míng dì
这句话大意是:明帝。
shì zōng míng huáng dì huì yù xiǎo míng tǒng wàn tū tài zǔ zhǎng zǐ yě
这句话大意是:世宗明皇帝讳毓,小名统万突,太祖长子也。
mǔ yuē yáo fū rén yǒng xī sān nián tài zǔ lín xià zhōu shēng dì yú tǒng wàn chéng yīn yǐ míng yān
现代白话:母曰姚夫人, 永熙三年,太祖临夏州,生帝于统万城,因以名呢。
dà tǒng shí sì nián fēng níng dū jùn gōng
这句话大意是:大统十四 年,封宁都郡公。
shí liù nián xíng huá zhōu shì
这句话大意是:十六年,行华州事。
xún bài kāi fǔ yí tóng sān sī yi zhōu zhū jūn shì yí zhōu cì shǐ
这句话大意是:寻拜开府仪同三司、宜 州诸军事、宜州刺史。
wèi gōng dì sān nián shòu dà jiàng jūn zhèn lǒng yòu
这句话大意是:魏恭帝三年,授大将军,镇陇右。
xiào mǐn dì jiàn zuò jìn wèi zhù guó zhuǎn qí zhōu zhū jūn shì qí zhōu cì shǐ
这句话大意是:孝闵 帝践阼,进位柱国,转岐州诸军事、岐州刺史。
zhì yǒu měi zhèng lí mín huái zhī
这句话大意是:治有美政,黎 民怀之。
jí xiào mǐn dì fèi jìn gōng hù qiǎn shǐ yíng dì yú qí zhōu
这句话大意是:及孝闵帝废,晋公护遣使迎帝于岐州。
qiū jiǔ yuè guǐ hài zhì jīng shī zhǐ yú jiù dǐ
这句话大意是:秋九月癸亥,至京 师,止于旧邸。
jiǎ zǐ qún chén shàng biǎo quàn jìn bèi fǎ jià fèng yíng
这句话大意是:甲子,群臣上表劝进,备法驾奉迎。
dì gù ràng qún chén gù qǐng shì rì jí tiān wáng wèi dà shè tiān xià
这句话大意是:帝固让, 群臣固请,是日,即天王位,大赦天下。
yǐ chǒu cháo qún chén yú yán shòu diàn
这句话大意是:乙丑,朝群臣于延寿殿。
dōng shí yuè guǐ yǒu tài shī zhào guó gōng li bì hōng
这句话大意是:冬十月癸酉,太师、赵国公李弼薨。
jǐ mǎo yǐ dà jiàng jūn chāng píng gōng yù chí gāng wèi zhù guó
这句话大意是:己卯,以大将军、昌 平公尉迟纲为柱国。
yǐ yǒu cí yuán qiū
这句话大意是:乙酉,祠圆丘。
bǐng xū cí fāng qiū
这句话大意是:丙戌,祠方丘。
jiǎ wǔ cí tài shè
这句话大意是:甲午,祠太社。
zhù guó yáng píng gōng li yuǎn cì sǐ
这句话大意是:柱国、阳 平公李远赐死。
shì yuè liáng xiāng chén bà xiān fèi qí zhǔ xiāo fāng zhì ér zì lì shì wèi chén wǔ dì
这句话大意是:是月,梁相陈霸先废其主萧方智而自立,是为 陈武帝。
shí yī yuè gēng zǐ cí tài miào
这句话大意是:十一月庚子,祠太庙。
dīng wèi cí yuán qiū
这句话大意是:丁未,祠圆丘。
dīng sì zhào yuē dì wáng zhī dào yǐ kuān rén wèi dà
这句话大意是:丁巳,诏曰 :“帝王之道,以宽仁为大。
wèi zhèng zhū yǒu qīng fàn wèi zhì zhòng zuì jí zhū cūn mín yī jiā yǒu fàn nǎi jí shù jiā ér bèi yuǎn pèi zhě bìng yi fàng hái
这句话大意是:魏政诸有轻犯未至重罪、及诸村民一家 有犯乃及数家而被远配者,并宜放还。
shí èr yuè gēng wǔ yè chéng líng
这句话大意是:十二月庚午,谒成陵。
guǐ yǒu hái gōng
这句话大意是:癸酉,还宫。
gēng chén yǐ dà jiàng jūn fǔ chéng gōng yōng wèi zhù guó
这句话大意是:庚辰,以大将军、辅 城公邕为柱国。
wù zǐ shè cháng ān jiàn qiú
这句话大意是:戊子,赦长安见囚。
jiǎ wǔ zhào yuē shàn rén zhī hòu yóu lěi shì huò yòu kuàng wèi shì yǐ dé ràng dài zhōng qǐ róng bù jiā yǐn xù
这句话大意是:甲午,诏曰 :“善人之后, 犹累世获宥,况魏氏以德让代终,岂容不加隐恤。
yuán shì zǐ nǚ zì zuò zhào guì děng shì yǐ lái suǒ yǒu mò rù wèi guān kǒu zhě xī yi fàng miǎn
这句话大意是:元氏子女自 坐赵贵等事以来,所有没入为官口者,悉宜放免。
èr nián chūn zhēng yuè yǐ wèi yǐ dà zhǒng zǎi jìn gōng hù wèi tài shī
这句话大意是:” 二年春正月乙未,以大冢宰、晋公护为太师。
xīn hài qīn gēng jí tián
这句话大意是:辛亥,亲耕 籍田。
guǐ chǒu lì wáng hòu dú gū shì
这句话大意是:癸丑,立王后独孤氏。
dīng sì yōng zhōu zhì shí èr jùn
这句话大意是:丁巳,雍州置十二郡。
yòu yú hé dōng zhì pú zhōu hé běi zhì yú zhōu hóng nóng zhì shǎn zhōu zhèng píng zhì jiàng zhōu yí yáng zhì xióng zhōu shào jùn zhì shào zhōu
这句话大意是:又于河东 置蒲州,河北置虞州,弘农置陕州,正平置绛州,宜阳置熊州, 邵郡置邵州。
èr yuè guǐ wèi zhào yuē wáng zhě zhī zǎi mín yě mò bù tóng sì hǎi yī yuǎn jìn wèi fù mǔ ér zi zhī
这句话大意是:二月癸未,诏曰 :“王者之宰民也,莫不同四海,一远近, 为父母而子之。
yī wù shī suǒ ruò nà yú huáng
这句话大意是:一物失所,若纳于隍。
zéi zhī jìng tǔ běn tóng dà huà wǎng yīn shí nán zhì zǔ dōng xī
这句话大意是:贼之境土,本同大化,往因时难, 致阻东西。
suì shǐ jiāng yì zhī jiān hù xiāng chāo lüě
这句话大意是:遂使疆埸之间,互相抄掠。
xīng yán jí cǐ liáng kě āi shāng
这句话大意是:兴言及此,良可哀伤。
zì yuán nián yǐ lái yǒu bèi lüè rù zéi zhě xī kě fàng miǎn
这句话大意是:自元年以来,有被掠入贼者,悉可放免。
zì dōng bù yǔ zhì yú shì yuè fāng dà xuě
这句话大意是:自冬不雨,至于是月方大雪。
sān yuè jiǎ wǔ qí běi yù zhōu cì shǐ sī mǎ xiāo nán jǔ zhōu lái fù qiǎn zhù guó gāo yáng gōng dá xī wǔ yǔ dà jiàng jūn yáng zhōng lǜ zhòng yíng zhī
这句话大意是:三月甲午,齐北豫州刺史司马消难举州来附,遣柱国、高 阳公达奚武与大将军杨忠率众迎之。
gǎi yōng zhōu cì shǐ wèi yōng zhōu mù jīng zhào jùn shǒu wèi jīng zhào yǐn
这句话大意是:改雍州刺史为雍州牧,京 兆郡守为京兆尹。
yǐ guǎng yè xiū chéng èr jùn zhì kāng zhōu jiā lú jùn zhì wén zhōu
这句话大意是:以广业、修城二郡置康州,葭芦郡置文州。
wù shēn cháng ān xiàn bái què
这句话大意是:戊申,长安献白雀。
gēng shēn zhào yuē sān shí liù guó jiǔ shí jiǔ xìng zì wèi shì nán xǐ jiē chēng hé nán zhī mín
这句话大意是:庚申,诏曰 :“三十六国,九十九姓,自 魏氏南徙,皆称河南之民。
jīn zhōu shì jì dōu guān zhōng yi gǎi chēng jīng zhào rén
这句话大意是:今周室既都关中,宜改称京兆人。
xià sì yuè jǐ sì yǐ tài shī jìn gōng hù wèi yōng zhōu mù
这句话大意是:” 夏四月己巳,以太师、晋公护为雍州牧。
gēng wǔ yíng huò rù xuān yuán
这句话大意是:庚午,荧惑入轩 辕。
xīn wèi jiàng sǐ zuì yī děng wǔ suì xíng yǐ xià jiē yuán zhī
这句话大意是:辛未,降死罪一等,五岁刑已下皆原之。
jiǎ xū wáng hòu dú gū shì bēng
这句话大意是:甲戌,王后独孤 氏崩。
jiǎ shēn zàng jìng hòu
这句话大意是:甲申,葬敬后。
wǔ yuè yǐ wèi yǐ dà sī kōng liáng guó gōng hòu mò chén chóng wèi dà zōng bó
这句话大意是:五月乙未,以大司空、梁国公侯莫陈崇为大宗伯。
liù yuè guǐ hài xiàn dá qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:六月癸亥,献哒遣使献方物。
jǐ sì bǎn shòu gāo nián cì shǐ shǒu lìng xù guān guǎ gū dú gè yǒu chà
这句话大意是:己巳,板授高年刺史、守、 令,恤鳏寡孤独各有差。
fēn cháng ān wèi wàn nián xiàn bìng zhì jīng chéng
这句话大意是:分长安为万年县,并治京城。
xīn wèi xìng kūn míng chí
这句话大意是:辛未, 幸昆明池。
rén shēn cháng ān xiàn bái wū
这句话大意是:壬申,长安献白乌。
qiǎn shǐ fēn háng zhōu jùn lǐ qiú tú chá fēng sú yǎn gé mái zì
这句话大意是:遣使分行州郡,理囚徒,察风 俗,掩骼埋胔。
qiū qī yuè jiǎ wǔ qiǎn zhù guó níng shǔ gōng yù chí jiǒng lǜ zhòng yú hé nán zhù ān lè chéng
这句话大意是:秋七月甲午,遣柱国、宁蜀公尉迟迥率众于河南筑安乐城。
bǐng shēn shùn yáng xiàn sān zú wū
这句话大意是:丙申,顺阳献三足乌。
bā yuè jiǎ zǐ qún chén shàng biǎo chēng qìng
这句话大意是:八月甲子,群臣上表称庆。
zhào yuē fu tiān bù ài bǎo de chēng biǎo ruì mò bù wēi fèng cháo gé tú lóng yuè zhǎo qǐ zhí rì yuè zhū lián fēng yǔ yù zhú
这句话大意是:诏曰 :“夫天不爱宝,地称表 瑞,莫不威凤巢阁,图龙跃沼,岂直日月珠连,风雨玉烛。
shì yǐ gōu mìng jué yuē wáng zhě zhì xiào zé chū yuán mìng bāo yuē rén jūn zhì zhì suǒ yǒu
这句话大意是:是 以钩命决曰“王者至孝则出”,元命苞曰“人君至治所有”。
yú shùn zhēng zhēng lái zī yì zhǐ
这句话大意是:虞 舜烝烝,来兹异趾;。
zhōu wén yì yì xiáng cǐ líng qín
这句话大意是:周文翼翼,翔此灵禽。
wén kǎo zhì dé xià tán yí rén yuán bèi yuǎn fú qiān zǎi jiàng sī sān zú
这句话大意是:文考至德下覃,遗 仁爰被,远符千载,降斯三足。
jiāng shǐ sān fāng guī běn jiǔ zhōu xī dìng
这句话大意是:将使三方归本,九州翕定。
wéi cǐ dà tǐ jǐng fú zài mín
这句话大意是:惟 此大体,景福在民。
yǔ ān gǎn ràng zōng miào zhī shàn fú xuān dà huì
这句话大意是:予安敢让宗庙之善,弗宣大惠。
kě dà shè tiān xià wén wǔ guān pǔ jìn èr jí
这句话大意是:可大赦天 下,文武官普进二级。
jiǔ yuè xīn mǎo yǐ dà jiàng jūn yáng zhōng dà jiàng jūn wáng xióng bìng wèi zhù guó
这句话大意是:九月辛卯,以大将军杨忠、大将军王雄并为柱国。
jiǎ chén fēng shǎo shī yuán luō wèi hán guó gōng yǐ shào wèi hòu
这句话大意是:甲辰, 封少师元罗为韩国公,以绍魏后。
dīng wèi xìng tóng zhōu
这句话大意是:丁未,幸同州。
guò gù zhái fù shī yuē yù zhú diào qiū qì jīn yú lì jiù gōng
这句话大意是:过故宅,赋 诗曰 :“玉烛调秋气,金舆历旧宫。
hái rú guò bái shuǐ gèng shì rù xīn fēng
这句话大意是:还如过白水,更似入新丰。
shuāng tán zì wǎn jú hán jǐng luò shū tóng
这句话大意是:霜潭渍晚菊,寒井落疏桐。
jǔ bēi yán gù lǎo lìng wén gē dà fēng
这句话大意是:举 杯延故老,令闻歌大风。
dōng shí yuè xīn yǒu hái gōng
这句话大意是:冬十月辛酉,还宫。
yǐ chǒu qiǎn zhù guó yù chí jiǒng zhèn lǒng yòu
这句话大意是:乙丑,遣柱国尉迟迥镇陇右。
cháng ān xiàn bái tù
这句话大意是:长安献 白兔。
shí èr yuè xīn yǒu tū jué qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:十二月辛酉,突厥遣使献方物。
guǐ hài tài miào chéng
这句话大意是:癸亥,太庙成。
xīn sì yǐ gōng chén láng yá zhēn xiàn gōng hè bá shèng děng shí sān rén pèi xiǎng tài zǔ miào tíng
这句话大意是:辛巳,以 功臣琅邪贞献公贺拔胜等十三人配享太祖庙庭。
rén wǔ dà shè tiān xià
这句话大意是:壬午,大赦天 下。
wǔ chéng yuán nián chūn zhèng yuè jǐ yǒu tài shī jìn gōng hù shàng biǎo guī zhèng dì shǐ qīn lǎn wàn jī
这句话大意是:武成元年春正月己酉,太师、晋公护上表归政,帝始亲览 万机。
jūn lǚ zhī shì hù yóu zǒng yān
现代白话:军旅之事,护犹总呢。
chū gǎi dōu dū zhū zhōu jūn shì wèi zǒng guǎn
这句话大意是:初改都督诸州军事为总管。
bǐng chén fēng dà jiàng jūn zhāng wǔ xiào gōng dǎo zi liàng wèi yǒng chāng gōng yì wèi xī yáng gōng
这句话大意是:丙辰, 封大将军、章武孝公导子亮为永昌公,翼为西阳公。
sān yuè guǐ sì chén liù jūn dì qīn huàn jiǎ zhòu yíng tài bái yú dōng fāng
这句话大意是:三月癸巳,陈六军,帝亲擐甲胄,迎太白于东方。
qín jùn gōng zhí zhèn pú zhōu
这句话大意是:秦郡公 直镇蒲州。
tǔ yù hún kòu biān gēng xū qiǎn dà sī mǎ bó líng gōng hè lán xiáng lǜ zhòng tǎo zhī
这句话大意是:吐谷浑寇边,庚戌,遣大司马、博陵公贺兰祥率众 讨之。
sì yuè wù wǔ wǔ dāng jùn xiàn chì wū
这句话大意是:四月戊午,武当郡献赤乌。
jiǎ xū yún
这句话大意是:甲戌,云。
qín zhōu xiàn bái mǎ zhū liè
这句话大意是:秦州献白马朱鬣。
wǔ yuè wù zǐ zhào yuē huáng wáng zhī jī bù yī yīn gé zhī dào yǐ shū mò bù bō bā zhèng yǐ chéng wù zhào sān yuán ér wèi jì
这句话大意是:五月戊子,诏曰 :“皇王之迹不一,因革之道已殊,莫不 播八政以成物,兆三元而为纪。
shì yǐ róng chéng chuàng dìng yú xuān yuán xī hé qīn ruò yú táng shì hóng fàn jiǔ chóu dà hóng wǔ fǎ
这句话大意是:是以容成创定于轩辕,羲和钦 若于唐世,鸿范九畴,大弘五法。
yì yuē zé zhōng yǒu huǒ gé jūn zi yǐ zhì lì míng shí
这句话大意是:易曰 :“泽中有火,革,君 子以治历明时。
gù lì zhī wèi yì dà yǐ
现代白话:”故历之为义大了 。
dàn hū wēi chéng xiàng xiàng jí zé chà
这句话大意是:但忽微成象,象极则差;。
fēn jī mìng shí shí jī sī chuǎn
这句话大意是:分积命时,时积斯舛。
kāi pì zhì yú huò lín èr bǎi qī shí liù wàn suì guǐ dù tuī yí yú fēn yíng suō nán zhèng wú wén chóu rén mǐ jì
这句话大意是:开辟至于获麟,二百七十六万岁,晷度 推移,余分盈缩,南正无闻,畴人靡记。
shǔ wǎng hán lái lǐ guāi yōu xù jìng shòu mín shí hé qí jī miù
这句话大意是:暑往寒来,理乖攸序, 敬授民时,何其积谬。
xī hàn shì ba jùn luò xià hóng shàn zhì lì yún hòu bā bǎi suì dāng yǒu shèng rén dìng zhī
这句话大意是:昔汉世巴郡洛下闳善治历,云后八百岁, 当有圣人定之。
zì huǒ xíng zhì jīn mù dé yīng qí yùn yǐ zhèn hé ràng yān
现代白话:自火行至今,木德应其运了,朕何让呢。
kě mìng yǒu sī bàng jī liù lì yǎng guān qī yào bó tuī gǔ jīn zào wǒ zhōu lì liàng dìng yǐ wén
这句话大意是:可命 有司,傍稽六历,仰观七曜,博推古今,造我周历,量定以闻。
jǐ hài tīng sòng yú zhèng wǔ diàn
这句话大意是:” 己亥,听讼于正武殿。
xīn hài yǐ dà zōng bó liáng guó gōng hòu mò chén chóng wèi dà sī tú dà sī kòu gāo yáng gōng dá xī wǔ wèi dà zōng bó wǔ yáng gōng dòu lú níng wèi dà sī kòu zhù guó fǔ chéng gōng yōng wèi dà sī kōng
这句话大意是:辛亥,以大宗伯、梁国公侯莫陈崇 为大司徒,大司寇、高阳公达奚武为大宗伯,武阳公豆卢宁为 大司寇,柱国、辅城公邕为大司空。
yǐ mǎo zhào yuē bǐ lǚ yǒu jiū fā guān sī shè qián shì
这句话大意是:乙卯,诏曰 :“比屡有纠 发官司赦前事。
cǐ suī yì zài jí wù dàn xiān wáng zhì sì shěng zhī dào lìng tiān xià zì xīn ruò yòu tuī wèn zì xīn hé yóu zāi
现代白话:此虽意在疾恶,但先王制肆眚之道,令天下自 新,若又推问,自新何由啊。
rú cǐ zhī tú yǒu sī wù wèi tuī jiū
这句话大意是:如此之徒,有司勿为推究。
wéi kù jiù cāng lǐn yǔ hǎi nèi suǒ gòng hàn dì yǒu yún zhèn wèi tiān xià shǒu cái ěr
这句话大意是:惟库 厩仓廪与海内所共,汉帝有云“朕为天下守财耳 ”。
ruò yǒu qīn dào gōng jiā cái chù qián sù zhě wèi cháo zhī shì nián yuè jì yuǎn yī bù xū wèn
这句话大意是:若有侵盗 公家财畜钱粟者,魏朝之事,年月既远,一不须问。
zì zhōu yǒu tiān xià yǐ lái suī jīng shè yòu ér shì jì kě zhī zhě yǒu sī yi jí tuī qióng
这句话大意是:自周有天 下以来,虽经赦宥,而事迹可知者,有司宜即推穷。
de shí zhī rì dàn miǎn qí zuì zhēng bèi rú fǎ
这句话大意是:得实之日, 但免其罪,征备如法 。
hè lán xiáng gōng bá táo yáng hóng hé èr chéng tǔ yù hún dùn zǒu
这句话大意是:”贺兰祥攻拔洮阳、洪和二城,吐谷浑 遁走。
rùn yuè gēng shēn gāo chāng qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:闰月庚申,高昌遣使献方物。
liù yuè wù zǐ dà yǔ lín
这句话大意是:六月戊子,大雨霖。
zhào yuē xī táng zī sì yuè yīn gào liù shěng dǔ zāi xìng jù xián tián shí yōng
这句话大意是:诏曰 :“昔唐咨四岳,殷告六眚,睹 灾兴惧,咸寘时雍。
zhèn fǔ yùn yìng tú zuò mín fù mǔ fú gǎn dài huāng yǐ qiú mín mò
这句话大意是:朕抚运应图,作民父母,弗敢怠荒,以求民瘼。
ér lín yǔ zuò lì hài mài shāng miáo tuí wū piào yuán jì yú hūn diàn
这句话大意是:而霖雨作 沴,害麦伤苗,𬯎屋漂垣,洎于昏垫。
liàng zhèn bù dé cāng shēng hé jiù
这句话大意是:谅朕不德,苍生何咎。
xíng zhèng suǒ shī wǎng shi jué yóu
这句话大意是:刑政所失,罔识厥由。
gōng qīng dài fū shì yuán jí mù shǒu lí shù děng jīn yi gè shàng fēng shì dǎng yán jí jiàn wǎng yǒu suǒ huì
这句话大意是:公卿大夫士爰及牧守黎庶等,今宜各上 封事,谠言极谏,罔有所讳。
zhèn jiāng lǎn chá yǐ dá tiān qiǎn
这句话大意是:朕将览察,以答天谴。
qí zāo shuǐ zhě yǒu sī kě shí xún jiǎn tiáo liè yǐ wén
这句话大意是:其遭水者, 有司可时巡检,条列以闻。
gēng zǐ zhào yuē yǐng chuān cóng wǒ shì yuē yuán xūn
这句话大意是:”庚子,诏曰:“颍川从我,是曰元 勋;。
wú wàng fù chéng shí qǐ wáng yè
这句话大意是:无忘父城,实起王业。
wén kǎo shǔ tiān dì cǎo mèi zào huà quán yú zhěng bǐ héng liú kuāng cí tuí yùn
这句话大意是:文考属天地草昧,造化权舆,拯彼 横流,匡兹颓运。
lài yīng xián jìn lì wén wǔ tóng xīn yì zàn dà gōng kè lóng dì yè
这句话大意是:赖英贤尽力,文武同心,翼赞大功,克隆帝 业。
ér bèi jiān zhí ruì zhì fēng mù yǔ yǒng yán chóu xī liáng yòng wǔ rán
这句话大意是:而被坚执锐,栉风沐雨,永言畴昔,良用怃然。
zhì ruò gōng chéng míng suì jiàn guó pōu fú yǔ wéi xiū yě
这句话大意是:至若功成名遂,建国剖符,予惟休也。
qí yǒu zhì sǐ wáng shì qī zi wú guī zhě zhèn shén shāng zhī
这句话大意是:其有致死王事,妻 子无归者,朕甚伤之。
fán shì cóng xiān wáng xiàng xià zhōu fā xià zhōu cóng lái jiàn zài jí hōng wáng zhě bìng liàng cì qián bó chēng zhèn yì yān
现代白话:凡是从先王向夏州,发夏州从来,见在及薨亡者,并量赐 钱帛,称朕意呢 。
shì yuè chén wǔ dì hōng xiōng zi qiàn lì shì wèi wén dì
这句话大意是:”是月,陈武帝薨,兄子蒨立,是谓文帝。
qiū bā yuè jǐ hài gǎi tiān wáng chēng huáng dì zhuī zūn wén wáng wèi dì dà shè gǎi yuán
这句话大意是:秋八月己亥,改天王称皇帝,追尊文王为帝,大赦改元。
rén zǐ yǐ dà jiàng jūn ān chéng gōng xiàn wèi yì zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:壬子,以大将军、安城公宪为益州总管。
guǐ chǒu zēng yù zhèng sì rén wèi shàng dài fū
这句话大意是:癸丑,增御正四人, 位上大夫。
jiǔ yuè yǐ mǎo yǐ dà jiàng jūn tiān shuǐ gōng guǎng wéi liáng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:九月乙卯,以大将军、天水公广为梁州总管。
xīn wèi jìn fēng fǔ chéng gōng yōng wèi lǔ guó gōng ān chéng gōng xiàn wèi qí guó gōng qín jùn gōng zhí wèi wèi guó gōng zhèng píng gōng zhāo wèi zhào guó gōng
这句话大意是:辛未,进封 辅城公邕为鲁国公,安城公宪为齐国公,秦郡公直为卫国公, 正平公招为赵国公。
fēng huáng dì jiǎn wèi qiáo guó gōng chún wèi chén guó gōng shèng wèi yuè guó gōng dá wèi dài guó gōng tōng wèi jì guó gōng yōu wèi téng guó gōng
这句话大意是:封皇弟俭为谯国公,纯为陈国公,盛为越 国公,达为代国公,通为冀国公,逌为滕国公。
jìn fēng tiān shuǐ gōng guǎng wèi cài guó gōng
这句话大意是:进封天水公广 为蔡国公,。
gāo yáng gōng dá xī wǔ wèi zhèng guó gōng
这句话大意是:高阳公达奚武为郑国公,。
wǔ yáng gōng dòu lú níng wèi chǔ guó gōng
这句话大意是:武阳公豆卢宁为楚国公,。
bó líng gōng hè lán xiáng wèi liáng guó gōng
这句话大意是:博陵公贺兰祥为凉国公,。
níng shǔ gōng yù chí jiǒng wèi shǔ guó gōng
这句话大意是:宁蜀公尉迟迥为蜀国公,。
huà zhèng gōng yǔ wén guì wéi xǔ guó gōng
这句话大意是:化政公宇文 贵为许国公,。
chén liú gōng yáng zhōng wèi duò suí guó gōng
这句话大意是:陈留公杨忠为(隋)〔随〕国公 ,。
chāng píng gōng yù chí gāng wèi wú guó gōng
这句话大意是:昌平公尉迟纲 为吴国公,。
wǔ wēi gōng wáng xióng wèi yōng guó gōng
这句话大意是:武威公王雄为庸国公。
yì gè wàn hù
这句话大意是:邑各万户。
dōng shí yuè jiǎ wǔ yǐ zhù guó wú guó gōng yù chí gāng wèi jīng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:冬十月甲午,以柱国、吴国公尉迟纲为泾州总管。
shì yuè qí wén xuān dì hōng zi yīn sì lì
这句话大意是:是月, 齐文宣帝薨,子殷嗣立。
yǐ zhù guó shǔ guó gōng yù chí jiǒng wèi qín zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:以柱国、蜀国公尉迟迥为秦州总管。
èr nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu shuò dà huì qún chén yú zǐ jí diàn shǐ yòng bǎi xì yān
现代白话:二年春正月癸丑朔,大会群臣于紫极殿,始用百戏呢。
sān yuè xīn yǒu chóng yáng gé chéng huì qún gōng liè jiāng qīng dài fū jí tū jué shǐ zhě yú fāng lín yuán cì qián bó gè yǒu chà
这句话大意是:三月辛酉,重阳阁成,会群公列将卿大夫及突厥使者于芳 林园,赐钱帛各有差。
xià sì yuè dì yīn shí yù dú
这句话大意是:夏四月,帝因食遇毒。
gēng zǐ dà jiàn
这句话大意是:庚子,大渐。
zhào yuē
这句话大意是:诏曰:。
rén shēng tiān dì zhī jiān bǐng wǔ cháng zhī qì tiān dì yǒu qióng yǐ wǔ cháng yǒu tuī yí rén ān dé zhǎng zài
这句话大意是:人生天地之间,禀五常之气,天地有穷已,五常有推移, 人安得长在。
shì yǐ shēng ér yǒu sǐ zhě wù lǐ zhī bì rán
这句话大意是:是以生而有死者,物理之必然。
chù bì rán zhī lǐ xiū duǎn zhī jiān hé zú duō hèn
这句话大意是:处必然之理,修短之间, 何足多恨。
zhèn suī bù dé xìng hǎo diǎn fén pī lǎn shèng xián yú lùn wèi cháng bù yǐ cǐ zì xiǎo
这句话大意是:朕虽不德,性好典坟,披览圣贤余论,未尝不以此 自晓。
jīn nǎi mìng yě fu fù hé yán
这句话大意是:今乃命也,夫复何言。
zhū gōng jí zài cháo qīng dài fū shì jūn zhōng dà xiǎo dū jiāng jūn rén děng bìng lì xūn xiào jī yǒu nián zài fǔ yì tài zǔ chéng wǒ zhōu jiā
这句话大意是:诸公及在朝卿大夫士,军中大小 督将、军〔人〕等,并立勋效,积有年载,辅翼太祖,成我周 家。
jīn zhèn zuǎn chéng dà yè chù wàn shèng zhī shàng cǐ nǎi shàng bù fù tài zǔ xià bù fù zhèn gōng zhèn de qǐ shǒu qǐ zú cóng xiān dì yú dì xià shí wú hèn yú xīn yǐ
现代白话:今朕缵承大业,处万乘之上,此乃上不负太祖,下不负朕 躬,朕得启手启足,从先帝于地下,实无恨于心了。
suǒ kě hèn zhě zhèn xiǎng dà wèi kě wèi sì nián yǐ bù néng shǐ zhèng huà xún lǐ lí shù fēng zú jiǔ zhōu wèi yī èr fāng yóu gěng gù cǐ huái hèn mù yòng bù míng
现代白话:所可恨者, 朕享大位,可谓四年了,不能使政化循理,黎庶丰足,九州未 一,二方犹梗,顾此怀恨,目用不瞑。
wéi jì rén xiōng zhǒng zǎi jì zhèn xiān zhèng xiān fù gōng qīng dà chén děng xié hé wèi xīn miǎn lì xiāng quàn wù wàng tài zǔ yí zhì tí qiè hòu rén zhèn suī méi jiǔ quán xíng tǐ bù xiǔ
这句话大意是:唯冀仁兄冢宰,洎朕先 正、先父、公卿大臣等,协和为心,勉力相劝,勿忘太祖遗志, 提挈后人,朕虽没九泉,形体不朽。
jīn dà wèi xū kuàng shè jì wú zhǔ
这句话大意是:今大位虚旷,社稷无主。
zhèn r yòu zhì wèi kān dāng guó
这句话大意是:朕儿幼稚,未堪当国。
lǔ guó gōng yōng zhèn zhī jiè dì kuān rén dà dù hǎi nèi gòng wén néng hóng wǒ zhōu jiā bì cǐ zi yě
这句话大意是:鲁国公邕, 朕之介弟,宽仁大度,海内共闻,能弘我周家,必此子也。
fu rén guì yǒu shǐ zhōng gōng děng shì tài zǔ fǔ zhèn gōng kě wèi yǒu shǐ yǐ ruò kè niàn shì dào jiān nán fǔ yōng yǐ zhǔ tiān xià zhě kě wèi yǒu zhōng yǐ
现代白话:夫 人贵有始终,公等事太祖,辅朕躬,可谓有始了,若克念世道 艰难,辅邕以主天下者,可谓有终了。
āi sǐ shì shēng rén chén dà jié gōng děng sī niàn cǐ yán lìng wàn dài chēng tàn
这句话大意是:哀死事生,人臣大节, 公等思念此言,令万代称叹。
zhèn bǐng shēng jiǎn sù fēi néng lì xíng fěi bó měi qǐn dà bù zhī bèi fú dà bó zhī yī fán shì qì yòng jiē wú diāo kè
这句话大意是:朕禀生俭素,非能力行菲薄,每寝大布之被,服大帛之衣, 凡是器用,皆无雕刻。
shēn zhōng zhī rì qǐ róng wéi qì cǐ hǎo
这句话大意是:身终之日,岂容违弃此好。
sāng shì suǒ xū wu cóng jiǎn yuē liǎn yǐ shí fú wù shǐ yǒu jīn yù zhī shì
这句话大意是:丧事所须, 务从俭约,敛以时服,勿使有金玉之饰。
ruò yǐ lǐ bù kě quē jiē lìng yòng wǎ
这句话大意是:若以礼不可阙,皆令 用瓦。
xiǎo liǎn qì qī rì kū
这句话大意是:小敛讫,七日哭。
wén wǔ bǎi guān gè quán pì shuāi má qiě yǐ sù fú cóng shì
这句话大意是:文武百官各权辟衰麻,且以素服从事。
zàng rì xuǎn zé bù máo zhī dì yīn dì shì wèi fén wù fēng wù shù
这句话大意是:葬日,选择不毛之地,因地势为坟,勿封勿树。
qiě hòu zàng shāng shēng shèng rén suǒ jiè zhèn jì fú yīng shèng rén zhī jiào ān gǎn wéi zhī
这句话大意是:且厚葬伤生, 圣人所诫,朕既服膺圣人之教,安敢违之。
fán bǎi guān sī wù yì zhèn cǐ yì
这句话大意是:凡百官司,勿异朕 此意。
sì fāng zhōu zhèn shǐ dào gè lìng sān rì kū kū qì xī quán pì xiōng fú hái yǐ sù fú cóng shì dài dà lì chú
这句话大意是:四方州镇使到,各令三日哭,哭讫,悉权辟凶服,还以 素服从事,待大例除。
fēi yǒu hū zhào gè àn bù zì shǒu bù dé zhé bēn fù quē tíng
这句话大意是:非有呼召,各按部自守,不得辄奔赴阙 庭。
lǐ yǒu tōng sāi suí shí zhī yì zàng qì nèi wài xī chú fú cóng jí
这句话大意是:礼有通塞随时之义,葬讫,内外悉除服从吉。
sān nián zhī nèi wù jìn hūn qǔ yǐn shí yī lìng rú píng cháng yě
这句话大意是:三年之内, 勿禁婚娶,饮食一令如平常也。
shí shì yīn wěi bìng kùn xīn luàn zhǐ néng jí cǐ
这句话大意是:时事殷猥,病困心乱,止能及此。
rú qí shì yǒu bù jìn zhǔn cǐ yǐ lèi wèi duàn
这句话大意是:如其事有不尽,准此以 类为断。
sǐ ér jìn sī gǔ rén yǒu zhī
这句话大意是:死而近思,古人有之。
zhèn jīn rěn sǐ shū cǐ huái bào
这句话大意是:朕今忍死,书此怀抱。
qí zhào jí dì kǒu shòu yě
这句话大意是:其诏即帝口授也。
xīn chǒu bēng yú yán shòu diàn shí nián èr shí qī shì yuē míng huáng dì miào chēng shì zōng
这句话大意是:辛丑,崩于延寿殿,时年二十七,谥曰 明皇帝,庙称世宗。
wǔ yuè xīn wèi zàng yú zhāo líng
这句话大意是:五月辛未,葬于昭陵。
dì kuān míng rén hòu dūn mù jiǔ zú yǒu jūn rén zhī liàng
这句话大意是:帝宽明仁厚,敦睦九族,有君人之量。
yòu ér hào xué bó lǎn qún shū shàn zhǔ wén cí cǎi wēn lì
这句话大意是:幼而好学,博览群 书,善属文,词彩温丽。
jí jí wèi jí gōng qīng yǐ xià yǒu wén xué zhě bā shí yú rén yú lín zhǐ diàn kān xiào jīng shǐ
这句话大意是:及即位,集公卿已下有文学者八十余 人于麟趾殿,刊校经史。
yòu jùn cǎi zhòng shū zì xī nóng yǐ lái qì yú wèi mò xù wèi shì pǔ fán wǔ bǎi juǎn yún
这句话大意是:又捃采众书,自羲、农以来,讫于魏 末,叙为世谱,凡五百卷云。
suǒ zhe wén zhāng shí juǎn
这句话大意是:所着文章十卷。
shǐ chén yuē shì zōng kuān rén yuǎn dù ruì zhé bó wén
这句话大意是:史臣曰:世宗宽仁远度,叡哲博闻。
chù dài dǐ zhī zūn shí wén zhāo zhī zhǎng
这句话大意是:处代邸之尊,实文昭 之长。
bào zī yǐ biàn lóng dé yóu qián ér bǎi bì qīng xīn wàn fāng zhù yì
这句话大意是:豹姿已变,龙德犹潜,而百辟倾心,万方注意。
jí hu yíng xuān chù hè rù zuǎn dà zōng ér lǐ mào gōng chén dūn mù jiǔ zú lǜ yóu gōng jiǎn chóng shàng wén rú wěi wěi yān qí yǒu jūn rén zhī dé zhě yǐ
现代白话:及乎迎 宣黜贺,入纂大宗,而礼貌功臣,敦睦九族,率由恭俭,崇尚 文儒,亹亹呢其有君人之德者了。
shǐ zé quán chén zhuān zhì zhèng chū sī mén
这句话大意是:始则权臣专制,政出私门;。
zhōng nǎi zhèn dú qián jiā xiǎng nián bù yǒng
这句话大意是:终乃鸩毒潜加,享年不永。
xī zāi
现代白话:惜啊!