东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 85 of 108

第八十五回

PinyinModern Translation
Size

lè yáng zǐ nù zhuì zhōng shān gēng xī mén bào qiáo sòng hé bó fù

这句话大意是:乐羊子怒餟中山羹 西门豹乔送河伯妇。

huà shuō zhào wú xù bèi yù ràng sān jī qí yī lián dǎ sān gè hán jìn yù ràng sǐ hòu wú xù shì yī kǎn chù jiē yǒu xuè jì zì cǐ huàn bìng yú nián bù quán

这句话大意是:话说赵无恤被豫让三击其衣,连打三个寒噤,豫让死后,无恤视衣砍处,皆有血迹,自此患病,逾年不痊。

wú xù shēng yǒu wǔ zǐ yīn qí xiōng bó lǔ wèi jǐ ér fèi yù yǐ bó lǔ zhī zǐ zhōu wèi sì

这句话大意是:无恤生有五子,因其兄伯鲁为己而废,欲以伯鲁之子周为嗣。

ér zhōu xiān sǐ

这句话大意是:而周先死,。

nǎi lì zhōu zhī zǐ huàn wèi shì zǐ

这句话大意是:乃立周之子浣为世子,。

wú xù lín zhōng

这句话大意是:无恤临终,。

wèi shì zǐ zhào huàn yuē sān qīng miè zhì shì

这句话大意是:谓世子赵浣曰:“三卿灭智氏,。

dì tǔ kuān ráo

这句话大意是:地土宽饶,。

bǎi xìng yuè fú

这句话大意是:百姓悦服,。

yí chéng cǐ shí

这句话大意是:宜乘此时,。

yuē hán wèi sān fēn jìn guó

这句话大意是:约韩、魏三分晋国,。

gè lì miào shè

这句话大意是:各立庙社,。

chuán zhī zǐ sūn

这句话大意是:传之子孙,。

ruò chí yí shù zài

这句话大意是:若迟疑数载,。

jìn huò chū yīng zhǔ

这句话大意是:晋或出英主,。

lǎn quán qín zhèng

这句话大意是:揽权勤政,。

shōu shí mín xīn

这句话大意是:收拾民心,。

zé zhào shì zhī sì bù bǎo yǐ

现代白话:则赵氏之祀不保了!

yán qì ér míng

这句话大意是:”言讫而瞑。

zhào huàn zhì sāng yǐ bì jí yǐ yí yán gào yú hán hǔ shí zhōu kǎo wáng zhī sì nián

这句话大意是:赵浣治丧已毕,即以遗言告于韩虎,时周考王之四年。

jìn āi gōng hōng zi liǔ lì shì wèi yōu gōng

这句话大意是:晋哀公薨,子柳立,是为幽公。

hán hǔ yǔ wèi zhào hé móu zhǐ yǐ jiàng zhōu qǔ wò èr yì wèi yōu gōng fèng shí yú dì jiē sān fēn rù yú sān jiā hào yuē sān jìn

这句话大意是:韩虎与魏、赵合谋,只以绛州、曲沃二邑为幽公俸食,余地皆三分入于三家,号曰三晋。

yōu gōng wēi ruò fǎn wǎng sān jiā cháo jiàn jūn chén zhī fēn dào zhì yǐ

现代白话:幽公微弱,反往三家朝见,君臣之分倒置了。

zài shuō qí xiàng guó tián pán

这句话大意是:再说齐相国田盘,。

wén sān jìn jǐn fēn gōng jiā zhī de

这句话大意是:闻三晋尽分公家之地,。

yì shǐ qí xiōng dì zōng rén

这句话大意是:亦使其兄弟宗人,。

jǐn wèi qí dū yì dài fū

这句话大意是:尽为齐都邑大夫,。

qiǎn shǐ zhì hè yú sān jìn

这句话大意是:遣使致贺于三晋,。

yǔ zhī tōng hǎo

这句话大意是:与之通好,。

zì shì liè guó jiāo jì

这句话大意是:自是列国交际,。

tián

这句话大意是:田,。

zhào

这句话大意是:赵,。

hán

这句话大意是:韩,。

wèi sì jiā

这句话大意是:魏四家,。

zì chū míng wǎng lái

这句话大意是:自出名往来,。

qí jìn zhī jūn gǒng shǒu rú mù ǒu ér yǐ

这句话大意是:齐、晋之君拱手如木偶而已。

shí zhōu kǎo wáng fēng qí dì jiē yú hé nán wáng chéng yǐ xù zhōu gōng zhī guān zhí jiē shǎo zǐ bān bié fēng yú gǒng yīn gǒng zài wáng chéng zhī dōng hào yuē dōng zhōu gōng ér chēng hé nán yuē xī zhōu gōng

这句话大意是:时周考王封其弟揭于河南王城,以续周公之官职,揭少子班,别封于巩,因巩在王城之东,号曰东周公,而称河南曰西周公。

cǐ dōng xī èr zhōu zhī shǐ kǎo wáng hōng zǐ wǔ lì shì wèi wēi liè wáng

这句话大意是:此东西二周之始,考王薨,子午立,是为威烈王。

wēi liè wáng zhī shì zhào huàn zú zi zhào jí dài lì

这句话大意是:威烈王之世,赵浣卒,子赵籍代立;。

ér hán qián sì hán wèi sī sì wèi tián hé sì tián sì jiā xiāng jié yì shēn yuē dìng bǐ cǐ hù xiāng tuī yuán gòng chéng dà shì

这句话大意是:而韩虔嗣韩,魏斯嗣魏,田和嗣田,四家相结益深,约定彼此互相推援,共成大事。

wēi liè wáng èr shí sān nián yǒu léi diàn jī zhōu zhī jiǔ dǐng dǐng jù yáo dòng

这句话大意是:威烈王二十三年,有雷电击周之九鼎,鼎俱摇动。

sān jìn zhī jūn wén cǐ sī yì yuē jiǔ dǐng nǎi sān dài chuán guó zhī zhòng qì jīn hū zhèn dòng zhōu yùn qí jiāng zhōng yǐ

现代白话:三晋之君,闻此私议曰:“九鼎乃三代传国之重器,今忽震动,周运其将终了。

wú děng lì guó yǐ jiǔ wèi zhèng míng hào chéng cǐ wáng shì shuāi wēi zhī jì gè qiǎn shǐ qǐng mìng yú zhōu wáng qiú wèi zhū hóu bǐ wèi wú zhī qiáng bù gǎn bù xǔ rú cǐ zé míng zhèng yán shùn yǒu fù guì zhī shí ér wú cuàn duó zhī míng qǐ bù měi zāi

现代白话:我等立国已久,未正名号,乘此王室衰微之际,各遣使请命于周王,求为诸侯,彼畏我之强,不敢不许,如此,则名正言顺,有富贵之实,而无篡夺之名,岂不美啊?

yú shì gè qiǎn xīn fù zhī shǐ wèi qiǎn tián wén zhào qiǎn gōng zhòng lián hán qiǎn xiá lèi gè jī jīn bó jí tǔ chǎn zhī wù gòng xiàn yú wēi liè wáng qǐ qí cè mìng

这句话大意是:于是各遣心腹之使,魏遣田文,赵遣公仲连,韩遣侠累,各赍金帛及土产之物,贡献于威烈王,乞其册命。

wēi liè wáng wèn yú shǐ zhě yuē jìn de jiē rù yú sān jiā hu

这句话大意是:威烈王问于使者曰:“晋地皆入于三家吗?

wèi shǐ tián wén duì yuē jìn shī qí zhèng wài lí nèi pàn sān jiā zì yǐ bīng lì zhēng tǎo pàn chén ér yǒu qí de fēi ràng zhī yú gōng jiā yě

这句话大意是:”魏使田文对曰:“晋失其政,外离内叛,三家自以兵力征讨叛臣,而有其地,非攘之于公家也。

wēi liè wáng yòu yuē sān jìn jì yù wèi zhū hóu hé bù zì lì nǎi fù gào yú zhèn hu

这句话大意是:”威烈王又曰:“三晋既欲为诸侯,何不自立,乃复告于朕吗?

zhào shǐ gōng zhòng lián duì yuē yǐ sān jìn lěi shì zhī qiáng zì lì chéng yǒu yú suǒ yǐ bì yù bǐng mìng zhě bù gǎn wàng tiān zǐ zhī zūn ěr wáng ruò cè fēng sān jìn zhī jūn bǐ shì dǔ zhōng zhēn wèi zhōu fān píng yú wáng shì hé bù lì yān

现代白话:”赵使公仲连对曰:“以三晋累世之强,自立诚有余,所以必欲禀命者,不敢忘天子之尊耳,王若册封三晋之君,俾世笃忠贞,为周藩屏,于王室何不利呢?

wēi liè wáng dà yuè jí mìng nèi shǐ zuò cè mìng cì jí wèi zhào hóu qián wèi hán hóu sī wèi wèi hóu gè cì fǔ miǎn guī bì quán fù

这句话大意是:威烈王大悦,即命内史作策命,赐籍为赵侯,虔为韩侯,斯为魏侯,各赐黼冕圭璧全副。

tián wén děng huí bào yú shì zhào hán wèi sān jiā gè yǐ wáng mìng xuān bù guó zhōng zhào dōu zhōng móu hán dōu píng yáng wèi dū ān yì lì zōng miào shè jì fù qiǎn shǐ biàn gào liè guó

这句话大意是:田文等回报,于是赵、韩、魏三家,各以王命宣布国中,赵都中牟,韩都平阳,魏都安邑,立宗庙社稷,复遣使遍告列国。

liè guó yì duō zhì hè wéi qín guó zì qì jìn fù chu zhī hòu bù tōng zhōng guó zhōng guó yì yǐ yí dí dài zhī gù dú bù qiǎn hè

这句话大意是:列国亦多致贺,惟秦国自弃晋附楚之后,不通中国,中国亦以夷狄待之,故独不遣贺。

wèi jǐ sān jiā fèi jìn jìng gōng wèi shù rén qiān yú chún liú ér fù fēn qí yú de

这句话大意是:未几,三家废晋靖公为庶人,迁于纯留,而复分其余地。

jìn zì táng shū chuán zhì jìng gōng fán èr shí jiǔ shì qí sì suì jué

这句话大意是:晋自唐叔传至靖公,凡二十九世,其祀遂绝。

rán wēng yǒu shī tàn yún

这句话大意是:髯翁有诗叹云:。

liù qīng guī sì sì guī sān nán miàn chēng hóu zì bù cán

这句话大意是:六卿归四四归三,南面称侯自不惭。

lì qì mò jiào qīng shòu bǐng xǔ duō hūn zhǔ dǎo jiān tān

这句话大意是:利器莫教轻授柄,许多昏主导奸贪。

yòu yǒu shī jī zhōu wáng bù dàng cóng sān jìn zhī mìng dǎo rén pàn nì shī yún

这句话大意是:又有诗讥周王不当从三晋之命,导人叛逆,诗云:。

wáng shì dān wēi shì zhuì liú zěn jìn sān jìn bù chēng hóu

这句话大意是:王室单微似赘瘤,怎禁三晋不称侯?

ruò wú cè mìng zhōng chéng qiè zhǐ guài sān hòu bù guài zhōu

这句话大意是:若无册命终成窃,只怪三侯不怪周。

què shuō sān jìn zhī zhōng wéi wèi wén hóu sī zuì xián néng xū xīn xià shì

这句话大意是:却说三晋之中,惟魏文侯斯最贤,能虚心下士。

shí kǒng zǐ gāo dì bo shāng zì zi xià jiào shòu yú xī hé wén hóu cóng zhī shòu jīng

这句话大意是:时孔子高弟卜商,字子夏,教授于西河,文侯从之受经;。

wèi chéng jiàn tián zǐ fāng zhī xián wén hóu yǔ zhī wèi you

这句话大意是:魏成荐田子方之贤,文侯与之为友。

chéng yòu yán xī hé rén duàn gàn mù yǒu dé xíng yǐn jū bù shì

这句话大意是:成又言:“西河人段干木,有德行,隐居不仕。

wén hóu jí mìng jià chē wǎng jiàn gàn mù wén chē jià zhì mén nǎi yú hòu yuán ér bì zhī wén hóu tàn yuē gāo shì yě

这句话大意是:”文侯即命驾车往见,干木闻车驾至门,乃逾后垣而避之,文侯叹曰:“高士也!

suì liú xī hé yī yuè rì rì zào mén qǐng jiàn jiāng jìn qí lú jí píng shì qǐ lì bù gǎn jù zuò

这句话大意是:”遂留西河一月,日日造门请见,将近其庐,即凭轼起立,不敢倨坐。

gàn mù zhī qí chéng bù dé yǐ ér jiàn zhī wén hóu yǐ ān chē zǎi guī yǔ tián zǐ fāng tóng wéi shàng bīn

这句话大意是:干木知其诚,不得已而见之,文侯以安车载归,与田子方同为上宾。

sì fāng xián shì wén fēng lái guī yòu yǒu li kè dí huáng tián wén rèn zuò yī bān móu shì jì jì zài cháo

这句话大意是:四方贤士闻风来归,又有李克、翟璜、田文、任座一班谋士,济济在朝。

dāng shí rén cái zhī shèng wú chū wèi yòu qín rén lǚ cì yù jiā bīng yú wèi wèi qí duō xián wèi zhī qǐn bīng

这句话大意是:当时人才之盛,无出魏右,秦人屡次欲加兵于魏,畏其多贤,为之寝兵。

wén hóu cháng yǔ yú rén qī dìng wǔ shí liè yú jiāo wài qí rì zǎo cháo zhí tiān yù hán shén cì qún chén jiǔ jūn chén gè yǐn fāng zài jiā qià zhī jì wén hóu wèn zuǒ yòu yuē shí jí wǔ hu

这句话大意是:文侯尝与虞人期定午时,猎于郊外,其日早朝,值天雨寒甚,赐群臣酒,君臣各饮,方在浃洽之际,文侯问左右曰:“时及午吗?

dá yuē shí wǔ yǐ

现代白话:”答曰:“时午了。

wén hóu jù mìng chè jiǔ cù yú rén sù sù jià chē shì yě zuǒ yòu yuē yǔ bù kě liè yǐ hé bì xū cǐ yī chū hu

现代白话:”文侯遽命撤酒,促舆人速速驾车适野,左右曰:“雨,不可猎了,何必虚此一出吗?

wén hóu yuē wú yǔ yú rén yǒu yuē bǐ bì xiāng hòu yú jiāo

现代白话:”文侯曰:“我与虞人有约,彼必相候于郊;。

suī bù liè gǎn bù qīn wǎng yǐ jiàn yuē zāi

现代白话:虽不猎,敢不亲往以践约啊。

guó rén jiàn wén hóu mào yǔ ér chū xián yǐ wéi guài jí wén fù yú rén zhī yuē jiē xiāng gù yǔ yuē wǒ jūn zhī bù shī xìn yú rén rú cǐ

这句话大意是:”国人见文侯冒雨而出,咸以为怪,及闻赴虞人之约,皆相顾语曰:“我君之不失信于人如此。

yú shì fán yǒu zhèng jiào cháo lìng xī xíng wú gǎn wéi zhě

这句话大意是:”于是凡有政教,朝令夕行,无敢违者。

què shuō jìn zhī dōng yǒu guó míng zhōng shān jī xìng zǐ jué nǎi bái dí zhī bié zhǒng yì hào xiān yú

这句话大意是:却说晋之东有国名中山,姬姓,子爵,乃白狄之别种,亦号鲜虞。

zì jìn zhāo gōng zhī shì pàn fú bù cháng lǚ cì zhēng tǎo zhào jiǎn zǐ lǜ shī wéi zhī shǐ qǐng hé fèng cháo gòng

这句话大意是:自晋昭公之世,叛服不常,屡次征讨,赵简子率师围之,始请和,奉朝贡。

jí sān jìn fēn guó wú suǒ zhuān shǔ zhōng shān zi jī kū hǎo wèi cháng yè zhī yǐn yǐ rì wèi yè yǐ yè wèi rì shū yuǎn dà chén xiá nì qún xiǎo lí mín shī yè zāi yì lǚ jiàn

这句话大意是:及三晋分国,无所专属,中山子姬窟,好为长夜之饮,以日为夜,以夜为日,疏远大臣,狎昵群小,黎民失业,灾异屡见。

wén hóu móu yù fá zhī wèi chéng jìn yuē zhōng shān xi jìn zhào ér nán yuǎn yú wèi ruò gōng ér de zhī wèi yì shǒu yě wén hóu yuē ruò zhào dé zhōng shān zé běi fāng zhī shì yù zhòng yǐ

现代白话:文侯谋欲伐之,魏成进曰:“中山西近赵,而南远于魏,若攻而得之,未易守也,”文侯曰:“若赵得中山,则北方之势愈重了。

dí huáng zòu yuē chén jǔ yī rén xìng lè míng yáng běn guó gǔ qiū rén yě cǐ rén wén wǔ quán cái kě chōng dà jiàng zhī rèn

这句话大意是:翟璜奏曰:“臣举一人,姓乐名羊,本国谷邱人也,此人文武全才,可充大将之任。

wén hóu yuē hé yǐ jiàn zhī

现代白话:”文侯曰:“凭什么见之?

dí huáng duì yuē lè yáng cháng xíng lù de wèi jīn qǔ zhī yǐ guī qí qī tuò zhī yuē zhì shì bù yǐn dào quán zhī shuǐ lián zhě bù shòu jiē lái zhī shí cǐ jīn bù zhī lái lì nài hé qǔ zhī yǐ wū sù xíng hu

这句话大意是:”翟璜对曰:“乐羊尝行路,得遗金,取之以归,其妻唾之曰:“志士不饮盗泉之水,廉者不受嗟来之食,此金不知来历,奈何取之,以污素行乎?”。

lè yáng gǎn qī zhī yán nǎi pāo jīn yú yě bié qí qī ér chū

这句话大意是:乐羊感妻之言,乃抛金于野,别其妻而出。

yóu xué yú lǔ wèi guò yī nián lái guī qí qī fāng zhī jī wèn fu suǒ xué chéng fǒu

这句话大意是:游学于鲁、卫,过一年来归,其妻方织机,问夫:“所学成否?

lè yáng yuē shàng wèi yě

这句话大意是:”乐羊曰:“尚未也。

qī qǔ dāo duàn qí jī sī

这句话大意是:”妻取刀断其机丝。

lè yáng jīng wèn qí gù

这句话大意是:乐羊惊问其故?

qī yuē xué chéng ér hòu kě xíng yóu bó chéng ér hòu kě fú

这句话大意是:妻曰:“学成而后可行,犹帛成而后可服。

jīn zǐ xué shàng wèi chéng zhōng dào ér guī hé yì yú cǐ jī zhī duàn hū lè yáng gǎn wù fù wǎng jiù xué qī nián bù fǎn

这句话大意是:今子学尚未成,中道而归,何异于此机之断乎?”乐羊感悟,复往就学,七年不返。

jīn cǐ rén jiàn zài běn guó gāo zì qī xǔ bù xiè xiǎo shì hé bù yòng zhī

这句话大意是:今此人见在本国,高自期许,不屑小仕,何不用之?

wén hóu jí mìng dí huáng yǐ lù chē zhào lè yáng zuǒ yòu zǔ zhī yuē chén wén lè yáng zhǎng zǐ lè shū jiàn shì zhōng shān qǐ kě rèn zāi

现代白话:文侯即命翟璜以辂车召乐羊,左右阻之曰:“臣闻乐羊长子乐舒,见仕中山,岂可任啊?

dí huáng yuē lè yáng gōng míng zhī shì yě

这句话大意是:”翟璜曰:“乐羊,功名之士也;。

zi zài zhōng shān céng wèi qí jūn zhāo lè yáng yáng yǐ zhōng shān jūn wú dào bù wǎng

这句话大意是:子在中山,曾为其君招乐羊,羊以中山君无道不往。

zhǔ gōng ruò jì yǐ fǔ yuè zhī rèn hé huàn bù néng chéng gōng hu

这句话大意是:主公若寄以斧钺之任,何患不能成功吗?

wén hóu cóng zhī

这句话大意是:”文侯从之。

lè yáng suí dí huáng rù cháo jiàn wén hóu wén hóu yuē guǎ rén yù yǐ zhōng shān zhī shì xiāng wěi nài qīng zǐ zài bǐ guó hé

这句话大意是:乐羊随翟璜入朝见文侯,文侯曰:“寡人欲以中山之事相委,奈卿子在彼国何?

lè yáng yuē zhàng fū jiàn gōng lì yè gè wèi qí zhǔ qǐ yǐ sī qíng fèi gōng shì zāi

现代白话:”乐羊曰:“丈夫建功立业,各为其主,岂以私情废公事啊?

chén ruò bù néng pò miè zhōng shān gān dāng jūn lìng

这句话大意是:臣若不能破灭中山,甘当军令!

wén hóu dà xǐ yuē zi néng zì xìn guǎ rén wú bù xìn zǐ

这句话大意是:”文侯大喜曰:“子能自信,寡人无不信子!

suì bài wèi yuán shuài shǐ xī mén bào wèi xiān fēng lǜ bīng wǔ wàn wǎng fá zhōng shān

这句话大意是:”遂拜为元帅,使西门豹为先锋,率兵五万,往伐中山。

jī kū qiǎn dà jiàng gǔ xū tún bīng qiū shān yǐ jù wèi shī

这句话大意是:姬窟遣大将鼓须,屯兵楸山,以拒魏师。

lè yáng tún bīng yú wén shān xiāng chí yuè yú wèi fēn shèng fù

这句话大意是:乐羊屯兵于文山,相持月余,未分胜负。

lè yáng wèi xī mén bào yuē wú zài zhǔ gōng miàn qián rèn jūn lìng zhuàng ér lái jīn chū bīng yuè yú wèi yǒu cùn gōng qǐ bù zì kuì

现代白话:乐羊谓西门豹曰:“我在主公面前,任军令状而来,今出兵月余,未有寸功,岂不自愧?

wú shì qiū shān duō qiū shù chéng dé yī dǎn yǒng zhī shì qián shī ér wǎng zòng huǒ fén lín bǐ bīng bì luàn luàn ér chéng zhī wú bù shèng yǐ

现代白话:我视楸山多楸树,诚得一胆勇之士,潜师而往,纵火焚林,彼兵必乱,乱而乘之,无不胜了!

xī mén bào yuàn wǎng

这句话大意是:”西门豹愿往。

qí shí bā yuè zhōng qiū zhōng shān zi jī kū qiǎn shǐ jī yáng jiǔ dào qiū shān yǐ láo gǔ xū gǔ xū duì yuè chàng yǐn lè ér wàng huái

这句话大意是:其时八月中秋,中山子姬窟遣使赍羊酒到楸山,以劳鼓须,鼓须对月畅饮,乐而忘怀。

yuē zhì sān gēng xī mén bào lǜ bīng zhuàng xián méi tū zhì měi rén gè chí zhǎng jù yī gēn jù kū zhī zhā chéng nèi guàn yǒu yǐn huǒ yào wù sì xià jiāng qiū mù fén shāo

这句话大意是:约至三更,西门豹率兵壮衔枚突至,每人各持长炬一根,俱枯枝扎成,内灌有引火药物,四下将楸木焚烧。

gǔ xū jiàn jūn zhōng huǒ qǐ yán jí yíng zhài dài zuì shuài jūn shì jiù huǒ zhī jiàn bié bié pā pā biàn shān jiē zhe méi jiù yī tóu chù

这句话大意是:鼓须见军中火起,延及营寨,带醉率军士救火,只见咇咇啪啪,遍山皆著,没救一头处。

jūn zhōng dà luàn gǔ xū zhī qián yíng yǒu wèi bīng jí wǎng shān hòu bēn zǒu zhèng yù lè yáng qīn zì yǐn bīng cóng shān hòu xí lái zhōng shān bīng dà bài gǔ xū sǐ zhàn de tuō bēn zhì bái yáng guān wèi bīng jǐn zhuī zài hòu gǔ xū qì guān ér zǒu

这句话大意是:军中大乱,鼓须知前营有魏兵,急往山后奔走,正遇乐羊亲自引兵从山后袭来,中山兵大败,鼓须死战得脱,奔至白羊关,魏兵紧追在后,鼓须弃关而走。

lè yáng cháng qū zhí rù suǒ xiàng jiē pò

这句话大意是:乐羊长驱直入,所向皆破。

gǔ xū yǐn bài bīng jiàn jī kū yán lè yáng yǒng zhì nán dí

这句话大意是:鼓须引败兵见姬窟,言乐羊勇智难敌。

xū yú lè yáng yǐn bīng wéi le zhōng shān

这句话大意是:须臾,乐羊引兵围了中山。

jī kū dà nù

这句话大意是:姬窟大怒。

dài fū gōng sūn jiāo jìn yuē lè yáng zhě lè shū zhī fù shū shì yú běn guó

这句话大意是:大夫公孙焦进曰:“乐羊者,乐舒之父,舒仕于本国。

jūn lìng shū yú chéng shàng shuō tuì fù bīng cǐ wéi shàng cè

这句话大意是:君令舒于城上说退父兵,此为上策!

jī kū yī jì wèi lè shū yuē ěr fù wèi wèi jiāng gōng chéng rú shuō de tuì bīng dāng fēng rǔ dà yì

现代白话:”姬窟依计,谓乐舒曰:“你父为魏将攻城,如说得退兵,当封你大邑!

lè shū yuē chén fù qián bù kěn shì zhōng shān ér shì yú wèi jīn gè wèi qí zhǔ qǐ chén shuō zhī kě xíng zāi jī kū qiáng zhī

现代白话:”乐舒曰:“臣父前不肯仕中山,而仕于魏,今各为其主,岂臣说之可行啊,”姬窟强之。

lè shū bù dé yǐ zhǐ de dēng chéng dà hū qǐng qí fù xiāng jiàn

这句话大意是:乐舒不得已,只得登城大呼,请其父相见。

lè yáng pī guà dēng yú chē cháo chē yī jiàn lè shū bù děng kāi kǒu jù zé yuē jūn zǐ bù jū wēi guó bù shì luàn cháo

现代白话:乐羊披挂登于车巢车,一见乐舒,不等开口,遽责曰:“有德行的人不居危国,不事乱朝。

rǔ tān yú fù guì bù shí qù jiù wú fèng jūn mìng diào mín fá zuì kě quàn rǔ jūn sù jiàng shàng kě xiāng jiàn

现代白话:你贪于富贵,不识去就,我奉君命吊民伐罪,可劝你君速降,尚可相见!

lè shū yuē jiàng bù jiàng zài jūn fēi nán suǒ de zhuān yě

这句话大意是:乐舒曰:“降不降在君,非男所得专也。

dàn qiú fù zàn huǎn qí gōng róng wǒ jūn chén cóng róng jì yì

这句话大意是:但求父暂缓其攻,容我君臣从容计议!

lè yáng yuē wú qiě xiū bīng yī yuè yǐ quán fù zǐ zhī qíng rǔ jūn chén kě zǎo zǎo dìng yì wù wù dà shì

现代白话:”乐羊曰:“我且休兵一月,以全父子之情,你君臣可早早定议,勿误大事!

lè yáng guǒ rán chū lìng zhī jiào ruǎn kùn bù qù gōng chéng

这句话大意是:”乐羊果然出令,只教软困,不去攻城。

jī kū shì zhe lè yáng ài zǐ zhī xīn jué bù jí gōng qiě tú yán huǎn quán wú zhǔ yì

这句话大意是:姬窟恃著乐羊爱子之心,决不急攻,且图延缓,全无主意。

guò le yī yuè lè yáng shǐ rén tǎo qǔ jiàng xìn jī kū yòu jiào lè shū qiú kuān lè yáng yòu kuān yī yuè rú cǐ sān cì

这句话大意是:过了一月,乐羊使人讨取降信,姬窟又叫乐舒求宽,乐羊又宽一月,如此三次。

xī mén bào jìn yuē yuán shuài bù yù xià zhōng shān hu hé yǐ jiǔ ér bù gōng yě

现代白话:西门豹进曰:“元帅不欲下中山乎,凭什么久而不攻也?

lè yáng yuē zhōng shān jūn bù xù bǎi xìng wú gù fá zhī ruò gōng zhī tài jí shāng mín yì shén wú zhī sān cóng qí qíng bù dú wèi fù zǐ zhī qíng yì suǒ yǐ shōu mín xīn yě

现代白话:”乐羊曰:“中山君不恤百姓,我故伐之,若攻之太急,伤民益甚,我之三从其情,不独为父子之情,亦所以收民心也。

què shuō wèi wén hóu zuǒ yòu jiàn lè yáng xīn jìn

这句话大意是:却说魏文侯左右见乐羊新进,。

zhòu de dà yòng

这句话大意是:骤得大用,。

jù yǒu bù píng zhī yì

这句话大意是:俱有不平之意,。

jí wén qí sān cì chuò gōng

这句话大意是:及闻其三次辍攻,。

suì zèn yú wén hóu yuē lè yáng chéng lǚ shèng zhī wēi

这句话大意是:遂谮于文侯曰:“乐羊乘屡胜之威,。

shì rú pò zhú

这句话大意是:势如破竹,。

tè yīn lè shū yī yǔ

这句话大意是:特因乐舒一语,。

sān yuè bù gōng

这句话大意是:三月不攻,。

fù zǐ qíng shēn

这句话大意是:父子情深,。

yì kě zhī yǐ

现代白话:亦可知了,。

zhǔ gōng ruò bù zhào huí

这句话大意是:主公若不召回,。

kǒng láo shī fèi cái

这句话大意是:恐劳师费财,。

wú yì yú shì

这句话大意是:无益于事。

wén hòu bù yīng wèn yú dí huáng huáng yuē cǐ bì yǒu jì zhǔ gōng wù yí

这句话大意是:”文侯不应,问于翟璜,璜曰:“此必有计,主公勿疑。

zì cǐ qún chén fēn fēn shàng shū yǒu yán zhōng shān jiāng fēn guó zhī bàn yǔ lè yáng zhě yǒu yán lè yáng móu yǔ zhōng shān gòng gōng wèi guó zhě wén hóu jù fēng zhì qiè nèi dàn shí shí qiǎn shǐ láo kǔ yù wèi zhì fǔ dì yú dū zhōng yǐ dài qí guī

这句话大意是:”自此群臣纷纷上书,有言中山将分国之半与乐羊者,有言乐羊谋与中山共攻魏国者,文侯俱封置箧内,但时时遣使劳苦,预为治府第于都中,以待其归。

lè yáng xīn shén gǎn jī

这句话大意是:乐羊心甚感激,。

jiàn zhōng shān bù jiàng

这句话大意是:见中山不降,。

suì lǜ jiāng shì jìn lì gōng jī

这句话大意是:遂率将士尽力攻击,。

zhōng shān chéng jiān hòu

这句话大意是:中山城坚厚,。

qiě jī liáng shén duō

这句话大意是:且积粮甚多,。

gǔ xū yǔ gōng sūn jiāo zhòu yè xún jǐng

这句话大意是:鼓须与公孙焦昼夜巡警,。

chāi chéng zhōng mù shí

这句话大意是:拆城中木石,。

wèi hàn yù zhī bèi

这句话大意是:为捍御之备,。

gōng zhì shù yuè

这句话大意是:攻至数月,。

shàng bù néng pò

这句话大意是:尚不能破,。

nǎo de lè yáng xìng qǐ

这句话大意是:恼得乐羊性起,。

yǔ xī mén bào qīn lì yú shǐ shí zhī xià

这句话大意是:与西门豹亲立于矢石之下,。

dū lìng sì mén jí gōng

这句话大意是:督令四门急攻,。

gǔ xū fāng zhǐ huī jūn shì

这句话大意是:鼓须方指挥军士,。

nǎo mén zhōng jiàn ér sǐ

这句话大意是:脑门中箭而死,。

chéng zhōng fáng wū qiáng yuán

这句话大意是:城中房屋墙垣,。

jiàn yǐ chāi jǐn

这句话大意是:渐已拆尽。

gōng sūn jiāo yán yú jī kū yuē shì yǐ jí yǐ

现代白话:公孙焦言于姬窟曰:“事已急了!

jīn rì zhǐ yǒu yī jì kě tuì wèi bīng

这句话大意是:今日止有一计,可退魏兵。

kū wèn hé jì

这句话大意是:”窟问:“何计?

gōng sūn jiāo yuē lè shū sān cì qiú kuān yáng jù tīng zhī zú jiàn qí ài zǐ zhī qíng yǐ jīn gōng jī zhì jí kě jiāng lè shū bǎng fù zhì yú gāo gān ruò bù tuì shī dāng shā qí zi shǐ lè shū āi hū qǐ mìng lè yáng zhī gōng bì rán yòu huǎn

现代白话:”公孙焦曰:“乐舒三次求宽,羊俱听之,足见其爱子之情了,今攻击至急,可将乐舒绑缚,置于高竿,若不退师,当杀其子,使乐舒哀呼乞命,乐羊之攻,必然又缓。

jī kū cóng qí yán lè shū zài gāo gān shàng dà hū fù qīn jiù mìng

这句话大意是:”姬窟从其言,乐舒在高竿上大呼:“父亲救命!

lè yáng jiàn zhī dà mà yuē bú xiào zǐ

这句话大意是:乐羊见之,大骂曰:“不肖子!

rǔ shì yú rén guó shàng bù néng chū qí yùn cè shǐ qí zhǔ yǒu zhàn shèng zhī gōng

现代白话:你仕于人国,上不能出奇运策,使其主有战胜之功;。

xià bù néng jiàn wēi wěi mìng shǐ jūn jué xíng chéng zhī jì

这句话大意是:下不能见危委命,使君决行成之计。

shàng gǎn rú hán rǔ xiǎo ér yǐ āi háo qǐ lián hu

这句话大意是:尚敢如含乳小儿,以哀号乞怜吗?

yán bì jià gōng dā shǐ yù shè lè shū

这句话大意是:”言毕,架弓搭矢,欲射乐舒。

shū jiào kǔ xià chéng jiàn jī kū yuē wú fù zhì zài wèi guó bù niàn fù zǐ zhī qíng zhǔ gōng zì móu zhàn shǒu chén qǐng sǐ yú jūn qián yǐ míng bù néng tuì bīng zhī zuì

现代白话:舒叫苦下城,见姬窟曰:“我父志在为国,不念父子之情,主公自谋战守,臣请死于君前,以明不能退兵之罪。

gōng sūn jiāo yuē qí fù gōng chéng qí zi bù néng wú zuì hé dāng cì sǐ

这句话大意是:公孙焦曰:“其父攻城,其子不能无罪,合当赐死。

jī kū yuē fēi lè shū zhī guò yě

这句话大意是:姬窟曰:“非乐舒之过也。

gōng sūn jiāo yuē lè shū sǐ chén biàn yǒu tuì bīng zhī jì

这句话大意是:公孙焦曰:“乐舒死,臣便有退兵之计。

jī kū suì yǐ jiàn shòu shū shū zì jǐng ér wáng

这句话大意是:姬窟遂以剑授舒,舒自刭而亡。

gōng sūn jiāo yuē rén qíng mò qīn yú fù zǐ jīn jiāng lè shū pēng gēng yǐ yí lè yáng yáng jiàn gēng bì rán bù rěn chéng qí āi qì zhī jì wú xīn gōng zhàn zhǔ gōng yǐn yī jūn shā chū dà zhàn yī chǎng xìng ér dé shèng zài zuò jì jiào

这句话大意是:公孙焦曰:“人情莫亲于父子,今将乐舒烹羹以遗乐羊,羊见羹必然不忍,乘其哀泣之际,无心攻战,主公引一军杀出,大战一场,幸而得胜,再作计较。

jī kū bù dé yǐ ér cóng zhī mìng jiāng lè shū zhī ròu pēng gēng bìng qí shǒu sòng yú lè yáng yuē guǎ jūn yǐ xiǎo jiàng jūn bù néng tuì shī yǐ shā ér pēng zhī jǐn xiàn qí gēng xiǎo jiàng jūn shàng yǒu qī nú yuán shuài ruò zài gōng chéng jí dāng jìn xíng zhū lù

这句话大意是:”姬窟不得已而从之,命将乐舒之肉烹羹,并其首送于乐羊曰:“寡君以小将军不能退师,已杀而烹之,谨献其羹,小将军尚有妻孥,元帅若再攻城,即当尽行诛戮。

lè yáng rèn de shì qí zi shǒu dà mà yuē bú xiào zǐ

这句话大意是:乐羊认得是其子首,大骂曰:“不肖子!

shì wú dào hūn jūn gù yi qǔ sǐ

这句话大意是:事无道昏君,固宜取死。

jí qǔ gēng duì shǐ zhě shí zhī jǐn yī qì wèi shǐ zhě yuē méng rǔ jūn kuì gēng pò chéng rì miàn xiè wú jūn zhōng yì yǒu dǐng huò yǐ dài rǔ jūn yě

现代白话:”即取羹对使者食之,尽一器,谓使者曰:“蒙你君馈羹,破城日面谢,我军中亦有鼎镬,以待你君也。

shǐ zhě hái bào jī kū jiàn lè yáng quán wú tòng zi zhī xīn gōng chéng yù jí kǒng chéng pò jiàn rǔ suì rù hòu gōng zì yì

这句话大意是:”使者还报,姬窟见乐羊全无痛子之心,攻城愈急,恐城破见辱,遂入后宫自缢。

gōng sūn jiāo kāi mén chū jiàng lè yáng shù qí chán chǎn bài guó zhī zuì zhǎn zhī

这句话大意是:公孙焦开门出降,乐羊数其谗谄败国之罪,斩之。

fǔ wèi jū mín yǐ bì liú bīng wǔ qiān shǐ xī mén bào jū shǒu

这句话大意是:抚慰居民已毕,留兵五千,使西门豹居守。

jǐn shōu zhōng shān fǔ cáng bǎo yù bān shī huí wèi wèi wén hóu wén lè yáng chéng gōng qīn zì chū chéng yíng láo yuē jiāng jūn wèi guó sàng zi shí gū zhī guò yě

这句话大意是:尽收中山府藏宝玉,班师回魏,魏文侯闻乐羊成功,亲自出城迎劳曰:“将军为国丧子,实孤之过也。

lè yáng dùn shǒu yuē chén yì bù gǎn gù sī qíng yǐ fù zhǔ gōng fǔ yuè zhī jì

这句话大意是:,”乐羊顿首曰:“臣义不敢顾私情,以负主公斧钺之寄。

lè yáng cháo jiàn bì chéng shàng zhōng shān dì tú jí bǎo huò zhī shù qún chén chēng hè

这句话大意是:乐羊朝见毕,呈上中山地图,及宝货之数,群臣称贺。

wén hóu shè yàn yú nèi tái zhī shàng qīn pěng shāng yǐ cì lè yáng yáng shòu shāng yǐn zhī zú gāo qì yáng dà yǒu jīn gōng zhī sè

这句话大意是:文侯设宴于内台之上,亲捧觞以赐乐羊,羊受觞饮之,足高气扬,大有矜功之色。

yàn bì wén hóu mìng zuǒ yòu qiè èr qiè fēng shí shén gù sòng lè yáng guī dì

这句话大意是:宴毕,文侯命左右挈二箧,封识甚固,送乐羊归第。

zuǒ yòu jiāng èr qiè jiāo gē

这句话大意是:左右将二箧交割。

lè yáng xiǎng dào qiè nèi bì shì zhēn zhū jīn yù zhī lèi zhǔ gōng kǒng qún chén xiāng dù gu feng zhi zèng wǒ

这句话大意是:乐羊想道:“箧内必是珍珠金玉之类,主公恐群臣相妒,故封识赠我。

mìng jiā rén tái jìn zhōng táng qǐ qiè shì zhī jù shì qún chén zòu běn běn nèi jǐn shuō lè yáng fǎn pàn zhī shì lè yáng dà jīng yuē yuán lái cháo zhōng rú cǐ zào bàng ruò fēi wú jūn xiāng xìn zhī shēn bù wéi suǒ huò zěn de chéng gōng

现代白话:”命家人抬进中堂,启箧视之,俱是群臣奏本,本内尽说乐羊反叛之事,乐羊大惊曰:“原来朝中如此造谤,若非我君相信之深,不为所惑,怎得成功?

cì rì rù cháo xiè ēn wén hóu yì jiā shàng shǎng lè yáng zài bài cí yuē zhōng shān zhī miè quán lài zhǔ gōng lì chí yú nèi chén zài wài shāo xiào quǎn mǎ hé lì zhī yǒu

这句话大意是:次日,入朝谢恩,文侯议加上赏,乐羊再拜辞曰:“中山之灭,全赖主公力持于内,臣在外稍效犬马,何力之有?

wén hóu yuē fēi guǎ rén bù néng rèn qīng fēi qīng yì bù néng fù guǎ rén zhī rèn yě

这句话大意是:”文侯曰:“非寡人不能任卿,非卿亦不能副寡人之任也。

rán jiāng jūn láo yǐ hé jiù fēng ān shí hu

现代白话:然将军劳了,盍就封安食吗?

jí yǐ líng shòu fēng yáng chēng wéi líng shòu jūn ba qí bīng quán

这句话大意是:”即以灵寿封羊,称为灵寿君,罢其兵权。

dí huáng jìn yuē jūn jì zhī lè yáng zhī néng nài hé bù shǐ jiàng bīng bèi biān ér zòng qí ān xián hu

这句话大意是:翟璜进曰:“君既知乐羊之能,奈何不使将兵备边,而纵其安闲吗?

wén hóu xiào ér bù dá

这句话大意是:”文侯笑而不答。

huáng chū cháo yǐ wèn li kè kè yuē lè yáng bù ài qí zi kuàng tā rén zāi cǐ guǎn zhòng suǒ yǐ yí yì yá yě

现代白话:璜出朝以问李克,克曰:“乐羊不爱其子,况他人啊,此管仲所以疑易牙也。

dí huáng nǎi wù

这句话大意是:”翟璜乃悟。

wén hóu sī zhōng shān de yuǎn bì děi qīn xìn zhī rén wéi shǒu nǎi bǎo wú yú nǎi shǐ qí shì zǐ jī wèi zhōng shān jūn

这句话大意是:文侯思中山地远,必得亲信之人为守,乃保无虞,乃使其世子击为中山君。

jī shòu mìng ér chū yù tián zǐ fāng chéng bì chē ér lái jī huāng máng xià chē gǒng lì dào páng zhì jìng tián zǐ fāng qū chē zhí guò ào rán bù gù

这句话大意是:击受命而出,遇田子方乘敝车而来,击慌忙下车,拱立道旁致敬,田子方驱车直过,傲然不顾。

jī xīn huái bù píng nǎi shǐ rén qiān qí chē suǒ shàng qián yuē jī yǒu wèn yú zi fù guì zhě jiāo rén hu

这句话大意是:击心怀不平,乃使人牵其车索,上前曰:“击有问于子,富贵者骄人吗?

pín jiàn zhě jiāo rén hu

这句话大意是:贫贱者骄人吗?

zi fāng xiào yuē zì gǔ yǐ lái zhǐ yǒu pín jiàn jiāo rén nà yǒu fù guì jiāo rén zhī lǐ

这句话大意是:子方笑曰:“自古以来,只有贫贱骄人,那有富贵骄人之理?

guó jūn ér jiāo rén zé bù bǎo shè jì

这句话大意是:国君而骄人,则不保社稷;。

dài fū ér jiāo rén zé bù bǎo zōng miào

这句话大意是:大夫而骄人,则不保宗庙;。

chu líng wáng yǐ jiāo wáng qí guó zhì bó yáo yǐ jiāo wáng qí jiā

这句话大意是:楚灵王以骄亡其国,智伯瑶以骄亡其家。

fù guì zhī bù zú shì míng yǐ

现代白话:富贵之不足恃明了!

ruò fú pín jiàn zhī shì shí bù guò lí huò yī bù guò bù hè wú qiú yú rén wú yù yú shì

这句话大意是:若夫贫贱之士,食不过藜藿,衣不过布褐,无求于人,无欲于世。

wéi hǎo shì zhī zhǔ zì lè ér jiù zhī yán tīng jì hé miǎn wèi zhī liú

这句话大意是:惟好士之主,自乐而就之,言听计合,勉为之留;。

bù rán zé hào rán cháng wǎng shuí néng jìn yān

现代白话:不然,则浩然长往,谁能禁呢?

wǔ wáng néng zhū wàn shèng zhī zhòu ér bù néng qū shǒu yáng zhī èr shì gài pín jiàn zhī zú guì rú cǐ

这句话大意是:武王能诛万乘之纣,而不能屈首阳之二士,盖贫贱之足贵如此!

tài zǐ jī dà cán xiè zuì ér qù

这句话大意是:太子击大惭,谢罪而去。

wén hóu wén zi fāng bù qū yú shì zǐ yì jiā jìng lǐ

这句话大意是:文侯闻子方不屈于世子,益加敬礼。

shí yè dōu quē shǒu dí huáng yuē qiū jiè yú shàng dǎng hán dān zhī jiān yǔ hán zhào wèi lín bì děi qiáng míng zhī shì yǐ shǒu zhī fēi xī mén bào bù kě

这句话大意是:时邺都缺守,翟璜曰:“邺介于上党、邯郸之间,与韩、赵为邻,必得强明之士以守之,非西门豹不可。

wén hóu jí yòng xī mén bào wèi yè dōu shǒu

这句话大意是:”文侯即用西门豹为邺都守。

bào zhì qiū chéng jiàn lǘ lǐ xiāo tiáo rén mín xī shǎo zhào fù lǎo zhì qián wèn qí suǒ kǔ

这句话大意是:豹至邺城,见闾里萧条,人民稀少,召父老至前,问其所苦。

fù lǎo jiē yuē kǔ wèi hé bó qǔ fù

这句话大意是:父老皆曰:“苦为河伯娶妇。

bào yuē guài shì guài shì hé bó rú hé qǔ fù

这句话大意是:”豹曰:“怪事,怪事,河伯如何娶妇?

rǔ wèi wǒ xiáng yán zhī

现代白话:你为我详言之。

fù lǎo yuē zhāng shuǐ zì zhān lǐng ér lái yóu shā chéng ér dōng jīng yú qiū wèi zhāng hé

这句话大意是:父老曰:“漳水自沾岭而来,由沙城而东,经于邺,为漳河。

hé bó jí qīng zhāng zhī shén yě qí shén hǎo měi fù suì nà yī fū rén ruò zé fù jià zhī cháng bǎo nián fēng suì rěn yǔ shuǐ diào jūn bù rán shén nù zhì shuǐ bō fàn yì piào ruò rén jiā

这句话大意是:河伯即清漳之神也,其神好美妇,岁纳一夫人,若择妇嫁之,常保年丰岁稔,雨水调均,不然神怒,致水波泛溢,漂溺人家。

bào yuē cǐ shì shuí rén chàng shǐ

这句话大意是:豹曰:“此事谁人倡始?

fù lǎo yuē cǐ yì zhī wū xí suǒ yán yě sú wèi shuǐ huàn bù gǎn bù cóng měi nián lǐ háo jí tíng yuàn yǔ wū xí gòng jì fù mín qián shù bǎi wàn yòng èr sān shí wàn wèi hé bó qǔ fù zhī fèi qí yú zé gòng fēn yòng zhī

这句话大意是:父老曰:“此邑之巫觋所言也,俗畏水患,不敢不从,每年里豪及廷掾与巫觋共计,赋民钱数百万,用二三十万,为河伯娶妇之费,其余则共分用之。

bào wèn yuē bǎi xìng rèn qí guā fēn níng wú yī yán hu

这句话大意是:豹问曰:“百姓任其瓜分,宁无一言吗?

fù lǎo yuē wū xí zhǔ zhù dǎo zhī shì sān lǎo tíng yuàn yǒu kē liǎn bēn zǒu zhī láo fēn yòng gōng fèi gù suǒ gān xīn

这句话大意是:父老曰:“巫觋主祝祷之事,三老、廷掾有科敛奔走之劳,分用公费,固所甘心。

gèng yǒu zhì kǔ dāng chūn chū bù zhǒng wū xí biàn fǎng rén jiā nǚ zǐ yǒu jǐ fēn yán sè zhě jí yún cǐ nǚ dāng wèi hé bó fū rén

这句话大意是:更有至苦,当春初布种,巫觋遍访人家女子,有几分颜色者,即云:‘此女当为河伯夫人。

bù yuàn zhě duō jiāng cái bó mǎi miǎn bié mì tā nǚ

这句话大意是:'不愿者,多将财帛买免,别觅他女。

yǒu pín mín bù néng mǎi miǎn zhǐ de jiāng nǚ yǔ zhī

这句话大意是:有贫民不能买免,只得将女与之。

wū xí zhì zhāi gōng yú hé shàng jiàng wéi chuáng xí pū shè yī xīn jiāng cǐ nǚ mù yù gēng yī jū yú zhāi gōng zhī nèi

这句话大意是:巫觋治斋宫于河上,绛帷床席铺设一新,将此女沐浴更衣,居于斋宫之内。

bo yī jí rì biān wěi wèi zhōu shǐ nǚ dēng zhī fú yú hé liú shù shí lǐ nǎi miè

这句话大意是:卜一吉日,编苇为舟,使女登之,浮于河,流数十里,乃灭。

rén jiā kǔ cǐ fán fèi yòu yǒu ài nǚ zhě kǒng wèi hé bó suǒ qǔ xié nǚ yuǎn cuàn suǒ yǐ chéng zhōng yì kōng

这句话大意是:人家苦此烦费,又有爱女者,恐为河伯所娶,携女远窜,所以城中益空。

bào yuē rǔ yì céng shòu piào ruò zhī huàn fǒu

现代白话:豹曰:“你邑曾受漂溺之患否?

fù lǎo yuē lài suì suì qǔ fù bù céng chù hé shén zhī nù

这句话大意是:父老曰:“赖岁岁娶妇,不曾触河神之怒。

dàn piào ruò suī miǎn nài běn yì tǔ gāo lù yuǎn hé shuǐ nán dá měi féng suì hàn yòu yǒu gān kū zhī huàn

这句话大意是:但漂溺虽免,奈本邑土高路远,河水难达,每逢岁旱,又有干枯之患。

bào yuē shén jì yǒu líng dāng jià nǚ shí wú yì yù wǎng sòng dāng wèi rǔ dǎo zhī

现代白话:豹曰:“神既有灵,当嫁女时,我亦欲往送,当为你祷之。

jí qī fù lǎo guǒ rán lái bǐng xī mén bào jù yì guān qīn wǎng hé shàng fán yì zhōng guān shǔ sān lǎo háo hù lǐ cháng fù lǎo mò bù bì jí

这句话大意是:及期,父老果然来禀,西门豹具衣冠亲往河上,凡邑中官属、三老、豪户、里长、父老,莫不毕集。

bǎi xìng yuǎn jìn jiē huì jù guān zhě shù qiān rén

这句话大意是:百姓远近皆会,聚观者数千人。

sān lǎo lǐ cháng děng yǐn dà wū lái jiàn qí mào shén jù bào guān zhī nǎi yī lǎo nǚ zǐ yě

这句话大意是:三老、里长等引大巫来见,其貌甚倨,豹观之,乃一老女子也。

xiǎo wū nǚ dì zǐ èr shí yú rén yī shang chǔ chǔ xī chí jīn zhì lú xiāng zhī lèi suí shì qí hòu bào yuē láo kǔ dà wū fán hū hé bó fù lái wǒ yù shì zhī

这句话大意是:小巫女弟子二十余人,衣裳楚楚,悉持巾栉、炉香之类,随侍其后,豹曰:“劳苦大巫,烦呼河伯妇来,我欲视之。

lǎo wū gù dì zǐ shǐ huàn zhì

这句话大意是:”老巫顾弟子使唤至,。

bào shì nǚ zǐ

这句话大意是:豹视女子,。

xiān yī sù wà

这句话大意是:鲜衣素袜,。

yán sè zhōng děng

这句话大意是:颜色中等,。

bào wèi wū yù jí sān lǎo zhòng rén yuē hé bó guì shén

这句话大意是:豹谓巫妪及三老众人曰:“河伯贵神,。

nǚ bì yǒu shū sè

这句话大意是:女必有殊色,。

fāng cái xiāng chèn

这句话大意是:方才相称,。

cǐ nǚ bù jiā

这句话大意是:此女不佳,。

fán dà wū wèi wǒ rù bào hé bó

这句话大意是:烦大巫为我入报河伯,。

dàn chuán tài shǒu zhī yǔ

这句话大意是:但传太守之语,。

gèng dāng bié qiú hǎo nǚ

这句话大意是:‘更当别求好女,。

yú hòu rì sòng zhī

这句话大意是:于后日送之!

jí shǐ lì zú shù rén gòng bào lǎo wū tóu zhī yú hé zuǒ yòu mò bù jīng hài shī sè

这句话大意是:即使吏卒数人,共抱老巫投之于河,左右莫不惊骇失色。

bào jìng lì sì zhī

这句话大意是:豹静立俟之。

liáng jiǔ yuē yù nián lǎo bù gàn shì qù hé zhōng xǔ jiǔ shàng bù huí huà dì zǐ wèi wǒ cuī zhī

这句话大意是:良久曰:“妪年老不干事,去河中许久,尚不回话,弟子为我催之。

fù shǐ lì zú bào dì zǐ yī rén tóu yú hé zhōng

这句话大意是:”复使吏卒抱弟子一人,投于河中。

shǎo qǐng yòu yuē dì zǐ qù hé jiǔ yě

这句话大意是:少顷又曰:“弟子去何久也?

fù shǐ dì zǐ yī rén cuī zhī yòu xián qí chí gèng tóu yī rén fán tóu dì zǐ sān rén rù shuǐ jí méi

这句话大意是:”复使弟子一人催之,又嫌其迟,更投一人,凡投弟子三人,入水即没。

bào yuē shì jiē nǚ zǐ zhī liú chuán yǔ bù míng fán sān lǎo rù hé míng bái yán zhī

这句话大意是:豹曰:“是皆女子之流,传语不明,烦三老入河,明白言之。

sān lǎo fāng yù cí bào hē kuài qù jí qǔ huí fù

这句话大意是:”三老方欲辞,豹喝:“快去,即取回复。

lì zú zuǒ qiān yòu yè bù yóu fēn shuō yòu tuī hé zhōng zhú bō ér qù

这句话大意是:”吏卒左牵右拽,不由分说,又推河中,逐波而去。

páng guān zhě jiē wèi tǔ shé bào zān bǐ jū gōng xiàng hé gōng jìng yǐ dài yuē mò yòu yí gè shí chén bào yuē sān lǎo nián gāo yì fù bù jì xū de tíng yuàn háo zhǎng zhě wǎng gào

这句话大意是:旁观者皆为吐舌,豹簪笔鞠躬,向河恭敬以待,约莫又一个时辰,豹曰:“三老年高,亦复不济,须得廷掾、豪长者往告。

nà tíng yuàn lǐ háo xià de miàn rú tǔ sè liú hàn jiā bèi yī qí jiē kòu tóu qiú āi liú xiě mǎn miàn jiān bù kěn qǐ

这句话大意是:”那廷掾、里豪吓得面如土色,流汗浃背,一齐皆叩头求哀,流血满面,坚不肯起。

xī mén bào yuē qiě sì xū yú

这句话大意是:西门豹曰:“且俟须臾。

zhòng rén zhàn zhàn jīng jīng yòu guò yī kè xī mén bào yuē hé shuǐ tāo tāo qù ér bù fǎn hé bó ān zài

这句话大意是:”众人战战兢兢,又过一刻,西门豹曰:“河水滔滔,去而不返,河伯安在?

wǎng shā mín jiān nǚ zǐ rǔ cáo zuì dāng cháng mìng

现代白话:枉杀民间女子,你曹罪当偿命。

zhòng rén fù kòu tóu xiè yuē cóng lái dōu bèi wū yù suǒ qī fēi mǒu děng zhī zuì yě

这句话大意是:众人复叩头谢曰:“从来都被巫妪所欺,非某等之罪也!

bào yuē wū yù yǐ sǐ jīn hòu zài yǒu yán hé bó qǔ fù zhě jí lìng qí rén wèi méi wǎng bào hé bó

这句话大意是:”豹曰:“巫妪已死,今后再有言河伯娶妇者,即令其人为媒,往报河伯。

yú shì tíng yuàn lǐ háo sān lǎo gān mò cái fù xī zhuī chū sàn hái mín jiān yòu shǐ fù lǎo jí yú bǎi xìng zhōng xún qí nián zhǎng wú qī zhě yǐ nǚ dì zǐ jià zhī wū fēng suì jué

这句话大意是:”于是廷掾、里豪、三老干没财赋,悉追出散还民间,又使父老即于百姓中,询其年长无妻者,以女弟子嫁之,巫风遂绝。

bǎi xìng táo bì zhě fù huán xiāng lǐ yǒu shī wèi zhèng

这句话大意是:百姓逃避者,复还乡里,有诗为证:。

hé bó hé zēng jiàn qǔ qī yú mín wú shí bèi wū qī

这句话大意是:河伯何曾见娶妻,愚民无识被巫欺。

yī cóng xián lìng chú yí wǎng nǚ zǐ ān mián bù shòu kuī

这句话大意是:一从贤令除疑网,女子安眠不受亏。

bào yòu xiāng dù dì xíng shì zhāng shuǐ kě tōng chù fā mín záo qú gè shí èr chǔ yǐn zhāng shuǐ rù qú jì shā hé shì yòu fù nèi tián mǔ de qú shuǐ jìn guàn wú hàn gān zhī huàn hé jià bèi shōu bǎi xìng lè yè

这句话大意是:豹又相度地形,视漳水可通处,发民凿渠各十二处,引漳水入渠,既杀河势,又腹内田亩,得渠水浸灌,无旱干之患,禾稼倍收,百姓乐业。

jīn lín zhāng xiàn yǒu xī mén qú jí bào suǒ záo yě

这句话大意是:今临漳县有西门渠,即豹所凿也。

wén hóu wèi dí huáng yuē guǎ rén tīng zǐ zhī yán shǐ lè yáng fá zhōng shān shǐ xī mén bào zhì qiū jiē shèng qí rèn guǎ rén lài zhī

这句话大意是:文侯谓翟璜曰:“寡人听子之言,使乐羊伐中山,使西门豹治邺,皆胜其任,寡人赖之。

jīn xī hé zài wèi xī bǐ wèi qín rén fàn wèi zhī dào qīng sī hé rén kě yǐ wèi shǒu

现代白话:今西河在魏西鄙,为秦人犯魏之道,卿思何人能够为守?

dí huáng chén sī bàn shǎng dá yuē chén jǔ yī rén xìng wú míng qǐ cǐ rén dà yǒu jiāng cái jīn zì lǔ bēn wèi zhǔ gōng sù zhào ér yòng zhī ruò chí zé yòu tā shì yǐ

现代白话:”翟璜沉思半晌,答曰:“臣举一人,姓吴名起,此人大有将才,今自鲁奔魏,主公速召而用之,若迟则又他适了!

wén hóu yuē qǐ fēi shā qī yǐ qiú wèi lǔ jiāng zhě hu

这句话大意是:”文侯曰:“起非杀妻以求为鲁将者吗?

wén cǐ rén tān cái hào sè xìng fù cán rěn qǐ kě tuō yǐ zhòng rèn zāi

现代白话:闻此人贪财好色,性复残忍,岂可托以重任啊?

dí huáng yuē chén suǒ jǔ zhě qǔ qí néng wéi jūn chéng yī rì zhī gōng ruò sù xíng bù zú jì yě

这句话大意是:”翟璜曰:“臣所举者,取其能为君成一日之功,若素行不足计也!

wén hóu yuē shì wèi guǎ rén zhào zhī

这句话大意是:”文侯曰:“试为寡人召之!

bù zhī wú qǐ rú hé zài wèi lì gōng

这句话大意是:不知吴起如何在魏立功?

qiě kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:且看下回分解。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →