大唐西域记 · 辩机 · Chapter 12 of 15

卷十 十七国

PinyinModern Translation
Size

yī làn ná bō fá duō guó

这句话大意是:○伊烂拿钵伐多国。

yī làn ná bō fá duō guó zhōu sān qiān yú lǐ guó dà dū chéng běi lín qíng jiā hé zhōu èr shí yú lǐ

这句话大意是:伊烂拿钵伐多国周三千余里,国大都城北临殑伽河,周二十余里。

jià sè zī zhí huā guǒ jù fán

这句话大意是:稼穑滋植,花果具繁。

qì xù hé chàng fēng sú chún zhì

这句话大意是:气序和畅,风俗淳质。

qié lán shí yú suǒ sēng tú sì qiān yú rén duō xué xiǎo chéng zhèng liàng bù fǎ

这句话大意是:伽蓝十余所,僧徒四千余人,多学小乘正量部法。

tiān cí èr shí yú suǒ yì dào zá jū

这句话大意是:天祠二十余所,异道杂居。

jìn yǒu lín wáng fèi qí guó jūn yǐ dà dū chéng chí shī zhòng sēng yú cǐ chéng zhōng jiàn èr qié lán gè jiǎn qiān sēng bìng xué xiǎo chéng jiào shuō yī qiè yǒu bù

这句话大意是:近有邻王废其国君,以大都城持施众僧,于此城中建二伽蓝,各减千僧,并学小乘教说一切有部。

yī yī làn ná shān

这句话大意是:一、伊烂拿山。

dà chéng cè lín qíng jiā hé yǒu yī làn ná shān hán tǔ yān xiá bì kuī rì yuè gǔ jīn xiān shèng jì zhǒng qī shén

这句话大意是:大城侧临殑伽河,有伊烂拿山,含吐烟霞,蔽亏日月,古今仙圣继踵栖神。

jīn yǒu tiān cí shàng zūn yí zé

这句话大意是:今有天祠尚遵遗则。

zài xī rú lái yì cháng jū cǐ wèi zhū tiān rén guǎng shuō miào fǎ

这句话大意是:在昔如来亦尝居此,为诸天人广说妙法。

dà chéng nán yǒu sū dǔ bō rú lái yú cǐ sān yuè shuō fǎ

这句话大意是:大城南有窣堵波,如来于此三月说法。

qí bàng zé yǒu guò qù sān fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:其傍则有过去三佛坐及经行遗迹之所。

èr èr bǎi yì bǐ qiū gù shì

这句话大意是:二、二百亿比丘故事。

sān fó jīng xíng xi bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì shì lǚ duō pín shè dǐ jū zhī táng yán wén èr bǎi yì

这句话大意是:三佛经行西不远,有窣堵波,是室缕多频设底拘胝(唐言闻二百亿。

jiù yì yuē yì ěr miù yě

这句话大意是:旧译曰亿耳,谬也。

bì chú shēng chù

这句话大意是:)苾刍生处。

xī cǐ chéng yǒu zhǎng zhě háo guì jù fù wǎn yǒu jì sì shí yǒu bào zhě zhé cì jīn qián èr bǎi yì yīn míng qí zi wén èr bǎi yì

这句话大意是:昔此城有长者,豪贵巨富,晚有继嗣,时有报者,辄赐金钱二百亿,因名其子闻二百亿。

jì hū chéng lì wèi zēng lǚ de gù qí zú zhí máo zhǎng chǐ yú guāng rùn xì ruǎn sè ruò huáng jīn

这句话大意是:洎乎成立,未曾履地,故其足跖毛长尺余,光润细软,色若黄金。

zhēn ài cǐ r bèi zhū wán hǎo zì qí jū jiā yǐ zhì xuě shān tíng chuán biān yú tóng pú jiāo lù fán xū miào yào dì xiāng gào yǔ zhuǎn ér yǐ shòu céng bù yú shí

这句话大意是:珍爱此儿,备诸玩好,自其居家以至雪山,亭传边隅,童仆交路,凡须妙药,递相告语,转而以授,曾不逾时。

qí háo fù rú cǐ

这句话大意是:其豪富如此。

shì zūn zhī qí shàn gēn jiāng fā yīn mìng méi tè qié luō zi wǎng huà yān

现代白话:世尊知其善根将发,因命没特伽罗子往化呢。

jì zhì mén xià mò yóu zì tōng

这句话大意是:既至门下,莫由自通。

zhǎng zhě jiā cí rì tiān měi chén cháo shí dōng xiàng yǐ bài

这句话大意是:长者家祠日天,每晨朝时东向以拜。

shì shí zūn zhě yǐ shén tōng lì cóng rì lún zhōng jiàng lì yú qián

这句话大意是:是时尊者以神通力,从日轮中降立于前。

zhǎng zhě zi yí rì tiān yě yīn shī xiāng fàn ér guī qí fàn xiāng qì biàn wáng shè chéng

这句话大意是:长者子疑日天也,因施香饭而归,其饭香气遍王舍城。

shí pín pí suō luó wáng hài qí yì fù mìng shǐ lì wèn nǎi zhú lín jīng shè méi tè qié luō zi zì zhǎng zhě jiā chí lái

这句话大意是:时频毗娑罗王骇其异馥,命使历问,乃竹林精舍没特伽罗子自长者家持来。

yīn zhī zhǎng zhě zi yǒu cǐ qí yì nǎi shǐ zhào yān

现代白话:因知长者子有此奇异,乃使召呢。

zhǎng zhě chéng mìng sī hé ān bù fàn zhōu gǔ zhào yǒu fēng bō zhī wēi

这句话大意是:长者承命,思何安步:泛舟鼓棹,有风波之危;。

chéng chē yù xiàng jù diān juě zhī huàn

这句话大意是:乘车驭象,惧蹎蹶之患。

yú shì zì qí jū jiā zhì wáng shè chéng záo qú tōng cáo liú mǎn jiè zǐ yù zhōu ān zhǐ zhǎng gēng yǐ yǐn

这句话大意是:于是自其居家,至王舍城,凿渠通漕,流满芥子,御舟安止,长縆以引。

zhì wáng shè chéng xiān lǐ shì zūn

这句话大意是:至王舍城,先礼世尊。

shì zūn gào yuē pín pí suō luó wáng mìng shǐ zhào rǔ wú guò yù jiàn zú xià máo ěr

现代白话:世尊告曰:“频毗娑罗王命使召你,无过欲见足下毛耳。

wáng yù guān zhě yi jié jiā zuò

这句话大意是:王欲观者,宜结跏坐。

shēn jiǎo xiàng wáng guó fǎ dāng sǐ

这句话大意是:伸脚向王,国法当死。

zhǎng zhě zi shòu huì ér wǎng yǐn rù tíng yè

这句话大意是:”长者子受诲而往,引入廷谒。

wáng yù shì máo nǎi jiā diē zuò wáng shàn qí yǒu lǐ tè shēn zhēn ài

这句话大意是:王欲视毛,乃跏跌坐,王善其有礼,特深珍爱。

yì jì dé guī hái zhì fú suǒ

这句话大意是:亦既得归,还至佛所。

rú lái shì shí shuō fǎ huì yù wén ér gǎn wù suì jí chū jiā

这句话大意是:如来是时说法诲喻,闻而感悟,遂即出家。

yú shì jīng qín xiū xí sī qiú guǒ zhèng jīng xíng bù shě

这句话大意是:于是精勤修习,思求果证,经行不舍。

zú suì liú xiě

这句话大意是:足遂流血。

shì zūn gào yuē rǔ shàn nán zǐ zài jiā zhī shí zhī gǔ qín yé

现代白话:世尊告曰:“你善男子,在家之时知鼓琴耶?

yuē zhī

这句话大意是:”曰:“知。

ruò rán zhě yǐ cǐ wéi yù

这句话大意是:”“若然者,以此为喻,。

xián jí zé shēng bù hé yùn xián huǎn zé diào bù hé yā

这句话大意是:弦急则声不合韵,弦缓则调不和雅。

fēi jí fēi huǎn qí shēng nǎi hé

这句话大意是:非急非缓,其声乃和。

fu xiū xíng zhě yì rán

这句话大意是:夫修行者亦然。

jí zé shēn pí xīn dài huǎn zé qíng shū zhì yì

这句话大意是:急则身疲心怠,缓则情舒志逸。

chéng fú zhǐ jiào fèng yǐ zhōu xuán rú shì bù jiǔ biàn huò guǒ zhèng

这句话大意是:”承佛指教,奉以周旋,如是不久,便获果证。

sān xiǎo gū shān fú yí jì

这句话大意是:三、小孤山佛遗迹。

guó xi jiè qíng jiā hé nán zhì xiǎo gū shān zhòng yǎn jīn yín xī fú yú cǐ sān yuè ān jū jiàng báo jù luō yào chā

这句话大意是:国西界殑伽河南,至小孤山,重𪩘嶜崟,昔佛于此三月安居,降薄句罗药叉。

shān dōng nán yán xià dà shí shàng yǒu fú zuò jī rù shí cùn yú zhǎng wǔ chǐ èr cùn guǎng èr chǐ yī cùn

这句话大意是:山东南岩下大石上,有佛坐迹,入石寸余,长五尺二寸,广二尺一寸。

qí shàng zé jiàn sū dǔ bō yān

现代白话:其上则建窣堵波呢。

cì nán shí shàng zé yǒu fú zhì jùn zhì jiā jí zǎo píng yě

这句话大意是:次南石上则有佛置捃稚迦(即澡瓶也。

jiù yuē jūn chí é lüè yě

这句话大意是:旧曰军持,讹略也。

jī shēn cùn yú

这句话大意是:)迹,深寸余。

zuò bā chū huā wén

这句话大意是:作八出花文。

fú zuò jī dōng nán bù yuǎn yǒu báo jù luō yào chā jiǎo jì zhǎng chǐ wǔ liù cùn guǎng qī bā cùn shēn jiǎn èr cùn

这句话大意是:佛坐迹东南不远,有薄句罗药叉脚迹,长尺五六寸,广七八寸,深减二寸。

yào chā jī hòu yǒu shí fú zuò xiàng

这句话大意是:药叉迹后有石佛坐像。

gāo liù qī chǐ

这句话大意是:高六七尺。

cì xi bù yuǎn yǒu fó jīng xíng zhī chù

这句话大意是:次西不远,有佛经行之处。

qí shān dǐng shàng yǒu yào chā gù shì

这句话大意是:其山顶上有药叉故室。

cì běi yǒu fú zú jì zhǎng chǐ yǒu bā cùn guǎng yú liù cùn shēn kě bàn cùn

这句话大意是:次北有佛足迹,长尺有八寸,广余六寸,深可半寸。

qí jī shàng yǒu sū dǔ bō

这句话大意是:其迹上有窣堵波。

rú lái xī rì xiáng fú yào chā lìng bù shā rén shí ròu jìng shòu fó jiè hòu de shēng tiān

这句话大意是:如来昔日降伏药叉,令不杀人食肉,敬受佛戒,后得生天。

cǐ xi yǒu wēn quán liù qī suǒ qí shuǐ jí rè

这句话大意是:此西有温泉六七所,其水极热。

guó nán jiè tài shān lín zhōng duō zhū yě xiàng qí xíng wěi dà

这句话大意是:国南界大山林中多诸野象,其形伟大。

cóng cǐ shùn qíng jiā hé nán àn dōng xíng sān bǎi yú lǐ zhì zhān bō guó

这句话大意是:从此顺殑伽河南岸东行三百余里,至瞻波国。

zhōng yìn dù jìng

这句话大意是:(中印度境。

zhān bō guó

这句话大意是:○瞻波国。

zhān bō guó zhōu sì qiān yú lǐ guó dà dū chéng běi bèi qíng jiā hé zhōu sì shí yú lǐ

这句话大意是:瞻波国周四千余里,国大都城北背殑伽河,周四十余里。

tǔ dì diàn shī jià sè zī shèng

这句话大意是:土地垫湿,稼穑滋盛。

qì xù wēn shǔ fēng sú chún zhì

这句话大意是:气序温暑,风俗淳质。

qié lán shù shí suǒ duō yǒu qīng huǐ

这句话大意是:伽蓝数十所,多有倾毁。

sēng tú èr bǎi yú rén xí xiǎo chéng jiào

这句话大意是:僧徒二百余人,习小乘教。

tiān cí èr shí yú suǒ yì dào zá jū

这句话大意是:天祠二十余所,异道杂居。

dū chéng lěi zhuān qí gāo shù zhàng jī zhǐ chóng jùn què dí gāo xiǎn

这句话大意是:都城垒砖,其高数丈,基址崇峻,却敌高险。

zài xī jié chū rén wù yī shǐ yě jū xué chǔ wèi zhī gōng shì

这句话大意是:在昔劫初,人物伊始,野居穴处,未知宫室。

hòu yǒu tiān nǚ jiàng jì rén zhōng yóu qíng jiā hé zhuó liú zì mèi gǎn líng yǒu shēn shēng sì zǐ yān

现代白话:后有天女,降迹人中,游殑伽河,濯流自媚,感灵有娠,生四子呢。

fēn shàn bù zhōu gè shàn qū yǔ jiàn dū zhù yì fēng jiāng huà jiè cǐ zé yī zi zhī guó dōu shàn bù zhōu zhū chéng zhī shǐ yě

这句话大意是:分赡部洲,各擅区宇,建都筑邑,封疆画界,此则一子之国都,赡部洲诸城之始也。

chéng dōng bǎi sì wǔ shí lǐ qíng jiā hé nán shuǐ huán gū yǔ yá yǎn chóng jùn

这句话大意是:城东百四五十里,殑伽河南,水环孤屿,崖𪩘崇峻。

shàng yǒu tiān cí shén duō líng gǎn

这句话大意是:上有天祠,神多灵感。

záo yá wèi shì yǐn liú chéng zhǎo huā lín qí shù jù shí wēi fēng rén zhì suǒ jū guān zhě wàng fǎn

这句话大意是:凿崖为室,引流成沼,花林奇树,巨石危峰,仁智所居,观者忘返。

guó nán jìng shān lín zhōng

这句话大意是:国南境山林中。

yě xiàng měng shòu qún yóu qiān shù

这句话大意是:野象猛兽群游千数。

zì cǐ dōng xíng sì bǎi yú lǐ zhì jié zhū wà qí luō guó

这句话大意是:自此东行四百余里,至羯朱嗢祇罗国。

bǐ sú huò wèi jié ying jiē luō guó zhōng yìn dù jìng

这句话大意是:(彼俗或谓羯蝇揭罗国,中印度境。

jié zhū wà qí luō guó

这句话大意是:○羯朱嗢祇罗国。

jié zhū wà qí luō guó zhōu èr qiān yú lǐ

这句话大意是:羯朱嗢祇罗国周二千余里。

tǔ dì quán shī jià sè fēng shèng

这句话大意是:土地泉湿,稼穑丰盛。

qì xù wēn fēng sú shùn

这句话大意是:气序温,风俗顺。

dūn shàng gāo cái chóng guì xué yì

这句话大意是:敦尚高才,崇贵学艺。

qié lán liù qī suǒ sēng tú sān bǎi yú rén

这句话大意是:伽蓝六七所,僧徒三百余人。

tiān cí shí suǒ yì dào zá jū

这句话大意是:天祠十所,异道杂居。

zì shù bǎi nián wáng zú jué sì yì shǔ lín guó suǒ yǐ chéng guō qiū xū duō jū cūn yì

这句话大意是:自数百年王族绝嗣,役属邻国,所以城郭丘墟,多居村邑。

gù jiè rì wáng yóu dōng yìn dù yú cǐ zhù gōng lǐ zhū guó wù

这句话大意是:故戒日王游东印度,于此筑宫,理诸国务。

zhì zé qì máo wèi yǔ qù zé zòng huǒ fén shāo

这句话大意是:至则葺茅为宇,去则纵火焚烧。

guó nán jìng duō yě xiàng

这句话大意是:国南境多野象。

běi jìng qù qíng jiā hé bù yuǎn yǒu dà gāo tái jī lěi zhuān shí ér yǐ jiàn yān jī zhǐ guǎng zhì kè diāo qí zhì zhōu qí fāng miàn lòu zhòng shèng xiàng fú jí kāi xíng qū bié ér zuò

现代白话:北境去殑伽河不远,有大高台,积垒砖石而以建呢,基址广峙,刻雕奇制,周其方面镂众圣像,佛及开形区别而作。

zì cǐ dōng dù qíng jiā hé xíng liù bǎi yú lǐ zhì bēn nà fá dàn nà guó

这句话大意是:自此东渡殑伽河,行六百余里,至奔那伐弹那国。

zhōng yìn dù jìng

这句话大意是:(中印度境。

bēn nà fá dàn nà guó

这句话大意是:○奔那伐弹那国。

bēn nà fá dàn nà guó zhōu sì qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu sān shí yú lǐ

这句话大意是:奔那伐弹那国周四千余里,国大都城周三十余里。

jū rén yīn shèng chí guǎn huā lín wǎng wǎng xiāng jiàn

这句话大意是:居人殷盛,池馆花林往往相间。

tǔ dì bēi shī jià sè zī mào

这句话大意是:土地卑湿,稼穑滋茂。

bān suō guǒ jì duō qiě guì qí guǒ dà rú dōng guā shú zé huáng chì pōu zhī zhōng yǒu shù shí xiǎo guǒ dà rú hè luǎn yòu gèng pò zhī qí zhī huáng chì qí wèi gān měi

这句话大意是:般娑果既多且贵,其果大如冬瓜,熟则黄赤,剖之中有数十小果,大如鹤卵,又更破之,其汁黄赤,其味甘美。

huò zài shù zhī rú zhòng guǒ zhī jiē shi

这句话大意是:或在树枝,如众果之结实;。

huò zài shù gēn ruò fú líng zhī zài tǔ

这句话大意是:或在树根,若伏苓之在土。

qì xù tiáo chàng fēng sú hào xué

这句话大意是:气序调畅,风俗好学。

qié lán èr shí yú suǒ sēng tú sān qiān yú rén dà xiǎo èr chéng jiān gōng zōng xí

这句话大意是:伽蓝二十余所,僧徒三千余人,大小二乘,兼功综习。

tiān cí bǎi suǒ yì dào zá jū lù xíng ní qián shí fán qí dǎng

这句话大意是:天祠百所,异道杂居,露形尼干,寔繁其党。

yī bá shǐ pó sēng qié lán

这句话大意是:一、跋始婆僧伽蓝。

chéng xi èr shí yú lǐ yǒu bá shǐ pó sēng qié lán tíng yǔ xiǎn chǎng tái gé chóng gāo

这句话大意是:城西二十余里有跋始婆僧伽蓝,庭宇显敞,台阁崇高。

sēng tú qī bǎi yú rén bìng xué dà chéng jiào fǎ dōng yìn dù jìng shuò xué míng sēng duō zài yú cǐ

这句话大意是:僧徒七百余人,并学大乘教法,东印度境硕学名僧多在于此。

qí cè bù yuǎn yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:其侧不远有窣堵波,无忧王之所建也。

xī zhě rú lái sān yuè zài cǐ wèi zhū tiān rén shuō fǎ zhī chù

这句话大意是:昔者如来三月在此为诸天人说法之处。

huò zhì zhāi rì shí zhú guāng míng

这句话大意是:或至斋日,时烛光明。

qí cè zé yǒu sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:其侧则有四佛坐及经行遗迹之所。

qù cǐ bù yuǎn fù yǒu jīng shè zhōng zuò guān zì zài pú sà xiàng shén jiàn wú yǐn líng yìng yǒu zhēng yuǎn jìn zhī rén jué lì qí qǐng

这句话大意是:去此不远复有精舍,中作观自在菩萨像,神鉴无隐,灵应有征,远近之人,绝粒祈请。

zì cǐ dōng xíng jiǔ bǎi yú lǐ dù dà hé zhì jiā mó lǚ bō guó

这句话大意是:自此东行九百余里,渡大河,至迦摩缕波国。

dōng yìn dù jìng

这句话大意是:(东印度境。

jiā mó lǚ bō guó

这句话大意是:○迦摩缕波国。

jiā mó lǚ bō guó zhōu wàn yú lǐ guó dà dū chéng zhōu sān shí yú lǐ

这句话大意是:迦摩缕波国周万余里,国大都城周三十余里。

tǔ dì quán shī jià sè shí bō

这句话大意是:土地泉湿,稼穑时播。

bān suō guǒ nà luō jī luō guǒ qí shù suī duō mí fù zhēn guì

这句话大意是:般娑果、那罗鸡罗果,其树虽多,弥复珍贵。

hé liú hú bēi jiāo dài chéng yì

这句话大意是:河流湖陂,交带城邑。

qì xù hé chàng fēng sú chún zhì

这句话大意是:气序和畅,风俗淳质。

rén xíng bēi xiǎo

这句话大意是:人形卑小。

róng mào lí hēi

这句话大意是:容貌黧黑。

yǔ yán shǎo yì zhōng yìn dù

这句话大意是:语言少异中印度。

xìng shén guǎng bào zhì cún qiáng xué zōng shì tiān shén bù xìn fó fǎ

这句话大意是:性甚犷暴,志存强学,宗事天神,不信佛法。

gù zì fú xìng yǐ qì yú jīn shàng wèi jiàn lì qié lán zhāo jí sēng lǚ

这句话大意是:故自佛兴以迄于今,尚未建立伽蓝,招集僧侣。

qí yǒu jìng xìn zhī tú dàn qiè niàn ér yǐ

这句话大意是:其有净信之徒,但窃念而已。

tiān cí shù bǎi yì dào shù wàn

这句话大意是:天祠数百,异道数万。

yī jū mó luó wáng zhāo qǐng

这句话大意是:一、拘摩罗王招请。

jīn wáng běn nà luō yán tiān zhī zuò yìn pó luó mén zhī zhǒng yě zì pó sāi jié luō fá mó táng yán rì zhòu

这句话大意是:今王本那罗延天之祚胤,婆罗门之种也,字婆塞羯罗伐摩,(唐言日胄。

hào jū mó luó

这句话大意是:)号拘摩罗。

táng yán tóng zǐ

这句话大意是:(唐言童子。

zì jù jiāng tǔ yì yè jūn lín dǎi yú jīn wáng lì qiān shì yǐ

现代白话:)自据疆土,奕叶君临,逮于今王,历千世了。

jūn shàng hào xué zhòng shù cóng huà yuǎn fāng gāo cái mù yì kè yóu

这句话大意是:君上好学,众庶从化,远方高才,慕义客游。

suī bù chún xìn fó fǎ rán jìng gāo xué shā mén

这句话大意是:虽不淳信佛法,然敬高学沙门。

chū wén yǒu zhì nà guó shā mén zài mó jiē zhì nà làn tuó sēng qié lán zì yuǎn fāng lái xué fó shēn fǎ yīn qín wǎng fù zhě zài sān wèi cóng lái mìng

这句话大意是:初,闻有至那国沙门在摩揭陁那烂陁僧伽蓝,自远方来,学佛深法,殷勤往复者再三,未从来命。

shí shī luó bá zhì luō lùn shī yuē yù bào fó ēn dāng hóng zhèng fǎ zi qí xíng yǐ wù dàn yuǎn shè

现代白话:时尸罗跋陁罗论师曰:“欲报佛恩,当弘正法,子其行了,勿惮远涉。

jū mó luó wáng shì zōng wài dào jīn qǐng shā mén sī shàn shì yě

这句话大意是:拘摩罗王世宗外道,今请沙门,斯善事也。

yīn cí gǎi zhé fú lì hóng yuǎn

这句话大意是:因兹改辙,福利弘远。

zi xī qǐ guǎng dà xīn fā hóng shì yuàn gū yóu yì yù yí shēn qiú fǎ pǔ jì hán líng qǐ tú xiāng guó

这句话大意是:子昔起广大心,发弘誓愿,孤游异域,遗身求法,普济含灵,岂徒乡国?

yi wàng de sàng wù jū róng rǔ xuān yáng shèng jiào kāi dǎo qún mí xiān wù hòu shēn wàng míng hóng fǎ

这句话大意是:宜忘得丧,勿拘荣辱,宣扬圣教,开导群迷,先物后身,忘名弘法。

yú shì cí bù huò miǎn suì yǔ shǐ xié xíng ér huì jiàn yān

现代白话:”于是辞不获免,遂与使偕行,而会见呢。

jū mó luó wáng yuē suī zé bù cái cháng mù gāo xué wén míng yǎ shàng gǎn shì yán qǐng

这句话大意是:拘摩罗王曰:“虽则不才,常慕高学,闻名雅尚,敢事延请。

yuē guǎ néng biǎn zhì wěi méng liú tīng

这句话大意是:”曰:“寡能褊智,猥蒙流听。

jū mó luó wáng yuē shàn zāi

现代白话:”拘摩罗王曰:“善啊!

mù fǎ hào xué gù shēn ruò fú yú yuè zhòng xiǎn yuǎn yóu yì yù

这句话大意是:慕法好学,顾身若浮,逾越重险,远游异域。

sī zé wáng huà suǒ yóu guó fēng shàng xué

这句话大意是:斯则王化所由,国风尚学。

jīn yìn dù zhū guó duō yǒu gē sòng mó hē zhì nà guó qín wáng pò zhèn yuè zhě wén zhī jiǔ yǐ qǐ dà dé zhī xiāng guó yé

现代白话:今印度诸国多有歌颂摩诃至那国《秦王破阵乐》者,闻之久了,岂大德之乡国耶?

yuē rán

这句话大意是:”曰:“然。

cǐ gē zhě měi wǒ jūn zhī dé yě

这句话大意是:此歌者,美我君之德也。

jū mó luó wáng yuē bù yì dà dé shì cǐ guó rén cháng mù fēng huà dōng wàng yǐ jiǔ shān chuān dào zǔ wú yóu zì zhì

这句话大意是:”拘摩罗王曰:“不意大德是此国人,常慕风化,东望已久,山川道阻,无由自致。

yuē wǒ dà jūn shèng dé yuǎn qià rén huà xiá bèi shū sú yì yù bài quē chēng chén zhě zhòng yǐ

现代白话:”曰:“我大君圣德远洽,仁化遐被,殊俗异域拜阙称臣者众了。

jū mó luó wáng yuē fù zǎi ruò sī xīn jì cháo gòng

这句话大意是:”拘摩罗王曰:“覆载若斯,心冀朝贡。

jīn jiè rì wáng zài jié zhū wà qí luō guó jiāng shè dà shī chóng shù fú huì wǔ yìn dù shā mén pó luó mén yǒu xué yè zhě mò bù zhào jí

这句话大意是:今戒日王在羯朱嗢祇罗国,将设大施,崇树福慧,五印度沙门、婆罗门有学业者,莫不召集。

jīn qiǎn shǐ lái qǐng yuàn yǔ tóng xíng

这句话大意是:今遣使来请,愿与同行。

yú shì suì wǎng yān

现代白话:”于是遂往呢。

èr dōng jìng fēng tǔ

这句话大意是:二、东境风土。

cǐ guó dōng shān fù lián jiē wú dà guó dōu jìng jiē xī nán yí gù qí rén lèi mán liáo yǐ

现代白话:此国东山阜连接,无大国都,境接西南夷,故其人类蛮獠了。

xiáng wèn tǔ sú kě èr yuè xíng rù shǔ xī nán zhī jìng

这句话大意是:详问土俗,可二月行,入蜀西南之境。

rán shān chuān xiǎn zǔ zhàng qì fēn lì dú shé dú cǎo wéi hài zī shén

这句话大意是:然山川险阻,嶂气氛沴,毒蛇毒草,为害滋甚。

guó zhī dōng nán yě xiàng qún bào gù cǐ guó zhōng xiàng jūn tè shèng

这句话大意是:国之东南野象群暴,故此国中象军特盛。

cóng cǐ nán xíng qiān èr sān bǎi lǐ zhì sān mó dá zhà guó

这句话大意是:从此南行千二三百里,至三摩呾咤国。

dōng yìn dù jìng

这句话大意是:(东印度境。

sān mó dá zhà guó

这句话大意是:○三摩呾咤国。

sān mó dá zhà guó zhōu sān qiān yú lǐ bīn jìn dà hǎi zài suì bēi shī

这句话大意是:三摩呾咤国周三千余里,滨近大海,在遂卑湿。

guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ

这句话大意是:国大都城周二十余里。

jià sè zī zhí huā guǒ fán mào

这句话大意是:稼穑滋植,花果繁茂。

qì xù hé fēng sú shùn

这句话大意是:气序和,风俗顺。

rén xìng gāng liè xíng bēi sè hēi hào xué qín lì xié zhèng jiān xìn

这句话大意是:人性刚烈,形卑色黑,好学勤励,邪正兼信。

qié lán sān shí yú suǒ sēng tú èr qiān yú rén bìng jiē zūn xí shàng zuò bù xué

这句话大意是:伽蓝三十余所,僧徒二千余人,并皆遵习上座部学。

tiān cí bǎi suǒ yì dào zá jū lù xíng ní qián qí tú shén shèng

这句话大意是:天祠百所,异道杂居,露形尼干,其徒甚盛。

qù chéng bù yuǎn yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě xī zhě rú lái wèi zhū tiān rén yú cǐ qī rì shuō shēn miào fǎ

这句话大意是:去城不远有窣堵波,无忧王之所建也,昔者如来为诸天人于此七日说深妙法。

bàng yǒu sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:傍有四佛坐及经行遗迹之所。

qù cǐ bù yuǎn qié lán zhōng yǒu qīng yù fó xiàng qí gāo bā chǐ xiāng hǎo yuán bèi líng yìng shí xiào

这句话大意是:去此不远伽蓝中有青玉佛像,其高八尺,相好圆备,灵应时效。

yī chuán wén liù guó

这句话大意是:一、传闻六国。

cóng cǐ dōng běi dà hǎi bīn shān gǔ zhōng yǒu shì lì chà dá luō guó

这句话大意是:从此东北大海滨山谷中,有室利差呾罗国。

cì dōng nán dà hǎi yú yǒu jiā mó làng jiā guó

这句话大意是:次东南大海隅有迦摩浪迦国。

cì dōng yǒu duò luó bō dǐ guó

这句话大意是:次东有堕罗钵底国。

cì dōng yǒu yī shǎng nà bǔ luō guó

这句话大意是:次东有伊赏那补罗国。

cì dōng yǒu mó hē zhān bō guó jí cǐ yún lín yì shì yě

这句话大意是:次东有摩诃瞻波国,即此云林邑是也。

cì xī nán yǒu yán mó nà zhōu guó

这句话大意是:次西南有阎摩那洲国。

fán cǐ liù guó shān chuān dào zǔ bù rù qí jìng rán fēng sú rǎng jiè shēng wén kě zhī

这句话大意是:凡此六国,山川道阻,不入其境,然风俗壤界,声闻可知。

zì sān mó dá zhà guó xi xíng jiǔ bǎi yú lǐ zhì dān mó lì dǐ guó

这句话大意是:自三摩呾咤国西行九百余里,至耽摩栗底国。

dōng yìn dù jìng

这句话大意是:(东印度境。

dān mó lì dǐ guó

这句话大意是:○耽摩栗底国。

dān mó lì dǐ guó zhōu qiān sì wǔ bǎi lǐ guó dà dū chéng zhōu shí yú lǐ

这句话大意是:耽摩栗底国周千四五百里,国大都城周十余里。

bīn jìn hǎi chuí tǔ dì bēi shī

这句话大意是:滨近海垂,土地卑湿。

jià sè shí bō huā guǒ mào shèng

这句话大意是:稼穑时播,花果茂盛。

qì xù wēn shǔ fēng sú zào liè

这句话大意是:气序温暑,风俗躁烈。

rén xìng gāng yǒng xié zhèng jiān xìn

这句话大意是:人性刚勇,邪正兼信。

qié lán shí yú suǒ sēng zhòng qiān yú rén

这句话大意是:伽蓝十余所,僧众千余人。

tiān cí wǔ shí yú suǒ yì dào zá jū

这句话大意是:天祠五十余所,异道杂居。

guó bīn hǎi yú shuǐ jì jiāo huì qí zhēn yì bǎo duō jù cǐ guó gù qí guó rén dà dǐ yīn fù

这句话大意是:国滨海隅,水际交会,奇珍异宝,多聚此国,故其国人大抵殷富。

chéng cè sū dǔ bō wú yōu wáng suǒ jiàn yě

这句话大意是:城侧窣堵波,无忧王所建也。

qí bàng zé yǒu guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:其傍则有过去四佛坐及经行遗迹之所。

zì cǐ xī běi xíng qī bǎi yú lǐ zhì jié luō ná sū fá là nà guó

这句话大意是:自此西北行七百余里,至羯罗拿苏伐剌那国。

dōng yìn dù jìng

这句话大意是:(东印度境。

jié luō ná sū fá là nà guó

这句话大意是:○羯罗拿苏伐剌那国。

jié luō ná sū fá là nà guó zhōu sì qiān sì wǔ bǎi lǐ guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ

这句话大意是:羯罗拿苏伐剌那国周四千四五百里,国大都城周二十余里。

jū rén yīn shèng jiā shì fù ráo

这句话大意是:居人殷盛,家室富饶。

tǔ dì xià shī jià sè shí bō

这句话大意是:土地下湿,稼穑时播。

zhòng huā zī mào zhēn guǒ fán zhí

这句话大意是:众花滋茂,珍果繁植。

qì xù tiáo chàng fēng sú chún hé

这句话大意是:气序调畅,风俗淳和。

hào shàng xué yì xié zhèng jiān xìn

这句话大意是:好尚学艺,邪正兼信。

qié lán shí yú suǒ sēng tú èr qiān yú rén xí xué xiǎo chéng zhèng liàng bù fǎ

这句话大意是:伽蓝十余所,僧徒二千余人,习学小乘正量部法。

tiān cí wǔ shí yú suǒ yì dào shí duō

这句话大意是:天祠五十余所,异道寔多。

bié yǒu sān qié lán bù shí rǔ lào zūn tí pó dá duō yí xùn yě

这句话大意是:别有三伽蓝,不食乳酪,遵提婆达多遗训也。

yī chì ní sēng qié lán

这句话大意是:一、赤泥僧伽蓝。

dà chéng cè yǒu luò duō mò zhī sēng qié lán táng yán chì ní

这句话大意是:大城侧有络多末知僧伽蓝,(唐言赤泥。

tíng yǔ xiǎn chǎng tái gé chóng jùn

这句话大意是:)庭宇显敞,台阁崇峻。

guó zhōng gāo cái dá xué cōng míng yǒu wén zhě xián jí qí zhōng jǐng jiè xiāng chéng zuó mo dào dé

这句话大意是:国中高才达学、聪明有闻者,咸集其中,警诫相成,琢磨道德。

chū cǐ guó wèi xìn fó fǎ shí nán yìn dù yǒu yī wài dào fù gù tóng yè shǒu dài míng jù zhàng cè gāo bù lái rù cǐ chéng zhèn jī lùn gǔ qiú yù lùn yì

这句话大意是:初,此国未信佛法时,南印度有一外道,腹锢铜鍱,首戴明炬,杖策高步,来入此城,振击论鼓,求欲论议。

huò rén wèn yuē shǒu fù hé yì

这句话大意是:或人问曰:“首腹何异?

yuē wú xué yì duō néng kǒng fù chāi liè

现代白话:”曰:“我学艺多能,恐腹拆裂。

bēi zhū yú àn suǒ yǐ chí zhào

这句话大意是:悲诸愚暗,所以持照。

shí jīng xún rì rén wú wèn zhě xún fǎng máo yàn mò yǒu qí rén

这句话大意是:”时经旬日,人无问者,询访髦彦,莫有其人。

wáng yuē hé jìng zhī nèi qǐ wú míng zhé

这句话大意是:王曰:“合境之内,岂无明哲?

kè nán bù chou wèi guó shēn chǐ

这句话大意是:客难不酬,为国深耻。

yi gèng yíng qiú fǎng zhū yōu yǐn

这句话大意是:宜更营求,访诸幽隐。

huò yuē dà lín zhōng yǒu yì rén qí zì chēng yuē shā mén qiáng xué shì wu jīn bǐng jū yōu jì jiǔ yǐ yú zī

现代白话:”或曰:“大林中有异人,其自称曰沙门,强学是务,今屏居幽寂,久了于兹。

fēi fū tǐ fǎ hé dé hé néng ruò cǐ zhě hu

这句话大意是:非夫体法合德,何能若此者吗?

wáng wén zhī gōng wǎng qǐng yān

现代白话:”王闻之,躬往请呢。

shā mén duì yuē wǒ nán yìn dù rén yě kè yóu zhǐ cǐ xué yè fū qiǎn kǒng chù suǒ wén

这句话大意是:沙门对曰:“我南印度人也,客游止此,学业肤浅,恐黜所闻。

gǎn chéng lái zhǐ bù fù gù cí lùn yì zhī fù qǐng jiàn qié lán zhāo jí sēng tú guāng zàn fó fǎ

这句话大意是:敢承来旨,不复固辞,论议之负,请建伽蓝,招集僧徒,光赞佛法。

wáng yuē jìng wén bù gǎn wàng dé

这句话大意是:”王曰:“敬闻,不敢忘德。

shā mén shòu qǐng wǎng fù lùn chǎng

这句话大意是:”沙门受请,往赴论场。

wài dào yú shì sòng qí zōng zhì sān wàn yú yán qí yì yuǎn qí wén yuē bāo hán míng xiāng wǎng luó shì tīng

这句话大意是:外道于是诵其宗致,三万余言,其义远,其文约,苞含名相,网罗视听。

shā mén yī wén jiū lǎn cí yì wú miù yǐ shù bǎi yán biàn ér shì zhī yīn wèn zōng zhì

这句话大意是:沙门一闻究览,词义无谬,以数百言辩而释之,因问宗致。

wài dào cí qióng lǐ qū dù kǒu bù chou

这句话大意是:外道辞穷理屈,杜口不酬。

jì zhé qí míng fù chǐ ér tuì

这句话大意是:既折其名,负耻而退。

wáng shēn jìng dé jiàn cǐ qié lán zì shí jué hòu fāng hóng fǎ jiào

这句话大意是:王深敬德,建此伽蓝,自时厥后,方弘法教。

qié lán cè bù yuǎn yǒu sū dǔ bō wú yōu wú suǒ jiàn yě zài xī rú lái yú cǐ qī rì shuō fǎ kāi dǎo

这句话大意是:伽蓝侧不远有窣堵波,无忧无所建也,在昔如来于此七日说法开导。

qí cè jīng shè guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:其侧精舍,过去四佛坐及经行遗迹之所。

yǒu shù sū dǔ bō bìng shì rú lái shuō jīng fǎ zhī chù wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:有数窣堵波,并是如来说经法之处,无忧王之所建也。

cóng cǐ xī nán xíng qī bǎi yú lǐ zhì wū tú guó

这句话大意是:从此西南行七百余里,至乌荼国。

dōng yìn dù jìng

这句话大意是:(东印度境。

wū tú guó

这句话大意是:○乌荼国。

wū tú guó zhōu qī qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ

这句话大意是:乌荼国周七千余里,国大都城周二十余里。

tǔ dì gāo yú gǔ jià mào shèng

这句话大意是:土地膏腴,谷稼茂盛。

fán zhū guǒ shí pō dà zhū guó yì cǎo míng huā nán yǐ chēng shù

这句话大意是:凡诸果实,颇大诸国,异草名花,难以称述。

qì xù wēn shǔ fēng sú guǎng liè rén mào kuí wú róng sè lí dǎn

这句话大意是:气序温暑,风俗犷烈,人貌魁梧,容色厘黮。

yán cí fēng tiáo yì zhōng yìn dù

这句话大意是:言辞风调,异中印度。

hào xué bù juàn duō xìn fó fǎ

这句话大意是:好学不倦,多信佛法。

qié lán bǎi yú suǒ sēng tú wàn yú rén bìng jiē xí xué dà chéng fǎ jiào

这句话大意是:伽蓝百余所,僧徒万余人,并皆习学大乘法教。

tiān cí wǔ shí suǒ yì dào zá jū

这句话大意是:天祠五十所,异道杂居。

zhū sū dǔ bō fán shí yú suǒ bìng shì rú lái shuō fǎ zhī chù wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:诸窣堵波凡十余所,并是如来说法之处,无忧王之所建也。

yī bǔ sè bō qí lí sēng qié lán

这句话大意是:一、补涩波祇厘僧伽蓝。

guó xī nán jìng tài shān zhōng yǒu bǔ sè bō qí lí sēng qié lán

这句话大意是:国西南境大山中,有补涩波祇厘僧伽蓝。

qí shí sū zhū bō jí duō líng yì huò zhì zhāi rì shí zhú guāng míng

这句话大意是:其石窣诸波极多灵异,或至斋日,时烛光明。

gù zhū jìng xìn yuǎn jìn xián huì chí miào huā gài jìng xiū gòng yǎng

这句话大意是:故诸净信,远近咸会,持妙花盖,竞修供养。

chéng lù pán xià fù bō shì shàng yǐ huā gài gǎn zhì zhī biàn zhù ruò cí shí zhī xī zhēn yě

这句话大意是:承露盘下,覆钵势上,以花盖笴,置之便住,若磁石之吸针也。

cǐ xī běi shān qié lán zhōng yǒu sū dǔ bō suǒ yì tóng qián

这句话大意是:此西北山伽蓝中有窣堵波,所异同前。

cǐ èr sū dǔ bō zhě shén guǐ suǒ jiàn líng qí ruò sī

这句话大意是:此二窣堵波者,神鬼所建,灵奇若斯。

èr zhé lì dá luó chéng

这句话大意是:二、折利呾罗城。

guó dōng nán jìng lín dà hǎi bīn yǒu zhé lì dá luó chéng táng yán fā xíng

这句话大意是:国东南境临大海滨,有折利呾罗城,(唐言发行。

zhōu èr shí yú lǐ rù hǎi shāng rén yuǎn fāng lǚ kè wǎng lái zhōng zhǐ zhī lù yě

这句话大意是:)周二十余里,入海商人、远方旅客,往来中止之路也。

qí chéng jiān jùn duō zhū qí bǎo

这句话大意是:其城坚峻,多诸奇宝。

chéng wài lín cì yǒu wǔ qié lán tái gé chóng gāo zūn xiàng gōng lì

这句话大意是:城外鳞次有五伽蓝,台阁崇高,尊像工丽。

nán qù sēng jiā luō guó èr wàn yú lǐ jìng yè yáo wàng jiàn bǐ guó fó yá sū dǔ bō shàng bǎo zhū guāng míng lí rán rú míng jù zhī xuán zhú yě

这句话大意是:南去僧伽罗国二万余里,静夜遥望,见彼国佛牙窣堵波上宝珠,光明离然,如明炬之悬烛也。

zì cǐ xī nán dà lín zhōng xíng qiān èr bǎi yú lǐ zhì gōng yù zhì guó

这句话大意是:自此西南大林中行千二百余里,至恭御陁国。

dōng yìn dù jìng

这句话大意是:(东印度境。

gōng yù zhì guó

这句话大意是:○恭御陁国。

gōng yù zhì guó zhōu qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ

这句话大意是:恭御陁国周千余里,国大都城周二十余里。

bīn jìn hǎi yú shān fù yǐn zhěn tǔ dì diàn shī jià sè shí bō

这句话大意是:滨近海隅,山阜隐轸,土地垫湿,稼穑时播。

qì xù wēn shǔ fēng sú yǒng liè

这句话大意是:气序温暑,风俗勇烈。

qí xíng wěi qí mào hēi cū yǒu lǐ yì bù shèn qī zhà

这句话大意是:其形伟,其貌黑,粗有礼义,不甚欺诈。

zhì yú wén zì tóng zhōng yìn dù yǔ yán fēng tiáo pō yǒu yì yān

现代白话:至于文字,同中印度,语言风调,颇有异呢。

chóng jìng wài dào bù xìn fó fǎ

这句话大意是:崇敬外道,不信佛法。

tiān cí bǎi yú suǒ yì dào wàn yú rén

这句话大意是:天祠百余所,异道万余人。

guó jìng zhī nèi shù shí xiǎo chéng jiē shān lǐng jù hǎi jiāo chéng jì jiān jùn bīng yòu gǎn yǒng wēi xióng lín jìng suì wú qiáng dí

这句话大意是:国境之内,数十小城,接山岭,据海交,城既坚峻,兵又敢勇,威雄邻境,遂无强敌。

guó lín hǎi bīn duō yǒu jī bǎo luó bèi zhū jī sī wèi huò yòng

这句话大意是:国临海滨,多有奇宝,螺贝珠玑,斯为货用。

chū dà qīng xiàng chāo chéng zhì yuǎn

这句话大意是:出大青象,超乘致远。

cóng cǐ xī nán rù dà huāng yě shēn lín jù mù gàn xiāo bì rì xíng qiān sì wǔ bǎi lǐ zhì jié shí líng lì zèng fǎn

这句话大意是:从此西南入大荒野,深林巨木,干霄蔽日,行千四五百里,至羯饣夌(力甑反。

qié guó

这句话大意是:)伽国。

nán yìn dù jìng

这句话大意是:(南印度境。

jié shí líng qié guó

这句话大意是:○羯饣夌伽国。

jié shí líng qié guó zhōu wǔ qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ

这句话大意是:羯饣夌伽国周五千余里,国大都城周二十余里。

jià sè shí bō huā guǒ jù fán lín sǒu lián mián dòng shù bǎi lǐ

这句话大意是:稼穑时播,花果具繁,林薮联绵,动数百里。

chū qīng yě xiàng lín guó suǒ qí

这句话大意是:出青野象,邻国所奇。

qì xù shǔ rè fēng sú zào bào qíng duō juàn guǎng zhì cún xìn yì

这句话大意是:气序暑热,风俗躁暴,情多狷犷,志存信义。

yán yǔ qīng jié yīn diào zhì zhèng cí zhǐ fēng zé pō yǔ zhōng yìn dù yì yān

现代白话:言语轻捷,音调质正,辞旨风则,颇与中印度异呢。

shǎo xìn zhèng fǎ duō zūn wài dào

这句话大意是:少信正法,多遵外道。

qié lán shí yú suǒ sēng tú wǔ bǎi yú rén xí xué dà chéng shàng zuò bù fǎ

这句话大意是:伽蓝十余所,僧徒五百余人,习学大乘上座部法。

tiān cí bǎi yú suǒ yì dào shén zhòng duō shì ní qián zhī tú yě

这句话大意是:天祠百余所,异道甚众,多是尼干之徒也。

jié shí líng qié guó zài xī zhī shí méng sú yīn shèng jiān mó gǔ jī jǔ mèi chéng wéi

这句话大意是:羯饣夌伽国在昔之时,氓俗殷盛,肩摩毂击,举袂成帷。

yǒu wǔ tòng xian qī yán yǎng sù rén huò lìng chù tuì shī shén tōng yǐ è zhòu shù cán hài guó rén shào zhǎng wú yí xián yú jù sàng rén yān duàn jué duō lì nián suǒ

这句话大意是:有五通仙栖岩养素,人或凌触,退失神通,以恶咒术残害国人,少长无遗,贤愚俱丧,人烟断绝,多历年所。

pō jiàn qiān jū yóu wèi chōng shí gù jīn cǐ guó rén hù shàng shǎo

这句话大意是:颇渐迁居,犹未充实,故今此国人户尚少。

chéng nán bù yuǎn yǒu sū dǔ bō gāo bǎi yú chǐ wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:城南不远有窣堵波,高百余尺,无忧王之所建也。

bàng yǒu guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:傍有过去四佛坐及经行遗迹之所。

guó jìng běi chuí tài shān lǐng shàng yǒu shí sū dǔ bō gāo bǎi yú chǐ shì jié chū shí rén shòu wú liàng suì yǒu dú jué yú cǐ rù jì miè yān

现代白话:国境北垂,大山岭上有石窣堵波,高百余尺,是劫初时人寿无量岁,有独觉于此入寂灭呢。

zì cǐ xī běi shān lín zhōng xíng qiān bā bǎi yú lǐ zhì jiāo sà luō guó

这句话大意是:自此西北山林中行千八百余里,至憍萨罗国。

zhōng yìn dù jìng

这句话大意是:(中印度境。

jiāo sà luō guó

这句话大意是:○憍萨罗国。

jiāo sà luō guó zhōu liù qiān yú lǐ shān lǐng zhōu jìng lín sǒu lián jiē

这句话大意是:憍萨罗国周六千余里,山岭周境,林薮连接。

guó dà dū chéng zhōu sì shí yú lǐ

这句话大意是:国大都城周四十余里。

tǔ rǎng gāo yú dì lì zī shèng

这句话大意是:土壤膏腴,地利滋盛。

yì lǐ xiāng wàng rén hù yīn shí

这句话大意是:邑里相望,人户殷实。

qí xíng wěi qí sè hēi

这句话大意是:其形伟,其色黑。

fēng sú gāng měng rén xìng yǒng liè xié zhèng jiān xìn xué yì gāo míng

这句话大意是:风俗刚猛,人性勇烈,邪正兼信,学艺高明。

wáng shā dì lì yě chóng jìng fó jiào rén cí shēn yuǎn

这句话大意是:王,刹帝利也,崇敬佛教,仁慈深远。

qié lán bǎi yú suǒ sēng tú jiǎn wàn rén bìng jiē xí xué dà chéng fǎ jiào

这句话大意是:伽蓝百余所,僧徒减万人,并皆习学大乘法教。

tiān cí qī shí yú suǒ yì dào zá jū

这句话大意是:天祠七十余所,异道杂居。

yī lóng měng yǔ tí pó

这句话大意是:一、龙猛与提婆。

chéng nán bù yuǎn yǒu gù qié lán bàng yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:城南不远有故伽蓝,傍有窣堵波,无忧王之所建也。

xī zhě rú lái céng yú cǐ chù xiàn dà shén tōng cuī fú wài dào

这句话大意是:昔者,如来曾于此处现大神通,摧伏外道。

hòu lóng měng pú sà zhǐ cǐ qié lán

这句话大意是:后龙猛菩萨止此伽蓝。

shí cǐ guó wáng hào suō duō pó hē táng yán yǐn zhèng

这句话大意是:时此国王号娑多婆诃,(唐言引正。

zhēn jìng lóng měng zhōu wèi mén lú

这句话大意是:)珍敬龙猛,周卫门庐。

shí tí pó pú sà zì zhí shī zǐ guó lái qiú lùn yì wèi mén zhě yuē xìng wèi tōng yè

这句话大意是:时提婆菩萨自执师子国来求论义,谓门者曰:“幸为通谒。

shí mén zhě suì wèi bái

这句话大意是:”时门者遂为白。

lóng měng yā zhī qí míng chéng mǎn bō shuǐ mìng dì zǐ yuē rǔ chí shì shuǐ shì bǐ tí pó

现代白话:龙猛雅知其名,盛满钵水,命弟孔子说:“你持是水,示彼提婆。

tí pó jiàn shuǐ mò ér tóu zhēn

这句话大意是:”提婆见水,默而投针。

dì zǐ chí bō huái yí ér fǎn

这句话大意是:弟子持钵,怀疑而返。

lóng měng yuē bǐ hé cí hu

这句话大意是:龙猛曰:“彼何辞吗?

duì yuē mò wú suǒ shuō dàn tóu zhēn yú shuǐ ér yǐ

这句话大意是:”对曰:“默无所说,但投针于水而已。

lóng měng yuē zhì yǐ zāi ruò rén yě

现代白话:”龙猛曰:“智了啊,若人也!

zhī jī qí rén chá wēi yà shèng shèng dé ruò cǐ yi sù mìng rù

这句话大意是:知几其人,察微亚圣,盛德若此,宜速命入。

duì yuē hé wèi yě

这句话大意是:”对曰:“何谓也?

wú yán miào biàn qí zài shì yú

这句话大意是:无言妙辩,其在是欤?

yuē fu shuǐ yě zhě suí qì fāng yuán zhú wù qīng zhuó mí mǎn wú jiàn chéng chén mò cè

这句话大意是:”曰:“夫水也者,随器方圆,逐物清浊,弥满无间,澄湛莫测。

mǎn ér shì zhī bǐ wǒ xué zhī zhì zhōu yě bǐ nǎi tóu zhēn suì qióng qí jí

这句话大意是:满而示之,比我学之智周也,彼乃投针,遂穷其极。

cǐ fēi cháng rén yi sù zhào jìn

这句话大意是:此非常人,宜速召进。

ér lóng měng fēng fàn lǐn rán sù wù yán tán zhě jiē fú yì shǒu

这句话大意是:”而龙猛风范懔然肃物,言谈者皆伏抑首。

tí pó sù yì fēng huī jiǔ xī qǐng yì fāng yù shòu yè xiān chěng jī shén yā jù wēi yán shēng táng pì zuò wèi xuán yǒng rì cí yì qīng gāo

这句话大意是:提婆素挹风徽,久希请益,方欲受业,先骋机神,雅惧威严,升堂僻坐,为玄永日,辞义清高。

lóng měng yuē hòu xué guān shì miào biàn guāng qián wǒ wéi shuāi mào yù sī jùn yàn chéng nǎi xiě píng yǒu jì chuán dēng bù jué fǎ jiào hóng yáng yī rén shì lài

这句话大意是:龙猛曰:“后学冠世,妙辩光前,我惟衰耄,遇斯俊彦,诚乃写瓶有寄,传灯不绝,法教弘扬,伊人是赖。

xìng néng qián xí yǎ tán xuán ào

这句话大意是:幸能前席,雅谈玄奥。

tí pó wén mìng xīn dú zì fù jiāng kāi yì fǔ xiān yóu biàn yòu tí zhèn cí duān yǎng shì zhì yì

这句话大意是:”提婆闻命,心独自负,将开义府,先游辩囿,提振辞端,仰视质义。

hū dǔ wēi yán wàng yán dù kǒu bì zuò yǐn zé suì qǐng shòu yè

这句话大意是:忽睹威颜,忘言杜口,避坐引责,遂请受业。

lóng měng yuē fù zuò jīn bàn shòu zi zhì zhēn miào lǐ fǎ wáng chéng jiào

这句话大意是:龙猛曰:“复坐,今半授子至真妙理,法王诚教。

tí pó wǔ tǐ tóu dì yī xīn guī mìng yuē ér jīn ér hòu gǎn wén mìng yǐ

现代白话:”提婆五体投地,一心归命,曰:“而今而后,敢闻命了。

èr lóng měng zì wěn gù shì

这句话大意是:二、龙猛自刎故事。

lóng měng pú sà shàn xián yào shù cān ěr yǎng shēng shòu nián shù bǎi zhì mào bù shuāi yǐn zhèng wáng jì dé miào yào shòu yì shù bǎi

这句话大意是:龙猛菩萨善闲药术,餐饵养生,寿年数百,志貌不衰,引正王既得妙药,寿亦数百。

wáng yǒu zhì zǐ wèi qí mǔ yuē rú wǒ hé shí de sì wáng wèi

这句话大意是:王有稚子,谓其母曰:“如我何时得嗣王位?

mǔ yuē yǐ jīn guān zhī wèi yǒu qī yě

这句话大意是:”母曰:“以今观之,未有期也。

fù wáng nián shòu yǐ shù bǎi suì zǐ sūn lǎo zhōng zhě gài yì duō yǐ

现代白话:父王年寿已数百岁,子孙老终者盖亦多了。

sī jiē lóng měng fú lì suǒ jiā yào shù suǒ zhì

这句话大意是:斯皆龙猛福力所加,药术所致。

pú sà jì miè wáng bì cú luò

这句话大意是:菩萨寂灭,王必殂落。

fu lóng měng pú sà zhì huì hóng yuǎn cí bēi shēn hòu zhōu gěi qún yǒu shēn mìng ruò yí

这句话大意是:夫龙猛菩萨智慧弘远,慈悲深厚,周给群有,身命若遗。

rǔ yi wǎng bǐ shì cóng qǐ tóu ruò suì cǐ zhì dāng guǒ suǒ yuàn

现代白话:你宜往彼,试从乞头,若遂此志,当果所愿。

wáng zǐ gōng chéng mǔ mìng lái zhì qié lán mén zhě jīng jù gù de rù yān

现代白话:”王子恭承母命,来至伽蓝,门者惊惧,故得入呢。

shí lóng měng pú sà fāng zàn sòng jīng xíng hū jiàn wáng zi zhù ér wèi yuē jīn xī hé xī jiàng jī sēng fāng ruò wēi ruò jù jí qū lái zhì

这句话大意是:时龙猛菩萨方赞诵经行,忽见王子,伫而谓曰:“今夕何夕,降迹僧坊,若危若惧,疾驱来至?

duì yuē wǒ chéng cí mǔ yú lùn yǔ jí xíng shè zhī shì yǐ wéi hán shēng bǎo mìng jīng yǔ gé yán wèi yǒu qīng shě bào shēn shī zhū qiú yù

这句话大意是:”对曰:“我承兹母余论,语及行舍之士,以为含生宝命,经语格言,未有轻舍报身,施诸求欲。

wǒ cí mǔ yuē bù rán

这句话大意是:我慈母曰:‘不然。

shí fāng shàn shì sān shì rú lái zài xī fā xīn dǎi hu zhèng guǒ qín qiú fú dào xiū xí jiè rěn huò tóu shēn sì shòu huò gē jī jiù gē yuè guāng wáng shī pó luó mén tóu cí lì wáng yǐn è yào chā xuè zhū ruò cǐ lèi qiāng nán bèi jǔ

这句话大意是:十方善逝、三世如来,在昔发心,逮乎证果,勤求佛道,修习戒忍,或投身饲兽,或割肌救鸽,月光王施婆罗门头,慈力王饮饿药叉血,诸若此类,羌难备举。

qiú zhī xiān jué hé dài wú rén

这句话大意是:求之先觉,何代无人?

jīn lóng měng pú sà dǔ sī gāo zhì

这句话大意是:今龙猛菩萨笃斯高志。

wǒ yǒu suǒ qiú rén tóu wèi yòng zhāo mù lěi suì wèi zhī yǒu shě

这句话大意是:’我有所求,人头为用,招募累岁,未之有舍。

yù xíng bào jié shā zé zuì lèi yóu duō nüè hài wú gū huì dé zhāng xiǎn

这句话大意是:欲行暴劫杀,则罪累尤多,虐害无辜,秽德彰显。

wéi pú sà xiū xí shèng dào yuǎn qī fó guǒ cí zhān yǒu shí huì jí wú biān qīng shēn ruò fú shì shēn rú xiǔ bù wéi běn yuàn chuí yǔn suǒ qiú

这句话大意是:唯菩萨修习圣道,远期佛果,慈沾有识,惠及无边,轻身若浮,视身如朽,不违本愿,垂允所求!

lóng měng yuē shù chéng zāi shì yán yě

现代白话:”龙猛曰:“俞,诚啊是言也!

wǒ qiú fú shèng guǒ wǒ xué fó néng shě shì shēn rú xiǎng shì shēn rú pào liú zhuǎn sì shēng qù lái liù qù sù qì hóng shì bù wéi wù yù

这句话大意是:我求佛圣果,我学佛能舍,是身如响,是身如泡,流转四生,去来六趣,宿契弘誓,不违物欲。

rán wáng zǐ yǒu yī bù kě zhě qí jiāng ruò hé

这句话大意是:然王子,有一不可者,其将若何?

wǒ shēn jì zhōng rǔ fù yì sàng gù sī wéi yì shuí néng jì zhī

现代白话:我身既终,你父亦丧,顾斯为意,谁能济之?

lóng měng pái huái gù shì qiú suǒ jué mìng yǐ gàn máo yè zì wěn qí jǐng ruò lì jiàn duàn gē shēn shǒu yì chù

这句话大意是:”龙猛徘徊顾视,求所绝命,以干茅叶自刎其颈,若利剑断割,身首异处。

wáng zǐ jiàn yǐ jīng bēn ér qù

这句话大意是:王子见已,惊奔而去。

mén zhě shàng bái jù chén shǐ mò wáng wén āi gǎn guǒ yì mìng zhōng

这句话大意是:门者上白,具陈始末,王闻哀感,果亦命终。

sān bá luó shì luō qí lí shān

这句话大意是:三、跋逻示罗耆厘山。

guó xī nán sān bǎi yú lǐ zhì bá luó mò luō qí lí shān táng yán hēi fēng

这句话大意是:国西南三百余里至跋逻末罗耆厘山,(唐言黑蜂。

jí rán tè qǐ fēng yán qiào xiǎn jì wú yá gǔ wǎn rú quán shí

这句话大意是:)岌然特起,峰岩峭险,既无崖谷,宛如全石。

yǐn zhèng wáng wèi lóng měng pú sà záo cǐ shān zhōng jiàn lì qié lán

这句话大意是:引正王为龙猛菩萨凿此山中,建立伽蓝。

qù shān shí shù lǐ záo kāi kǒng dào dāng qí shān xià yǎng záo shū shí

这句话大意是:去山十数里,凿开孔道,当其山下,仰凿疏石。

qí zhōng zé cháng láng bù yán chóng tái zhòng gé

这句话大意是:其中则长廊步檐,崇台重阁。

gé yǒu wǔ céng céng yǒu sì yuàn bìng jiàn jīng shè gè zhù jīn xiàng liàng děng fú shēn miào qióng gōng sī

这句话大意是:阁有五层,层有四院,并建精舍,各铸金像,量等佛身,妙穷工思。

zì yú zhuāng yán wéi shì jīn bǎo

这句话大意是:自余庄严,唯饰金宝。

cóng shān gāo fēng lín zhù fēi quán zhōu liú zhòng gé jiāo dài láng wǔ shū liáo wài xué míng zhú zhōng yǔ

这句话大意是:从山高峰临注飞泉,周流重阁,交带廊庑,疏寮外穴,明烛中宇。

chū yǐn zhèng wáng jiàn cǐ qié lán yě rén lì pí jié fǔ kù kōng xū gōng yóu wèi bàn xīn shén yōu qī

这句话大意是:初,引正王建此伽蓝也,人力疲竭,府库空虚,功犹未半,心甚忧戚。

lóng měng wèi yuē dài wáng hé gù ruò yǒu yōu fù

现代白话:龙猛谓曰:“大王为什么若有忧负?

wáng yuē zhé yùn dà xīn gǎn shù shèng fú qī zhī yǒng gù dài zhì cí shì

这句话大意是:”王曰:“辄运大心,敢树胜福,期之永固,待至慈氏。

gōng jì wèi chéng cái yòng yǐ jié měi huái cǐ hèn zuò ér dài dàn

这句话大意是:功绩未成,财用已竭,每怀此恨,坐而待旦。

lóng měng yuē wù yōu

这句话大意是:”龙猛曰:“勿忧。

chóng fú shèng shàn qí lì bù qióng yǒu xīng hóng yuàn wú yōu bù jì

这句话大意是:崇福胜善,其利不穷,有兴弘愿,无忧不济。

jīn rì hái gōng dāng jí huān lè hòu chen chū yóu lì lǎn shān yě yǐ ér zhì cǐ píng yì yíng jiàn

这句话大意是:今日还宫,当极欢乐,后晨出游,历览山野,已而至此,平议营建。

wáng jì shòu huì fèng yǐ zhōu xuán

这句话大意是:”王既受诲,奉以周旋。

lóng měng pú sà yǐ shén miào yào dī zhū dà shí bìng biàn wéi jīn

这句话大意是:龙猛菩萨以神妙药,滴诸大石,并变为金。

wáng yóu jiàn jīn xīn kǒu xiāng hè huí jià zhì lóng měng suǒ yuē jīn rì tián yóu shén guǐ suǒ huò shān lín zhī zhōng shí jiàn jīn jù

这句话大意是:王游见金,心口相贺,回驾至龙猛所曰:“今日畋游,神鬼所惑,山林之中,时见金聚。

lóng měng yuē fēi guǐ huò yě zhì chéng suǒ gǎn gù yǒu cǐ jīn

这句话大意是:”龙猛曰:“非鬼惑也,至诚所感,故有此金。

yí shí qǔ yòng jì chéng shèng yè

这句话大意是:宜时取用,济成胜业。

suì yǐ yíng jiàn gōng bì yǒu yú

这句话大意是:”遂以营建,功毕有余。

yú shì wǔ céng zhī zhōng gè zhù sì dà jīn xiàng yú shàng yíng jī chōng zhū tǎng cáng

这句话大意是:于是五层之中,各铸四大金像,余尚盈积,充诸帑藏。

zhāo jí qiān sēng jū zhōng lǐ sòng

这句话大意是:招集千僧,居中礼诵。

lóng měng pú sà yǐ shì jiā fó suǒ xuān jiào fǎ jí zhū pú sà suǒ yǎn shù lùn jiū jí bù bié cáng zài qí zhōng

这句话大意是:龙猛菩萨以释迦佛所宣教法,及诸菩萨所演述论,鸠集部别,藏在其中。

gù shàng dì yī céng wéi zhì fó xiàng jí zhū jīng lùn xià dì wǔ céng jū zhǐ jìng rén zī chǎn shí wù zhōng jiān sān céng sēng tú suǒ shě

这句话大意是:故上第一层惟置佛像及诸经论,下第五层居止净人、资产、什物,中间三层僧徒所舍。

wén zhū xiān zhì yuē yǐn zhèng wáng yíng jiàn yǐ bì jì gōng rén suǒ shí yán jià yòng jiǔ jū zhī jū zhī zhě táng yán yì

这句话大意是:闻诸先志曰:引正王营建已毕,计工人所食盐价,用九拘胝(拘胝者,唐言亿。

jīn qián

这句话大意是:)金钱。

qí hòu sēng tú fèn zhèng jiù wáng píng yì

这句话大意是:其后僧徒忿诤,就王平议。

shí zhū jìng rén gēng xiāng wèi yuē sēng tú zhèng qǐ yán yì xiāng guāi xiōng rén sì xì huǐ huài qié lán

这句话大意是:时诸净人更相谓曰:“僧徒诤起,言议相乖,凶人伺隙,毁坏伽蓝。

yú shì zhòng guān fǎn jù yǐ bìn sēng tú

这句话大意是:”于是重关反拒,以摈僧徒。

zì ěr yǐ lái wú fù sēng zhòng

现代白话:自你以来,无复僧众。

yuǎn zhǔ shān yán mò zhī mén jìng

这句话大意是:远瞩山岩,莫知门径。

shí yǐn shàn yī fāng zhě rù zhōng liáo jí méng miàn rù chū bù shí qí lù

这句话大意是:时引善医方者入中疗疾,蒙面入出,不识其路。

cóng cǐ dà lín zhōng nán xíng jiǔ bǎi yú lǐ zhì àn dá luō guó

这句话大意是:从此大林中南行九百余里,至案达罗国。

nán yìn dù jìng

这句话大意是:(南印度境。

àn dá luō guó

这句话大意是:○案达罗国。

àn dá luō guó zhōu sān qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ hào píng qí luō

这句话大意是:案达罗国周三千余里,国大都城周二十余里,号瓶耆罗。

tǔ dì liáng wò jià sè fēng shèng

这句话大意是:土地良沃,稼穑丰盛。

qì xù wēn shǔ fēng sú měng bào

这句话大意是:气序温暑,风俗猛暴。

yǔ yán cí diào yì zhōng yìn dù zhì yú wén zì guǐ zé dà tóng

这句话大意是:语言辞调异中印度,至于文字,轨则大同。

qié lán èr shí yú suǒ sēng tú sān qiān yú rén

这句话大意是:伽蓝二十余所,僧徒三千余人。

tiān cí sān shí yú suǒ yì dào shí duō

这句话大意是:天祠三十余所,异道寔多。

yī ā shé luó luó hàn qié lán

这句话大意是:一、阿折罗罗汉伽蓝。

píng qí luó chéng cè bù yuǎn yǒu dà qié lán zhòng gé céng tái zhì qióng jī jué fó xiàng shèng róng lì jí gōng sī

这句话大意是:瓶耆罗城侧不远有大伽蓝,重阁层台,制穷剞劂,佛像圣容,丽极工思。

qié lán qián yǒu shí sū dǔ bō gāo shù bǎi chǐ bìng ā shé luó táng yán suǒ xíng

这句话大意是:伽蓝前有石窣堵波,高数百尺,并阿折罗(唐言所行。

ā luó hàn zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:)阿罗汉之所建也。

suǒ xíng luó hàn qié lán xī nán bù yuǎn yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:所行罗汉伽蓝西南不远有窣堵波,无忧王之所建也。

rú lái zài xī yú cǐ shuō fǎ xiàn dà shén tōng dù wú liàng zhòng

这句话大意是:如来在昔于此说法,现大神通,度无量众。

èr chén nà yǔ yīn míng lùn

这句话大意是:二、陈那与因明论。

suǒ xíng luó hàn qié lán xī nán xíng èr shí yú lǐ zhì gū shān

这句话大意是:所行罗汉伽蓝西南行二十余里,至孤山。

shān lǐng yǒu shí sū dǔ bō chén nà táng yán tóng shòu

这句话大意是:山岭有石窣堵波,陈那(唐言童授。

pú sà yú cǐ zuò yīn míng lùn

这句话大意是:)菩萨于此作《因明论》。

chén nà pú sà zhě fú qù shì hòu chéng fēng rǎn yī

这句话大意是:陈那菩萨者,佛去世后,承风染衣。

zhì yuàn guǎng dà huì lì shēn gù mǐn shì wú yī sī hóng shèng jiào

这句话大意是:智愿广大,慧力深固,愍世无依,思弘圣教。

yǐ wéi yīn míng zhī lùn yán shēn lǐ guǎng xué zhě xū gōng nán yǐ chéng yè nǎi nì jì yōu yán qī shén jì dìng guān shù zuò zhī lì hài shěn wén yì zhī fán yuē

这句话大意是:以为因明之论,言深理广,学者虚功,难以成业,乃匿迹幽岩,栖神寂定,观述作之利害,审文义之繁约。

shì shí yá gǔ zhèn xiǎng yān yún biàn cǎi shān shén pěng pú sà gāo shù bǎi chǐ chàng rú shì yán xī fú shì zūn shàn quán dǎo wù yǐ cí bēi xīn shuō yīn míng lùn zōng kuò miào lǐ shēn jiū wēi yán

这句话大意是:是时崖谷震响,烟云变采,山神捧菩萨高数百尺,唱如是言:“昔佛世尊善权导物,以慈悲心,说《因明论》,综括妙理,深究微言。

rú lái jì miè dà yì mǐn jué

这句话大意是:如来寂灭,大义泯绝。

jīn zhě chén nà pú sà fú zhì yōu yuǎn shēn dá shèng zhǐ yīn míng zhī lùn zhòng hóng cí rì

这句话大意是:今者,陈那菩萨福智悠远,深达圣旨,因明之论,重弘兹日。

pú sà nǎi fàng dà guāng míng zhào zhú yōu mèi

这句话大意是:”菩萨乃放大光明,照烛幽昧。

shí cǐ guó wáng shēn shēng zūn jìng jiàn cǐ guāng míng xiāng yí rù jīn gāng dìng yīn qǐng pú sà zhèng wú shēng guǒ

这句话大意是:时此国王深生尊敬,见此光明相,疑入金刚定,因请菩萨证无生果。

chén nà yuē wú rù dìng guān chá yù shì shēn jīng xīn qī zhèng jué fēi yuàn wú shēng guǒ yě

现代白话:陈那曰:“我入定观察,欲释深经,心期正觉,非愿无生果也。

wáng yuē wú shēng zhī guǒ zhòng shèng xīn yǎng duàn sān jiè yù dòng sān míng zhì sī shèng shì yě yuàn jí zhèng zhī

这句话大意是:”王曰:“无生之果,众圣欣仰,断三界欲,洞三明智,斯盛事也,愿疾证之。

chén nà shi shí xīn yuè wáng qǐng fāng yù zhèng shòu wú xué shèng guǒ

这句话大意是:”陈那是时心悦王请,方欲证受无学圣果。

shí miào jí xiáng pú sà zhī ér xī yān yù xiāng jǐng jiè nǎi tán zhǐ wù zhī ér gào yuē xī zāi

现代白话:时妙吉祥菩萨知而惜呢,欲相警诫,乃弹指悟之,而告曰:“惜啊!

rú hé shě guǎng dà xīn wèi xiá liè zhì cóng dú shàn zhī huái qì jiān jì zhī yuàn

这句话大意是:如何舍广大心,为狭劣志,从独善之怀,弃兼济之愿?

yù wéi shàn lì dāng guǎng chuán shuō cí shì pú sà suǒ zhì yú jiā shī de lùn dǎo yòu hòu xué wèi lì shén dà

这句话大意是:欲为善利,当广传说慈氏菩萨所制《瑜伽师地论》,导诱后学,为利甚大。

chén nà pú sà jìng shòu zhǐ huì fèng yǐ zhōu xuán

这句话大意是:”陈那菩萨敬受指诲,奉以周旋。

yú shì tán sī shěn yán guǎng yīn míng lùn

这句话大意是:于是覃思沈研,广因明论。

yóu kǒng xué zhě jù qí wén wēi cí yuē yě nǎi jǔ qí dà yì zōng qí wēi yán zuò yīn míng lùn yǐ dǎo hòu jìn

这句话大意是:犹恐学者惧其文微辞约也,乃举其大义,综其微言,作《因明论》,以导后进。

zì cí yǐ hòu xuān chàng yú jiā shèng yè mén rén yǒu zhī dāng shì

这句话大意是:自兹已后,宣畅瑜伽盛业,门人有知当世。

cóng cǐ lín yě zhōng nán xíng qiān yú lǐ zhì tuó nà jié zhé jiā guó

这句话大意是:从此林野中南行千余里,至驮那羯磔迦国。

yì wèi dà ān dá luó guó nán yìn dù jìng

这句话大意是:(亦谓大安达逻国,南印度境。

tuó nà jié zhé jiā guó

这句话大意是:○驮那羯磔迦国。

tuó nà jié zhé jiā guó zhōu liù qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu sì shí yú lǐ

这句话大意是:驮那羯磔迦国周六千余里,国大都城周四十余里。

tǔ dì gāo yú jià sè yīn shèng

这句话大意是:土地膏腴,稼穑殷盛。

huāng yě duō yì jū shǎo

这句话大意是:荒野多,邑居少。

qì xù wēn shǔ rén mào lí hēi

这句话大意是:气序温暑,人貌厘黑。

xìng měng liè hào xué yì

这句话大意是:性猛烈,好学艺。

qié lán lín cì huāng wú yǐ shèn cún zhě èr shí yú suǒ sēng tú qiān yú rén bìng duō xí xué dà zhòng bù fǎ

这句话大意是:伽蓝鳞次,荒芜已甚,存者二十余所,僧徒千余人,并多习学大众部法。

tiān cí bǎi yú suǒ yì dào shí duō

这句话大意是:天祠百余所,异道寔多。

yī dōng shān xī shān èr sēng qié lán

这句话大意是:一、东山西山二僧伽蓝。

chéng dōng jù shān yǒu fú pó shì luō táng yán dōng shān

这句话大意是:城东据山有弗婆势罗(唐言东山。

sēng qié lán chéng xi jù shān yǒu ā fá luō shì luō táng yán xī shān

这句话大意是:)僧伽蓝,城西据山有阿伐罗势罗(唐言西山。

sēng qié lán cǐ guó xiān wáng wèi fú jiàn yān

现代白话:)僧伽蓝,此国先王为佛建呢。

diàn chuān tōng jìng shū yá zhì gé cháng láng bù yán zhěn yán jiē xiù líng shén jǐng wèi shèng xián yóu xi

这句话大意是:奠川通径,疏崖峙阁,长廊步檐,枕岩接岫,灵神警卫,圣贤游息。

zì fú jì miè qiān nián zhī nèi měi suì yǒu qiān fán fū sēng tóng rù ān jū

这句话大意是:自佛寂灭,千年之内,每岁有千凡夫僧同入安居。

qí jiě ān jū rì jiē zhèng luó hàn yǐ shén tōng lì líng xū ér qù

这句话大意是:其解安居日,皆证罗汉,以神通力凌虚而去。

qiān nián zhī hòu fán shèng tóng jū

这句话大意是:千年之后,凡圣同居。

zì bǎi yú nián wú fù sēng lǚ

这句话大意是:自百余年,无复僧侣。

ér shān shén yì xíng huò zuò chái láng huò wèi yuán yòu jīng kǒng xíng rén yǐ gù kōng huāng qù wú sēng zhòng

这句话大意是:而山神易形,或作豺狼,或为猿狖,惊恐行人,以故空荒,阒无僧众。

èr qīng biàn gù shì

这句话大意是:二、清辩故事。

chéng nán bù yuǎn yǒu tài shān yán pó pí fèi qié táng yán qīng biàn

这句话大意是:城南不远有大山岩,婆毗吠伽(唐言清辩。

lùn shī zhù ā sù luò gōng dài jiàn cí shì pú sà chéng fó zhī chù

这句话大意是:)论师住阿素洛宫待见慈氏菩萨成佛之处。

lùn shī yǎ liàng hóng yuǎn zhì dé shēn suì wài shì sēng qū zhī fú nèi hóng lóng měng zhī xué

这句话大意是:论师雅量弘远,至德深邃,外示僧佉之服,内弘龙猛之学。

wén mó jiē zhì guó hù fǎ pú sà xuān yáng fǎ jiào xué tú shù qiān yǒu huái tán yì zhàng xī ér wǎng

这句话大意是:闻摩揭陁国护法菩萨宣扬法教,学徒数千,有怀谈议,杖锡而往。

zhì bō zhà lí chéng zhī hù fǎ pú sà zài pú tí shù lùn shī nǎi mìng mén rén yuē rǔ xíng yì pú tí shù hù fǎ pú sà suǒ rú wǒ cí yuē pú sà xuān yáng yí jiào dǎo yòu mí tú yǎng dé xū xīn wèi rì yǐ jiǔ

现代白话:至波咤厘城,知护法菩萨在菩提树,论师乃命门人曰:“你行诣菩提树护法菩萨所,如我辞曰:‘菩萨宣扬遗教,导诱迷徒,仰德虚心,为日已久。

rán yǐ sù yuàn wèi guǒ suì guāi lǐ yè

这句话大意是:然以宿愿未果,遂乖礼谒。

pú tí shù zhě shì bù kōng jiàn jiàn dāng yǒu zhèng chēng tiān rén shī

这句话大意是:菩提树者,誓不空见,见当有证,称天人师。

hù fǎ pú sà wèi qí shǐ yuē rén shì rú huàn shēn mìng ruò fú kě rì qín chéng wèi huáng tán yì

这句话大意是:’”护法菩萨谓其使曰:“人世如幻,身命若浮,渴日勤诚,未遑谈议。

rén xìn wǎng fù jìng bú huì jiàn

这句话大意是:”人信往复,竟不会见。

lùn shī jì huán běn tǔ jìng ér sī yuē fēi cí shì chéng fó shuí jué wǒ yí

这句话大意是:论师既还本土,静而思曰:“非慈氏成佛,谁决我疑?

yú guān zì zài pú sà xiàng qián sòng suí xīn tuó luó ní jué lì yǐn shuǐ shí lì sān suì

这句话大意是:”于观自在菩萨像前诵《随心陀罗尼》,绝粒饮水,时历三岁。

guān zì zài pú sà nǎi xiàn miào sè shēn wèi lùn shī yuē hé suǒ zhì hu

这句话大意是:观自在菩萨乃现妙色身,谓论师曰:“何所志吗?

duì yuē yuàn liú cǐ shēn dài jiàn cí shì

这句话大意是:”对曰:“愿留此身,待见慈氏。

guān zì zài pú sà yuē rén mìng wēi cuì shì jiān fú huàn yí xiū shèng shàn yuàn shēng dǔ shǐ duō tiān yú sī lǐ jìn shàng sù dài jiàn

这句话大意是:”观自在菩萨曰:“人命危脆,世间浮幻,宜修胜善,愿生睹史多天,于斯礼觐,尚速待见。

lùn shī yuē zhì bù kě duó xīn bù kě èr

这句话大意是:”论师曰:“志不可夺,心不可贰。

pú sà yuē ruò rán zhě yi wǎng tuó nà jié zhé jiā guó chéng nán shān yán zhí jīn gāng shén suǒ zhì chéng sòng chí zhí jīn gāng tuó luó ní zhě dāng suì cǐ yuàn

这句话大意是:”菩萨曰:“若然者,宜往驮那羯磔迦国城南山岩执金刚神所,至诚诵持《执金刚陀罗尼》者,当遂此愿。

lùn shī yú shì wǎng ér sòng yān

现代白话:”论师于是往而诵呢。

sān suì zhī hòu shén nǎi wèi yuē yī hé suǒ yuàn ruò sī qín lì

这句话大意是:三岁之后,神乃谓曰:“伊何所愿,若斯勤励?

lùn shī yuē yuàn liú cǐ shēn dài jiàn cí shì

这句话大意是:”论师曰:“愿留此身,待见慈氏。

guān zì zài pú sà zhǐ qiǎn lái qǐng chéng wǒ yuàn zhě qí zài shén hū

这句话大意是:观自在菩萨指遣来请,成我愿者,其在神吗?

shén nǎi shòu mì fāng ér wèi zhī yuē cǐ yán shí nèi yǒu ā sù luò gōng rú fǎ xíng qǐng shí bì dāng kāi kāi jí rù zhōng kě yǐ dài jiàn

现代白话:”神乃授秘方,而谓之曰:“此岩石内有阿素洛宫,如法行请,石壁当开,开即入中,能够待见。

lùn shī yuē yōu jū wú dǔ jù zhī fú xìng

这句话大意是:”论师曰:“幽居无睹,讵知佛兴?

zhí jīn gāng yuē cí shì chū shì wǒ dāng xiāng bào

这句话大意是:”执金刚曰:“慈氏出世,我当相报。

lùn shī shòu mìng zhuān jīng sòng chí fù lì sān suì chū wú yì xiǎng zhòu jiè zǐ yǐ jī shí yán bì huō ér dòng kāi

这句话大意是:”论师受命,专精诵持,复历三岁,初无异想,咒芥子以击石岩壁,豁而洞开。

shì shí bǎi qiān wàn zhòng guān dǔ wàng fǎn lùn shī kuà qí hù ér gào zhòng yuē wú jiǔ qí qǐng dài jiàn cí shì shèng líng jǐng yòu dà yuàn sī suì yi kě rù cǐ tóng jiàn fú xìng

现代白话:是时百千万众观睹忘返,论师跨其户而告众曰:“我久祈请,待见慈氏,圣灵警祐,大愿斯遂,宜可入此,同见佛兴。

wén zhě bù hài mò gǎn lǚ hù wèi shì dú shé zhī kū kǒng sàng shēn mìng

这句话大意是:”闻者怖骇,莫敢履户,谓是毒蛇之窟,恐丧身命。

zài sān gào yǔ wéi yǒu liù rén cóng rù

这句话大意是:再三告语,惟有六人从入。

lùn shī gù xiè shí zhòng cóng róng ér rù

这句话大意是:论师顾谢时众,从容而入。

rù zhī jì yǐ shí bì hái hé zhòng jiē jiē yuàn hèn qián yán zhī guò yě

这句话大意是:入之既已,石壁还合,众皆嗟怨,恨前言之过也。

zì cǐ xī nán xíng qiān yú lǐ zhì zhū lì yé guó

这句话大意是:自此西南行千余里,至珠利耶国。

nán yìn dù jìng

这句话大意是:(南印度境。

zhū lì yé guó

这句话大意是:○珠利耶国。

zhū lì yé guó zhōu èr qiān sì wǔ bǎi lǐ guó dà dū chéng zhōu shí yú lǐ

这句话大意是:珠利耶国周二千四五百里,国大都城周十余里。

tǔ yě kōng kuàng sǒu zé huāng wú jū hù guǎ shǎo qún dào gōng xíng

这句话大意是:土野空旷,薮泽荒芜,居户寡少,群盗公行。

qì xù wēn shǔ fēng sú jiān guǐ rén xìng guǎng liè chóng xìn wài dào

这句话大意是:气序温暑,风俗奸宄,人性犷烈,崇信外道。

qié lán tuí huǐ cū yǒu sēng tú

这句话大意是:伽蓝颓毁,粗有僧徒。

tiān cí shù shí suǒ duō lù xíng wài dào yě

这句话大意是:天祠数十所,多露形外道也。

chéng dōng nán bù yuǎn yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:城东南不远有窣堵波,无忧王之所建也。

rú lái zài xī cháng yú cǐ chù xiàn dà shén tōng shuō shēn miào fǎ cuī fú wài dào dù zhū tiān rén

这句话大意是:如来在昔尝于此处现大神通,说深妙法,摧伏外道,度诸天人。

yī tí pó yí shì

这句话大意是:一、提婆遗事。

chéng xi bù yuǎn yǒu gù qié lán tí pó pú sà yǔ luó hàn lùn yì zhī chù

这句话大意是:城西不远有故伽蓝,提婆菩萨与罗汉论议之处。

chū tí pó pú sà wén cǐ qié lán yǒu wà dá luō táng yán shàng

这句话大意是:初,提婆菩萨闻此伽蓝有嗢呾罗(唐言上。

ā luó hàn de liù shén tōng jù bā jiě tuō suì lái yuǎn xún guān qí fēng fàn

这句话大意是:)阿罗汉,得六神通,具八解脱,遂来远寻,观其风范。

jì zhì qié lán tóu luó hàn sù

这句话大意是:既至伽蓝,投罗汉宿。

luó hàn shǎo yù zhī zú wéi zhì yī chuáng

这句话大意是:罗汉少欲知足,唯置一床。

tí pó jì zhì wú yǐ wéi xí nǎi jù luò yè zhǐ lìng jiù zuò

这句话大意是:提婆既至,无以为席,乃聚落叶,指令就坐。

luó hàn rù dìng yè fēn fāng chū

这句话大意是:罗汉入定,夜分方出。

tí pó yú shì chén yí qǐng jué luó hàn suí nán wéi shì tí pó xún shēng zhòng zhì dì qī zhuǎn yǐ dù kǒu bù chou qiè yùn tōng shén lì wǎng dǔ shǐ duō tiān qǐng wèn cí shì

这句话大意是:提婆于是陈疑请决,罗汉随难为释,提婆寻声重质,第七转已,杜口不酬,窃运通神力,往睹史多天请问慈氏。

cí shì wèi shì yīn ér gào yuē bǐ tí pó zhě kuàng jié xiū xíng xián jié zhī zhōng dāng shào fó wèi fēi ěr suǒ zhī yi shēn lǐ jìng

现代白话:慈氏为释,因而告曰:“彼提婆者,旷劫修行,贤劫之中,当绍佛位,非你所知,宜深礼敬。

rú tán zhǐ qǐng hái fù běn zuò nǎi fù yì yáng miào yì pōu xī wēi yán

这句话大意是:”如弹指顷,还复本座,乃复抑扬妙义,剖析微言。

tí pó wèi yuē cǐ cí shì pú sà shèng zhì zhī shì yě qǐ rén zhě suǒ néng xiáng jiū zāi

现代白话:提婆谓曰:“此慈氏菩萨圣智之释也,岂仁者所能详究啊?

luó hàn yuē rán chéng rú lái zhǐ

这句话大意是:”罗汉曰:“然,诚如来旨。

yú shì bì xí lǐ xiè shēn jiā jìng tàn

这句话大意是:”于是避席礼谢,深加敬叹。

cóng cǐ nán rù lín yě zhōng xíng qiān wǔ liù bǎi lǐ zhì dá luó pí tú guó

这句话大意是:从此南入林野中,行千五六百里,至达罗毗荼国。

nán yìn dù jìng

这句话大意是:(南印度境。

dá luó pí tú guó

这句话大意是:○达罗毗荼国。

dá luó pí tú guó zhōu liù qiān yú lǐ guó dà dū chéng hào jiàn zhì bǔ luō zhōu sān shí yú lǐ

这句话大意是:达罗毗荼国周六千余里,国大都城号建志补罗,周三十余里。

tǔ dì wò rǎng jià sè fēng shèng duō huā guǒ chū bǎo wù

这句话大意是:土地沃壤,稼穑丰盛,多花果,出宝物。

qì xù wēn shǔ fēng sú yǒng liè

这句话大意是:气序温暑,风俗勇烈。

shēn dǔ xìn yì gāo shàng bó shí ér yǔ yán wén zì shǎo yì zhōng yìn dù

这句话大意是:深笃信义,高尚博识,而语言文字,少异中印度。

qié lán bǎi yú suǒ sēng tú wàn yú rén jiē zūn xué shàng zuò bù fǎ

这句话大意是:伽蓝百余所,僧徒万余人,皆遵学上座部法。

tiān cí bā shí yú suǒ duō lù xíng wài dào yě

这句话大意是:天祠八十余所,多露形外道也。

rú lái zài shì shù yóu cǐ guó shuō fǎ dù rén gù wú yōu wáng yú zhū shèng jì jiē jiàn sū dǔ bō

这句话大意是:如来在世,数游此国,说法度人,故无忧王于诸圣迹皆建窣堵波。

yī hù fǎ yí shì

这句话大意是:一、护法遗事。

jiàn zhì bǔ luó chéng zhě jí dá mó bō luó táng yán hù fǎ

这句话大意是:建志补罗城者,即达磨波罗(唐言护法。

pú sà běn shēng zhī chéng

这句话大意是:)菩萨本生之城。

pú sà cǐ guó dà chén zhī zhǎng zǐ yě yòu huái yǎ liàng zhǎng ér hóng yuǎn

这句话大意是:菩萨此国大臣之长子也,幼怀雅量,长而弘远。

nián fāng ruò guàn wáng jī xià jiàng

这句话大意是:年方弱冠,王姬下降。

lǐ yán zhī xī yōu xīn cǎn qī duì fó xiàng qián yīn qín qí qǐng

这句话大意是:礼筵之夕,忧心惨凄,对佛像前殷勤祈请。

zhì chéng suǒ gǎn shén fù yuǎn dùn qù cǐ shù bǎi lǐ zhì shān qié lán zuò fó táng zhōng

这句话大意是:至诚所感,神负远遁,去此数百里,至山伽蓝,坐佛堂中。

yǒu sēng kāi hù jiàn cǐ shào nián yí qí dào yě gèng jié wèn zhī

这句话大意是:有僧开户,见此少年,疑其盗也,更诘问之。

pú sà jù huái zhǐ gào yīn qǐng chū jiā

这句话大意是:菩萨具怀指告,因请出家。

zhòng xián jīng yì suì yǔn qí zhì

这句话大意是:众咸惊异,遂允其志。

wáng nǎi xuān mìng tuī qiú xiá ěr nǎi zhī pú sà shén fù yuǎn chén

这句话大意是:王乃宣命,推求遐迩,乃知菩萨神负远尘。

wáng zhī zhī yě zēng shēn jìng yì

这句话大意是:王之知也,增深敬异。

zì rǎn yī yǐ dǔ xué jīng qín lìng wèn fēng fàn yǔ zài qián jì

这句话大意是:自染衣已,笃学精勤,令问风范,语在前记。

chéng nán bù yuǎn yǒu dà qié lán guó zhōng cōng ruì tóng lèi cuì zhǐ

这句话大意是:城南不远有大伽蓝,国中聪睿同类萃止。

yǒu sū dǔ bō gāo bǎi yú chǐ wú yōu wáng suǒ jiàn yě

这句话大意是:有窣堵波,高百余尺,无忧王所建也。

rú lái zài xī yú cǐ shuō fǎ cuī fú wài dào guǎng dù rén tiān

这句话大意是:如来在昔于此说法,摧伏外道,广度人天。

qí cè zé yǒu guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:其侧则有过去四佛坐及经行遗迹之所。

zì cǐ nán xíng sān qiān yú lǐ zhì mò luō ju zhà guó

这句话大意是:自此南行三千余里,至秣罗矩咤国。

yì wèi zhǐ mò luō guó nán yìn dù jìng

这句话大意是:(亦谓枳秣罗国,南印度境。

mò luō ju zhà guó

这句话大意是:○秣罗矩咤国。

mò luō ju zhà guó zhōu wǔ qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu sì shí yú lǐ

这句话大意是:秣罗矩咤国周五千余里,国大都城周四十余里。

tǔ tián xì lǔ dì lì bù zī

这句话大意是:土田舄卤,地利不滋。

hǎi zhǔ zhū zhēn duō jù cǐ guó

这句话大意是:海渚诸珍,多聚此国。

qì xù yán rè rén duō lí hēi

这句话大意是:气序炎热,人多厘黑。

zhì xìng gāng liè xié zhèng jiān chóng

这句话大意是:志性刚烈,邪正兼崇。

bù shàng yóu yì wéi shàn zhú lì

这句话大意是:不尚游艺,唯善逐利。

qié lán gù jī shí duō yú zhǐ cún zhě jì shǎo sēng tú yì guǎ

这句话大意是:伽蓝故基,寔多余址,存者既少,僧徒亦寡。

tiān cí shù bǎi wài dào shén zhòng duō lù xíng zhī tú yě

这句话大意是:天祠数百,外道甚众,多露形之徒也。

chéng dōng bù yuǎn yǒu gù qié lán tíng yǔ huāng wú jī zhǐ shàng zài wú yōu wáng dì dà dì zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:城东不远有故伽蓝,庭宇荒芜,基址尚在,无忧王弟大帝之所建也。

qí dōng yǒu sū dǔ bō chóng jī yǐ xiàn fù bō yóu cún wú yōu wáng zhī suǒ jiàn lì

这句话大意是:其东有窣堵波,崇基已陷,覆钵犹存,无忧王之所建立。

zài xī rú lái yú cǐ shuō fǎ xiàn dà shén tōng dù wú liàng zhòng yòng zhāng shèng jì gù cǐ biāo jiàn

这句话大意是:在昔如来于此说法,现大神通,度无量众,用彰圣迹,故此标建。

suì jiǔ mí shén qí yuàn huò suì

这句话大意是:岁久弥神,祈愿或遂。

yī mò là yé shān

这句话大意是:一、秣剌耶山。

guó nán bīn hǎi yǒu mò là yé shān chóng yá jùn lǐng dòng gǔ shēn jiàn

这句话大意是:国南滨海有秣剌耶山,崇崖峻岭,洞谷深涧。

qí zhōng zé yǒu bái tán xiāng shù zhān tán nǐ pó shù

这句话大意是:其中则有白檀香树、栴檀你婆树。

shù lèi bái tán bù kě yǐ bié wéi yú shèng xià dēng gāo yuǎn zhǔ qí yǒu dà shé yíng zhě yú shì zhī zhī

现代白话:树类白檀,不能够别,唯于盛夏,登高远瞩,其有大蛇萦者,于是知之。

yóu qí mù xìng liáng lěng gù shé pán yě

这句话大意是:犹其木性凉冷,故蛇盘也。

jì wàng jiàn yǐ shè jiàn wèi jì dōng zhé zhī hòu fāng nǎi cǎi fá

这句话大意是:既望见已,射箭为记,冬蛰之后,方乃采伐。

jié bù luō xiāng shù sōng shēn yì yè huā guǒ sī bié chū cǎi jì shī shàng wèi yǒu xiāng mù gàn zhī hòu xún lǐ ér xī qí zhōng yǒu xiāng zhuàng ruò yún mǔ sè rú bīng xuě cǐ suǒ wèi lóng nǎo xiāng yě

这句话大意是:羯布罗香树松身异叶,花果斯别,初采既湿,尚未有香,木干之后,循理而析,其中有香,状若云母,色如冰雪,此所谓龙脑香也。

èr bù dá luò jiā shān

这句话大意是:二、布呾落迦山。

mò là yé shān dōng yǒu bù dá luò jiā shān shān jìng wēi xiǎn yán gǔ qī qīng

这句话大意是:秣剌耶山东有布呾落迦山,山径危险,岩谷欹倾。

shān dǐng yǒu chí qí shuǐ chéng jìng pài chū dà hé zhōu liú rào shān èr shí zā rù nán hǎi

这句话大意是:山顶有池,其水澄镜,派出大河,周流绕山二十匝,入南海。

chí cè yǒu shí tiān gōng guān zì zài pú sà wǎng lái yóu shě

这句话大意是:池侧有石天宫,观自在菩萨往来游舍。

qí yǒu yuàn jiàn pú sà zhě bù gù shēn mìng lì shuǐ dēng shān wàng qí jiān xiǎn néng dá zhī zhě gài yì guǎ yǐ

现代白话:其有愿见菩萨者,不顾身命,厉水登山,忘其艰险,能达之者,盖亦寡了。

ér shān xià jū rén qí xīn qǐng jiàn huò zuò zì zài tiān xíng huò wèi tu huī wài dào wèi yù qí rén guǒ suì qí yuàn

这句话大意是:而山下居人,祈心请见,或作自在天形,或为涂灰外道,慰谕其人,果遂其愿。

cóng cǐ shān dōng běi hǎi pàn yǒu chéng shì wǎng nán hǎi sēng jiā luō guó lù

这句话大意是:从此山东北海畔有城,是往南海僧伽罗国路。

wén zhū tǔ sú yuē cóng cǐ rù hǎi dōng nán kě sān qiān yú lǐ zhì sēng jiā luō guó

这句话大意是:闻诸土俗曰:从此入海,东南可三千余里,至僧伽罗国。

táng yán zhí shī zǐ fēi yìn dù zhī jìng

这句话大意是:(唐言执师子,非印度之境。

✦ You read 卷十 十七国

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.