xuān dì
这句话大意是:宣帝。
xuān huáng dì huì yūn zì gàn bó gāo zǔ zhǎng zǐ yě
这句话大意是:宣皇帝讳赟,字干伯,高祖长子也。
mǔ yuē li tài hòu
这句话大意是:母曰李太后。
wǔ chéng yuán nián shēng yú tóng zhōu
这句话大意是:武成元 年,生于同州。
bǎo dìng yuán nián wǔ yuè bǐng wǔ fēng lǔ guó gōng
这句话大意是:保定元年五月丙午,封鲁国公。
jiàn dé yuán nián sì yuè guǐ sì gāo zǔ qīn gào miào guān yú zuò jiē lì wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:建德元年四月 癸巳,高祖亲告庙,冠于阼阶,立为皇太子。
zhào huáng tài zǐ xún fǔ xi tǔ
这句话大意是:诏皇太子巡抚西 土。
wén xuān huáng hòu bēng gāo zǔ liàng ān zhào tài zǐ zǒng cháo zhèng wǔ xún ér ba
这句话大意是:文宣皇后崩,高祖谅暗,诏太子总朝政,五旬而罢。
gāo zǔ měi xún xìng sì fāng tài zǐ cháng liú jiān guó
这句话大意是:高祖 每巡幸四方,太子常留监国。
wǔ nián èr yuè yòu zhào huáng tài zǐ xún xī tǔ yīn tǎo tǔ yù hún
这句话大意是:五年二月,又诏皇太子巡西土, 因讨吐谷浑。
xuān zhèng yuán nián liù yuè dīng yǒu gāo zǔ bēng
这句话大意是:宣政元年六月丁酉,高祖崩。
wù xū huáng tài zǐ jí huáng dì wèi zūn huáng hòu wèi huáng tài hòu
这句话大意是:戊戌,皇太子即皇帝位,尊 皇后为皇太后。
guǐ chǒu suì xīng yíng huò tài bái hé yú dōng jǐng
这句话大意是:癸丑,岁星、荧惑、太白合于东井。
jiǎ zǐ zhū shàng zhù guó qí wáng xiàn
这句话大意是:甲子,诛 上柱国、齐王宪。
fēng kāi fǔ yú zhì wèi qí guó gōng
这句话大意是:封开府于智为齐国公。
rùn yuè yǐ hài zhào shān dōng liú mín xīn fù yè zhě jí tū jué qīn lüè jiā kǒu pò wáng bù néng cún jì zhě bìng gěi fù yī nián
这句话大意是:闰月乙亥,诏山东流民新复业者,及突厥侵掠家口破亡不 能存济者,并给复一年。
lì fēi yáng shì wèi huáng hòu
这句话大意是:立妃杨氏为皇后。
xīn sì yǐ shàng zhù guó zhào wáng zhāo wèi tài shī chén wáng chún wèi tài fù zhù guó dài wáng dá téng wáng yōu lú guó gōng wèi chí yùn xuē guó gōng zhǎng sūn lǎn bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:辛巳,以上柱国赵 王招为太师,陈王纯为太傅,柱国代王达﹑滕王逌、卢国公尉 迟运、薛国公长孙览并为上柱国。
jìn fēng zhù guó píng yáng jùn gōng wáng yì wèi yáng guó gōng
这句话大意是:进封柱国、平阳郡公王谊为 扬国公。
shì yuè yōu zhōu rén lú chāng qī jù fàn yáng fǎn zhào zhù guó dōng píng gōng yǔ wén shén jǔ shuài zhòng tǎo píng zhī
这句话大意是:是月,幽州人卢昌期据范阳反,诏柱国、东平公宇文 神举帅众讨平之。
qiū qī yuè xīn chǒu yuè fàn xīn qián xīng
这句话大意是:秋七月辛丑,月犯心前星。
yǐ sì cí tài miào
这句话大意是:乙巳,祠太庙。
bǐng wǔ cí yuán qiū
这句话大意是:丙午,祠圆丘。
wù shēn cí fāng qiū
这句话大意是:戊申,祠方丘。
gēng xū yǐ xiǎo zōng bó qí guó gōng hú sī zhēng wèi dà zōng bó
这句话大意是:庚戌,以小宗伯、岐国公斛斯征为大宗伯。
bǐng chén yíng huò tài bái hé yú qī xīng
这句话大意是:丙辰,荧惑、 太白合于七星。
jǐ wèi tài bái fàn xuān yuán dà xīng
这句话大意是:己未,太白犯轩辕大星。
rén xū yǐ zhù guó nán yǎn zhōu zǒng guǎn suí gōng yáng jiān wéi shàng zhù guó dà sī mǎ
这句话大意是:壬戌,以柱国、南兖 州总管、随公杨坚为上柱国、大司马。
guǐ hài zūn suǒ shēng lǐ shì wèi dì tài hòu
这句话大意是:癸亥,尊所生李氏为帝 太后。
bā yuè bǐng yín xī yuè yú xi jiāo
这句话大意是:八月丙寅,夕月于西郊。
cháng ān wàn nián èr xiàn mín jū zài jīng chéng zhě gěi fù sān nián
这句话大意是:长安、万年二县民居在京城者, 给复三年。
rén shēn xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:壬申,行幸同州。
qiǎn dà shǐ xún chá zhū zhōu
这句话大意是:遣大使巡察诸州。
zhào zhì jiǔ tiáo xuān xià zhōu jùn yī yuē jué yù kē zuì jiē zhǔn lǜ wén
这句话大意是:诏制九条,宣 下州郡:一曰,决狱科罪,皆准律文;。
èr yuē mǔ zú jué fú wài zhě tīng hūn
这句话大意是:二曰,母族绝服外者, 听婚;。
sān yuē yǐ zhàng jué fá xī lìng yī fǎ
这句话大意是:三曰,以杖决罚,悉令依法;。
sì yuē jùn xiàn dāng jìng zéi dào bù qín huò zhě bìng yǎng lù zòu
这句话大意是:四曰,郡县当境贼盗不擒 获者,并仰录奏;。
wǔ yuē xiào zǐ shùn sūn yì fū jié fù biǎo qí mén lǘ cái kān rèn yòng zhě jí yi shēn jiàn
这句话大意是:五曰,孝子顺孙义夫节妇,表其门闾,才堪 任用者,即宜申荐;。
liù yuē huò xī jīng qū shǐ míng wèi wèi dá huò chén lún péng bì wén wǔ kě shī yi bìng cǎi fǎng jù yǐ míng zòu
这句话大意是:六曰,或昔经驱使,名位未达,或沉沦蓬 荜,文武可施,宜并采访,具以名奏;。
qī yuē wěi qí qī pǐn yǐ shàng yǐ chì shōu yòng bā pǐn yǐ xià yuán jí liú wài ruò yù rù shì jiē tīng yù xuǎn jiàng èr děng shòu guān
这句话大意是:七曰,伪齐七品以上, 已敕收用,八品以下,爰及流外,若欲入仕,皆听预选,降二 等授官;。
bā yuē zhōu jǔ gāo cái bó xué zhě wèi xiù cái jùn jǔ jīng míng xíng xiū zhě wèi xiào lián shàng zhōu shàng jùn suì yī rén xià zhōu xià jùn sān suì yī rén
这句话大意是:八曰,州举高才博学者为秀才,郡举经明行修者为孝 廉,上州、上郡岁一人,下州、下郡三岁一人;。
jiǔ yuē nián qī shí yǐ shàng yī shì shòu guān guān guǎ kùn fá bù néng zì cún zhě bìng jiā bǐng xù
这句话大意是:九曰,年七十 以上,依式授官,鳏寡困乏不能自存者,并加禀恤。
yǐ dà sī tú qǐ guó gōng liàng wèi ān zhōu zǒng guǎn shàng zhù guó xuē guó gōng zhǎng sūn lǎn wèi dà sī tú zhù guó yáng guó gōng wáng yì wèi dà sī kōng
这句话大意是:以大司徒、 杞国公亮为安州总管,上柱国、薛国公长孙览为大司徒,柱国、 扬国公王谊为大司空。
gēng chén tài bái rù tài wēi
这句话大意是:庚辰,太白入太微。
bǐng xū yǐ zhù guó yǒng chāng gōng chūn wèi dà sī kòu
这句话大意是:丙戌,以柱国、永 昌公椿为大司寇。
jiǔ yuè dīng yǒu yíng huò rù tài wēi
这句话大意是:九月丁酉,荧惑入太微。
yǐ zhù guó yǔ wén shèng zhāng yè gōng wáng jié fú hǎn gōng xīn wēi yún guó gōng wéi xiào kuān bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:以柱国宇文盛、张掖公王杰、枹 罕公辛威、郧国公韦孝宽并为上柱国。
gēng xū fēng huáng dì yuán wèi jīng wáng
这句话大意是:庚戌,封皇弟元为荆王。
zhào zhū yīng bài zhě jiē yǐ sān bài chéng lǐ
这句话大意是:诏诸应拜者,皆以三拜成礼。
fén zhōu jī hú shuài liú shòu luó qiān jǔ bīng fǎn zhào shàng zhù guó yuè wáng shèng wéi xíng jūn yuán shuài lǜ zhòng tǎo píng zhī
这句话大意是:汾州稽胡帅刘受逻千举兵反,诏 上柱国、越王盛为行军元帅,率众讨平之。
gēng shēn yíng huò fàn zuǒ zhí fǎ
这句话大意是:庚申,荧惑犯左执 法。
dōng shí yuè guǐ yǒu zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:冬十月癸酉,至自同州。
yǐ dà sī kōng yáng guó gōng wáng yì wèi xiāng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:以大司空、扬国公王谊为襄州总 管。
wù zǐ bǎi jì qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:戊子,百济遣使献方物。
shí yī yuè jǐ hài jiǎng wǔ yú dào huì yuàn dì qīn huàn jiǎ zhòu
这句话大意是:十一月己亥,讲武于道会苑,帝亲擐甲胄。
shì yuè tū jué kòu biān wéi jiǔ quán shā lüě lì mín
这句话大意是:是月,突厥寇 边,围酒泉,杀掠吏民。
shí èr yuè jiǎ zǐ yǐ zhù guó bì wáng xián wèi dà sī kōng
这句话大意是:十二月甲子,以柱国、毕王贤为大司空。
guǐ wèi yíng huò rù dǐ réng liú jīng yī yuè
这句话大意是:癸未,荧惑入氐, 仍留经一月。
jǐ chǒu yǐ shàng zhù guó hé yáng zǒng guǎn téng wáng yōu wéi xíng jūn yuán shuài lǜ zhòng fá chén
这句话大意是:己丑,以上柱国、河阳总管滕王逌为行军元帅, 率众伐陈。
miǎn jīng shī jiàn tú bìng lìng cóng jūn
这句话大意是:免京师见徒,并令从军。
dà xiàng yuán nián chūn zhèng yuè guǐ sì shòu cháo yú lù mén dì fú tōng tiān guān jiàng shā páo qún chén jiē fú hàn wèi yì guān
这句话大意是:大象元年春正月癸巳,受朝于露门,帝服通天冠、绛纱袍, 群臣皆服汉魏衣冠。
dà shè gǎi yuán dà chéng
这句话大意是:大赦,改元大成。
chū zhì sì fǔ guān yǐ shàng zhù guó dà zhǒng zǎi yuè wáng shèng wèi dà qián yí xiāng zhōu zǒng guǎn shǔ guó gōng yù chí jiǒng wèi dà yòu bì shēn guó gōng li mù wèi dà zuǒ fǔ dà sī mǎ suí guó gōng yáng jiān wèi dà hòu chéng
这句话大意是:初置四辅官,以上柱国 大冢宰越王盛为大前疑,相州总管蜀国公尉迟迥为大右弼,申 国公李穆为大左辅,大司马随国公杨坚为大后丞。
guǐ mǎo fēng huáng zi yǎn wèi lǔ wáng
这句话大意是:癸卯,封皇 子衍为鲁王。
jiǎ chén dōng xún shòu
这句话大意是:甲辰,东巡狩。
bǐng wǔ rì yǒu bèi
这句话大意是:丙午,日有背。
yǐ zhù guó cháng shān gōng yú yì wèi dà sī tú
这句话大意是:以柱国、常山公 于翼为大司徒。
xīn hài yǐ zhù guó xǔ guó gōng yǔ wén shàn wèi dà zōng bó
这句话大意是:辛亥,以柱国、许国公宇文善为大宗伯。
guǐ chǒu rì yòu bèi
这句话大意是:癸丑, 日又背。
wù wǔ xíng xìng luò yáng
这句话大意是:戊午,行幸洛阳。
lì lǔ wáng yǎn wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:立鲁王衍为皇太子。
èr yuè guǐ hài zhào yuē hé luò zhī de shì chēng cháo shì
这句话大意是:二月癸亥,诏曰: 河洛之地,世称朝市。
shàng zé yú tiān yīn yáng suǒ huì
这句话大意是:上则于天,阴阳所会;。
xià jì yú de zhí gòng lù jūn
这句话大意是:下纪于地, 职贡路均。
shèng rén yǐ wàn wù fù ān nǎi jiàn wáng guó
这句话大意是:圣人以万物阜安,乃建王国。
shí jīng wǔ dài shì lì qiān sì guī mó hóng yuǎn yì jū zhuàng lì
这句话大意是:时经五代,世历千祀, 规模弘远,邑居壮丽。
zì wèi shì shī yù chéng què wèi xū jūn zǐ yǒu liàn jiù zhī fēng xiǎo rén shēn huái tǔ zhī sī
现代白话:自魏氏失驭,城阙为墟,有德行的人有恋旧之 风,品行较差的人深怀土之思。
wǒ tài zǔ shòu mìng fēng gǎo xū yǔ xiáo hán dàng dìng sì fāng yǒu huái guāng zhái
这句话大意是:我太祖受命酆镐,胥宇崤函,荡定四方,有怀光宅。
gāo zǔ shén gōng shèng lüè hùn yī qū yǔ wǎng xún dōng xià xǐng fāng guān sú bù zhèng cǐ gōng suì yí qì xù
这句话大意是:高祖 神功圣略,混一区宇,往巡东夏,省方观俗,布政此宫,遂移 气序。
zhèn yǐ miǎo shēn zhī chéng bǎo zuò shù jī yù xiū zhī zhì gǎn wàng yàn yì zhī xīn
这句话大意是:朕以眇身,祗承宝祚,庶几聿修之志,敢忘燕翼之心。
yī zuó zhu bi jīn yōng bèi cháng yóu lǎn bǎi wáng zhì dù jī zhǐ shàng cún jīn ruò yīn xiū wèi gōng yì lì
这句话大意是:一昨驻跸金墉,备尝游览,百王制度,基趾尚存,今若因修, 为功易立。
yi mìng bāng shì xiū fù jiù dū
这句话大意是:宜命邦事,修复旧都。
shē jiǎn qǔ wén zhì zhī jiān gōng yì yī zi lái zhī yì
这句话大意是:奢俭取文质之间,功役依子 来之义。
běi zhān hé nèi zhǐ chǐ fēi yáo qián zhào jīng yíng jīn yi tíng bà
这句话大意是:北瞻河内,咫尺非遥,前诏经营,今宜停罢。
yú shì fā shān dōng zhū zhōu bīng zēng yī yuè gōng wèi sì shí wǔ rì yì qǐ luò yáng gōng
这句话大意是:于是发山东诸州兵,增一月功为四十五日役,起洛阳宫。
cháng yì sì wàn rén yǐ qì yú yàn jià
这句话大意是:常役四万人,以迄于晏驾。
bìng yí xiāng zhōu liù fǔ yú luò yáng chēng dōng jīng liù fǔ
这句话大意是:并移相州六府于洛阳,称东京六府。
shā zhù guó xú zhōu zǒng guǎn tán guó gōng wáng guǐ
这句话大意是:杀柱国、徐州总管、郯国公王轨。
tíng nán tǎo zhū jūn
这句话大意是:停南讨诸军。
yǐ zhào wáng zhāo nǚ wèi qiān jīn gōng zhǔ jià yú tū jué
这句话大意是:以赵王招女为 千金公主,嫁于突厥。
wù chén yǐ shàng zhù guó yún guó gōng wéi xiào kuān wèi xú zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:戊辰,以上柱国、郧国公韦孝宽为徐州 总管。
yǐ hài xíng xìng qiū
这句话大意是:乙亥,行幸邺。
bǐng zǐ chū lìng shòu zǒng guǎn cì shǐ jí xíng bīng zhě jiā chí jié yú xī ba zhī
这句话大意是:丙子,初令授总管刺史及行兵者,加持 节,余悉罢之。
xīn sì zhào yuē
这句话大意是:辛巳,诏曰:。
yǒu shèng dà bǎo shí wéi zhòng qì xuán tiān biǎo mìng rén shì yǔ néng yōu xiǎn tóng móu què hū bù yì
这句话大意是:有圣大宝,实惟重器,玄天表命,人事与能,幽显同谋, 确乎不易。
yù zhōng zhī dà shí xuán dìng yú yǎo míng
这句话大意是:域中之大,实悬定于杳冥;。
tiān xià wéi gōng gài bù bì yú nèi jǔ
这句话大意是:天下为公,盖不避于内 举。
wǒ dà zhōu gǎn cāng hào zhī jīng shòu hé luò zhī xī wǔ gōng wén dé guāng gé qū yǔ chuàng yè chuí tǒng yǒng guāng wú qióng
这句话大意是:我大周感苍昊之精,受河洛之锡,武功文德,光格区宇, 创业垂统,永光无穷。
zhèn yǐ guǎ bó zhī chéng hóng xù shàng lài xiān cháo dé yī zhī jī xià jiè qún hòu bù èr zhī xīn
这句话大意是:朕以寡薄,祗承鸿绪,上赖先朝得一之 迹,下藉群后不贰之心。
zhí gòng yǔ yún yǔ jù tōng xiàn zhāng gòng guāng huá bìng xuān
这句话大意是:职贡与云雨俱通,宪章共光华并亘。
yuán shǒu fāng zú xián dēng rén shòu sī lóng guó běn yòng hóng tiān lì
这句话大意是:圆首方足,咸登仁寿,思隆国本,用弘天历。
huáng tài zǐ yǎn de jū shàng sì zhèng tǒng suǒ guī
这句话大意是:皇太子衍,地居上嗣,正统所归。
yuǎn píng jī dé zhī xiū yǔn xié wú jiāng zhī zuò
这句话大意是:远凭积德之休,允协无 疆之祚。
dì wáng zhī liàng wèi sù ér chéng
这句话大意是:帝王之量,未肃而成;。
tiān lù zhī qī bù móu yǐ zhì
这句话大意是:天禄之期,不谋已至。
zhèn jīn chuán wèi yú yǎn
这句话大意是:朕今传 位于衍。
nǎi juàn sì hǎi shēn hé ōu gē zhī wàng
这句话大意是:乃睠四海,深合讴歌之望;。
bǐ yú yī rén gāo dǎo fēng chén zhī biǎo
这句话大意是:俾予一人,高蹈风尘之表。
wàn fāng zhào shù zhī zhèn yì yān
现代白话:万方兆庶,知朕意呢。
kě dà shè tiān xià gǎi dà chéng yuán nián wèi dà xiàng yuán nián
这句话大意是:可大赦天下,改大成元年为大象元年。
dì yú shì zì chēng tiān yuán huáng dì suǒ jū chēng tiān tāi miǎn yǒu èr shí sì liú shì chē fú qí gǔ jiē yǐ èr shí sì wèi jié
这句话大意是:帝于是自称天元皇帝,所居称天台,冕有二十四旒,(室) 〔车〕服旗鼓,皆以二十四为节。
nèi shǐ yù zhèng jiē zhì shàng dài fū
这句话大意是:内史、御正皆置上大夫。
huáng dì yǎn chēng zhèng yáng gōng zhì nà yán yù zhèng zhū wèi děng guān jiē zhǔn tiān tāi
这句话大意是:皇 帝衍称正阳宫,置纳言、御正、诸卫等官,皆准天台。
zūn huáng tài hòu wèi tiān yuán huáng tài hòu
这句话大意是:尊皇太 后为天元皇太后。
fēng nèi shǐ shàng dài fū zhèng yì wèi pèi guó gōng
这句话大意是:封内史上大夫郑译为沛国公。
guǐ wèi rì chū chū jí jiāng rù shí qí zhōng bìng yǒu wū sè dà rú jī luǎn jīng sì rì miè
这句话大意是:癸未,日初出 及将入时,其中并有乌色,大如鸡卵,经四日灭。
wù zǐ yǐ shàng zhù guó dà qián yí yuè wáng shèng wèi tài bǎo dà yòu bì shǔ gōng yù chí jiǒng wèi dà qián yí dài wáng dá wèi dà yòu bì
这句话大意是:戊子,以上 柱国大前疑越王盛为太保,大右弼蜀公尉迟迥为大前疑,代王 达为大右弼。
xīn mǎo zhào xǐ qiū chéng shí jīng yú luò yáng
这句话大意是:辛卯,诏徙邺城石经于洛阳。
yòu zhào yuē luò yáng jiù dōu jīn jì xiū fù fán shì yuán qiān zhī hù bìng tīng hái luò zhōu
这句话大意是:又诏曰 :“洛阳旧 都,今既修复,凡是元迁之户,并听还洛州。
cǐ wài zhū mín yù wǎng zhě yì rèn qí yì
这句话大意是:此外诸民欲往者, 亦任其意。
hé yáng yōu xiāng yù bó qīng xú qī zǒng guǎn shòu dōng jīng liù fǔ chǔ fèn
这句话大意是:河阳、幽、相、豫、亳、青、徐七总管,受东京六 府处分。
sān yuè rén yín yǐ shàng zhù guó xuē guó gōng zhǎng sūn lǎn wèi jīng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:三月壬寅,以上柱国、薛国公长孙览为泾州总管。
gēng shēn zhì zì dōng xún dà chén jūn wǔ dì qīn huàn jiǎ zhòu rù zì qīng mén
这句话大意是:庚申, 至自东巡,大陈军伍,帝亲擐甲胄,入自青门。
huáng dì yǎn bèi fǎ jià cóng rù
这句话大意是:皇帝衍备法驾 从入。
bǎi guān yíng yú qīng mén wài
这句话大意是:百官迎于青门外。
qí shí zhòu yǔ yí wèi shī róng
这句话大意是:其时骤雨,仪卫失容。
xīn yǒu fēng zhào wáng zhāo dì èr zi guàn wèi yǒng kāng xiàn wáng
这句话大意是:辛酉,封赵王 招第二子贯为永康县王。
xià sì yuè rén xū shuò yǒu sī zòu yán rì shí bù shì shì
这句话大意是:夏四月壬戌朔,有司奏言日蚀,不视事。
guò shí bù shí nǎi lín xuān
这句话大意是:过时不食,乃临 轩。
lì fēi zhū shì wèi tiān yuán dì hòu
这句话大意是:立妃朱氏为天元帝后。
guǐ hài yǐ zhù guó bì wáng xián wéi shàng zhù guó
这句话大意是:癸亥,以柱国、毕王贤为上柱国。
jǐ sì cí tài miào
这句话大意是:己巳,祠太庙。
rén wǔ dà jiào yú zhèng wǔ diàn
这句话大意是:壬午,大醮于正武殿。
wù zǐ tài bái suì xīng chén xīng hé yú dōng jǐng
这句话大意是:戊子,太白、岁星、辰星合于东井。
wǔ yuè xīn hài yǐ míng zhōu xiāng guó jùn wèi zhào guó yǐ qí zhōu jǐ nán jùn wèi chén guó yǐ fēng zhōu wǔ dāng ān fù èr jùn wèi yuè guó yǐ lù zhōu shàng dǎng jùn wèi dài guó yǐ jīng zhōu xīn yě jùn wèi téng guó yì gè yī wàn hù
这句话大意是:五月辛亥,以洺州襄国郡为赵国,以齐州济南郡为陈国, 以丰州武当、安富二郡为越国,以潞州上党郡为代国,以荆州 新野郡为滕国,邑各一万户。
lìng zhào wáng zhāo chén wáng chún yuè wáng shèng dài wáng dá téng wáng yōu bìng zhī guó
这句话大意是:令赵王招、陈王纯、越王盛、代 王达、滕王逌并之国。
guǐ chǒu yǒu liú xīng dà rú dòu chū tài wēi luò luò rú yí huǒ
这句话大意是:癸丑,有流星大如斗,出太微,落落如 遗火。
shì yuè qiǎn shǐ jiǎn shì jīng zhào jí zhū zhōu shì mín zhī nǚ chōng xuǎn hòu gōng
这句话大意是:是月,遣使简视京兆及诸州士民之女,充选后宫。
tū jué kòu bīng zhōu
这句话大意是:突厥 寇并州。
liù yuè dīng mǎo yǒu liú xīng dà rú jī zǐ chū dǐ xī běi liú zhǎng yī zhàng rù yuè zhōng
这句话大意是:六月丁卯,有流星大如鸡子,出氐,西北流,长一丈,入 月中。
jǐ sì yuè fàn fáng běi tóu dì èr xīng
这句话大意是:己巳,月犯房北头第二星。
yǐ yǒu yǒu liú xīng dà rú dòu chū yíng shì liú rù dōng bì
这句话大意是:乙酉,有流星大如斗,出营 室,流入东壁。
shì yuè xián yáng yǒu chí shuǐ biàn wéi xuè
这句话大意是:是月,咸阳有池水变为血。
fā shān dōng zhū zhōu mín xiū cháng chéng
这句话大意是:发山东诸州民,修 长城。
qiū qī yuè gēng yín yǐ dà sī kōng bì wáng xián wèi yōng zhōu mù dà hòu chéng suí guó gōng yáng jiān wèi dà qián yí zhù guó xíng yáng gōng sī mǎ xiāo nán wéi dà hòu chéng
这句话大意是:秋七月庚寅,以大司空、毕王贤为雍州牧,大后丞、随国 公杨坚为大前疑,柱国、荥阳公司马消难为大后丞。
rén chén yíng huò yǎn fáng běi tóu dì yī xīng
这句话大意是:壬辰,荧 惑掩房北头第一星。
bǐng shēn nà dà hòu chéng sī mǎ xiāo nán nǚ wèi zhèng yáng gōng huáng hòu
这句话大意是:丙申,纳大后丞司马消难女为正阳宫皇后。
zūn tiān yuán dì tài hòu lǐ shì wèi tiān huáng tài hòu
这句话大意是:尊天元帝太后李氏为天皇太后。
rén zǐ gǎi tiān yuán dì hòu zhū shì wèi tiān huáng hòu
这句话大意是:壬子,改天元帝后朱氏为天皇 后。
lì fēi yuán shì wèi tiān yòu huáng hòu fēi chén shì wèi tiān zuǒ huáng hòu
这句话大意是:立妃元氏为天右皇后,妃陈氏为天左皇后。
bā yuè gēng shēn xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:八月庚申,行幸同州。
rén shēn hái gōng
这句话大意是:壬申,还宫。
jiǎ xū yǐ tiān zuǒ huáng hòu fù dà jiàng jūn chén shān tí tiān yòu huáng hòu fù kāi fǔ yuán shèng bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:甲戌,以天左皇后父 大将军陈山提、天右皇后父开府元晟并为上柱国。
shān tí fēng yǔ guó gōng shèng fēng yì guó gōng
这句话大意是:山提封鄅国 公,晟封翼国公。
kāi fǔ yáng xióng wèi hán guó gōng yǐ fú shí dài guó gōng
这句话大意是:开府杨雄为邗国公,乙弗寔戴国公。
chū gāo zǔ zuò xíng shū yào zhì yòng fǎ yán zhòng
这句话大意是:初,高 祖作刑书要制,用法严重。
jí dì jí wèi yǐ hǎi nèi chū píng kǒng wù qíng wèi fù nǎi chú zhī
这句话大意是:及帝即位,以海内初平,恐物情未 附,乃除之。
zhì shì dà jiào yú zhèng wǔ diàn gào tiān ér xíng yān
现代白话:至是大醮于正武殿,告天而行呢。
xīn sì yíng huò fàn nán dòu dì wǔ xīng
这句话大意是:辛巳,荧惑犯 南斗第五星。
rén wǔ yǐ shàng zhù guó yōng zhōu mù bì wáng xián wèi tài shī shàng zhù guó xún guó gōng hán jiàn yè wèi dà zuǒ fǔ
这句话大意是:壬午,以上柱国、雍州牧、毕王贤为太师,上柱国、郇国 公韩建业为大左辅。
shì yuè suǒ zài yǒu yǐ qún dòu gè fāng sì wǔ chǐ sǐ zhě shén bā jiǔ
这句话大意是:是月,所在有蚁群斗,各方四五尺,死者 什八九。
jiǔ yuè jǐ yǒu tài bái rù nán dòu
这句话大意是:九月己酉,太白入南斗。
yǐ mǎo yǐ fēng wáng zhēn wèi dà zhǒng zǎi
这句话大意是:乙卯,以酆王贞为大冢宰。
shàng zhù guó yún guó gōng wéi xiào kuān wéi xíng jūn yuán shuài lǜ xíng jūn zǒng guǎn qǐ guó gōng liàng chéng guó gōng liáng shì yàn yǐ fá chén
这句话大意是:上柱 国、郧国公韦孝宽为行军元帅,率行军总管杞国公亮、郕国公 梁士彦以伐陈。
qiǎn yù zhèng dù gǎo lǐ bù xuē shū shǐ yú chén
这句话大意是:遣御正杜杲、礼部薛舒使于陈。
dōng shí yuè rén xū suì xīng fàn xuān yuán dà xīng
这句话大意是:冬十月壬戌,岁星犯轩辕大星。
shì rì dì xìng dào huì yuàn dà jiào yǐ gāo zǔ wǔ huáng dì pèi
这句话大意是:是日,帝幸道会苑大醮, 以高祖武皇帝配。
jiào qì lùn yì yú xíng diàn
这句话大意是:醮讫,论议于行殿。
shì suì chū fù fó xiàng jí tiān zūn xiàng
这句话大意是:是岁,初复佛像及天尊 像。
zhì shì dì yǔ èr xiàng jù nán miàn ér zuò dà chén zá xì lìng jīng chéng shì mín zòng guān
这句话大意是:至是,帝与二像俱南面而坐,大陈杂戏,令京城士民纵观。
yǐ yǒu yíng huò zhèn xīng hé yú xū
这句话大意是:乙酉,荧惑、镇星合于虚。
shì yuè xiāng zhōu rén duàn dé jǔ móu fǎn fú zhū
这句话大意是:是月,相州人段德举谋反,伏诛。
shí yī yuè yǐ wèi xìng wēn tāng
这句话大意是:十一月乙未,幸温汤。
wù xū xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:戊戌,行幸同州。
rén yín hái gōng
这句话大意是:壬寅,还宫。
jǐ yǒu yǒu xīng dà rú dòu chū zhāng dōng nán liú guāng míng zhú de
这句话大意是:己 酉,有星大如斗,出张,东南流,光明烛地。
dīng sì chū zhù yǒng tōng wàn guó qián yǐ yī dāng shí yǔ wǔ háng dà bù bìng xíng
这句话大意是:丁巳,初铸永通 万国钱,以一当十,与五行大布并行。
shì yuè wéi xiào kuān bá shòu yáng qǐ guó gōng liàng bá huáng chéng liáng shì yàn bá guǎng líng
这句话大意是:是月,韦孝宽拔寿阳, 杞国公亮拔黄城,梁士彦拔广陵。
chén rén tuì zǒu
这句话大意是:陈人退走。
yú shì jiāng běi jǐn píng
这句话大意是:于是江北尽平。
shí èr yuè wù wǔ yǐ zāi yì lǚ jiàn dì yù lù qǐn jiàn bǎi guān
这句话大意是:十二月戊午,以灾异屡见,帝御路寝,见百官。
zhào yuē
这句话大意是:诏曰:。
qióng hào zài shàng cōng míng zì xià jí xiōng yóu rén yāo bù zì zuò
这句话大意是:穹昊在上,聪明自下,吉凶由人,妖不自作。
zhèn yǐ guǎ dé jūn lín qū yǔ dà dào wèi xíng xiǎo xìn fēi fú
这句话大意是:朕以寡德, 君临区宇,大道未行,小信非福。
shǐ yú qiū jì jí cǐ xuán dōng yōu xiǎn yīn qín lǚ yí shēn jiè
这句话大意是:始于秋季,及此玄冬,幽显 殷勤,屡贻深戒。
zhì yǒu jīn rù nán dòu mù fàn xuān yuán yíng huò gàn fáng yòu yǔ tǔ hé liú xīng zhào yè dōng nán ér xià
这句话大意是:至有金入南斗,木犯轩辕,荧惑干房,又与 土合,流星照夜,东南而下。
rán zé nán dòu zhǔ yú jué lù xuān yuán wèi yú hòu gōng fáng yuē míng táng bù zhèng suǒ yě huǒ tǔ zé yōu niè zhī zhào liú xīng nǎi bīng xiōng zhī yàn
这句话大意是:然则南斗主于爵禄,轩辕为于后 宫,房曰明堂,布政所也,火土则忧孽之兆,流星乃兵凶之验。
qǐ qí guān rén shī xù nǚ yè shàng xíng zhèng shì chéng fāng yōu huàn jiāng zhì
这句话大意是:岂其官人失序,女谒尚行,政事乘方,忧患将至?
hé qí zhāo zhù ruò sī zhī shén
这句话大意是:何其昭著, 若斯之甚。
shàng zhān fǔ chá zhèn shí jù yān
现代白话:上瞻俯察,朕实惧呢。
jiāng bì zhèng qǐn zhāi jū kè niàn è yī jiǎn shàn qù shì chè xuán pī bù huì zhī chéng kāi zhí yán zhī lù
这句话大意是:将避正寝,斋居克念,恶衣 减膳,去饰撤悬,披不讳之诚,开直言之路。
yù shǐ xíng bù làn jí shǎng fú yú děng xuǎn jǔ yǐ cái gōng wéi xiū dé
这句话大意是:欲使刑不滥及,赏弗逾等,选举以才,宫闱修德。
yi xuān zhū nèi wài zhù jǐn bì xié yǔn xié mín xīn yòng xiāo tiān qiǎn
这句话大意是:宜宣诸 内外,庶尽弼谐,允协民心,用消天谴。
yú shì shě zhàng wèi wǎng tiān xìng gōng
这句话大意是:于是舍仗卫,往天兴宫。
bǎi guān shàng biǎo quàn fù qǐn shàn xǔ zhī
这句话大意是:百官上表劝复寝膳,许之。
jiǎ zǐ hái gōng
这句话大意是:甲子, 还宫。
yù zhèng wǔ diàn jí bǎi guān jí gōng rén nèi wài mìng fù dà liè jì lè yòu zòng hú rén qǐ hán yòng shuǐ jiāo wò wèi xì yuè
这句话大意是:御正武殿,集百官及宫人内外命妇,大列妓乐,又纵胡 人乞寒,用水浇沃为戏乐。
yǐ chǒu xíng xìng luò yáng
这句话大意是:乙丑,行幸洛阳。
dì qīn yù yì mǎ rì xíng sān bǎi lǐ
这句话大意是:帝亲御驿马,日 行三百里。
sì huáng hòu jí wén wǔ shì wèi shù bǎi rén bìng chéng yì yǐ cóng
这句话大意是:四皇后及文武侍卫数百人,并乘驿以从。
réng lìng sì hòu fāng jià qí qū huò yǒu xiān hòu biàn jiā qiǎn zé rén mǎ dùn pú xiāng zhǔ
这句话大意是:仍令四后 方驾齐驱,或有先后,便加谴责,人马顿仆相属。
jǐ mǎo hái gōng
这句话大意是:己卯,还宫。
èr nián chūn zhēng yuè dīng hài dì shòu cháo yú dào huì yuàn
这句话大意是:二年春正月丁亥,帝受朝于道会苑。
guǐ sì sì tài miào yǐ sì zào èr yǐ huà rì yuè zhī xiàng yǐ zhì zuǒ yòu
这句话大意是:癸巳,祀太庙,乙巳, 造二扆,画日月之象,以置左右。
wù shēn yǔ xuě
这句话大意是:戊申,雨雪。
xuě zhǐ yòu yǔ xì huáng tǔ yí shí nǎi xi
这句话大意是:雪止,又雨细 黄土,移时乃息。
yǐ mǎo zhào jiāng zuǒ zhū zhōu xīn fù mín gěi fù èr shí nián chū shuì rù shì zhě rén yī qián
这句话大意是:乙卯,诏江左诸州新附民,给复二十年,初 税入市者,人一钱。
èr yuè dīng sì dì xìng lù mén xué xíng shì diàn zhī lǐ
这句话大意是:二月丁巳,帝幸露门学,行释奠之礼。
wù wǔ tū jué qiǎn shǐ xiàn fāng wù qiě nì qiān jīn gōng zhǔ
这句话大意是:戊午,突厥遣使献 方物,且逆千金公主。
yǐ chǒu gǎi zhì zhào wèi tiān zhì zhào chì wèi tiān chì
这句话大意是:乙丑,改制诏为天制诏,敕为天敕。
rén wǔ zūn tiān yuán huáng tài hòu wèi tiān yuán shàng huáng tài hòu tiān huáng tài hòu lǐ shì yuē tiān yuán shèng huáng tài hòu
这句话大意是:壬 午,尊天元皇太后为天元上皇太后,天皇太后李氏曰天元圣皇 太后。
guǐ wèi lì tiān yuán huáng hòu yáng shì wèi tiān yuán tài huáng hòu tiān huáng hòu zhū shì wèi tiān tài huáng hòu tiān yòu huáng hòu yuán shì wèi tiān yòu tài huáng hòu tiān zuǒ huáng hòu chén shì wèi tiān zuǒ dà huáng hòu
这句话大意是:癸未,立天元皇后杨氏为天元大皇后,天皇后朱氏为天 大皇后,天右皇后元氏为天右大皇后,天左皇后陈氏为天左大 皇后。
zhèng yáng gōng huáng hòu zhí chēng huáng hòu
这句话大意是:正阳宫皇后直称皇后。
shì rì luò yáng yǒu tū qiū niǎo jí yú xīn yíng tài jí diàn qián
这句话大意是:是日,洛阳有秃鹙鸟集于新营太 极殿前。
xíng zhōu yǒu hēi lóng jiàn yǔ chì lóng dòu yú biàn shuǐ zhī cè hēi lóng sǐ
这句话大意是:荥州有黑龙见,与赤龙斗于汴水之侧,黑龙死。
sān yuè dīng hài cì bǎi guān jí mín dà pú
这句话大意是:三月丁亥,赐百官及民大酺。
zhào yuē shèng dé zhī hòu shì chēng bù jué gōng shī yú mín yì zhāo sì diǎn
这句话大意是:诏曰 :“盛德之后,是称不 绝,功施于民,义昭祀典。
kǒng zǐ dé wéi cáng wǎng dào shí shēng zhī yǐ dà shèng zhī cái shǔ qiān gǔ zhī yùn zài hóng rú yè shì xù yí lún
这句话大意是:孔子德惟藏往,道实生知,以大圣 之才,属千古之运,载弘儒业,式叙彝伦。
zhì rú yōu zàn tiān rén zhī lǐ cái chéng lǐ yuè zhī wu gù yǐ zuò fàn bǎi wáng chuí fēng wàn yè
这句话大意是:至如幽赞天人之理, 裁成礼乐之务,故以作范百王,垂风万叶。
zhèn qīn chéng bǎo lì fú yīng jiào yì juàn yán zhū sì huái dào zī shēn
这句话大意是:朕钦承宝历,服膺 教义,眷言洙、泗,怀道滋深。
qiě bāo chéng qǐ hào suī zhāng gù shí jīng chóng shèng jī yóu yǒu quē rú
这句话大意是:且褒成启号,虽彰故实,旌崇 圣绩,犹有阙如。
kě zhuī fēng wèi zōu guó gōng yì shù zhǔn jiù
这句话大意是:可追封为邹国公,邑数准旧。
bìng lì hòu chéng xí
这句话大意是:并立后承袭。
bié yú jīng shī zhì miào yǐ shí jì xiǎng
这句话大意是:别于京师置庙,以时祭享。
wù zǐ xíng jūn zǒng guǎn qǐ guó gōng liàng jǔ bīng fǎn xí xíng jūn yuán shuài yún guó gōng wéi xiào kuān yú yù zhōu
这句话大意是:戊子,行军总管、杞国公亮举兵反,袭行军元帅、郧国公 韦孝宽于豫州。
liàng bù shèng xiào kuān huò ér shā zhī
这句话大意是:亮不胜,孝宽获而杀之。
xīn mǎo yǐ yǒng chāng gōng chūn wèi qǐ guó gōng shào jiǎn gōng lián hòu
这句话大意是:辛卯,以永昌公椿为 杞国公,绍简公连后。
xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:行幸同州。
zēng hòu zhèng qián qū jiè dào wèi sān bǎi liù shí zhòng zì yìng mén zhì yú chì àn zé shù shí lǐ jiān fān qí xiāng bì gǔ yuè jù zuò
这句话大意是:增候正,前驱戒道,为三百 六十重,自应门至于赤岸泽,数十里间,幡旗相蔽,鼓乐俱作。
yòu lìng wǔ bēn chí sà mǎ shàng chēng jǐng bì yǐ zhì yú tóng zhōu
这句话大意是:又令武贲持钑马上,称警跸,以至于同州。
yǐ wèi gǎi tóng zhōu gōng wèi tiān chéng gōng
这句话大意是:乙未,改同州 宫为天成宫。
gēng zǐ zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:庚子,至自同州。
zhào tiān tāi shì wèi zhī guān jiē zhe wǔ sè jí hóng zǐ lǜ yī yǐ zá sè wèi yuán míng yuē pǐn sè yī
这句话大意是:诏天台侍卫之官,皆着五色及 红紫绿衣,以杂色为缘,名曰品色衣。
yǒu dà shì yǔ gōng fú jiān fú zhī
这句话大意是:有大事,与公服间服之。
rén yín zhào nèi wài mìng fù jiē zhí hù qí bài zōng miào jí tiān tāi jiē miǎn fú
这句话大意是:壬寅,诏内外命妇皆执笏,其拜宗庙及天台,皆俛伏。
jiǎ chén chū zhì tiān zhōng tài huáng hòu
这句话大意是:甲辰, 初置天中大皇后。
lì tiān zuǒ tài huáng hòu chén shì wèi tiān zhōng tài huáng hòu lì fēi yù chí shì wèi tiān zuǒ tài huáng hòu
这句话大意是:立天左大皇后陈氏为天中大皇后,立妃尉迟 氏为天左大皇后。
xià sì yuè yǐ chǒu yǒu xīng dà rú dòu chū tiān chú liú rù zǐ gōng dǐ gōu chén nǎi miè
这句话大意是:夏四月乙丑,有星大如斗,出天厨,流入紫宫,抵钩陈乃 灭。
jǐ sì sì tài miào
这句话大意是:己巳,祀太庙。
jǐ mǎo zhào yuē zhèn yǐ guǎ bó mèi yú zhì fāng bù néng shǐ tiān dì xiū hé yīn yáng tiáo xù
这句话大意是:己卯,诏曰 :“朕以寡薄,昧于治方,不能使天地休和, 阴阳调序。
zì chūn shè xià gān zé wèi fēng jì zhěn xi jiāo zhī tàn jiāng kuī nán mǔ zhī yè
这句话大意是:自春涉夏,甘泽未丰,既轸西郊之叹,将亏南亩之 业。
xīng yán xī tì wú wàng jiàn mèi
这句话大意是:兴言夕惕,无忘鉴昧。
liáng yóu dé huà wèi fū zhèng xíng duō chuǎn wàn fāng yǒu zuì zé zài zhèn gōng
这句话大意是:良由德化未敷,政刑多舛,万方有 罪,责在朕躬。
sī qín kuān huì bèi zhī shuài tǔ
这句话大意是:思覃宽惠,被之率土。
jiàn qiú sǐ zuì bìng jiàng cóng liú liú zuì cóng tú wǔ suì xíng yǐ xià xī jiē yuán yòu
这句话大意是:见囚死罪并降从流,流 罪从徒,五岁刑已下悉皆原宥。
qí fǎn pàn è nì bù dào jí cháng shè suǒ bù miǎn zhě bù zài jiàng lì
这句话大意是:其反叛恶逆不道,及常赦所不 免者,不在降例。
rén wǔ xìng zhōng zhòng shān qí yǔ
这句话大意是:壬午,幸(中)〔仲〕山祈雨 。
zhì xián yáng gōng yǔ jiàng
这句话大意是:至咸阳宫,雨降。
jiǎ shēn hái gōng
这句话大意是:甲申, 还宫。
lìng jīng chéng shì nǚ yú qú xiàng zuò yīn yuè yǐ yíng hòu
这句话大意是:令京城士女于衢巷作音乐以迎候。
wǔ yuè jǐ chǒu yǐ shàng zhù guó dà qián yí suí guó gōng yáng jiān wèi yáng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:五月己丑,以上柱国、大前疑、随国公杨坚为扬州总管。
jiǎ wǔ yè dì bèi fǎ jià xìng tiān xìng gōng
这句话大意是:甲午夜,帝备法驾幸天兴宫。
yǐ wèi dì bù yù hái gōng
这句话大意是:乙未,帝不豫,还宫。
zhào suí guó gōng jiān rù shì jí
这句话大意是:诏随国公 坚入侍疾。
jiǎ chén yǒu xīng dà rú sān dòu chū tài wēi duān mén liú rù yì shēng ruò fēng gǔ fān qí
这句话大意是:甲辰,有星大如三斗,出太微端门,流入翼,声若 风鼓幡旗。
dīng wèi zhuī zhào chén yuè dài téng wǔ wáng rù cháo
这句话大意是:丁未,追赵、陈、越、代、滕五王入朝。
jǐ yǒu dà jiàn
这句话大意是:己酉,大 渐。
yù zhèng xià dài fū liú fǎng yǔ nèi shǐ shàng dài fū zhèng yì jiǎo zhì yǐ suí guó gōng jiān shòu yí fǔ zhèng
这句话大意是:御正下大夫刘昉,与内史上大夫郑译矫制,以随国公坚受 遗辅政。
shì rì dì bēng yú tiān dé diàn
这句话大意是:是日,帝崩于天德殿。
shí nián èr shí èr shì yuē xuān huáng dì
这句话大意是:时年二十二,谥曰宣皇帝。
qī yuè bǐng shēn zàng dìng líng
这句话大意是:七月丙申,葬定陵。
dì zhī zài dōng gōng yě gāo zǔ lǜ qí bù kān chéng sì yù zhī shén yán
这句话大意是:帝之在东宫也,高祖虑其不堪承嗣,遇之甚严。
cháo jiàn jìn zhǐ yǔ zhū chén wú yì suī lóng hán shèng shǔ yì bù dé xiū xī
这句话大意是:朝见进止, 与诸臣无异,虽隆寒盛暑,亦不得休息。
xìng jì shì jiǔ gāo zǔ suì jìn láo lǐ bù xǔ zhì dōng gōng
这句话大意是:性既嗜酒,高祖遂禁 醪醴不许至东宫。
dì měi yǒu guò zhé jiā chuí pū
这句话大意是:帝每有过,辄加捶扑。
cháng wèi zhī yuē gǔ lái tài zi bèi fèi zhě jǐ rén yú ér qǐ bù kān lì yé
这句话大意是:尝谓之曰 :“古来太 子被废者几人,余儿岂不堪立耶 。
yú shì qiǎn dōng gōng guān shǔ lù dì yán yǔ dòng zuò měi yuè zòu wén
这句话大意是:”于是遣东宫官属录帝言语 动作,每月奏闻。
dì dàn gāo zǔ wēi yán jiáo qíng xiū shì yǐ shì guò è suì bù wài wén
这句话大意是:帝惮高祖威严,矫情修饰,以是过恶遂不外 闻。
sì wèi zhī chū fāng chěng qí yù
这句话大意是:嗣位之初,方逞其欲。
dà xíng zài bìn céng wú qī róng jí yuè shì xiān dì gōng rén bī wèi yín luàn
这句话大意是:大行在殡,曾无戚容,即阅视先帝 宫人,逼为淫乱。
shān jí yú nián biàn zì shēng yuè cǎi zé tiān xià zǐ nǚ yǐ chōng hòu gōng
这句话大意是:才及逾年,便恣声乐,采择天下子女,以充后宫。
hǎo zì jīn kuā shì fēi jù jiàn
这句话大意是:好自矜 夸,饰非拒谏。
shàn wèi zhī hòu mí fù jiāo shē dān xù yú hòu gōng huò xún rì bù chū
这句话大意是:禅位之后,弥复骄奢,耽酗于后宫,或旬日不 出。
gōng qīng jìn chén qǐng shì zhě jiē fù yǎn guān zòu zhī
这句话大意是:公卿近臣请事者,皆附奄官奏之。
suǒ jū gōng diàn wéi zhàng jiē shì yǐ jīn yù zhū bǎo guāng huá xuàn yào jí lì qióng shē
这句话大意是:所居宫殿,帷帐皆饰以 金玉珠宝,光华炫耀,极丽穷奢。
jí yíng luò yáng gōng suī wèi chéng bì qí guī mó zhuàng lì yú yú hàn wèi yuǎn yǐ
现代白话:及营洛阳宫,虽未成毕,其 规模壮丽,逾于汉魏远了。
wéi zì zūn chóng wú suǒ gù dàn
这句话大意是:唯自尊崇,无所顾惮。
guó diǎn cháo yí lǜ qíng biàn gǎi
这句话大意是:国典朝仪,率情变改。
hòu gōng wèi hào mò néng xiáng lù
这句话大意是:后宫位号, 莫能详录。
měi duì chén xià zì chēng wèi tiān
这句话大意是:每对臣下,自称为天。
yǐ wǔ sè tǔ tu suǒ yù tiān dé diàn gè suí fāng sè
这句话大意是:以五色土涂所御天德殿,各 随方色。
yòu yú hòu gōng yǔ huáng hòu děng liè zuò yòng zōng miào lǐ qì zūn yí guī zàn zhī shǔ yǐ yǐn shí yān
现代白话:又于后宫与皇后等列坐,用宗庙礼器樽彝珪瓒之属以 饮食呢。
yòu lìng qún chén cháo tiān tái zhě jiē zhì zhāi sān rì qīng shēn yī rì
这句话大意是:又令群臣朝天台者,皆致斋三日,清身一日。
chē qí zhāng fú bèi yú qián wáng zhī shù
这句话大意是:车旗章服,倍于前王之数。
jì zì bǐ shàng dì bù yù lìng rén tóng jǐ
这句话大意是:既自比上帝,不欲令人同己。
cháng zì dài shòu jí guān tōng tiān guān jiā jīn fù chán gù jiàn shì chén wǔ biàn shàng yǒu jīn chán jí wáng gōng yǒu shòu zhě bìng lìng qù zhī
这句话大意是:尝自带绶及冠通天冠,加金附蝉,顾见侍臣武弁上有金蝉,及 王公有绶者,并令去之。
yòu bù tīng rén yǒu gāo dà zhī chēng zhū xìng gāo zhě gǎi wéi jiāng jiǔ zú chēng gāo zǔ zhě wèi cháng zǔ zēng zǔ wèi cì zhǎng zǔ guān míng fán chēng shàng jí dà zhě gǎi wéi zhǎng yǒu tiān zhě yì gǎi zhī
这句话大意是:又不听人有高大之称,诸姓高者改为 姜,九族称高祖者为长祖,曾祖为次长祖,官名凡称上及大者 改为长,有天者亦改之。
yòu lìng tiān xià chē jiē yǐ hún chéng mù wèi lún jìn tiān xià fù rén jiē bù dé shī fěn dài zhī shì wéi gōng rén de chéng yǒu fú chē jiā fěn dài yān
现代白话:又令天下车皆以浑成木为轮,禁天下 妇人皆不得施粉黛之饰,唯宫人得乘有辐车,加粉黛呢。
xī yáng gōng wēn qǐ guó gōng liàng zhī zǐ jí dì zhī cóng zǔ xiōng zi yě
这句话大意是:西阳 公温,杞国公亮之子,即帝之从祖兄子也。
qí qī yù chí shì yǒu róng sè yīn rù cháo dì suì yǐn zhī yǐ jiǔ bī ér yín zhī
这句话大意是:其妻尉迟氏有容色, 因入朝,帝遂饮之以酒,逼而淫之。
liàng wén zhī jù zhū nǎi fǎn
这句话大意是:亮闻之,惧诛,乃反。
shān zhū wēn jí zhuī yù chí shì rù gōng chū wèi fēi xún lì wèi huáng hòu
这句话大意是:才 诛温,即追尉迟氏入宫,初为妃,寻立为皇后。
měi zhào shì chén lùn yì wéi yù xīng zào biàn gé wèi cháng yán jí zhì zhèng
这句话大意是:每召侍臣论议, 唯欲兴造变革,未尝言及治政。
qí hòu yóu xì wú héng chū rù bù shì jié yǔ yí zhàng wèi chen chū yè hái
这句话大意是:其后游戏无恒,出入不(饰) 〔节〕,羽仪仗卫,晨出夜还 。
huò xìng tiān xìng gōng huò yóu dào huì yuàn péi shì zhī guān jiē bù kān mìng
这句话大意是:或幸天兴宫,或游道会苑,陪 侍之官,皆不堪命。
sàn lè zá xì yú lóng làn màn zhī jì cháng zài mù qián
这句话大意是:散乐杂戏鱼龙烂漫之伎,常在目前。
hǎo lìng jīng chéng shào nián wèi fù rén fú shì rù diàn gē wǔ yǔ hòu gōng guān zhī yǐ wéi xǐ lè
这句话大意是:好令 京城少年为妇人服饰,入殿歌舞,与后宫观之,以为喜乐。
bìn chì jìn chén duō suǒ cāi jì
这句话大意是:摈 斥近臣,多所猜忌。
yòu lìn yú cái lüè wú cì yǔ
这句话大意是:又吝于财,略无赐与。
kǒng qún chén guī jiàn bù dé xíng jǐ zhī zhì cháng qiǎn zuǒ yòu mì sì chá zhī dòng zhǐ suǒ wéi mò bù chāo lù xiǎo yǒu chéng wéi zhé jiā qí zuì
这句话大意是:恐群臣规谏,不得 行己之志,常遣左右密伺察之,动止所为,莫不钞录,小有乘 违,辄加其罪。
zì gōng qīng yǐ xià jiē bèi chu tà qí jiān zhū lù chù miǎn zhě bù kě shèng yán
这句话大意是:自公卿已下,皆被楚挞,其间诛戮黜免者,不 可胜言。
měi chī chuí rén jiē yǐ bǎi èr shí wèi dù míng yuē tiān zhàng
这句话大意是:每笞捶人,皆以百二十为度,名曰天杖。
gōng rén nèi zhí yì rú zhī
这句话大意是:宫人内职亦 如之。
hòu fēi pín yù suī bèi chǒng bì yì duō bèi zhàng bèi
这句话大意是:后妃嫔御,虽被宠嬖,亦多被杖背。
yú shì nèi wài kǒng jù rén bù zì ān jiē qiú gǒu miǎn mò yǒu gù zhì chóng zú lèi xī yǐ dǎi yú zhōng
这句话大意是:于是内外恐惧,人 不自安,皆求苟免,莫有固志,重足累息,以逮于终。
shǐ chén yuē gāo zǔ shi sì zi zhī fēi cái gù zōng shí zhī zhì zhòng zhì ài tóng yú jìn wǔ zé zhé yì yú sòng xuān
这句话大意是:史臣曰:高祖识嗣子之非才,顾宗祏之至重,滞爱同于晋 武,则哲异于宋宣。
dàn yù wēi zhī yǐ jiǎ chu qī zhī yú chéng sù yì fāng zhī jiào qǐ ruò shì hu
这句话大意是:但欲威之以槚楚,期之于惩肃,义方之教, 岂若是吗。
zú shǐ hūn nüè jūn lín jiān huí sì dú shàn wú xiǎo ér bì qì è wú dà ér fú wèi
这句话大意是:卒使昏虐君临,奸回肆毒,善无小而必弃,恶无大 而弗为。
qióng nán shān zhī jiǎn wèi zú shū qí guò
这句话大意是:穷南山之简,未足书其过;。
jǐn dōng guān zhī bǐ bù néng jì qí zuì
这句话大意是:尽东观之笔,不能记其罪。
rán yóu huò quán shǒu lǐng jí zi ér wáng xìng zāi
现代白话:然犹获全首领,及子而亡,幸啊。