沧浪诗话 · 严羽 · Chapter 1 of 6

诗辩

PinyinModern Translation
Size

fu xué shī zhě yǐ shi wéi zhǔ rù mén xū zhèng lì zhì xū gāo yǐ hàn wèi jìn shèng táng wèi shī bù zuò kāi yuán tiān bǎo yǐ xià rén wù

这句话大意是:夫学诗者以识为主,入门须正,立志须高,以汉魏晋盛唐为师,不作开元天宝以下人物。

ruò zì tuì qū jí yǒu xià liè shī mó rù qí fèi fǔ zhī jiān yóu lì zhì zhī bù gāo yě

这句话大意是:若自退屈,即有下劣诗魔入其肺腑之间,由立志之不高也。

xíng yǒu wèi zhì kě jiā gōng lì

这句话大意是:行有未至,可加工力;。

lù tóu yī chà yù wù yù yuǎn yóu rù mén zhī bù zhèng yě

这句话大意是:路头一差,愈骛愈远,由入门之不正也。

gù yuē xué qí shàng jǐn de qí zhōng

这句话大意是:故曰:学其上,仅得其中;。

xué qí zhōng sī wéi xià yǐ

现代白话:学其中,斯为下了。

yòu yuē jiàn guò yú shī jǐn kān chuán shòu

这句话大意是:又曰:见过于师,仅堪传授;。

jiàn yǔ shī qí jiǎn shī bàn dé yě

这句话大意是:见与师齐,减师半德也。

gōng fū xū cóng shàng zuò xià bù kě cóng xià zuò shàng xiān xū shú dú chu cí zhāo xī fēng yǒng yǐ wéi zhī běn

这句话大意是:工夫须从上做下,不可从下做上,先须熟读楚词,朝夕风咏,以为之本;。

jí dú gǔ shī shí jiǔ shǒu yuè fǔ sì piān

这句话大意是:及读古诗十九首、乐府四篇;。

lǐ líng sū wǔ hàn wèi wǔ yán jiē xū shú dú

这句话大意是:李陵、苏武、汉魏五言皆须熟读;。

jí yǐ lǐ dù èr jí zhěn jiè guān zhī rú jīn rén zhī zhì jīng

这句话大意是:即以李杜二集枕藉观之,如今人之治经。

rán hòu bó qǔ shèng táng míng jiā yùn niàng xiōng zhōng jiǔ zhī zì rán wù rù

这句话大意是:然后博取盛唐名家酝酿胸中,久之自然悟入。

suī xué zhī bù zhì yì bù shī zhèng lù

这句话大意是:虽学之不至,亦不失正路。

cǐ nǎi shì cóng dǐng zuò lái wèi zhī xiàng shàng yī lù wèi zhī zhí jié gēn yuán wèi zhī dùn mén wèi zhī dān dāo zhí rù yě

这句话大意是:此乃是从顶做来,谓之向上一路,谓之直截根源,谓之顿门,谓之单刀直入也。

shī zhī fǎ yǒu wǔ yuē tǐ zhì yuē gé lì yuē qì xiàng yuē xìng qù yuē yīn jié

这句话大意是:诗之法有五:曰体制、曰格力、曰气象、曰兴趣、曰音节。

shī zhī pǐn yǒu jiǔ yuē gāo yuē gǔ yuē shēn yuē yuǎn yuē zhǎng yuē xióng hún yuē piāo yì yuē bēi zhuàng yuē qī wǎn

这句话大意是:诗之品有九:曰高、曰古、曰深、曰远、曰长、曰雄浑、曰飘逸、曰悲壮、曰凄婉。

qí yòng gōng yǒu sān yuē qí jié yuē jù fǎ yuē zì yǎn

这句话大意是:其用工有三:曰其结、曰句法、曰字眼。

qí dà gài yǒu èr yuē yōu yóu bù pò yuē chén zhuó tòng kuài

这句话大意是:其大概有二:曰优游不迫、曰沉着痛快。

shī zhī jí zhì yǒu yī yuē rù shén

这句话大意是:诗之极致有一:曰入神。

shī ér rù shén zhì yǐ

现代白话:诗而入神至了!

jǐn yǐ

现代白话:尽了!

miè yǐ jiā yǐ

现代白话:蔑以加了!

wéi lǐ dù de zhī tā rén de zhī gài guǎ yě

这句话大意是:惟李杜得之,他人得之盖寡也。

chán jiā zhě liú chéng yǒu xiǎo dà zōng yǒu nán běi dào yǒu xié zhèng

这句话大意是:禅家者流,乘有小大,宗有南北,道有邪正。

xué zhě xū cóng zuì shàng chéng jù zhèng fǎ yǎn wù dì yī yì ruò xiǎo chéng chán shēng wén pì zhī guǒ jiē fēi zhèng yě

这句话大意是:学者须从最上乘、具正法眼,悟第一义,若小乘禅,声闻辟支果,皆非正也。

lùn shī rú lùn chán hàn wèi jìn yǔ shèng táng zhī shī zé dì yī yì yě

这句话大意是:论诗如论禅,汉、魏、晋与盛唐之诗,则第一义也。

dà lì yǐ huán zhī shī zé xiǎo chéng chán yě yǐ luò dì èr yì yǐ

现代白话:大历以还之诗,则小乘禅也,已落第二义了;。

wǎn táng zhī shī zé shēng wén pì zhī guǒ yě

这句话大意是:晚唐之诗,则声闻辟支果也。

xué hàn wèi jìn yǔ shèng táng shī zhě lín jì xià yě

这句话大意是:学汉、魏、晋与盛唐诗者,临济下也。

xué dà lì yǐ huán zhī shī zhě cáo dòng xià yě

这句话大意是:学大历以还之诗者,曹洞下也。

dà dǐ chán dào wéi zài miào wù shī dào yì zài miào wù qiě mèng xiāng yáng xué lì xià hán tuì zhī yuǎn shén ér qí shī dú chū tuì zhī zhī shàng zhě yī wèi miào wù ér yǐ

这句话大意是:大抵禅道惟在妙悟,诗道亦在妙悟,且孟襄阳学力下韩退之远甚、而其诗独出退之之上者,一味妙悟而已。

wéi wù nǎi wéi dāng xíng nǎi wèi běn shǎi

这句话大意是:惟悟乃为当行,乃为本色。

rán wù yǒu qiǎn shēn yǒu fèn xiàn yǒu tòu chè zhī wù yǒu dàn dé yī zhī bàn jiě zhī wù

这句话大意是:然悟有浅深、有分限、有透彻之悟,有但得一知半解之悟。

hàn wèi shàng yǐ bù jiǎ wù yě

现代白话:汉、魏尚了,不假悟也。

xiè líng yùn zhì shèng táng zhū gōng tòu chè zhī wù yě

这句话大意是:谢灵运至盛唐诸公,透彻之悟也。

tā suī yǒu wù zhě jiē fēi dì yī yì yě

这句话大意是:他虽有悟者,皆非第一义也。

wú píng zhī fēi jiàn yě biàn zhī fēi wàng yě

现代白话:我评之非僭也,辩之非妄也。

tiān xià yǒu kě fèi zhī rén wú kě fèi zhī yán

这句话大意是:天下有可废之人,无可废之言。

shī dào rú shì yě

这句话大意是:诗道如是也。

ruò yǐ wéi bù rán zé shì jiàn shī zhī bù guǎng cān shī zhī bù shú ěr

这句话大意是:若以为不然,则是见诗之不广,参诗之不熟耳。

shì qǔ hàn wèi zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:试取汉、魏之诗而熟参之,。

cì qǔ jìn sòng zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:次取晋、宋之诗而熟参之,。

cì qǔ nán běi cháo zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:次取南北朝之诗而熟参之,。

cì qǔ chén sòng wáng yáng lú luò chén shí yí zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:次取沈、宋、王、杨、卢、骆、陈拾遗之诗而熟参之,。

cì qǔ kāi yuán tiān bǎo zhū jiā zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:次取开元、天宝诸家之诗而熟参之,。

cì dú qǔ li dù èr gōng zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:次独取李、杜二公之诗而熟参之,。

yòu qǔ dà lì shí cái zǐ zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:又取大历十才子之诗而熟参之,。

yòu qǔ yuán hé zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:又取元和之诗而熟参之,。

yòu jǐn qǔ wǎn táng zhū jiā zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:又尽取晚唐诸家之诗而熟参之,。

yòu qǔ běn cháo sū huáng yǐ xià zhū jiā zhī shī ér shú cān zhī

这句话大意是:又取本朝苏、黄以下诸家之诗而熟参之,。

qí zhēn shì fēi zì yǒu bù néng yǐn zhě

这句话大意是:其真是非自有不能隐者。

tǎng yóu wū cǐ ér wú jiàn yān zé shì yě hú wài dào méng bì qí zhēn shí bù kě jiù yào zhōng bù wù yě

现代白话:傥犹于此而无见呢,则是野狐外道,蒙蔽其真识,不可救药,终不悟也。

fu shī yǒu bié cái fēi guān shū yě

这句话大意是:夫诗有别材,非关书也;。

shī yǒu bié qù fēi guān lǐ yě

这句话大意是:诗有别趣,非关理也。

rán fēi duō dú shū duō qióng lǐ zé bù néng jí qí zhì suǒ wèi bù shè lǐ lù bù là yán quán zhě shàng yě

这句话大意是:然非多读书、多穷理,则不能极其至,所谓不涉理路、不落言筌者,上也。

shī zhě yín yǒng qíng xìng yě

这句话大意是:诗者,吟咏情性也。

shèng táng zhū rén wéi zài xìng qù líng yáng guà jiǎo wú jì kě qiú

这句话大意是:盛唐诸人惟在兴趣,羚羊挂角,无迹可求。

gù qí miào chù tòu chè líng lóng bù kě còu bó rú kōng zhōng zhī yīn xiāng zhòng zhī sè shuǐ zhōng zhī yuè jìng zhōng zhī xiàng yán yǒu jìn ér yì wú qióng

这句话大意是:故其妙处透彻玲珑不可凑泊,如空中之音、相中之色、水中之月、镜中之象,言有尽而意无穷。

jìn dài zhū gōng nǎi zuò qí tè jiě huì suì yǐ wén zì wèi shī yǐ cái xué wèi shī yǐ yì lùn wèi shī fu qǐ bù gōng

这句话大意是:近代诸公乃作奇特解会,遂以文字为诗,以才学为诗,以议论为诗,夫岂不工?

zhōng fēi gǔ rén zhī shī yě

这句话大意是:终非古人之诗也。

gài yú yī chàng sān tàn zhī yīn yǒu suǒ qiàn yān

现代白话:盖于一唱三叹之音有所歉呢。

qiě qí zuò duō wù shǐ shì bù wèn xìng zhì yòng zì bì yǒu lái lì yā yùn bì yǒu chū chù dú zhī fǎn fù zhōng piān bù zhī zhe dào hé zài

这句话大意是:且其作多务,使事不问兴致,用字必有来历,押韵必有出处,读之反复终篇,不知着到何在;。

qí mò liú shèn zhě jiào zào nù zhāng shū shī zhōng hòu zhī fēng dài yǐ mà lì wèi shī shī ér zhì cǐ kě wèi yī ě yě

这句话大意是:其末流甚者,叫噪怒张,殊失忠厚之风,殆以骂詈为诗,诗而至此可谓一厄也。

rán zé jìn dài zhī shī wú qǔ hu

这句话大意是:然则近代之诗无取吗?

yuē yǒu zhī

这句话大意是:曰:有之。

wú qǔ qí hé yú gǔ rén zhě ér yǐ

现代白话:我取其合于古人者而已。

guó chū zhī shī shàng yán xí táng rén wáng huáng zhōu xué bái lè tiān yáng wén gōng liú zhōng shān xué lǐ shāng yǐn shèng wén sù xué wéi sū zhōu ōu yáng gōng xué hán tuì zhī gǔ shī méi shèng shù xué táng rén qí dàn chù zhì dōng pō shān gǔ shǐ zì chū jǐ yì yǐ wéi shī

这句话大意是:国初之诗尚沿袭唐人,王黄州学白乐天,杨文公刘中山学李商隐,盛文肃学韦苏州,欧阳公学韩退之古诗,梅圣俞学唐人其澹处,至东坡山谷始自出己意以为诗。

táng rén zhī fēng biàn yǐ

现代白话:唐人之风变了。

shān gǔ yòng gōng yóu wéi shēn kè qí hòu fǎ xí shèng xíng hǎi nèi chēng wéi jiāng xī zōng pài

这句话大意是:山谷用工尤为深刻,其后法席盛行海内,称为江西宗派。

jìn shì zhào zǐ zhī wēng líng shū bèi dú xǐ gǔ dǎo yáo hé zhī shī shāo shāo fù jiù qīng kǔ zhī fēng jiāng hú shī rén duō xiào qí tǐ yī shí zì wèi zhī táng zōng bù zhī zhǐ rù shēng wén pì zhī zhī guǒ qí shèng táng zhū gōng dà chéng zhèng fǎ yǎn zhě zāi

现代白话:近世赵紫芝翁灵舒辈独喜贾岛姚合之诗,稍稍复就清苦之风,江湖诗人多效其体,一时自谓之唐宗,不知止入声闻辟支之果,其盛唐诸公大乘正法眼者啊。

jiē hū

这句话大意是:嗟乎!

zhèng fǎ yǎn zhī wú chuán jiǔ yǐ

现代白话:正法眼之无传久了!

táng shī zhī shuō wèi chàng táng shī zhī dào huò yǒu shí ér míng yě

这句话大意是:唐诗之说未唱,唐诗之道或有时而明也。

jīn jì chàng qí tǐ yuē táng shī yǐ zé xué zhě wèi táng shī chéng zhǐ yú shì ěr de fēi shī dào zhī zhòng bù xìng yá

现代白话:今既唱其体曰唐诗了,则学者谓唐诗诚止于是耳,得非诗道之重不幸邪?

gù yǔ bù zì liàng dù zhé dìng shī zhī zōng zhǐ qiě jiè chán yǐ wéi yù tuī yuán hàn wèi yǐ lái ér jié rán wèi dāng yǐ shèng táng wéi fǎ hòu shě hàn wèi ér dú yán shèng táng zhě wèi gǔ lǜ zhī tǐ bèi yě suī huò zuì yú shì zhī jūn zǐ bù cí yě

现代白话:故予不自量度,辄定诗之宗旨,且借禅以为喻,推原汉魏以来,而截然谓当以盛唐为法,(后舍汉魏而独言盛唐者谓古律之体备也)虽获罪于世之有德行的人不辞也。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →