东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 86 of 108

第八十六回

PinyinModern Translation
Size

wú qǐ shā qī qiú jiàng zōu jì gǔ qín qǔ xiāng

这句话大意是:吴起杀妻求将 驺忌鼓琴取相。

huà shuō wú qǐ wèi guó rén shǎo jū lǐ zhōng yǐ jī jiàn wú lài wèi mǔ suǒ zé qǐ zì niè qí bì chū xuè yǔ mǔ shì yuē qǐ jīn cí mǔ yóu xué tā fāng bù wéi qīng xiàng yōng jié máo chéng gāo chē bù rù wèi chéng yǔ mǔ xiāng jiàn

这句话大意是:话说吴起,卫国人,少居里中,以击剑无赖,为母所责,起自啮其臂出血,与母誓曰:“起今辞母,游学他方,不为卿相,拥节旄,乘高车,不入卫城与母相见。

mǔ qì ér liú zhī qǐ jìng chū běi mén bù gù

这句话大意是:”母泣而留之,起竟出北门不顾。

wǎng lǔ guó shòu yè yú kǒng mén gāo dì zēng shēn zhòu yán yè sòng bù cí xīn kǔ

这句话大意是:往鲁国,受业于孔门高弟曾参,昼研夜诵,不辞辛苦。

yǒu qí guó dài fū tián jū zhì lǔ jiā qí hào xué yǔ zhī tán lùn yuān yuān bù jié nǎi yǐ nǚ qī zhī

这句话大意是:有齐国大夫田居至鲁,嘉其好学,与之谈论,渊渊不竭,乃以女妻之。

qǐ zài zēng shēn zhī mén suì yú cān zhī qí jiā zhōng shàng yǒu lǎo mǔ yī rì wèn yuē zi yóu xué liù zài bù guī xǐng jìn rén zǐ zhī xīn ān hu

这句话大意是:起在曾参之门岁余,参知其家中尚有老母,一日,问曰:“子游学六载,不归省觐,人子之心安吗?

qǐ duì yuē qǐ céng yǒu shì cí zài qián bù wéi qīng xiàng bù rù wèi chéng

这句话大意是:”起对曰:“起曾有誓词在前:‘不为卿相,不入卫城。

cān yuē tā rén kě shì mǔ ān kě shì yě

这句话大意是:'”参曰:“他人可誓,母安可誓也?

yóu shì xīn è qí rén

这句话大意是:”由是心恶其人。

wèi jǐ wèi guó yǒu xìn zhì yán qǐ mǔ yǐ sǐ qǐ yǎng tiān sān hào xuán jí shōu lèi sòng dú rú gù

这句话大意是:未几,卫国有信至,言起母已死,起仰天三号,旋即收泪,诵读如故。

cān nù yuē wú qǐ bù bēn mǔ sāng wàng běn zhī rén

这句话大意是:参怒曰:“吴起不奔母丧,忘本之人。

fu shuǐ wú běn zé jié mù wú běn zé zhé rén ér wú běn néng lìng zhōng hu

这句话大意是:夫水无本则竭,木无本则折,人而无本,能令终吗?

qǐ fēi wú tú yǐ

现代白话:起非我徒了!

mìng dì zǐ jué zhī bù xǔ xiāng jiàn

这句话大意是:”命弟子绝之,不许相见。

qǐ suì qì rú xué bīng fǎ sān nián xué chéng qiú shì yú lǔ

这句话大意是:起遂弃儒学兵法,三年学成,求仕于鲁。

lǔ xiàng gōng yí xiū cháng yǔ lùn bīng zhī qí cái néng yán wū mù gōng rèn wèi dài fū qǐ lù rù jì fēng suì duō mǎi qiè bì yǐ zì yú lè

这句话大意是:鲁相公仪休常与论兵,知其才能,言于穆公,任为大夫,起禄入既丰,遂多买妾婢,以自娱乐。

shí qí xiàng guó tián hé móu cuàn qí guó kǒng lǔ yǔ qí shì yīn huò tǎo qí zuì nǎi xiū ài líng zhī yuàn xīng shī fá lǔ yù yǐ wēi lì xié ér fú zhī lǔ xiàng guó gōng yí xiū jìn yuē yù què qí bīng fēi wú qǐ bù kě

这句话大意是:时齐相国田和谋篡其国,恐鲁与齐世姻,或讨其罪,乃修艾陵之怨,兴师伐鲁,欲以威力胁而服之,鲁相国公仪休进曰:“欲却齐兵,非吴起不可。

mù gōng kǒu suī dā yìng zhōng bù kěn yòng jí wén qí shī yǐ bá chéng yì xiū fù qǐng yuē chén yán wú qǐ kě yòng jūn hé bù xíng

这句话大意是:”穆公口虽答应,终不肯用,及闻齐师已拔成邑,休复请曰:“臣言吴起可用,君何不行?

mù gōng yuē wú gù zhī qǐ yǒu jiāng cái rán qí suǒ qǔ nǎi tián zōng zhī nǚ fu zhì ài mò rú fū qī néng bǎo wú guān wàng zhī yì hu

现代白话:”穆公曰:“我固知起有将才,然其所娶乃田宗之女,夫至爱莫如夫妻,能保无观望之意吗?

wú shì yǐ chóu chú ér bù jué yě

现代白话:我是以踌躇而不决也。

gōng yí xiū chū cháo wú qǐ yǐ xiān zài xiāng fǔ hou jiàn

这句话大意是:公仪休出朝,吴起已先在相府候见。

wèn yuē qí kòu yǐ shēn zhǔ gōng yǐ de liáng jiàng fǒu

这句话大意是:问曰:“齐寇已深,主公已得良将否?

jīn rì bú shì mǒu kuā kǒu zì jiàn ruò yòng mǒu wèi jiāng bì shǐ qí bīng zhī lún bù fǎn

这句话大意是:今日不是某夸口自荐,若用某为将,必使齐兵只轮不返。

gōng yí xiū yuē wú yán zhī zài sān zhǔ gōng yǐ zi hūn yú tián zōng yǐ cǐ chí yí wèi jué

现代白话:”公仪休曰:“我言之再三,主公以子婚于田宗,以此持疑未决。

wú qǐ yuē yù shì zhǔ gōng zhī yí cǐ tè yì ěr

这句话大意是:”吴起曰:“欲释主公之疑,此特易耳。

nǎi guī jiā wèn qí qī tián shì yuē rén zhī suǒ guì yǒu qī zhě hé yě

这句话大意是:乃归家问其妻田氏曰:“人之所贵有妻者,何也?

tián shì yuē yǒu wài yǒu nèi jiā dào shǐ lì suǒ guì yǒu qī yǐ chéng jiā ěr

这句话大意是:”田氏曰:“有外有内,家道始立,所贵有妻,以成家耳。

wú qǐ yuē fu wèi wèi qīng xiàng shí lù wàn zhōng gōng chuí yú zhú bó míng liú yú qiān gǔ qí chéng jiā yě dà yǐ qǐ fēi fù zhī suǒ wàng yú fu zhě hu

现代白话:”吴起曰:“夫位为卿相,食禄万钟,功垂于竹帛,名留于千古,其成家也大了,岂非妇之所望于夫者吗?

tián shì yuē rán

这句话大意是:”田氏曰:“然。

qǐ yuē wú yǒu qiú yú zi zi dāng wèi wǒ chéng zhī

现代白话:”起曰:“我有求于子,子当为我成之。

tián shì yuē qiè fù rén ān dé zhù jūn chéng qí gōng míng

这句话大意是:”田氏曰:“妾妇人,安得助君成其功名?

qǐ yuē jīn qí shī fá lǔ lǔ hóu yù yòng wǒ wèi jiāng yǐ wǒ qǔ yú tián zōng yí ér bù yòng chéng de zi zhī tóu yǐ yè jiàn lǔ hóu zé lǔ hóu zhī yí shì ér wú zhī gōng míng kě jiù yǐ

现代白话:”起曰:“今齐师伐鲁,鲁侯欲用我为将,以我娶于田宗,疑而不用,诚得子之头,以谒见鲁侯,则鲁侯之疑释,而我之功名可就了!

tián shì dà jīng fāng yù kāi kǒu dá huà qǐ bá jiàn yī huī tián shì tóu yǐ luò dì

这句话大意是:”田氏大惊,方欲开口答话,起拔剑一挥,田氏头已落地。

shǐ chén yǒu shī yún

这句话大意是:史臣有诗云:。

yī yè fū qī bǎi yè ēn wú gū rěn shǐ zuò yuān hún

这句话大意是:一夜夫妻百夜恩,无辜忍使作冤魂?

mǔ sāng bù gù rén lún jué qī zǐ qū qū hé zú lùn

这句话大意是:母丧不顾人伦绝,妻子区区何足论!

yú shì yǐ bó guǒ tián shì tóu wǎng jiàn mù gōng zòu yuē chén bào guó yǒu zhì ér jūn yǐ qī gù jiàn yí chén jīn zhǎn qī zhī tóu yǐ míng chén zhī wèi lǔ bù wéi qí yě

这句话大意是:于是以帛裹田氏头,往见穆公,奏曰:“臣报国有志,而君以妻故见疑,臣今斩妻之头,以明臣之为鲁不为齐也!

mù gōng cǎn rán bù lè yuē jiāng jūn xiū yǐ

现代白话:”穆公惨然不乐,曰:“将军休了!

shǎo qǐng gōng yí xiū rù jiàn mù gōng wèi yuē wú qǐ shā qī yǐ qiú jiāng cǐ cán rěn zhī jí qí xīn bù kě cè yě

这句话大意是:”少顷,公仪休入见,穆公谓曰:“吴起杀妻以求将,此残忍之极,其心不可测也!

gōng yí xiū yuē qǐ bù ài qí qī ér ài gōng míng jūn ruò qì zhī bù yòng bì fǎn ér wèi qí yǐ

现代白话:”公仪休曰:“起不爱其妻,而爱功名,君若弃之不用,必反而为齐了!

mù gōng nǎi cóng xiū yán jí bài wú qǐ wèi dà jiàng shǐ xiè liǔ shēn xiáng fù zhī lǜ bīng èr wàn yǐ jù qí shī

这句话大意是:”穆公乃从休言,即拜吴起为大将,使泄柳、申详副之,率兵二万,以拒齐师。

qǐ shòu mìng zhī hòu zài jūn zhōng yǔ shì zú tóng yī shí wò bù shè xí xíng bù qí chéng

这句话大意是:起受命之后,在军中与士卒同衣食,卧不设席,行不骑乘。

jiàn shì zú guǒ liáng fù zhòng fēn ér hé zhī

这句话大意是:见士卒裹粮负重,分而荷之;。

yǒu zú bìng jū qǐ qīn wéi diào yào yǐ kǒu shǔn qí nóng xuè

这句话大意是:有卒病疽,起亲为调药,以口吮其脓血。

shì zú gǎn qǐ zhī ēn rú tóng fù zǐ xián mó quán cā zhǎng yuàn wèi yī zhàn

这句话大意是:士卒感起之恩,如同父子,咸摩拳擦掌,愿为一战。

què shuō tián hé yǐn dà jiàng tián jì duàn péng cháng qū ér rù zhí fàn nán bǐ wén wú qǐ wèi lǔ jiāng xiào yuē cǐ tián shì zhī xù hào sè zhī tú ān zhī jūn lǚ shì yé lǔ guó hé bài gù yòng cǐ rén yě

这句话大意是:却说田和引大将田忌、段朋长驱而入,直犯南鄙,闻吴起为鲁将,笑曰:“此田氏之婿,好色之徒,安知军旅事耶,鲁国合败,故用此人也!

jí liǎng jūn duì lěi bú jiàn wú qǐ tiǎo zhàn yīn shǐ rén chān qí zuò wéi

这句话大意是:”及两军对垒,不见吴起挑战,阴使人觇其作为。

jiàn qǐ fāng yǔ jūn shì zhōng zhī zuì jiàn zhě xí dì ér zuò fēn gēng tóng shí

这句话大意是:见起方与军士中之最贱者,席地而坐,分羹同食。

shǐ zhě hái bào tián hé xiào yuē jiāng zūn zé shì wèi shì wèi zé zhàn lì qǐ jǔ dòng rú cǐ ān néng yòng zhòng wú wú lǜ yǐ

现代白话:使者还报,田和笑曰:“将尊则士畏,士畏则战力,起举动如此,安能用众,我无虑了!

zài qiǎn ài jiàng zhāng chǒu jiǎ chēng yuàn yǔ jiǎng hé tè zhì lǔ jūn tàn qǐ zhàn shǒu zhī yì qǐ jiāng jīng ruì zhī shì cáng yú hòu jūn xī yǐ lǎo ruò jiàn kè miù wéi gōng jǐn yán rù lǐ dài chǒu yuē jūn zhōng chuán wén jiāng jūn shā qī qiú jiàng guǒ yǒu zhī hu

这句话大意是:再遣爱将张丑,假称愿与讲和,特至鲁军,探起战守之意,起将精锐之士藏于后军,悉以老弱见客,谬为恭谨,延入礼待,丑曰:“军中传闻将军杀妻求将,果有之吗?

qǐ hú sù ér duì yuē mǒu suī bù xiào céng shòu xué yú shèng mén ān gǎn wéi cǐ bù qíng zhī shì wú qī zì yīn bìng wáng yǔ jūn lǚ zhī mìng shì huì qí shí jūn zhī suǒ wén dài fēi qí shí

现代白话:”起觳觫而对曰:“某虽不肖,曾受学于圣门,安敢为此不情之事,我妻自因病亡,与军旅之命适会其时,君之所闻,殆非其实。

chǒu yuē jiāng jūn ruò bù qì tián zōng zhī hǎo yuàn yǔ jiāng jūn jié méng tōng hé

这句话大意是:”丑曰:“将军若不弃田宗之好,愿与将军结盟通和。

qǐ yuē mǒu shū shēng qǐ gǎn yǔ tián shì zhàn hu ruò huò jié chéng cǐ nǎi mǒu zhī zhì yuàn yě

这句话大意是:”起曰:“某书生,岂敢与田氏战乎,若获结成,此乃某之至愿也!

qǐ liú zhāng chǒu yú jūn zhōng huān yǐn sān rì fāng cái qiǎn guī jué bù tán jí bīng shì

这句话大意是:”起留张丑于军中,欢饮三日,方才遣归,绝不谈及兵事。

lín xíng zài sān zhì yì qiú qí shēn hǎo

这句话大意是:临行再三致意,求其申好。

chǒu cí qù qǐ jí àn diào bīng jiāng fēn zuò sān lù wěi qí hòu ér xíng

这句话大意是:丑辞去,起即暗调兵将,分作三路,尾其后而行。

tián hé de zhāng chǒu huí bào

这句话大意是:田和得张丑回报,。

yǐ qǐ bīng jì ruò

这句话大意是:以起兵既弱,。

yòu wú zhàn zhì

这句话大意是:又无战志,。

quán bù guà yì

这句话大意是:全不挂意,。

hū rán yuán mén wài gǔ shēng dà zhèn

这句话大意是:忽然辕门外鼓声大振,。

lǔ bīng tū rán shā zhì

这句话大意是:鲁兵突然杀至,。

tián hé dà jīng

这句话大意是:田和大惊,。

mǎ bù jí jiǎ

这句话大意是:马不及甲,。

chē bù jí jià

这句话大意是:车不及驾,。

jūn zhōng dà luàn

这句话大意是:军中大乱,。

tián jì yǐn bù jūn chū yíng

这句话大意是:田忌引步军出迎,。

duàn péng jí lìng jūn shì zhěng dùn chē chéng jiē yìng

这句话大意是:段朋急令军士整顿车乘接应,。

bù dī fáng xiè liǔ shēn xiáng èr jūn

这句话大意是:不提防泄柳、申详二军,。

fēn wéi zuǒ yòu

这句话大意是:分为左右,。

yī qí shā rù

这句话大意是:一齐杀入,。

chéng luàn jiā gōng

这句话大意是:乘乱夹攻,。

qí jūn dà bài

这句话大意是:齐军大败,。

shā de jiāng shī mǎn yě

这句话大意是:杀得僵尸满野,。

zhí zhuī guò píng lù fāng huí

这句话大意是:直追过平陆方回。

lǔ mù gōng dà yuè jìn qǐ shàng qīng

这句话大意是:鲁穆公大悦,进起上卿。

tián hé zé zhāng chǒu wù shì zhī zuì chǒu yuē mǒu suǒ jiàn rú cǐ qǐ zhī qǐ zhī zhà móu zāi

现代白话:田和责张丑误事之罪,丑曰:“某所见如此,岂知起之诈谋啊。

tián hé nǎi tàn yuē qǐ zhī yòng bīng sūn wǔ ráng jū zhī liú yě ruò zhōng wèi lǔ yòng qí bì bù ān wú yù qiǎn yī rén zhì lǔ àn yǔ tōng hé gè wú xiāng fàn zi néng qù fǒu

现代白话:”田和乃叹曰:“起之用兵,孙武、穰苴之流也,若终为鲁用,齐必不安,我欲遣一人至鲁,暗与通和,各无相犯,子能去否?

chǒu yuē yuàn shě mìng yī xíng jiāng gōng zhé zuì

这句话大意是:”丑曰:“愿舍命一行,将功折罪。

tián hé nǎi gòu qiú měi nǚ èr rén jiā yǐ huáng jīn qiān yì lìng zhāng chǒu zhà wèi jiǎ kè xié zhì lǔ sī kuì wú qǐ qǐ tān cái hào sè jiàn jí shòu zhī wèi chǒu yuē zhì yì qí xiàng guó shǐ qí bù qīn lǔ lǔ hé gǎn jiā qí zāi

现代白话:”田和乃购求美女二人,加以黄金千镒,令张丑诈为贾客携至鲁,私馈吴起,起贪财好色,见即受之,谓丑曰:“致意齐相国,使齐不侵鲁,鲁何敢加齐啊?

zhāng chǒu jì chū lǔ chéng gù yì xiè qí shì yú xíng rén suì fèi fèi yáng yáng chuán shuō wú qǐ shòu huì tōng qí zhī shì

这句话大意是:”张丑既出鲁城,故意泄其事于行人,遂沸沸扬扬,传说吴起受贿通齐之事。

mù gōng yuē wú gù zhī qǐ xīn bù kě cè yě

现代白话:穆公曰:“我固知起心不可测也!

yù xuē qǐ jué jiū zuì

这句话大意是:”欲削起爵究罪。

qǐ wén ér jù qì jiā táo bèn wèi guó zhǔ yú dí huáng zhī jiā

这句话大意是:起闻而惧,弃家逃奔魏国,主于翟璜之家。

shì wén hóu yǔ huáng móu jí shǒu xī hé zhī rén huáng suì jiàn wú qǐ kě yòng wén hóu zhào qǐ jiàn zhī wèi qǐ yuē wén jiāng jūn wèi lǔ jiāng yǒu gōng hé yǐ jiàn rǔ bì yì

现代白话:适文侯与璜谋及守西河之人,璜遂荐吴起可用,文侯召起见之,谓起曰:“闻将军为鲁将有功,凭什么见辱敝邑?

qǐ duì yuē lǔ hóu tīng xìn chán yán xìn rèn bù zhōng gù chén táo sǐ yú cǐ

这句话大意是:”起对曰:“鲁侯听信谗言,信任不终,故臣逃死于此。

mù jūn hòu zhé jié xià shì háo jié guī xīn yuàn zhí biān mǎ qián tǎng méng qū shǐ suī gān nǎo tú dì yì wú suǒ hèn

这句话大意是:慕君侯折节下士,豪杰归心,愿执鞭马前,倘蒙驱使,虽肝脑涂地,亦无所恨。

wén hóu nǎi bài qǐ wèi xī hé shǒu qǐ zhì xī hé xiū chéng zhì chí liàn bīng xùn wǔ qí ài xù shì zú yī rú wèi lǔ jiāng zhī shí zhù chéng yǐ jù qín míng yuē wú chéng

这句话大意是:文侯乃拜起为西河守,起至西河,修城治池,练兵训武,其爱恤士卒,一如为鲁将之时,筑城以拒秦,名曰吴城。

shí qín huì gōng hōng tài zǐ míng chū zǐ sì wèi

这句话大意是:时秦惠公薨,太子名出子嗣位。

huì gōng nǎi jiǎn gōng zhī zǐ jiǎn gōng nǎi líng gōng zhī jì fù fāng líng gōng zhī hōng qí zi shī xí nián yòu qún chén nǎi fèng jiǎn gōng ér lì zhī zhì shì sān chuán jí yú chū zǐ ér shī xí nián zhǎng wèi dà chén yuē guó wú fù zhī guó yě wú hé zuì ér jiàn fèi

现代白话:惠公乃简公之子,简公乃灵公之季父,方灵公之薨,其子师隰年幼,群臣乃奉简公而立之,至是三传,及于出子,而师隰年长,谓大臣曰:“国,我父之国也,我何罪而见废?

dà chén wú cí yǐ duì nǎi xiāng yǔ shā chū zǐ ér lì shī xí shì wèi xiàn gōng

这句话大意是:”大臣无辞以对,乃相与杀出子而立师隰,是为献公。

wú qǐ chéng qín guó duō shì zhī rì xīng bīng xí qín qǔ hé xī wǔ chéng hán zhào jiē lái chēng hè

这句话大意是:吴起乘秦国多事之日,兴兵袭秦,取河西五城,韩、赵皆来称贺。

wén hóu yǐ dí huáng jiàn xián yǒu gōng yù bài wèi xiàng guó fǎng yú li kè

这句话大意是:文侯以翟璜荐贤有功,欲拜为相国,访于李克。

kè yuē bù rú wèi chéng wén hóu diǎn tóu

这句话大意是:克曰:“不如魏成,”文侯点头。

kè chū cháo dí huáng yíng ér wèn yuē wén zhǔ gōng yù bǔ xiāng qǔ jué yú zi jīn yǐ dìng hu hé rén yě

这句话大意是:克出朝,翟璜迎而问曰:“闻主公欲卜相,取决于子,今已定乎,何人也?

kè yuē yǐ dìng wèi chéng

这句话大意是:”克曰:“已定魏成。

dí huáng fèn rán yuē jūn yù fá zhōng shān wú jìn lè yáng

现代白话:”翟璜忿然曰:“君欲伐中山,我进乐羊;。

jūn yōu qiū wú jìn xī mén bào

现代白话:君忧邺,我进西门豹;。

jūn yōu xī hé wú jìn wú qǐ

现代白话:君忧西河,我进吴起。

wú hé yǐ bù ruò wèi chéng zāi

现代白话:我凭什么不若魏成啊?

li kè yuē chéng suǒ jǔ bo zi xià tián zǐ fāng duàn gàn mù fēi shī jí you

这句话大意是:”李克曰:“成所举卜子夏、田子方、段干木,非师即友。

zi suǒ jìn zhě jūn jiē chén zhī

这句话大意是:子所进者,君皆臣之。

chéng shí lù qiān zhōng shí jiǔ zài wài yǐ dài xián shì

这句话大意是:成食禄千锺,什九在外,以待贤士;。

zi lù shí jiē yǐ zì shàn

这句话大意是:子禄食皆以自赡。

zǐ ān de bǐ yú wèi chéng zāi

现代白话:子安得比于魏成啊?

huáng zài bài yuē bǐ rén shī yán qǐng shì mén xià wèi dì zǐ

这句话大意是:”璜再拜曰:“鄙人失言,请侍门下为弟子。

zì cǐ wèi guó jiàng xiàng dé rén biān bǐ ān jí sān jìn zhī zhōng wéi wèi zuì qiáng

这句话大意是:”自此魏国将相得人,边鄙安集,三晋之中,惟魏最强。

qí xiàng guó tián hé jiàn wèi zhī qiáng yòu wén hóu xián míng zhòng yú tiān xià nǎi shēn jié wèi hǎo suì qiān qí jūn kāng gōng dài yú hǎi shàng yǐ yī chéng gěi qí shí yú jiē zì qǔ

这句话大意是:齐相国田和见魏之强,又文侯贤名重于天下,乃深结魏好,遂迁其君康公贷于海上,以一城给其食,余皆自取。

shǐ rén yú wèi wén hóu chù qiú qí zhuǎn qǐng yú zhōu yù yuán sān jìn zhī lì liè yú zhū hóu

这句话大意是:使人于魏文侯处,求其转请于周,欲援三晋之例,列于诸侯。

zhōu wēi liè wáng yǐ bēng zǐ ān wáng míng jiāo lì shì yù wēi ruò shí nǎi ān wáng zhī shí sān nián suì cóng wén hóu zhī qǐng cì tián hé wèi qí hóu shì wèi tián tài gōng

这句话大意是:周威烈王已崩,子安王名骄立,势愈微弱,时乃安王之十三年,遂从文侯之请,赐田和为齐侯,是为田太公。

zì chén gōng zǐ wán bēn qí shì qí huán gōng wèi dài fū fán chuán shí shì zhì hé ér dài qí yǒu guó jiāng shì zhī sì suì jué bù zài huà xià

这句话大意是:自陈公子完奔齐,事齐桓公为大夫,凡传十世,至和而代齐有国,姜氏之祀遂绝,不在话下。

shí sān jìn jiē yǐ zé xiāng de rén wéi shàng yú shì xiàng guó zhī quán zuì zhòng

这句话大意是:时三晋皆以择相得人为尚,于是相国之权最重。

zhào xiàng gōng zhòng lián hán xiāng xiá lèi

这句话大意是:赵相公仲连,韩相侠累。

jiù zhōng dān shuō xiá lèi wēi shí yǔ pú yáng rén yán zhòng zǐ míng suì wèi bā bài zhī jiāo

这句话大意是:就中单说侠累微时,与濮阳人严仲子名遂,为八拜之交。

lèi pín ér suì fù zī qí rì yòng fù yǐ qiān jīn zhù qí yóu fèi

这句话大意是:累贫而遂富,资其日用,复以千金助其游费。

xiá lèi yīn cǐ de dá yú hán wèi zhì xiàng guó

这句话大意是:侠累因此得达于韩,位至相国。

xiá lèi jì zhí zhèng pō zhe wēi zhòng mén jué sī yè

这句话大意是:侠累既执政,颇著威重,门绝私谒。

yán suì zhì hán yè lèi jì qí yǐn jìn hou yuè yú bù dé jiàn

这句话大意是:严遂至韩,谒累冀其引进,候月余不得见。

suì zì yǐ jiā cái lù jūn zuǒ yòu de jiàn liè hóu liè hóu dà xǐ yù guì zhòng zhī xiá lèi fù yú liè hóu qián yán yán suì zhī duǎn zǔ qí jìn yòng

这句话大意是:遂自以家财赂君左右,得见烈侯,烈侯大喜,欲贵重之,侠累复于烈侯前言严遂之短,阻其进用。

yán suì wén zhī dà hèn suì qù hán biàn yóu liè guó yù qiú yǒng shì cì shā xiá lèi yǐ xuě qí hèn

这句话大意是:严遂闻之大恨,遂去韩,遍游列国,欲求勇士刺杀侠累,以雪其恨。

xíng zhì qí guó

这句话大意是:行至齐国,。

jiàn tú niú sì zhōng

这句话大意是:见屠牛肆中,。

yī rén jǔ jù fǔ kǎn niú

这句话大意是:一人举巨斧砍牛,。

fǔ xià zhī chù

这句话大意是:斧下之处,。

jīn gǔ lì jiě

这句话大意是:筋骨立解,。

ér quán bù fèi lì

这句话大意是:而全不费力,。

shì qí fǔ

这句话大意是:视其斧,。

kě zhòng sān shí yú jīn

这句话大意是:可重三十余斤,。

yán suì yì zhī

这句话大意是:严遂异之,。

xì kàn qí rén

这句话大意是:细看其人,。

shēn cháng bā chǐ

这句话大意是:身长八尺,。

huán yǎn qiú xū

这句话大意是:环眼虬须,。

quán gǔ tè sǒng

这句话大意是:颧骨特耸,。

shēng yīn bù shì qí rén

这句话大意是:声音不似齐人,。

suì yāo yǔ xiāng jiàn

这句话大意是:遂邀与相见,。

wèn qí xìng míng lái lì

这句话大意是:问其姓名来历,。

dá yuē mǒu xìng niè míng zhèng

这句话大意是:答曰:“某姓聂名政,。

wèi rén yě

这句话大意是:魏人也,。

jiā zài zhǐ zhī shēn jǐng lǐ

这句话大意是:家在轵之深井里,。

yīn jiàn xìng cū zhí

这句话大意是:因贱性粗直,。

dé zuì xiāng lǐ

这句话大意是:得罪乡里,。

yí lǎo mǔ jí zǐ

这句话大意是:移老母及姊,。

bì jū cǐ dì

这句话大意是:避居此地,。

tú niú yǐ gōng zhāo xī

这句话大意是:屠牛以供朝夕。

yì xún yán suì xìng zì suì gào zhī cōng cōng bié qù

这句话大意是:”亦询严遂姓字,遂告之,匆匆别去。

cì zǎo yán suì jù yì guān wǎng bài yāo zhì jiǔ sì jù bīn zhǔ zhī lǐ jiǔ zhì sān zhuó suì chū huáng jīn bǎi yì wèi zèng zhèng guài qí hòu suì yuē wén zi yǒu lǎo mǔ zài táng gù sī jìn bù tiǎn dài wú zǐ wèi yī rì zhī yǎng ěr

现代白话:次早,严遂具衣冠往拜,邀至酒肆,具宾主之礼,酒至三酌,遂出黄金百镒为赠,政怪其厚,遂曰:“闻子有老母在堂,故私进不腆,代我子为一日之养耳。

niè zhèng yuē zhòng zǐ wèi lǎo mǔ móu yǎng bì yǒu yòng zhèng zhī chù ruò bù míng yán jué bù gǎn shòu

这句话大意是:聂政曰:“仲子为老母谋养,必有用政之处,若不明言,决不敢受!

yán suì jiāng xiá lèi fù ēn zhī shì bèi xì shuō zhī jīn yù rú cǐ nèn bān niè zhèng yuē xī zhuān zhū yǒu yán lǎo mǔ zài cǐ shēn wèi gǎn xǔ rén

这句话大意是:”严遂将侠累负恩之事,备细说知,今欲如此恁般,聂政曰:“昔专诸有言:‘老母在,此身未敢许人。

zhòng zǐ bié qiú yǒng shì mǒu bù gǎn xū zūn cì

这句话大意是:'仲子别求勇士,某不敢虚尊赐。

suì yuē mǒu mù jūn zhī gāo yì yuàn jié xiōng dì zhī hǎo qǐ gǎn duó ruò yǎng mǔ zhī xiào ér qiú suì qí sī zāi

现代白话:”遂曰:“某慕君之高义,愿结兄弟之好,岂敢夺若养母之孝,而求遂其私啊。

niè zhèng bèi qiáng bù guò zhǐ de shòu zhī yǐ qí bàn jià qí zǐ yīng yú jīn rì jù féi gān fèng mǔ

这句话大意是:”聂政被强不过,只得受之,以其半嫁其姊䓨,余金日具肥甘奉母。

suì yú lǎo mǔ bìng zú yán suì fù wǎng kū diào dài wéi zhì sāng sāng zàng jì bì

这句话大意是:岁余,老母病卒,严遂复往哭吊,代为治丧,丧葬既毕。

niè zhèng yuē jīn rì zhī shēn nǎi zú xià zhī shēn yě wéi suǒ yòng zhī bù fù zì xī

这句话大意是:聂政曰:“今日之身,乃足下之身也,惟所用之,不复自惜!

zhòng zǐ nǎi wèn bào chóu zhī cè yù wèi jù chē qí zhuàng shì zhèng yuē xiàng guó zhì guì chū rù bīng wèi zhòng shèng wú bǐ dāng yǐ qí qǔ bù kě yǐ lì shèng yě

现代白话:”仲子乃问报仇之策,欲为具车骑壮士,政曰:“相国至贵,出入兵卫,众盛无比,当以奇取,不能够力胜也。

yuàn de lì bǐ shǒu huái zhī sì xì tú shì jīn rì bié zhòng zǐ qián xíng gèng bù xiāng jiàn zhòng zǐ yì wù wèn wú shì

现代白话:愿得利匕首怀之,伺隙图事,今日别仲子前行,更不相见,仲子亦勿问我事。

zhèng zhì hán

这句话大意是:政至韩,。

sù yú jiāo wài

这句话大意是:宿于郊外,。

jìng xī sān rì

这句话大意是:静息三日,。

zǎo qǐ rù chéng

这句话大意是:早起入城,。

zhí xiá lèi zì cháo zhōng chū

这句话大意是:值侠累自朝中出,。

gāo chē sì mǎ

这句话大意是:高车驷马,。

jiá shì zhí gē

这句话大意是:甲士执戈,。

qián hòu yōng wèi

这句话大意是:前后拥卫,。

qí xíng rú fēi

这句话大意是:其行如飞,。

zhèng wěi zhì xiāng fǔ

这句话大意是:政尾至相府,。

lèi xià chē

这句话大意是:累下车,。

fù zuò fǔ jué shì

这句话大意是:复坐府决事,。

zì dà mén zhì yú táng jiē

这句话大意是:自大门至于堂阶,。

jiē yǒu bīng zhàng

这句话大意是:皆有兵仗,。

zhèng yáo wàng táng shàng

这句话大意是:政遥望堂上,。

lèi zhòng xí píng àn ér zuò

这句话大意是:累重席凭案而坐,。

zuǒ yòu chí dié bǐng jué zhě shén zhòng

这句话大意是:左右持牒禀决者甚众,。

é qǐng

这句话大意是:俄顷,。

shì bì jiāng tuì

这句话大意是:事毕将退,。

zhèng chéng qí xiè

这句话大意是:政乘其懈,。

kǒu chēng

这句话大意是:口称,。

yǒu jí shì gào xiàng guó

这句话大意是:”有急事告相国。

cóng mén wài rǎng bì zhí qū jiá shì dǎng zhī zhě jiē zòng héng diān zhì zhèng qiǎng zhì gōng zuò chōu bǐ shǒu yǐ cì xiá lèi lèi jīng qǐ wèi jí lí xí zhōng xīn ér sǐ táng shàng dà luàn gòng hū yǒu zéi

这句话大意是:”从门外攘臂直趋,甲士挡之者,皆纵横颠踬,政抢至公座,抽匕首以刺侠累,累惊起,未及离席,中心而死,堂上大乱,共呼,”有贼!

bì mén lái qín niè zhèng zhèng jī shā shù rén dù bù néng zì tuō kǒng rén shi zhī jí yǐ bǐ shǒu zì xuē qí miàn jué chū shuāng yǎn hái zì cì qí hóu ér sǐ

这句话大意是:”闭门来擒聂政,政击杀数人,度不能自脱,恐人识之,急以匕首自削其面,抉出双眼,还自刺其喉而死。

zǎo yǒu rén bào zhī hán liè hóu liè hóu wèn zéi hé rén

这句话大意是:早有人报知韩烈侯,烈侯问:“贼何人?

zhòng mò néng shi

这句话大意是:”众莫能识,。

nǎi bào qí shī yú shì zhōng

这句话大意是:乃暴其尸于市中,。

xuán qiān jīn zhī shǎng

这句话大意是:悬千金之赏,。

gòu rén gào shǒu

这句话大意是:购人告首,。

yù de zéi rén xìng míng lái lì

这句话大意是:欲得贼人姓名来历,。

wèi xiàng guó bào chóu

这句话大意是:为相国报仇,。

rú cǐ qī rì

这句话大意是:如此七日,。

xíng rén wǎng lái rú yǐ

这句话大意是:行人往来如蚁,。

jué wú shí zhě

这句话大意是:绝无识者,。

cǐ shì zhí chuán zhì wèi guó zhǐ yì

这句话大意是:此事直传至魏国轵邑,。

niè zǐ wén zhī

这句话大意是:聂姊闻之,。

jí tòng kū yuē bì wú dì yě

现代白话:即痛哭曰:“必我弟也!

biàn yǐ sù bó guǒ tóu jìng zhì hán guó jiàn zhèng héng shī shì shàng fǔ ér kū zhī shén āi shì lì jū ér wèn yuē rǔ yú sǐ zhě hé rén yě

现代白话:”便以素帛裹头,竟至韩国,见政横尸市上,抚而哭之,甚哀,市吏拘而问曰:“你于死者何人也。

fù rén yuē sǐ zhě wèi wú dì niè zhèng qiè nǎi qí zǐ yě niè zhèng jū zhǐ zhī shēn jǐng lǐ yǐ yǒng wén bǐ zhī cì xiàng guó zuì zhòng kǒng lěi jí jiàn qiè gù jué mù pò miàn yǐ zì huì qí míng qiè nài hé xù yī shēn zhī sǐ rěn shǐ wú dì zhōng mǐn mò yú rén shì hu

现代白话:”妇人曰:“死者为我弟聂政,妾乃其姊也,聂政居轵之深井里,以勇闻,彼知刺相国罪重,恐累及贱妾,故抉目破面以自晦其名,妾奈何恤一身之死,忍使我弟终泯没于人世吗。

shì lì yuē sǐ zhě jì shì rǔ dì bì zhī zuò zéi zhī gù hé rén zhǔ shǐ rǔ ruò míng yán wú qǐng yú zhǔ shàng dài rǔ yī sǐ

现代白话:市吏曰:“死者既是你弟,必知作贼之故,何人主使,你若明言,我请于主上,贷你一死。

yuē qiè rú ài sǐ bù zhì cǐ yǐ wú dì bù xī shēn qū zhū qiān shèng zhī guó xiāng dài rén bào chóu qiè bù yán qí míng shì méi wú dì zhī míng yě

现代白话:曰:“妾如爱死,不至此了,我弟不惜身躯,诛千乘之国相,代人报仇,妾不言其名,是没我弟之名也;。

qiè fù xiè qí gù shì yòu méi wú dì zhī yì yě

现代白话:妾复泄其故,是又没我弟之义也!

suì chù shì zhōng jǐng tíng shí zhù ér sǐ shì lì bào zhī hán liè hóu liè hóu tàn xī lìng shōu zàng zhī

这句话大意是:”遂触市中井亭石柱而死,市吏报知韩烈侯,烈侯叹息,令收葬之。

yǐ hán shān jiān wèi xiàng guó dài xiá lèi zhī rèn

这句话大意是:以韩山坚为相国,代侠累之任。

liè hóu chuán zi wén hóu wén hóu chuán āi hóu

这句话大意是:烈侯传子文侯,文侯传哀侯。

hán shān jiān sù yǔ āi hòu bù mù chéng jiàn shì āi hóu zhū dà chén gòng zhū shā shān jiān ér lì āi hóu zi ruò shān shì wèi yì hóu

这句话大意是:韩山坚素与哀侯不睦,乘间弑哀侯,诸大臣共诛杀山坚,而立哀侯子若山,是为懿侯。

yì hóu zi zhāo hóu yòng shēn bù hài wèi xiāng bù hài jīng yú xíng míng zhī xué guó yǐ dà zhì cǐ shì hòu huà

这句话大意是:懿侯子昭侯,用申不害为相,不害精于刑名之学,国以大治,此是后话。

zài shuō zhōu ān wáng shí wǔ nián wèi wén hóu sī bìng dǔ zhào tài zǐ jī yú zhōng shān

这句话大意是:再说周安王十五年,魏文侯斯病笃,召太子击于中山。

zhào wén wèi tài zǐ lí le zhōng shān nǎi yǐn bīng xí ér qǔ zhī zì cǐ wèi yǔ zhào yǒu xì

这句话大意是:赵闻魏太子离了中山,乃引兵袭而取之,自此魏与赵有隙。

tài zǐ jī guī wèi wén hóu yǐ hōng nǎi zhǔ sāng sì wèi shì wèi wǔ hòu bài tián wén wèi xiàng guó

这句话大意是:太子击归,魏文侯已薨,乃主丧嗣位,是为武侯,拜田文为相国。

wú qǐ zì xī hé rù cháo zì yǐ gōng dà mǎn wàng bài xiāng nǎi wén yǐ xiāng tián wén fèn rán bú yuè cháo tuì yù tián wén yú mén yíng ér wèi yuē zi zhī qǐ zhī gōng hu

这句话大意是:吴起自西河入朝,自以功大,满望拜相,乃闻已相田文,忿然不悦,朝退,遇田文于门,迎而谓曰:“子知起之功吗。

jīn rì qǐng yǔ zi lùn zhī

这句话大意是:今日请与子论之。

tián wén gǒng shǒu yuē yuàn wén

这句话大意是:”田文拱手曰:“愿闻。

qǐ yuē jiāng sān jūn zhī zhòng shǐ shì zú wén gǔ ér wàng sǐ wèi guó lì gōng zi shú yǔ qǐ

这句话大意是:起曰:“将三军之众,使士卒闻鼓而忘死,为国立功,子孰与起?

wén yuē bù rú

这句话大意是:”文曰:“不如。

qǐ yuē zhì bǎi guān qīn wàn mín shǐ fǔ kù chōng shí zi shú yǔ qǐ

这句话大意是:起曰:“治百官,亲万民,使府库充实,子孰与起?

wén yuē bù rú

这句话大意是:”文曰:“不如。

qǐ yòu yuē shǒu xī hé ér qín bīng bù gǎn dōng fàn hán zhào bīn fú zi shú yǔ qǐ

这句话大意是:起又曰:“守西河而秦兵不敢东犯,韩、赵宾服,子孰与起?

wén yòu yuē bù rú

这句话大意是:”文又曰:“不如。

qǐ yuē cǐ sān zhě zi jiē chū wǒ zhī xià ér wèi jiā wú shàng hé yě

现代白话:起曰:“此三者,子皆出我之下,而位加我上,何也?

wén yuē mǒu dāo qiè shàng wèi chéng rán kě kuì rán jīn rì xīn jūn sì tǒng zhǔ shǎo guó yí bǎi xìng bù qīn dà chén wèi fù mǒu tè yǐ xiān shì xūn jiù chéng fá fèi fǔ huò zhě fēi lùn gōng zhī rì yě

这句话大意是:”文曰:“某叨窃上位,诚然可愧,然今日新君嗣统,主少国疑,百姓不亲,大臣未附,某特以先世勋旧,承乏肺腑,或者非论功之日也。

wú qǐ fǔ shǒu chén sī liáng jiǔ yuē zi yán yì shì rán cǐ wèi zhōng dāng shǔ wǒ

这句话大意是:吴起俯首沉思,良久曰:“子言亦是,然此位终当属我。

yǒu nèi shì wén èr rén lùn gōng zhī yǔ chuán bào wǔ hòu wǔ hòu yí wú qǐ yǒu yuàn wàng zhī xīn suì liú qǐ bù qiǎn yù lìng zé rén wèi xī hé shǒu

这句话大意是:”有内侍闻二人论功之语,传报武侯,武侯疑吴起有怨望之心,遂留起不遣,欲另择人为西河守。

wú qǐ jù jiàn zhū yú wǔ hòu chū bēn chǔ guó

这句话大意是:吴起惧见诛于武侯,出奔楚国。

chu dào wáng xióng yí sù wén wú qǐ zhī cái yī jiàn jí yǐ xiāng yìn shòu zhī

这句话大意是:楚悼王熊疑素闻吴起之才,一见即以相印授之。

qǐ gǎn ēn wú yǐ kǎi rán yǐ fù guó qiáng bīng zì rèn nǎi qǐng yú dào wáng yuē chǔ guó dì fāng shù qiān lǐ dài jiǎ bǎi yú wàn gù yi xióng yā zhū hóu shì wèi méng zhǔ

这句话大意是:起感恩无已,慨然以富国强兵自任,乃请于悼王曰:“楚国地方数千里,带甲百余万,固宜雄压诸侯,世为盟主。

suǒ yǐ bù néng jiā yú liè guó zhě yǎng bīng zhī dào shī yě

这句话大意是:所以不能加于列国者,养兵之道失也。

fu yǎng bīng zhī dào xiān fù qí cái hòu yòng qí lì

这句话大意是:夫养兵之道,先阜其财,后用其力。

jīn bù jí zhī guān bù mǎn cháo shǔ

这句话大意是:今不急之官,布满朝署;。

shū yuǎn zhī zú mí fèi gōng lǐn

这句话大意是:疏远之族,糜费公廪。

ér zhàn shì jǐn shí shēng dǒu zhī yú yù shǐ juān qù xùn guó bù yì nán hu

现代白话:而战士仅食升斗之余,欲使捐躯殉国,不是也很难吗?

dài wáng chéng tīng chén jì tài rǒng guān chì shū zú jǐn chǔ lǐn lù yǐ dài gǎn zhàn zhī shì rú shì ér guó wēi bù zhèn zé chén qǐng fú wàng yán zhī zhū

这句话大意是:大王诚听臣计,汰冗官,斥疏族,尽储廪禄,以待敢战之士,如是而国威不振,则臣请伏妄言之诛!

dào wáng cóng qí jì qún chén duō wèi qǐ yán bù kě yòng dào wáng bù tīng

这句话大意是:悼王从其计,群臣多谓起言不可用,悼王不听。

yú shì shǐ wú qǐ xiáng dìng guān zhì fán xuē qù rǒng guān shù bǎi yuán dà chén zǐ dì bù dé yín yuán qiè lù

这句话大意是:于是使吴起详定官制,凡削去冗官数百员,大臣子弟不得夤缘窃禄。

yòu gōng zú wǔ shì yǐ shàng zhě lìng zì shí qí lì bǐ yú biān méng

这句话大意是:又公族五世以上者,令自食其力,比于编氓;。

wǔ shì yǐ xià zhuó qí yuǎn jìn yǐ cì cái zhī

这句话大意是:五世以下,酌其远近,以次裁之。

suǒ shěng guó fù shù wàn xuǎn guó zhōng jīng ruì zhī shì zhāo xī xùn liàn yuè qí cái qì yǐ shàng xià qí lǐn shí yǒu jiā hòu zhì shù bèi zhě shì zú mò bù jìng quàn chu suì yǐ bīng qiáng xióng shì tiān xià

这句话大意是:所省国赋数万,选国中精锐之士,朝夕训练,阅其材器,以上下其廪食,有加厚至数倍者,士卒莫不竞劝,楚遂以兵强,雄视天下。

sān jìn qí qín xián wèi zhī zhōng dào wáng zhī shì bù gǎn jiā bīng

这句话大意是:三晋、齐、秦咸畏之,终悼王之世,不敢加兵。

jí dào wáng hōng wèi jí bìn liǎn chu guì qī dà chén zǐ dì shī lù zhě chéng sàng zuò luàn yù shā wú qǐ

这句话大意是:及悼王薨,未及殡敛,楚贵戚大臣子弟失禄者,乘丧作乱,欲杀吴起。

qǐ bēn rù gōng qǐn zhòng chí gōng shǐ zhuī zhī qǐ zhī lì bù néng dí bào wáng shī ér fú zhòng zǎn jiàn shè qǐ lián wáng shī yě zhōng le shù jiàn qǐ dà jiào yuē mǒu sǐ bù zú xī zhū chén xián hèn yú wáng lù jí qí shī dà nì bù dào qǐ néng táo chǔ guó zhī fǎ zāi

现代白话:起奔入宫寝,众持弓矢追之,起知力不能敌,抱王尸而伏,众攒箭射起,连王尸也中了数箭,起大叫曰:“某死不足惜,诸臣衔恨于王,僇及其尸,大逆不道,岂能逃楚国之法啊!

yán bì ér jué zhòng wén wú qǐ zhī yán jù ér sàn zǒu

这句话大意是:”言毕而绝,众闻吴起之言,惧而散走。

tài zǐ xióng zāng sì wèi shì wèi sù wáng

这句话大意是:太子熊臧嗣位,是为肃王。

yuè yú zhuī lǐ shè shī zhī zuì shǐ qí dì xióng liáng fū lǜ bīng shōu wèi dí zhě cì dì zhū zhī fán miè qī shí yú jiā

这句话大意是:月余,追理射尸之罪,使其弟熊良夫率兵,收为敌者次第诛之,凡灭七十余家。

rán wēng yǒu shī tàn yún

这句话大意是:髯翁有诗叹云:。

mǎn wàng zhōng shēn zuò dà chén shā qī pàn mǔ jué rén lún

这句话大意是:满望终身作大臣,杀妻叛母绝人伦。

shéi zhī lǔ wèi chéng liú shuǐ dào dǐ shēn qū sàng chu rén

这句话大意是:谁知鲁魏成流水,到底身躯丧楚人!

yòu yǒu yī shī shuō wú qǐ fú wáng shī yǐ qiú bào qí chóu sǐ shàng yǒu yú zhì yě

这句话大意是:又有一诗,说吴起伏王尸以求报其仇,死尚有余智也。

shī yún

这句话大意是:诗云:。

wèi guó wàng shēn sǐ bù cí qiǎo jiāng zéi shǐ jí wáng shī

这句话大意是:为国忘身死不辞,巧将贼矢集王尸。

suī rán wáng fǎ yīng zhū miè bù bào gōng chóu què bào sī

这句话大意是:虽然王法应诛灭,不报公仇却报私。

huà fēn liǎng tóu què shuō tián hé zì wèi qí hóu fán èr nián ér hōng hé chuán zǐ wǔ wǔ chuán zi yīn qí dāng yīn qí zhī lì nǎi zhōu ān wáng zhī èr shí sān nián yě

这句话大意是:话分两头,却说田和自为齐侯,凡二年而薨,和传子午,午传子因齐,当因齐之立,乃周安王之二十三年也。

yīn qí zì shì guó fù bīng qiáng jiàn wú yuè jù chēng wáng shǐ mìng wǎng lái jù yòng wáng hào bù gān wéi xià jiàn chēng qí wáng shì wèi qí wēi wáng

这句话大意是:因齐自恃国富兵强,见吴、越俱称王,使命往来,俱用王号,不甘为下,僭称齐王,是为齐威王。

wèi hóu wén qí chēng wáng yuē wèi hé yǐ bù rú qí

现代白话:魏侯闻齐称王,曰:“魏凭什么不如齐?

yú shì yì chēng wèi wáng jí mèng zǐ suǒ jiàn liáng huì wáng yě

这句话大意是:”于是亦称魏王,即孟子所见梁惠王也。

zài shuō qí wēi wáng jì lì rì shì jiǔ sè tīng yīn yuè bù xiū guó zhèng

这句话大意是:再说齐威王既立,日事酒色,听音乐,不修国政。

jiǔ nián zhī jiān hán wèi lǔ zhào xī qǐ bīng lái fá biān jiāng lǚ bài

这句话大意是:九年之间,韩、魏、鲁、赵悉起兵来伐,边将屡败。

hū yī rì yǒu yī shì rén kòu hūn qiú jiàn zì chēng xìng zōu míng jì běn guó rén zhī qín wén wáng hào yīn tè lái qiú jiàn

这句话大意是:忽一日,有一士人,叩阍求见,自称:“姓驺名忌,本国人,知琴,闻王好音,特来求见。

wēi wáng zhào ér jiàn zhī cì zhī zuò shǐ zuǒ yòu zhì jǐ jìn qín yú qián jì fǔ xián ér bù dàn wēi wáng wèn yuē wén xiān shēng shàn qín guǎ rén yuàn wén zhì yīn jīn fǔ xián ér bù dàn qǐ qín bù jiā hu yì yǒu bù zú yú guǎ rén yé

这句话大意是:”威王召而见之,赐之坐,使左右置几,进琴于前,忌抚弦而不弹,威王问曰:“闻先生善琴,寡人愿闻至音,今抚弦而不弹,岂琴不佳乎,抑有不足于寡人耶?

zōu jì shě qín zhèng róng ér duì yuē chén suǒ zhī zhě qín lǐ yě ruò fú sī tóng zhī shēng yuè gōng zhī shì chén suī zhī zhī bù zú yǐ rǔ wáng zhī tīng yě

这句话大意是:”驺忌舍琴,正容而对曰:“臣所知者,琴理也,若夫丝桐之声,乐工之事,臣虽知之,不足以辱王之听也。

wēi wáng yuē qín lǐ rú hé kě de wén hu

这句话大意是:威王曰:“琴理如何,可得闻乎?”。

zōu jì duì yuē qín zhě jìn yě suǒ yǐ jìn zhǐ yín xié shǐ guī yú zhèng

这句话大意是:驺忌对曰:“琴者,禁也,所以禁止淫邪,使归于正。

xī fú xī zuò qín cháng sān chǐ liù cùn liù fēn xiàng sān bǎi liù shí liù rì yě

这句话大意是:昔伏羲作琴,长三尺六寸六分,象三百六十六日也;。

guǎng liù cùn xiàng liù hé yě

这句话大意是:广六寸,象六合也;。

qián guǎng hòu xiá xiàng zūn bēi yě

这句话大意是:前广后狭,象尊卑也;。

shàng yuán xià fāng fǎ tiān de yě

这句话大意是:上圆下方,法天地也;。

wǔ xián xiàng wǔ xíng yě

这句话大意是:五弦,象五行也;。

dà xián wèi jūn xiǎo xián wéi chén

这句话大意是:大弦为君,小弦为臣。

qí yīn yǐ huǎn jí wèi qīng zhuó zhuó zhě kuān ér bù chí jūn dào yě

这句话大意是:其音以缓急为清浊:浊者宽而不弛,君道也;。

qīng zhě lián ér bù luàn chén dào yě

这句话大意是:清者廉而不乱,臣道也。

yī xián wèi gōng cì xián wèi shāng cì wèi jiǎo cì wèi zhēng cì wèi yǔ

这句话大意是:一弦为宫,次弦为商,次为角,次为征,次为羽。

wén wáng wǔ wáng gè jiā yī xián wén xián wèi shǎo gōng wǔ xián wèi shǎo shāng yǐ hé jūn chén zhī ēn yě

这句话大意是:文王、武王各加一弦,文弦为少宫,武弦为少商,以合君臣之恩也。

jūn chén xiāng de zhèng lìng hé xié zhì guó zhī dào bù guò rú cǐ

这句话大意是:君臣相得,政令和谐,治国之道,不过如此。

wēi wáng yuē shàn zāi xiān shēng jì zhī qín lǐ bì shěn qín yīn yuàn xiān shēng shì yī dàn zhī

现代白话:威王曰:“善啊,先生既知琴理,必审琴音,愿先生试一弹之。

zōu jì duì yuē chén yǐ qín wéi shì zé shěn yú wèi qín

这句话大意是:”驺忌对曰:“臣以琴为事,则审于为琴;。

dài wáng yǐ guó wéi shì qǐ bù shěn yú wèi guó zāi

现代白话:大王以国为事,岂不审于为国啊?

jīn dài wáng fǔ guó ér bù zhì hé yì chén zhī fǔ qín ér bù dàn hu

这句话大意是:今大王抚国而不治,何异臣之抚琴而不弹吗?

chén fǔ qín ér bù dàn wú yǐ chàng dài wáng zhī yì

这句话大意是:臣抚琴而不弹,无以畅大王之意;。

dài wáng fǔ guó ér bù zhì kǒng wú yǐ chàng wàn mín zhī yì yě

这句话大意是:大王抚国而不治,恐无以畅万民之意也!

wēi wáng è rán yuē xiān shēng yǐ qín jiàn guǎ rén guǎ rén wén mìng yǐ

现代白话:威王愕然曰:“先生以琴谏寡人,寡人闻命了!

suì liú zhī yòu shì

这句话大意是:”遂留之右室。

míng rì mù yù ér zhào zhī yǔ zhī tán lùn guó shì zōu jì quàn wēi wáng jié yǐn yuǎn sè hé míng shí bié zhōng nìng xī mín jiào zhàn jīng yíng bà wáng zhī yè

这句话大意是:明日,沐浴而召之,与之谈论国事,驺忌劝威王节饮远色,核名实,别忠佞,息民教战,经营霸王之业。

wēi wáng dà yuè jí bài zōu jì wèi xiàng guó

这句话大意是:威王大悦,即拜驺忌为相国。

shí yǒu biàn shì chún yú kūn jiàn zōu jì tuò shǒu qǔ xiāng yìn xīn zhōng bù fú lǜ qí tú wǎng jiàn zōu jì

这句话大意是:时有辩士淳于髡,见驺忌唾手取相印,心中不服,率其徒往见驺忌。

jì jiē zhī shén gōng kūn yǒu ào sè zhí rù jù shàng zuò wèi jì yuē kūn yǒu yú zhì yuàn chén yú xiàng guó zhī qián bù shí kě fǒu

这句话大意是:忌接之甚恭,髡有傲色,直入踞上坐,谓忌曰:“髡有愚志,愿陈于相国之前,不识可否?

jì yuē yuàn wén

这句话大意是:”忌曰:“愿闻。

chún yú kūn yuē zi bù lí mǔ fù bù lí fu

这句话大意是:淳于髡曰:“子不离母,妇不离夫。

jì yuē jǐn shòu jiào bù gǎn yuǎn yú jūn cè

这句话大意是:”忌曰:“谨受教,不敢远于君侧。

kūn yòu yuē jí mù wèi lún tu yǐ zhū zhī zhì huá yě

这句话大意是:髡又曰:“棘木为轮,涂以猪脂,至滑也;。

tóu yú fāng kǒng zé bù néng yùn zhuàn

这句话大意是:投于方孔则不能运转。

jì yuē jǐn shòu jiào bù gǎn bù shùn rén qíng

这句话大意是:”忌曰:“谨受教,不敢不顺人情。

kūn yòu yuē gōng gàn suī jiāo yǒu shí ér jiě

这句话大意是:髡又曰:“弓干虽胶,有时而解;。

zhòng liú fù hǎi zì rán ér hé

这句话大意是:众流赴海,自然而合。

jì yuē jǐn shòu jiào bù gǎn bù qīn fù yú wàn mín

这句话大意是:”忌曰:“谨受教,不敢不亲附于万民。

kūn yòu yuē hú qiú suī bì bù kě bǔ yǐ huáng gǒu zhī pí

这句话大意是:髡又曰:“狐裘虽敝,不可补以黄狗之皮。

jì yuē jǐn shòu jiào qǐng xuǎn zé xián zhě wú zá bù xiào yú qí jiān

这句话大意是:”忌曰:“谨受教,请选择贤者,毋杂不肖于其间。

kūn yòu yuē fú gū bù jiào fēn cùn bù néng chéng chē

这句话大意是:髡又曰:“辐毂不较分寸,不能成车;。

qín sè bù jiào huǎn jí bù néng chéng lǜ

这句话大意是:琴瑟不较缓急,不能成律。

jì yuē jǐn shòu jiào qǐng xiū fǎ lìng ér dū jiān lì

这句话大意是:”忌曰:“谨受教,请修法令而督奸吏。

chún yú kūn mò rán zài bài ér tuì

这句话大意是:淳于髡默然,再拜而退。

jì chū mén qí tú yuē fū zǐ shǐ jiàn xiàng guó hé qí jù jīn zài bài ér tuì yòu hé qū yě

现代白话:既出门,其徒曰:“孔子始见相国,何其倨,今再拜而退,又何屈也?

chún yú kūn yuē wú shì yǐ wēi yán fán wǔ xiàng guó suí kǒu ér yīng xī jiě wú yì cǐ chéng rén cái wú suǒ bù jí

现代白话:”淳于髡曰:“我示以微言凡五,相国随口而应,悉解我意,此诚人才,我所不及。

yú shì yóu shuì zhī shì wén zōu jì zhī míng wú gǎn rù qí zhě

这句话大意是:”于是游说之士,闻驺忌之名,无敢入齐者。

zōu jì yì yòng chún yú kūn zhī yán jìn xīn tú zhì cháng fǎng wèn yì shǒu zhōng shuí xián shuí bù xiào

这句话大意是:驺忌亦用淳于髡之言,尽心图治,常访问:“邑守中谁贤谁不肖?

tóng cháo zhī rén wú bù jí kǒu chēng ā dà fu zhī xián ér biǎn jí mò dài fū zhě

这句话大意是:”同朝之人,无不极口称阿大夫之贤,而贬即墨大夫者。

jì shù yú wēi wáng wēi wáng yú bù yì zhōng shí shí wèn jí zuǒ yòu suǒ duì dà lüè xiāng tóng nǎi yīn shǐ rén wǎng chá èr yì zhì zhuàng cóng shí huí bào yīn jiàng zhǐ zhào ā jí mò èr shǒu rù cháo

这句话大意是:忌述于威王,威王于不意中,时时问及左右,所对大略相同,乃阴使人往察二邑治状,从实回报,因降旨召阿、即墨二守入朝。

jí mò dài fū xiān dào cháo jiàn wēi wáng bìng wú yī yán fā fàng zuǒ yòu jiē jīng yà bù jiě qí gù

这句话大意是:即墨大夫先到,朝见威王,并无一言发放,左右皆惊讶,不解其故。

wèi jǐ ā yì dài fū yì dào wēi wáng dà jí qún chén yù xíng shǎng fá zuǒ yòu sī xīn chuǎi duó dōu dào ā dà fu jīn fān bì yǒu zhòng shǎng jí mò dài fū huò shì dào yǐ

现代白话:未几,阿邑大夫亦到,威王大集群臣,欲行赏罚,左右私心揣度,都道:“阿大夫今番必有重赏,即墨大夫祸事到了!

zhòng wén wǔ cháo jiàn shì bì

这句话大意是:”众文武朝见事毕,。

wēi wáng zhào jí mò dài fū zhì qián

这句话大意是:威王召即墨大夫至前,。

wèi yuē zì zi zhī guān jí mò yě

这句话大意是:谓曰:“自子之官即墨也,。

huǐ yán rì zhì

这句话大意是:毁言日至,。

wú shǐ rén shì jí mò

现代白话:我使人视即墨,。

tián yě kāi pì

这句话大意是:田野开辟,。

rén mín fù ráo

这句话大意是:人民富饶,。

guān wú liú shì

这句话大意是:官无留事,。

dōng fāng yǐ níng

这句话大意是:东方以宁,。

yáo zi zhuān yì zhì yì

这句话大意是:繇子专意治邑,。

bù kěn mèi wú zuǒ yòu

现代白话:不肯媚我左右,。

gù méng huǐ ěr

这句话大意是:故蒙毁耳,。

zi chéng xián lìng

这句话大意是:子诚贤令。

nǎi jiā fēng wàn jiā zhī yì yòu zhào ā dà fu wèi yuē zì zi shǒu ā yù yán rì zhì wú shǐ rén shì ā tián yě huāng wú rén mín dòng něi

现代白话:”乃加封万家之邑,又召阿大夫谓曰:“自子守阿,誉言日至,我使人视阿,田野荒芜,人民冻馁。

xī rì zhào bīng jìn jìng zi bù wǎng jiù dàn yǐ hòu bì jīng jīn huì wú zuǒ yòu yǐ qiú měi yù shǒu zhī bù xiào wú guò yú rǔ

现代白话:昔日赵兵近境,子不往救,但以厚币精金贿我左右,以求美誉,守之不肖,无过于你。

ā dà fu dùn shǒu xiè zuì yuàn gǎi guò wēi wáng bù tīng hū lì shì shǐ jù dǐng huò

这句话大意是:”阿大夫顿首谢罪,愿改过,威王不听,呼力士使具鼎镬。

xū yú

这句话大意是:须臾,。

huǒ měng tāng fèi

这句话大意是:火猛汤沸,。

fù ā dà fu tóu dǐng zhōng

这句话大意是:缚阿大夫投鼎中,。

fù zhào zuǒ yòu píng xī cháng yù ā dà fu huǐ jí mò zhě

这句话大意是:复召左右平昔常誉阿大夫毁即墨者,。

fán shù shí rén

这句话大意是:凡数十人,。

zé zhī yuē rǔ zài guǎ rén zuǒ yòu

现代白话:责之曰:“你在寡人左右,。

guǎ rén yǐ ěr mù jì rǔ

现代白话:寡人以耳目寄你,。

nǎi sī shòu huì lù

这句话大意是:乃私受贿赂,。

diān dǎo shì fēi

这句话大意是:颠倒是非,。

yǐ qī guǎ rén

这句话大意是:以欺寡人,。

yǒu chén rú cǐ

这句话大意是:有臣如此,。

yào tā hé yòng

这句话大意是:要他何用。

kě jù jiù pēng

这句话大意是:可俱就烹。

zhòng jiē qì bài āi qiú wēi wáng nù yóu wèi xi zé qí píng rì yóu suǒ qīn xìn zhě shí yú rén cì dì pēng zhī zhòng jiē gǔ lì

这句话大意是:”众皆泣拜哀求,威王怒犹未息,择其平日尤所亲信者十余人,次第烹之,众皆股栗。

yǒu shī wèi zhèng

这句话大意是:有诗为证:。

quán guī zuǒ yòu zhǔ rén yī huǐ yù yáo lái dǎo shì fēi

这句话大意是:权归左右主人依,毁誉繇来倒是非。

shuí shì pēng ā fēng jí mò jìng jiāng gōng dào sòng qí wēi

这句话大意是:谁似烹阿封即墨,竟将公道颂齐威。

yú shì xuǎn xián cái gǎi yì jùn shǒu

这句话大意是:于是选贤才改易郡守。

shǐ tán zi cuàn shǒu nán chéng yǐ jù chu tián xī shǒu gāo táng yǐ jù zhào qián fu shǒu xú zhōu yǐ jù yàn zhǒng shǒu wèi sī kòu tián jì wèi sī mǎ guó nèi dà zhì zhū hóu wèi fú

这句话大意是:使檀子篡守南城以拒楚,田肹守高唐以拒赵,黔夫守徐州以拒燕,种首为司寇,田忌为司马,国内大治,诸侯畏服。

wēi wáng yǐ xià pī fēng zōu jì yuē chéng guǎ rén zhī zhì zhě wú zǐ yě

现代白话:威王以下邳封驺忌,曰:“成寡人之志者,我子也。

hào yuē chéng hóu

这句话大意是:”号曰成侯,。

zōu jì xiè ēn bì

这句话大意是:驺忌谢恩毕,。

fù zòu yuē xī qí huán jìn wén

这句话大意是:复奏曰:“昔齐桓、晋文,。

wǔ bà zhōng wèi zuì shèng

这句话大意是:五霸中为最盛,。

suǒ yǐ rán zhě

这句话大意是:所以然者,。

yǐ zūn zhōu wèi míng yě

这句话大意是:以尊周为名也,。

jīn zhōu shì suī shuāi

这句话大意是:今周室虽衰,。

jiǔ dǐng yóu zài

这句话大意是:九鼎犹在,。

dài wáng hé bù rú zhōu

这句话大意是:大王何不如周,。

xíng cháo jìn zhī lǐ

这句话大意是:行朝觐之礼,。

yīn jiǎ wáng chǒng

这句话大意是:因假王宠,。

yǐ lín zhū hóu

这句话大意是:以临诸侯,。

huán wén zhī yè

这句话大意是:桓、文之业,。

bù zú dào yǐ

现代白话:不足道了!

wēi wáng yuē guǎ rén yǐ jiàn hào wèi wáng jīn yǐ wáng cháo wáng kě hu

这句话大意是:”威王曰:“寡人已僭号为王,今以王朝王,可吗?

zōu jì duì yuē fu chēng wáng zhě suǒ yǐ xióng zhǎng hu zhū hóu fēi suǒ yǐ yā tiān zǐ yě

这句话大意是:”驺忌对曰:“夫称王者,所以雄长乎诸侯,非所以压天子也;。

ruò cháo wáng zhī jì zàn chēng qí hóu

这句话大意是:若朝王之际,暂称齐侯。

tiān zǐ bì xǐ dài wáng zhī qiān dé ér chǒng mìng yǒu jiā yǐ

现代白话:天子必喜大王之谦德,而宠命有加了!

wēi wáng dà yuè jí mìng jià wǎng chéng zhōu cháo jiàn tiān zǐ shí zhōu liè wáng zhī liù nián

这句话大意是:威王大悦,即命驾往成周,朝见天子,时周烈王之六年。

wáng shì wēi ruò zhū hóu jiǔ bù xíng cháo lǐ dú yǒu qí hóu lái cháo shàng xià jiē gǔ wǔ xiāng qìng liè wáng dà sōu bǎo zàng wèi zèng wēi wáng zì zhōu fǎn qí yí lù sòng shēng zǎi dào jiē chēng qí xián

这句话大意是:王室微弱,诸侯久不行朝礼,独有齐侯来朝,上下皆鼓舞相庆,烈王大搜宝藏为赠,威王自周返齐,一路颂声载道,皆称其贤。

qiě shuō dāng shí tiān xià dà guó fán qī qí chu wèi zhào hán yàn qín

这句话大意是:且说当时天下,大国凡七,齐、楚、魏、赵、韩、燕、秦。

nà qī guó de guǎng bīng qiáng dà lüè xiāng děng

这句话大意是:那七国地广兵强,大略相等。

yú guó rú yuè suī zé chēng wáng rì jiù shuāi ruò

这句话大意是:余国如越,虽则称王,日就衰弱;。

zhì yú sòng lǔ wèi zhèng yì bù zú dào yǐ

现代白话:至于宋、鲁、卫、郑,益不足道了。

zì qí wēi wáng chēng bà chu wèi hán zhào yàn wǔ guó jiē wèi qí xià huì jù zhī jiān tuī wèi méng zhǔ

这句话大意是:自齐威王称霸,楚、魏、韩、赵、燕五国皆为齐下,会聚之间,推为盟主。

wéi qín pì zài xī róng zhōng guó bìn qì bù yǔ tōng hǎo

这句话大意是:惟秦僻在西戎,中国摈弃,不与通好。

qín xiàn gōng zhī shì shàng tiān yǔ jīn sān rì zhōu tài shǐ dān sī tàn yuē qín zhī de zhōu suǒ fēn yě fēn wǔ bǎi yú suì dāng fù hé yǒu bà wáng zhī jūn chū yān yǐ jīn dé wàng tiān xià

现代白话:秦献公之世,上天雨金三日,周太史儋私叹曰:“秦之地,周所分也,分五百余岁当复合,有霸王之君出呢,以金德王天下。

jīn yǔ jīn yú qín dài qí ruì hu jí xiàn gōng hōng zi xiào gōng dài lì yǐ bù de liè yú zhōng guó wèi chǐ yú shì xià lìng zhāo xián lìng yuē bīn kè qún chén yǒu néng chū qí jì qiáng qín zhě shòu yǐ zūn guān fēng zhī dà yì

这句话大意是:今雨金于秦,殆其瑞乎?”及献公薨,子孝公代立,以不得列于中国为耻,于是下令招贤,令曰:“宾客群臣,有能出奇计强秦者,授以尊官,封之大邑。

bù zhī yǒu shèn xián chén yìng mù ér lái

这句话大意是:”不知有甚贤臣应募而来?

qiě tīng xià huí fēn jiě

这句话大意是:且听下回分解。

✦ You read 第八十六回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.