǔ yuē jìn shuǐ dōng liú ān néng jué zhī shǐ xi hu

这句话大意是:即时回寨,请韩、魏二家商议,欲引水灌城,韩虎曰:“晋水东流,安能决之使西吗?

zhì bó yuē wú fēi yǐn jìn shuǐ yě

现代白话:”智伯曰:“我非引晋水也,。

jìn shuǐ fā yuán yú lóng shān

这句话大意是:晋水发源于龙山,。

qí liú rú zhù

这句话大意是:其流如注,。

ruò yú shān běi gāo fù chù

这句话大意是:若于山北高阜处,。

jué chéng dà qú

这句话大意是:掘成大渠,。

yù wèi xù shuǐ zhī de

这句话大意是:预为蓄水之地,。

rán hòu jiāng jìn shuǐ shàng liú bà duàn

这句话大意是:然后将晋水上流坝断,。

shǐ shuǐ bù guī yú jìn chuān

这句话大意是:使水不归于晋川,。

shì bì jǐn zhù xīn qú

这句话大意是:势必尽注新渠,。

fāng jīn chūn yǔ jiāng jiàng

这句话大意是:方今春雨将降,。

shān shuǐ bì dà fā

这句话大意是:山水必大发,。

sì shuǐ zhì zhī rì

这句话大意是:俟水至之日,。

jué dī guàn chéng

这句话大意是:决堤灌城,。

chéng zhōng zhī rén

这句话大意是:城中之人,。

jiē wéi yú biē yǐ

现代白话:皆为鱼鳖了!

hán wèi qí shēng zàn yuē cǐ jì miào zāi

现代白话:”韩、魏齐声赞曰:“此计妙啊!

zhì bó yuē jīn rì biàn xū pài dìng lù shù gè sī qí shì hán gōng shǒu bǎ dōng lù wèi gōng shǒu bǎ nán lù xū zǎo yè yòng xīn yǐ fáng bēn tū mǒu jiāng dà yíng yí tún lóng shān jiān shǒu xī běi èr lù zhuān dū kāi qú zhù dī zhī shì

这句话大意是:”智伯曰:“今日便须派定路数,各司其事,韩公守把东路,魏公守把南路,须早夜用心,以防奔突,某将大营移屯龙山,兼守西北二路,专督开渠筑堤之事。

hán wèi lǐng mìng cí qù

这句话大意是:”韩、魏领命辞去。

zhì bó chuán xià hào lìng

这句话大意是:智伯传下号令,。

duō bèi qiāo chā

这句话大意是:多备锹锸,。

záo qú yú jìn shuǐ zhī běi

这句话大意是:凿渠于晋水之北,。

cì jiāng gè chù quán liú xià xiè zhī dào jìn jiē bà duàn

这句话大意是:次将各处泉流下泻之道尽皆坝断,。

fù yú qú zhī zuǒ yòu zhù qǐ gāo dī

这句话大意是:复于渠之左右筑起高堤,。

fán shān ào xiè shuǐ zhī chù

这句话大意是:凡山坳泄水之处,。

dōu yǒu dī bà

这句话大意是:都有堤坝,。

nà quán yuán fàn yì

这句话大意是:那泉源泛溢,。

bēn jī wú guī

这句话大意是:奔激无归,。

zhǐ de wàng běi ér zǒu

这句话大意是:只得望北而走,。

jǐn zhù xīn qú

这句话大意是:尽注新渠,。

què jiāng tiě fāng zhá bǎn jiàn cì zēng tiān

这句话大意是:却将铁枋闸板渐次增添,。

jié zhù shuǐ kǒu

这句话大意是:截住水口,。

qí shuǐ biàn yǒu liú ér wú qù

这句话大意是:其水便有留而无去,。

yǒu zēng ér wú jiǎn le

这句话大意是:有增而无减了,。

jīn jìn shuǐ běi liú yī zhī

这句话大意是:今晋水北流一支,。

míng zhì bó qú

这句话大意是:名智伯渠,。

jí dāng rì suǒ záo yě

这句话大意是:即当日所凿也。

yī yuè zhī hòu guǒ rán chūn yǔ dà jiàng shān shuǐ zhòu zhǎng qú gāo dùn yǔ dī píng zhì bó shǐ rén jué kāi běi miàn qí shuǐ cóng běi yì chū jìng guàn rù jìn yáng chéng lái

这句话大意是:一月之后,果然春雨大降,山水骤涨,渠高顿与堤平,智伯使人决开北面,其水从北溢出,竟灌入晋阳城来。

yǒu shī wèi zhèng

这句话大意是:有诗为证:。

xiàng wén hóng shuǐ mì shān líng fù jiàn yōng quán guàn jìn chéng

这句话大意是:向闻洪水汨山陵,复见壅泉灌晋城。

néng lìng yáng hòu tiān dǎn dà biàn jiào shén yǔ yě xīn jīng

这句话大意是:能令阳侯添胆大,便教神禹也心惊。

shí chéng zhōng suī bèi wéi kùn

这句话大意是:时城中虽被围困,。

bǎi xìng xiàng lái fù shù

这句话大意是:百姓向来富庶,。

bù kǔ dòng něi

这句话大意是:不苦冻馁,。

kuàng chéng jī zhù de shí fēn jiān hòu

这句话大意是:况城基筑得十分坚厚,。

suī jīng shuǐ jìn

这句话大意是:虽经水浸,。

bìng wú bāo sǔn

这句话大意是:并无剥损,。

guò shù rì

这句话大意是:过数日,。

shuǐ shì yù gāo

这句话大意是:水势愈高,。

jiàn jiàn guàn rù chéng zhōng

这句话大意是:渐渐灌入城中,。

fáng wū bú shì dǎo tā

这句话大意是:房屋不是倒塌,。

biàn shì yān mò

这句话大意是:便是淹没,。

bǎi xìng wú dì kě qī

这句话大意是:百姓无地可栖,。

wú zào kě cuàn

这句话大意是:无灶可爨,。

jiē gòu cháo ér jū

这句话大意是:皆构巢而居,。

xuán fǔ ér chuī

这句话大意是:悬釜而炊。

gōng gōng suī yǒu gāo tái wú xù bù gǎn ān jū yǔ zhāng mèng tán bù shí chéng zhú fá zhōu shì chéng yuán dàn jiàn chéng wài shuǐ shēng cóng cóng yī wàng jiāng hú yǒu pái shān dǎo xiá zhī shì zài jiā sì wǔ chǐ biàn mào guò chéng tóu le

这句话大意是:公宫虽有高台,无恤不敢安居,与张孟谈不时乘竹筏,周视城垣,但见城外水声淙淙,一望江湖,有排山倒峡之势,再加四五尺,便冒过城头了。

wú xù xīn xià àn àn jīng kǒng qiě xǐ shǒu chéng jūn mín zhòu yè xún jǐng wèi cháng shū dài bǎi xìng jiē yǐ sǐ zì shì gèng wú èr xīn

这句话大意是:无恤心下暗暗惊恐,且喜守城军民昼夜巡警,未尝疏怠,百姓皆以死自誓,更无二心。

wú xù tàn yuē jīn rì fāng zhī yǐn duó zhī gōng yǐ

现代白话:无恤叹曰:“今日方知尹铎之功了!

nǎi sī wèi zhāng mèng tán yuē mín xīn suī wèi biàn ér shuǐ shì bù tuì tǎng shān shuǐ zài zhǎng hé chéng jù wéi yú biē jiāng ruò zhī hé

这句话大意是:”乃私谓张孟谈曰:“民心虽未变,而水势不退,倘山水再涨,阖城俱为鱼鳖,将若之何?

huò shān shén qí qī wǒ hu

这句话大意是:霍山神其欺我乎!

mèng tán yuē hán wèi xiàn de wèi bì gān xīn jīn rì cóng bīng pò yú shì ěr chén qǐng jīn yè qián chū chéng wài shuō hán wèi zhī jūn fǎn gōng zhì bó fāng tuō cǐ huàn

这句话大意是:”孟谈曰:“韩、魏献地,未必甘心,今日从兵,迫于势耳,臣请今夜潜出城外,说韩、魏之君,反攻智伯,方脱此患。

wú xù yuē bīng wéi shuǐ kùn suī chā chì yì bù néng fēi chū yě mèng tán yuē chén zì yǒu jì wú zhǔ bù bì yōu lǜ zhǔ gōng dàn lìng zhū jiāng duō zào chuán fá lì bīng qì tǎng jiǎo tiān zhī xìng chén shuō de xíng zhì bó zhī tóu zhǐ rì kě qǔ yǐ

现代白话:”无恤曰:“兵围水困,虽插翅亦不能飞出也,”孟谈曰:“臣自有计,我主不必忧虑,主公但令诸将多造船筏,利兵器,倘徼天之幸,臣说得行,智伯之头,指日可取了!

wú xù xǔ zhī

这句话大意是:”无恤许之。

mèng tán zhī hán kāng zi tún bīng yú dōng mén nǎi jiǎ bàn zhì bó jūn shì yú hūn yè zhuì chéng ér chū jìng bēn hán jiā dà zhài zhǐ shuō zhì yuán shuài yǒu jī mì shì chà mǒu miàn bǐng

这句话大意是:孟谈知韩康子屯兵于东门,乃假扮智伯军士,于昏夜缒城而出,径奔韩家大寨,只说,”智元帅有机密事,差某面禀。

hán hǔ zhèng zuò zhàng zhōng shǐ rén zhào rù qí shí jūn zhōng yán jí fán jìn jiàn zhī rén jù sōu jiǎn gān jìng fāng cái fàng jìn zhāng mèng tán jì yǔ jūn shì yì bān dǎ bàn shēn biān yòu wú jiā dài bìng bù yí xīn

这句话大意是:”韩虎正坐帐中,使人召入,其时军中严急,凡进见之人,俱搜简干净,方才放进,张孟谈既与军士一般打扮,身边又无夹带,并不疑心。

mèng tán jì jiàn hán hǔ

这句话大意是:孟谈既见韩虎,。

qǐ píng zuǒ yòu

这句话大意是:乞屏左右,。

hǔ mìng cóng rén shǎn kāi

这句话大意是:虎命从人闪开,。

kòu qí suǒ yǐ

这句话大意是:叩其所以,。

mèng tán yuē mǒu fēi jūn shì

这句话大意是:孟谈曰:“某非军士,。

shí nǎi zhào shì zhī chén zhāng mèng tán yě

这句话大意是:实乃赵氏之臣张孟谈也,。

wú zhǔ bèi wéi rì jiǔ

现代白话:我主被围日久,。

wáng zài dàn xī

这句话大意是:亡在旦夕,。

kǒng yī dàn shēn sǐ jiā miè

这句话大意是:恐一旦身死家灭,。

wú yóu bù qí fù xīn

这句话大意是:无由布其腹心,。

gù tè qiǎn chén jiǎ zuò jūn shì

这句话大意是:故特遣臣假作军士,。

yè qián zhì cǐ

这句话大意是:夜潜至此,。

qiú jiàn jiāng jūn

这句话大意是:求见将军,。

yǒu yán xiāng gào

这句话大意是:有言相告。

jiāng jūn róng chén jìn yán chén gǎn kāi kǒu rú bù rán chén qǐng sǐ yú jiāng jūn zhī qián

这句话大意是:将军容臣进言,臣敢开口,如不然,臣请死于将军之前。

hán hǔ yuē rǔ yǒu huà dàn shuō yǒu lǐ zé cóng

现代白话:韩虎曰:“你有话但说,有理则从。

mèng tán yuē xī rì liù qīng hé mù tóng zhí jìn zhèng zì fàn shì zhōng xíng shì bù dé zhòng xīn zì qǔ fù miè jīn cún zhě wéi zhì hán wèi zhào sì jiā ěr

这句话大意是:孟谈曰:“昔日六卿和睦,同执晋政,自范氏、中行氏不得众心,自取覆灭,今存者,惟智、韩、魏、赵四家耳。

zhì bó wú gù yù duó zhào shì cài gāo láng zhī de wú zhǔ niàn xiān shì zhī yí bù rěn jù gē wèi yǒu dé zuì yú zhì bó yě

现代白话:智伯无故欲夺赵氏蔡皋狼之地,我主念先世之遗,不忍遽割,未有得罪于智伯也。

zhì bó zì shì qí qiáng jiū hé hán wèi yù gōng miè zhào shì

这句话大意是:智伯自恃其强,纠合韩、魏欲攻灭赵氏。

zhào shì wáng zé huò bì cì jí yú hán wèi yǐ

现代白话:赵氏亡,则祸必次及于韩、魏了!

hán hǔ chén yín wèi dá mèng tán yòu yuē jīn rì hán wèi suǒ yǐ cóng zhì bó ér gōng zhào zhě zhǐ wàng chéng xià zhī rì sān fēn zhào shì zhī dì ěr

这句话大意是:”韩虎沉吟未答,孟谈又曰:“今日韩、魏所以从智伯而攻赵者,指望城下之日,三分赵氏之地耳。

fu hán wèi bù cháng gē wàn jiā zhī yì yǐ xiàn zhì bó hu

这句话大意是:夫韩、魏不尝割万家之邑,以献智伯吗?

shì chuán jiāng yǔ bǐ shàng chuí xián ér duó zhī wèi wén hán wèi gǎn chū yī yǔ xiāng kàng yě kuàng tā rén zhī de zāi

现代白话:世传疆宇,彼尚垂涎而夺之,未闻韩、魏敢出一语相抗也,况他人之地啊?

zhào shì miè zé zhì shì yì qiáng hán wèi néng yǐn jīn rì zhī láo yǔ zhī zhēng hòu bó hu

这句话大意是:赵氏灭,则智氏益强,韩、魏能引今日之劳,与之争厚薄吗?

jí shǐ jīn rì sān fēn zhào de néng bǎo zhì shì yì rì zhī bù fù qǐng hu

这句话大意是:即使今日三分赵地,能保智氏异日之不复请吗?

jiāng jūn qǐng xì sī zhī

这句话大意是:将军请细思之!

hán hǔ yuē zi zhī yì yù rú hé

这句话大意是:韩虎曰:“子之意欲如何?

mèng tán yuē yī chén yú jiàn mò ruò yǔ wú zhǔ sī hé fǎn gōng zhì bó jūn zhī de dì ér zhì shì zhī de duō bèi yú zhào qiě yǐ chú yì rì zhī huàn sān jūn tóng xīn shì wèi chún chǐ qǐ bù měi zāi

现代白话:孟谈曰:“依臣愚见,莫若与我主私和,反攻智伯,均之得地,而智氏之地多倍于赵,且以除异日之患,三君同心,世为唇齿,岂不美啊!

hán hǔ yuē zi yán yì shì yǒu lǐ sì wú yǔ wèi jiā jì yì zi qiě qù sān rì hòu lái qǔ huí fù

现代白话:”韩虎曰:“子言亦似有理,俟我与魏家计议,子且去,三日后来取回复。

mèng tán yuē chén wàn sǐ yī shēng cǐ lái fēi tóng róng yì jūn zhōng ěr mù nán bǎo bù xiè yuàn liú huī xià sān rì yǐ dài zūn mìng

这句话大意是:”孟谈曰:“臣万死一生,此来非同容易,军中耳目,难保不泄,愿留麾下三日,以待尊命。

hán hǔ shǐ rén mì zhào duàn guī gào yǐ mèng tán suǒ yán

这句话大意是:韩虎使人密召段规,告以孟谈所言。

duàn guī shòu zhì bó zhī wǔ huái hèn wèi wàng suì shēn zàn mèng tán zhī móu

这句话大意是:段规受智伯之侮,怀恨未忘,遂深赞孟谈之谋。

hán hǔ shǐ mèng tán yǔ duàn guī xiāng jiàn duàn guī liú mèng tán tóng mù ér jū èr rén shēn xiāng jié nà

这句话大意是:韩虎使孟谈与段规相见,段规留孟谈同幕而居,二人深相结纳。

cì rì duàn guī fèng hán hǔ zhī mìng qīn wǎng wèi huán zi yíng zhōng mì gào yǐ zhào shì yǒu rén dào jūn zhōng jiǎng huà rú cǐ nèn bān wú zhǔ bù gǎn shàn biàn qǐng jiāng jūn cái jué

现代白话:次日,段规奉韩虎之命,亲往魏桓子营中,密告以赵氏有人到军中讲话,如此恁般:“我主不敢擅便,请将军裁决。

wèi jū yuē kuáng zéi bèi màn wú yì hèn zhī dàn kǒng fù hǔ bù chéng fǎn wèi suǒ shì ěr

现代白话:”魏驹曰:“狂贼悖嫚,我亦恨之,但恐缚虎不成,反为所噬耳。

duàn guī yuē zhì bó bù néng xiāng róng shì suǒ bì rán yǔ qí huǐ yú hòu rì bù rú duàn yú jīn rì

这句话大意是:段规曰:“智伯不能相容,势所必然,与其悔于后日,不如断于今日。

zhào shì jiāng wáng hán wèi cún zhī qí dé wǒ bì shēn bù yóu yù yú yǔ xiōng rén gòng shì hu

这句话大意是:赵氏将亡,韩、魏存之,其德我必深,不犹愈于与凶人共事吗?

wèi jū yuē cǐ shì dāng shú sī ér xíng bù kě zào cì

这句话大意是:”魏驹曰:“此事当熟思而行,不可造次。

duàn guī cí qù

这句话大意是:”段规辞去。

dào dì èr rì zhì bó qīn zì xíng shuǐ suì zhì jiǔ yú xuán wèng shān yāo qǐng hán wèi èr jiāng jūn tóng shì shuǐ shì

这句话大意是:到第二日,智伯亲自行水,遂治酒于悬瓮山,邀请韩、魏二将军,同视水势。

yǐn jiǔ zhōng jiān

这句话大意是:饮酒中间,。

zhì bó xǐ xíng yú sè

这句话大意是:智伯喜形于色,。

yáo zhǐ zhe jìn yáng chéng

这句话大意是:遥指著晋阳城,。

wèi hán wèi yuē chéng bù méi zhě

这句话大意是:谓韩、魏曰:“城不没者,。

jǐn sān bǎn yǐ

现代白话:仅三版了,。

wú jīn rì shǐ zhī shuǐ zhī kě yǐ wáng rén guó yě

现代白话:我今日始知水之能够亡人国也,。

jìn guó zhī shèng

这句话大意是:晋国之盛,。

biǎo lǐ shān hé

这句话大意是:表里山河,。

fén huì jìn jiàng

这句话大意是:汾、浍、晋、绛,。

jiē hào jù chuān

这句话大意是:皆号巨川,。

yǐ wú guān zhī

现代白话:以我观之,。

shuǐ bù zú shì

这句话大意是:水不足恃,。

shì zú sù wáng ěr

这句话大意是:适足速亡耳。

wèi jū sī yǐ zhǒu chēng hán hǔ hán hǔ niè wèi jū zhī zú èr rén xiāng shì jiē yǒu jù sè

这句话大意是:”魏驹私以肘撑韩虎,韩虎蹑魏驹之足,二人相视,皆有惧色。

xū yú xí sàn cí bié ér qù

这句话大意是:须臾席散,辞别而去。

chī cī wèi zhì bó yuē hán wèi èr jiā bì fǎn yǐ

现代白话:𫄨疵谓智伯曰:“韩、魏二家必反了。

zhì bó yuē zi hé yǐ zhī zhī

现代白话:智伯曰:“子凭什么知之?

chī cī yuē chén wèi chá qí yán yǐ guān qí sè zhǔ gōng yǔ èr jiā yuē miè zhào zhī rì sān fēn qí de jīn zhào chéng dàn mù bì pò èr jiā wú de de zhī xǐ ér yǒu lǜ huàn zhī sè shì yǐ zhī qí bì fǎn yě

这句话大意是:”𫄨疵曰:“臣未察其言,已观其色,主公与二家约,灭赵之日,三分其地,今赵城旦暮必破,二家无得地之喜,而有虑患之色,是以知其必反也!

zhì bó yuē wú yǔ èr shì fāng huān rán tóng shì bǐ hé lǜ yān

现代白话:智伯曰:“我与二氏方欢然同事,彼何虑呢?

chī cī yuē zhǔ gōng yán shuǐ bù zú shì shì sù qí wáng fu jìn shuǐ kě yǐ guàn jìn yáng fén shuǐ kě yǐ guàn ān yì jiàng shuǐ kě yǐ guàn píng yáng zhǔ gōng yán jí jìn yáng zhī shuǐ èr jūn ān dé bù lǜ hu

现代白话:𫄨疵曰:“主公言水不足恃,适速其亡,夫晋水能够灌晋阳,汾水能够灌安邑,绛水能够灌平阳,主公言及晋阳之水,二君安得不虑吗?

zhì dì sān rì hán hǔ wèi jū yì yí jiǔ yú zhì bó yíng zhōng dá qí zuó rì zhī qíng zhì bó jǔ shāng wèi yǐn wèi hán wèi yuē yáo sù fù zhí xìng néng tǔ bù néng rú

这句话大意是:至第三日,韩虎、魏驹亦移酒于智伯营中,答其昨日之情,智伯举觞未饮,谓韩、魏曰:“瑶素负直性,能吐不能茹。

zuó yǒu rén yán èr wèi jiāng jūn yǒu zhōng biàn zhī yì bù zhī guǒ fǒu

这句话大意是:昨有人言,二位将军有中变之意,不知果否?

hán hǔ wèi jū qí shēng dá yuē yuán shuài xìn hu

这句话大意是:韩虎、魏驹齐声答曰:“元帅信吗?

zhì bó yuē wú ruò xìn zhī qǐ kěn miàn xún yú jiāng jūn zāi

现代白话:智伯曰:“我若信之,岂肯面询于将军啊?

hán hǔ yuē wén zhào shì dà chū jīn bó yù lí jiàn wú sān rén cǐ bì chán chén shòu zhào shì zhī sī shǐ yuán shuài yí wǒ èr jiā yīn ér xiè yú gōng wéi shù jī tuō huò ěr

现代白话:韩虎曰:“闻赵氏大出金帛,欲离间我三人,此必谗臣受赵氏之私,使元帅疑我二家,因而懈于攻围,庶几脱祸耳。

wèi jū yì yuē cǐ yán shén dāng

这句话大意是:魏驹亦曰:“此言甚当。

bù rán chéng pò zài ěr shuí bù yuàn pōu fēn qí tǔ dì nǎi shě cǐ mù qián bì huò zhī lì ér dǎo bù kě cè zhī huò hu

这句话大意是:不然,城破在迩,谁不愿剖分其土地,乃舍此目前必获之利,而蹈不可测之祸吗?

zhì bó xiào yuē wú yì zhī èr wèi bì wú cǐ xīn nǎi chī cī zhī guò lǜ yě

现代白话:智伯笑曰:“我亦知二位必无此心,乃𫄨疵之过虑也!

hán hǔ yuē yuán shuài jīn rì suī rán bù xìn kǒng zǎo wǎn fù yǒu yán zhě shǐ wú liǎng rén zhōng xīn wú yǐ zì míng níng bù duò chán chén zhī jì hu

现代白话:韩虎曰:“元帅今日虽然不信,恐早晚复有言者,使我两人忠心无以自明,宁不堕谗臣之计吗?

zhì bó yǐ jiǔ lèi dì yuē jīn hòu bǐ cǐ xiāng cāi yǒu rú cǐ jiǔ

这句话大意是:智伯以酒酹地曰:“今后彼此相猜,有如此酒。

hǔ jū gǒng shǒu chēng xiè shì rì yǐn jiǔ bèi huan jiāng wǎn ér sàn

这句话大意是:虎、驹拱手称谢,是日饮酒倍欢,将晚而散。

chī cī suí hòu rù jiàn zhì bó yuē zhǔ gōng nài hé yǐ chén zhī yán xiè yú èr jūn yé

现代白话:𫄨疵随后入见智伯曰:“主公奈凭什么臣之言,泄于二君耶?

zhì bó yuē rǔ yòu hé yǐ zhī zhī

现代白话:智伯曰:“你又凭什么知之?

chī cī yuē shì chén yù èr jūn yú yuán mén èr jūn duān mù shì chén yǐ ér jí zǒu bǐ wèi chén yǐ zhī qí qíng yǒu jù chén zhī xīn gù huáng jù rú cǐ

这句话大意是:𫄨疵曰:“适臣遇二君于辕门,二君端目视臣,已而疾走,彼谓臣已知其情,有惧臣之心,故遑遽如此,”。

zhì bó xiào yuē wú yǔ èr zi lèi jiǔ wèi shì gè bù xiāng cāi zi wù wàng yán zì shāng hé qì

现代白话:智伯笑曰:“我与二子酹酒为誓,各不相猜,子勿妄言,自伤和气。

chī cī tuì ér tàn yuē zhì shì zhī mìng bù zhǎng yǐ nǎi zhà yán bào de hán jí qiú yī zhì liáo suì táo bèn qín guó qù qì

现代白话:𫄨疵退而叹曰:“智氏之命不长了,”乃诈言暴得寒疾,求医治疗,遂逃奔秦国去讫。

rán wēng yǒu shī yǒng chī cī yún

这句话大意是:髯翁有诗咏𫄨疵云:。

hán wèi lí xīn yǐ jiàn duān chī cī yuǎn shí jù néng mán

这句话大意是:韩魏离心已见端,𫄨疵远识讵能瞒?

yī zhāo tuō jí piāo rán qù míng yuè qīng fēng dào chù ān

这句话大意是:一朝托疾飘然去,明月清风到处安。

zài shuō hán hǔ wèi jū cóng zhì bó yíng zhōng guī qù lù shàng èr jūn dìng jì yǔ zhāng mèng tán shà xuè dìng yuē qī yú míng rì yè bàn jué dī xiè shuǐ nǐ jiā zhǐ kàn shuǐ tuì wèi xìn biàn yǐn chéng nèi jūn shì shā jiāng chū lái gòng qín zhì bó

这句话大意是:再说韩虎,魏驹从智伯营中归去,路上二君定计,与张孟谈歃血订约:“期于明日夜半,决堤泄水,你家只看水退为信,便引城内军士,杀将出来,共擒智伯。

mèng tán lǐng mìng rù chéng bào zhī wú xù wú xù dà xǐ àn àn chuán lìng jié shù tíng dāng děng dài jiē yìng

这句话大意是:”孟谈领命入城,报知无恤,无恤大喜,暗暗传令,结束停当,等待接应。

zhì qī

这句话大意是:至期,。

hán hǔ

这句话大意是:韩虎,。

wèi jū àn dì shǐ rén xí shā shǒu dī jūn shì

这句话大意是:魏驹暗地使人袭杀守堤军士,。

yú xī miàn jué kāi shuǐ kǒu

这句话大意是:于西面掘开水口,。

shuǐ cóng xi jué

这句话大意是:水从西决,。

fǎn guàn rù zhì bó zhī zhài

这句话大意是:反灌入智伯之寨,。

jūn zhōng jīng luàn

这句话大意是:军中惊乱,。

yī piàn shēng hǎn qǐ

这句话大意是:一片声喊起,。

zhì bó cóng shuì mèng zhōng jīng xǐng qǐ lái

这句话大意是:智伯从睡梦中惊醒起来,。

shuǐ yǐ jí yú wò tà

这句话大意是:水已及于卧榻,。

yì pī jù shī

这句话大意是:衣被俱湿,。

hái rèn dào xún shì shū yú

这句话大意是:还认道巡视疏虞,。

ǒu rán dī lòu

这句话大意是:偶然堤漏,。

jí huàn zuǒ yòu kuài qù jiù shuǐ sāi dī

这句话大意是:急唤左右快去救水塞堤。

xū yú shuǐ shì yì dà

这句话大意是:须臾,水势益大。

què de zhì guó yù ràng shuài lǐng shuǐ jūn jià fá xiāng yíng fú rù zhōu zhōng

这句话大意是:却得智国、豫让率领水军,驾筏相迎,扶入舟中。

huí shì běn yíng bō tāo gǔn gǔn yíng lěi jù xiàn jūn liáng qì xiè piāo dàng yī kōng yíng zhōng jūn shì jǐn cóng shuǐ zhōng fú chén zhèng mìng

这句话大意是:回视本营,波涛滚滚,营垒俱陷,军粮器械,飘荡一空,营中军士尽从水中浮沉挣命。

zhì bó zhèng zài qī cǎn hū wén gǔ shēng dà zhèn hán wèi liǎng jiā zhī bīng gè chéng xiǎo zhōu chèn zhe shuǐ shì shā lái jiāng zhì jiā jūn luàn kǎn kǒu zhōng zhǐ jiào ná zhì yáo lái xiàn zhě zhòng shǎng

这句话大意是:智伯正在凄惨,忽闻鼓声大震,韩,魏两家之兵各乘小舟,趁著水势杀来,将智家军乱砍,口中只叫:“拿智瑶来献者重赏!

zhì bó tàn yuē wú bù xìn chī cī zhī yán guǒ zhōng qí zhà

现代白话:”智伯叹曰:“我不信𫄨疵之言,果中其诈。

yù ràng yuē shì yǐ jí yǐ

现代白话:”豫让曰:“事已急了!

zhǔ gōng kě cóng shān hòu táo nì bēn rù qín bāng qǐng bīng chén dāng yǐ sǐ jù dí zhì bó cóng qí yán suì yǔ zhì guó diào xiǎo zhōu zhuǎn chū shān bèi

这句话大意是:主公可从山后逃匿,奔入秦邦请兵,臣当以死拒敌,”智伯从其言,遂与智国掉小舟转出山背。

shéi zhī zhào xiāng zi yě liào zhì bó táo bèn qín guó què qiǎn zhāng mèng tán cóng hán wèi èr jiā zhuī zhú zhì jūn zì yǐn yī duì fú yú lóng shān zhī hòu còu qiǎo xiāng yù wú xù qīn fù zhì bó shù qí zuì zhǎn zhī

这句话大意是:谁知赵襄子也料智伯逃奔秦国,却遣张孟谈从韩、魏二家追逐智军,自引一队伏于龙山之后,凑巧相遇,无恤亲缚智伯,数其罪斩之。

zhì guó tóu shuǐ nì sǐ

这句话大意是:智国投水溺死。

yù ràng gǔ lì cán bīng fèn yǒng yíng zhàn zhēng nài guǎ bù dí zhòng shǒu xià jiàn jiàn jiě sàn jí wén zhì bó yǐ qín suì biàn fú táo wǎng shí shì shān zhōng

这句话大意是:豫让鼓励残兵,奋勇迎战,争奈寡不敌众,手下渐渐解散,及闻智伯已擒,遂变服逃往石室山中。

zhì shì yī jūn jǐn méi wú xù chá shì rì zhèng sān yuè bǐng xū rì yě

这句话大意是:智氏一军尽没,无恤查是日,正三月丙戌日也。

tiān shén suǒ cì zhú shū qí yán yàn yǐ

现代白话:天神所赐竹书,其言验了。

sān jiā shōu bīng zài yú yī chù jiāng gè lù bà zhá jìn xíng chāi huǐ shuǐ fù dōng xíng guī yú jìn chuān

这句话大意是:三家收兵在于一处,将各路坝闸,尽行拆毁,水复东行,归于晋川。

jìn yáng chéng zhōng zhī shuǐ fāng cái tuì jǐn

这句话大意是:晋阳城中之水,方才退尽。

wú xù ān fǔ jū mín yǐ bì wèi hán wèi yuē mǒu lài èr gōng zhī lì bǎo quán cán chéng shí chū wàng wài

这句话大意是:无恤安抚居民已毕,谓韩、魏曰:“某赖二公之力,保全残城,实出望外。

rán zhì bó suī sǐ qí zú shàng cún zhǎn cǎo liú gēn zhōng wèi hòu huàn

这句话大意是:然智伯虽死,其族尚存,斩草留根,终为后患。

hán wèi yuē dāng jǐn miè qí zōng yǐ xiè wú děng zhī hèn

现代白话:”韩,魏曰:“当尽灭其宗,以泄我等之恨。

wú xù jí tóng hán wèi huí zhì jiàng zhōu wū zhì shì yǐ pàn nì zhī zuì wéi qí jiā wú lùn nán nǚ shào zhǎng jìn xíng tú lù zōng zú jù jǐn wéi zhì guǒ yǐ chū xìng wèi fǔ shì de miǎn yú nán

这句话大意是:无恤即同韩、魏回至绛州,诬智氏以叛逆之罪,围其家,无论男女少长尽行屠戮,宗族俱尽,惟智果已出姓为辅氏,得免于难。

dào cǐ fāng zhī guǒ zhī xiān jiàn yǐ

现代白话:到此方知果之先见了。

hán wèi suǒ xiàn de gè zì shōu huí yòu jiāng zhì shì shí yì sān fēn jūn fēn wú yī mín chǐ tǔ rù yú gōng jiā

这句话大意是:韩,魏所献地各自收回,又将智氏食邑,三分均分,无一民尺土,入于公家。

cǐ zhōu zhēn dìng wáng shí liù nián shì yě

这句话大意是:此周贞定王十六年事也。

wú xù lùn jìn yáng zhī gōng zuǒ yòu jiē tuī zhāng mèng tán wéi shǒu wú xù dú yǐ gāo hè wèi dì yī

这句话大意是:无恤论晋阳之功,左右皆推张孟谈为首,无恤独以高赫为第一。

mèng tán yuē gāo hè zài wéi chéng zhī zhōng bù wén huà yī cè xiào yī láo ér nǎi jū shǒu gōng shòu shàng shǎng chén qiè bù jiě

这句话大意是:孟谈曰:“高赫在围城之中,不闻画一策,效一劳,而乃居首功,受上赏,臣窃不解。

wú xù yuē wú zài è kùn zhōng zhòng jù huāng cuò wéi gāo hè jǔ dòng jìng jǐn bù shī jūn chén zhī lǐ fu gōng zài yī shí lǐ chuí wàn shì shòu shàng shǎng bù yì yi hu

现代白话:”无恤曰:“我在厄困中,众俱慌错,惟高赫举动敬谨,不失君臣之礼,夫功在一时,礼垂万世,受上赏,不是也很宜吗?

mèng tán kuì fú wú xù gǎn shān shén zhī líng wèi zhī lì cí yú huò shān shǐ yuán guò shì shǒu qí sì

这句话大意是:孟谈愧服,无恤感山神之灵,为之立祠于霍山,使原过世守其祀。

yòu hàn zhì bó bù yǐ qī qí tóu lú wèi sōu biàn zhī qì

这句话大意是:又憾智伯不已,漆其头颅为溲便之器。

yù ràng zài shí shì shān zhōng wén zhī qí shì tì qì yuē shì wèi zhī jǐ zhě sǐ wú shòu zhì shì hòu ēn jīn guó wáng zú miè rǔ jí yí hái wú tōu shēng yú shì hé yǐ wéi rén

现代白话:豫让在石室山中,闻知其事,涕泣曰:“‘士为知己者死',我受智氏厚恩,今国亡族灭,辱及遗骸,我偷生于世,凭什么为人?

nǎi gèng xìng míng zhà wèi qiú tú fú yì zhě xié lì bǐ shǒu qián rù zhào shì nèi cè zhī zhōng yù hou wú xù rú cè chéng jiàn cì zhī

这句话大意是:乃更姓名,诈为囚徒服役者,挟利匕首,潜入赵氏内厕之中,欲候无恤如厕,乘间刺之。

wú xù dào cè hū rán xīn dòng shǐ zuǒ yòu sōu cè zhōng qiān yù ràng chū jiàn wú xù wú xù nǎi wèn yuē zi shēn cáng lì qì yù xíng cì yú wú yé

现代白话:无恤到厕,忽然心动,使左右搜厕中,牵豫让出见无恤,无恤乃问曰:“子身藏利器,欲行刺于我耶?

yù ràng zhèng sè dá yuē wú zhì shì wáng chén yù wèi zhì bó bào chóu ěr

现代白话:”豫让正色答曰:“我智氏亡臣,欲为智伯报仇耳。

zuǒ yòu yuē cǐ rén pàn nì yi zhū

这句话大意是:”左右曰:“此人叛逆宜诛。

wú xù zhǐ zhī yuē zhì bó shēn sǐ wú hòu ér yù ràng yù wèi zhī bào chóu zhēn yì shì yě shā yì shì zhě bù xiáng

这句话大意是:”无恤止之曰:“智伯身死无后,而豫让欲为之报仇,真义士也,杀义士者不祥。

lìng fàng yù ràng huán jiā lín qù fù zhào wèn yuē wú jīn zòng zi néng shì qián chóu fǒu

现代白话:”令放豫让还家,临去,复召问曰:“我今纵子,能释前仇否?

yù ràng yuē shì chén zhě zhǔ zhī sī ēn

这句话大意是:”豫让曰:“释臣者,主之私恩;。

bào chóu zhě chén zhī dà yì

这句话大意是:报仇者,臣之大义。

zuǒ yòu yuē cǐ rén wú lǐ zòng zhī bì wèi hòu huàn

这句话大意是:”左右曰:“此人无礼,纵之必为后患。

wú xù yuē wú yǐ xǔ zhī kě shī xìn hu

现代白话:”无恤曰:“我已许之,可失信吗?

jīn hòu dàn jǐn bì zhī kě ěr

这句话大意是:今后但谨避之可耳。

jí rì guī zhì jìn yáng yǐ bì yù ràng zhī huò

这句话大意是:”即日归治晋阳,以避豫让之祸。

què shuō yù ràng huí zhì jiā zhōng zhōng rì sī bào jūn chóu wèi néng jiù jì qí qī quàn qí zài shì hán wèi yǐ qiú fù guì yù ràng nù fú yī ér chū

这句话大意是:却说豫让回至家中,终日思报君仇,未能就计,其妻劝其再仕韩、魏,以求富贵,豫让怒,拂衣而出。

sī yù zài rù jìn yáng kǒng qí shí rèn bù biàn nǎi xuē xū qù méi qī qí shēn wéi lài zǐ zhī zhuàng qǐ gài yú shì zhōng qī wǎng shì gēn xún wén hū qǐ shēng jīng yuē cǐ wú fu zhī shēng yě

现代白话:思欲再入晋阳,恐其识认不便,乃削须去眉,漆其身为癞子之状,乞丐于市中,妻往市跟寻,闻呼乞声,惊曰:“此我夫之声也!

qū shì jiàn yù ràng yuē qí shēng shì ér qí rén fēi

这句话大意是:”趋视,见豫让,曰:“其声似而其人非。

suì shě qù

这句话大意是:”遂舍去。

yù ràng xián qí shēng yīn shàng zài fù tūn tàn biàn wéi yǎ hóu zài qǐ yú shì qī suī wén shēng yì bù fù yà

这句话大意是:豫让嫌其声音尚在,复吞炭变为哑喉,再乞于市,妻虽闻声,亦不复讶。

yǒu yǒu rén sù zhī yù ràng zhī zhì

这句话大意是:有友人素知豫让之志,。

jiàn qǐ zhě xíng dòng

这句话大意是:见乞者行动,。

xīn yí wèi ràng

这句话大意是:心疑为让,。

qián hū qí míng

这句话大意是:潜呼其名,。

guǒ shì yě

这句话大意是:果是也,。

nǎi yāo zhì jiā zhōng jìn yǐn shí

这句话大意是:乃邀至家中进饮食,。

wèi yuē zi bào chóu zhī zhì jué yǐ

现代白话:谓曰:“子报仇之志决了,。

rán wèi de bào zhī shù yě

这句话大意是:然未得报之术也,。

yǐ zi zhī cái

这句话大意是:以子之才,。

ruò zhà tóu zhào shì

这句话大意是:若诈投赵氏,。

bì děi zhòng yòng

这句话大意是:必得重用,。

cǐ shí chéng xì xíng shì

这句话大意是:此时乘隙行事,。

tuò shǒu ér de

这句话大意是:唾手而得,。

hé kǔ huǐ xíng miè xìng

这句话大意是:何苦毁形灭性,。

yǐ qiú jì qí shì hu

这句话大意是:以求济其事吗?

yù ràng xiè yuē wú jì chén zhào shì ér fù xíng cì shì èr xīn yě

现代白话:”豫让谢曰:“我既臣赵氏,而复行刺,是贰心也;。

jīn wú qī shēn tūn tàn wèi zhì bó bào chóu zhèng yù shǐ rén chén huái èr xīn zhě wén wú fēng ér zhī kuì ěr

现代白话:今我漆身吞炭,为智伯报仇,正欲使人臣怀贰心者,闻我风而知愧耳。

qǐng yǔ zi jué wù fù xiāng jiàn

这句话大意是:请与子诀,勿复相见。

suì bēn jìn yáng chéng lái xíng qǐ rú gù gèng wú rén shi zhī zhě

这句话大意是:”遂奔晋阳城来,行乞如故,更无人识之者。

zhào wú xù zài jìn yáng guān zhì bó xīn qú yǐ chéng zhī yè bù kě fù fèi nǎi shǐ rén jiàn qiáo yú qú shàng yǐ biàn lái wǎng míng yuē chì qiáo chì nǎi huǒ sè huǒ néng kè shuǐ yīn jìn shuǐ zhī huàn gù yǐ chì qiáo yàn zhī

这句话大意是:赵无恤在晋阳观智伯新渠,已成之业,不可复废,乃使人建桥于渠上,以便来往,名曰赤桥,赤乃火色,火能克水,因晋水之患,故以赤桥厌之。

qiáo jì chéng wú xù jià chē chū guān yù ràng yù zhī wú xù guān qiáo fù huái lì rèn zhà wèi sǐ rén fú yú qiáo liáng zhī xià

这句话大意是:桥既成,无恤驾车出观,豫让预知无恤观桥,复怀利刃,诈为死人,伏于桥梁之下。

wú xù zhī chē jiāng jìn chì qiáo qí mǎ hū bēi sī què bù yù zhě lián biān shù cè yì bù qián jìn

这句话大意是:无恤之车,将近赤桥,其马忽悲嘶却步,御者连鞭数策,亦不前进。

zhāng mèng tán jìn yuē chén wén liáng jì bù xiàn qí zhǔ jīn cǐ mǎ bù dù chì qiáo bì yǒu jiān rén cáng fú bù kě bù chá

这句话大意是:张孟谈进曰:“臣闻‘良骥不陷其主',今此马不渡赤桥,必有奸人藏伏,不可不察。

wú xù tíng chē mìng zuǒ yòu sōu jiǎn huí bào qiáo xià bìng wú jiān xì zhǐ yǒu yī sǐ rén jiāng wò

这句话大意是:”无恤停车,命左右搜简,回报:“桥下并无奸细,只有一死人僵卧。

wú xù yuē xīn zhù qiáo liáng ān dé biàn yǒu sǐ shī

这句话大意是:”无恤曰:“新筑桥梁,安得便有死尸?

bì yù ràng yě

这句话大意是:必豫让也!

mìng yè chū shì zhī xíng róng suī biàn wú xù shàng néng shí rèn mà yuē wú qián yǐ qǔ fǎ shè zi jīn yòu lái móu cì huáng tiān qǐ yòu rǔ zāi

现代白话:”命曳出视之,形容虽变,无恤尚能识认,骂曰:“我前已曲法赦子,今又来谋刺,皇天岂佑你啊?

mìng qiān qù zhǎn zhī

这句话大意是:”命牵去斩之。

yù ràng hū tiān ér hào lèi yǔ xuè xià zuǒ yòu yuē zi wèi sǐ yé

这句话大意是:豫让呼天而号,泪与血下,左右曰:“子畏死耶?

ràng yuē mǒu fēi wèi sǐ tòng mǒu sǐ zhī hòu bié wú bào chóu zhī rén ěr

这句话大意是:”让曰:“某非畏死,痛某死之后,别无报仇之人耳。

wú xù zhào huí wèn yuē zi xiān shì fàn shì fàn shì wèi zhì bó suǒ miè zi rěn chǐ tōu shēng fǎn shì zhì bó bù wéi fàn shì bào chóu

这句话大意是:”无恤召回问曰:“子先事范氏,范氏为智伯所灭,子忍耻偷生,反事智伯,不为范氏报仇;。

jīn zhì bó zhī sǐ zi dú bào zhī shén qiè hé yě

这句话大意是:今智伯之死,子独报之甚切,何也?

yù ràng yuē fū jūn chén yǐ yì hé jūn dài chén rú shǒu zú zé chén dài jūn rú fù xīn

这句话大意是:”豫让曰:“夫君臣以义合,君待臣如手足,则臣待君如腹心;。

jūn dài chén rú quǎn mǎ zé chén dài jūn rú lù rén

这句话大意是:君待臣如犬马,则臣待君如路人。

mǒu xiàng shì fàn shì zhǐ yǐ zhòng rén xiāng dài wú yì yǐ zhòng rén bào zhī

现代白话:某向事范氏,止以众人相待,我亦以众人报之;。

jí shì zhì bó méng qí jiě yī tuī shí yǐ guó shì xiāng dài wú dāng yǐ guó shì bào zhī

现代白话:及事智伯,蒙其解衣推食,以国士相待,我当以国士报之。

qǐ kě yī lì ér guān yé

这句话大意是:岂可一例而观耶?

wú xù yuē zi xīn rú tiě shí bù zhuǎn wú bù fù shè zi yǐ

现代白话:无恤曰:“子心如铁石不转,我不复赦子了!

suì jiě pèi jiàn zé lìng zì cái

这句话大意是:”遂解佩剑,责令自裁。

yù ràng yuē chén wén zhōng chén bù yōu shēn zhī sǐ míng zhǔ bù yǎn rén zhī yì méng jūn shè yòu yú chén yǐ zú jīn rì chén qǐ wàng zài huó

这句话大意是:豫让曰:“臣闻,‘忠臣不忧身之死,明主不掩人之义',蒙君赦宥,于臣已足,今日臣岂望再活?

dàn liǎng jì bù chéng fèn wú suǒ xiè qǐng jūn tuō yī yǔ chén jī zhī yǐ yù bào chóu zhī yì chén sǐ yì míng mù yǐ

现代白话:但两计不成,愤无所泄,请君脱衣与臣击之,以寓报仇之意,臣死亦瞑目了!

wú xù lián qí zhì tuō xià jǐn páo shǐ zuǒ yòu dì yǔ yù ràng ràng chè jiàn zài shǒu nù mù shì páo rú duì wú xù zhī zhuàng sān yuè ér sān kǎn zhī yuē wú jīn kě yǐ bào zhì bó yú dì xià yǐ

现代白话:无恤怜其志,脱下锦袍,使左右递与豫让,让掣剑在手,怒目视袍,如对无恤之状,三跃而三砍之,曰:“我今能够报智伯于地下了!

suì fú jiàn ér sǐ

这句话大意是:”遂伏剑而死。

zhì jīn cǐ qiáo shàng cún hòu rén gǎi míng wèi yù ràng qiáo

这句话大意是:至今此桥尚存,后人改名为豫让桥。

wú xù jiàn yù ràng zì wěn xīn shén bēi zhī jí mìng shōu zàng qí shī jūn shì tí qǐ jǐn páo chéng yǔ wú xù wú xù shì suǒ kǎn zhī chù jiē yǒu xiān xuè diǎn wū cǐ nǎi jīng chéng zhī suǒ gǎn yě

这句话大意是:无恤见豫让自刎,心甚悲之,即命收葬其尸,军士提起锦袍,呈与无恤,无恤视所砍之处,皆有鲜血点污,此乃精诚之所感也。

wú xù xīn zhōng jīng hài zì shì rǎn bìng

这句话大意是:无恤心中惊骇,自是染病。

bù zhī xìng mìng hé rú

现代白话:不知性命怎么样?

qiě kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:且看下回分解。

✦ You read 第八十四回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.