大唐西域记 · 辩机 · Chapter 11 of 15

卷九 一国

PinyinModern Translation
Size

mó jiē zhì guó xià

这句话大意是:○摩揭陁国(下)。

shí bā xiāng xiàng chí

这句话大意是:△十八、香象池。

pú tí shù dōng dù ní lián chán nà hé dà lín zhōng yǒu sū dǔ bō

这句话大意是:菩提树东渡尼连禅那河,大林中有窣堵波。

qí běi yǒu chí xiāng xiàng shì mǔ chù yě

这句话大意是:其北有池,香象侍母处也。

rú lái zài xī xiū pú sà xíng wèi xiāng xiàng zi jū běi shān zhōng yóu cǐ chí cè

这句话大意是:如来在昔修菩萨行,为香象子,居北山中,游此池侧。

qí mǔ máng yě cǎi ǒu gēn jí qīng shuǐ gōng xíng xiào yǎng yǔ shí tuī yí

这句话大意是:其母盲也,采藕根,汲清水,恭行孝养,与时推移。

shǔ yǒu yī rén yóu lín mí lù páng huáng wǎng lái bēi hào tòng kū

这句话大意是:属有一人,游林迷路,彷徨往来,悲号恸哭。

xiàng zi wén ér mǐn yān dǎo zhī yǐ shì guī lù

现代白话:象子闻而愍呢,导之以示归路。

shì rén jì hái suì bái wáng yuē wǒ zhī xiāng xiàng yóu shě lín sǒu cǐ qí huò yě kě wǎng bǔ zhī

这句话大意是:是人既还,遂白王曰:“我知香象游舍林薮,此奇货也,可往捕之。

wáng nà qí yán xīng bīng wǎng shòu shì rén qián dǎo zhǐ xiàng shì wáng jí shí liǎng bì duò luò ruò yǒu zhǎn jié zhě

这句话大意是:”王纳其言,兴兵往狩,是人前导,指象示王,即时两臂堕落,若有斩截者。

qí wáng suī jīng cǐ yì réng fù xiàng zi yǐ guī

这句话大意是:其王虽惊此异,仍缚象子以归。

xiàng zi jì yǐ wéi zhí duō shí ér bù shí shuǐ cǎo diǎn jiù zhě yǐ wén wáng suì qīn wèn zhī

这句话大意是:象子既已维絷多时,而不食水草,典厩者以闻,王遂亲问之。

xiàng zǐ yuē wǒ mǔ máng míng lěi rì jī è jīn jiàn yōu è jù néng gān shí

现代白话:象孔子说:“我母盲冥,累日饥饿,今见幽厄,讵能甘食?

wáng mǐn qí qíng yě gù suì fàng zhī

这句话大意是:”王愍其情也,故遂放之。

qí cè sū dǔ bō qián jiàn shí zhù shì xī jiā yè bō fú yú cǐ yàn zuò

这句话大意是:其侧窣堵波前建石柱,是昔迦叶波佛于此宴坐。

qí cè yǒu guò qù sì fó zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:其侧有过去四佛座及经行遗迹之所。

shí jiǔ wài dào fā è yuàn chù

这句话大意是:十九、外道发恶愿处。

sì fó zuò dōng dù mò hē hé zhì dà lín zhōng yǒu shí zhù shì wài dào rù dìng jí fā è yuàn chù

这句话大意是:四佛座东渡莫诃河,至大林中,有石柱,是外道入定及发恶愿处。

xī yǒu wài dào yù tóu lán zi zhě zhì yì yān xiá shēn yí cǎo zé yú cǐ fǎ lín qī shén nì jì

这句话大意是:昔有外道郁头蓝子者,志逸烟霞,身遗草泽,于此法林栖神匿迹。

jì jù wǔ shén tōng de dì yī yǒu dìng

这句话大意是:既具五神通,得第一有定。

mó jiē zhì wáng tè shēn zōng jìng měi zhì zhōng shí qǐng jiù gōng shí

这句话大意是:摩揭陁王特深宗敬,每至中时,请就宫食。

yù tóu lán zi líng xū lǚ kōng wǎng lái wú tì

这句话大意是:郁头蓝子凌虚履空,往来无替。

mó jiē zhì wáng hòu shí zhān wàng yì jì zhì yǐ pěng jiē zhì zuò

这句话大意是:摩揭陁王候时瞻望,亦既至已,捧接置座。

wáng jiāng chū yóu yù wěi liú shì jiǎn zhuó zhōng gōng wú kān chéng mìng

这句话大意是:王将出游,欲委留事,简擢中宫,无堪承命。

yǒu shǎo xī nǚ shū shèn lìng yí jì qīn qiě xián wú chū qí yòu

这句话大意是:有少息女,淑慎令仪,既亲且贤,无出其右。

mó jiē zhì wáng zhào ér mìng yuē wú fāng yuǎn yóu jiāng yǒu suǒ wěi ěr yi xī xīn shèn zhōng qí shì

现代白话:摩揭陁王召而命曰:“我方远游,将有所委,你宜悉心,慎终其事。

bǐ yù tóu lán xian sù suǒ zōng jìng shí zhì lái fàn rú wǒ suǒ fèng

这句话大意是:彼郁头蓝仙,宿所宗敬,时至来饭,如我所奉。

chì jiè jì yǐ biàn jí xún lǎn

这句话大意是:”敕诫既已,便即巡览。

shào nǚ chéng zhǐ zhān hou rú yí dà xiān zhì yǐ pěng ér zhì zuò

这句话大意是:少女承旨,瞻候如仪,大仙至已,捧而置座。

yù tóu lán zi jì chù nǚ rén qǐ yù jiè rǎn tuì shī shén tōng fàn qì yán guī bù dé xū yóu

这句话大意是:郁头蓝子既触女人,起欲界染,退失神通,饭讫言归,不得虚游。

xīn zhōng kuì chǐ guǐ wèi nǚ yuē wǒ bǐ xiū dào yè rù dìng yí shén líng xū wǎng lái lüè wú xiá jǐng guó rén yuàn dǔ wén zhī jiǔ yǐ

现代白话:心中愧耻,诡谓女曰:“我比修道业,入定怡神,凌虚往来,略无暇景,国人愿睹,闻之久了。

rán xiān dá chuí xùn lì wù wèi wu qǐ shǒu dú shàn wàng qí jiān jì

这句话大意是:然先达垂训,利物为务,岂守独善,忘其兼济?

jīn yù cóng mén ér chū lǚ de ér wǎng shǐ fu dǔ jiàn zhī tú xián méng fú lì

这句话大意是:今欲从门而出,履地而往,使夫睹见之徒,咸蒙福利。

wáng nǚ wén yǐ xuān gào yuǎn jìn shì shí rén yǐ chí jìng sǎ sǎo qú lù bǎi qiān wàn zhòng zhù wàng lái yí

这句话大意是:”王女闻已,宣告远近,是时人以驰竞,洒扫衢路,百千万众,伫望来仪。

yù tóu lán zi bù zì wáng gōng zhì bǐ fǎ lín

这句话大意是:郁头蓝子步自王宫,至彼法林。

yàn zuò rù dìng xīn chí wài jìng qī lín zé wū niǎo yīng zhuàn lín chí nǎi yú biē xuān shēng qíng sàn xīn luàn shī shén fèi dìng

这句话大意是:宴坐入定,心驰外境,栖林则乌鸟嘤啭,临池乃鱼鳖喧声,情散心乱,失神废定。

nǎi shēng fèn huì jí fā è yuàn yuàn wǒ dāng lái wèi bào è shòu li shēn niǎo yì bó shí shēng lèi shēn guǎng sān qiān lǐ liǎng chì gè guǎng qiān wǔ bǎi lǐ tóu lín dàn zhū yǔ shǔ rù liú shí bǐ shuǐ shēng

这句话大意是:乃生忿恚,即发恶愿:“愿我当来为暴恶兽,狸身鸟翼,搏食生类,身广三千里,两翅各广千五百里,投林啖诸羽属,入流食彼水生。

fā yuàn jì yǐ fèn xīn jiàn xi qín qiú qǐng zhī fù de běn dìng

这句话大意是:”发愿既已,忿心渐息,勤求顷之,复得本定。

bù jiǔ mìng zhōng shēng dì yī yǒu tiān shòu bā wàn jié

这句话大意是:不久命终,生第一有天,寿八万劫。

rú lái jì zhī tiān shòu bì yǐ dāng guǒ xī yuàn de cǐ bì shēn cóng shì liú zhuǎn è dào wèi qī chū lí

这句话大意是:如来记之,天寿毕已,当果昔愿,得此弊身,从是流转恶道,未期出离。

èr shí jī zú shān jí dà jiā yè gù shì

这句话大意是:二十、鸡足山及大迦叶故事。

mò hē hé dōng rù dà lín yě xíng bǎi yú lǐ zhì qū qū jū wù fǎn

这句话大意是:莫诃河东入大林野,行百余里,至屈屈(居勿反)。

zhà bō zhì shān táng yán jī zú yì wèi jù lú bō tuó shān

这句话大意是:咤播陁山,(唐言鸡足)亦谓窭卢播陀山。

táng yán zūn zú shān

这句话大意是:(唐言尊足山。

gāo luán qiào wú jí shēn hè dòng wú yá shān lù xī jiàn qiáo lín luō gǔ gǎng cén lǐng zhàng fán cǎo bèi yán jùn qǐ sān fēng bàng tǐng jué è qì jiāng tiān jiē xíng yǔ yún tóng

这句话大意是:)高峦峭无极,深壑洞无涯,山麓谿涧,乔林罗谷,岗岑岭嶂,繁草被岩,峻起三峰,傍挺绝崿,气将天接,形与云同。

qí hòu zūn zhě dà jiā yè bō jū zhōng jì miè bù gǎn zhǐ yán gù yún zūn zú

这句话大意是:其后尊者大迦叶波居中寂灭,不敢指言,故云尊足。

mó hē jiā yè bō zhě shēng wén dì zǐ yě de liù shén tōng jù bā jiě tuō

这句话大意是:摩诃迦叶波者,声闻弟子也,得六神通,具八解脱。

rú lái huà yuán sī bì chuí jiāng niè pán gào jiā yè bō yuē wǒ yú kuàng jié qín xiū kǔ xíng wèi zhū zhòng shēng qiú wú shàng fǎ xī suǒ yuàn qī jīn yǐ guǒ mǎn

这句话大意是:如来化缘斯毕,垂将涅槃,告迦叶波曰:“我于旷劫勤修苦行,为诸众生求无上法,昔所愿期,今已果满。

wǒ jīn jiāng yù rù dà niè pán yǐ zhū fǎ cáng zhǔ lèi yú rǔ zhù chí xuān bù wù yǒu shī zhuì

现代白话:我今将欲入大涅槃,以诸法藏嘱累于你,住持宣布,勿有失坠。

yí mǔ suǒ xiàn jīn lòu jiā shā cí shì chéng fó liú yǐ chuán fù

这句话大意是:姨母所献金镂袈裟,慈氏成佛,留以传付。

wǒ yí fǎ zhōng zhū xiū xíng zhě ruò bǐ qiū bǐ qiū ní wū bō suǒ jiā táng yán jìn shì nán

这句话大意是:我遗法中诸修行者,若比丘、比丘尼、邬波索迦、(唐言近事男。

jiù yuē yī pú sāi yòu yuē yōu pó sāi jiē é huà

这句话大意是:旧曰伊蒱塞,又曰优婆塞,皆讹化。

wū bō sī jiā táng yán jìn shì nǚ

这句话大意是:)邬波斯迦,(唐言近事女。

jiù yuē yōu pó sī yòu yuē yōu pó yí jiē é yě

这句话大意是:旧曰优婆斯,又曰优婆夷,皆讹也。

jiē xiān jì dù lìng lí liú zhuǎn

这句话大意是:)皆先济渡,令离流转。

jiā yè chéng zhǐ zhù chí zhèng fǎ

这句话大意是:”迦叶承旨,住持正法。

jié jí jì yǐ zhì dì èr shí nián yàn shì wú cháng jiāng rù jì miè nǎi wǎng jī zú shān

这句话大意是:结集既已,至第二十年,厌世无常,将入寂灭,乃往鸡足山。

shān yīn ér shàng qū pán qǔ lù zhì xī nán gǎng

这句话大意是:山阴而上,屈盘取路,至西南岗。

shān fēng xiǎn zǔ yá jìng pán báo nǎi yǐ xī kòu pōu zhī rú gē

这句话大意是:山峰险阻,崖径槃薄,乃以锡扣,剖之如割。

shān jìng jì kāi zhú lù ér jìn pán yū qǔ zhé huí hù xié tōng zhì yú shān dǐng dōng běi miàn chū

这句话大意是:山径既开,逐路而进,槃纡曲折,回互斜通,至于山顶,东北面出。

jì rù sān fēng zhī zhōng pěng fó jiā shā ér lì yǐ yuàn lì gù sān fēng liǎn fù gù jīn cǐ shān sān jí lóng qǐ

这句话大意是:既入三峰之中,捧佛袈裟而立,以愿力故,三峰敛覆,故今此山三脊隆起。

dāng lái cí shì shì zūn zhī xìng shì yě sān huì shuō fǎ zhī hòu yú yǒu wú liàng jiāo màn zhòng shēng jiāng dēng cǐ shān zhì jiā yè suǒ cí shì tán zhǐ shān fēng zì kāi

这句话大意是:当来慈氏世尊之兴世也,三会说法之后,余有无量憍慢众生,将登此山,至迦叶所,慈氏弹指,山峰自开。

bǐ zhū zhòng shēng jì jiàn jiā yè gèng zēng jiāo màn

这句话大意是:彼诸众生既见迦叶,更增憍慢。

shí dà jiā yè shòu yī zhì cí lǐ jìng yǐ bì shēn shēng xū kōng shì zhū shén biàn huà huǒ fén shēn suì rù jì miè

这句话大意是:时大迦叶授衣致辞,礼敬已毕,身升虚空,示诸神变,化火焚身,遂入寂灭。

shí zhòng zhān yǎng jiāo màn xīn chú yīn ér gǎn wù jiē zhèng shèng guǒ

这句话大意是:时众瞻仰,憍慢心除,因而感悟,皆证圣果。

gù jīn shān shàng jiàn sū dǔ bō jìng yè yuǎn wàng huò jiàn míng jù

这句话大意是:故今山上建窣堵波,静夜远望,或见明炬。

jí yǒu dēng shān suì wú suǒ dǔ

这句话大意是:及有登山,遂无所睹。

èr shí yī fó tuó fá nà shān jí zhàng lín

这句话大意是:二十一、佛陀伐那山及杖林。

jī zú shān dōng běi xíng bǎi yú lǐ zhì fó tuó fá nà shān

这句话大意是:鸡足山东北行百余里,至佛陀伐那山。

fēng yá chóng jùn yǎn è yǐn lín

这句话大意是:峰崖崇峻,𪩘崿隐嶙。

yán jiān shí bǎo fú cháng jiàng zhǐ

这句话大意是:岩间石宝,佛尝降止。

bàng yǒu bān shí dì shì fàn tiān mó niú tóu zhān tán tú shì rú lái jīn qí shí shàng yú xiāng yù liè

这句话大意是:傍有般石,帝释、梵天摩牛头栴檀涂饰如来,今其石上余香郁烈。

wǔ bǎi luó hàn qián líng yú cǐ zhū yǒu gǎn yù huò de dǔ jiàn shí zuò shā mí zhī xíng rù lǐ qǐ shí

这句话大意是:五百罗汉潜灵于此,诸有感遇,或得睹见,时作沙弥之形,入里乞食。

huò yǐn huò xiǎn líng qí zhī jī chà nán yǐ shù

这句话大意是:或隐或显,灵奇之迹,差难以述。

fó tuó fá nà shān kōng gǔ zhōng dōng xíng sān shí yú lǐ zhì xiè yí jié fǎn

这句话大意是:佛陀伐那山空谷中东行三十余里,至泄(移结反。

sè zhī lín

这句话大意是:)瑟知林。

táng yán zhàng lín

这句话大意是:(唐言杖林。

lín zhú xiū jìn bèi shān mí gǔ

这句话大意是:)林竹修劲,被山弥谷。

qí xiān yǒu pó luó mén wén shì jiā fó shēn cháng zhàng liù cháng huái yí huò wèi zhī xìn yě nǎi yǐ zhàng liù zhú zhàng yù liàng fú shēn

这句话大意是:其先有婆罗门,闻释迦佛身长丈六,常怀疑惑,未之信也,乃以丈六竹杖,欲量佛身。

héng yú zhàng duān chū guò zhàng liù rú shì zēng gāo mò néng qióng shí suì tóu zhàng ér qù yīn zhí gēn yān

现代白话:恒于杖端出过丈六,如是增高,莫能穷实,遂投杖而去,因植根呢。

zhōng yǒu dà sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:中有大窣堵波,无忧王之所建也。

rú lái zài xī yú cǐ qī rì wèi zhū tiān rén xiàn dà shén tōng shuō shēn miào fǎ

这句话大意是:如来在昔,于此七日为诸天人现大神通,说深妙法。

shèng jūn gù shì

这句话大意是:1.胜军故事。

zhàng lín zhōng jìn yǒu wū bō suǒ jiā dū yé xī nà zhě táng yán shèng jūn

这句话大意是:杖林中近有邬波索迦阇耶犀那者,(唐言胜军)。

xī yìn dù shā dì lì zhǒng yě zhì shàng yí jiǎn qíng yuè chū lín jī jū huàn jìng xīn yóu zhēn jì nèi wài diǎn jí qióng jiū yōu wēi cí lùn qīng gāo yí fàn xián yǎ

这句话大意是:西印度刹帝利种也,志尚夷简,情悦出林,迹居幻境,心游真际,内外典籍,穷究幽微,辞论清高,仪范闲雅。

zhū shā mén pó luó mén wài dào yì xué guó wáng dà chén zhǎng zhě háo yòu xiāng qù tōng yè fú yīng qǐng yì

这句话大意是:诸沙门、婆罗门、外道异学、国王、大臣、长者、豪右,相趣通谒,伏膺请益。

shòu yè mén rén shí shì ér liù

这句话大意是:受业门人,十室而六。

nián jiàn qī shí dān dú bù juàn yú yì juān fèi wéi xí fó jīng cè lì shēn xīn bù shě zhòu yè

这句话大意是:年渐七十,耽读不倦,余艺捐废,惟习佛经,策励身心,不舍昼夜。

yìn dù zhī fǎ xiāng mò wèi ní zuò xiǎo sū dǔ bō gāo wǔ liù cùn shū xiě jīng wén yǐ zhì qí zhōng wèi zhī fǎ shè lì yě

这句话大意是:印度之法,香末为泥,作小窣堵波,高五六寸,书写经文,以置其中,谓之法舍利也。

shù jiàn yíng jī jiàn dà sū dǔ bō zǒng jù yú nèi cháng xiū gòng yǎng

这句话大意是:数渐盈积,建大窣堵波,总聚于内,常修供养。

gù shèng jūn zhī wèi yè yě kǒu zé xuān shuō miào fǎ dǎo yòu xué rén shǒu nǎi zuò sū dǔ bō shì chóng shèng fú yè yòu jīng xíng lǐ sòng yàn zuò sī wéi qǐn shí bù huáng zhòu yè wú dài

这句话大意是:故胜军之为业也,口则宣说妙法,导诱学人,手乃作窣堵波,式崇胜福,夜又经行礼诵,宴坐思惟,寝食不遑,昼夜无怠。

nián bǎi suì yǐ zhì yè bù shuāi

现代白话:年百岁了,志业不衰。

sān shí nián jiān fán zuò qī jū zhī táng yán yì

这句话大意是:三十年间,凡作七拘胝(唐言亿。

fǎ shè lì sū dǔ bō

这句话大意是:)法舍利窣堵波。

měi mǎn yī jū zhī jiàn dà sū dǔ bō ér zǒng zhì zhōng shèng xiū gòng yǎng qǐng zhū sēng zhòng fǎ huì chēng qìng

这句话大意是:每满一拘胝,建大窣堵波,而总置中,盛修供养,请诸僧众,法会称庆。

qí shí shén guāng zhú yào líng yì zhāo zhāng

这句话大意是:其时神光烛曜,灵异昭彰。

zì cí jué hòu shí fàng guāng míng

这句话大意是:自兹厥后,时放光明。

zhàng lín fù jìn zhū jī

这句话大意是:2.杖林附近诸迹。

zhàng lín xī nán shí yú lǐ tài shān yáng yǒu èr wēn quán qí shuǐ shén rè

这句话大意是:杖林西南十余里,大山阳有二温泉,其水甚热。

zài xī rú lái huà chū cǐ shuǐ yú zhōng yù yān

现代白话:在昔如来化出此水,于中浴呢。

jīn zhě shàng cún qīng liú wú jiǎn yuǎn jìn zhī rén jiē lái jiù yù shěn kē sù zhěn duō yǒu chú chà

这句话大意是:今者尚存,清流无减,远近之人,皆来就浴,沈疴宿疹,多有除差。

qí bàng zé yǒu sū dǔ bō rú lái jīng xíng zhī chù yě

这句话大意是:其傍则有窣堵波,如来经行之处也。

zhàng lín dōng nán xíng liù qī lǐ zhì tài shān héng lǐng zhī qián yǒu shí sū dǔ bō

这句话大意是:杖林东南行六七里,至大山,横岭之前有石窣堵波。

xī rú lái yǔ sān yuè wèi zhū rén tiān yú cǐ shuō fǎ shí pín pí suō luó wáng yù lái tīng fǎ nǎi shū shān jī shí lěi jiē yǐ jìn guǎng èr shí yú bù cháng sān sì lǐ

这句话大意是:昔如来雨三月为诸人天于此说法,时频毗娑罗王欲来听法,乃疏山积石,垒阶以进,广二十余步,长三四里。

tài shān běi sān sì lǐ yǒu gū shān xī guǎng bó xiān rén qī yǐn yú cǐ záo yá wèi shì yú zhǐ shàng cún

这句话大意是:大山北三四里,有孤山,昔广博仙人栖隐于此,凿崖为室,余趾尚存。

chuán jiào mén rén yí fēng yóu shàn

这句话大意是:传教门人,遗风犹扇。

gū shān dōng běi sì wǔ lǐ yǒu xiǎo gū shān shān bì shí shì guǎng mào kě zuò qiān yú rén yǐ

现代白话:孤山东北四五里,有小孤山,山壁石室广袤可坐千余人了。

rú lái zài xī yú cǐ sān yuè shuō fǎ

这句话大意是:如来在昔于此三月说法。

shí shì shàng yǒu dà pán shí dì shì fàn tiān mó niú tóu zhān tán tú shì fú shēn shí shàng yú xiāng yú jīn yù liè

这句话大意是:石室上有大磐石,帝释、梵天磨牛头旃檀涂饰佛身,石上馀香,于今郁烈。

ā sù luò gōng yì shì

这句话大意是:3.阿素洛宫异事。

shí shì xī nán yú yǒu yán xiù yìn dù wèi zhī ā sù luò jiù yuē ā xiū luó yòu yuē ā xū lún yòu yuē ā sū luō jiē é yě

这句话大意是:石室西南隅有岩岫,印度谓之阿素洛(旧曰阿修罗,又曰阿须伦,又曰阿苏罗,皆讹也。

gōng yě

这句话大意是:)宫也。

wǎng yǒu hào shì zhě shēn xián zhòu shù gù chóu mìng lǚ shí yǒu sì rén yuē qì tóng zhì rù cǐ yán xiù

这句话大意是:往有好事者,深闲咒术,顾俦命侣,十有四人,约契同志,入此岩岫。

xíng sān sì shí lǐ kuò rán dà míng nǎi jiàn chéng yì tái guān jiē shì jīn yín liú lí

这句话大意是:行三四十里,廓然大明,乃见城邑台观,皆是金银琉璃。

shì rén zhì yǐ yǒu zhū shǎo nǚ zhù lì mén cè huān xǐ yíng jiē shén jiā lǐ yù

这句话大意是:是人至已,有诸少女伫立门侧,欢喜迎接,甚加礼遇。

yú shì jiàn jìn zhì nèi chéng mén yǒu èr bì shǐ gè pěng jīn pán chéng mǎn huā xiāng ér lái yíng hòu

这句话大意是:于是渐进至内城门,有二婢使各捧金盘,盛满花香,而来迎候。

wèi zhū rén yuē yi jiù chí yù tu guān xiāng huā yǐ ér hòu rù sī wèi měi yǐ

现代白话:谓诸人曰:“宜就池浴,涂冠香花,已而后入,斯为美了。

wéi bǐ shù shì yí shí sù jìn

这句话大意是:唯彼术士,宜时速进。

yú shí sān rén suì jí mù yù jí rù chí yǐ huǎng ruò yǒu wàng nǎi zuò dào tián zhōng qù cǐ zhī běi píng chuān zhōng yǐ sān sì shí lǐ yǐ

现代白话:”余十三人遂即沐浴,即入池已,恍若有忘,乃坐稻田中,去此之北平川中,已三四十里了。

zhàn dào

这句话大意是:4.栈道。

shí shì cè yǒu zhàn dào guǎng shí yú bù zhǎng sì wǔ lǐ

这句话大意是:石室侧有栈道,广十余步,长四五里。

xī pín pí pó luō wáng jiāng wǎng fú suǒ nǎi zhǎn shí tōng gǔ shū yá dǎo chuān huò lěi shí huò záo yán zuò wéi jiē jí yǐ zhì fú suǒ

这句话大意是:昔频毗婆罗王将往佛所,乃斩石通谷,疏崖导川,或垒石,或凿岩,作为阶级,以至佛所。

èr shí èr shàng máo gōng chéng jiù wáng shè chéng

这句话大意是:二十二、上茅宫城(旧王舍城)。

cóng cǐ tài shān zhōng dōng xíng liù shí yú lǐ zhì ju shē jiē luō bǔ luó chéng

这句话大意是:从此大山中东行六十余里,至矩奢揭罗补罗城。

táng yán shàng máo gōng chéng

这句话大意是:(唐言上茅宫城。

shàng máo gōng chéng mó jiē zhì guó zhī zhèng zhōng gǔ xiān jūn wáng zhī suǒ dōu duō chū shèng shàng jí xiáng xiāng máo yǐ gù wèi zhī shàng máo chéng yě

这句话大意是:)上茅宫城,摩揭陁国之正中,古先君王之所都,多出胜上吉祥香茅,以故谓之上茅城也。

chóng shān sì zhōu yǐ wéi wài guō xi tōng xiá jìng běi pì shān mén dōng xī zhǎng nán běi xiá zhōu yī bǎi wǔ shí yú lǐ

这句话大意是:崇山四周,以为外郭,西通峡径,北辟山门,东西长,南北狭,周一百五十余里。

nèi chéng yú zhǐ zhōu sān shí yú lǐ

这句话大意是:内城余趾周三十余里。

jié ní jiā shù biàn zhū xī jìng huā hán shū fù sè làn huáng jīn mù chūn zhī yuè lín jiē jīn sè

这句话大意是:羯尼迦树遍诸蹊径,花含殊馥,色烂黄金,暮春之月,林皆金色。

fú zuì xiàng yí jì

这句话大意是:1.伏醉象遗迹。

gōng chéng běi mén wài yǒu sū dǔ bō shì tí pó dá duō yǔ wèi shēng yuàn wáng gòng wèi qīn yǒu nǎi fàng hù cái zuì xiàng yù hài rú lái

这句话大意是:宫城北门外有窣堵波,是提婆达多与未生怨王共为亲友,乃放护财醉象,欲害如来。

rú lái zhǐ duān chū wǔ shī zǐ zuì xiàng yú cǐ xùn fú ér qián

这句话大意是:如来指端出五师子,醉象于此驯伏而前。

shè lì fú zhèng guǒ gù shì

这句话大意是:2.舍利弗证果故事。

fú zuì xiàng dōng běi yǒu sū dǔ bō shì shè lì zǐ wén ā shī pó shì bǐ qiū táng yán mǎ shèng

这句话大意是:伏醉象东北有窣堵波,是舍利子闻阿湿婆恃比丘(唐言马胜。

shuō fǎ zhèng guǒ zhī chù

这句话大意是:)说法证果之处。

chū shè lì zǐ zài jiā yě gāo cái yǎ liàng jiàn zhòng dāng shí mén shēng xué tú chuán yǐ shòu yè

这句话大意是:初,舍利子在家也,高才雅量,见重当时,门生学徒,传以受业。

cǐ shí jiāng rù wáng shě dà chéng mǎ shèng bǐ qiū yì fāng qǐ shí

这句话大意是:此时将入王舍大城,马胜比丘亦方乞食。

shí shè lì zǐ yáo jiàn mǎ shèng wèi mén shēng yuē bǐ lái zhě shén xiáng xù bù zhèng shèng guǒ

这句话大意是:时舍利子遥见马胜,谓门生曰:“彼来者甚庠序,不证圣果。

qǐ sī diào jì

这句话大意是:岂斯调寂?

yi shǎo zhù dài guān qí jìn qù

这句话大意是:宜少伫待,观其进趣。

mǎ shèng bǐ qiū yǐ zhèng luó hàn xīn dé zì zài róng zhǐ hé yǎ zhèn xī lái yí

这句话大意是:”马胜比丘已证罗汉,心得自在,容止和雅,振锡来仪。

shè lì zǐ yuē zhǎng lǎo shàn ān lè yé

现代白话:舍利孔子说:“长老善安乐耶?

shī hé rén zhèng hé fǎ ruò cǐ zhī yuè yù hu

这句话大意是:师何人,证何法,若此之悦豫吗?

mǎ shèng wèi yuē ěr bù zhī yé jìng fàn wáng tài zǐ shě zhuàn lún wáng wèi bēi mǐn liù qù kǔ xíng liù nián zhèng sān pú tí jù yī qiè zhì shì wú shī yě

现代白话:”马胜谓曰:“你不知耶,净饭王太子舍转轮王位,悲愍六趣,苦行六年,证三菩提,具一切智,是我师也。

fu fǎ zhě fēi yǒu fēi kōng nán yòng quán xù wéi fú yǔ fú nǎi néng jiū shù qǐ yī yú mèi suǒ néng xiáng yì

这句话大意是:夫法者,非有非空,难用诠叙,惟佛与佛乃能究述,岂伊愚昧所能详议?

yīn wèi sòng shuō chēng zàn fó fǎ shè lì zǐ wén yǐ biàn huò guǒ zhèng

这句话大意是:”因为颂说,称赞佛法,舍利子闻已,便获果证。

shèng mì huǒ kēng gù shì

这句话大意是:3.胜密火坑故事。

shè lì zǐ zhèng guǒ běi bù yuǎn yǒu dà shēn kēng bàng jiàn sū dǔ bō shì shì lì jú duō táng yán shèng mì

这句话大意是:舍利子证果北不远,有大深坑,傍建窣堵波,是室利毱多(唐言胜密。

yǐ huǒ kēng dú fàn yù hài fú chù

这句话大意是:)以火坑、毒饭欲害佛处。

shèng mì zhě zōng xìn wài dào shēn zhe xié jiàn

这句话大意是:胜密者,宗信外道,深着邪见。

zhū fàn zhì yuē qiáo dā mó guó rén zūn jìng suì lìng wǒ tú wú suǒ shì lài rǔ jīn kě qǐng zhì jiā fàn huì mén chuān dà kēng mǎn zhōng zòng huǒ zhàn yǐ xiǔ mù fù yǐ zào tǔ

现代白话:诸梵志曰:“乔答摩国人尊敬,遂令我徒无所恃赖,你今可请至家饭会,门穿大坑,满中纵火,栈以朽木,覆以燥土。

fán zhū fàn shí jiē zá dú yào ruò miǎn huǒ kēng dāng zāo dú shí

这句话大意是:凡诸饭食,皆杂毒药,若免火坑,当遭毒食。

shèng mì chéng mìng biàn shè dú huì

这句话大意是:”胜密承命,便设毒会。

chéng zhōng zhī rén jiē zhī shèng mì yú shì zūn suǒ qǐ è hài xīn xián jiē quàn qǐng yuàn fú wù wǎng

这句话大意是:城中之人皆知胜密于世尊所起恶害心,咸皆劝请,愿佛勿往。

shì zūn gào yuē wú de huái yōu

这句话大意是:世尊告曰:“无得怀忧。

rú lái zhī shēn wù mò néng hài

这句话大意是:如来之身,物莫能害。

yú shì shòu qǐng ér wǎng

这句话大意是:”于是受请而往。

zú lǚ mén kǔn huǒ kēng chéng chí qīng lán chéng jiàn lián huā mí màn

这句话大意是:足履门阃,火坑成池,清澜澄鉴,莲花弥漫。

shèng mì jiàn yǐ yōu huáng wú cuò wèi qí tú yuē yǐ shù miǎn huǒ shàng yǒu dú shí

这句话大意是:胜密见已,忧惶无措,谓其徒曰:“以术免火,尚有毒食。

shì zūn fàn shí yǐ qì wèi shuō miào fǎ shèng mì wén yǐ xiè jiù guī yī

这句话大意是:”世尊饭食已讫,为说妙法,胜密闻已,谢咎归依。

shí fù jiā dà yī yí jì

这句话大意是:4.时缚迦大医遗迹。

shèng mì huǒ kēng dōng běi shān chéng zhī qū yǒu sū dǔ bō shì shí fù jiā dà yī jiù yuē qí pó é yě

这句话大意是:胜密火坑东北,山城之曲,有窣堵波,是时缚迦大医(旧曰耆婆,讹也。

yú cǐ wèi fú jiàn shuō fǎ táng zhōu qí ruán yuán zhòng zhí huā guǒ yú zhǐ niè zhū shàng yǒu yí jì

这句话大意是:)于此为佛建说法堂,周其壖垣种植花果,余址蘖株尚有遗迹。

rú lái zài shì duō yú zhōng zhǐ

这句话大意是:如来在世,多于中止。

qí bàng fù yǒu shí fù jiā gù zhái yú qí jiù jǐng xū kǎn yóu cún

这句话大意是:其傍复有时缚迦故宅,余其旧井,墟坎犹存。

èr shí sān jiù fēng jí fó jì

这句话大意是:二十三、鹫峰及佛迹。

gōng chéng dōng běi xíng shí sì wǔ lǐ zhì jí lì zhì luō ju zhà shān táng yán jiù fēng yì wèi jiù tái

这句话大意是:宫城东北行十四五里,至姞栗陁罗矩咤山,(唐言鹫峰,亦谓鹫台。

jiù yuē qí dū jué shān é yě

这句话大意是:旧曰耆阇崛山,讹也。

jiē běi shān zhī yáng gū biāo tè qǐ jì qī jiù niǎo yòu lèi gāo tái kōng cuì xiāng yìng nóng dàn fēn sè

这句话大意是:)接北山之阳,孤标特起,既栖鹫鸟,又类高台,空翠相映,浓淡分色。

rú lái yù shì chuí wǔ shí nián duō jū cǐ shān guǎng shuō miào fǎ

这句话大意是:如来御世垂五十年,多居此山,广说妙法。

pín pí suō luó wáng wèi wén fǎ gù xīng fā rén tú zì shān lù zhì fēng cén kuà gǔ lìng yán biān shí wèi jiē guǎng shí yú bù zhǎng wǔ liù lǐ

这句话大意是:频毗娑罗王为闻法故,兴发人徒,自山麓至峰岑,跨谷凌岩,编石为阶,广十余步,长五六里。

zhōng lù yǒu èr xiǎo sū dǔ bō yī wèi xià shèng jí wáng zhì cǐ tú xíng yǐ jìn

这句话大意是:中路有二小窣堵波,一谓下乘,即王至此徒行以进;。

yī wèi tuì fán jí jiǎn fán fū bù lìng tóng wǎng

这句话大意是:一谓退凡,即简凡夫不令同往。

qí shān dǐng zé dōng xī zhǎng nán běi xiá

这句话大意是:其山顶则东西长,南北狭。

lín yá xi duǒ yǒu zhuān jīng shè gāo guǎng qí zhì dōng pì qí hù rú lái zài xī duō jū shuō fǎ

这句话大意是:临崖西埵有砖精舍,高广奇制,东辟其户,如来在昔多居说法。

jīn zuò shuō fǎ zhī xiàng liàng děng rú lái zhī shēn

这句话大意是:今作说法之像,量等如来之身。

jīng shè dōng yǒu cháng shí rú lái jīng xíng suǒ lǚ yě

这句话大意是:精舍东有长石,如来经行所履也。

bàng yǒu dà shí gāo zhàng sì wǔ chǐ zhōu sān shí yú bù shì tí pó dá duō yáo zhì jī fú chù yě

这句话大意是:傍有大石,高丈四五尺,周三十余步,是提婆达多遥掷击佛处也。

qí nán yá xià yǒu sū dǔ bō zài xī rú lái yú cǐ shuō fǎ huá jīng

这句话大意是:其南崖下有窣堵波,在昔如来于此说《法华经》。

jīng shè nán shān yá cè yǒu dà shí bǎo rú lái zài xī yú cǐ rù dìng

这句话大意是:精舍南山崖侧有大石宝,如来在昔于此入定。

fú shí bǎo xī běi shí bǎo qián yǒu dà pán shí ā nán wèi mó bù chù yě

这句话大意是:佛石宝西北,石宝前有大磐石,阿难为魔怖处也。

zūn zhě ā nán yú cǐ rù dìng mó wáng huà zuò jiù niǎo yú hēi yuè yè fēn jù qí dà shí bèi yì jīng míng yǐ bù zūn zhě

这句话大意是:尊者阿难于此入定,魔王化作鹫鸟,于黑月夜分据其大石,备翼惊鸣,以怖尊者。

zūn zhě shì shí jīng jù wú cuò rú lái jiàn jiàn shēn shǒu ān wèi tōng guò shí bì mó ā nán dǐng yǐ dà cí yán ér gào zhī yuē mó suǒ biàn huà yi wú bù jù

这句话大意是:尊者是时惊惧无措,如来鉴见,伸手安慰,通过石壁,摩阿难顶,以大慈言而告之曰:“魔所变化,宜无怖惧。

ā nán méng wèi shēn xīn ān lè

这句话大意是:”阿难蒙慰,身心安乐。

shí shàng niǎo jì yá zhōng tōng xué suì yuè suī jiǔ yú jīn shàng cún

这句话大意是:石上鸟迹、崖中通穴,岁月虽久,于今尚存。

jīng shè cè yǒu shù shí shì shè lì zǐ děng zhū dà luó hàn yú cǐ rù dìng

这句话大意是:精舍侧有数石室,舍利子等诸大罗汉于此入定。

shè lì zǐ shí shì qián yǒu yī dà jǐng kū hé wú shuǐ xū kǎn yóu cún

这句话大意是:舍利子石室前有一大井,枯涸无水,墟坎犹存。

jīng shè dōng běi shí jiàn zhōng yǒu dà pán shí shì rú lái shài jiā shā zhī chù yī wén míng chè jiǎo rú diāo kè

这句话大意是:精舍东北石涧中有大磐石,是如来晒袈裟之处,衣文明彻,皎如雕刻。

qí bàng shí shàng yǒu fú jiǎo jì lún wén suī àn guī mó kě chá

这句话大意是:其傍石上有佛脚迹,轮文虽暗,规模可察。

běi shān dǐng yǒu sū dǔ bō shì rú lái wàng mó jiē zhì chéng yú cǐ qī rì shuō fǎ

这句话大意是:北山顶有窣堵波,是如来望摩揭陁城,于此七日说法。

èr shí sì pí bù luó shān

这句话大意是:二十四、毗布罗山。

shān chéng běi mén xi yǒu pí bù luó shān

这句话大意是:山城北门西,有毗布罗山。

wén zhī tǔ sú yuē shān xī nán yá yīn xī yǒu wǔ bǎi wēn quán jīn zhě shù shí ér yǐ rán yóu yǒu lěng yǒu nuǎn wèi jǐn wēn yě

这句话大意是:闻之土俗曰:“山西南崖阴,昔有五百温泉,今者数十而已,然犹有冷有暖,未尽温也。

qí quán yuán fā xuě shān zhī nā mó rè nǎo chí qián liú zhì cǐ shuǐ shén qīng měi wèi tóng běn chí

这句话大意是:其泉源发雪山之南无热恼池,潜流至此,水甚清美,味同本池。

liú jīng wǔ bǎi zhī xiǎo rè dì yù huǒ shì shàng yán zhì sī wēn rè

这句话大意是:流经五百枝小热地狱,火势上炎,致斯温热。

quán liú zhī kǒu bìng jiē diāo shí huò zuò shī zi bái xiàng zhī shǒu huò zuò shí tǒng xuán liú zhī dào xià nǎi biān shí wèi chí

这句话大意是:泉流之口,并皆雕石,或作师子、白象之首,或作石筒悬流之道,下乃编石为池。

zhū fāng yì yù xián lái cǐ yù yù zhě sù zhěn duō chà

这句话大意是:诸方异域咸来此浴,浴者宿疹多差。

wēn quán zuǒ yòu zhū sū dǔ bō jí jīng shè jī zhǐ lín cì bìng shì guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:温泉左右诸窣堵波及精舍,基址鳞次,并是过去四佛坐及经行遗迹之所。

cǐ chù jì shān shuǐ xiāng dài rén zhì yōu jū yǐn lún zhī shì gài yì duō yǐ

现代白话:此处既山水相带,仁智攸居,隐沦之士盖亦多了。

bēi bō luō shí shì jí bǐ qiū xí dìng gù shì

这句话大意是:1.卑钵罗石室及比丘习定故事。

wēn quán xi yǒu bēi bō luō shí shì shì zūn zài xī héng jū qí zhōng

这句话大意是:温泉西有卑钵罗石室,世尊在昔恒居其中。

hòu bì dòng xué shì ā sù luò gōng yě

这句话大意是:后壁洞穴是阿素洛宫也。

xí dìng bǐ qiū duō jū cǐ shì shí chū guài yì lóng shé shī zǐ zhī xíng jiàn zhī zhě xīn fā kuáng luàn

这句话大意是:习定比丘多居此室,时出怪异,龙、蛇、师子之形,见之者心发狂乱。

rán sī shèng dì líng shèng suǒ zhǐ niè jì qīn fēng wàng qí zāi huò

这句话大意是:然斯圣地,灵圣所止,蹑迹钦风,忘其灾祸。

jìn yǒu bǐ qiū jiè xíng zhēn jié xīn lè yōu jì yù yú cǐ shì nì jì xí dìng

这句话大意是:近有比丘,戒行贞洁,心乐幽寂,欲于此室匿迹习定。

huò yǒu jiàn yuē wù wǎng bǐ yě

这句话大意是:或有谏曰:“勿往彼也。

bǐ duō zāi yì wéi hài bù shǎo jì nán qǔ dìng yì kǒng sàng shēn

这句话大意是:彼多灾异,为害不少,既难取定,亦恐丧身。

yi jiàn qián shì wù yí hòu huǐ

这句话大意是:宜鉴前事,勿贻后悔。

bǐ qiū yuē bù rán

这句话大意是:”比丘曰:“不然。

wǒ fāng zhì qiú fó guǒ cuī fú tiān mó ruò cǐ zhī hài fu hé zú yán

这句话大意是:我方志求佛果,摧伏天魔,若此之害,夫何足言?

biàn jí zhèn xī ér wǎng shì yān

现代白话:”便即振锡而往室呢。

yú shì shè tán chǎng sòng jìn zhòu

这句话大意是:于是设坛场,诵禁咒。

xún rì zhī hòu xué chū shào nǚ wèi bǐ qiū yuē zūn zhě rǎn yī shǒu jiè wèi hán shí guī yī xiū huì xí dìng zuò shēng líng shàn dǎo

这句话大意是:旬日之后,穴出少女,谓比丘曰:“尊者染衣守戒,为含识归依,修慧习定,作生灵善导。

ér jīn jū cǐ jīng hài wǒ cáo

这句话大意是:而今居此,惊骇我曹。

rú lái zhī jiào qǐ ruò shì yé

这句话大意是:如来之教,岂若是耶?

bǐ qiū yuē wǒ shǒu jìng jiè zūn shèng jiào yě

这句话大意是:”比丘曰:“我守净戒,遵圣教也。

nì jì shān gǔ yuǎn xuān zá yě

这句话大意是:匿迹山谷,远喧杂也。

hū cǐ jiàn jī qí jiù ān zài

这句话大意是:忽此见讥,其咎安在?

duì yuē zūn zhě sòng zhòu shēng fā huǒ cóng wài rù shāo wǒ jū shì kǔ wǒ zhī shǔ

这句话大意是:”对曰:“尊者诵咒声发,火从外入,烧我居室,苦我枝属。

wéi yuàn bēi mǐn wù fù sòng zhòu

这句话大意是:唯愿悲愍,勿复诵咒。

bǐ qiū yuē sòng zhòu zì hù fēi yù hài wù

这句话大意是:”比丘曰:“诵咒自护,非欲害物。

wǎng zhě xíng rén jū cǐ xí dìng qī yú shèng guǒ yǐ jì yōu tú dǔ guài jīng hài sàng qì shēn mìng rǔ zhī gū yě

现代白话:往者,行人居此习定,期于圣果,以济幽涂,睹怪惊骇,丧弃身命,你之辜也。

qí hé cí hu

这句话大意是:其何辞吗?

duì yuē zuì zhàng jì zhòng zhì huì sī qiǎn

这句话大意是:”对曰:“罪障既重,智慧斯浅。

zì jīn yǐ lái bǐng jū shǒu fèn yì yuàn zūn zhě wù sòng shén zhòu

这句话大意是:自今已来,屏居守分,亦愿尊者勿诵神咒。

bǐ qiū yú shì xiū dìng rú chū ān jìng wú hài

这句话大意是:”比丘于是修定如初,安静无害。

qí tā zhū yí jì

这句话大意是:2.其他诸遗迹。

pí bù luó shān shàng yǒu sū dǔ bō xī zhě rú lái shuō fǎ zhī chù jīn yǒu lù xíng wài dào duō yī cǐ zhù xiū xí kǔ xíng sù yè fěi xiè zì dàn zhì hūn xuán zhuǎn guān chá

这句话大意是:毗布罗山上有窣堵波,昔者如来说法之处,今有露形外道,多依此住,修习苦行,夙夜匪懈,自旦至昏,旋转观察。

shān chéng běi mén zuǒ nán yá yīn dōng xíng èr sān lǐ zhì dà shí shì xī tí pó dá duō yú cǐ rù dìng

这句话大意是:山城北门左南崖阴,东行二三里,至大石室,昔提婆达多于此入定。

shí shì dōng bù yuǎn pán shí shàng yǒu bān cǎi zhuàng xuè rǎn bàng jiàn sū dǔ bō shì xí dìng bǐ qiū zì hài zhèng guǒ zhī chù

这句话大意是:石室东不远,磐石上有斑采,状血染,傍建窣堵波,是习定比丘自害证果之处。

xī yǒu bǐ qiū qín lì xīn shēn bǐng jū xiū dìng suì yuè yú yuǎn bù zhèng shèng guǒ

这句话大意是:昔有比丘,勤励心身,屏居修定,岁月逾远,不证圣果。

tuì ér zì jiù qiè fù tàn yuē wú xué zhī guǒ zhōng bù shí zhèng

这句话大意是:退而自咎,窃复叹曰:“无学之果,终不时证;。

yǒu lèi zhī shēn tú shēng hé yì

这句话大意是:有累之身,徒生何益?

biàn jiù cǐ shí zì cì qí jǐng shì shí jí zhèng ā luó hàn guǒ shàng shēng xū kōng shì xiàn shén biàn huà huǒ fén shēn ér rù jì miè

这句话大意是:”便就此石自刺其颈,是时即证阿罗汉果,上升虚空,示现神变,化火焚身,而入寂灭。

měi qí yǎ cāo jiàn yǐ jì gōng

这句话大意是:美其雅操,建以记功。

bǐ qiū zhèng guǒ dōng shí yá shàng yǒu shí sū dǔ bō xí dìng bǐ qiū tóu yá zhèng guǒ zhī chù

这句话大意是:比丘证果东石崖上,有石窣堵波,习定比丘投崖证果之处。

xī zài fú shì yǒu yī bǐ qiū yàn zuò shān lín xiū zhèng guǒ dìng jīng qín yǐ jiǔ bù dé guǒ zhèng

这句话大意是:昔在佛世,有一比丘,宴坐山林,修证果定,精勤已久,不得果证。

zhòu yè jì niàn wú wàng jìng dìng

这句话大意是:昼夜继念,无忘静定。

rú lái zhī qí gēn jī jiāng fā yě suì wǎng bǐ ér chéng zhī zì zhú lín yuán zhì shān yá xià tán zhǐ ér zhào zhù lì yǐ dài

这句话大意是:如来知其根机将发也,遂往彼而成之,自竹林园至山崖下,弹指而召,伫立以待。

cǐ bǐ qiū yáo dǔ shèng zhòng shēn yì yǒng yuè tóu yá ér xià yóu qí jìng xīn jìng xìn fó yǔ wèi zhì yú de yǐ huò guǒ zhèng

这句话大意是:此比丘遥睹圣众,身意勇悦,投崖而下,犹其净心,敬信佛语,未至于地,已获果证。

shì zūn gào yuē yi zhī shì shí

这句话大意是:世尊告曰:“宜知是时。

jí shēng xū kōng shì xiàn shén biàn

这句话大意是:”即升虚空,示现神变。

yòng zhāng jìng xìn gù sī fēng jì

这句话大意是:用彰净信,故斯封记。

èr shí wǔ jiā lán tuó zhú yuán

这句话大意是:二十五、迦兰陁竹园。

shān chéng běi mén xíng yī lǐ yú zhì jiā lán tuó zhú yuán

这句话大意是:山城北门行一里余,至迦兰陀竹园。

jīn yǒu jīng shè shí jī zhuān shì dōng pì qí hù

这句话大意是:今有精舍,石基砖室,东辟其户。

rú lái zài shì duō jū cǐ zhōng shuō fǎ kāi huà dǎo fán zhěng sú

这句话大意是:如来在世,多居此中,说法开化,导凡拯俗。

jīn zuò rú lái zhī xiàng liàng děng rú lái zhī shēn

这句话大意是:今作如来之像,量等如来之身。

chū cǐ chéng zhōng yǒu dà zhǎng zhě jiā lán tuó shí chēng háo guì yǐ dà zhú yuán shī zhū wài dào

这句话大意是:初,此城中有大长者迦兰陁,时称豪贵,以大竹园施诸外道。

jí jiàn rú lái wén fǎ jìng xìn zhuī xī zhú yuán jū bǐ yì zhòng jīn tiān rén shī wú yǐ guǎn shè

这句话大意是:及见如来,闻法净信,追惜竹园居彼异众,今天人师无以馆舍。

shí zhū shén guǐ gǎn qí chéng xīn chì zhú wài dào ér gào zhī yuē zhǎng zhě jiā lán tuó dāng yǐ zhú yuán qǐ fú jīng shè rǔ yi sù qù de miǎn wēi ě

现代白话:时诸神鬼感其诚心,斥逐外道,而告之曰:“长者迦兰陁当以竹园起佛精舍,你宜速去,得免危厄。

wài dào fèn huì hán nù ér qù

这句话大意是:”外道愤恚,含怒而去。

zhǎng zhě yú cǐ jiàn lì jīng shè gōng chéng shì bì gōng wǎng qǐng fú

这句话大意是:长者于此建立精舍,功成事毕,躬往请佛。

rú lái shì shí suì shòu qí shī

这句话大意是:如来是时遂受其施。

fó shè lì sū dǔ bō

这句话大意是:1.佛舍利窣堵波。

jiā lán tuó zhú yuán dōng yǒu sū dǔ bō ā shé duō shè duō lù wáng táng yán wèi shēng yuàn jiù yuē ā shé shì é lüè yě

这句话大意是:迦兰陁竹园东有窣堵波,阿阇多设咄路王(唐言未生怨,旧曰阿阇世,讹略也。

zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:)之所建也。

rú lái niè pán zhī hòu zhū wáng gòng fēn shè lì wèi shēng yuàn wáng dé yǐ chí guī shì zūn chóng jiàn ér xiū gòng yǎng

这句话大意是:如来涅槃之后,诸王共分舍利,未生怨王得以持归,式遵崇建,而修供养。

wú yōu wáng zhī fā xìn xīn yě kāi qǔ shè lì jiàn sū dǔ bō shàng yǒu yí yú shí zhú guāng jǐng

这句话大意是:无忧王之发信心也,开取舍利,建窣堵波,尚有遗余,时烛光景。

ā nán bàn shēn sū dǔ bō

这句话大意是:2.阿难半身窣堵波。

wèi shēng yuàn wáng sū dǔ bō cè sū dǔ bō yǒu zūn zhě ā nán bàn shēn shè lì

这句话大意是:未生怨王窣堵波侧窣堵波,有尊者阿难半身舍利。

xī zūn zhě jiāng jì miè yě qù mó jiē zhì guó qù fèi shè lí chéng liǎng guó jiāo zhēng yù xīng bīng jiǎ

这句话大意是:昔尊者将寂灭也,去摩揭陁国,趣吠舍厘城,两国交争,欲兴兵甲。

zūn zhě shāng mǐn suì fēn qí shēn

这句话大意是:尊者伤愍,遂分其身。

mó jiē zhì wáng fèng guī gōng yǎng jí sī shèng dì shì xiū chóng jiàn

这句话大意是:摩揭陁王奉归供养,即斯胜地,式修崇建。

qí bàng zé yǒu rú lái jīng xíng zhī chù

这句话大意是:其傍则有如来经行之处。

cì cǐ bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì shè lì zǐ jí méi tè qié luō zi děng ān jū zhī suǒ

这句话大意是:次此不远有窣堵波,是舍利子及没特伽罗子等安居之所。

dì yī jié jí

这句话大意是:3.第一结集。

zhú lín yuán xī nán xíng wǔ liù lǐ nán shān zhī yīn dà zhú lín zhōng yǒu dà shí shì shì zūn zhě mó hē jiā yè bō yú cǐ yǔ jiǔ bǎi jiǔ shí jiǔ dà ā luó hàn yǐ rú lái niè pán hòu jié jí sān zàng

这句话大意是:竹林园西南行五六里,南山之阴大竹林中有大石室,是尊者摩诃迦叶波于此与九百九十九大阿罗汉以如来涅槃后结集三藏。

qián yǒu gù jī wèi shēng yuàn wáng wèi jí fǎ cáng zhū dà luó hàn jiàn cǐ táng yǔ

这句话大意是:前有故基,未生怨王为集法藏诸大罗汉建此堂宇。

chū dà jiā yè yàn zuò shān lín hū zhú guāng míng yòu dǔ dì zhèn yuē shì hé xiáng biàn ruò cǐ zhī yì

这句话大意是:初,大迦叶宴坐山林,忽烛光明,又睹地震,曰:“是何祥变,若此之异?

yǐ tiān yǎn guān jiàn fú shì zūn yú shuāng shù lín jiān rù bān niè pán

这句话大意是:”以天眼观,见佛世尊于双树林间入般涅槃。

xún mìng tú shǔ qù jū shī chéng lù féng fàn zhì shǒu zhí tiān huā

这句话大意是:寻命徒属趣拘尸城,路逢梵志,手执天花。

jiā yè wèn yuē rǔ cóng hé lái

现代白话:迦叶问曰:“你从何来?

zhī wǒ dà shī jīn zài hé chǔ

这句话大意是:知我大师今在何处?

fàn zhì duì yuē wǒ shì cóng bǐ jū shī chéng lái jiàn rǔ dà shī yǐ rù niè pán

现代白话:”梵志对曰:“我适从彼拘尸城来,见你大师已入涅槃。

tiān rén dà zhòng xián xīng gōng yǎng wǒ suǒ chí huā zì bǐ dé yě

这句话大意是:天人大众咸兴供养,我所持花,自彼得也。

jiā yè wén yǐ wèi qí tú yuē huì rì lún zhào shì jiè àn míng shàn dǎo xiá qì zhòng shēng diān zhuì

这句话大意是:”迦叶闻已,谓其徒曰:“慧日沦照,世界暗冥,善导遐弃,众生颠坠。

xiè dài bǐ qiū gēng xiāng hè yuē rú lái jì miè wǒ cáo ān lè ruò yǒu suǒ fàn shuí néng hē zhì

这句话大意是:”懈怠比丘更相贺曰:“如来寂灭,我曹安乐,若有所犯,谁能诃制?

jiā yè wén yǐ shēn gēng gǎn shāng sī jí fǎ cáng jù jiào zhì fàn

这句话大意是:”迦叶闻已,深更感伤,思集法藏,据教治犯。

suì zhì shuāng shù guān fú lǐ jìng

这句话大意是:遂至双树,观佛礼敬。

jì ér fǎ wáng qù shì rén tiān wú dǎo zhū dà luó hàn yì qǔ miè dù shí dà jiā yè zuò shì sī wéi chéng shùn fó jiào yi jí fǎ cáng

这句话大意是:既而法王去世,人天无导,诸大罗汉亦取灭度,时大迦叶作是思惟:“承顺佛教,宜集法藏。

yú shì dēng sū mí lú shān jī dà qián chuí chàng rú shì yán jīn wáng shě chéng jiāng yǒu fǎ shì zhū zhèng guǒ rén yí shí sù jí

这句话大意是:”于是登苏迷卢山,击大揵椎,唱如是言:“今王舍城将有法事,诸证果人宜时速集!

qián zhuì shēng zhōng chuán jiā yè jiào biàn zhì sān qiān dà qiān shì jiè de shén tōng zhě wén jiē jí huì

这句话大意是:”揵槌声中传迦叶教,遍至三千大千世界,得神通者闻皆集会。

shì shí jiā yè gào zhū zhòng yuē rú lái jì miè shì jiè kōng xū dāng jí fǎ cáng yòng bào fó ēn

这句话大意是:是时迦叶告诸众曰:“如来寂灭,世界空虚,当集法藏,用报佛恩。

jīn jiāng jí fǎ wu cóng jiǎn jìng qǐ shì qún jū bù chéng shèng yè

这句话大意是:今将集法,务从简静,岂恃群居,不成胜业?

qí yǒu jù sān míng de liù tōng wén chí bù miù biàn cái wú ài rú sī shàng rén kě yīng jié jí

这句话大意是:其有具三明,得六通,闻持不谬,辩才无碍,如斯上人,可应结集。

zì yú guǒ xué gè guī qí jū

这句话大意是:自余果学,各归其居。

yú shì de jiǔ bǎi jiǔ shí jiǔ rén

这句话大意是:”于是得九百九十九人。

chú ā nán zài xué de dà jiā yè zhào ér wèi yuē rǔ wèi jǐn lòu yi chū shèng zhòng

现代白话:除阿难在学地,大迦叶召而谓曰:“你未尽漏,宜出圣众。

yuē suí shì rú lái duō lì nián suǒ měi yǒu fǎ yì céng wèi qì yí

这句话大意是:”曰:“随侍如来,多历年所,每有法议,曾未弃遗。

jīn jiāng jié jí ér jiàn bìn chì

这句话大意是:今将结集,而见摈斥。

fǎ wáng jì miè shī suǒ yī hù

这句话大意是:法王寂灭,失所依怙。

jiā yè gào yuē wù huái yōu nǎo

这句话大意是:”迦叶告曰:“勿怀忧恼。

rǔ qīn shì fú chéng fù duō wén rán ài huò wèi jǐn xí jié wèi duàn

现代白话:你亲侍佛,诚复多闻,然爱惑未尽,习结未断。

ā nán cí qū ér chū zhì kōng jì chù yù qǔ wú xué qín qiú bù zhèng

这句话大意是:”阿难辞屈而出,至空寂处,欲取无学,勤求不证。

jì yǐ pí dài biàn yù jiǎ mèi wèi jí fú zhěn suì zhèng luó hàn

这句话大意是:既已疲怠,便欲假寐,未及伏枕,遂证罗汉。

wǎng jié jí suǒ kòu mén bái zhì

这句话大意是:往结集所,叩门白至。

jiā yè wèn yuē rǔ jié jǐn yé

现代白话:迦叶问曰:“你结尽耶?

yi yùn shén tōng fēi mén ér rù

这句话大意是:宜运神通,非门而入。

ā nán chéng mìng cóng yào xì rù lǐ sēng yǐ bì tuì ér fù zuò

这句话大意是:”阿难承命,从钥隙入,礼僧已毕,退而复坐。

shì shí ān jū chū shí wǔ rì yě

这句话大意是:是时安居初十五日也。

yú shì jiā yè yáng yán yuē niàn zāi dì tīng

现代白话:于是迦叶扬言曰:“念啊谛听!

ā nán wén chí rú lái chēng zàn jí sù dá lǎn jiù yuē xiū duō luó é yě

这句话大意是:阿难闻持,如来称赞,集素呾缆(旧曰修多罗,讹也。

cáng

这句话大意是:)藏。

yōu bō lí chí lǜ míng jiū zhòng suǒ zhī shi jí pí nài yé jiù yuē pí nà yé é yě

这句话大意是:优波厘持律明究,众所知识,集毗奈耶(旧曰毗那耶,讹也。

cáng

这句话大意是:)藏。

wǒ jiā yè bō jí ā pí dá mó cáng

这句话大意是:我迦叶波集阿毗达磨藏。

yǔ sān yuè jǐn jí sān zàng qì

这句话大意是:”雨三月尽,集三藏讫。

yǐ dà jiā yè sēng zhōng shàng zuò yīn ér wèi zhī shàng zuò bù yān

现代白话:以大迦叶僧中上座,因而谓之上座部呢。

dà jiā yè jié jí xī běi yǒu sū dǔ bō shì ā nán shòu sēng hē zé bù yù jié jí zhì cǐ yàn zuò zhèng luó hàn guǒ

这句话大意是:大迦叶结集西北,有窣堵波,是阿难受僧诃责,不预结集,至此宴坐,证罗汉果。

zhèng guǒ zhī hòu fāng nǎi yù yān

现代白话:证果之后,方乃预呢。

ā nán zhèng guǒ xi xíng èr shí yú lǐ yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ de jiàn yě dà zhòng bù jié jí zhī chù

这句话大意是:阿难证果西行二十余里,有窣堵波,无忧王之所的建也,大众部结集之处。

zhū xué wú xué shù bǎi qiān rén bù yù dà jiā yè jié jí zhī zhòng ér lái zhì cǐ gēng xiāng wèi yuē rú lái zài shì tóng yī shī xué fǎ wáng jì miè jiǎn yì wǒ cáo

这句话大意是:诸学无学数百千人,不预大迦叶结集之众,而来至此,更相谓曰:“如来在世,同一师学,法王寂灭,简异我曹。

yù bào fó ēn dāng jí fǎ cáng

这句话大意是:欲报佛恩,当集法藏。

yú shì fán shèng xián huì xián zhì bì cuì fù jí sù dá lǎn cáng pí nài yé cáng ā pí dá mó cáng zá jí cáng jìn zhòu cáng bié wèi wǔ zàng

这句话大意是:”于是凡圣咸会,贤智毕萃,复集素呾缆藏、毗奈耶藏、阿毗达磨藏、杂集藏、禁咒藏,别为五藏。

ér cǐ jié jí fán shèng tóng huì yīn ér wèi zhī dà zhòng bù

这句话大意是:而此结集,凡、圣同会,因而谓之大众部。

jiā lán tuó chí jí shí zhù

这句话大意是:4.迦兰陁池及石柱。

zhú lín jīng shè běi xíng èr bǎi yú bù zhì jiā lán tuó chí rú lái zài xī duō cǐ shuō fǎ

这句话大意是:竹林精舍北行二百余步,至迦兰陁池,如来在昔多此说法。

shuǐ jì qīng chéng jù bā gōng dé fú niè pán hòu kū hé wú yú

这句话大意是:水既清澄,具八功德,佛涅槃后,枯涸无余。

jiā lán tuó chí xī běi xíng èr sān lǐ yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng suǒ jiàn yě gāo liù shí yú chǐ

这句话大意是:迦兰陁池西北行二三里,有窣堵波,无忧王所建也,高六十余尺。

bàng yǒu shí zhù kè jì lì sū dǔ bō shì gāo wǔ shí yú chǐ shàng zuò xiàng xíng

这句话大意是:傍有石柱,刻记立窣堵波事,高五十余尺,上作象形。

èr shí liù wáng shè chéng

这句话大意是:二十六、王舍城。

shí zhù dōng běi bù yuǎn zhì hé luó dū jí lì xì chéng

这句话大意是:石柱东北不远,至曷罗阇姞利呬城。

táng yán wáng shè

这句话大意是:(唐言王舍。

wài guō yǐ huài wú fù yí dǔ

这句话大意是:)外郭已坏,无复遗堵。

nèi chéng suī huǐ jī zhǐ yóu jùn zhōu èr shí yú lǐ miàn yǒu yī mén

这句话大意是:内城虽毁,基址犹峻,周二十余里,面有一门。

chū pín pí suō luó wáng dōu zài shàng mǎo gōng chéng yě biān hù zhī jiā pín zāo huǒ hài yī jiā zòng yì sì lín lí zāi fáng huǒ bù xiá zī chǎn fèi yè zhòng shù jiē yuàn bù ān qí jū

这句话大意是:初,频毗娑罗王都在上茆宫城也,编户之家频遭火害,一家纵逸,四邻罹灾,防火不暇,资产废业,众庶嗟怨,不安其居。

wáng yuē wǒ yǐ bù dé xià mín lí huàn xiū hé fú dé kě yǐ ráng zhī

现代白话:王曰:“我以不德,下民罹患,修何福德能够禳之?

qún chén yuē dài wáng dé huà yōng mù zhèng jiào míng chá jīn zī xì mín bù jǐn zhì cǐ huǒ zāi

这句话大意是:”群臣曰:“大王德化邕穆,政教明察,今兹细民不谨,致此火灾。

yi zhì yán kē yǐ qīng hòu fàn ruò yǒu huǒ qǐ qióng jiū xiān fā fá qí shǒu è qiān zhī hán lín

这句话大意是:宜制严科,以清后犯,若有火起,穷究先发,罚其首恶,迁之寒林。

hán lín zhě qì shī zhī suǒ sú wèi bù xiáng zhī de rén jué yóu wǎng zhī jī

这句话大意是:寒林者,弃尸之所,俗谓不详之地,人绝游往之迹。

lìng qiān yú bǐ tóng fu qì shī

这句话大意是:令迁于彼,同夫弃尸。

jì chǐ lòu jū dāng zì jǐn hù

这句话大意是:既耻陋居,当自谨护。

wáng yuē shàn yi biàn xuān gào jū rén

这句话大意是:”王曰:“善,宜遍宣告居人。

qǐng zhī wáng gōng zhōng xiān zì shī huǒ

这句话大意是:”顷之,王宫中先自失火。

wèi zhū chén yuē wǒ qí qiān yǐ

现代白话:谓诸臣曰:“我其迁了。

nǎi mìng tài zǐ jiān shè liú shì yù qīng guó xiàn gù qiān jū yān

现代白话:”乃命太子监摄留事,欲清国宪,故迁居呢。

shí fèi shè lí wáng wén pín pí suō luó wáng yě chǔ hán lín zhěng jí róng lǚ yù xí bù yú

这句话大意是:时吠舍厘王闻频毗娑罗王野处寒林,整集戎旅,欲袭不虞。

biān hòu yǐ wén nǎi jiàn chéng yì yǐ wáng xiān shě yú cǐ gù chēng wáng shè chéng yě

这句话大意是:边候以闻,乃建城邑,以王先舍于此,故称王舍城也。

guān shǔ shì shù xián xǐ jiā yān

现代白话:官属士庶咸徙家呢。

huò yún zhì wèi shēng yuàn wáng nǎi zhù cǐ chéng wèi shēng yuàn tài zǐ jì sì wáng wèi yīn suì dōu zhī

这句话大意是:或云至未生怨王乃筑此城,未生怨太子既嗣王位,因遂都之。

dǎi wú yōu wáng qiān dū bō zhà lí chéng yǐ wáng shè chéng shī pó luó mén

这句话大意是:逮无忧王迁都波咤厘城,以王舍城施婆罗门。

gù jīn chéng zhōng wú fù fán mín wéi pó luó mén jiǎn qiān jiā ěr

这句话大意是:故今城中无复凡民,惟婆罗门减千家耳。

gōng chéng xī nán yú yǒu èr xiǎo qié lán zhū guó kè sēng wǎng lái cǐ zhǐ shì fú xī rì shuō fǎ zhī suǒ

这句话大意是:宫城西南隅有二小伽蓝,诸国客僧往来此止,是佛昔日说法之所。

cì cǐ xī běi yǒu sū dǔ bō shū dǐ sè jiā táng yán xīng lì

这句话大意是:次此西北有窣堵波,殊底色迦(唐言星历。

jiù yuē shù tí qié é yě

这句话大意是:旧曰树提伽,讹也。

zhǎng zhě běn shēng gù lǐ

这句话大意是:)长者本生故里。

chéng nán mén wài dào zuǒ yǒu sū dǔ bō rú lái yú cǐ shuō fǎ jí dù luō hù luō

这句话大意是:城南门外,道左有窣堵波,如来于此说法及度罗怙罗。

èr shí qī nà làn tuó sēng qié lán

这句话大意是:二十七、那烂陁僧伽蓝。

cóng cǐ běi xíng sān shí yú lǐ zhì nà làn tuó táng yán shī wú yàn

这句话大意是:从此北行三十余里,至那烂陁(唐言施无厌。

sēng qié lán

这句话大意是:)僧伽蓝。

wén zhī qí jiù yuē cǐ qié lán nán ān méi luō lín zhōng yǒu chí qí lóng míng nà làn tuó bàng jiàn qié lán yīn qǔ wèi chēng

这句话大意是:闻之耆旧曰:此伽蓝南庵没罗林中有池,其龙名那烂陁,傍建伽蓝,因取为称。

cóng qí shí yì shì rú lái zài xī xiū pú sà xíng wèi dà guó wáng jiàn dū cǐ dì bēi mǐn zhòng shēng hǎo lè zhōu gěi shí měi qí dé hào shī wú yàn yóu shì qié lán yīn yǐ wéi chēng

这句话大意是:从其实议,是如来在昔修菩萨行,为大国王,建都此地,悲愍众生,好乐周给,时美其德,号施无厌,由是伽蓝因以为称。

qí de běn ān méi luō yuán wǔ bǎi shāng rén yǐ shí yì jīn qián mǎi yǐ shī fú fú yú dì chǔ sān yuè shuō fǎ zhū shāng rén děng yì zhèng shèng guǒ

这句话大意是:其地本庵没罗园,五百商人以十亿金钱买以施佛,佛于地处三月说法,诸商人等亦证圣果。

fú niè pán hòu wèi jiǔ cǐ guó xiān wáng shuò jiā luó ā dié duō táng yán dì rì

这句话大意是:佛涅槃后未久,此国先王铄迦罗阿迭多(唐言帝日。

jìng zhòng yī chéng zūn chóng sān bǎo shì zhàn fú dì jiàn cǐ qié lán

这句话大意是:)敬重一乘,遵崇三宝,式占福地,建此伽蓝。

chū xīng gōng yě chuān shāng lóng shēn shí yǒu shàn zhàn ní qián wài dào jiàn ér jì yuē sī shèng dì yě jiàn lì qié lán dāng bì chāng shèng wèi wǔ yìn dù zhī guǐ zé yú qiān zài ér mí lóng

这句话大意是:初兴功也,穿伤龙身,时有善占尼干外道,见而记曰:“斯胜地也,建立伽蓝,当必昌盛,为五印度之轨则,逾千载而弥隆。

hòu jìn xué rén yì yǐ chéng yè rán duō ōu xuè shāng lóng gù yě

这句话大意是:后进学人易以成业,然多欧血,伤龙故也。

qí zi fó tuó jú duō wáng táng yán jué hù

这句话大意是:”其子佛陀毱多王(唐言觉护。

jì tǐ chéng tǒng yù zūn shèng yè cì cǐ zhī nán yòu jiàn qié lán

这句话大意是:)继体承统,聿遵胜业,次此之南又建伽蓝。

dá tā jiē duō jú duō wáng táng yán rú lái

这句话大意是:呾他揭多毱多王(唐言如来。

dǔ xiū qián xù cì cǐ zhī dōng yòu jiàn qié lán

这句话大意是:)笃修前绪,次此之东又建伽蓝。

pó luō ā dié duō táng yán yòu rì

这句话大意是:婆罗阿迭多(唐言幼日。

wáng zhī sì wèi yě cì cǐ dōng běi yòu jiàn qié lán

这句话大意是:)王之嗣位也,次此东北又建伽蓝。

gōng chéng shì bì fú huì chēng qìng shū chéng yōu xiǎn yán qǐng fán shèng

这句话大意是:功成事毕,福会称庆,输诚幽显,延请凡圣。

qí huì yě wǔ yìn dù sēng wàn lǐ yún jí zhòng zuò yǐ dìng èr sēng hòu zhì yǐn shàng dì sān chóng gé

这句话大意是:其会也,五印度僧万里云集,众坐已定,二僧后至,引上第三重阁。

huò yǒu wèn yuē wáng jiāng shè huì xiān qǐng fán shèng dà dé hé fāng zuì hòu ér zhì

这句话大意是:或有问曰:“王将设会,先请凡圣,大德何方,最后而至?

yuē wǒ zhì nà guó yě hé shàng yīng zhěn fàn yǐ fāng xíng shòu wáng yuǎn qǐng gù lái fù huì

这句话大意是:”曰:“我至那国也,和上婴疹,饭已方行,受王远请,故来赴会。

wén zhě jīng hài jù yǐ bái wáng

这句话大意是:”闻者惊骇,遽以白王。

wáng xīn zhī shèng yě gōng wǎng wèn yān

现代白话:王心知圣也,躬往问呢。

chí shàng zhòng gé mò zhī suǒ qù

这句话大意是:迟上重阁,莫知所去。

wáng gēng shēn xìn shě guó chū jiā

这句话大意是:王更深信,舍国出家。

chū jiā jì yǐ wèi jū sēng mò xīn cháng yàng yàng huái bù zì ān wǒ xī wèi wáng zūn jū zuì shàng

这句话大意是:出家既已,位居僧末,心常怏怏,怀不自安:“我昔为王,尊居最上;。

jīn zhě chū jiā bēi zài zhòng mò

这句话大意是:今者出家,卑在众末。

xún wǎng bái sēng zì shù qíng shì

这句话大意是:”寻往白僧,自述情事。

yú shì zhòng sēng hé hé lìng wèi shòu jiè zhě yǐ nián chǐ wèi cì gù cǐ qié lán dú yǒu sī zhì

这句话大意是:于是众僧和合,令未受戒者以年齿为次,故此伽蓝独有斯制。

qí wáng zhī zǐ fá dū luó táng yán jīn gāng

这句话大意是:其王之子伐阇罗(唐言金刚。

sì wèi zhī hòu xìn xīn zhēn gù fù yú cǐ xi jiàn lì qié lán

这句话大意是:)嗣位之后,信心贞固,复于此西建立伽蓝。

qí hòu zhōng yìn dù wáng yú cǐ běi fù jiàn dà qié lán

这句话大意是:其后中印度王于此北复建大伽蓝。

yú shì zhōu yuán jùn zhì tóng wèi yī mén

这句话大意是:于是周垣峻峙,同为一门。

jì lì dài jūn wáng jì shì xīng jiàn qióng zhū jī jué chéng zhuàng guān yě

这句话大意是:既历代君王继世兴建,穷诸剞劂,诚壮观也。

dì rì wáng dà qié lán zhě jīn zhì fó xiàng zhòng zhōng rì chà sì shí sēng jiù cǐ ér shí yǐ bào shī zhǔ zhī ēn

这句话大意是:帝日王大伽蓝者,今置佛像,众中日差四十僧就此而食,以报施主之恩。

sēng tú shù qiān bìng jùn cái gāo xué yě dé zhòng dāng shí shēng chí yì yù zhě shù bǎi yú yǐ

现代白话:僧徒数千,并俊才高学也,德重当时,声驰异域者,数百余了。

jiè xíng qīng bái lǜ yí chún cuì sēng yǒu yán zhì zhòng xián zhēn sù yìn dù zhū guó jiē yǎng zé yān

现代白话:戒行清白,律仪淳粹,僧有严制,众咸贞素,印度诸国皆仰则呢。

qǐng yì tán xuán kě rì bù zú sù yè jǐng jiè shào zhǎng xiāng chéng qí yǒu bù tán sān zàng yōu zhǐ zhě zé xíng yǐng zì kuì yǐ

现代白话:请益谈玄,渴日不足,夙夜警诫,少长相成,其有不谈三藏幽旨者,则形影自愧了。

gù yì yù xué rén yù chí shēng wèn xián lái jī yí fāng liú yǎ yù

这句话大意是:故异域学人欲驰声问,咸来稽疑,方流雅誉。

shì yǐ qiè míng ér yóu xián de lǐ zhòng

这句话大意是:是以窃名而游,咸得礼重。

shū fāng yì yù yù rù tán yì mén zhě jié nán duō qū ér hái xué shēn jīn gǔ nǎi de rù yān

现代白话:殊方异域欲入谈议,门者诘难,多屈而还,学深今古,乃得入呢。

yú shì kè yóu hòu jìn xiáng lùn yì néng qí tuì fēi zhě gù shí qī bā yǐ

现代白话:于是客游后进,详论艺能,其退飞者固十七八了。

èr sān bó wù zhòng zhōng cì jí mò bù cuò qí ruì tuí qí míng

这句话大意是:二三博物,众中次诘,莫不挫其锐,颓其名。

ruò qí gāo cái bó wù qiáng zhì duō néng míng dé zhé rén lián huī jì guǐ

这句话大意是:若其高才博物,强识多能,明德哲人,联晖继轨。

zhì rú hù fǎ hù yuè zhèn fāng chén yú yí jiào

这句话大意是:至如护法、护月,振芳尘于遗教;。

dé huì jiān huì liú yǎ yù yú dāng shí

这句话大意是:德慧、坚慧,流雅誉于当时。

guāng you zhī qīng lùn shèng yǒu zhī gāo tán zhì yuè zé fēng jiàn míng mǐn jiè xián nǎi zhì dé yōu suì

这句话大意是:光友之清论,胜友之高谈,智月则风鉴明敏,戒贤乃至德幽邃。

ruò cǐ shàng rén zhòng suǒ zhī shi dé lóng xiān dá xué guàn jiù zhāng shù zuò lùn shì gè shí shù bù bìng shèng liú tōng jiàn zhēn dāng shí

这句话大意是:若此上人,众所知识,德隆先达,学贯旧章,述作论释各十数部,并盛流通,见珍当时。

qié lán sì zhōu shèng jì bǎi shù jǔ qí èr sān kě lüè yán yǐ

现代白话:伽蓝四周,圣迹百数,举其二三,可略言了。

qié lán fù jìn zhū jī

这句话大意是:1.伽蓝附近诸迹。

qié lán xi bù yuǎn yǒu jīng shè zài xī rú lái sān yuè zhǐ cǐ wèi zhū tiān rén guǎng shuō miào fǎ

这句话大意是:伽蓝西不远有精舍,在昔如来三月止此,为诸天人广说妙法。

cì nán bǎi yú bù xiǎo sū dǔ bō yuǎn fāng bǐ qiū jiàn fú chù

这句话大意是:次南百余步小窣堵波,远方比丘见佛处。

xī yǒu bǐ qiū zì yuǎn fāng lái zhì cǐ yù jiàn rú lái shèng zhòng nèi fā jìng xīn wǔ tǐ tóu dì biàn jí fā yuàn qiú lún wáng wèi

这句话大意是:昔有比丘自远方来,至此遇见如来圣众,内发敬心,五体投地,便即发愿求轮王位。

rú lái jiàn yǐ gào zhū zhòng yuē bǐ bǐ qiū zhě shén kě mǐn xī

这句话大意是:如来见已,告诸众曰:“彼比丘者甚可愍惜。

fú dé shēn yuǎn xìn xīn jiān gù ruò qiú fó guǒ bù jiǔ dāng zhèng

这句话大意是:福德深远,信心坚固,若求佛果,不久当证。

jīn qí fā yuàn qiú zhuàn lún wáng yú dāng lái shì bì shòu cǐ bào

这句话大意是:今其发愿求转轮王,于当来世必受此报。

shēn tǐ tóu dì xià zhì jīn lún qí zhōng suǒ yǒu wēi chén zhī shù yī yī chén shì yī lún wáng bào yě

这句话大意是:身体投地下至金轮,其中所有微尘之数,一一尘是一轮王报也。

jì dān shì lè shèng guǒ sī yuǎn

这句话大意是:既耽世乐,圣果斯远。

qí nán zé yǒu guān zì zài pú sà lì xiàng

这句话大意是:”其南则有观自在菩萨立像。

huò jiàn zhí xiāng lú wǎng fú jīng shè zhōu xuán yòu rào

这句话大意是:或见执香炉往佛精舍,周旋右绕。

guān zì zài pú sà xiàng nán sū dǔ bō zhōng yǒu rú lái sān yuè zhī jiān tì jiǎn fā zhǎo yǒu yīng jí bìng xuán rào duō yù

这句话大意是:观自在菩萨像南窣堵波中,有如来三月之间剃剪发、爪,有婴疾病,旋绕多愈。

qí xī yuán wài chí cè sū dǔ bō shì wài dào zhí què yú cǐ wèn fú sǐ shēng zhī shì

这句话大意是:其西垣外池侧窣堵波,是外道执雀于此问佛死生之事。

cì dōng nán yuán nèi wǔ shí yú bù yǒu jī shù gāo bā jiǔ chǐ qí gàn liǎng pī zài xī rú lái jué yáng zhī qì dì yīn zhí gēn dǐ suì yuè suī jiǔ chū wú zēng jiǎn

这句话大意是:次东南垣内五十余步,有奇树,高八九尺,其干两披,在昔如来嚼杨枝弃地,因植根柢,岁月虽久,初无增减。

cì dōng dà jīng shè gāo èr bǎi yú chǐ rú lái zài xī yú cǐ sì yuè shuō zhū miào fǎ

这句话大意是:次东大精舍,高二百余尺,如来在昔于此四月说诸妙法。

cì běi bǎi yú bù jīng shè zhōng yǒu guān zì zài pú sà xiàng jìng xìn zhī tú xìng gōng yǎng zhě suǒ jiàn bù tóng mò dìng qí suǒ huò lì mén cè huò chū yán qián

这句话大意是:次北百余步精舍中,有观自在菩萨像,净信之徒兴供养者所见不同,莫定其所,或立门侧,或出檐前。

zhū guó fǎ sú xián lái gōng yǎng

这句话大意是:诸国法俗咸来供养。

guān zì zài pú sà jīng shè běi yǒu dà jīng shè gāo sān bǎi yú chǐ pó luō ā dié duō wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:观自在菩萨精舍北有大精舍,高三百余尺,婆罗阿迭多王之所建也。

zhuāng yán dù liàng jí zhōng fó xiàng tóng pú tí shù xià dà jīng shè

这句话大意是:庄严度量及中佛像,同菩提树下大精舍。

qí dōng běi sū dǔ bō zài xī rú lái yú cǐ qī rì yǎn shuō miào fǎ

这句话大意是:其东北窣堵波,在昔如来于此七日演说妙法。

xī běi zé yǒu guò qù sì fú zuò chù

这句话大意是:西北则有过去四佛坐处。

qí nán tōu shí jīng shè jiè rì wáng zhī suǒ jiàn lì gōng suī wèi bì rán qí tú liàng yī shí zhàng ér hòu chéng zhī

这句话大意是:其南𨱎石精舍,戒日王之所建立,功虽未毕,然其图量一十丈而后成之。

cì dōng èr bǎi yú bù yuán wài yǒu tóng lì fó xiàng gāo bā shí yú chǐ zhòng gé liù céng nǎi de mí fù xī mǎn zhòu wáng zhī suǒ zuò yě

这句话大意是:次东二百余步垣外,有铜立佛像,高八十余尺,重阁六层,乃得弥覆,昔满胄王之所作也。

mǎn zhòu wáng tóng fó xiàng běi èr sān lǐ zhuān jīng shè zhōng yǒu duō luó pú sà xiàng

这句话大意是:满胄王铜佛像北二三里,砖精舍中有多罗菩萨像。

qí liàng jì gāo qí líng shén chá

这句话大意是:其量既高,其灵甚察。

měi suì yuán rì shèng xìng gōng yǎng

这句话大意是:每岁元日,盛兴供养。

lín jìng guó wáng dà chén háo zú jī miào xiāng huā chí bǎo fān gài jīn shí dì zòu sī zhú xiāng hè qī rì zhī zhōng jiàn sī fǎ huì

这句话大意是:邻境国王、大臣、豪族,赍妙香花,持宝幡盖,金石递奏,丝竹相和,七日之中,建斯法会。

qí yuán nán mén nèi yǒu dà jǐng

这句话大意是:其垣南门内有大井。

xī fú zài shì yǒu dà shāng lǚ rè kě bī pò lái zhì fú suǒ shì zūn zhǐ qí de yǐ kě de shuǐ

这句话大意是:昔佛在世,有大商侣热渴逼迫,来至佛所,世尊指其地以可得水。

shāng zhǔ nǎi yǐ chē zhóu zhù de de jì wèi xiàn shuǐ suì quán yǒng yǐn yǐ wén fǎ jiē wù shèng guǒ

这句话大意是:商主乃以车轴筑地,地既为陷,水遂泉涌,饮已闻法,皆悟圣果。

èr shí bā jū lǐ jiā yì jí mù lián gù lǐ

这句话大意是:二十八、拘理迦邑及目连故里。

qié lán xī nán xíng bā jiǔ lǐ zhì jū lǐ jiā yì zhōng yǒu sū dǔ bō wú yōu zhī suǒ jiàn yě shì zūn zhě méi tè qié luō zǐ běn shēng gù lǐ

这句话大意是:伽蓝西南行八九里,至拘理迦邑,中有窣堵波,无忧之所建也,是尊者没特伽罗子本生故里。

bàng yǒu sū dǔ bō zūn zhě yú cǐ rù wú yú niè pán qí zhōng zé yǒu yí shēn shè lì

这句话大意是:傍有窣堵波,尊者于此入无余涅槃,其中则有遗身舍利。

zūn zhě dà pó luó mén zhǒng yǔ shè lì zǐ shǎo wèi qīn yǒu

这句话大意是:尊者,大婆罗门种,与舍利子少为亲友。

shè lì zǐ yǐ cái míng jiàn guì zūn zhě yǐ jīng jiàn yán yù cái zhì xiāng bǐ dòng zhǐ bì jù jié yào zhōng shǐ qì tóng qù jiù xiāng yǔ yàn sú gòng qiú shě jiā suì shī shān dū yé yān

现代白话:舍利子以才明见贵,尊者以精鉴延誉,才智相比,动止必俱,结要终始,契同去就,相与厌俗,共求舍家,遂师珊阇耶呢。

shè lì zǐ yù mǎ shèng ā luó hàn wén fǎ wù shèng hái wèi zūn zhě chóng shù wén ér wù fǎ suì zhèng chū guǒ

这句话大意是:舍利子遇马胜阿罗汉,闻法悟圣,还为尊者重述,闻而悟法,遂证初果。

yǔ qí tú èr bǎi wǔ shí rén jù dào fú suǒ shì zūn yáo jiàn zhǐ gào zhòng yuē bǐ lái zhě wǒ dì zǐ zhōng shén zú dì yī

这句话大意是:与其徒二百五十人俱到佛所,世尊遥见,指告众曰:“彼来者,我弟子中神足第一。

jì zhì fú suǒ qǐng rù fǎ zhōng

这句话大意是:”既至佛所,请入法中。

shì zūn gào yuē shàn lái bǐ qiū

这句话大意是:世尊告曰:“善来,比丘!

jìng xiū fàn xíng de lí kǔ jì

这句话大意是:净修梵行,得离苦际。

wén shì yǔ shí xū fà luò sú shang biàn jiè pǐn jìng wēi yí diào shùn

这句话大意是:”闻是语时,须发落,俗裳变,戒品净,威仪调顺。

jīng qī rì jié lòu jǐn zhèng luó hàn guǒ de shén tōng lì

这句话大意是:经七日,结漏尽,证罗汉果,得神通力。

èr shí jiǔ pín pí suō luó wáng yíng fú yí jì

这句话大意是:二十九、频毗娑罗王迎佛遗迹。

méi tè qié luō zi gù lǐ dōng xíng sān sì lǐ yǒu sū dǔ bō pín pí suō luó wáng yíng jiàn fú chù

这句话大意是:没特伽罗子故里东行三四里,有窣堵波,频毗娑罗王迎见佛处。

rú lái chū zhèng fó guǒ zhī mó jiē zhì guó rén xīn kě yǎng shòu pín pí suō luó wáng qǐng

这句话大意是:如来初证佛果,知摩揭陁国人心渴仰,受频毗娑罗王请。

yú cháo chén shí zhuó yī chí bō yǔ qiān bǐ qiū zuǒ yòu wéi rào jiē shì qí jiù luó jì fàn zhì mù fǎ rǎn yī qián hòu yǔ cóng rù wáng shě chéng

这句话大意是:于朝晨时,着衣持钵,与千比丘左右围绕,皆是耆旧螺髻梵志,慕法染衣,前后羽从,入王舍城。

shí dì shì tiān wáng biàn shēn wèi mó nà pó shǒu guān luó jì zuǒ shǒu zhí jīn píng yòu shǒu zhí bǎo zhàng zú dǎo xū kōng lí de sì zhǐ zài dà zhòng zhōng qián dǎo fú lù

这句话大意是:时帝释天王变身为摩那婆,首冠螺髻,左手执金瓶,右手执宝杖,足蹈虚空,离地四指,在大众中前导佛路。

shí mó jiē zhì guó pín pí suō luó wáng yǔ qí guó nèi zhū pó luó mén zhǎng zhě jū shì bǎi qiān wàn zhòng qián hòu dǎo cóng chū wáng shě chéng fèng yíng shèng zhòng

这句话大意是:时摩揭陁国频毗娑罗王与其国内诸婆罗门、长者、居士百千万众,前后导从,出王舍城奉迎圣众。

sān shí jiā luó bì ná jiā yì jí shè lì zǐ gù lǐ

这句话大意是:三十,迦罗臂拿迦邑及舍利子故里。

pín pí suō luó wáng yíng fú dōng nán xíng èr shí yú lǐ zhì jiā luó bì ná jiā yì zhōng yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě shì zūn zhě shè lì zǐ běn shēng gù lǐ jǐng jīn shàng zài

这句话大意是:频毗娑罗王迎佛东南行二十余里,至迦罗臂拿迦邑,中有窣堵波,无忧王之所建也,是尊者舍利子本生故里,井今尚在。

bàng yǒu sū dǔ bō zūn zhě yú cǐ jì miè qí zhōng zé yǒu yí shēn shè lì

这句话大意是:傍有窣堵波,尊者于此寂灭,其中则有遗身舍利。

zūn zhě dà pó luó mén zhǒng qí fù gāo cái bó shí shēn jiàn jīng wēi fán zhū qū jí mò bù jiū xí

这句话大意是:尊者,大婆罗门种,其父高才博识,深鉴精微,凡诸曲籍莫不究习。

qí qī gǎn mèng jù gào fu yuē wú zuó xiāo mèi mèng gǎn yì rén shēn pī kǎi jiǎ shǒu zhí jīn gāng cuī pò zhū shān tuì lì yī shān zhī xià

现代白话:其妻感梦,具告夫曰:“我昨宵寐,梦感异人,身披铠甲,手执金刚,摧破诸山,退立一山之下。

fu yuē mèng shén shàn

这句话大意是:”夫曰:“梦甚善。

rǔ dāng shēng nán dá xué guàn shì cuī zhū lùn shī pò qí zōng zhì wéi bù rú yī rén wéi zuò dì zǐ

现代白话:你当生男,达学贯世,摧诸论师,破其宗致,唯不如一人,为作弟子。

guǒ ér yǒu shēn mǔ hū cōng míng gāo tán jù lùn yán wú qū zhì

这句话大意是:”果而有娠,母忽聪明,高谈剧论,言无屈滞。

zūn zhě nián shǐ bā suì míng shàn sì fāng qí xìng chún zhì qí xīn cí bēi xiǔ huài jié fù chéng jiù zhì huì

这句话大意是:尊者年始八岁,名擅四方,其性淳质,其心慈悲,朽坏结缚,成就智慧。

yǔ méi tè qié luō zi shǎo ér xiāng yǒu shēn yàn chén sú wèi yǒu suǒ guī yú shì yǔ méi tè qié luō zi yú shān dū yé wài dào suǒ ér xiū xí yān

现代白话:与没特伽罗子少而相友,深厌尘俗,未有所归,于是与没特伽罗子于珊阇耶外道所而修习呢。

nǎi xiāng wèi yuē sī fēi jiū jìng zhī lǐ wèi néng qióng kǔ jì yě

这句话大意是:乃相谓曰:“斯非究竟之理,未能穷苦际也。

gè qiú míng dǎo xiān cháng gān lù bì tóng qí wèi

这句话大意是:各求明导,先尝甘露,必同其味。

shí dà ā luó hàn mǎ shèng zhí chí yìng qì rù chéng qǐ shí

这句话大意是:”时大阿罗汉马胜执持应器,入城乞食。

shè lì zǐ jiàn qí wēi yí xián yǎ jí ér wèn yuē rǔ shī shì shuí

现代白话:舍利子见其威仪闲雅,即而问曰:“你师是谁?

yuē shì zhǒng tài zǐ yàn shì chū jiā chéng děng zhèng jué shì wǒ shī yě

这句话大意是:”曰:“释种太子厌世出家,成等正觉,是我师也。

shè lì zǐ yuē suǒ shuō hé fǎ kě de wén hu

现代白话:”舍利孔子说:“所说何法,可得闻吗?

yuē wǒ chū shòu jiào wèi dá shēn yì

这句话大意是:”曰:“我初受教,未达深义。

shè lì zǐ yuē yuàn shuō suǒ wén

现代白话:”舍利孔子说:“愿说所闻。

mǎ shèng nǎi suí yí yǎn shuō shè lì zǐ wén yǐ jí zhèng chū guǒ

这句话大意是:”马胜乃随宜演说,舍利子闻已,即证初果。

suì yǔ qí tú èr bǎi wǔ shí rén wǎng yì fú suǒ shì zūn yáo jiàn zhǐ gào zhòng yuē wǒ dì zǐ zhōng zhì huì dì yī

这句话大意是:遂与其徒二百五十人往诣佛所,世尊遥见,指告众曰:“我弟子中智慧第一。

zhì yǐ dǐng lǐ yuàn cóng fó fǎ

这句话大意是:”至已顶礼,愿从佛法。

shì zūn gào yuē shàn lái bǐ qiū

这句话大意是:世尊告曰:“善来,比丘!

wén shì yǔ shí jiè pǐn jù zú

这句话大意是:”闻是语时,戒品具足。

guò bàn yuè hòu wén fú wèi zhǎng zhǎo fàn zhì shuō fǎ wén yú lùn ér gǎn wù suì zhèng luó hàn zhī guǒ

这句话大意是:过半月后,闻佛为长爪梵志说法,闻余论而感悟,遂证罗汉之果。

qí hòu ā nán chéng fú gào jì miè qī zhǎn zhuǎn xiāng yǔ gè huái bēi gǎn shè lì zǐ shēn zēng liàn yǎng bù rěn jiàn fú rù bān niè pán suì qǐng shì zūn xiān rù jì miè

这句话大意是:其后阿难承佛告寂灭期,展转相语,各怀悲感,舍利子深增恋仰,不忍见佛入般涅槃,遂请世尊,先入寂灭。

shì zūn gào yuē yi zhī shì shí

这句话大意是:世尊告曰:“宜知是时。

gào xiè mén rén zhì běn shēng lǐ shì zhě shā mí biàn gào chéng yì

这句话大意是:”告谢门人,至本生里,侍者沙弥遍告城邑。

wèi shēng yuàn wáng jí qí guó rén mò bù fēng chí jiē xī yún huì

这句话大意是:未生怨王及其国人莫不风驰,皆悉云会。

shè lì zǐ guǎng wéi shuō fǎ wén yǐ ér qù

这句话大意是:舍利子广为说法,闻已而去。

yú hòu yè fēn zhèng yì xì xīn rù miè jǐn dìng cóng dìng qǐ yǐ ér jì yān

现代白话:于后夜分,正意系心,入灭尽定,从定起已而寂呢。

jiā luó bì ná jiā yì dōng nán sì wǔ lǐ yǒu sū dǔ bō shì zūn zhě shè lì zǐ mén rén rù niè pán chù

这句话大意是:迦罗臂拿迦邑东南四五里,有窣堵波,是尊者舍利子门人入涅槃处。

huò yuē jiā yè bō fú zài shì shí yǒu sān jū zhī jū zhī zhě táng yán yì

这句话大意是:或曰:“迦叶波佛在世时,有三拘胝(拘胝者,唐言亿。

dà ā luó hàn tóng yú cǐ de wú yú jì miè

这句话大意是:)大阿罗汉同于此地无余寂灭。

sān shí yī dì shì kū

这句话大意是:三十一、帝释窟。

shè lì zǐ mén rén sū dǔ bō dōng xíng sān shí yú lǐ zhì yīn tuó luó shì luō jù hē shān

这句话大意是:舍利子门人窣堵波东行三十余里,至因陁罗势罗窭诃山。

táng yán dì shì kū yě

这句话大意是:(唐言帝释窟也。

qí shān yán gǔ yǎo míng huā lín wěng yù lǐng yǒu liǎng fēng jí rán tè qǐ

这句话大意是:)其山岩谷杳冥,花林蓊郁,岭有两峰,岌然特起。

xī fēng nán yán jiān yǒu dà shí shì guǎng ér bù gāo xī rú lái cháng yú zhōng zhǐ

这句话大意是:西峰南岩间有大石室,广而不高,昔如来尝于中止。

shí tiān dì shì yǐ sì shí èr yí shì huà shí qǐng wèn fú wèi yǎn shì qí jī yóu zài

这句话大意是:时天帝释以四十二疑事画石请问,佛为演释,其迹犹在。

jīn zuò cǐ xiàng nǐ xī shèng yí rù zhōng lǐ jìng zhě mò bù sù rán jìng jù

这句话大意是:今作此像,拟昔圣仪,入中礼敬者,莫不肃然敬惧。

shān lǐng shàng yǒu guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:山岭上有过去四佛坐及经行遗迹之所。

dōng fēng shàng yǒu qié lán wén zhū tǔ sú yuē qí zhōng sēng zhòng huò yú yè fēn wàng jiàn xī fēng shí shì fó xiàng qián měi yǒu dēng jù

这句话大意是:东峰上有伽蓝,闻诸土俗曰:其中僧众,或于夜分,望见西峰石室佛像前每有灯炬。

cháng wèi zhào zhú

这句话大意是:常为照烛。

yàn sū dǔ bō

这句话大意是:1.雁窣堵波。

yīn tuó luó shì luō jù hē shān dōng fēng qié lán qián yǒu sū dǔ bō wèi xuān xǔ zèng fǎn

这句话大意是:因陁罗势罗窭诃山东峰伽蓝前有窣堵波,谓亘(许赠反。

suō

这句话大意是:)娑。

táng yán yàn

这句话大意是:(唐言雁。

xī cǐ qié lán xí wán xiǎo chéng xiǎo chéng jiàn jiào yě gù kāi sān jìng zhī shí ér cǐ qié lán zūn ér bù zhuì

这句话大意是:)昔此伽蓝习玩小乘,小乘渐教也,故开三净之食,而此伽蓝遵而不坠。

qí hòu sān jìng qiú bù shí huò

这句话大意是:其后三净求不时获。

yǒu bǐ qiū jīng xíng hū jiàn qún yàn fēi xiáng xì yán yuē jīn rì zhòng sēng zhōng shí bù chōng mó hē sà duǒ yi zhī shì shí

这句话大意是:有比丘经行,忽见群雁飞翔,戏言曰:“今日众僧中食不充,摩诃萨埵宜知是时。

yán shēng wèi jué yī yàn tuì fēi dāng qí sēng qián tóu shēn zì yǔn

这句话大意是:”言声未绝,一雁退飞,当其僧前,投身自殒。

bǐ qiū jiàn yǐ jù bái zhòng sēng wén zhě bēi gǎn xián xiāng wèi yuē rú lái shè fǎ dǎo yòu suí jī

这句话大意是:比丘见已,具白众僧,闻者悲感,咸相谓曰:“如来设法,导诱随机。

wǒ děng shǒu yú zūn xíng jiàn jiào

这句话大意是:我等守愚,遵行渐教。

dà chéng zhě

这句话大意是:大乘者。

zhèng lǐ yě yi gǎi xiān zhí wu cóng shèng zhǐ

这句话大意是:正理也,宜改先执,务从圣旨。

cǐ yàn chuí jiè chéng wèi míng dǎo yi jīng hòu dé zhuàn jì zhōng gǔ

这句话大意是:此雁垂诫,诚为明导,宜旌厚德,传记终古。

yú shì jiàn sū dǔ bō shì zhāo yí liè yǐ bǐ sǐ yàn yì qí xià yān

现代白话:”于是建窣堵波,式昭遗烈,以彼死雁瘗其下呢。

gē qié lán

这句话大意是:2.鸽伽蓝。

yīn tuó luó shì luō jù hē shān dōng běi xíng bǎi wǔ liù shí lǐ zhì jiā bù dé jiā táng yán gē

这句话大意是:因陁罗势罗窭诃山东北行百五六十里,至迦布德迦(唐言鸽。

qié lán

这句话大意是:)伽蓝。

sēng tú èr bǎi yú rén xué shuō yī qiè yǒu bù

这句话大意是:僧徒二百余人,学说一切有部。

qié lán dōng yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě

这句话大意是:伽蓝东有窣堵波,无忧王之所建也。

xī fú yú cǐ wèi zhū dà zhòng yī xiǔ shuō fǎ

这句话大意是:昔佛于此为诸大众一宿说法。

shí yǒu luó zhě yú cǐ lín zhōng wǎng bǔ yǔ zú jīng rì bù huò suì zuò shì yán wǒ wéi báo fú héng wèi bì shì

这句话大意是:时有罗者于此林中网捕羽族,经日不获,遂作是言:“我惟薄福,恒为弊事。

lái zhì fú suǒ yáng yán chàng yuē jīn rì rú lái yú cǐ shuō fǎ lìng wǒ wǎng bǔ dōu wú suǒ de qī nú jī è qí jì ān chū

这句话大意是:”来至佛所,扬言唱曰:“今日如来于此说法,令我网捕都无所得,妻孥饥饿,其计安出?

rú lái gào yuē rǔ yīng yùn huǒ dāng yǔ rǔ shí

现代白话:”如来告曰:“你应蕰火,当与你食。

rú lái shì shí huà zuò dà gē tóu huǒ ér sǐ luó zhě chí guī qī nú gòng shí

这句话大意是:”如来是时化作大鸽,投火而死,罗者持归,妻孥共食。

qí hòu zhòng wǎng fú suǒ rú lái fāng biàn shè huà luó zhě wén fǎ huǐ guò zì xīn shě jiā xiū xué biàn zhèng shèng guǒ

这句话大意是:其后重往佛所,如来方便摄化,罗者闻法,悔过自新,舍家修学,便证圣果。

yīn míng suǒ jiàn wèi gē qié lán

这句话大意是:因名所建为鸽伽蓝。

sān shí èr gū shān guān zì zài xiàng

这句话大意是:三十二、孤山观自在像。

jiā bù dé jiā qié lán nán èr sān lǐ zhì gū shān

这句话大意是:迦布德迦伽蓝南二三里,至孤山。

qí shān chóng jùn shù lín yù mào míng huā qīng liú bèi yá yuán hè

这句话大意是:其山崇峻,树林郁茂,名花清流,被崖缘壑。

shàng duō jīng shè líng miào pō jí jī jué zhī gōng

这句话大意是:上多精舍灵庙,颇极剞劂之工。

zhèng zhōng jīng shè yǒu guān zì zài pú sà xiàng qū liàng suī xiǎo wēi shén gǎn sù shǒu zhí lián huá dǐng dài fó xiàng

这句话大意是:正中精舍有观自在菩萨像,躯量虽小,威神感肃,手执莲华,顶戴佛像。

cháng yǒu shù rén duàn shí yào xīn qiú jiàn pú sà qī rì èr qī rì nǎi zhì yī yuè qí yǒu gǎn zhě jiàn guān zì zài pú sà miào xiāng zhuāng yán wēi guāng hè yì cóng xiàng zhōng chū wèi yù qí rén

这句话大意是:常有数人,断食要心,求见菩萨,七日、二七日、乃至一月,其有感者,见观自在菩萨妙相庄严,威光赫奕,从像中出,慰谕其人。

xī nán hǎi sēng jiā luō guó wáng qīng dàn yǐ jìng zhào miàn bú jiàn qí shēn nǎi dǔ shàn bù zhōu mó jiē zhì guó duō luó lín zhōng xiǎo shān shàng yǒu cǐ pú sà xiàng

这句话大意是:昔南海僧伽罗国王清旦以镜照面,不见其身,乃睹赡部洲摩揭陁国多罗林中小山上有此菩萨像。

wáng shēn gǎn qìng tú yǐ yíng qiú

这句话大意是:王深感庆,图以营求。

jì zhì cǐ shān shí wéi xiào sì yīn jiàn jīng shè xìng zhū gōng yǎng

这句话大意是:既至此山,寔唯肖似,因建精舍,兴诸供养。

zì hòu zhū wáng shàng xiǎng yí fēng suì yú qí cè jiàn lì jīng shè líng miào xiāng huā jì lè gōng yǎng bù jué

这句话大意是:自后诸王尚想遗风,遂于其侧建立精舍灵庙,香花伎乐供养不绝。

sān shí sān qí tā fó shuō fǎ yí jì

这句话大意是:三十三、其他佛说法遗迹。

gū shān guān zì zài pú sà xiàng dōng nán xíng sì shí yú lǐ zhì yī qié lán sēng tú wǔ shí yú rén bìng xué xiǎo chéng fǎ jiào

这句话大意是:孤山观自在菩萨像东南行四十余里,至一伽蓝,僧徒五十余人,并学小乘法教。

qié lán qián yǒu dà sū dǔ bō duō yǒu líng yì fú xī yú cǐ wèi fàn tiān wáng děng qī rì shuō fǎ

这句话大意是:伽蓝前有大窣堵波,多有灵异,佛昔于此为梵天王等七日说法。

qí cè zé yǒu guò qù sān fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ

这句话大意是:其侧则有过去三佛坐及经行遗迹之所。

qié lán dōng běi xíng qī shí yú lǐ qíng jiā hé nán zhì dà jù luò rén mín yīn shèng yǒu shù tiān cí bìng qióng diāo shì

这句话大意是:伽蓝东北行七十余里,殑伽河南,至大聚落,人民殷盛,有数天祠,并穷雕饰。

dōng nán bù yuǎn yǒu dà sū dǔ bō fú xī yú cǐ yī xiǔ shuō fǎ

这句话大意是:东南不远有大窣堵波,佛昔于此一宿说法。

cóng cǐ dōng rù shān lín zhōng xíng bǎi yú lǐ zhì luò bān nì luō jù luò

这句话大意是:从此东入山林中,行百余里,至落般腻罗聚落。

qié lán qián yǒu dà sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn fú xī yú cǐ sān yuè shuō fǎ

这句话大意是:伽蓝前有大窣堵波,无忧王之所建,佛昔于此三月说法。

cǐ běi èr sān lǐ yǒu dà chí zhōu sān shí yú lǐ sì sè lián huā sì shí kāi fā

这句话大意是:此北二三里有大池,周三十余里,四色莲花四时开发。

cóng cǐ dōng rù tài shān lín zhōng xíng èr bǎi yú lǐ zhì yī làn ná bō fá duō guó

这句话大意是:从此东入大山林中,行二百余里,至伊烂拿钵伐多国。

zhōng yìn dù jìng

这句话大意是:(中印度境。

✦ You read 卷九 一国

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.