周书 · 令狐德棻 · Chapter 5 of 50

本纪·卷五

PinyinModern Translation
Size

wǔ dì shàng

这句话大意是:武帝上。

gāo zǔ wǔ huáng dì huì yōng zì mí luō tū tài zǔ dì sì zǐ yě

这句话大意是:高祖武皇帝讳邕,字祢罗突,太祖第四子也。

mǔ yuē chì nú tài hòu

这句话大意是:母曰叱奴太 后。

dà tǒng jiǔ nián shēng yú tóng zhōu yǒu shén guāng zhào shì

这句话大意是:大统九年,生于同州,有神光照室。

yòu ér xiào jìng cōng mǐn yǒu qì zhì

这句话大意是:幼而孝敬,聪敏有器 质。

tài zǔ yì zhī yuē chéng wú zhì zhě bì cǐ r yě

现代白话:太祖异之,曰:“成我志者,必此儿也。

nián shí èr fēng fǔ chéng jùn gōng

这句话大意是:”年十二,封辅城 郡公。

xiào mǐn dì jiàn zuò bài dà jiàng jūn chū zhèn tóng zhōu

这句话大意是:孝闵帝践阼,拜大将军,出镇同州。

shì zōng jí wèi qiān zhù guó shòu pú zhōu zhū jūn shì pú zhōu cì shǐ

这句话大意是:世宗即位,迁柱国, 授蒲州诸军事、蒲州刺史。

wǔ chéng yuán nián rù wèi dà sī kōng zhì yù zhèng jìn fēng lǔ guó gōng lǐng zōng shī

这句话大意是:武成元年,入为大司空、治御正, 进封鲁国公,领宗师。

shèn wéi shì zōng suǒ qīn ài cháo tíng dà shì duō gòng cān yì

这句话大意是:甚为世宗所亲爱,朝廷大事,多共参议。

xìng chén shēn yǒu yuǎn shí fēi yīn gù wèn zhōng bù zhé yán

这句话大意是:性沉深有远识,非因顾问,终不辄言。

shì zōng měi tàn yuē fū rén bù yán yán bì yǒu zhòng

这句话大意是:世宗每叹曰 :“夫人不 言,言必有中。

wǔ chéng èr nián xià sì yuè shì zōng bēng yí zhào chuán dì wèi yú gāo zǔ

这句话大意是:武成二年夏四月,世宗崩,遗诏传帝位于高祖。

gāo zǔ gù ràng bǎi guān quàn jìn nǎi cóng zhī

这句话大意是:高祖固让, 百官劝进,乃从之。

rén yín jí huáng dì wèi dà shè tiān xià

这句话大意是:壬寅,即皇帝位,大赦天下。

dōng shí èr yuè gǎi zuò lù mén yìng mén

这句话大意是:冬十二月, 改作露门、应门。

shì suì qí cháng shān wáng gāo yǎn fèi qí zhǔ yīn ér zì lì shì wèi xiào zhāo dì

这句话大意是:是岁,齐常山王高演废其主殷而自立,是为孝昭帝。

bǎo dìng yuán nián chūn zhèng yuè wù shēn zhào yuē hán shǔ jí zhōu yǎn jí cú suì gǎi yuán mìng shǐ guó zhī diǎn zhāng

这句话大意是:保定元年春正月戊申,诏曰 :“寒暑亟周,奄及徂岁,改 元命始,国之典章。

zhèn zhī chéng bǎo tú yi zūn gù shí

这句话大意是:朕祗承宝图,宜遵故实。

kě gǎi wǔ chéng sān nián wèi bǎo dìng yuán nián

这句话大意是:可改武成三年为保定元年。

jiā hào jì xīn huì zé yi bù wén wǔ bǎi guān gè zēng sì jí

这句话大意是:嘉号 既新,惠泽宜布,文武百官,各增四级 。

yǐ dà zhǒng zǎi jìn guó gōng

这句话大意是:”以大冢宰、晋国公。

hù wèi dū du zhōng wài zhū jūn shì lìng wǔ fǔ zǒng yú tiān guān

这句话大意是:护为都督中外诸军事,令五府总于天官。

gēng xū cí yuán qiū

这句话大意是:庚戌,祠圆丘。

rén zǐ cí fāng qiū

这句话大意是:壬子,祠方丘。

jiǎ yín cí gǎn shēng dì yú nán jiāo

这句话大意是:甲寅,祠感生帝于南郊。

yǐ mǎo cí tài shè

这句话大意是:乙卯,祠太社。

xīn yǒu tū jué qiǎn shǐ xiàn qí fāng wù

这句话大意是:辛酉,突厥遣使献其方物。

wù chén zhào yuē lǚ duān kāi wù shí zī yuán hòu

这句话大意是:戊辰,诏曰 :“履 端开物,实资元后;。

dài zhōng chéng wù liàng wéi zǎi dòng

这句话大意是:代终成务,谅惟宰栋。

gù zhōu wén gōng yǐ shàng shèng zhī zhì yì bǐ jī zhōu yuán zuò liù diǎn yòng guāng qī bǎi

这句话大意是:故周文公以上圣之智,翼彼姬周,爰作六典,用光七百。

zì cí jué hòu dài shī qí xù bǐ wēi wēi zhī huà lì qiān sì ér mò chuán

这句话大意是:自兹厥后,代失其绪,俾巍巍之化,历千祀而莫传;。

yù yù zhī fēng zhōng bǎi wáng ér yǒng zhuì

这句话大意是:郁郁之风, 终百王而永坠。

wǒ tài zǔ wén huáng dì bǐng chún hé zhī qì tǐng tiān zòng zhī yīng dé pèi gàn yuán gōng móu zào huà gù néng shě mò shì zhī bì fēng dǎo lóng zhōu zhī ruì diǎn dàn shù bǎi guān jué yòng yǔn jí

这句话大意是:我太祖文皇帝禀纯和之气,挺天纵之英,德配 干元,功侔造化,故能舍末世之弊风,蹈隆周之叡典,诞述百 官,厥用允集。

suǒ wèi qián kūn gǎi ér chóng gòu qǐ dì wáng hóng fàn ér yǐ zāi

现代白话:所谓乾坤改而重构,岂帝王洪范而已啊。

zhèn rù sì dà bǎo sī yáng xiū liè

这句话大意是:朕入 嗣大宝,思扬休烈。

jīn kě bān sī lǐ yú tài zǔ miào tíng

这句话大意是:今可班斯礼于太祖庙庭 。

jǐ sì cí tài miào bān tài zǔ suǒ shù liù guān yān

现代白话:”己巳,祠太庙, 班太祖所述六官呢。

guǐ yǒu tǔ yù hún gāo chāng bìng qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:癸酉,吐谷浑、高昌并遣使献方物。

jiǎ xū zhào xiān jīng bīng róng guān nián liù shí yǐ shàng jí mín qī shí yǐ shàng jié jí bǎn shòu guān

这句话大意是:甲戌, 诏先经兵戎官年六十已上,及民七十已上,节级板授官。

yǐ hài qīn gēng jí tián

这句话大意是:乙亥, 亲耕籍田。

bǐng zǐ dà shè yú zhèng wǔ diàn cì bǎi guān gè yǒu chà

这句话大意是:丙子,大射于正武殿,赐百官各有差。

èr yuè jǐ mǎo qiǎn dà shǐ xún chá tiān xià

这句话大意是:二月己卯,遣大使巡察天下。

yú táo yáng zhì táo zhōu

这句话大意是:于洮阳置洮州。

jiǎ wǔ cháo rì yú dōng jiāo

这句话大意是:甲午,朝日 于东郊。

yǐ wèi tū jué dàng chāng bìng qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:乙未,突厥、宕昌并遣使献方物。

bǐng wǔ shěng yù niǎn qù bǎi xì

这句话大意是:丙午,省轝辇,去 百戏。

hóng nóng shàng yán jiǔ wěi hú jiàn

这句话大意是:弘农上言九尾狐见。

sān yuè bǐng yín gǎi bā dīng bīng wèi shí èr dīng bīng lǜ suì yī yuè yì

这句话大意是:三月丙寅,改八丁兵为十二丁兵,率岁一月役。

xià sì yuè bǐng zǐ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:夏四月丙子朔,日有食之。

gēng yín yǐ shǎo fù wú gōng yù chí gāng wèi dà sī kōng

这句话大意是:庚寅,以少傅、吴公尉迟纲为 大司空。

dīng yǒu bái lán qiǎn shǐ xiàn xī jiǎ tiě kǎi

这句话大意是:丁酉,白兰遣使献犀甲、铁铠。

wǔ yuè bǐng wǔ fēng xiào mǐn huáng dì zi kāng wèi jì guó gōng huáng zǐ yūn wèi lǔ guó gōng

这句话大意是:五月丙午,封孝闵皇帝子康为纪国公,皇子赟为鲁国公。

jìn gōng hù huò yù dǒu yǐ xiàn

这句话大意是:晋公护获玉斗以献。

wù chén tū jué qiū cí bìng qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:戊辰,突厥、龟兹并遣使献方物。

liù yuè yǐ yǒu qiǎn zhì yù zhèng yīn bù hài děng shǐ yú chén

这句话大意是:六月乙酉,遣治御正殷不害等使于陈。

qiū qī yuè wù shēn zhào yuē kàng hàn lì shí jiā miáo tiǎn cuì

这句话大意是:秋七月戊申,诏曰 :“亢旱历时,嘉苗殄悴。

qǐ yù àn shī lǐ xíng fá guāi zhōng yú

这句话大意是:岂狱犴失理, 刑罚乖衷欤?

qí suǒ zài jiàn qiú sǐ yǐ xià yī suì xíng yǐ shàng gè jiàng běn zuì yī děng

这句话大意是:其所在见囚:死以下,一岁刑以上,各降本罪一 等;。

bǎi biān yǐ xià xī yuán miǎn zhī

这句话大意是:百鞭以下,悉原免之。

gèng zhù qián wén yuē bù quán yǐ yī dāng wǔ yǔ wǔ zhū bìng xíng

这句话大意是:”更铸钱,文曰“布泉”,以一当五, 与五铢并行。

jǐ yǒu zhuī fēng huáng bó fù hào wèi shào guó gōng yǐ jìn gōng zǐ jiāng líng gōng huì wèi hòu

这句话大意是:己酉,追封皇伯父颢为邵国公,以晋公子江陵公 会为后;。

cì bó fù lián wèi qǐ guó gōng yǐ zhāng wǔ xiào gōng zǐ yǒng chāng gōng liàng wèi hòu

这句话大意是:次伯父连为杞国公,以章武孝公子永昌公亮为后;。

dì sān bó fù luò shēng wèi jǔ guó gōng yǐ jìn gōng zǐ chóng yè gōng zhì wéi hòu

这句话大意是:第 三伯父洛生为莒国公,以晋公子崇业公至为后;。

yòu zhuī fēng wǔ yì gōng zhèn wèi sòng guó gōng yǐ shì zōng zǐ shí wèi hòu bìng xí fēng

这句话大意是:又追封武邑公 震为宋国公,以世宗子实为后:并袭封。

jǐ sì yíng huò rù yú guǐ fàn jī shī

这句话大意是:己巳,荧惑入舆鬼, 犯积尸。

jiǔ yuè jiǎ chén nán níng zhōu qiǎn shǐ xiàn diān mǎ jí shǔ kǎi

这句话大意是:九月甲辰,南宁州遣使献滇马及蜀铠。

yǐ sì kè xīng jiàn yú yì

这句话大意是:乙巳,客星见于翼。

dōng shí yuè jiǎ xū rì yǒu shí zhī

这句话大意是:冬十月甲戌,日有蚀之。

wù yín yíng huò fàn tài wēi shàng jiàng hé yān

现代白话:戊寅,荧惑犯太微上将,合呢。

shí yī yuè yǐ sì yǐ dà jiàng jūn wèi guó gōng zhí wèi yōng zhōu mù

这句话大意是:十一月乙巳,以大将军、卫国公直为雍州牧。

chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:陈遣使来聘。

jìn fēng zhù guó guǎng wǔ gōng dòu chì wèi shān guó gōng

这句话大意是:进封柱国、广武公窦炽为邓国公。

dīng sì shòu yú qí yáng

这句话大意是:丁巳,狩于岐阳。

shì yuè qí xiào zhāo dì hōng dì cháng guǎng wáng chén dài lì shì wèi wǔ chéng dì

这句话大意是:是月,齐 孝昭帝薨,弟长广王湛代立,是为武成帝。

shí èr yuè rén wǔ zhì zì qí yáng

这句话大意是:十二月壬午,至自岐阳。

shì suì zhuī fēng huáng zú zǔ zhòng wèi yú guó gōng

这句话大意是:是岁,追封皇族祖仲为虞国公。

èr nián chūn zhēng yuè rén yín chū yú pú zhōu kāi hé qú tóng zhōu kāi lóng shǒu qú yǐ guǎng guàn gài

这句话大意是:二年春正月壬寅,初于蒲州开河渠,同州开龙首渠,以广 灌溉。

dīng wèi yǐ chén zhǔ dì xū wèi zhù guó sòng hái jiāng nán

这句话大意是:丁未,以陈主弟顼为柱国,送还江南。

rùn yuè jǐ chǒu zhào zhù guó yǐ xià shuài dū du yǐ shàng mǔ qī shòu tài fū rén fu rén jùn jūn xiàn jūn gè yǒu chà

这句话大意是:闰月己丑,诏柱国以下,帅都督以上,母妻授太夫人、夫 人、郡君、县君各有差。

guǐ sì tài bái rù mǎo

这句话大意是:癸巳,太白入昴。

jǐ hài zhù guó dà sī mǎ liáng guó gōng hè lán xiáng hōng

这句话大意是:己亥,柱国、大司 马、凉国公贺兰祥薨。

luò zhōu mín zhōu gòng yāo yán huò zhòng jiǎ shǔ jiàng xiàng shì fā fú zhū

这句话大意是:洛州民周共妖言惑众,假署将相,事发 伏诛。

èr yuè rén yín yíng huò fàn tài wēi shàng xiàng

这句话大意是:二月壬寅,荧惑犯太微上相。

guǐ chǒu yǐ jiǔ bù yǔ jiàng yòu zuì rén jīng chéng sān shí lǐ nèi jìn jiǔ

这句话大意是:癸丑,以久不雨,降宥罪人, 京城三十里内禁酒。

liáng zhǔ xiāo chá hōng

这句话大意是:梁主萧察薨。

yǐ dà jiàng jūn cài guó gōng guǎng wéi qín zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:以大将军、蔡国公广为秦州 总管。

sān yuè rén wǔ yíng huò fàn zuǒ zhí fǎ

这句话大意是:三月壬午,荧惑犯左执法。

xià sì yuè jiǎ chén jìn tú zǎi hàn gù yě

这句话大意是:夏四月甲辰,禁屠宰,旱故也。

dīng sì nán yáng xiàn sān zú wū

这句话大意是:丁巳,南阳献三足乌。

hú zhōu shàng yán jiàn èr bái lù cóng sān jiǎo shòu ér xíng

这句话大意是:湖 州上言见二白鹿从三角兽而行。

jǐ wèi yú fú liú chéng zhì hé zhōu

这句话大意是:己未,于伏流城置和州。

guǐ hài zhào yuē bǐ yǐ kòu nán yóu gěng jiǔ zhōu wèi yī wén wǔ zhī guān lì gōng xiào zhě suī xī yǐ máo tǔ ér wèi jí gěi zū fù

这句话大意是:癸亥, 诏曰 :“比以寇难犹梗,九州未一,文武之官立功效者,虽锡 以茅土,而未(及)〔给〕租赋。

zhū zhù guó děng xūn dé lóng zhòng yi yǒu yōu chóng gè zhǔn bié zhì yì hù tīng jì shí tā xiàn

这句话大意是:诸柱国等勋德隆重 ,宜有优 崇,各准别制,邑户听寄食他县。

wǔ yuè gēng wǔ yǐ shān nán zhòng ruì bìng jí dà shè tiān xià bǎi guān jí jūn rén pǔ fàn èr jí

这句话大意是:五月庚午,以山南众瑞并集,大赦天下,百官及军人,普 泛二级。

nán yáng wǎn xiàn sān zú wū suǒ jí miǎn jīn nián yì jí zū fù zhī bàn

这句话大意是:南阳宛县三足乌所集,免今年役及租赋之半。

rén chén yǐ zhù guó suí guó gōng yáng zhōng wèi dà sī kōng wú guó gōng yù chí gāng wèi shǎn zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:壬辰, 以柱国随国公杨忠为大司空,吴国公尉迟纲为陕州总管。

liù yuè jǐ hài yǐ zhù guó shǔ guó gōng yù chí jiǒng wèi dà sī mǎ shào guó gōng huì wèi pú zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:六月己亥,以柱国蜀国公尉迟迥为大司马,邵国公会为蒲 州总管。

fēn shān nán jīng zhōu ān zhōu xiāng zhōu jiāng líng wèi sì zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:分山南荆州、安州、襄州、江陵为四州总管。

qiū qī yuè jǐ sì fēng kāi fǔ hè bá wěi wèi huò guó gōng

这句话大意是:秋七月己巳,封开府贺拔纬为霍国公。

yǐ hài tài bái fàn yú guǐ

这句话大意是:乙亥,太白犯舆鬼。

jiǔ yuè wù chén shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:九月戊辰朔,日有蚀之。

chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:陈遣使来聘。

dōng shí yuè wù xū zhào yuē shù zhī yuán shǒu jūn lín hǎi nèi běn hu xuān míng jiào huà tíng dú qián lí

这句话大意是:冬十月戊戌,诏曰 :“树之元首,君临海内,本乎宣明教 化,亭毒黔黎;。

qǐ wéi zūn guì qí shēn chǐ fù qí wèi

这句话大意是:岂唯尊贵其身,侈富其位。

shì yǐ táng yáo shū gé zhī yī cū lì zhī shí shàng lín fén yáng ér yǒng tàn dēng gū shè ér xìng xiǎng

这句话大意是:是以唐尧疏葛之衣, 麤粝之食,尚临汾阳而永叹,登姑射而兴想。

kuàng wú shèng rén zhī dé ér shì yù guò zhī hé yǐ kè yā zhòng xīn chǔ yú zūn wèi zhèn shén nǜ yān

现代白话:况无圣人之德而 嗜欲过之,凭什么克厌众心,处于尊位,朕甚恧呢。

jīn jù kòu wèi píng jūn róng fèi guǎng bǎi xìng kōng xū yǔ shuí wèi zú

这句话大意是:今巨寇未平, 军戎费广,百姓空虚,与谁为足。

fán shì gōng zhèn yī fú yǐn shí sì shí suǒ xū yuán jí gōng nèi diào dù zhèn jīn shǒu zì jiǎn xiāo

这句话大意是:凡是供朕衣服饮食,四时所 须,爰及宫内调度,朕今手自减削。

zòng bù dé dùn xíng gǔ rén zhī dào qǐ yuē quán wú shù jī

这句话大意是:纵不得顿行古人之道,岂 曰全无庶几。

fán ěr bǎi sī ān dé bù sī shěng yuē xù zhèn bù dǎi zhě zāi

现代白话:凡你百司,安得不思省约,勖朕不逮者啊 。

xīn hài dì yù dà wǔ diàn dà shè gōng qīng liè jiāng jiē huì

这句话大意是:”辛 亥,帝御大武殿大射,公卿列将皆会。

wù wǔ jiǎng wǔ yú shǎo líng yuán

这句话大意是:戊午,讲武于少陵原。

fēn nán níng zhōu zhì gōng zhōu

这句话大意是:分南宁州置恭州。

shí yī yuè dīng mǎo yǐ dà jiàng jūn wèi guó gōng zhí dà jiàng jūn zhào guó gōng zhāo bìng wèi zhù guó

这句话大意是:十一月丁卯,以大将军卫国公直、大将军赵国公招并为柱 国。

yòu yǐ zhāo wèi yì zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:又以招为益州总管。

rén wǔ yíng huò fàn suì xīng yú wēi nán

这句话大意是:壬午,荧惑犯岁星于危南。

shí èr yuè yì zhōu xiàn chì wū

这句话大意是:十二月,益州献赤乌。

sān nián chūn zhēng yuè xīn wèi gǎi guāng qiān guó wèi qiān zhōu

这句话大意是:三年春正月辛未,改光迁国为迁州。

yǐ yǒu tài bǎo liáng guó gōng hòu mò chén chóng cì sǐ

这句话大意是:乙酉,太保、梁国公 侯莫陈崇赐死。

rén chén yú qǐ yín chéng zhì yín zhōu

这句话大意是:壬辰,于乞银城置银州。

èr yuè gēng zǐ chū bān xīn lǜ

这句话大意是:二月庚子,初颁新律。

xīn chǒu zhào wèi dà tǒng jiǔ nián yǐ qián dū du yǐ shàng shēn wáng ér zǐ sūn wèi chǐ xù zhě jié jí shòu guān

这句话大意是:辛丑,诏魏大统九年以前,都督以 上身亡而子孙未齿叙者,节级授官。

wèi zhōu xiàn sān zú wū

这句话大意是:渭州献三足乌。

xīn yǒu zhào yuē èr yí chuàng pì xuán xiàng zhe míng

这句话大意是:辛酉,诏 曰 :“二仪创辟,玄象着明;。

sān cái yǐ bèi lì shǔ zhāo liè

这句话大意是:三才已备,历数昭列。

gù shū chēng qīn ruò jìng shòu yì xù zhì lì míng shí

这句话大意是:故书称钦 若敬授,易序治历明时。

cǐ xiān dài yí dìng zhī diǎn bǎi wáng bù yì zhī wu

这句话大意是:此先代一定之典,百王不易之务。

fú wéi tài zǔ wén huáng dì jìng shùn hào tiān yōu láo shù zhèng lì xù liù jiā yǐ yīn yáng wéi shǒu

这句话大意是:伏 惟太祖文皇帝,敬顺昊天,忧劳庶政,历序六家,以阴阳为首。

jì yǔ xiǎo zi fú kè zūn xíng wéi sī bù ān xī tì ruò lì

这句话大意是:洎予小子,弗克遵行,惟斯不安,夕惕若厉。

zì qǐng cháo tíng quán yú shì duō cāng cù guāi hé shuǎng xù wéi shī xiān zhì

这句话大意是:自顷朝廷权舆, 事多仓卒,乖和爽序,违失先志。

zhì fēng yǔ qiān shí jí lì lǚ qǐ jiā shēng bù suí wàn wù bù zhǎng zhèn shén shāng zhī

这句话大意是:致风雨愆时,疾厉屡起,嘉 生不遂,万物不长,朕甚伤之。

zì jīn jǔ dà shì xíng dà zhèng fēi jūn jī jí sù jiē yi yī yuè lìng yǐ shùn tiān xīn

这句话大意是:自今举大事、行大政,非军机 急速,皆宜依月令,以顺天心。

sān yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:三月乙丑朔,日有蚀之。

bǐng zǐ dàng chāng qiǎn shǐ xiàn shēng měng shòu èr zhào fàng zhī nán shān

这句话大意是:丙子,宕昌遣使献生猛兽二,诏 放之南山。

yǐ yǒu yì zhōu xiàn sān zú wū

这句话大意是:乙酉,益州献三足乌。

xià sì yuè yǐ wèi yǐ zhù guó zhèng guó gōng dá xī wǔ wèi tài bǎo dà jiàng jūn hán guǒ wèi zhù guó

这句话大意是:夏四月乙未,以柱国、郑国公达奚武为太保,大将军韩果 为柱国。

jǐ hài dì yù zhèng wǔ diàn lù qiú tú

这句话大意是:己亥,帝御正武殿录囚徒。

guǐ mǎo dà yú

这句话大意是:癸卯,大雩。

guǐ chǒu yǒu niú zú shēng yú bèi

这句话大意是:癸丑,有牛 足生于背。

wù wǔ xìng tài xué yǐ tài fu yān guó gōng yú jǐn wèi sān lǎo ér wèn dào yān

现代白话:戊午,幸太学,以太傅、燕国公于谨为三老而问道 呢。

chū jìn tiān xià bào chóu fàn zhě yǐ shā rén lùn

这句话大意是:初禁天下报雠,犯者以杀人论。

rén xū zhào bǎi guān jí mín shù shàng fēng shì jí yán dé shī

这句话大意是:壬戌,诏百官及民庶上封 事,极言得失。

wǔ yuè jiǎ zǐ shuò bì zhèng qǐn bù shòu cháo hàn gù yě

这句话大意是:五月甲子朔,避正寝不受朝,旱故也。

jiǎ xū yǔ

这句话大意是:甲戌,雨。

qiū qī yuè wù chén xíng xìng yuán zhōu

这句话大意是:秋七月戊辰,行幸原州。

gēng wǔ chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:庚午,陈遣使来聘。

dīng chǒu xìng jīn mén wèn bǎi nián cì yǐ qián bó yòu cì gāo nián bǎn zhí gè yǒu chà jiàng sǐ zuì yī děng

这句话大意是:丁丑,幸津 门,问百年,赐以钱帛,又赐高年板职各有差,降死罪一等。

bā yuè dīng wèi gǎi zuò lù qǐn

这句话大意是:八月丁未,改作露寝。

jiǔ yuè jiǎ zǐ zì yuán zhōu dēng lǒng shān

这句话大意是:九月甲子,自原州登陇山。

yíng huò fàn tài wēi shàng jiàng

这句话大意是:荧惑犯太微上将。

bǐng xū xìng tóng zhōu

这句话大意是:丙戌,幸同 州。

wù zǐ zhào zhù guó yáng zhōng lǜ qí yī wàn yǔ tū jué fá qí

这句话大意是:戊子,诏柱国杨忠率骑一万与突厥伐齐。

jǐ chǒu pú zhōu xiàn jiā hé yì mǔ tóng yǐng

这句话大意是:己丑,蒲州献嘉 禾,异亩同颖。

chū lìng shì xí zhōu jùn xiàn zhě gǎi wéi wǔ děng jué zhōu fēng bó jùn fēng zi xiàn fēng nán

这句话大意是:初令世袭州郡县者改为五等爵,州封伯,郡封 子,县封男。

dōng shí yuè rén chén yíng huò fàn zuǒ zhí fǎ

这句话大意是:冬十月壬辰,荧惑犯左执法。

yǐ sì yǐ kāi fǔ qǐ guó gōng liàng wèi liáng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:乙巳,以开府、杞国公亮为 梁州总管。

gēng xū chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:庚戌,陈遣使来聘。

shí yǒu èr yuè xīn mǎo zhì zì tóng zhōu

这句话大意是:十有二月辛卯,至自同州。

qiǎn tài bǎo zhèng guó gōng dá xī wǔ lǜ qí sān wàn chū píng yáng yǐ yīng yáng zhōng

这句话大意是:遣太保、郑国公达奚武率骑三 万出平阳以应杨忠。

shì yuè yǒu rén shēng zǐ nán ér yīn zài bèi hòu rú wěi liǎng zú zhǐ rú shòu zhǎo

这句话大意是:是月,有人生子男,而阴在背后如尾,两足指如兽爪。

yǒu quǎn shēng zǐ yāo yǐ hòu fēn wéi èr shēn liǎng wěi liù zú

这句话大意是:有 犬生子,腰以后分为二身,两尾六足。

sì nián chūn zhēng yuè gēng shēn yáng zhōng pò qí cháng chéng zhì jìn yáng ér hái

这句话大意是:四年春正月庚申,杨忠破齐长城,至晋阳而还。

èr yuè gēng yín shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:二月庚寅朔,日有蚀之。

jiǎ wǔ yíng huò fàn fáng yòu cān

这句话大意是:甲午,荧惑犯房右骖。

sān yuè jǐ wèi yíng huò yòu fàn fáng yòu cān

这句话大意是:三月己未,荧惑又犯房右骖。

gēng chén chū lìng bǎi guān zhí hù

这句话大意是:庚辰,初令百官执笏。

xià sì yuè guǐ mǎo yǐ zhù guó shān gōng dòu chì wèi dà zōng bó

这句话大意是:夏四月癸卯,以柱国、邓公窦炽为大宗伯。

wǔ yuè rén xū fēng shì zōng zhǎng zǐ xián wèi bì guó gōng

这句话大意是:五月壬戌,封世宗长子贤为毕国公。

dīng mǎo tū jué qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:丁卯,突厥遣使献方 物。

guǐ yǒu yǐ dà jiàng jūn ān wǔ gōng li mù wèi zhù guó

这句话大意是:癸酉,以大将军、安武公李穆为柱国。

dīng hài gǎi lǐ bù wèi sī zōng dà sī lǐ wèi lǐ bù dà sī lè wéi lè bù

这句话大意是:丁亥,改礼部为司 宗,大司礼为礼部,大司乐为乐部。

liù yuè gēng yín gǎi yù bó wèi nà yán

这句话大意是:六月庚寅,改御伯为纳言。

qiū qī yuè wù wǔ lì sù tè qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:秋七月戊午,(栗)〔粟〕特遣使献方物。

wù yín yān qí qiǎn shǐ xiàn míng mǎ

现代白话:戊寅,呢耆遣使 献名马。

bā yuè dīng hài shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:八月丁亥朔,日有蚀之。

zhào zhù guó yáng zhōng lǜ shī yǔ tū jué dōng fá zhì běi hé ér hái

这句话大意是:诏柱国杨忠率师与突厥东伐,至 北河而还。

wù zǐ yǐ zhù guó qí gōng xiàn wèi yōng zhōu mù xǔ guó gōng yǔ wén guì wèi dà sī tú

这句话大意是:戊子,以柱国齐公宪为雍州牧,许国公宇文贵为大 司徒。

jiǔ yuè dīng sì yǐ zhù guó wèi guó gōng zhí wèi dà sī kōng fēng kāi fǔ li bǐng wèi táng guó gōng ruò gān fèng wèi xú guó gōng

这句话大意是:九月丁巳,以柱国、卫国公直为大司空,封开府李昞为唐 国公,若干凤为徐国公。

chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:陈遣使来聘。

shì yuè yǐ huáng shì mǔ yán shì zì qí zhì dà shè tiān xià

这句话大意是:是月,以皇世母阎氏自 齐至,大赦天下。

rùn yuè jǐ hài yǐ dà jiàng jūn wéi xiào kuān dà jiàng jūn zhǎng sūn jiǎn bìng wèi zhù guó

这句话大意是:闰月己亥,以大将军韦孝宽、大将军长孙俭并为柱国。

dōng shí yuè guǐ hài yǐ dà jiàng jūn lù tōng dà jiàng jūn yǔ wén shèng cài guó gōng guǎng bìng wèi zhù guó

这句话大意是:冬十月癸亥,以大将军陆通、大将军宇文盛、蔡国公广并 为柱国。

jiǎ zǐ zhào dà jiàng jūn dà zhǒng zǎi jìn guó gōng hù shuài jūn fá qí dì yú tài miào tíng shòu yǐ fǔ yuè

这句话大意是:甲子,诏大将军、大冢宰、晋国公护率军伐齐,帝于 太庙庭授以斧钺。

yú shì hù zǒng dà jūn chū tóng guān dà jiàng jūn quán jǐng xuān lǜ shān nán zhū jūn chū yù zhōu shǎo shī yáng piāo chū zhǐ zhǐ guān

这句话大意是:于是护总大军出潼关,大将军权景宣率山南 诸军出豫州,少师杨摽出(枳)〔轵〕关。

dīng mǎo xìng shā yuàn láo shī

这句话大意是:丁卯,幸沙苑劳师。

guǐ yǒu hái gōng

这句话大意是:癸酉,还宫。

shí yī yuè jiǎ wǔ zhù guó shǔ guó gōng yù chí jiǒng lǜ shī wéi luò yáng zhù guó qí guó gōng xiàn yíng yú māng shān jìn gōng hù cì yú shǎn zhōu

这句话大意是:十一月甲午,柱国、蜀国公尉迟迥率师围洛阳,柱国、齐 国公宪营于邙山,晋公护次于陕州。

shí èr yuè quán jǐng xuān gōng qí yù zhōu cì shǐ wáng shì liáng yǐ zhōu jiàng

这句话大意是:十二月,权景宣攻齐豫州,刺史王士良以州降。

rén xū qí shī dù hé chen zhì luò yáng zhū jūn jīng sàn

这句话大意是:壬戌,齐 师渡河,晨至洛阳,诸军惊散。

yù chí jiǒng lǜ huī xià shù shí qí hàn dí de què zhì yè yǐn hái

这句话大意是:尉迟迥率麾下数十骑扞敌,得 却,至夜引还。

zhù guó yōng guó gōng wáng xióng lì zhàn sǐ zhī

这句话大意是:柱国、庸国公王雄力战,死之。

suì bān shī

这句话大意是:遂班师。

yáng piāo yú zhǐ guān zhàn méi

这句话大意是:杨摽 于轵关战没。

quán jǐng xuān yì qì yù zhōu ér hái

这句话大意是:权景宣亦弃豫州而还。

wǔ nián chūn zhēng yuè jiǎ shēn shuò fèi cháo yǐ yōng guó gōng wáng xióng sǐ wáng shì gù yě

这句话大意是:五年春正月甲申朔,废朝,以庸国公王雄死王事故也。

xīn mǎo bái hóng guàn rì

这句话大意是:辛 卯,白虹贯日。

gēng zǐ lìng jīng zhōu ān zhōu jiāng líng děng zǒng guǎn bìng lì xiāng zhōu zǒng guǎn fǔ yǐ zhù guó dà sī kōng wèi guó gōng zhí wèi xiāng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:庚子,令荆州、安州、江陵等总管并隶襄州总 管府,以柱国、大司空、卫国公直为襄州总管。

jiǎ chén tài bái yíng huò suì xīng hé yú lóu

这句话大意是:甲辰,太白、 荧惑、岁星合于娄。

yǐ sì tǔ yù hún qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:乙巳,吐谷浑遣使献方物。

yǐ yōng guó gōng wáng xióng shì zǐ kāi fǔ qiān wèi zhù guó

这句话大意是:以庸国公王雄 世子开府谦为柱国。

èr yuè xīn yǒu zhào chén guó gōng chún zhù guó xǔ guó gōng yǔ wén guì shén wǔ gōng dòu yì nán ān gōng yáng jiàn jiàn děng rú tū jué nì nǚ

这句话大意是:二月辛酉,诏陈国公纯、柱国许国公宇文贵、神武公窦毅、 南安公杨(荐)〔荐〕等,如突厥逆女 。

jiǎ zǐ yǐng zhōu huò lǜ máo guī

这句话大意是:甲子,郢州获绿毛龟。

bǐng yín yǐ zhù guó ān wǔ gōng li mù wèi dà sī kōng suí dé gōng lù tōng wèi dà sī kòu

这句话大意是:丙寅,以柱国安武公李穆为大司空,绥德公陆通为大司寇。

rén shēn xíng xìng qí zhōu

这句话大意是:壬 申,行幸岐州。

sān yuè wù zǐ zhù guó chǔ guó gōng dòu lú níng hōng

这句话大意是:三月戊子,柱国、楚国公豆卢宁薨。

xià sì yuè qí wǔ chéng shàn wèi yú qí tài zǐ wěi zì chēng tài shàng huáng dì

这句话大意是:夏四月,齐武成禅位于其太子纬,自称太上皇帝。

wǔ yuè bǐng xū yǐ huáng zú fù xīng wéi dà jiàng jūn xí yú guó gōng fēng

这句话大意是:五月丙戌,以皇族父兴为大将军,袭虞国公封。

jǐ hài zhào zuǒ yòu wǔ bó gè zhì zhōng dài fū yī rén

这句话大意是:己亥,诏 左右武伯各置中大夫一人。

liù yuè gēng shēn huì xīng chū sān tái rù wén chāng fàn shàng jiāng hòu jīng zǐ gōng xī yuán rù wēi jiàn zhǎng yī zhàng yú zhǐ shì bì

这句话大意是:六月庚申,彗星出三台,入文昌,犯上将,后经紫宫西垣 入危,渐长一丈余,指室、壁。

hòu bǎi yú rì shāo duǎn zhǎng èr chǐ wǔ cùn zài xū wēi miè

这句话大意是:后百余日,稍短,长二尺五寸, 在虚、危灭。

xīn wèi zhào yuē jiāng líng rén nián liù shí wǔ yǐ shàng wèi guān nú bì zhě yǐ lìng fàng miǎn

这句话大意是:辛未,诏曰 :“江陵人年六十五以上为官奴婢者, 已令放免。

qí gōng sī nú bì yǒu nián zhì qī shí yǐ wài zhě suǒ zài guān sī yi shú wèi shù rén

这句话大意是:其公私奴婢有年至七十以外者,所在官司,宜赎为 庶人。

qiū qī yuè xīn sì shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:秋七月辛巳朔,日有蚀之。

gēng yín xíng xìng qín zhōu

这句话大意是:庚寅,行幸秦州。

jiàng sǐ zuì yǐ xià

这句话大意是:降死罪以下。

xīn chǒu qiǎn dà shǐ xún chá tiān xià

这句话大意是:辛丑,遣大使巡察天下。

bā yuè bǐng zǐ zhì zì qín zhōu

这句话大意是:八月丙子,至自秦州。

jiǔ yuè yǐ sì yì zhōu xiàn sān zú wū

这句话大意是:九月乙巳,益州献三足乌。

dōng shí yuè xīn hài gǎi hán gǔ guān chéng wèi tōng luò fáng

这句话大意是:冬十月辛亥,改函谷关城为通洛防。

shí yī yuè gēng chén qí zhōu shàng yán yī jiǎo shòu jiàn

这句话大意是:十一月庚辰,岐州上言一角兽见。

jiǎ wǔ tǔ yù hún qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:甲午,吐谷浑遣使献方 物。

dīng wèi chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:丁未,陈遣使来聘。

tiān hé yuán nián chūn zhèng yuè jǐ mǎo rì yǒu shí zhī

这句话大意是:天和元年春正月己卯,日有蚀之。

xīn sì lù qǐn chéng xìng zhī

这句话大意是:辛巳,露寝成,幸之。

lìng qún chén fù gǔ shī jīng yì qí lǎo bìng yù huì yān bān cì gè yǒu chà

现代白话:令群臣赋古诗,京邑耆老并预会呢,颁赐各有差。

guǐ wèi dà shè gǎi yuán bǎi guān pǔ jiā sì jí

这句话大意是:癸未,大赦 改元,百官普加四级。

jǐ hài qīn gēng jí tián

这句话大意是:己亥,亲耕籍田。

dīng wèi yú dàng chāng zhì dàng zhōu

这句话大意是:丁未,于宕昌置宕州。

yǐ zhù guó chāng níng gōng zhǎng sūn jiǎn wèi shǎn zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:以柱国、昌宁公长孙俭为陕州总管。

qiǎn xiǎo zǎi shī dù gǎo shǐ yú chén

这句话大意是:遣小载师杜杲使于陈。

èr yuè wù shēn yǐ kāi fǔ zhōng shān gōng xun wèi pú zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:二月戊申,以开府、中山公训为蒲州总管。

wù chén zhào sān gōng yǐ xià gè jǔ suǒ zhī

这句话大意是:戊辰,诏三公 已下各举所知。

gēng wǔ rì dòu guāng suì wēi rì lǐ wū jiàn

这句话大意是:庚午,日斗,光遂微,日里乌见。

sān yuè bǐng wǔ cí nán jiāo

这句话大意是:三月丙午,祠南郊。

xià sì yuè jǐ yǒu yì zhōu xiàn sān zú wū

这句话大意是:夏四月己酉,益州献三足乌。

xīn hài yú

这句话大意是:辛亥,雩。

jiǎ zǐ rì yǒu jiāo yūn bái hóng guàn zhī

这句话大意是:甲子,日有交晕, 白虹贯之。

shì yuè chén wén dì hōng zi bó zōng sì lì

这句话大意是:是月,陈文帝薨,子伯宗嗣立。

wǔ yuè gēng chén dì yù zhèng wǔ diàn jí qún chén qīn jiǎng lǐ jì

这句话大意是:五月庚辰,帝御正武殿,集群臣亲讲礼记。

tǔ yù hún lóng hé wáng mò chāng lǜ hù nèi fù yǐ qí de wèi fú zhōu

这句话大意是:吐谷浑龙涸王 莫昌率户内附,以其地为扶州。

jiǎ wǔ zhào yuē dào dé jiāo sàng lǐ yì sì xìng

这句话大意是:甲午,诏曰 :“道德交丧,礼 义嗣兴。

bāo sì shǐ yú yī yán měi sān qiān yú wèi jìng

这句话大意是:褒四始于一言,美三千于为敬。

shì yǐ zài shàng bù jiāo chù mǎn bù yì fù guì suǒ yǐ zhǎng shǒu bāng guó yú yān yì ān

现代白话:是以在上不骄,处满 不溢,富贵所以长守,邦国于呢乂安。

gù néng chéng tiān jìng de hé mín jìng guǐ míng bìng rì yuè dào cuò sì shí

这句话大意是:故能承天静地,和民敬 鬼,明并日月,道错四时。

zhèn suī yōng mèi yǒu zhì qián gǔ

这句话大意是:朕虽庸昧,有志前古。

jiǎ zǐ yǐ mǎo lǐ yún bù lè

这句话大意是:甲子乙卯, 礼云不乐。

cháng hóng biǎo kūn wú zhī rěn dù kuì yǒu yáng zhì zhī wén

现代白话:苌弘表昆我之稔,杜蒉有扬觯之文。

zì shì dào sāng luàn lǐ yí wěn huǐ cǐ diǎn máng rán yǐ zhuì yú de

这句话大意是:自世道丧乱,礼仪紊 毁,此典茫然,已坠于地。

xī zhōu wáng shòu mìng qǐng wén zhuān xū

这句话大意是:昔周王受命,请闻颛顼。

miào yǒu jiè yíng zhī qì shì wéi fù lǐ zhī míng

这句话大意是:庙有戒盈 之器,室为复礼之铭。

shěn yī mò xué ér néng wàng cǐ

这句话大意是:矧伊末学,而能忘此。

yi yī shì rì shěng shì tíng lè

这句话大意是:宜依是日,省事 停乐。

zhù zhī wèi jūn zhī nán wéi chén bù yì

这句话大意是:庶知为君之难,为臣不易。

yí zhī hòu kūn yīn jiàn sī zài

这句话大意是:贻之后昆,殷鉴斯在。

liù yuè bǐng wǔ yǐ dà jiàng jūn fú hǎn gōng xīn wēi wèi zhù guó

这句话大意是:” 六月丙午,以大将军、枹罕公辛威为柱国。

qiū qī yuè wù yín zhù wǔ gōng méi xié gǔ wǔ dū liú gǔ jīn kēng zhū chéng yǐ zhì jūn rén

这句话大意是:秋七月戊寅,筑武功、郿、斜谷、武都、留谷、津坑诸城, 以置军人。

rén wǔ zhào zhū zhòu zi rù xué dàn shù xiū yú shī bù láo shì diàn

这句话大意是:壬午,诏 :“诸胄子入学,但束修于师,不劳释奠。

shì diàn zhě xué chéng zhī jì zì jīn jí wéi héng shì

这句话大意是:释奠者,学成之祭,自今即为恒式。

bā yuè jǐ wèi zhào zhū yǒu sān nián zhī sàng huò fù tǔ chéng fén huò qǐn shān gǔ lì yī zhì yī xíng kě chēng yáng zhě yǎng běn bù guān sī suí shì yán shàng

这句话大意是:八月己未,诏 :“诸有三年之丧,或负土成坟,或寝苫骨 立,一志一行,可称扬者,仰本部官司,随事言上。

dāng jiā diào miǎn yǐ lì báo sú

这句话大意是:当加吊勉, 以厉薄俗。

jiǔ yuè yǐ hài xìn zhōu mán rǎn lìng xián xiàng wǔ zǐ wáng fǎn zhào kāi fǔ lù téng tǎo píng zhī

这句话大意是:九月乙亥,信州蛮冉令贤、向五子王反,诏开府陆腾讨平 之。

dōng shí yuè yǐ mǎo tài bái zhòu jiàn jīng tiān

这句话大意是:冬十月乙卯,太白昼见,经天。

jiǎ zǐ chū zào shān yún wǔ yǐ bèi liù dài zhī lè

这句话大意是:甲子,初造山云舞,以备 六代之乐。

shí yī yuè bǐng xū xíng xìng wǔ gōng děng xīn chéng

这句话大意是:十一月丙戌,行幸武功等新城。

shí èr yuè gēng shēn hái gōng

这句话大意是:十二月庚申,还宫。

èr nián chūn zhēng yuè guǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:二年春正月癸酉朔,日有蚀之。

jǐ hài qīn gēng jí tián

这句话大意是:己亥,亲耕籍田。

sān yuè guǐ yǒu gǎi wǔ yóu yuán wéi dào huì yuàn

这句话大意是:三月癸酉,改武游园为道会苑。

dīng hài chū lì jiāo qiū tán wěi zhì dù

这句话大意是:丁亥,初立郊丘坛壝制度。

xià sì yuè yǐ sì shěng dōng nán zhū zhōu yǐ yǐng zhōu guī zhōu yún zhōu jūn zhōu rù táng zhōu yóu zhōu rù chún zhōu hóng zhōu rù huái zhōu dòng zhōu rù hú zhōu huī zhōu rù xiāng zhōu xiàn zhōu rù chāng zhōu

这句话大意是:夏四月乙巳,省东南诸州:以颖州、归州、涢州、均州入 唐州,油州入纯州,鸿州入淮州,洞州入湖州,睢州入襄州, 宪州入昌州。

yǐ dà jiàng jūn chén guó gōng chún wèi zhù guó

这句话大意是:以大将军、陈国公纯为柱国。

wǔ yuè rén shēn tū jué tǔ yù hún ān xī bìng qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:五月壬申,突厥、吐谷浑、安息并遣使献方物。

dīng chǒu jìn fēng zhù guó ān wǔ gōng li mù wèi shēn guó gōng

这句话大意是:丁丑,进封柱国、安武公李穆为申国公。

jǐ chǒu suì xīng yǔ yíng huò hé yú jǐng

这句话大意是:己丑,岁星与荧 惑合于井。

liù yuè xīn hài zūn suǒ shēng chì nú shì wèi huáng tài hòu

这句话大意是:六月辛亥,尊所生叱奴氏为皇太后。

jiǎ zǐ yuè rù bì

这句话大意是:甲子,月入毕。

rùn yuè gēng wǔ dì zhèn

这句话大意是:闰月庚午,地震。

wù yín chén xiāng zhōu cì shǐ huá jiǎo lǜ zhòng lái fù qiǎn xiāng zhōu zǒng guǎn wèi guó gōng zhí lǜ zhù guó suí guó dé gōng lù tōng dà jiàng jūn tián hóng quán jǐng xuān yuán dìng děng jiàng bīng yuán zhī yīn ér nán fá

这句话大意是:戊寅,陈湘州刺史华皎率众来附,遣襄 州总管卫国公直率柱国绥(国)〔德〕公陆通、大将军田弘、 权景宣、元定等,将兵援之,因而南伐。

rén chén yǐ dà jiàng jūn qiáo guó gōng jiǎn wèi zhù guó

这句话大意是:壬辰,以大将军、谯 国公俭为柱国。

dīng yǒu suì xīng tài bái hé yú liǔ

这句话大意是:丁酉,岁星、太白合于柳。

wù xū xiāng zhōu shàng yán qìng yún jiàn

这句话大意是:戊戌,襄州上言庆 云见。

qiū qī yuè xīn chǒu liáng zhōu shàng yán fèng huáng jí yú fēng shù qún niǎo liè shì yǐ wàn shù

这句话大意是:秋七月辛丑,梁州上言凤凰集于枫树,群鸟列侍以万数。

jiǎ chén lì lù mén xué zhì shēng qī shí èr rén

这句话大意是:甲辰,立露门学,置生七十二人。

gēng xū tài bái fàn xuān yuán

这句话大意是:庚戌,太白犯轩辕。

rén zǐ yǐ tài fu yān guó gōng yú jǐn wèi yōng zhōu mù

这句话大意是:壬子, 以太傅、燕国公于谨为雍州牧。

jiǔ yuè wèi guó gōng zhí děng yǔ chén jiāng chún yú liàng wú míng chè zhàn yú dùn kǒu wáng shī shī lì

这句话大意是:九月,卫国公直等与陈将淳于量、吴明彻战于沌口,王师 失利。

yuán dìng yǐ bù qí shù qiān xiān dù suì méi jiāng nán

这句话大意是:元定以步骑数千先度,遂没江南。

dōng shí yuè xīn mǎo rì chū rù shí yǒu hēi qì yī dà rú bēi zài rì zhōng

这句话大意是:冬十月辛卯,日出入时,有黑气一,大如杯,在日中。

jiǎ wǔ yòu jiā yī yān

现代白话:甲 午,又加一呢。

jīng liù rì nǎi miè

这句话大意是:经六日乃灭。

shí yī yuè wù xū shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十一月戊戌朔,日有蚀之。

guǐ chǒu tài bǎo xǔ guó gōng yǔ wén guì hōng

这句话大意是:癸丑,太保、许国公宇文贵薨。

sān nián chūn zhēng yuè xīn chǒu cí nán jiāo

这句话大意是:三年春正月辛丑,祠南郊。

èr yuè dīng mǎo xìng wǔ gōng

这句话大意是:二月丁卯,幸武功。

dīng hài hái gōng

这句话大意是:丁亥,还宫。

sān yuè guǐ mǎo huáng hòu ā shǐ nà shì zhì zì tū jué

这句话大意是:三月癸卯,皇后阿史那氏至自突厥。

jiǎ chén dà shè tiān xià wáng guān shī jué bìng tīng fù jiù

这句话大意是:甲辰,大赦天下,亡 官失爵,并听复旧。

dīng wèi dà huì bǎi liáo jí sì fāng bīn kè yú lù qǐn cì yī mǎ qián bó gè yǒu chà

这句话大意是:丁未,大会百寮及四方宾客于路寝,赐衣马钱帛各有差。

jiǎ yín yǐ zhù guó chén guó gōng chún wèi qín zhōu zǒng guǎn cài guó gōng guǎng wéi shǎn zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:甲寅,以柱国陈国公纯为秦州总管,蔡国公广为陕州总管。

wù wǔ tài fù zhù guó yān guó gōng yú jǐn hōng

这句话大意是:戊 午,太傅、柱国、燕国公于谨薨。

jǐ wèi tài bái fàn jǐng běi xuān dì yī xīng

这句话大意是:己未,太白犯井北轩第一星。

xià sì yuè xīn sì yǐ tài bǎo zhèng guó gōng dá xī wǔ wèi tài fù dà sī mǎ shǔ guó gōng yù chí jiǒng wèi tài bǎo zhù guó qí guó gōng xiàn wèi dà sī mǎ

这句话大意是:夏四月辛巳,以太保、郑国公达奚武为太傅,大司马、蜀 国公尉迟迥为太保,柱国、齐国公宪为大司马。

tài bái rù yú guǐ fàn jī shī

这句话大意是:太白入舆鬼, 犯积尸。

wǔ yuè gēng xū cí tài miào

这句话大意是:五月庚戌,祠太庙。

gēng shēn xíng xìng lǐ quán gōng

这句话大意是:庚申,行幸醴泉宫。

liù yuè jiǎ xū yǒu xīng bèi yú dōng jǐng běi xíng yī yuè zhì yú guǐ nǎi miè

这句话大意是:六月甲戌,有星孛于东井,北行一月,至舆鬼,乃灭。

qiū qī yuè rén yín zhù guó suí guó gōng yáng zhōng hōng

这句话大意是:秋七月壬寅,柱国、随国公杨忠薨。

wù wǔ zhì zì lǐ quán gōng

这句话大意是:戊午,至自醴泉宫。

jǐ wèi kè xīng jiàn fáng jiàn dōng xíng rù tiān shì fàn yíng shì zhì kuí sì shí yú rì nǎi miè

这句话大意是:己未,客星见房,渐东行入天市,犯营室,至奎,四十余日乃 灭。

bā yuè yǐ chǒu hán guó gōng yuán luō hōng

这句话大意是:八月乙丑,韩国公元罗薨。

qí qǐng hé qīn qiǎn shǐ lái pìn zhào jūn sī mǎ lù chěng bīng bù yǐn gōng zhèng bào pìn yān

现代白话:齐请和亲,遣使来聘,诏军司 马陆逞、兵部尹公正报聘呢。

guǐ yǒu dì yù dà dé diàn jí bǎi liáo jí shā mén dào shì děng qīn jiǎng lǐ jì

这句话大意是:癸酉,帝御大德殿,集百僚及沙 门、道士等亲讲礼记。

jiǔ yuè gēng xū tài bái yǔ zhèn xīng hé yú jiǎo

这句话大意是:九月庚戌,太白与镇星合于角。

dōng shí yuè guǐ hài cí tài miào

这句话大意是:冬十月癸亥,祠太庙。

bǐng xū tài bái rù dǐ

这句话大意是:丙戌,太白入氐。

dīng hài shàng qīn lǜ liù jūn jiǎng wǔ yú chéng nán jīng yì guān zhě yú mǎ mí màn shù shí lǐ zhū fān shǐ xián zài yān

现代白话:丁亥,上亲率六 军讲武于城南,京邑观者,舆马弥漫数十里,诸蕃使咸在呢。

shí yī yuè rén chén shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十一月壬辰朔,日有蚀之。

jiǎ chén xíng xìng qí yáng

这句话大意是:甲辰,行幸岐阳。

rén zǐ qiǎn kāi fǔ cuī yàn mù xiǎo bīn bù yuán huī shǐ yú qí

这句话大意是:壬子,遣开 府崔彦穆、小宾部元晖使于齐。

jiǎ yín chén ān chéng wáng xū fèi qí zhǔ bó zōng ér zì lì shì wèi xuān dì

这句话大意是:甲寅,陈安成王顼废其主伯宗 而自立,是为宣帝。

shí èr yuè dīng chǒu zhì zì qí yáng

这句话大意是:十二月丁丑,至自岐阳。

shì yuè qí wǔ chéng dì hōng

这句话大意是:是月,齐武成帝薨。

sì nián chūn zhēng yuè xīn mǎo shuò fèi cháo yǐ qí wǔ chéng hōng gù yě

这句话大意是:四年春正月辛卯朔,废朝,以齐武成薨故也。

qiǎn sī huì hé yáng gōng li lún děng huì zàng yú qí réng diào fù yān

现代白话:遣司会、河 阳公李纶等会葬于齐,仍吊赙呢。

èr yuè guǐ hài yǐ zhù guó chāng níng gōng zhǎng sūn jiǎn wèi xià zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:二月癸亥,以柱国、昌宁公长孙俭为夏州总管。

wù chén dì yù dà dé diàn jí bǎi liáo dào shì shā mén děng tǎo lùn shì lǎo yì

这句话大意是:戊辰,帝 御大德殿,集百僚、道士、沙门等讨论释老义。

suì xīng nì xíng yǎn tài wēi shàng jiàng

这句话大意是:岁星逆行,掩 太微上将。

gēng wǔ yǒu liú xīng dà rú dòu chū zuǒ shè tí liú zhì tiān jīn miè hòu yǒu shēng rú léi

这句话大意是:庚午,有流星大如斗,出左摄提,流至天津,灭后, 有声如雷。

xià sì yuè yǐ jǐ sì qí qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:夏四月(乙)〔己〕巳,齐遣使来聘。

wǔ yuè jǐ chǒu dì zhì xiàng jīng chéng jí bǎi liáo jiǎng shuō

这句话大意是:五月己丑,帝制象经成,集百僚讲说。

fēng wèi guǎng píng gōng zǐ yuán qiān wèi hán guó gōng yǐ shào wèi hòu

这句话大意是:封魏广平公子元谦 为韩国公,以绍魏后。

gēng xū xíng xìng lǐ quán gōng

这句话大意是:庚戌,行幸醴泉宫。

dīng sì zhù guó wú guó gōng yù chí gāng hōng

这句话大意是:丁巳,柱国、吴国 公尉迟纲薨。

liù yuè zhù yuán zhōu jí jīng zhōu dōng chéng

这句话大意是:六月,筑原州及泾州东城。

qiū qī yuè xīn hài zhì zì lǐ quán gōng

这句话大意是:秋七月辛亥,至自醴泉宫。

dīng sì tū jué qiǎn shǐ xiàn mǎ

这句话大意是:丁巳,突厥遣使献马。

bā yuè gēng chén dào shā kǒng chéng fáng zhǔ yǐ qí dì rù qí

这句话大意是:八月庚辰,盗杀孔城防主,以其地入齐。

jiǔ yuè xīn mǎo qiǎn zhù guó qí guó gōng xiàn lǜ zhòng yú yí yáng zhù chóng dé děng chéng

这句话大意是:九月辛卯,遣柱国、齐国公宪率众于宜阳筑崇德等城。

dōng shí yī yuè xīn hài zhù guó chāng níng gōng zhǎng sūn jiǎn hōng

这句话大意是:冬十一月辛亥,柱国、昌宁公长孙俭薨。

shí èr yuè rén wǔ ba lǒng zhōu

这句话大意是:十二月壬午,罢陇州。

wǔ nián chūn èr yuè jǐ sì shào huì gōng hào sūn zhòu zì qí lái guī

这句话大意是:五年春二月己巳,邵惠公颢孙胄自齐来归。

gǎi shào guó gōng huì wèi tán guó gōng fēng zhòu wèi shào guó gōng

这句话大意是:改邵国公会为 谭国公,封胄为邵国公。

sān yuè xīn mǎo jìn fēng zhù guó wéi xiào kuān wèi yún guó gōng

这句话大意是:三月辛卯,进封柱国韦孝宽为郧国公。

jiǎ chén chū lìng sù wèi guān zhù guān wài zhě jiāng jiā lèi rù jīng bù lè zhě jiě sù wèi

这句话大意是:甲辰,初令宿卫官 住关外者,将家累入京,不乐者,解宿卫。

xià sì yuè jiǎ yín yǐ zhù guó yǔ wén shèng wèi dà zōng bó

这句话大意是:夏四月甲寅,以柱国宇文盛为大宗伯。

xíng xìng lǐ quán gōng

这句话大意是:行幸醴泉宫。

shěng shuài dū du guān

这句话大意是:省帅 都督官。

bǐng yín qiǎn dà shǐ xún tiān xià

这句话大意是:丙寅,遣大使巡天下。

yǐ chén guó gōng chún wèi shǎn zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:以陈国公纯为陕州总管。

liù yuè rén chén fēng kāi fǔ liáng ruì wèi jiǎng guó gōng

这句话大意是:六月壬辰,封开府梁睿为蒋国公。

gēng zǐ jiàng yòu zuì rén bìng miǎn bū zū xuán diào děng yǐ huáng nǚ shēng gù yě

这句话大意是:庚子,降宥罪人,并免 逋租悬调等,以皇女生故也。

qī yuè yán zhōu xiàn bái tù

这句话大意是:七月,盐州献白兔。

yǐ mǎo zhì zì lǐ quán gōng

这句话大意是:乙卯,至自醴泉宫。

xīn sì yǐ zhù guó qiáo guó gōng jiǎn wèi yì zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:辛巳,以柱国、 谯国公俭为益州总管。

jiǔ yuè jǐ mǎo tài bái suì xīng hé yú gāng

这句话大意是:九月己卯,太白、岁星合于亢。

dōng shí yuè xīn sì shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:冬十月辛巳朔,日有蚀之。

bǐng xū tài bái zhèn xīng hé yú dǐ

这句话大意是:丙戌,太白、镇星合于氐。

dīng yǒu tài fù zhèng guó gōng dá xī wǔ hōng

这句话大意是:丁 酉,太傅、郑国公达奚武薨。

shí yī yuè yǐ chǒu zhuī fēng zhāng wǔ xiào gōng dǎo wèi bīn guó gōng yǐ cài guó bìng yú bīn

这句话大意是:十一月乙丑,追封章武孝公导为豳国公,以蔡国并于豳。

dīng mǎo zhù guó bīn guó gōng guǎng hōng

这句话大意是:丁卯,柱国、豳国公广薨。

shí èr yuè guǐ sì dà jiàng jūn zhèng kè lǜ shī píng yuè guī zhì xī níng zhōu

这句话大意是:十二月癸巳,大将军郑恪率师平越巂,置西宁州。

shì dōng qí jiāng hú lǜ míng yuè kòu biān yú fén běi zhù chéng zì huá gǔ zhì yú lóng mén

这句话大意是:是冬,齐将斛律明月寇边,于汾北筑城,自华谷至于龙门。

liù nián chūn zhēng yuè jǐ yǒu shuò fèi cháo yǐ lù mén wèi chéng gù yě

这句话大意是:六年春正月己酉朔,废朝,以露门未成故也。

zhào zhù guó qí guó gōng xiàn lǜ shī yù hú lǜ míng yuè

这句话大意是:诏柱国、齐 国公宪率师御斛律明月。

dīng mǎo yǐ dà jiàng jūn zhāng yè gōng wáng jié tán guó gōng huì yàn mén gōng tián hóng wèi guó gōng li huī děng bìng wèi zhù guó

这句话大意是:丁卯,以大将军张掖公王杰、谭国公 会、鴈门公田弘、魏国公李晖等并为柱国。

èr yuè jǐ chǒu yè yǒu cāng yún guǎng sān chǐ xǔ jīng tiān zì xū jiā chén

这句话大意是:二月己丑夜,有苍云广三尺许经天,自戌加辰。

sān yuè jǐ yǒu qí guó gōng xiàn zì lóng mén dù hé hú lǜ míng yuè tuì bǎo huá gǔ xiàn gōng bá qí xīn zhù wǔ chéng

这句话大意是:三月己酉,齐国公宪自龙门度河,斛律明月退保华谷,宪 攻拔其新筑五城。

xià sì yuè wù yín shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:夏四月戊寅朔,日有蚀之。

jǐ mǎo yíng huò fàn yú guǐ

这句话大意是:己卯,荧惑犯舆鬼。

xīn mǎo xìn zhōu mán qú rǎn zǔ xǐ rǎn lóng xiāng jǔ bīng fǎn qiǎn dà jiàng jūn zhào yín lǜ shī tǎo píng zhī

这句话大意是:辛卯,信 州蛮渠冉祖喜、冉龙骧举兵反,遣大将军赵訚率师讨平之。

jiǎ wǔ yǐ zhù guó yān guó gōng yú shí wèi liáng zhōu zǒng guǎn dà jiàng jūn qǐ guó gōng liàng wèi qín zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:甲 午,以柱国、燕国公于寔为凉州总管,大将军、杞国公亮为秦 州总管。

gēng zǐ yǐ dà jiàng jūn xíng yáng gōng sī mǎ xiāo nán wéi zhù guó

这句话大意是:庚子,以大将军、荥阳公司马消难为柱国。

chén guó gōng chún yàn mén gōng tián hóng lǜ shī qǔ qí yí yáng děng jiǔ chéng

这句话大意是:陈国公纯、 鴈门公田弘率师取齐宜阳等九城。

yǐ dà jiàng jūn wǔ ān gōng hóu mò chén qióng tài ān gōng yán qìng shén wǔ gōng dòu yì nán yáng gōng chì luó xié píng gāo gōng hóu fú hóu lóng ēn bìng wèi zhù guó

这句话大意是:以大将军武安公侯莫陈琼、 太安公阎庆、神武公窦毅、南阳公叱罗协、平高公侯伏侯龙恩 并为柱国。

fēng kāi fǔ hú sī zhēng wèi qí guó gōng yòu gōng bó cháng sūn lǎn wèi xuē guó gōng

这句话大意是:封开府斛斯征为岐国公,右宫伯长孙览为薛国公。

wǔ yuè guǐ mǎo qiǎn nà yán zhèng xǔ shǐ yú chén

这句话大意是:五月癸卯,遣纳言郑诩使于陈。

bǐng yín

这句话大意是:丙寅,。

yǐ dà jiàng jūn táng guó gōng li bǐng zhōng shān gōng xun qǐ guó gōng liàng shàng yōng gōng lù téng ān yì gōng yǔ wén qiū běi píng gōng kòu shào xǔ guó gōng yǔ wén shàn qián wéi gōng gāo lín zhèng guó gōng dá xī zhèn lǒng dōng gōng yáng zuǎn cháng shān gōng yú yì bìng wèi zhù guó

这句话大意是:以大将军唐国公李 昞、中山公训、杞国公亮、上庸公陆腾、安义公宇文丘、北平 公寇绍、许国公宇文善、犍为公高琳、郑国公达奚震、陇东公 杨纂、常山公于翼并为柱国。

liù yuè yǐ wèi yǐ dà jiàng jūn tài yuán gōng wáng jiǎn wèi zhù guó

这句话大意是:六月乙未,以大将军、太原公王柬为柱国。

shì yuè qí jiāng duàn xiào xiān gōng xiàn fén zhōu

这句话大意是:是月,齐将段 孝先攻陷汾州。

qiū qī yuè yǐ chǒu yǐ dà jiàng jūn yuè guó gōng shèng wèi zhù guó

这句话大意是:秋七月乙丑,以大将军、越国公盛为柱国。

bā yuè guǐ wèi zhèn xīng suì xīng tài bái hé yú dǐ

这句话大意是:八月癸未,镇星、岁星、太白合于氐。

jiǔ yuè gēng shēn yuè zài lóu shí zhī jì guāng bù fù

这句话大意是:九月庚申,月在娄,蚀之既,光不复。

guǐ yǒu shěng yè tíng sì yí lè hòu gōng luó qǐ gōng rén wǔ bǎi yú rén

这句话大意是:癸酉,省掖庭四夷 乐、后宫罗绮工人五百余人。

dōng shí yuè rén wǔ yì jì guó gōng tōng hōng

这句话大意是:冬十月壬午,(翼)〔冀〕国公通薨。

yǐ wèi qiǎn yòu wǔ bó gǔ huì kūn yù zhèng cài bīn shǐ yú qí

这句话大意是:乙未,遣右武伯谷会 琨、御正蔡斌使于齐。

rén yín shàng qīn lǜ liù jūn jiǎng wǔ yú chéng nán

这句话大意是:壬寅,上亲率六军讲武于城南。

shí yī yuè rén zǐ yǐ dà jiàng jūn liáng guó gōng hòu mò chén ruì dà jiàng jūn li yì bìng wèi zhù guó

这句话大意是:十一月壬子,以大将军梁国公侯莫陈芮、大将军李意并为 柱国。

bǐng chén qí qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:丙辰,齐遣使来聘。

dīng sì xíng xìng sàn guān

这句话大意是:丁巳,行幸散关。

shí èr yuè jǐ chǒu hái gōng

这句话大意是:十二月己丑,还 宫。

shì dōng niú dà yì sǐ zhě shí liù qī

这句话大意是:是冬,牛大疫,死者十六七。

jiàn dé yuán nián chūn zhèng yuè wù wǔ dì xìng xuán dōu guān qīn yù fǎ zuò jiǎng shuō gōng qīng dào sú lùn nàn shì bì hái gōng

这句话大意是:建德元年春正月戊午,帝幸玄都观,亲御法座讲说,公卿 道俗论难,事毕还宫。

jiàng sǐ zuì jí liú zuì yī děng qí wǔ suì xíng yǐ xià bìng yòu zhī

这句话大意是:降死罪及流罪一等,其五岁刑已下,并 宥之。

èr yuè guǐ yǒu qiǎn dà jiàng jūn chāng chéng gōng sūn shēn shǐ yú tū jué sī bīn zōng li jì xiǎo bīn bù hè suì lǐ shǐ yú qí

这句话大意是:二月癸酉,遣大将军、昌城公(孙)深使于突厥,司(宾) 〔宗〕李际、小宾部贺遂礼使于齐。

yǐ yǒu zhù guó ān yì gōng yǔ wén qiū hōng

这句话大意是:乙酉,柱国、安义公宇文 丘薨。

sān yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:三月癸卯朔,日有蚀之。

qí qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:齐遣使来聘。

bǐng chén zhū dà zhǒng zǎi jìn guó gōng hù hù zi zhù guó tán guó gōng huì huì dì dà jiàng jūn jǔ guó gōng zhì chóng yè gōng jìng bìng zhù guó hòu fú hòu lóng ēn lóng ēn dì dà jiàng jūn wàn shòu dà jiàng jūn liú yǒng děng

这句话大意是:丙辰,诛大冢宰晋 国公护、护子柱国谭国公会、会弟大将军莒国公至、崇业公静, 并柱国侯伏侯龙恩、龙恩弟大将军万寿、大将军刘勇等。

dà shè gǎi yuán

这句话大意是:大赦, 改元。

ba zhōng wài fǔ

这句话大意是:罢中外府。

guǐ hài

这句话大意是:癸亥,。

yǐ tài fu shǔ guó gōng yù chí jiǒng wèi tài shī

这句话大意是:以太傅、蜀国公尉迟迥为太师,。

zhù guó shān guó gōng dòu chì wèi tài fù

这句话大意是:柱国 邓国公窦炽为太傅,。

dà sī kōng shēn guó gōng li mù wèi tài bǎo

这句话大意是:大司空、申国公李穆为太保,。

qí guó gōng xiàn wèi dà zhǒng zǎi

这句话大意是:齐国公宪为 大冢宰,。

wèi guó gōng zhí wèi dà sī tú

这句话大意是:卫国公直为大司徒,。

zhào guó gōng zhāo wèi dà sī kōng

这句话大意是:赵国公招为大司空,。

zhù guó fú hǎn gōng xīn wēi wèi dà sī kòu

这句话大意是:柱国枹罕公 辛威为大司寇,。

suí dé gōng lù tōng wèi dà sī mǎ

这句话大意是:绥德公陆通为大司马。

zhào yuē mín yì láo zhǐ zé xīng dòng yú tiān

这句话大意是:诏曰 :“民亦劳止,则 星动于天;。

zuò shì bù shí zé shí yán yú guó

这句话大意是:作事不时,则石言于国。

gù zhī wéi zhèng yù jìng jìng zài níng mín

这句话大意是:故知为政欲静,静在宁民;。

wèi zhì yù ān ān zài xi yì

这句话大意是:为治欲安,安在息役。

qǐng xīng zào wú dù zhēng fā bù yǐ jiā yǐ pín suì shī lǚ nóng mǔ fèi yè

这句话大意是:顷兴造无度,征发不已,加以频岁师旅, 农亩废业。

qù qiū zāi huáng nián gǔ bù dēng mín yǒu sàn wáng jiā kōng zhù zhóu

这句话大意是:去秋灾蝗,年谷不登,民有散亡,家空杼轴。

zhèn měi dàn gōng jǐ xī tì jīng huái

这句话大意是:朕每 旦恭己,夕惕兢怀。

zì jīn zhèng tiáo yǐ wài wú wàng zhēng fā

这句话大意是:自今正调以外,无妄征发。

zhù shí yīn sú fù chēng zhèn yì yān

现代白话:庶时殷俗阜, 称朕意呢。

xià sì yuè jiǎ xū yǐ dài guó gōng dá téng guó gōng yōu bìng wèi zhù guó

这句话大意是:夏四月甲戌,以代国公达、滕国公逌并为柱国。

zhào jīng zhōu ān zhōu jiāng líng děng zǒng guǎn tíng lì xiāng zhōu

这句话大意是:诏荆州、 安州、江陵等总管停隶襄州。

jǐ mǎo yǐ zhù guó zhāng yè gōng wáng jié wèi jīng zhōu zǒng guǎn wèi guó gōng li huī wèi liáng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:己卯,以柱国张掖公王杰为泾州 总管,魏国公李晖为梁州总管。

zhào gōng qīng yǐ xià gè jǔ suǒ zhī

这句话大意是:诏公卿以下各举所知。

qiǎn gōng bù dài gōng dá xiǎo lǐ bù xīn yàn zhī shǐ yú qí

这句话大意是:遣工部 代公达、小礼部辛彦之使于齐。

bǐng xū zhào bǎi guān jūn mín shàng fēng shì jí yán dé shī

这句话大意是:丙戌,诏百官军民上封事,极 言得失。

dīng hài zhào duàn sì fāng fēi cháng gòng xiàn

这句话大意是:丁亥,诏断四方非常贡献。

gēng yín zhuī zūn lüè yáng gōng wèi xiào mǐn huáng dì

这句话大意是:庚寅,追尊略阳公为孝闵 皇帝。

guǐ sì lì lǔ guó gōng yūn wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:癸巳,立鲁国公赟为皇太子。

dà shè tiān xià bǎi guān gè jiā fēng jí

这句话大意是:大赦天下,百官各加封级。

wǔ yuè fēng wèi guó gōng zhí zhǎng zǐ bīn wèi jǔ guó gōng shào jǔ zhuāng gōng luò shēng hòu

这句话大意是:五月,封卫国公直长子宾为莒国公,绍莒庄公洛生后。

rén xū dì yǐ dà hàn jí bǎi guān yú tíng zhào zhī yuē shèng nóng zhī jié kàng yáng bù yǔ qì xù qiān dù gài bù tú rán

这句话大意是:壬 戌,帝以大旱,集百官于庭,诏之曰 :“盛农之节,亢阳不雨, 气序愆度,盖不徒然。

qǐ zhèn dé bó xíng shǎng guāi zhōng yú

这句话大意是:岂朕德薄,刑赏乖中欤?

jiāng gōng qīng dà chén huò fēi qí rén yú

这句话大意是:将公卿大臣或 非其人欤?

yi jǐn zhí yán wú de yǒu yǐn

这句话大意是:宜尽直言,无得有隐 。

gōng qīng gè yǐn jiù zì zé

这句话大意是:”公卿各引咎自责。

qí yè shù yǔ

这句话大意是:其夜澍 雨。

liù yuè gēng zǐ gǎi zhì sù wèi guān yuán

这句话大意是:六月庚子,改置宿卫官员。

qiū qī yuè xīn chǒu chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:秋七月辛丑,陈遣使来聘。

bǐng wǔ chén xīng tài bái hé yú dōng jǐng

这句话大意是:丙午,辰星、太白合于东井。

jǐ yǒu yuè fàn xīn zhōng xīng

这句话大意是:己酉,月犯心中星。

jiǔ yuè gēng zǐ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:九月庚子朔,日有蚀之。

gēng shēn fú fēng jué de de yù bēi yǐ xiàn

这句话大意是:庚申,扶风掘地得玉杯以献。

dōng shí yuè gēng wǔ zhào jiāng líng suǒ huò fú lǔ chōng guān kǒu zhě xī miǎn wèi mín

这句话大意是:冬十月庚午,诏江陵所获俘虏充官口者,悉免为民。

xīn wèi qiǎn xiǎo jiàng shī yáng xié qí yù táng zé shǐ yú chén

这句话大意是:辛未, 遣小匠师杨勰、齐驭、唐则使于陈。

zhù guó dà sī mǎ suí dé gōng lù tōng hōng

这句话大意是:柱国、大司马、绥德公陆 通薨。

shí yī yuè bǐng wǔ shàng qīn lǜ liù jūn jiǎng wǔ chéng nán

这句话大意是:十一月丙午,上亲率六军讲武城南。

gēng xū xíng xìng qiāng qiáo jí jīng chéng yǐ dōng zhū jūn dōu dū yǐ shàng bān cì yǒu chà

这句话大意是:庚戌,行幸羌桥,集 京城以东诸军都督以上,颁赐有差。

yǐ mǎo hái gōng

这句话大意是:乙卯,还宫。

rén xū yǐ dà sī kōng zhào guó gōng zhāo wèi dà sī mǎ

这句话大意是:壬戌,以大 司空、赵国公招为大司马。

yǐ wèi yuè fàn xīn zhōng xīng

这句话大意是:乙未,月犯心中星。

shí èr yuè rén shēn xíng xìng xié gǔ jí jīng chéng yǐ xī zhū jūn dōu dū yǐ shàng bān cì yǒu chà

这句话大意是:十二月壬申,行幸斜谷,集京城以西诸军都督已上,颁赐 有差。

bǐng xū hái gōng

这句话大意是:丙戌,还宫。

jǐ chǒu dì yù zhèng wǔ diàn qīn lù qiú tú zhì yè ér ba

这句话大意是:己丑,帝御正武殿,亲录囚徒,至夜而罢。

gēng yín xìng dào huì yuàn yǐ shàng shàn diàn zhuàng lì suì fén zhī

这句话大意是:庚寅,幸道会 苑,以上善殿壮丽,遂焚之。

èr nián chūn zhēng yuè xīn chǒu cí nán jiāo

这句话大意是:二年春正月辛丑,祠南郊。

yǐ sì yǐ zhù guó yàn mén gōng tián hóng wèi dà sī kōng dà jiàng jūn xú guó gōng ruò gān fèng wèi zhù guó

这句话大意是:乙巳,以柱国、鴈门公田弘为 大司空,大将军、徐国公若干凤为柱国。

gēng xū fù zhì shuài dū du guān

这句话大意是:庚戌,复置帅都督官。

yǐ mǎo cí tài miào

这句话大意是:乙卯,祠太庙。

rùn yuè jǐ sì chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:闰月己巳,陈遣使来聘。

èr yuè xīn hài bái hóng guàn rì

这句话大意是:二月辛亥,白虹贯日。

jiǎ yín zhào huáng tài zǐ yūn fǔ xún xī tǔ

这句话大意是:甲寅,诏皇太子赟抚巡西土。

rén xū qiǎn sī huì hòu mò chén kǎi tài zǐ gōng yǐn zhèng yì shǐ yú qí

这句话大意是:壬戌, 遣司会侯莫陈凯、太子宫尹郑译使于齐。

yíng huò fàn yú guǐ rù jī shī

这句话大意是:荧惑犯舆鬼,入积尸。

shěng yōng zhōu nèi bā jùn bìng rù jīng zhào féng yì fú fēng xián yáng děng jùn

这句话大意是:省雍州内八郡,并入京兆、冯翊、扶风、咸阳等郡。

sān yuè jǐ mǎo huáng tài zǐ yú qí zhōu huò èr bái lù yǐ xiàn

这句话大意是:三月己卯,皇太子于岐州获二白鹿以献。

zhào dá yuē zài dé bù zài ruì

这句话大意是:诏答曰 :“在德 不在瑞 。

guǐ sì shěng liù fǔ zhū sī zhōng dài fū yǐ xià guān fǔ zhì sì sī yǐ xià dài fū wèi zhī guān zhǎng shàng shì èr zhī

这句话大意是:”癸巳,省六府诸司中大夫以下官,府置四司,以下 大夫为之官长,上士贰之。

xià sì yuè jǐ hài cí tài miào

这句话大意是:夏四月己亥,祠太庙。

bǐng chén zēng gǎi dōng gōng guān yuán

这句话大意是:丙辰,增改东宫官员。

wǔ yuè dīng mǎo yíng huò fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:五月丁卯,荧惑犯右执法。

dīng chǒu yǐ zhù guó zhōu chāng gōng hóu mò chén qióng wèi dà zōng bó xíng yáng gōng sī mǎ xiāo nán wéi dà sī kòu shàng yōng gōng lù téng wèi dà sī kōng

这句话大意是:丁丑,以柱国周昌公侯莫陈琼 为大宗伯,荥阳公司马消难为大司寇,上庸公陆腾为大司空。

liù yuè gēng zǐ shěng liù fǔ yuán wài zhū guān jiē wèi chéng

这句话大意是:六月庚子,省六府员外诸官,皆为丞。

jiǎ chén yuè fàn xīn zhōng xīng

这句话大意是:甲辰,月犯心中星。

rén zǐ huáng sūn yǎn shēng wén wǔ guān pǔ jiā yī jiē

这句话大意是:壬子,皇孙衍生,文武官普加一阶。

dà xuǎn zhū jūn jiāng shuài

这句话大意是:大选诸军将帅。

bǐng chén dì yù lù qǐn jí zhū jūn jiāng xù yǐ róng shì

这句话大意是:丙辰,帝 御露寝,集诸军将,勖以戎事。

gēng shēn zhào zhū jūn jīng qí jiē huà yǐ měng shòu zhì niǎo zhī xiàng

这句话大意是:庚申,诏诸军旌旗皆画以猛兽、 鸷鸟之象。

qiū qī yuè jǐ sì cí tài miào

这句话大意是:秋七月己巳,祠太庙。

zì chūn mò bù yǔ zhì yú shì yuè

这句话大意是:自春末不雨,至于是月。

rén shēn jí bǎi liáo yú dà dé diàn dì zé gōng zuì jǐ wèn yǐ zhì zhèng dé shī

这句话大意是:壬申,集 百寮于大德殿,帝责躬罪己,问以治政得失。

wù zǐ yǔ

这句话大意是:戊子,雨。

bā yuè bǐng wǔ gǎi sān fū rén wèi sān fēi

这句话大意是:八月丙午,改三夫人为三妃。

guān nèi dà huáng

这句话大意是:关内大蝗。

jiǔ yuè yǐ chǒu chén qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:九月乙丑,陈遣使来聘。

guǐ yǒu tài bái fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:癸酉,太白犯右执法。

wù yín yǐ zhù guó zhèng guó gōng dá xī zhèn wèi jīn zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:戊寅,以 柱国、郑国公达奚震为金州总管。

zhào yuē zhèng zài jié cái lǐ wéi níng jiǎn

这句话大意是:诏曰 :“政在节财,礼唯宁 俭。

ér qīng zhě hūn jià jìng wèi shē mí láo xiū zhī fèi qìng jié zī cái shén guāi diǎn xùn zhī lǐ

这句话大意是:而顷者婚嫁竞为奢靡,牢羞之费,罄竭资财,甚乖典训之 理。

yǒu sī yi jiā xuān lè shǐ xián zūn lǐ zhì

这句话大意是:有司宜加宣勒,使咸遵礼制 。

rén wǔ nà huáng tài zǐ fēi yáng shì

这句话大意是:”壬午,纳皇太子妃杨氏。

dōng shí yuè guǐ mǎo qí qiǎn shǐ lái pìn

这句话大意是:冬十月癸卯,齐遣使来聘。

jiǎ chén liù dài lè chéng dì yù chóng xìn diàn jí bǎi guān yǐ guān zhī

这句话大意是:甲辰,六代乐成,帝御崇信殿, 集百官以观之。

shí yī yuè xīn sì dì qīn lǜ dà jūn jiǎng wǔ yú chéng dōng

这句话大意是:十一月辛巳,帝亲率(大)军讲武于城东。

guǐ wèi jí zhū jūn dū du yǐ shàng wǔ shí rén yú dào huì yuàn dà shè dì qīn lín shè gōng dà bèi jūn róng

这句话大意是:癸未,集诸军 都督以上五十人于道会苑大射,帝亲临射宫,大备军容。

shí èr yuè guǐ sì jí qún chén jí shā mén dào shì děng dì shēng gāo zuò biàn shì sān jiào xiān hòu yǐ rú jiào wèi xiān dào jiào wèi cì fó jiào wèi hòu

这句话大意是:十二月癸巳,集群臣及沙门、道士等,帝升高座,辨释三 教先后,以儒教为先,道教为次,佛教为后。

yǐ dà jiàng jūn lè chuān gōng hè lián dá wèi zhù guó

这句话大意是:以大将军、乐川 公赫连达为柱国。

zhào yuē zūn nián shàng chǐ liè dài hóng guī xù jiù chóu láo zhé wáng míng fàn

这句话大意是:诏曰 :“尊年尚齿,列代弘规,序旧酬劳, 哲王明范。

zhèn sì chéng hóng yè jūn lín wàn bāng qū cǐ zhào shù tián zhū rén shòu

这句话大意是:朕嗣承弘业,君临万邦,驱此兆庶,寘诸仁寿。

jūn mín zhī jiān nián duō qí dié juàn yán shuāi mù yi yǒu yōu chóng

这句话大意是:军 民之间,年多耆耋,眷言衰暮,宜有优崇。

kě bān shòu lǎo zhí shǐ róng zhān yì lǐ

这句话大意是:可颁授老职,使荣 沾邑里 。

wù wǔ tīng sòng yú zhèng wǔ diàn zì dàn jí yè jì zhī yǐ zhú

这句话大意是:”戊午,听讼于正武殿,自旦及夜,继之以烛。

sān nián chūn zhēng yuè rén xū cháo qún chén yú lù mén

这句话大意是:三年春正月壬戌,朝群臣于露门。

cè zhù guó qí guó gōng xiàn wèi guó gōng zhí zhào guó gōng zhāo qiáo guó gōng jiǎn chén guó gōng chún yuè guó gōng shèng dài guó gōng dá téng guó gōng yōu bìng jìn jué wèi wáng

这句话大意是:册柱国齐国公宪、卫国 公直、赵国公招、谯国公俭、陈国公纯、越国公盛、代国公达、 滕国公逌并进爵为王。

jǐ sì cí tài miào

这句话大意是:己巳,祠太庙。

gēng wǔ tū jué qiǎn shǐ xiàn mǎ

这句话大意是:庚午,突厥遣使献马。

guǐ yǒu zhào zì jīn yǐ hòu nán nián shí wǔ nǚ nián shí sān yǐ shàng yuán jí guān guǎ suǒ zài jūn mín yǐ shí jià qǔ wu cóng jié jiǎn wù wèi cái bì jī liú

这句话大意是:癸酉,诏 :“自今已后,男年十五,女年十三已上,爰及鳏寡, 所在军民,以时嫁娶,务从节俭,勿为财币稽留 。

yǐ hài qīn gēng jí tián

这句话大意是:”乙亥,亲 耕籍田。

bǐng zǐ chū fú duǎn yī xiǎng èr shí sì jūn dū jiāng yǐ xià shì yǐ jūn lǚ zhī fǎ zòng jiǔ jìn huān

这句话大意是:丙子,初服短衣,享二十四军督将以下,试以军旅之法, 纵酒尽欢。

zhào yǐ wǎng suì nián gǔ bù dēng mín duō fá jué lìng gōng sī dào sú fán yǒu zhù jī sù mài zhě jiē zhǔn kǒu tīng liú yǐ wài jǐn tiào

这句话大意是:诏以往岁年谷不登,民多乏绝,令公私道俗,凡有 贮积粟麦者,皆准口听留,以外尽粜。

èr yuè rén chén shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:二月壬辰朔,日有食之。

dīng yǒu jì guó gōng kāng bì guó gōng xián fēng guó gōng zhēn sòng guó gōng shí hàn guó gōng zàn qín guó gōng zhì cáo guó gōng yǔn bìng jìn jué wèi wáng

这句话大意是:丁酉,纪国公康、毕国公贤、酆 国公贞、宋国公实、汉国公赞、秦国公贽、曹国公允并进爵为 王。

bǐng wǔ lìng liù fǔ gè jǔ xián liáng qīng zhèng zhī rén

这句话大意是:丙午,令六府各举贤良清正之人。

guǐ chǒu zhù guó xǔ guó gōng yǔ wén shàn yǒu zuì miǎn

这句话大意是:癸丑,柱国、许国公宇文善有罪免。

yǐ mǎo xíng xìng yún yáng gōng

这句话大意是:乙卯,行幸云阳宫。

bǐng chén zhào yuē mín shēng ér jìng chún yì zhī xìng běn jūn

这句话大意是:丙辰,诏曰 :“民生而静,纯懿之性本均;。

gǎn wù ér qiān shì yù zhī qíng sī qǐ

这句话大意是:感物而迁,嗜欲之 情斯起。

suī fù yún niǎo shū shì wén zhì yì shí mò bù xiàn yǐ dī fáng shì zhī jìn lìng

这句话大意是:虽复云鸟殊世,文质异时,莫不限以堤防,示之禁令。

zhèn jūn lín wàn yǔ fù yǎng lí yuán sī zhèn tuí gāng nà zhī guǐ shì

这句话大意是:朕君临万宇,覆养黎元,思振颓纲,纳之轨式。

bǐ yīn rén yǒu fàn yǔ zhòng qì zhī suǒ zài qún guān yǒu qiān guò zhě xián tīng shǒu lù mò bù qīng zhòng bì chén xiān háo wú yǐn

这句话大意是:比因人有犯, 与众弃之,所在群官有愆过者,咸听首露,莫不轻重毕陈,纤 毫无隐。

sī zé fēng xíng cǎo yǎn cóng huà wú wéi dǎo dé qí lǐ shù jī kě zhì

这句话大意是:斯则风行草偃,从化无违,导德齐礼,庶几可致。

dàn shàng shī qí dào yǒu zì lái yǐ líng yí zhī bì fǎn běn wú yóu yi jiā dàng dí yǔ mín gēng shǐ

现代白话:但 上失其道,有自来了,凌夷之弊,反本无由,宜加荡涤,与民 更始。

kě dà shè tiān xià

这句话大意是:可大赦天下 。

gēng shēn huáng tài hòu bù yù

这句话大意是:”庚申,皇太后不豫。

sān yuè xīn yǒu zhì zì yún yáng gōng

这句话大意是:三月辛酉,至自云阳宫。

guǐ yǒu huáng tài hòu chì nú shì bēng

这句话大意是:癸酉,皇太后叱奴氏崩。

dì jū yǐ lú zhāo xī gòng yī yì mǐ

这句话大意是:帝居倚 庐,朝夕共一溢米。

qún chén biǎo qǐng lèi xún nǎi zhǐ

这句话大意是:群臣表请,累旬乃止。

zhào huáng tài zǐ yūn zǒng lí shù zhèng

这句话大意是:诏皇太子赟总厘庶政。

xià sì yuè yǐ mǎo qí qiǎn shǐ diào zèng huì zàng

这句话大意是:夏四月乙卯,齐遣使吊赠会葬。

dīng sì yǒu xīng bèi yú dōng běi zǐ gōng yuán zhǎng qī chǐ

这句话大意是:丁巳,有星孛于东北紫宫 垣,长七尺。

wǔ yuè gēng shēn zàng wén xuān huáng hòu yú yǒng gù líng dì tǎn xiǎn zhì líng suǒ

这句话大意是:五月庚申,葬文宣皇后于永固陵,帝袒跣至陵所。

xīn yǒu zhào yuē qí zhǎn zhī qíng jīng jí yí xùn jìn dài yán gé suì wáng sī lǐ

这句话大意是:辛酉, 诏曰 :“齐斩之情,经籍彝训,近代沿革,遂亡斯礼。

fú fèng yí lìng jì zàng biàn chú pān mù jǐ yán qíng shí wèi rěn

这句话大意是:伏奉遗 令,既葬便除,攀慕几筵,情实未忍。

sān nián zhī sàng dá yú tiān zǐ gǔ jīn wú yì zhī dào wáng zhě zhī suǒ cháng xíng

这句话大意是:三年之丧,达于天子,古今无易之道,王者之所常行。

dàn

这句话大意是:但。

shí yǒu wèi xié bù dé quán zhì

这句话大意是:时有未谐,不得全制。

jūn guó wu zhòng zhù zì tīng cháo

这句话大意是:军国务重,庶自听朝。

shuāi má zhī jié shān lú zhī lǐ lǜ zūn qián diǎn yǐ shēn wǎng jí

这句话大意是:缞麻之节,苫庐之礼,率遵前典, 以申罔极。

bǎi liáo yǐ xià yi yī yí lìng

这句话大意是:百寮以下,宜依遗令 。

gōng qīng shàng biǎo gù qǐng fǔ jiù quán zhì guò zàng jí jí

这句话大意是:”公卿上表,固请俯就权制, 过葬即吉。

dì bù xǔ yǐn gǔ lǐ dá zhī qún chén nǎi zhǐ

这句话大意是:帝不许,引古礼答之,群臣乃止。

yú shì suì shēn sān nián zhī zhì wǔ fú zhī nèi yì lìng yī lǐ

这句话大意是:于是遂申三年之 制,五服之内,亦令依礼。

chū zhì tài zǐ jiàn yì yuán sì rén wén xué shí rén

这句话大意是:初置太子谏议员四人,文学十人;。

huáng dì huáng zǐ you yuán gè èr rén xué shì liù rén

这句话大意是:皇弟、皇子友员各二人,学士六人。

dīng mǎo jīng zhōu xiàn bái wū

这句话大意是:丁卯,荆州献白乌。

wù chén zhào gù jìn guó gōng hù jí zhū zǐ bìng zhuī fù xiān fēng gǎi zàng jiā shì

这句话大意是:戊辰, 诏故晋国公护及诸子,并追复先封,改葬加谥。

bǐng zǐ chū duàn fú dào èr jiào jīng xiàng xī huǐ ba shā mén dào shì bìng lìng hái mín

这句话大意是:丙子,初断佛、 道二教,经像悉毁,罢沙门、道士,并令还民。

bìng jìn zhū yín sì lǐ diǎn suǒ bù zài zhě jǐn chú zhī

这句话大意是:并禁诸淫祀, 礼典所不载者,尽除之。

liù yuè dīng wèi jí zhū jūn jiāng jiào yǐ zhàn zhèn zhī fǎ

这句话大意是:六月丁未,集诸军将,教以战阵之法。

rén zǐ gèng zhù wǔ xíng dà bù qián yǐ yī dāng shí yǔ bù quán qián bìng xíng

这句话大意是:壬子,更铸五行大 布钱,以一当十,与布泉钱并行。

wù wǔ zhào yuē zhì dào hóng shēn hùn chéng wú jì tǐ bāo kōng yǒu lǐ jí yōu xuán

这句话大意是:戊午,诏曰 :“至道弘深, 混成无际,体包空有,理极幽玄。

dàn qí lù jì fēn pài yuán yú yuǎn chún lí piáo sàn xíng qì sī guāi

这句话大意是:但岐路既分,派源逾远,淳 离朴散,形气斯乖。

suì shǐ sān mò bā rú zhū zǐ jiāo jìng

这句话大意是:遂使三墨八儒,朱紫交竞;。

jiǔ liú qī lüè yì shuō xiāng téng

这句话大意是:九流七略,异 说相腾。

dào yǐn xiǎo chéng qí lái jiù yǐ

现代白话:道隐小成,其来旧了。

bù yǒu huì guī zhēng qū mǐ xi

这句话大意是:不有会归,争驱靡息。

jīn kě lì xìn dào guān shèng zhé wēi yán xiān xián diǎn xùn jīn kē yù zhuàn mì jī xuán wén suǒ yǐ jì yǎng lí yuán fú chéng jiào yì zhě bìng yi hóng chǎn yī yǐ guàn zhī

这句话大意是:今可立 信道观,圣哲微言,先贤典训,金科玉篆,秘迹玄文,所以济 养黎元,扶成教义者,并宜弘阐,一以贯之。

bǐ fu wàn péi lǒu zhě shi sōng dài zhī chóng jué

这句话大意是:俾夫玩培𪣻者, 识嵩岱之崇崛;。

shǒu qì lì zhě wù bó xiè zhī hóng chéng bù yì kě hu

现代白话:守碛砾者,悟渤澥之泓澄,不是也很可吗。

qiū qī yuè gēng shēn xíng xìng yún yáng gōng

这句话大意是:秋七月庚申,行幸云阳宫。

yǐ yǒu wèi wáng zhí zài jīng shī jǔ bīng fǎn yù tū rù sù zhāng mén

这句话大意是:乙酉,卫王直在京师举兵反, 欲突入肃章门。

sī wǔ yù chí yùn děng jù shǒu

这句话大意是:司武尉迟运等拒守。

zhí bài lǜ bǎi yú qí dùn zǒu

这句话大意是:直败,率百余骑遁走。

jīng shī lián yǔ sān xún shì rì jì

这句话大意是:京 师连雨三旬,是日霁。

wù zǐ zhì zì yún yáng gōng

这句话大意是:戊子,至自云阳宫。

bā yuè xīn mǎo qín zhí yú jīng zhōu miǎn wèi shù rén

这句话大意是:八月辛卯,擒直于荆州,免为庶人。

yǐ wèi zhào zì jiàn dé yuán nián bā yuè yǐ qián fàn zuì wèi bèi tuī jiū yú hòu shì fā shī guān jué zhě bìng tīng fù jiù

这句话大意是:乙未,诏自建德元年 八月以前犯罪,未被推纠,于后事发失官爵者,并听复旧。

bǐng shēn xíng xìng yún yáng gōng

这句话大意是:丙 申,行幸云阳宫。

jiǔ yuè gēng shēn xìng tóng zhōu

这句话大意是:九月庚申,幸同州。

wù chén yǐ zhù guó dà zōng bó zhōu chāng gōng hóu mò chén qióng wèi qín zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:戊辰,以柱国、大宗伯、周昌公侯莫 陈琼为秦州总管。

dōng shí yuè bǐng shēn yù zhèng yáng shàng xī lǐ bù lú kǎi shǐ yú chén

这句话大意是:冬十月丙申,御正杨尚希、礼部卢恺使于陈。

wù xū yōng zhōu xiàn cāng wū

这句话大意是:戊戌,雍州 献苍乌。

gēng zǐ zhào pú zhōu mín zāo jī fá jué zhě lìng xiàng méi chéng yǐ xī jí jīng zhōu guǎn nèi jiù shí

这句话大意是:庚子,诏蒲州民遭饥乏绝者,令向郿城以西,及荆州 管内就食。

jiǎ yín xíng xìng pú zhōu

这句话大意是:甲寅,行幸蒲州。

yǐ mǎo qǔ shè pú zhōu jiàn qiú dà bì yǐ xià

这句话大意是:乙卯,曲赦蒲州见囚大辟以下。

bǐng chén xíng xìng tóng zhōu

这句话大意是:丙辰,行幸同州。

shǐ zhōu mín wáng yāng yōng zhòng fǎn dà jiàng jūn zhèng kè tǎo píng zhī

这句话大意是:始州民王鞅拥众反,大将军郑恪讨平之。

shí yī yuè wù wǔ yǐ zhù guó dà sī kōng shàng yōng gōng lù téng wèi jīng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:十一月戊午,以柱国、大司空、上庸公陆腾为泾州总管。

yú tián qiǎn shǐ xiàn míng mǎ

这句话大意是:于阗遣使献名马。

jǐ sì dà yuè yú chéng dōng

这句话大意是:己巳,大阅于城东。

jiǎ xū zhì zì tóng zhōu

这句话大意是:甲戌,至自同州。

shí èr yuè wù zǐ dà huì wèi guān jí jūn rén yǐ shàng cì qián bó gè yǒu chà

这句话大意是:十二月戊子,大会卫官及军人以上,赐钱帛各有差。

xīn mǎo yuè yǎn tài bái

这句话大意是:辛卯, 月掩太白。

zhào jīng xiāng ān yán xià wǔ zhōu zǒng guǎn nèi yǒu néng lǜ qí cóng jūn zhě shòu guān gè yǒu chà

这句话大意是:诏荆、襄、安、延、夏五州总管内,有能率其从军 者,授官各有差。

qí pín xià hù gěi fù sān nián

这句话大意是:其贫下户,给复三年。

bǐng shēn gǎi zhū jūn jūn shì bìng wèi shì guān

这句话大意是:丙申,改诸军军士并 为侍官。

dīng yǒu lì zhōu shàng yán zōu yú jiàn

这句话大意是:丁酉,利州上言驺虞见。

guǐ mǎo jí zhū jūn jiǎng wǔ yú lín gāo zé

这句话大意是:癸卯,集诸军讲武于临皋泽。

liáng zhōu bǐ nián dì zhèn huài chéng guō dì liè yǒng quán chū

这句话大意是:凉州比年地震,坏城郭,地裂,涌泉出。

✦ You read 本纪·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.