东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 89 of 108

第八十九回

PinyinModern Translation
Size

mǎ líng dào wàn nǔ shè páng juān xián yáng shì wǔ niú fēn shāng yāng

这句话大意是:马陵道万弩射庞涓 咸阳市五牛分商鞅。

huà shuō páng juān tóng tài zǐ shēn qǐ bīng fá hán xíng guò wài huáng yǒu bù yī xú shēng qǐng jiàn tài zǐ

这句话大意是:话说庞涓同太子申起兵伐韩,行过外黄,有布衣徐生请见太子。

tài zǐ wèn yuē xiān shēng rǔ jiàn guǎ rén yǒu hé jiàn yù

这句话大意是:太子问曰:“先生辱见寡人,有何见谕?

xú shēng yuē tài zǐ cǐ xíng jiāng yǐ fá hán yě chén yǒu bǎi zhàn bǎi shèng zhī shù yú cǐ tài zǐ yù wén zhī fǒu

这句话大意是:”徐生曰:“太子此行,将以伐韩也,臣有百战百胜之术于此,太子欲闻之否?

shēn yuē cǐ guǎ rén suǒ lè wén yě

这句话大意是:”申曰:“此寡人所乐闻也。

xú shēng yuē tài zǐ zì dù fù yǒu guò yú wèi wèi yǒu guò yú wáng zhě hu

这句话大意是:”徐生曰:“太子自度富有过于魏,位有过于王者吗?

shēn yuē wú yǐ guò yǐ

现代白话:”申曰:“无以过了!

xú shēng yuē jīn tài zǐ zì jiāng ér gōng hán xìng ér shèng fù bù guò yú wèi wèi bù guò yú wáng yě

这句话大意是:”徐生曰:“今太子自将而攻韩,幸而胜,富不过于魏,位不过于王也;。

wàn yī bù shèng jiāng ruò zhī hé

这句话大意是:万一不胜,将若之何?

fu wú bù shèng zhī hài ér yǒu chēng wáng zhī róng cǐ chén suǒ wèi bǎi zhàn bǎi shèng zhě yě

这句话大意是:夫无不胜之害,而有称王之荣,此臣所谓百战百胜者也。

shēn yuē shàn zāi

现代白话:”申曰:“善啊!

guǎ rén qǐng cóng xiān shēng zhī jiào jí rì bān shī

这句话大意是:寡人请从先生之教,即日班师。

xú shēng yuē tài zǐ suī shàn wú yán bì bù xíng yě

现代白话:徐生曰:“太子虽善我言,必不行也。

fu yī rén pēng dǐng zhòng rén chuò zhī

这句话大意是:夫一人烹鼎,众人啜汁。

jīn yù chuò tài zǐ zhī zhī zhě shén zhòng tài zǐ jí yù hái qí shuí tīng zhī

这句话大意是:今欲啜太子之汁者甚众,太子即欲还,其谁听之!

xú shēng cí qù

这句话大意是:”徐生辞去。

tài zǐ chū lìng yù bān shī páng juān yuē dài wáng yǐ sān jūn zhī jì shǔ yú tài zǐ wèi jiàn shèng bài ér jù bān shī yǔ bài běi hé yì

这句话大意是:太子出令欲班师,庞涓曰:“大王以三军之寄,属于太子,未见胜败,而遽班师,与败北何异?

zhū jiāng jiē bù yù kōng hái tài zǐ shēn bù néng zì jué suì yǐn bīng qián jìn zhí zào hán dōu

这句话大意是:”诸将皆不欲空还,太子申不能自决,遂引兵前进,直造韩都。

hán zhāo hóu qiǎn rén gào jí yú qí qiú qí chū bīng xiāng jiù

这句话大意是:韩昭侯遣人告急于齐,求其出兵相救。

qí xuān wáng dà jí qún chén wèn yǐ jiù hán yǔ bù jiù shú shì shú fēi

这句话大意是:齐宣王大集群臣,问以:“救韩与不救,孰是孰非?

xiàng guó zōu jì yuē hán wèi xiāng bìng cǐ lín guó zhī xìng yě bù rú wù jiù

这句话大意是:相国驺忌曰:“韩、魏相并,此邻国之幸也,不如勿救。

tián jì tián yīng jiē yuē wèi shèng hán zé huò bì jí yú qí jiù zhī wéi shì

这句话大意是:”田忌、田婴皆曰:“魏胜韩,则祸必及于齐,救之为是。

sūn bìn dú hēi rán wú yǔ

这句话大意是:”孙膑独嘿然无语。

xuān wáng yuē jūn shī bù fā yī yán qǐ jiù yǔ bù jiù èr cè jiē fēi hu

这句话大意是:宣王曰:“军师不发一言,岂救与不救,二策皆非吗?

sūn bìn duì yuē rán yě

这句话大意是:”孙膑对曰:“然也。

fu wèi guó zì shì qí qiáng qián nián fá zhào jīn nián fá hán qí xīn yì qǐ xū yú wàng qí zāi

现代白话:夫魏国自恃其强,前年伐赵,今年伐韩,其心亦岂须臾忘齐啊?

ruò bù jiù shì qì hán yǐ féi wèi gù yán bù jiù zhě fēi yě

这句话大意是:若不救,是弃韩以肥魏,故言不救者非也;。

wèi fāng fá hán hán wèi bì ér wú jiù zhī shì wǒ dài hán shòu bīng hán xiǎng qí ān ér wǒ shòu qí wēi gù yán jiù zhě yì fēi yě

现代白话:魏方伐韩,韩未敝而我救之,是我代韩受兵,韩享其安,而我受其危,故言救者亦非也。

xuān wáng yuē rán zé hé rú

现代白话:”宣王曰:“然则怎么样?

sūn bìn duì yuē wèi dài wáng jì yi xǔ hán bì jiù yǐ ān qí xīn

这句话大意是:”孙膑对曰:“为大王计,宜许韩必救,以安其心;。

hán zhī yǒu qí jiù bì xī lì yǐ jù wèi wèi yì bì xī lì yǐ gōng hán wú sì wèi zhī bì xú yǐn bīng ér wǎng gōng bì wèi yǐ cún wēi hán yòng lì shǎo ér jiàn gōng duō qǐ bù shèng yú qián èr cè yé

现代白话:韩知有齐救,必悉力以拒魏,魏亦必悉力以攻韩,我俟魏之敝,徐引兵而往,攻敝魏以存危韩,用力少而见功多,岂不胜于前二策耶?

xuān wáng gǔ zhǎng chēng shàn suì xǔ hán shǐ yán qí jiù dàn mù qiě zhì

这句话大意是:”宣王鼓掌称善,遂许韩使,言:“齐救旦暮且至。

hán zhāo hóu dà xǐ nǎi xī lì jù wèi qián hòu jiāo fēng wǔ liù cì hán jiē bù shèng fù qiǎn shǐ wǎng qí cuī zǎn jiù bīng

这句话大意是:韩昭侯大喜,乃悉力拒魏,前后交锋五六次,韩皆不胜,复遣使往齐,催趱救兵。

qí fù yòng tián jì wèi dà jiàng tián yīng fù zhī sūn zi wèi jūn shī lǜ chē wǔ bǎi chéng jiù hán

这句话大意是:齐复用田忌为大将,田婴副之,孙子为军师,率车五百乘救韩。

tián jì yòu yù wàng hán jìn fā sūn bìn yuē bù kě bù kě

这句话大意是:田忌又欲望韩进发,孙膑曰:“不可,不可!

wú xiàng zhě jiù zhào wèi cháng zhì zhào

现代白话:我向者救赵,未尝至赵;。

jīn jiù hán nài hé wǎng hán hu

这句话大意是:今救韩,奈何往韩吗?

tián jì yuē jūn shī zhī yì jiāng yù rú hé

这句话大意是:”田忌曰:“军师之意,将欲如何?

sūn bìn yuē fu jiě fēn zhī shù zài gōng qí suǒ bì jiù

这句话大意是:”孙膑曰:“夫解纷之术,在攻其所必救。

jīn rì zhī jì wéi yǒu zhí zǒu wèi dū ěr

这句话大意是:今日之计,惟有直走魏都耳!

tián jì cóng zhī nǎi lìng sān jūn qí xiàng wèi bāng jìn fā

这句话大意是:”田忌从之,乃令三军齐向魏邦进发。

páng juān lián bài hán shī jiāng bī xīn dōu hū jiē běn guó jǐng bào yán qí bīng fù kòu wèi jìng wàng yuán shuài zuò sù bān shī

这句话大意是:庞涓连败韩师,将逼新都,忽接本国警报,言:“齐兵复寇魏境,望元帅作速班师。

páng juān dà jīng jí shí chuán lìng qù hán guī wèi hán bīng yì bù zhuī gǎn

这句话大意是:”庞涓大惊,即时传令去韩归魏,韩兵亦不追赶。

sūn bìn zhī páng juān jiāng zhì wèi tián jì yuē sān jìn bīng sù hàn yǒng ér qīng qí qí hào wèi qiè shàn zhàn zhě yīn qí shì ér lì dǎo zhī

这句话大意是:孙膑知庞涓将至,谓田忌曰:“三晋兵素悍勇而轻齐,齐号为怯,善战者因其势而利导之。

bīng fǎ yún bǎi lǐ ér qū lì zhě jué shàng jiàng wǔ shí lǐ ér qū lì zhě jūn bàn zhì

这句话大意是:《兵法》云:‘百里而趋利者蹶上将,五十里而趋利者军半至。

wú jūn yuǎn rù wèi de yi zhà wèi ruò xíng yǐ yòu zhī

现代白话:'我军远入魏地,宜诈为弱形以诱之!

tián jì yuē yòu zhī rú hé

这句话大意是:”田忌曰:“诱之如何?

sūn bìn yuē jīn rì dàng zuò shí wàn zào míng hòu rì yǐ jiàn jiǎn qù bǐ jiàn jūn zào dùn jiǎn bì wèi wú bīng qiè zhàn táo wáng guò bàn jiāng jiān chéng zhú lì qí qì bì jiāo qí lì bì pí wú yīn yǐ jì qǔ zhī

现代白话:”孙膑曰:“今日当作十万灶,明后日以渐减去,彼见军灶顿减,必谓我兵怯战,逃亡过半,将兼程逐利,其气必骄,其力必疲,我因以计取之!

tián jì cóng qí jì

这句话大意是:”田忌从其计。

zài shuō páng juān bīng wàng xī nán ér xíng xīn niàn hán bīng lǚ bài zhèng hǎo zhēng jìn què bèi qí rén qīn rǎo huǐ qí chéng gōng bù shèng zhī fèn

这句话大意是:再说庞涓兵望西南而行,心念韩兵屡败,正好征进,却被齐人侵扰,毁其成功,不胜之忿。

jí zhì wèi jìng zhī qí bīng yǐ qián qù le

这句话大意是:及至魏境,知齐兵已前去了。

yí xià ān yíng zhī jī de shén kuān guǎng shǐ rén shù qí zào zú yǒu shí wàn jīng yuē qí bīng zhī zhòng rú cǐ bù kě qīng dí yě

这句话大意是:遗下安营之迹,地甚宽广,使人数其灶,足有十万,惊曰:“齐兵之众如此,不可轻敌也。

míng rì yòu zhì qián yíng chá qí zào jǐn wǔ wàn yǒu yú yòu míng rì zào jǐn sān wàn

这句话大意是:”明日又至前营,查其灶仅五万有余,又明日,灶仅三万。

juān yǐ shǒu jiā é yuē cǐ wèi wáng zhī hóng fú yǐ

现代白话:涓以手加额曰:“此魏王之洪福了。

tài zǐ shēn wèn yuē jūn shī wèi jiàn dí xíng hé xǐ xíng yú sè

这句话大意是:”太子申问曰:“军师未见敌形,何喜形于色?

juān dá yuē mǒu gù zhī qí rén sù qiè jīn rù wèi de cái sān rì shì zú táo wáng yǐ guò bàn le shàng gǎn cāo gē xiàng jiǎo hu

这句话大意是:”涓答曰:“某固知齐人素怯,今入魏地才三日,士卒逃亡已过半了,尚敢操戈相角吗?

tài zǐ shēn yuē qí rén duō zhà jūn shī xū shí fēn zài yì

这句话大意是:”太子申曰:“齐人多诈,军师须十分在意!

páng juān yuē tián jì děng jīn fān zì lái sòng sǐ juān suī bù cái yuàn shēng qín jì děng yǐ xuě guì líng zhī chǐ

这句话大意是:庞涓曰:“田忌等今番自来送死,涓虽不才,愿生擒忌等,以雪桂陵之耻!

dāng xià chuán lìng xuǎn jīng ruì èr wàn rén yǔ tài zǐ shēn fēn wéi èr duì bèi rì bìng xíng bù jūn xī liú zài hòu shǐ páng cōng shuài lǐng xú jìn

这句话大意是:”当下传令,选精锐二万人,与太子申分为二队,倍日并行,步军悉留在后,使庞葱率领徐进。

sūn bìn shí kè shǐ rén tàn tīng páng juān xiāo xī huí bào wèi bīng yǐ guò shā lù shān bù fēn zǎo yè jiān chéng ér jìn

这句话大意是:孙膑时刻使人探听庞涓消息,回报:“魏兵已过沙鹿山,不分早夜,兼程而进。

sūn bìn qū zhǐ jì chéng rì mù bì zhì mǎ líng

这句话大意是:”孙膑屈指计程,日暮必至马陵。

nà mǎ líng dào zài liǎng shān zhōng jiān xī gǔ shēn ài kān yǐ fú bīng

这句话大意是:那马陵道在两山中间,溪谷深隘,堪以伏兵。

dào bàng shù mù cóng mì bìn zhǐ jiǎn jué dà yī zhū liú xià yú shù jìn jiē kǎn dào zòng héng dào shàng yǐ sāi qí xíng què jiāng nà dà shù xiàng dōng shù shēn kǎn bái yòng hēi méi dà shū liù zì yún páng juān sǐ cǐ shù xià

这句话大意是:道傍树木丛密,膑只拣绝大一株留下,余树尽皆砍倒,纵横道上以塞其行,却将那大树向东树身砍白,用黑煤大书六字云:“庞涓死此树下。

shàng miàn héng shū sì zì yún jūn shī sūn shì lìng bù jiàng yuán dá dú gū chén gè xuǎn gōng nǔ shǒu wǔ qiān zuǒ yòu mái fú fēn fù dàn kàn shù xià huǒ guāng qǐ shí yī qí fā nǔ

这句话大意是:”上面横书四字云:“军师孙示”,令部将袁达,独孤陈各选弓弩手五千,左右埋伏,吩咐:“但看树下火光起时,一齐发弩!

zài lìng tián yīng yǐn bīng yī wàn lí mǎ líng sān lǐ mái fú zhǐ dài wèi bīng yǐ guò biàn cóng hòu jié shā

这句话大意是:再令田婴引兵一万,离马陵三里埋伏,只待魏兵已过,便从后截杀。

fēn bō yǐ dìng zì yǔ tián jì yǐn bīng yuǎn yuǎn tún zhā zhǔn bèi jiē yìng

这句话大意是:分拨已定,自与田忌引兵远远屯扎,准备接应。

zài shuō páng juān yí lù dǎ tīng qí bīng guò qù bù yuǎn hèn bù néng yī bù gǎn zhe zhǐ gù cuī zǎn lái dào mǎ líng dào shí qià hǎo rì luò xī shān

这句话大意是:再说庞涓一路打听齐兵过去不远,恨不能一步赶著,只顾催趱,来到马陵道时,恰好日落西山。

qí shí shí yuè xià xún yòu wú yuè sè qián jūn huí bào yǒu duàn mù sāi lù nán yǐ jìn qián

这句话大意是:其时十月下旬,又无月色,前军回报:“有断木塞路,难以进前。

páng juān huà yuē cǐ qí bīng wèi wú niè qí hòu gù shè cǐ jì yě

现代白话:”庞涓叱曰:“此齐兵畏我蹑其后,故设此计也!

zhèng yù zhǐ huī jūn shì bān mù kāi lù hū tái tóu kàn jiàn shù shàng kǎn bái chù yǐn yǐn yǒu zì jì dàn hūn hēi nán biàn mìng xiǎo jūn qǔ huǒ zhào zhī

这句话大意是:”正欲指麾军士搬木开路,忽抬头看见树上砍白处,隐隐有字迹,但昏黑难辨,命小军取火照之。

zhòng jūn shì yī qí diǎn qǐ huǒ lái páng juān yú huǒ guāng zhī xià kàn de fēn míng dà jīng yuē wú zhōng yuè fu zhī jì yǐ

现代白话:众军士一齐点起火来,庞涓于火光之下,看得分明,大惊曰:“我中刖夫之计了!

jí jiào jūn shì sù tuì

这句话大意是:”急教军士:“速退!

shuō yóu wèi jué nà yuán dá dú gū chén liǎng zhī fú bīng wàng jiàn huǒ guāng wàn nǔ qí fā jiàn rú zhòu yǔ jūn shì dà luàn

这句话大意是:说犹未绝,那袁达、独孤陈两支伏兵,望见火光,万弩齐发,箭如骤雨,军士大乱。

páng juān shēn dài zhòng shāng liào bù néng tuō tàn yuē wú hèn bù shā cǐ yuè fu suì chéng shù zǐ zhī míng

现代白话:庞涓身带重伤,料不能脱,叹曰:“我恨不杀此刖夫,遂成竖子之名。

jí yǐn pèi jiàn zì wěn qí hóu ér jué

这句话大意是:”即引佩剑自刎其喉而绝。

páng yīng yì zhōng jiàn shēn wáng jūn shì shè sǐ zhě bù jì qí shù

这句话大意是:庞英亦中箭身亡,军士射死者,不计其数。

shǐ guān yǒu shī yún

这句话大意是:史官有诗云:。

xī rì wěi shū jiān shì guǐ jīn xiāo fú nǔ miào rú shén

这句话大意是:昔日伪书奸似鬼,今宵伏弩妙如神。

xiāng jiāo xū shì huái zhōng xìn mò xué páng juān zì yǔn shēn

这句话大意是:相交须是怀忠信,莫学庞涓自陨身!

xī páng juān xià shān shí guǐ gǔ céng yán rǔ bì yǐ qī rén zhī shì hái bèi rén qī

现代白话:昔庞涓下山时,鬼谷曾言:“你必以欺人之事,还被人欺。

páng juān yòng jiǎ shū zhī shì qī sūn bìn ér yuè zhī jīn rì yì shòu sūn bìn zhī qī duò qí jiǎn zào zhī jì

这句话大意是:”庞涓用假书之事,欺孙膑而刖之,今日亦受孙膑之欺,堕其减灶之计。

guǐ gǔ yòu yán yù mǎ ér cuì

这句话大意是:鬼谷又言:“遇马而瘁。

guǒ rán sǐ yú mǎ líng jì páng juān shì wèi zhì shēn sǐ gāng shí èr nián yīng huā kāi shí èr duo zhī zhào shǐ jiàn guǐ gǔ zhī zhàn xiān wēi bì zhōng shén miào bù cè

这句话大意是:”果然死于马陵,计庞涓仕魏至身死,刚十二年,应花开十二朵之兆,始见鬼谷之占,纤微必中,神妙不测。

shí tài zǐ shēn zài hòu duì wén qián jūn yǒu shī huāng máng tún zhā zhù bù xíng bù dī fáng tián yīng yī jūn fǎn cóng hòu miàn shā dào wèi bīng xīn dǎn jù liè wú rén gǎn zhàn gè zì sì sàn táo shēng

这句话大意是:时太子申在后队,闻前军有失,慌忙屯扎住不行,不提防田婴一军反从后面杀到,魏兵心胆俱裂,无人敢战,各自四散逃生。

tài zǐ shēn shì gū lì guǎ bèi tián yīng shēng qín fù zhì chē zhōng tián jì hé sūn bìn tǒng dà jūn jiē yìng shā de wèi jūn shī héng biàn yě qīng zhòng jūn qì jǐn guī yú qí

这句话大意是:太子申势孤力寡,被田婴生擒,缚置车中,田忌和孙膑统大军接应,杀得魏军尸横遍野,轻重军器尽归于齐。

tián yīng jiāng tài zǐ shēn xiàn gōng yuán dá dú gū chén jiāng páng juān fù zǐ shī shǒu xiàn gōng sūn bìn shǒu zhǎn páng juān zhī tóu xuán yú chē shàng

这句话大意是:田婴将太子申献功,袁达、独孤陈将庞涓父子尸首献功,孙膑手斩庞涓之头,悬于车上。

qí jūn dà shèng zòu kǎi ér hái

这句话大意是:齐军大胜,奏凯而还。

qí yè tài zǐ shēn jù rǔ yì zì wěn ér sǐ

这句话大意是:其夜太子申惧辱,亦自刎而死。

sūn bìn tàn xī bù yǐ

这句话大意是:孙膑叹息不已。

dà jūn xíng zhì shā lù shān zhèng féng páng cōng bù jūn sūn bìn shǐ rén tiāo páng juān zhī tóu shì zhī bù jūn bù zhàn ér kuì páng cōng xià chē kòu tóu qǐ mìng tián jì yù bìng zhū zhī sūn bìn yuē wèi è zhě zhǐ páng juān yī rén qí zi qiě wú zuì kuàng qí zhí hu

这句话大意是:大军行至沙鹿山,正逢庞葱步军,孙膑使人挑庞涓之头示之,步军不战而溃,庞葱下车叩头乞命,田忌欲并诛之,孙膑曰:“为恶者止庞涓一人,其子且无罪,况其侄吗?

nǎi jiāng tài zǐ shēn jí páng yīng èr shī jiāo fù páng cōng jiào tā huí bào wèi wáng sù sù shàng biǎo cháo gòng bù rán qí bīng zài zhì zōng shè bù bǎo

这句话大意是:”乃将太子申及庞英二尸交付庞葱,教他回报魏王:“速速上表朝贡,不然,齐兵再至,宗社不保。

páng cōng nuò nuò lián shēng ér qù

这句话大意是:”庞葱喏喏连声而去。

cǐ zhōu xiǎn wáng èr shí bā nián shì yě

这句话大意是:此周显王二十八年事也。

tián jì děng bān shī huí guó qí xuān wáng dà xǐ shè yàn xiāng láo qīn wéi tián jì tián yīng sūn bìn bǎ zhǎn xiàng guó zōu jì zì sī xī rì sī shòu wèi lù yù xiàn tián jì zhī shì wèi miǎn yú xīn yǒu kuì suì chēng bìng dǔ shǐ rén jiǎo hái xiāng yìn

这句话大意是:田忌等班师回国,齐宣王大喜,设宴相劳,亲为田忌、田婴、孙膑把盏,相国驺忌自思昔日私受魏赂,欲陷田忌之事,未免于心有愧,遂称病笃,使人缴还相印。

qí xuān wáng suì bài tián jì wèi xiàng guó tián yīng wèi jiāng jūn

这句话大意是:齐宣王遂拜田忌为相国,田婴为将军。

sūn bìn jūn shī rú gù jiā fēng dà yì sūn bìn gù cí bù shòu shǒu lù qí zǔ sūn wǔ bīng shū shí sān piān xiàn yú xuān wáng yuē chén yǐ fèi rén guò méng zhuó yòng jīn shàng bào zhǔ ēn xià chou sī yuàn yú yuàn zú yǐ

现代白话:孙膑军师如故,加封大邑,孙膑固辞不受,手录其祖孙武《兵书》十三篇,献于宣王曰:“臣以废人,过蒙擢用,今上报主恩,下酬私怨,于愿足了。

chén zhī suǒ xué jǐn zài cǐ shū liú chén yì wú yòng yuàn dé xián shān yī piàn wèi zhōng lǎo zhī jì

这句话大意是:臣之所学,尽在此书,留臣亦无用,愿得闲山一片,为终老之计。

xuān wáng liú zhī bù dé nǎi fēng yǐ shí lǘ zhī shān

这句话大意是:宣王留之不得,乃封以石闾之山。

sūn bìn zhù shān suì yú yī xī hū bú jiàn huò yán guǐ gǔ xiān shēng dù zhī chū shì yǐ cǐ shì hòu huà

现代白话:孙膑住山岁余,一夕忽不见,或言鬼谷先生度之出世了,此是后话。

wǔ chéng wáng miào yǒu sūn zi zàn yún

这句话大意是:武成王庙有《孙子赞》云:。

sūn zi zhī bīng fān wèi dào zēng

这句话大意是:孙子知兵,翻为盗憎,。

yuè zú xián yuān zuò chóu yùn néng

这句话大意是:刖足衔冤,坐筹运能。

jiù hán gōng wèi xuě chǐ yáng líng

这句话大意是:救韩攻魏,雪耻扬灵,。

gōng chéng cí shǎng dùn jì cáng míng

这句话大意是:功成辞赏,遁迹藏名。

kuí zhī zǔ wǔ hé kuì diǎn xíng

这句话大意是:揆之祖武,何愧典型!

zài shuō qí xuān wáng jiāng páng juān zhī shǒu xuán shì guó mén yǐ zhāng guó wēi shǐ rén gào jié yú zhū hóu

这句话大意是:再说齐宣王将庞涓之首,悬示国门,以张国威,使人告捷于诸侯。

zhū hóu wú bù sǒng jù hán zhào èr jūn yóu gǎn jiù bīng zhī dé qīn lái cháo hè

这句话大意是:诸侯无不耸惧,韩、赵二君尤感救兵之德,亲来朝贺。

xuān wáng yù yǔ hán zhào hé bīng gōng wèi wèi huì wáng dà kǒng yì qiǎn shǐ tōng hé qǐng cháo yú qí qí xuān wáng yuē huì sān jìn zhī jūn tóng huì yú bó wàng chéng hán zhào wèi wú gǎn wéi zhě sān jūn tóng shí cháo jiàn tiān xià róng zhī

这句话大意是:宣王欲与韩、赵合兵攻魏,魏惠王大恐,亦遣使通和,请朝于齐,齐宣王约会三晋之君,同会于博望城,韩、赵、魏无敢违者,三君同时朝见,天下荣之。

xuān wáng suì zì shì qí qiáng dān yú jiǔ sè zhù xuě gōng yú chéng nèi yǐ bèi yàn lè

这句话大意是:宣王遂自恃其强,耽于酒色,筑雪宫于城内,以备宴乐。

pì jiāo wài sì shí lǐ wèi yuàn yòu yǐ bèi shòu liè

这句话大意是:辟郊外四十里为苑囿,以备狩猎。

yòu tīng xìn wén xué yóu shuì zhī shì yú jì mén lì zuǒ yòu jiǎng shì jù yóu kè shù qiān rén nèi rú zōu yǎn tián pián jiē yú huán yuān děng qī shí liù rén jiē cì liè dì wéi shàng dài fū rì shì yì lùn bù xiū shí zhèng

这句话大意是:又听信文学游说之士,于稷门立左右讲室,聚游客数千人,内如驺衍、田骈、接舆、环渊等七十六人,皆赐列第,为上大夫,日事议论,不修实政。

bì chén wáng huān děng yòng shì tián jì lǚ jiàn bù tīng yù yù ér zú

这句话大意是:嬖臣王驩等用事,田忌屡谏不听,郁郁而卒。

yī rì xuān wáng yàn yú xuě gōng shèng chén nǚ lè hū yǒu yī fù rén guǎng é shēn mù gāo bí jié hóu tuó bèi féi xiàng zhǎng zhǐ dà zú fā ruò qiū cǎo pí fū rú qī shēn chuān pò yī zì wài ér rù shēng yán yuàn jiàn qí wáng

这句话大意是:一日,宣王宴于雪宫,盛陈女乐,忽有一妇人,广额深目,高鼻结喉,驼背肥项,长指大足,发若秋草,皮肤如漆,身穿破衣,自外而入,声言:“愿见齐王。

wǔ shì zhǐ zhī yuē chǒu fù kòu rén gǎn jiàn dài wáng

这句话大意是:武士止之曰:“丑妇佝人,敢见大王?

chǒu fù yuē wú nǎi qí zhī wú yán rén yě fù xìng zhōng lí míng chūn nián sì shí yú zé jià bù dé wén dài wáng yóu yàn lí gōng tè lái qiú jiàn yuàn rù hòu gōng yǐ bèi sǎ sǎo

现代白话:丑妇曰:“我乃齐之无盐人也,覆姓锺离名春,年四十余,择嫁不得,闻大王游宴离宫,特来求见,愿入后宫,以备洒扫。

zuǒ yòu jiē yǎn kǒu ér xiào yuē cǐ tiān xià qiǎng yán zhī nǚ yě

这句话大意是:左右皆掩口而笑曰:“此天下强颜之女也!

nǎi zòu zhī xuān wáng

这句话大意是:”乃奏知宣王。

xuān wáng zhào rù qún chén shì yàn zhě jiàn qí chǒu lòu yì jiē hán xiào

这句话大意是:宣王召入,群臣侍宴者,见其丑陋,亦皆含笑。

xuān wáng wèn yuē wǒ gōng zhōng fēi shì yǐ bèi jīn fù rén mào chǒu bù róng yú xiāng lǐ yǐ bù yī yù gàn qiān shèng zhī jūn dé wú yǒu jī néng hu

这句话大意是:宣王问曰:“我宫中妃侍已备,今妇人貌丑,不容于乡里,以布衣欲干千乘之君,得无有奇能吗?

zhōng lí chūn duì yuē qiè wú qí néng tè yǒu yǐn yǔ zhī shù

这句话大意是:锺离春对曰:“妾无奇能,特有隐语之术。

xuān wáng yuē rǔ shì fā yǐn shù wèi gū dù zhī ruò yán bù zhōng yòng jí dāng zhǎn shǒu

现代白话:宣王曰:“你试发隐术,为孤度之,若言不中用,即当斩首。

zhōng lí chūn nǎi yáng mù xuàn chǐ jǔ shǒu zài sì fǔ xī ér hū yuē dài zāi dài zāi

现代白话:”锺离春乃扬目炫齿,举手再四,拊膝而呼曰:“殆啊,殆啊!

xuān wáng bù jiě qí yì wèn yú qún chén qún chén mò néng duì

这句话大意是:宣王不解其意,问于群臣,群臣莫能对。

xuān wáng yuē chūn lái qián wèi guǎ rén míng yán zhī

这句话大意是:宣王曰:“春来前,为寡人明言之。

chūn dùn shǒu yuē dài wáng shè qiè zhī sǐ qiè nǎi gǎn yán

这句话大意是:春顿首曰:“大王赦妾之死,妾乃敢言。

xuān wáng yuē shè ěr wú zuì

现代白话:宣王曰:“赦你无罪。

chūn yuē qiè yáng mù zhě dài wáng shì fēng huǒ zhī biàn

这句话大意是:春曰:“妾扬目者,代王视烽火之变;。

xuàn chǐ zhě dài wáng chéng jù jiàn zhī kǒu

这句话大意是:炫齿者,代王惩拒谏之口;。

jǔ shǒu zhě dài wáng huī chán nìng zhī chén

这句话大意是:举手者,代王挥谗佞之臣;。

fǔ xī zhě dài wáng chāi yóu yàn zhī tái

这句话大意是:拊膝者,代王拆游宴之台。

xuān wáng dà nù yuē guǎ rén yān yǒu sì shī

现代白话:宣王大怒曰:“寡人呢有四失?

cūn fù wàng yán

这句话大意是:村妇妄言!

hè lìng zhǎn zhī

这句话大意是:”喝令斩之。

chūn yuē qǐ shēn míng dài wáng zhī sì shī rán hòu jiù xíng

这句话大意是:春曰:“乞申明大王之四失,然后就刑。

qiè wén qín yòng shāng yāng guó yǐ fù qiáng bù rì chū bīng hán guān yǔ qí zhēng shèng bì shǒu shòu qí huàn

这句话大意是:妾闻秦用商鞅,国以富强,不日出兵函关,与齐争胜,必首受其患。

dài wáng nèi wú liáng jiāng biān bèi jiàn chí cǐ qiè wèi wáng yáng mù ér shì zhī

这句话大意是:大王内无良将,边备渐弛,此妾为王扬目而视之。

qiè wén jūn yǒu zhèng chén bù wáng qí guó

这句话大意是:妾闻:‘君有诤臣,不亡其国;。

fù yǒu zhèng zǐ bù wáng qí jiā

这句话大意是:父有诤子,不亡其家。

dài wáng nèi dān nǚ sè wài huāng guó zhèng zhōng jiàn zhī shì jù ér bù nà qiè suǒ yǐ xuàn chǐ wèi wáng shòu jiàn yě

这句话大意是:'大王内耽女色,外荒国政,忠谏之士,拒而不纳,妾所以炫齿为王受谏也。

qiě wáng huān děng ē yú qǔ róng bì xián qiè wèi

这句话大意是:且王驩等阿谀取容,蔽贤窃位;。

zōu yǎn děng yū tán kuò lùn xū ér wú shí

这句话大意是:驺衍等迂谈阔论,虚而无实。

dài wáng xìn yòng cǐ bèi qiè kǒng qí yǒu wù shè jì suǒ yǐ jǔ shǒu wèi wáng huī zhī

这句话大意是:大王信用此辈,妾恐其有误社稷,所以举手为王挥之。

wáng zhù gōng zhù yòu tái xiè bēi chí dān jié mín lì xū hào guó fù suǒ yǐ fǔ xī wèi wáng chāi zhī

这句话大意是:王筑宫筑囿,台榭陂池,殚竭民力,虚耗国赋,所以拊膝为王拆之。

dài wáng sì shī wēi rú lěi luǎn ér tōu mù qián zhī ān bù gù yì rì zhī huàn

这句话大意是:大王四失,危如累卵,而偷目前之安,不顾异日之患。

qiè mào sǐ shàng yán tǎng méng cǎi tīng suī sǐ hé hèn

这句话大意是:妾冒死上言,倘蒙采听,虽死何恨!

xuān wáng tàn yuē shǐ wú zhōng lí shì zhī yán guǎ rén bù dé wén qí guò yě

这句话大意是:宣王叹曰:“使无锺离氏之言,寡人不得闻其过也!

jí rì bà yàn yǐ chē zài chūn guī gōng lì wèi zhèng hòu

这句话大意是:”即日罢宴,以车载春归宫,立为正后。

chūn cí yuē dài wáng bù nà qiè yán ān yòng qiè shēn

这句话大意是:春辞曰:“大王不纳妾言,安用妾身?

yú shì xuān wáng zhāo xián xià shì shū yuǎn bì nìng sàn qiǎn jì xià yóu shuì zhī tú yǐ tián yīng wèi xiàng guó yǐ zōu rén mèng kē wéi shàng bīn qí guó dà zhì

这句话大意是:”于是宣王招贤下士,疏远嬖佞,散遣稷下游说之徒,以田婴为相国,以邹人孟轲为上宾,齐国大治。

jí yǐ wú yán zhī yì fēng chūn jiā hào chūn wèi wú yán jūn cǐ shì hòu huà

这句话大意是:即以无盐之邑封春家,号春为无盐君,此是后话。

huà fēn liǎng tóu què shuō qín xiàng guó wèi yāng wén páng juān zhī sǐ yán yú xiào gōng yuē qín wèi bǐ lín zhī guó qín zhī yǒu wèi yóu rén yǒu fù xīn zhī jí fēi wèi bìng qín jí qín bìng wèi qí shì bù liǎng cún míng yǐ

现代白话:话分两头,却说秦相国卫鞅闻庞涓之死,言于孝公曰:“秦、魏比邻之国,秦之有魏,犹人有腹心之疾,非魏并秦,即秦并魏,其势不两存明了。

wèi jīn dà pò yú qí zhū hóu pàn zhī kě chéng cǐ shí fá wèi wèi bù néng zhī bì rán dōng xǐ rán hòu qín jù hé shān zhī gù dōng xiàng yǐ zhì zhū hóu cǐ dì wáng zhī yè yě

这句话大意是:魏今大破于齐,诸侯叛之,可乘此时伐魏,魏不能支,必然东徙,然后秦据河山之固,东向以制诸侯,此帝王之业也!

xiào gōng yǐ wéi rán shǐ wèi yāng wèi dà jiàng gōng zǐ shǎo guān fù zhī shuài bīng wǔ wàn fá wèi

这句话大意是:”孝公以为然,使卫鞅为大将,公子少官副之,帅兵五万伐魏。

shī chū xián yáng

这句话大意是:师出咸阳,。

wàng dōng jìn fā

这句话大意是:望东进发,。

jǐng bào yǐ zhì xī hé

这句话大意是:警报已至西河,。

shǒu chén zhū cāng gào jí wén shū yī rì sān fā

这句话大意是:守臣朱仓告急文书一日三发,。

huì wáng dà jí qún chén

这句话大意是:惠王大集群臣,。

wèn yù qín zhī jì

这句话大意是:问御秦之计,。

gōng zǐ yǎng jìn yuē yāng xī rì zài wèi shí

这句话大意是:公子卬进曰:“鞅昔日在魏时,。

yǔ chén xiāng shàn

这句话大意是:与臣相善,。

chén cháng jǔ jiàn yú dài wáng

这句话大意是:臣尝举荐于大王,。

dài wáng bù tīng

这句话大意是:大王不听,。

jīn rì chén yuàn lǐng bīng qián wǎng

这句话大意是:今日臣愿领兵前往,。

xiān yǔ jiǎng hé

这句话大意是:先与讲和,。

rú ruò bù xǔ

这句话大意是:如若不许,。

rán hòu gù shǒu chéng chí

这句话大意是:然后固守城池,。

qǐng jiù hán zhào

这句话大意是:请救韩、赵。

qún chén jiē zàn qí cè huì wáng jí bài gōng zǐ yǎng wèi dà jiàng yì lǜ bīng wǔ wàn lái jiù xī hé jìn tún wú chéng

这句话大意是:”群臣皆赞其策,惠王即拜公子卬为大将,亦率兵五万,来救西河,进屯吴城。

nà wú chéng shì wú qǐ shǒu xī hé shí suǒ zhù yǐ jù qín zhě jiān gù kě shǒu

这句话大意是:那吴城是吴起守西河时所筑,以拒秦者,坚固可守。

gōng zǐ yǎng zhèng yù xiū shū qiǎn rén wǎng qín zhài tōng wèn wèi yāng yù qí bà bīng shǒu chéng jiàng shì bào dào jīn yǒu qín xiàng guó chāi rén xià shū jiàn zài chéng wài

这句话大意是:公子卬正欲修书,遣人往秦寨通问卫鞅,欲其罢兵,守城将士报道:“今有秦相国差人下书,见在城外。

gōng zǐ yǎng mìng zhuì chéng ér shàng fā shū kàn zhī shū yuē

这句话大意是:”公子卬命缒城而上,发书看之,书曰:。

yāng shǐ yǔ gōng zǐ xiāng dé shèn huān bù yì gǔ ròu

这句话大意是:鞅始与公子相得甚欢,不异骨肉;。

jīn gè shì qí zhǔ wèi liǎng guó zhī jiāng

这句话大意是:今各事其主,为两国之将。

hé rěn zhì bīng zì xiāng yú ròu

这句话大意是:何忍治兵,自相鱼肉?

bǐ yì yù yǔ gōng zǐ xiāng yuē gè qù bīng chē shì jiǎ zhòu yǐ yì guān zhī huì xiāng jiàn yú yù quán shān lè yǐn ér ba

这句话大意是:鄙意欲与公子相约,各去兵车,释甲胄,以衣冠之会,相见于玉泉山,乐饮而罢。

miǎn shǐ liǎng guó gān nǎo tú dì shǐ qiān qiū ér xià chēng wú liǎng rén zhī jiāo qíng tóng yú guǎn bào gōng zǐ rú kěn fǔ cóng xìng shì qí qī

现代白话:免使两国肝脑涂地,使千秋而下,称我两人之交情,同于管、鲍,公子如肯俯从,幸示其期。

gōng zǐ yǎng dú bì dà xǐ yuē wú yì zhèng yù rú cǐ

现代白话:公子卬读毕大喜曰:“我意正欲如此。

suì hòu dài shǐ zhě dá yǐ shū yuē

这句话大意是:”遂厚待使者,答以书曰:。

xiàng guó bù wàng sù xī zhī hǎo jǔ qí huán gù shì yǐ yī shang yì bīng chē ān qín wèi zhī mín míng guǎn bào zhī yì cǐ yǎng zhì yě

这句话大意是:相国不忘夙昔之好,举齐桓故事,以衣裳易兵车,安秦、魏之民,明管、鲍之谊,此卬志也。

sān rì zhī nèi wéi xiàng guó shì qī gǎn bù tīng mìng

这句话大意是:三日之内,惟相国示期,敢不听命?

wèi yāng dé le huí shū xǐ yuē wú jì chéng yǐ

现代白话:卫鞅得了回书,喜曰:“我计成了。

fù shǐ rén rù chéng dìng dìng rì qī yán qín bīng qián yíng yǐ chè dǎ fā xiān huí zhǐ děng huì guò yuán shuài biàn bá zhài dōu qǐ

这句话大意是:”复使人入城订定日期,言:“秦兵前营已撤,打发先回,只等会过元帅,便拔寨都起。

fù yǐ hàn ǒu shè xiāng yí zhī yuē cǐ èr wù qín dì suǒ chǎn

这句话大意是:”复以旱藕、麝香遗之曰:“此二物秦地所产。

hàn ǒu yì rén shè xiāng bì xié liáo zhì jiù qíng yǒng yǐ wéi hǎo

这句话大意是:旱藕益人,麝香辟邪,聊志旧情,永以为好。

gōng zǐ yǎng wèi wèi yāng ài jǐ yì xìn qí wú tā dá shū xiè zhī

这句话大意是:”公子卬谓卫鞅爱己,益信其无他,答书谢之。

wèi yāng jiǎ chuán jūn lìng

这句话大意是:卫鞅假传军令,。

shǐ qián yíng jǐn chè

这句话大意是:使前营尽撤,。

gōng zǐ shǎo guān shuài lǐng xiān xíng

这句话大意是:公子少官率领先行,。

què àn àn fēn fù

这句话大意是:却暗暗吩咐,。

yí lù zhǐ shuō shè liè chōng shí

这句话大意是:一路只说射猎充食,。

zài hú qí shān

这句话大意是:在狐岐山,。

bái què shān děng chù

这句话大意是:白雀山等处,。

sì sàn mái fú

这句话大意是:四散埋伏,。

qī dìng shì rì wǔ mò wèi chū

这句话大意是:期定是日午末未初,。

qí dào yù quán shān xià

这句话大意是:齐到玉泉山下,。

zhǐ tīng shān shàng fàng pào wèi hào

这句话大意是:只听山上放炮为号,。

biàn yī qí shā rù

这句话大意是:便一齐杀入,。

jiāng lái rén jìn shù ná zhù

这句话大意是:将来人尽数拿住,。

bù xǔ zǒu lòu yī rén

这句话大意是:不许走漏一人。

zhì qī qīn chén wèi yāng xiān shǐ rén bào rù chéng zhōng yán xiàng guó xiān wǎng yù quán shān cì hou suí háng bù mǎn sān bǎi rén

这句话大意是:至期,侵晨,卫鞅先使人报入城中,言:“相国先往玉泉山伺候,随行不满三百人。

gōng zǐ yǎng shí fēn xiāng xìn yì yǐ chē qiú chē zài jiǔ shí bìng yuè gōng yī bù chéng chē fù huì rén shù yǔ wèi yāng xiāng dāng wèi yāng zài shān xià xiāng yíng

这句话大意是:”公子卬十分相信,亦以车酋车载酒食,并乐工一部,乘车赴会,人数与卫鞅相当,卫鞅在山下相迎。

gōng zǐ yǎng jiàn rén cóng jì shǎo qiě wú jūn qì tǎn rán bù yí xiāng jiàn zhī jiān gè xù xī rì jiāo qíng bìng jí jīn rì tōng hé zhī yì wèi guó cóng rén wú bù huān xǐ liǎng biān jù yǒu jiǔ xí

这句话大意是:公子卬见人从既少,且无军器,坦然不疑,相见之间,各叙昔日交情,并及今日通和之意,魏国从人无不欢喜,两边俱有酒席。

gōng zǐ yǎng shì dì zhǔ xiān tì wèi yāng bǎ zhǎn sān xiàn sān chou zòu yuè sān cì wèi yāng shǐ jūn lì xí shàng bào shí jí mìng chè le wèi guó yán xí lìng yòng běn guó jiǔ zhuàn

这句话大意是:公子卬是地主,先替卫鞅把盏,三献三酬,奏乐三次,卫鞅使军吏席上报时,即命撤了魏国筵席,另用本国酒馔。

liǎng gè shì jiǔ de dōu shì qín guó yǒu míng de yǒng shì yí gè huàn zuò wū huò lì jǔ qiān jūn

这句话大意是:两个侍酒的,都是秦国有名的勇士,一个唤做乌获,力举千钧;。

yí gè huàn zuò rèn bǐ shǒu gé hǔ bào

这句话大意是:一个唤做任鄙,手格虎豹。

wèi yāng cái jǔ chū bēi xiāng quàn yǐ mù shì zuǒ yòu biàn qù shān dǐng shàng fàng qǐ yī shēng hào pào shān xià yì fàng pào xiāng yìng shēng zhèn líng gǔ gōng zǐ yǎng dà jīng yuē cǐ pào hé lái

这句话大意是:卫鞅才举初杯相劝,以目视左右,便去山顶上放起一声号炮,山下亦放炮相应,声震陵谷,公子卬大惊曰:“此炮何来?

xiàng guó mò fēi jiàn qī fǒu

这句话大意是:相国莫非见欺否?

wèi yāng xiào yuē zàn qī yī cì shàng róng gào zuì

这句话大意是:”卫鞅笑曰:“暂欺一次,尚容告罪。

gōng zǐ yǎng xīn huāng biàn yù bēn táo què bèi wū huò jǐn jǐn bāng zhù zhuàn dòng bù dé

这句话大意是:”公子卬心慌,便欲奔逃,却被乌获紧紧帮住,转动不得。

rèn bǐ zhǐ huī zuǒ yòu ná rén gōng zǐ shǎo guān shuài lǐng jūn shì jū huò chē zhàng rén děng zhēn gè shì dī shuǐ bù lòu

这句话大意是:任鄙指挥左右拿人,公子少官率领军士拘获车仗人等,真个是滴水不漏。

wèi yāng fēn fù jiāng gōng zǐ yǎng shàng le qiú chē xiān dì huí qín guó bào jié què jiāng suǒ huò suí háng rén cóng jiě qí shù fù cì jiǔ yā jīng réng yòng yuán lái chē zhàng jiào tā zhǐ shuō zhǔ shuài fù huì huí lái zhuàn kāi chéng mén lìng yǒu zhòng shǎng rú ruò bù cóng jí shí zhǎn shǒu

这句话大意是:卫鞅吩咐将公子卬上了囚车,先递回秦国报捷,却将所获随行人从,解其束缚,赐酒压惊,仍用原来车仗,教他:“只说主帅赴会回来,赚开城门,另有重赏,如若不从,即时斩首。

nà yī xíng cóng rén dōu shì xiǎo bèi shuí bù pà sǐ jìn jiē yī yǔn

这句话大意是:”那一行从人都是小辈,谁不怕死,尽皆依允。

què jiào wū huò jiǎ zuò gōng zǐ yǎng zuò yú chē zhōng rèn bǐ zuò hù sòng shǐ chén dān chē suí hòu

这句话大意是:却教乌获假作公子卬坐于车中,任鄙作护送使臣,单车随后。

chéng shàng rèn de shì zì jiā rén cóng

这句话大意是:城上认得是自家人从,。

jí shí kāi mén

这句话大意是:即时开门,。

nà liǎng yuán yǒng jiāng yī qí fā zuò

这句话大意是:那两员勇将一齐发作,。

jiāng chéng mén yī quán yī jiǎo

这句话大意是:将城门一拳一脚,。

dǎ gè fěn suì

这句话大意是:打个粉碎,。

guān hé bù dé

这句话大意是:关阖不得,。

jūn shì shàng qián zhě

这句话大意是:军士上前者,。

dōu bèi dǎ dǎo

这句话大意是:都被打倒,。

bèi hòu wèi yāng qīn lǜ dà jūn

这句话大意是:背后卫鞅亲率大军,。

fēi yě sì gǎn lái

这句话大意是:飞也似赶来,。

chéng zhōng jūn mín luàn cuàn

这句话大意是:城中军民乱窜,。

wèi yāng zòng jūn shì luàn shā yī zhèn

这句话大意是:卫鞅纵军士乱杀一阵,。

suì zhàn le wú chéng

这句话大意是:遂占了吴城。

zhū cāng wén zhī zhǔ shuài bèi lǔ dù xī hé nán shǒu qì chéng ér dùn wèi yāng cháng qū ér rù zhí bī ān yì

这句话大意是:朱仓闻知主帅被虏,度西河难守,弃城而遁,卫鞅长驱而入,直逼安邑。

huì wáng dà jù shǐ dài fū lóng gǔ wǎng qín jūn xíng chéng wèi yāng yuē wèi wáng bù néng yòng wú wú gù chū shì qín guó méng qín wáng zūn wèi qīng xiàng shí lù wàn zhōng jīn yǐ bīng quán jiāo fù ruò bù miè wèi yǒu fù zhòng tuō

现代白话:惠王大惧,使大夫龙贾往秦军行成,卫鞅曰:“魏王不能用我,我故出仕秦国,蒙秦王尊为卿相,食禄万锺,今以兵权交付,若不灭魏,有负重托。

lóng gǔ yuē wú wén liáng niǎo liàn jiù lín liáng chén huái gù zhǔ

现代白话:龙贾曰:“我闻,‘良鸟恋旧林,良臣怀故主。

wèi wáng suī bù néng yòng zú xià rán fù mǔ zhī bāng zú xià ān dé wú qíng

这句话大意是:'魏王虽不能用足下,然父母之邦,足下安得无情?

wèi yāng chén sī bàn shǎng wèi lóng gǔ yuē ruò yào wǒ bān shī chú fēi jiāng hé xī zhī de jǐn gē yú qín fāng kě

这句话大意是:卫鞅沉思半晌,谓龙贾曰:“若要我班师,除非将河西之地,尽割于秦方可。

lóng gǔ zhǐ de yìng nuò huí zòu huì wáng huì wáng cóng zhī jí lìng lóng gǔ fèng hé xī dì tú xiàn yú qín jūn mǎi hé wèi yāng àn tú shòu de zòu kǎi ér guī gōng zǐ yǎng suì jiàng yú qín

这句话大意是:”龙贾只得应诺,回奏惠王,惠王从之,即令龙贾奉河西地图,献于秦军买和,卫鞅按图受地,奏凯而归,公子卬遂降于秦。

wèi huì wáng yǐ ān yì de jìn yú qín nán shǒu suì qiān dū dà liáng qù qì zì cǐ chēng wéi liáng guó

这句话大意是:魏惠王以安邑地近于秦,难守,遂迁都大梁去讫,自此称为梁国。

qín xiào gōng jiā wèi yāng zhī gōng fēng wèi liè hóu yǐ qián suǒ qǔ wèi de shāng wū děng shí wǔ yì wèi yāng shí yì hào wèi shāng jūn hòu shì chēng wéi shāng yāng wèi cǐ yě

这句话大意是:秦孝公嘉卫鞅之功,封为列侯,以前所取魏地商、于等十五邑,为鞅食邑,号为商君,后世称为商鞅为此也。

yāng xiè ēn guī dì wèi jiā chén yuē wú yǐ wèi zhī zhī shù jiā cè guī qín wèi qín gèng zhì lì zhì fù qiáng jīn yòu de wèi de qī bǎi lǐ fēng yì shí wǔ chéng dà zhàng fū dé zhì kě wèi jí yǐ

现代白话:鞅谢恩归第,谓家臣曰:“我以卫之支庶,挟策归秦,为秦更治,立致富强,今又得魏地七百里,封邑十五城,大丈夫得志,可谓极了。

bīn kè qí shēng chēng hè nèi yǒu yī shì lì shēng ér qián yuē qiān rén nuò nuò bù rú yī shì è è

这句话大意是:宾客齐声称贺,内有一士厉声而前曰:“‘千人诺诺,不如一士谔谔。

ěr děng jū shāng jūn mén xià qǐ kě jìn chǎn ér xiàn zhǔ hu

现代白话:'你等居商君门下,岂可进谄而陷主吗?

zhòng rén shì zhī nǎi shàng kè zhào liáng yě

这句话大意是:”众人视之,乃上客赵良也。

yāng yuē xiān shēng wèi zhòng rén zhī chǎn shì yán wú zhī zhì qín yǔ wǔ gǔ dà fū shú xián

现代白话:鞅曰:“先生谓众人之谄,试言我之治秦,与五羖大夫孰贤?

liáng yuē wǔ gǔ dà fū zhī xiāng mù gōng yě sān zhì jìn jūn bìng guó èr shí yī shǐ qí zhǔ wèi xī róng bó zhǔ

这句话大意是:良曰:“五羖大夫之相穆公也,三置晋君,并国二十一,使其主为西戎伯主;。

jí qí zì fèng shǔ bù zhāng gài láo bù zuò chéng sǐ zhī rì bǎi xìng bēi kū rú sàng kǎo bǐ

这句话大意是:及其自奉,暑不张盖,劳不坐乘,死之日百姓悲哭,如丧考妣。

jīn jūn xiāng qín bā zài

这句话大意是:今君相秦八载,。

fǎ lìng suī xíng

这句话大意是:法令虽行,。

xíng lù tài cǎn

这句话大意是:刑戮太惨,。

mín jiàn wēi ér bú jiàn dé

这句话大意是:民见威而不见德,。

zhī lì ér bù zhī yì

这句话大意是:知利而不知义,。

tài zǐ hèn jūn xíng qí shī fū

这句话大意是:太子恨君刑其师傅,。

yuàn rù gǔ suǐ

这句话大意是:怨入骨髓,。

mín jiān fù xiōng zǐ dì jiǔ hán yuàn xīn

这句话大意是:民间父兄子弟久含怨心,。

yī dàn qín jūn yàn jià

这句话大意是:一旦秦君晏驾,。

jūn zhī wēi ruò zhāo lù

这句话大意是:君之危若朝露,。

shàng kě tān shāng wū zhī fù guì

这句话大意是:尚可贪商、于之富贵,。

ér zì kuā dà zhàng fū hu

这句话大意是:而自夸大丈夫吗?

jūn hé bù jiàn xián rén yǐ zì dài

这句话大意是:君何不荐贤人以自代。

cí lù qù wèi tuì gēng yú yě shàng kě wàng zì quán yě

这句话大意是:辞禄去位,退耕于野,尚可望自全也!

shāng jūn mò rán bù lè

这句话大意是:”商君默然不乐。

hòu wǔ yuè qín xiào gōng de jí ér hōng qún chén fèng tài zǐ sì jí wèi shì wèi huì wén gōng

这句话大意是:后五月,秦孝公得疾而薨,群臣奉太子驷即位,是为惠文公。

shāng yāng zì fù xiān cháo jiù chén chū rù ào màn gōng zǐ qián chū bèi shāng yāng yì bí jī hèn wèi bào zhì shì yǔ gōng sūn gǔ tóng zòu yú huì wén gōng yuē chén wén dà chén tài zhòng zhě guó wēi zuǒ yòu tài zhòng zhě shēn wēi

这句话大意是:商鞅自负先朝旧臣,出入傲慢,公子虔初被商鞅劓鼻,积恨未报,至是与公孙贾同奏于惠文公曰:“臣闻:‘大臣太重者国危,左右太重者身危。

shāng yāng lì fǎ zhì qín qín bāng suī zhì rán fù rén tóng zhì jiē yán shāng jūn zhī fǎ mò yán qín guó zhī fǎ jīn yòu fēng yì shí wǔ wèi zūn quán zhòng hòu bì móu pàn

这句话大意是:'商鞅立法治秦,秦邦虽治,然妇人童稚皆言商君之法,莫言秦国之法,今又封邑十五,位尊权重,后必谋叛。

huì wén gōng yuē wú hèn cǐ zéi jiǔ yǐ

现代白话:惠文公曰:“我恨此贼久了。

dàn yǐ xiān wáng zhī chén fǎn xíng wèi zhāng gù gū róng dàn xī

这句话大意是:但以先王之臣,反形未彰,故姑容旦夕。

nǎi qiǎn shǐ zhě shōu shāng yāng xiāng yìn tuì guī shāng wū yāng cí cháo jù jià chū chéng yí zhàng duì wu yóu bǐ zhū hóu bǎi guān jiàn sòng cháo shǔ wèi kōng

这句话大意是:”乃遣使者收商鞅相印,退归商、于,鞅辞朝,具驾出城,仪仗队伍,犹比诸侯,百官饯送,朝署为空。

gōng zǐ qián gōng sūn gǔ mì gào huì wén gōng yán shāng jūn bù zhī huǐ jiù jiàn nǐ wáng zhě yí zhì rú guī shāng wū bì rán móu pàn

这句话大意是:公子虔、公孙贾密告惠文公,言:“商君不知悔咎,僭拟王者仪制,如归商、于,必然谋叛。

gān lóng dù zhì zhèng chéng qí shì

这句话大意是:”甘龙、杜挚证成其事。

huì wén gōng dà nù jí lìng gōng sūn gǔ yǐn wǔ shì sān qiān zhuī gǎn shāng yāng xiāo shǒu huí bào

这句话大意是:惠文公大怒,即令公孙贾引武士三千追赶商鞅,枭首回报。

gōng sūn gǔ lǐng mìng chū cháo dāng shí bǎi xìng lián jiē dǎo xiàng jiē yuàn shāng jūn yī wén gōng sūn gǔ yǐn bīng zhuī gǎn rǎng bì xiāng cóng zhě hé zhǐ shù qiān yú rén

这句话大意是:公孙贾领命出朝,当时百姓连街倒巷,皆怨商君,一闻公孙贾引兵追赶,攘臂相从者,何止数千余人。

shāng yāng chē jià chū chéng yǐ bǎi yú lǐ hū wén hòu miàn hǎn shēng dà zhèn shǐ rén tàn tīng huí bào cháo tíng fā bīng zhuī gǎn

这句话大意是:商鞅车驾出城,已百余里,忽闻后面喊声大振,使人探听,回报:“朝廷发兵追赶。

shāng yāng dà jīng zhī shì xīn wáng jiàn zé kǒng bù miǎn huò jí xiè yì guān xià chē bàn zuò zú lì táo wáng

这句话大意是:”商鞅大惊,知是新王见责,恐不免祸,急卸衣冠下车,扮作卒隶逃亡。

zǒu zhì hán guān tiān sè jiāng hūn wǎng lǚ diàn tóu sù diàn zhǔ suǒ zhào shēn zhī tiè yāng cí wú yǒu diàn zhǔ yuē shāng jūn zhī fǎ bù xǔ shōu liú wú tiè zhī rén fàn zhě bìng zhǎn wú bù gǎn liú

现代白话:走至函关,天色将昏,往旅店投宿,店主索照身之帖,鞅辞无有,店主曰:“商君之法,不许收留无帖之人,犯者并斩,我不敢留。

shāng yāng tàn yuē wú shè cǐ fǎ nǎi zì hài qí shēn yě

现代白话:”商鞅叹曰:“我设此法,乃自害其身也。

nǎi mào yè qián xíng hùn chū guān mén jìng bēn wèi guó

这句话大意是:”乃冒夜前行,混出关门,径奔魏国。

wèi huì wáng hèn shāng yāng yòu lǔ gōng zǐ yǎng gē qí hé xī zhī de yú shì yù qiú shāng yāng yǐ xiàn qín yāng fù táo huí shāng wū móu qǐ bīng gōng qín bèi gōng sūn gǔ zhuī zhì fù guī huì wén gōng lì shù qí zuì fēn fù jiāng yāng yā chū shì cáo wǔ niú fēn shī

这句话大意是:魏惠王恨商鞅诱虏公子卬,割其河西之地,于是欲囚商鞅以献秦,鞅复逃回商、于,谋起兵攻秦,被公孙贾追至缚归,惠文公历数其罪,吩咐将鞅押出市曹,五牛分尸。

bǎi xìng zhēng dàn qí ròu xū yú ér jǐn yú shì jǐn miè qí zú

这句话大意是:百姓争啖其肉,须臾而尽,于是尽灭其族。

kě lián shāng yāng biàn lì xīn fǎ shǐ qín guó fù qiáng jīn rì shòu chē liè zhī huò qǐ fēi guò kè zhī bào hu

这句话大意是:可怜商鞅变立新法,使秦国富强,今日受车裂之祸,岂非过刻之报吗?

cǐ zhōu xiǎn wáng sān shí yī nián shì yě

这句话大意是:此周显王三十一年事也。

yǒu shī yún

这句话大意是:有诗云:。

shāng wū fēng yì wèi jīng nián wǔ lù fēn shī yì kě lián

这句话大意是:商于封邑未经年,五路分尸亦可怜。

cǎn kè cóng lái xiōng bào zhì quàn jūn shú dú shěng xíng piān

这句话大意是:惨刻从来凶报至,劝君熟读《省刑》篇。

zì shāng yāng zhī sǐ bǎi xìng gē wǔ yú dào rú shì zhòng fù

这句话大意是:自商鞅之死,百姓歌舞于道,如释重负;。

liù guó wén zhī yì jiē xiāng qìng

这句话大意是:六国闻之,亦皆相庆。

gān lóng dù zhì xiān bèi gé zhí jīn jiē fù guān bài gōng sūn yǎn wèi xiàng guó yǎn quàn huì wén gōng xī bìng bā shǔ chēng wáng yǐ hào zhào tiān xià yào liè guó xī rú wèi guó gē dì wèi zhì rú yǒu wéi zhě jí fā bīng fá zhī

这句话大意是:甘龙、杜挚先被革职,今皆复官,拜公孙衍为相国,衍劝惠文公西并巴蜀,称王以号召天下,要列国悉如魏国割地为贽,如有违者,即发兵伐之。

huì wén gōng suì chēng wáng

这句话大意是:惠文公遂称王,。

qiǎn shǐ zhě biàn gào liè guó

这句话大意是:遣使者遍告列国,。

dōu yào gē dì wèi hè

这句话大意是:都要割地为贺,。

zhū hóu jù yóu yù wèi jué

这句话大意是:诸侯俱犹豫未决,。

wéi chu wēi wáng xióng shāng

这句话大意是:惟楚威王熊商,。

rèn yòng zhāo yáng

这句话大意是:任用昭阳,。

xīn bài yuè bīng

这句话大意是:新败越兵,。

shā yuè wáng wú jiāng

这句话大意是:杀越王无疆,。

jǐn yǒu yuè de

这句话大意是:尽有越地,。

de guǎng bīng qiáng

这句话大意是:地广兵强,。

yǔ qín wèi dí

这句话大意是:与秦为敌,。

qín shǐ zhì chu

这句话大意是:秦使至楚,。

bèi chǔ wáng chì zhà ér qù

这句话大意是:被楚王叱咤而去。

yú shì luò yáng sū qín xié jiān bìng zhī cè yǐ shuō qín wáng

这句话大意是:于是洛阳苏秦挟“兼并”之策以说秦王。

bù zhī sū qín rú hé shuō qín

这句话大意是:不知苏秦如何说秦?

qiě kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:且看下回分解。

✦ You read 第八十九回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.