容斋随笔 · 洪迈 · Chapter 45 of 329

卷二·忠恕违道

PinyinModern Translation
Size

zēng zǐ yuē fū zǐ zhī dào zhōng shù ér yǐ yǐ

现代白话:曾孔子说:“孔子之道,忠恕而已了。

zhōng yōng yuē zhōng shù wéi dào bù yuǎn

这句话大意是:”《中庸》曰:“忠恕违道不远。

xué zhě yí wéi bù tóng

这句话大意是:”学者疑为不同。

yī chuān yún zhōng yōng kǒng rén bù yù nǎi zhǐ ér shì zhī jìn

这句话大意是:伊川云:“《中庸》恐人不喻,乃指而示之近。

yòu yún zhōng shù gù kě yǐ guàn dào zi sī kǒng rén nán xiǎo gù jiàng yī děng yán zhī

现代白话:”又云:“忠恕固能够贯道,子思恐人难晓,故降一等言之。

yòu yún zhōng yōng yǐ zēng zǐ zhī yán suī shì rú cǐ yòu kǒng rén shàng yí zhōng shù wèi kě biàn wéi dào

这句话大意是:”又云:“《中庸》以曾子之言虽是如此,又恐人尚疑忠恕未可便为道。

gù yuē wéi dào bù yuǎn

这句话大意是:故曰违道不远。

yóu dìng fu yún dào yī ér yǐ qǐ cān bǐ cǐ suǒ néng yù zāi

现代白话:”游定夫云:“道一而已,岂参彼此所能豫啊?

cǐ zhōng shù suǒ yǐ wéi dào wèi qí wèi néng yī yǐ guàn zhī yě

这句话大意是:此忠恕所以违道,为其未能一以贯之也。

suī rán yù qiú rù dào zhě mò jìn yú cǐ cǐ suǒ yǐ wéi dào bù yuǎn yě

这句话大意是:虽然,欲求入道者,莫近于此,此所以违道不远也。

yáng zhōng lì yún zhōng shù gù wèi zú yǐ jǐn dào

这句话大意是:”杨中立云:“忠恕固未足以尽道。

rán ér wéi dào bù yuǎn yǐ

现代白话:然而违道不远了。

hóu shī shèng yún zi sī zhī zhōng shù shī zhū jǐ ér bù yuàn yì wù shī yú rén

这句话大意是:”侯师圣云:“子思之忠恕,施诸己而不愿,亦勿施于人。

cǐ yǐ shì wéi dào

这句话大意是:此已是违道。

ruò shèng rén zé bù dài shī zhū yǐ ér bù yuàn rán hòu wù shī zhū rén yě

这句话大意是:若圣人,则不待施诸已而不愿,然后勿施诸人也。

zhū gōng zhī shuō dà dǐ bù tóng

这句话大意是:”诸公之说大抵不同。

yǔ qiè yǐ wéi dào bù kě míng yán jì lì yú zhōng shù zhī míng zé wèi yǒu jī

这句话大意是:予窃以为道不可名言,既丽于忠恕之名,则为有迹。

gù yuē wéi dào

这句话大意是:故曰违道。

rán fēi zhōng shù èr zì yì wú kě yǐ míng dào zhě

现代白话:然非忠恕二字亦无能够明道者。

gù yuē bù yuǎn

这句话大意是:故曰不远。

fēi wèi qí wèi zú yǐ jǐn dào yě

这句话大意是:非谓其未足以尽道也。

wéi zhě wéi qù zhī wèi fēi wéi pàn zhī wèi

这句话大意是:违者违去之谓,非违畔之谓。

lǎo zi yuē shàng shàn ruò shuǐ shuǐ shàn lì wàn wù ér bù zhēng chù zhòng rén zhī suǒ è gù jǐ yú dào

现代白话:老孔子说:上善若水,水善利万物而不争,处众人之所恶,故几于道。

sū zǐ yóu jiě yún dào wú suǒ bù zài wú suǒ bù lì ér shuǐ yì rán

这句话大意是:苏子由解云:“道无所不在,无所不利,而水亦然。

rán ér jì yǐ lì yú xíng zé yú dào yǒu jiàn yǐ gù yuē jǐ yú dào

现代白话:然而既已丽于形,则于道有间了,故曰几于道。

rán ér kě míng zhī shàn wèi yǒu ruò cǐ zhě

这句话大意是:然而可名之善,未有若此者。

gù yuē shàng shàn

这句话大意是:故曰上善。

qí shuō yǔ cǐ lüè tóng

这句话大意是:”其说与此略同。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →