文始真经 · 关尹子 · Chapter 4 of 9

PinyinModern Translation
Size

fú zhě jīng shén hún pò yě

这句话大意是:符者,精神魂魄也。

guān yǐn zǐ yuē shuǐ kě xī kě hé jīng wú rén yě

现代白话:关尹孔子说:水可析可合,精无人也;。

huǒ yīn gāo yīn xīn shén wú wǒ yě

这句话大意是:火因膏因薪,神无我也。

gù ěr bì qián hòu jiē kě wén wú rén zhì chóng wú rén yī qí wú rén dōng diāo qiū wù wú rén hēi bù kě biàn wú rén běi shòu wú rén jiē jīng

这句话大意是:故耳蔽前后皆可闻,无人,智崇无人,一奇无人,冬凋秋物无人,黑不可变,无人,北寿无人,皆精。

shé jí chǐ yá chéng yán wú wǒ lǐ bēi wú wǒ èr ǒu wú wǒ xià yīn chūn wù wú wǒ chì kě biàn wú wǒ nán tiān wú wǒ jiē shén

这句话大意是:舌即齿,牙成言,无我,礼卑无我,二偶无我,夏因春物,无我,赤可变,无我,南天无我,皆神。

yǐ jīng wú rén gù mǐ qù ké zé jīng cún yǐ shén wú wǒ gù guǐ píng wù zé shén jiàn

这句话大意是:以精无人,故米去壳则精存,以神无我,故鬼凭物则神见。

quán jīng zhě wàng shì fēi wàng dé shī zài cǐ zhě fēi bǐ bào shén zhě shí huì míng shí qiáng ruò zài bǐ zhě fēi cǐ

这句话大意是:全精者忘是非,忘得失,在此者非彼,抱神者时晦明时强弱,在彼者非此。

yuē jīng shén shuǐ huǒ yě

这句话大意是:曰:精神,水火也。

wǔ xíng hù shēng miè zhī qí lái wú shǒu qí wǎng wú wěi zé wú zhī jīng yī dī wú cún wáng ěr wú zhī shén yī xū wú qǐ miè ěr wéi wú wǒ wú rén wú shǒu wú wěi suǒ yǐ yǔ tiān de míng

现代白话:五行互生灭之,其来无首,其往无尾,则我之精一滴无存亡你,我之神一欻无起灭你,惟无我无人,无首无尾,所以与天地冥。

yuē jīng zhě shuǐ pò zhě jīn shén zhě huǒ hún zhě mù

这句话大意是:曰:精者水,魄者金,神者火,魂者木。

jīng zhǔ shuǐ pò zhǔ jīn jīn shēng shuǐ gù jīng zhě pò cáng zhī

这句话大意是:精主水,魄主金,金生水,故精者魄藏之。

shén zhǔ huǒ hún zhǔ mù mù shēng huǒ gù shén zhě hún cáng zhī

这句话大意是:神主火,魂主木,木生火,故神者魂藏之。

wéi shuǐ zhī wèi wù néng cáng jīn ér xi zhī néng zī mù ér róng zhī suǒ yǐ xī hún pò

这句话大意是:惟水之为物,能藏金而息之,能滋木而荣之,所以析魂魄。

wéi huǒ zhī wèi wù néng róng jīn ér xiāo zhī néng fán mù ér shāo zhī suǒ yǐ míng hún pò

这句话大意是:惟火之为物,能镕金而销之,能燔木而烧之,所以冥魂魄。

wéi jīng zài tiān wèi hán zài dì wèi shuǐ zài rén wéi jīng

这句话大意是:惟精,在天为寒,在地为水,在人为精。

shén zài tiān wèi rè zài dì wèi huǒ zài rén wéi shén

这句话大意是:神,在天为热,在地为火,在人为神。

pò zài tiān wèi zào zài dì wèi jīn zài rén wéi pò

这句话大意是:魄,在天为燥,在地为金,在人为魄。

hún zài tiān wèi fēng zài dì wèi mù zài rén wéi hún

这句话大意是:魂,在天为风,在地为木,在人为魂。

wéi yǐ wǒ zhī jīng hé tiān de wàn wù zhī jīng pì rú wàn shuǐ kě hé wéi yī shuǐ

这句话大意是:惟以我之精,合天地万物之精,譬如万水可合为一水。

yǐ wǒ zhī shén hé tiān de wàn wù zhī shén pì rú wàn huǒ kě hé wéi yī huǒ

这句话大意是:以我之神,合天地万物之神,譬如万火可合为一火。

yǐ wǒ zhī pò hé tiān de wàn wù zhī pò pì rú jīn zhī wèi wù kě hé yì jīn ér róng zhī wèi yī jīn

这句话大意是:以我之魄,合天地万物之魄,譬如金之为物,可合异金而镕之为一金。

yǐ wǒ zhī hún hé tiān de wàn wù zhī hún pì rú mù zhī wèi wù kě jiē yì mù ér shēng zhī wèi yī mù

这句话大意是:以我之魂,合天地万物之魂,譬如木之为物,可接异木而生之为一木。

zé tiān de wàn wù jiē wú jīng wú shén wú pò wú hún hé zhě sǐ hé zhě shēng

现代白话:则天地万物,皆我精我神我魄我魂,何者死,何者生?

yuē wǔ xíng zhī yùn yīn jīng yǒu hún yīn hún yǒu shén yīn shén yǒu yì yīn yì yǒu pò yīn pò yǒu jīng

这句话大意是:曰:五行之运,因精有魂,因魂有神,因神有意,因意有魄,因魄有精。

wǔ xíng huí huán bù yǐ suǒ yǐ wǒ zhī wěi xīn liú zhuǎn zào huà jǐ yì wàn suì wèi yǒu qióng jí rán hé yá xiāng shēng bù zhī qí jǐ wàn zhū tiān dì suī dà bù néng yá kōng zhōng zhī hé

这句话大意是:五行回环不已,所以我之伪心流转造化,几亿万岁,未有穷极,然核芽相生,不知其几万株,天地虽大,不能芽空中之核。

cí luǎn xiāng shēng bù zhī qí jǐ wàn qín yīn yáng suī miào bù néng luǎn wú xióng zhī cí

这句话大意是:雌卵相生,不知其几万禽,阴阳虽妙,不能卵无雄之雌。

wéi qí lái yú wǒ zhě jiē shè zhī yǐ yī xī zé biàn wù wèi wǒ wú wù fēi wǒ suǒ wèi wǔ xíng zhě shú néng biàn zhī

这句话大意是:惟其来于我者,皆摄之以一息,则变物为我,无物非我,所谓五行者,孰能变之?

yuē zhòng rén yǐ pò shè hún zhě jīn yǒu yú zé mù bù zú yě

这句话大意是:曰:众人以魄摄魂者,金有余则木不足也;。

shèng rén yǐ hún yùn pò zhě mù yǒu yú zé jīn bù zú yě

这句话大意是:圣人以魂运魄者,木有余则金不足也。

gài pò zhī cáng hún jù zhī hún zhī yóu pò yīn zhī

这句话大意是:盖魄之藏魂俱之,魂之游魄因之。

hún zhòu yù mù pò yè shě gān

这句话大意是:魂昼寓目,魄夜舍肝。

yù mù néng jiàn shě gān néng mèng

这句话大意是:寓目能见,舍肝能梦。

jiàn zhě hún wú fēn bié xī zhī zhě fēn bié xī zhī yuē tiān dì zhě hún niǔ xí yě

这句话大意是:见者魂无分别析之者,分别析之曰天地者,魂狃习也。

mèng zhě pò wú fēn bié xī zhī zhě fēn bié xī zhī yuē bǐ wǒ zhě pò niǔ xí yě

这句话大意是:梦者魄无分别析之者,分别析之曰彼我者,魄狃习也。

huǒ shēng tǔ gù shén shēng yì

这句话大意是:火生土,故神生意;。

tǔ shēng jīn gù yì shēng pò

这句话大意是:土生金,故意生魄。

shén zhī suǒ dòng bù míng shén míng yì

这句话大意是:神之所动,不名神,名意;。

yì zhī suǒ dòng bù míng yì míng pò

这句话大意是:意之所动,不名意,名魄。

wéi shèng rén zhī wǒ wú wǒ zhī wù wú wù jiē yīn sī lǜ jì zhī ér yǒu

这句话大意是:惟圣人知我无我,知物无物,皆因思虑计之而有。

shì yǐ wàn wù zhī lái wǒ jiē duì zhī yǐ xìng ér bú duì zhī yǐ xīn

这句话大意是:是以万物之来,我皆对之以性,而不对之以心。

xìng zhě xīn wèi méng yě wú xīn zé wú yì yǐ

现代白话:性者,心未萌也,无心则无意了。

gài wú huǒ zé wú tǔ wú yì zé wú pò yǐ

现代白话:盖无火则无土,无意则无魄了。

gài wú tǔ zé wú jīn

这句话大意是:盖无土则无金。

yī zhě bù cún wǔ zhě jiē fèi

这句话大意是:一者不存,五者皆废。

jì néng hún tiān de wàn wù yǐ wéi hún sī néng hún tiān de wàn wù yǐ wéi pò

这句话大意是:既能浑天地万物以为魂,斯能浑天地万物以为魄。

fán zào huà suǒ miào jiē wú hún fán zào huà suǒ yǒu jiē wú pò zé wú yǒu yī wù kě yì wǒ zhě

现代白话:凡造化所妙皆我魂,凡造化所有皆我魄,则无有一物可役我者。

shě gān dàng zuò shě fèi

这句话大意是:舍肝当作舍肺。

yuē guǐ yún wéi hún guǐ bái wèi pò yú wén zé rán

这句话大意是:曰:鬼云为魂,鬼白为魄,于文则然。

guǐ zhě rén sǐ suǒ biàn

这句话大意是:鬼者,人死所变。

yún zhě fēng fēng zhě mù

这句话大意是:云者风,风者木;。

bái zhě qì qì zhě jīn

这句话大意是:白者气,气者金。

fēng sàn gù qīng qīng qīng qīng zhě shàng tiān

这句话大意是:风散故轻清,轻清者上天。

jīn jiān gù zhòng zhuó zhòng zhuó zhě rù dì

这句话大意是:金坚故重浊,重浊者入地。

qīng qīng zhě pò cóng hún shēng

这句话大意是:轻清者,魄从魂升;。

zhòng zhuó zhě hún cóng pò jiàng

这句话大意是:重浊者,魂从魄降。

yǒu yǐ rén shēng zhě wèi mù xīng zuǒ yǒu yǐ yì shēng zhě wèi jīn xīng zuǒ yǒu yǐ lǐ shēng zhě wèi huǒ xīng zuǒ yǒu yǐ zhì shēng zhě wèi shuǐ xīng zuǒ yǒu yǐ xìn shēng zhě wèi tǔ xīng zuǒ

这句话大意是:有以仁升者,为木星佐,有以义升者,为金星佐,有以礼升者,为火星佐,有以智升者,为水星佐,有以信升者,为土星佐。

yǒu yǐ bù rén chén zhě mù zéi zhī bú yì chén zhě jīn zéi zhī bù lǐ chén zhě huǒ zéi zhī bù zhì chén zhě shuǐ zéi zhī bù xìn chén zhě tǔ zéi zhī

这句话大意是:有以不仁沉者,木贼之,不义沉者,金贼之,不礼沉者,火贼之,不智沉者,水贼之,不信沉者,土贼之。

hún pò bàn zhī zé zài rén jiān shēng hún wèi guì jiàng pò wèi jiàn líng hún wèi xián lì pò wèi yú qīng hún wèi míng zhòng pò wèi àn yáng hún wèi yǔ dùn pò wèi máo míng hún wèi shén yōu pò wèi guǐ

这句话大意是:魂魄半之,则在人间,升魂为贵,降魄为贱,灵魂为贤,厉魄为愚,轻魂为明,重魄为暗,扬魂为羽,钝魄为毛,明魂为神,幽魄为鬼。

qí xíng qí jū qí shi qí hǎo jiē yǐ wǔ xíng qì zhī

这句话大意是:其形其居,其识其好,皆以五行契之。

wéi wǔ xíng zhī shù cēn cī bù yī suǒ yǐ wàn wù zhī duō yíng tiān dì jiān yóu wèi yǐ yě

这句话大意是:惟五行之数,参差不一,所以万物之多,盈天地间,犹未已也。

yǐ wǔ shì guī wǔ xíng yǐ wǔ xíng zuò wǔ chóng kě shèng yán zāi

现代白话:以五事归五行,以五行作五虫,可胜言啊。

pì yóu zhào guī shù shī zhì chéng zì qì wǔ xíng yīng zhī

这句话大意是:譬犹兆龟数蓍,至诚自契,五行应之。

chéng gǒu bù zhì zhào zhī shù zhī wú yī yīng zhě

这句话大意是:诚苟不至,兆之数之,无一应者。

shèng rén jiǎ wù yǐ yóu shì wǔ xíng bù dé bù duì

这句话大意是:圣人假物以游世,五行不得不对。

yuē wǔ zhě jù yǒu hún

这句话大意是:曰:五者具有魂。

hún zhě shi mù zhě jīng sè zhě shén

这句话大意是:魂者识,目者精,色者神。

jiàn zhī zhě wèi hún ěr mù kǒu bí xīn zhī lèi zài cǐ shēng zhě

这句话大意是:见之者为魂,耳目口鼻心之类在此生者。

ài wèi jīng wèi bǐ shēng fù běn guān wèi shén wèi bǐ shēng mǔ běn

这句话大意是:爱为精,为彼生父本,观为神,为彼生母本。

ài guān suī yì jiē tóng shi shēng bǐ shēng shēng běn zài bǐ shēng zhě

这句话大意是:爱观虽异,皆同识生,彼生生本在彼生者。

yī wèi fù gù shòu qì yú fù qì wèi shuǐ

这句话大意是:一为父,故受气于父,气为水。

èr wèi mǔ gù shòu xuè yú mǔ xuè wèi huǒ

这句话大意是:二为母,故受血于母,血为火。

yǒu fù yǒu mǔ bǐ shēng shēng yǐ

现代白话:有父有母,彼生生了。

wéi qí ài zhī wú shi rú suǒ zhī jiāo guān zhī wú shi rú dēng zhī zhào

这句话大意是:惟其爱之无识,如锁之交,观之无识,如灯之照。

wú shi bù méng wú shēng hé yǒu

现代白话:我识不萌,我生何有。

yuē rú fú kòu gǔ gǔ zhī xíng zhě wǒ zhī yǒu yě

这句话大意是:曰:如桴扣鼓,鼓之形者,我之有也;。

gǔ zhī shēng zhě wǒ zhī gǎn yě

这句话大意是:鼓之声者,我之感也。

fú yǐ wǎng yǐ yú shēng shàng zài zhōng yì bù cún ér yǐ yǐ

现代白话:桴已往了,余声尚在,终亦不存而已了。

gǔ zhī xíng rú wǒ zhī jīng gǔ zhī shēng rú wǒ zhī shén

这句话大意是:鼓之形如我之精,鼓之声如我之神。

qí yú shēng zhě yóu zhī hún pò zhī fu shū wǎng shū lái zé wǔ xíng zhī qì wǒ hé yǒu yān

现代白话:其余声者,犹之魂魄,知夫倏往倏来,则五行之气,我何有呢。

yuē fu guǒ zhī yǒu hé bì dài shuǐ huǒ tǔ sān zhě jù yǐ rán hòu xiāng shēng bù qióng

现代白话:曰:夫果之有核,必待水火土三者具了,然后相生不穷。

sān zhě bù jù rú dà hàn dà lǎo dà kuài jiē bù zú yǐ shēng wù

这句话大意是:三者不具,如大旱大潦大块,皆不足以生物。

fu jīng shuǐ shén huǒ yì tǔ sān zhě běn bù jiāo wéi rén yǐ gēn hé zhī gù néng yú qí zhōng héng jiàn yǒu shì

这句话大意是:夫精水神火意土,三者本不交,惟人以根合之,故能于其中横见有事。

yóu rú shù zhù zhě néng yú zhì wú zhōng jiàn duō yǒu shì

这句话大意是:犹如术祝者,能于至无中见多有事。

yuē hún zhě mù yě mù gēn yú dōng shuǐ ér huá yú xià huǒ

这句话大意是:曰:魂者木也,木根于冬水而华于夏火。

gù rén zhī hún cáng yú yè jīng ér jiàn yú zhòu shén

这句话大意是:故人之魂藏于夜精,而见于昼神。

hé hū jīng gù suǒ jiàn wǒ dú gài jīng wèi cháng yǒu rén

这句话大意是:合乎精,故所见我独,盖精未尝有人。

hé hū shén gù suǒ jiàn rén tóng gài shén wèi cháng yǒu wǒ

这句话大意是:合乎神,故所见人同,盖神未尝有我。

yuē zhī fu cǐ shēn rú mèng zhōng shēn suí qíng suǒ jiàn zhě kě yǐ fēi shén zuò wǒ ér yóu tài qīng

现代白话:曰:知夫此身,如梦中身,随情所见者,能够飞神作我而游太清。

zhī fu cǐ wù rú mèng zhōng wù suí qíng suǒ jiàn zhě kě yǐ níng jīng zuò wù ér jià bā huāng

现代白话:知夫此物,如梦中物,随情所见者,能够凝精作物而驾八荒。

shì dào yě néng jiàn jīng shén ér jiǔ shēng néng wàng jīng shén ér chāo shēng

这句话大意是:是道也,能见精神而久生,能忘精神而超生。

xī qì yǐ yǎng jīng rú jīn shēng shuǐ xī fēng yǐ yǎng shén rú mù shēng huǒ suǒ yǐ jiǎ wài yǐ yán jīng shén

这句话大意是:吸气以养精,如金生水,吸风以养神,如木生火,所以假外以延精神。

shù shuǐ yǐ yǎng jīng jīng zhī suǒ yǐ bù qióng mó huǒ yǐ yǎng shén shén zhī suǒ yǐ bù qióng suǒ yǐ jiǎ nèi yǐ yán jīng shén

这句话大意是:漱水以养精,精之所以不穷,摩火以养神,神之所以不穷,所以假内以延精神。

ruò fú wàng jīng shén ér chāo shēng zhě wú cháng yán zhī yǐ

现代白话:若夫忘精神而超生者,我尝言之了。

yuē rén qín yú lǐ zhě shén bù wài chí kě yǐ jí shén

现代白话:曰:人勤于礼者,神不外驰,能够集神;。

rén qín yú zhì zhě jīng bù wài yí kě yǐ shè jīng

现代白话:人勤于智者,精不外移,能够摄精。

rén zé yáng ér míng kě yǐ qīng hún

现代白话:仁则阳而明,能够轻魂;。

yì zé yīn ér míng kě yǐ yù pò

现代白话:义则阴而冥,能够御魄。

yuē qiāng láng zhuǎn wán wán chéng ér jīng sī zhī ér yǒu rú bái zhě cún wán zhōng é qù ké ér chán

这句话大意是:曰:蜣螂转丸,丸成而精思之,而有蠕白者存丸中,俄去壳而蝉。

bǐ qiāng bù sī bǐ rú xī bái

这句话大意是:彼蜣不思,彼蠕奚白?

yuē páo rén gēng xiè yí yī zú jǐ shàng xiè yǐ gēng ér yí zú shàng dòng

这句话大意是:曰:庖人羹蟹,遗一足几上,蟹已羹,而遗足尚动。

shì shēng sǐ zhě yī qì jù sàn ěr

现代白话:是生死者,一气聚散你。

bù shēng bù sǐ ér rén héng jì yuē shēng sǐ

这句话大意是:不生不死,而人横计曰生死。

yuē yǒu sǐ lì zhě yǒu sǐ zuò zhě yǒu sǐ wò zhě yǒu sǐ bìng zhě yǒu sǐ yào zhě

这句话大意是:曰:有死立者,有死坐者,有死卧者,有死病者,有死药者。

děng sǐ wú jiǎ yǐ zhī shū

这句话大意是:等死,无甲乙之殊。

ruò zhī dào zhī shì bú jiàn shēng gù bú jiàn sǐ

这句话大意是:若知道之士,不见生,故不见死。

yuē rén zhī yàn shēng sǐ chāo shēng sǐ zhě jiē shì dà huàn yě

这句话大意是:曰:人之厌生死超生死者,皆是大患也。

pì rú huà rén ruò yǒu yàn shēng sǐ xīn chāo shēng sǐ xīn zhǐ míng wéi yāo bù míng wéi dào

这句话大意是:譬如化人,若有厌生死心,超生死心,止名为妖,不名为道。

yuē jì shēng sǐ zhě huò yuē sǐ jǐ yǒu huò yuē sǐ jǐ wú huò yuē sǐ jǐ yì yǒu yì wú huò yuē sǐ jǐ bù yǒu bù wú

这句话大意是:曰:计生死者,或曰死己有,或曰死己无,或曰死己亦有亦无,或曰死己不有不无。

huò yuē dāng xǐ zhě huò yuē dāng jù zhě huò yuē dāng rèn zhě huò yuē dāng chāo zhě

这句话大意是:或曰当喜者,或曰当惧者,或曰当任者,或曰当超者。

yù biàn shi qíng chí wù bù yǐ

这句话大意是:愈变识情,驰骛不已。

shū bù zhī wǒ zhī shēng sǐ rú mǎ zhī shǒu rú niú zhī yì běn wú yǒu fù wú wú

这句话大意是:殊不知我之生死,如马之手,如牛之翼,本无有,复无无。

pì rú shuǐ huǒ suī fàn shuǐ huǒ bù néng shāo zhī bù néng ruò zhī

这句话大意是:譬如水火虽犯水火,不能烧之,不能溺之。

✦ You read

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.