wǔ dì xià
这句话大意是:武帝下。
jiàn dé sì nián chūn zhēng yuè wù chén yǐ zhù guó fú hǎn gōng xīn wēi wèi níng zhōu zǒng guǎn tài yuán gōng wáng kāng wèi xiāng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:建德四年春正月戊辰,以柱国枹罕公辛威为宁州总管,太 原公王康为襄州总管。
chū zhì yíng jūn qì jiān
这句话大意是:初置营军器监。
rén shēn zhào yuē jīn yáng hé bù qì pǐn wù zī shǐ jìng shòu mín shí yì jiān dūn quàn
这句话大意是:壬申,诏曰 :“今阳和 布气,品物资始,敬授民时,义兼敦劝。
shī bù yún hū fú gōng fú qīn shù mín fú xìn
这句话大意是:诗不云乎 :“弗躬弗 亲,庶民弗信。
cì shǐ shǒu lìng yi qīn quàn nóng bǎi sī fēn fān gōng zì lǜ dǎo
这句话大意是:”刺史守令,宜亲劝农,百司分番,躬自率导。
shì fēi jī yào bìng tíng zhì qiū
这句话大意是:事非机要,并停至秋。
guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě suǒ zài liàng jiā zhèn xù
这句话大意是:鳏寡孤独不能自存者,所在量加赈恤。
bū zū xuán diào bīng yì cán gōng bìng yi juān miǎn
这句话大意是:逋租悬调,兵役残功,并宜蠲免 。
guǐ yǒu xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:”癸酉,行幸同州。
èr yuè bǐng xū shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二月丙戌朔,日有蚀之。
xīn mǎo gǎi zhì sù wèi guān yuán
这句话大意是:辛卯,改置宿卫官员。
jǐ yǒu zhù guó guǎng dé gōng li yì yǒu zuì miǎn
这句话大意是:己酉,柱 国、广德公李意有罪免。
sān yuè bǐng chén qiǎn xiǎo sī kòu huái nán gōng yuán wèi wěi nà yán yī lóu qiān shǐ yú qí
这句话大意是:三月丙辰,遣小司寇淮南公元(卫)〔伟〕、纳言伊娄谦使 于齐。
jùn xiàn gè shěng zhǔ bù yī rén
这句话大意是:郡县各省主簿一人。
bǐng yín zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:丙寅,至自同州。
jiǎ xū yǐ zhù guó zhào wáng zhāo wèi yōng zhōu mù
这句话大意是:甲戌,以柱国、 赵王招为雍州牧。
xià sì yuè jiǎ wǔ zhù guó yān guó gōng yú shí yǒu zuì miǎn
这句话大意是:夏四月甲午,柱国、燕国公于寔有罪免。
dīng yǒu chū lìng shàng shū zhě bìng wèi biǎo yú huáng tài zǐ yǐ xià chēng qǐ
这句话大意是:丁酉,初令上书 者并为表,于皇太子以下称启。
liù yuè zhào dōng nán dào sì zǒng guǎn nèi zì qù nián yǐ lái xīn fù zhī hù gěi fù sān nián
这句话大意是:六月,诏东南道四总管内,自去年以来新附之户,给复三 年。
qiū qī yuè bǐng chén xíng xìng yún yáng gōng
这句话大意是:秋七月丙辰,行幸云阳宫。
jǐ wèi jìn wǔ háng dà bù qián bù dé chū rù guān bù quán qián tīng rù ér bù tīng chū
这句话大意是:己未,禁五行大布钱不得出入 关,布泉钱听入而不听出。
dīng mǎo zhì zì yún yáng gōng
这句话大意是:丁卯,至自云阳宫。
jiǎ xū chén qiǎn shǐ lái pìn
这句话大意是:甲戌,陈遣使 来聘。
bǐng zǐ zhào dà jiàng jūn yǐ shàng yú dà dé diàn dì yuē tài zǔ shén wǔ yīng yùn chuàng zào wáng jī bīng wēi suǒ lín yǒu zhēng wú zhàn
这句话大意是:丙子,召大将军以上于大德殿,帝曰 :“太祖神武膺运, 创造王基,兵威所临,有征无战。
wéi bǐ wěi qí yóu huái bá hù
这句话大意是:唯彼伪齐,犹怀跋扈。
suī fù róng chē lǚ jià ér dà xūn wèi jí
这句话大意是:虽复 戎车屡驾,而大勋未集。
zhèn yǐ guǎ mèi zuǎn chéng hóng xù wǎng yǐ zhèng chū quán zǎi wú suǒ cuò huái
这句话大意是:朕以寡昧,纂承鸿绪,往以政出权宰, 无所措怀。
zì qīn lǎn wàn jī biàn tú dōng tǎo
这句话大意是:自亲览万机,便图东讨。
è yī fēi shí shàn jiǎ zhì bīng shù nián yǐ lái zhàn bèi shāo zú
这句话大意是:恶衣菲食,缮甲治兵,数 年已来,战备稍足。
ér wěi zhǔ hūn nüè zì xíng wú dào fá bào chú luàn sī shí qí shí
这句话大意是:而伪主昏虐,恣行无道,伐暴除乱,斯实 其时。
jīn yù shǔ dào chū bīng shuǐ lù jiān jìn běi jù tài xíng zhī lù dōng è lí yáng zhī xiǎn
这句话大意是:今欲数道出兵,水陆兼进,北拒太行之路,东扼黎阳之 险。
ruò gōng bá hé yīn yǎn yù zé chí xí kě dìng
这句话大意是:若攻拔河阴,兖、豫则驰檄可定。
rán hòu yǎng ruì xiǎng shì yǐ dài qí zhì
这句话大意是:然后养锐享士,以待其 至。
dàn dé yī zhàn zé pò zhī bì yǐ
现代白话:但得一战,则破之必了。
wáng gōng yǐ wéi hé rú
现代白话:王公以为怎么样?
qún chén xián chēng shàn
这句话大意是:”群臣咸称善。
dīng chǒu zhào yuē
这句话大意是:丁丑,诏曰:。
gāo shì yīn shí fàng mìng jù yǒu fén zhāng shàn jiǎ míng qì lì nián yǒng jiǔ
这句话大意是:高氏因时放命,据有汾、漳,擅假名器,历年永久。
zhèn yǐ tíng dú wèi xīn zūn yǎng shí huì suì dūn pìn hǎo wu xi lí yuán
这句话大意是:朕以 亭毒为心,遵养时晦,遂敦聘好,务息黎元。
ér bǐ huái è bù quān xún shì qīn yì bèi yán fù xìn qiè yì cáng jiān
这句话大意是:而彼怀恶不悛, 寻事侵轶,背言负信,窃邑藏奸。
wǎng zhě jūn xià yí yáng xìn yóu bǐ shǐ
这句话大意是:往者军下宜阳,衅由彼始;。
bīng xìng fén qǔ shì fēi wǒ xiān
这句话大意是:兵兴汾曲,事非我先。
cǐ huò fú qiú lǐ sòng xiāng jì
这句话大意是:此获俘囚,礼送相继;。
bǐ suǒ jū zhí céng wú yī fǎn
这句话大意是:彼所拘执,曾无 一反。
jiā yǐ yín xíng wàng chěng dú fù fán xīng qí lǔ zhěn tiǎn cuì zhī āi yōu bìng qǐ lái sū zhī wàng
这句话大意是:加以淫刑妄逞,毒赋繁兴,齐、鲁轸殄悴之哀,幽、并 启来苏之望。
jì huò yíng è rěn zhòng pàn qīn lí bù yǒu yī róng hé yǐ dà dìng
现代白话:既祸盈恶稔,众叛亲离,不有一戎,凭什么大定。
jīn bái cáng zài chén liáng fēng jiè jié lì bīng jí bào shí shì wéi yi
这句话大意是:今白藏在辰,凉风戒节,厉兵诘暴,时事惟宜。
zhèn dāng qīn yù liù shī gōng xíng tiān fá
这句话大意是:朕当亲御六师, 龚行天罚。
zhù píng zǔ zōng zhī líng qián zī jiàng shì zhī lì fēng chí jiǔ yǒu diàn sǎo bā hóng
这句话大意是:庶凭祖宗之灵,潜资将士之力,风驰九有,电扫八 纮。
kě fēn mìng zhòng jūn zhǐ qī jìn fā
这句话大意是:可分命众军,指期进发。
yǐ zhù guó chén wáng chún wèi qián yī jūn zǒng guǎn
这句话大意是:以柱国陈王纯为前一军总管,。
xíng yáng gōng sī mǎ xiāo nán wéi qián èr jūn zǒng guǎn
这句话大意是:荥 阳公司马消难为前二军总管,。
zhèng guó gōng dá xī zhèn wèi qián sān jūn zǒng guǎn
这句话大意是:郑国公达奚震为前三军总管,。
yuè wáng shèng wèi hòu yī jūn zǒng guǎn
这句话大意是:越 王盛为后一军总管,。
zhōu chāng gōng hóu mò chén qióng wèi hòu èr jūn zǒng guǎn
这句话大意是:周昌公侯莫陈琼为后二军总管,。
zhào wáng zhāo wèi hòu sān jūn zǒng guǎn
这句话大意是:赵王招为 后三军总管,。
qí wáng xiàn lǜ zhòng èr wàn qù lí yáng
这句话大意是:齐王宪率众二万趣黎阳,。
suí guó gōng yáng jiān guǎng níng hóu xuē huí zhōu shī sān wàn zì wèi rù hé
这句话大意是:随国公杨坚、广宁侯薛 回舟师三万自渭入河,。
zhù guó liáng guó gōng hòu mò chén ruì lǜ zhòng yī wàn shǒu tài háng dào
这句话大意是:柱国梁国公侯莫陈芮率众一万守太行道,。
shēn guó gōng li mù shuài zhòng sān wàn shǒu hé yáng dào
这句话大意是:申国公李穆帅众三万守河阳道,。
cháng shān gōng yú yì shuài zhòng èr wàn chū chén rǔ
现代白话:常山公于翼帅众二万出陈、你。
rén wǔ shàng qīn lǜ liù jūn zhòng liù wàn zhí zhǐ hé yīn
这句话大意是:壬午,上亲率六军,众六万,直指河阴。
bā yuè guǐ mǎo rù yú qí jìng
这句话大意是:八月癸卯,入于齐境。
jìn fá shù jiàn miáo jià fàn zhě yǐ jūn fǎ cóng shì
这句话大意是:禁伐树践苗稼,犯者以军法从事。
dīng wèi shàng qīn lǜ zhū jūn gōng hé yīn dà chéng bá zhī
这句话大意是:丁未,上亲率诸军攻河阴大城,拔之。
jìn gōng zǐ chéng wèi kè
这句话大意是:进攻子城,未克。
shàng yǒu jí
这句话大意是:上有 疾。
jiǔ yuè xīn yǒu yè bān shī shuǐ jūn fén zhōu ér tuì
这句话大意是:九月辛酉夜,班师,水军焚舟而退。
qí wáng xiàn jí yú yì li mù děng suǒ zài kè jié jiàng bá sān shí yú chéng jiē qì ér bù shǒu
这句话大意是:齐王宪及于翼、李穆 等所在克捷,降拔三十余城,皆弃而不守。
wéi yǐ wáng yào chéng yào hài lìng yí tóng sān sī hán zhèng shǒu zhī
这句话大意是:唯以王药城要害, 令仪同三司韩正守之。
zhèng xún yǐ chéng jiàng qí
这句话大意是:正寻以城降齐。
wù yín zhì zì dōng fá
这句话大意是:戊寅,至自东伐。
jǐ mǎo yǐ huá zhōu cì shǐ bì wáng xián wèi jīng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:己卯,以华州刺史、毕王贤为荆州总管。
dōng shí yuè wù zǐ chū zhì shàng zhù guó shàng dà jiàng jūn guān gǎi kāi fǔ yí tóng sān sī wèi kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn yí tóng sān sī wèi yí tóng dà jiàng jūn yòu zhì shàng kāi fǔ shàng yí tóng guān
这句话大意是:冬十月戊子,初置上柱国、上大将军官,改开府仪同三司 为开府仪同大将军,仪同三司为仪同大将军,又置上开府、上 仪同官。
jiǎ wǔ xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:甲午,行幸同州。
rùn yuè qí jiàng wèi xiāng guì kòu dà níng yán zhōu zǒng guǎn wáng qìng jī zǒu zhī
这句话大意是:闰月,齐将尉相贵寇大宁,延州总管王庆击走之。
yǐ zhù guó qí wáng xiàn shǔ guó gōng yù chí jiǒng wéi shàng zhù guó zhù guó dài wáng dá wèi yì zhōu zǒng guǎn dà sī kòu xíng yáng gōng sī mǎ xiāo nán wéi liáng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:以柱国 齐王宪、蜀国公尉迟迥为上柱国,柱国代王达为益州总管,大 司寇荥阳公司马消难为梁州总管。
zhào zhū jī jùn gè jǔ xián liáng
这句话大意是:诏诸畿郡各举贤良。
shí yī yuè jǐ hài gǎi zhì sī nèi guān yuán
这句话大意是:十一月己亥,改置司内官员。
shí èr yuè xīn hài shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十二月辛亥朔,日有食之。
gēng wǔ zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:庚午,至自同州。
bǐng zǐ chén qiǎn shǐ lái pìn
这句话大意是:丙子,陈遣 使来聘。
shì suì qí níng èr zhōu mín jī kāi cāng zhèn gěi
这句话大意是:是岁,岐、宁二州民饥,开仓赈给。
wǔ nián chūn zhēng yuè guǐ wèi xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:五年春正月癸未,行幸同州。
xīn mǎo xíng xìng hé dōng sōu chuān jí guān zhōng hé dōng zhū jūn xiào liè
这句话大意是:辛卯,行幸河东涑川,集关 中、河东诸军校猎。
jiǎ wǔ hái tóng zhōu
这句话大意是:甲午,还同州。
dīng yǒu zhào yuē zhèn kè jǐ sī zhì ér fēng huà wèi hóng
这句话大意是:丁酉,诏曰 :“朕克己思治,而风化未弘。
yǒng yán qián gǔ zài huái xī tì
这句话大意是:永言前古,载怀夕惕。
kě fēn qiǎn dà shǐ zhōu shěng sì fāng chá sòng tīng yáo wèn mín xù yǐn
这句话大意是:可分遣大使,周省四方,察讼听谣,问 民恤隐。
qí yù àn wú zhāng qīn yú lí shù suí shì jiū yàn tiáo lù yǐ wén
这句话大意是:其狱犴无章,侵渔黎庶,随事究验,条录以闻。
ruò zhèng jī yǒu shī zhì gāng kè jǔ
这句话大意是:若政 绩有施,治纲克举;。
jí xíng xuān guī bì dào zhe qiū yuán bìng xū jiǎn shěn yī míng téng zòu
这句话大意是:及行宣圭荜,道着丘园:并须捡审,依名 腾奏。
qí guān guǎ gū dú shí kě āi qín yì yi zhèn gěi wù shǐ zhōu shàn
这句话大意是:其鳏寡孤独,寔可哀矜,亦宜赈给,务使周赡 。
fèi bù quán qián
这句话大意是:”废布 泉钱。
wù shēn chū lìng zhù qián zhě jiǎo qí cóng zhě yuǎn pèi wèi mín
这句话大意是:戊申,初令铸钱者绞,其从者远配为民。
èr yuè xīn yǒu qiǎn huáng tài zǐ yūn xún fǔ xī tǔ réng tǎo tǔ yù hún róng shì jié dù bìng yi suí jī zhuān jué
这句话大意是:二月辛酉,遣皇太子赟巡抚西土,仍讨吐谷浑,戎事节度, 并宜随机专决。
sān yuè gēng zǐ yuè fàn dōng jǐng dì yī xīng
这句话大意是:三月庚子,月犯东井第一星。
rén yín zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:壬寅,至自同州。
wén xuān huáng hòu fú zài qī wù shēn xiáng
这句话大意是:文宣皇后 服再期,戊申,祥。
xià sì yuè yǐ mǎo xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:夏四月乙卯,行幸同州。
kāi fǔ qīng hé gōng yǔ wén shén jǔ gōng bá qí lù hún děng wǔ chéng
这句话大意是:开府、清河公宇文神举攻拔齐陆 浑等五城。
wǔ yuè rén chén zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:五月壬辰,至自同州。
liù yuè wù shēn shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:六月戊申朔,日有食之。
xīn hài cí tài miào
这句话大意是:辛亥,祠太庙。
bǐng chén lì zhōu zǒng guǎn jì wáng kāng yǒu zuì cì sǐ
这句话大意是:丙辰,利州总管、 纪王康有罪,赐死。
dīng sì xíng xìng yún yáng gōng
这句话大意是:丁巳,行幸云阳宫。
yuè yǎn xīn hòu xīng
这句话大意是:月掩心后星。
gēng wǔ yíng huò rù yú guǐ
这句话大意是:庚午, 荧惑入舆鬼。
qiū qī yuè yǐ wèi jīng shī hàn
这句话大意是:秋七月乙未,京师旱。
bā yuè wù shēn huáng tài zǐ fá tǔ yù hún zhì fú sì chéng ér hái
这句话大意是:八月戊申,皇太子伐吐谷浑,至伏俟城而还。
yǐ mǎo zhì zì yún yáng gōng
这句话大意是:乙卯,至自 云阳宫。
yǐ chǒu chén qiǎn shǐ lái pìn
这句话大意是:乙丑,陈遣使来聘。
jiǔ yuè dīng chǒu dà jiào yú zhèng wǔ diàn yǐ qí dōng fá
这句话大意是:九月丁丑,大醮于正武殿,以祈东伐。
dōng shí yuè dì wèi qún chén yuē zhèn qù suì shǔ yǒu zhěn jí suì bù dé kè píng bū kòu
这句话大意是:冬十月,帝谓群臣曰 :“朕去岁属有疹疾,遂不得克平逋 寇。
qián rù zéi jìng bèi jiàn dí qíng guān bǐ xíng shī dài tóng ér xì
这句话大意是:前入贼境,备见敌情,观彼行师,殆同儿戏。
yòu wén qí cháo zhèng hūn luàn zhèng yóu qún xiǎo bǎi xìng áo rán zhāo bù móu xī
这句话大意是:又闻其朝政 昏乱,政由群小,百姓嗷然,朝不谋夕。
tiān yǔ bù qǔ kǒng yí hòu huǐ
这句话大意是:天与不取,恐贻后悔。
ruò fù tóng wǎng nián chū jūn hé wài zhí wèi fǔ bèi wèi è qí hóu
这句话大意是:若复同往年,出军河外,直为抚背,未扼其喉。
rán jìn zhōu běn gāo huān suǒ qǐ zhī de zhèn shè yào zhòng jīn wǎng gōng zhī bǐ bì lái yuán wú yán jūn yǐ dài jī zhī bì kè
现代白话:然晋州本高欢 所起之地,镇摄要重,今往攻之,彼必来援,我严军以待,击 之必克。
rán hòu chéng pò zhú zhī shì gǔ xíng ér dōng zú yǐ qióng qí kū xué hùn tóng wén guǐ
这句话大意是:然后乘破竹之势,鼓行而东,足以穷其窟穴,混同文轨。
zhū jiāng duō bù yuàn xíng
这句话大意是:” 诸将多不愿行。
dì yuē
这句话大意是:帝曰:。
jǐ zhě shì zhī wēi bù kě shī yǐ
现代白话:“几者事之微,不可失了。
ruò yǒu jū wú jūn zhě zhèn dāng yǐ jūn fǎ cái zhī
现代白话:若有沮我军者,朕当以军法裁 之。
jǐ yǒu dì zǒng róng dōng fá
这句话大意是:己酉,帝总戎东伐。
yǐ yuè wáng shèng wèi yòu yī jūn zǒng guǎn
这句话大意是:以越王盛为右一军总管,。
qǐ guó gōng liàng wèi yòu èr jūn zǒng guǎn
这句话大意是:杞国公亮为 右二军总管,。
suí guó gōng yáng jiān wèi yòu sān jūn zǒng guǎn
这句话大意是:随国公杨坚为右三军总管,。
qiáo wáng jiǎn wèi zuǒ yī jūn zǒng guǎn
这句话大意是:谯王俭为左一军总管,。
dà jiàng jūn dòu tài gōng wèi zuǒ èr jūn zǒng guǎn
这句话大意是:大将军窦(泰)〔恭〕为左二军总管 ,。
guǎng huà gōng qiū chóng wèi zuǒ sān jūn zǒng guǎn
这句话大意是:广化公丘崇为左三军总 管,。
qí wáng xiàn chén wáng chún wèi qián jūn
这句话大意是:齐王宪、陈王纯为前军。
gēng xū yíng huò fàn tài wēi shàng jiàng
这句话大意是:庚戌,荧惑犯太微上将。
wù wǔ suì xīng fàn tài líng
这句话大意是:戊午,岁星犯太陵。
guǐ hài
这句话大意是:癸亥,。
dì zhì jìn zhōu
这句话大意是:帝至晋州,。
qiǎn qí wáng xiàn lǜ jīng qí èr wàn shǒu què shǔ gǔ
这句话大意是:遣齐王宪率精骑二 万守雀鼠谷,。
chén wáng chún bù qí èr wàn shǒu qiān lǐ jìng
这句话大意是:陈王纯步骑二万守千里径,。
zhèng guó gōng dá xī zhèn bù qí yī wàn shǒu tǒng jūn chuān
这句话大意是:郑国公达奚震步骑一 万守统军川,。
dà jiàng jūn hán míng bù qí wǔ qiān shǒu qí zi lǐng
这句话大意是:大将军韩明步骑五千守齐子岭,。
yān wū shì gōng yǐn shēng bù qí wǔ qiān shǒu zhōng gǔ zhōng zhèn
现代白话:(呢)〔乌〕氏公 尹升步骑五千守(钟)鼓〔钟〕镇,。
liáng chéng gōng xīn sháo bù qí wǔ qiān shǒu pú jīn guān
这句话大意是:凉城公辛韶步骑五千守蒲 津关,。
zhù guó zhào wáng zhāo bù qí yī wàn zì huá gǔ gōng qí fén zhōu zhū chéng
这句话大意是:柱国、赵王招步骑一万自华谷攻齐汾州诸城,。
zhù guó yǔ wén shèng bù qí yī wàn shǒu fén shuǐ guān
这句话大意是:柱国宇文 盛步骑一万守汾水关。
qiǎn nèi shǐ wáng yì jiān liù jūn gōng jìn zhōu chéng
这句话大意是:遣内史王谊监六军,攻晋州城。
dì zhūn yú fén qǔ
这句话大意是:帝屯于 汾曲。
qí wáng xiàn gōng hóng dòng yǒng ān èr chéng bìng bá zhī
这句话大意是:齐王宪攻洪洞、永安二城,并拔之。
shì yè hóng jiàn yú jìn zhōu chéng shàng shǒu xiàng nán wěi rù zǐ wēi gōng zhǎng shí yú zhàng
这句话大意是:是夜,虹见于晋州 城上,首向南,尾入紫微宫,长十余丈。
dì měi rì zì fén qǔ fù chéng xià qīn dū zhàn chéng zhōng huáng jiǒng
这句话大意是:帝每日自汾曲赴城下, 亲督战,城中惶窘。
gēng wǔ qí xíng tái zuǒ chéng hóu zi qīn chū jiàng
这句话大意是:庚午,齐行台左丞侯子钦出降。
rén shēn qí jìn zhōu cì shǐ cuī jǐng sōng shǒu chéng běi miàn yè mì qiǎn shǐ sòng kuǎn shàng kāi fǔ wáng guǐ lǜ zhòng yīng zhī
这句话大意是:壬申,齐 晋州刺史崔景嵩守城北面,夜密遣使送款,上开府王轨率众应 之。
wèi míng dēng chéng gǔ zào qí zhòng kuì suì kè jìn zhōu qín qí chéng zhǔ tè jìn kāi fǔ hǎi chāng wáng wèi xiāng guì fú jiá shì bā qiān rén sòng guān zhōng
这句话大意是:未明,登城鼓噪,齐众溃,遂克晋州,擒其城主特进、开 府、海昌王尉相贵,俘甲士八千人,送关中。
jiǎ xū yǐ shàng kāi fǔ liáng shì yàn wèi jìn zhōu cì shǐ jiā shòu dà jiàng jūn liú jīng bīng yī wàn yǐ zhèn zhī
这句话大意是:甲戌,以上开府梁士彦为晋州刺史,加授大将军,留精兵 一万以镇之。
yòu qiǎn zhū jūn xùn qí zhū chéng zhèn bìng xiāng cì jiàng kuǎn
这句话大意是:又遣诸军徇齐诸城镇,并相次降款。
shí yī yuè jǐ mǎo qí zhǔ zì bìng zhōu lǜ zhòng lái yuán
这句话大意是:十一月己卯,齐主自并州率众来援。
dì yǐ qí bīng xīn jí qiě bì zhī nǎi zhào zhū jūn bān shī qiǎn qí wáng xiàn wèi hòu jù
这句话大意是:帝以其兵新集,且避 之,乃诏诸军班师,遣齐王宪为后拒。
shì rì qí zhǔ zhì jìn zhōu xiàn bù yǔ zhàn yǐn jūn dù fén
这句话大意是:是日,齐主至晋州,宪 不与战,引军度汾。
qí zhǔ suì wéi jìn zhōu zhòu yè gōng zhī
这句话大意是:齐主遂围晋州,昼夜攻之。
qí wáng xiàn zhūn zhū jūn yú sù shuǐ wèi jìn zhōu shēng yuán
这句话大意是:齐王宪屯诸军 于涑水,为晋州声援。
hé dōng dì zhèn
这句话大意是:河东地震。
guǐ sì zhì zì dōng fá
这句话大意是:癸巳,至自东伐。
xiàn fú yú tài miào
这句话大意是:献俘于太 庙。
jiǎ wǔ zhào yuē wěi qí wéi xìn bèi yuē è rěn huò yíng shì yǐ qīn zǒng liù shī wèn zuì fén jìn
这句话大意是:甲午,诏曰 :“伪齐违信背约,恶稔祸盈,是以亲总六师, 问罪汾、晋。
bīng wēi suǒ jí mò bù cuī tiǎn zéi zhòng wēi huáng wū qī zì gù
这句话大意是:兵威所及,莫不摧殄,贼众危惶,乌栖自固。
jì yuán róng fǎn pèi fāng lái jù jié yóu hún jìng shǒu shàng gǎn zī jū
这句话大意是:暨元戎反旆, 方来聚结,游魂境首,尚敢趑趄。
zhèn jīn gèng lǜ zhū jūn yīng jī chú jiǎn
这句话大意是:朕今更率诸军,应机除剪。
bǐng shēn fàng qí zhū chéng zhèn xiáng rén hái
这句话大意是:” 丙申,放齐诸城镇降人还。
dīng yǒu dì fā jīng shī
这句话大意是:丁酉,帝发京师。
rén yín dù hé yǔ zhū jūn hé
这句话大意是:壬寅,度河,与 诸军合。
shí èr yuè wù shēn cì yú jìn zhōu
这句话大意是:十二月戊申,次于晋州。
chū qí gōng jìn zhōu kǒng wáng shī zú zhì yú chéng nán chuān qiàn zì qiáo shān shǔ yú fén shuǐ
这句话大意是:初,齐攻晋州,恐王师卒至,于 城南穿堑,自乔山属于汾水。
gēng xū dì shuài zhū jūn bā wàn rén zhì zhèn dōng xi èr shí yú lǐ
这句话大意是:庚戌,帝帅诸军八万人,置阵东 西二十余里。
dì chéng cháng yù mǎ cóng shù rén xún zhèn chǔ fèn suǒ zhì zhé hū zhǔ shuài xìng míng yǐ wèi miǎn zhī
这句话大意是:帝乘常御马,从数人巡阵处分,所至辄呼主帅姓 名以慰勉之。
jiàng shì gǎn jiàn zhī zhī ēn gè sī zì lì
这句话大意是:将士感见知之恩,各思自厉。
jiāng zhàn yǒu sī qǐng huàn mǎ
这句话大意是:将战,有司请换马。
dì yuē zhèn dú chéng liáng mǎ hé suǒ zhī
这句话大意是:帝曰 :“朕独乘良马何所之?
qí zhǔ yì yú qiàn běi liè zhèn
这句话大意是:”齐主亦于堑北列阵。
shēn hòu qí rén tián qiàn nán yǐn
这句话大意是:申后,齐 人填堑南引。
dì dà xǐ lēi zhū jūn jī zhī qí rén biàn tuì
这句话大意是:帝大喜,勒诸军击之,齐人便退。
qí zhǔ yǔ qí huī xià shù shí qí zǒu hái bīng zhōu
这句话大意是:齐主与其麾下 数十骑走还并州。
qí zhòng dà kuì jūn zī jiǎ zhàng shù bǎi lǐ jiān wěi qì shān jī
这句话大意是:齐众大溃,军资甲仗,数百里间,委弃山积。
xīn hài dì xìng jìn zhōu réng lǜ zhū jūn zhuī qí zhǔ
这句话大意是:辛亥,帝幸晋州,仍率诸军追齐主。
zhū jiāng gù qǐng hái shī dì yuē zòng dí huàn shēng
这句话大意是:诸将固请还师,帝曰: “纵敌患生。
qīng děng ruò yí zhèn jiāng dú wǎng
这句话大意是:卿等若疑,朕将独往 。
zhū jiāng bù gǎn yán
这句话大意是:”诸将不敢言。
jiǎ yín qí zhǔ qiǎn qí chéng xiàng gāo ā nà gōng shǒu gāo bì
这句话大意是:甲寅,齐 主遣其丞相高阿那肱守高壁。
dì huī jūn zhí jìn nà gōng wàng fēng tuì sàn
这句话大意是:帝麾军直进,那肱望风退散。
bǐng chén shī cì jiè xiū qí jiāng hán jiàn yè jǔ chéng jiàng yǐ wéi shàng zhù guó fēng xún guó gōng
这句话大意是:丙 辰,师次介休,齐将韩建业举城降,以为上柱国,封郇国公。
dīng sì dà jūn cì bīng zhōu qí zhǔ liú qí cóng xiōng ān dé wáng yán zōng shǒu bīng zhōu zì jiāng qīng qí zǒu qiū
这句话大意是:丁巳,大军次并州,齐主留其从兄安德王延宗守并州,自将轻 骑走邺。
shì rì zhào qí wáng gōng yǐ xià yuē
这句话大意是:是日,诏〔齐王公以下〕曰:。
fu shù zhī yǐ jūn sī mù qián shǒu gài yǐ chú qí kē tè xù qí huàn hài
这句话大意是:〔夫树之以君,司牧黔首,盖以除其苛慝,恤其患害。
zhèn jūn lín wàn guó zhì qīng sì hǎi sī jì yī shì zhī rén tián zhī rén shòu zhī yù
这句话大意是:朕 君临万国,志清四海,思济一世之人,寘之仁寿之域。
jiē bǐ qí zhào dú wèi fěi mín nǎi juàn dōng gù zài shēn cháng xiǎng
这句话大意是:嗟彼齐 赵,独为匪民,乃睠东顾,载深长想。
wěi zhǔ liáng dé zǎo wén chǒu shēng sù zhe jiǔ sè shì dān pán yóu shì yuè
这句话大意是:伪主凉德早闻,丑声夙 着,酒色是耽,盘游是悦。
yān shù jū ā héng zhī rèn hú rén jì hóu chún zhī zhòng
这句话大意是:阉竖居阿衡之任,胡〕人寄喉唇之 重。
dòng liáng gǔ gěng jiǎn wèi chóu chóu
这句话大意是:栋梁骨鲠,翦为仇雠;。
hú zhào xù yú jiàng chéng zào lì
这句话大意是:狐、赵绪余,降成皂隶。
mín bú jiàn dé wéi nüè shì wén
这句话大意是:民不见德, 唯虐是闻。
zhèn huái cí lòu wǎng zhì zhī dù wài zhèng yù gè jìng fēng jiāng gòng shū mín mò gù yě
这句话大意是:朕怀兹漏网,置之度外,正欲各静封疆,共纾民瘼 故也。
ěr zhī zhǔ xiāng céng bú shì sī yù gòu lì jiē fǎn yí qí gěng
现代白话:你之主相,曾不是思,欲构厉阶,反贻其梗。
wǒ zhī shuài tǔ xián qiú zì rèn wéi wò xiàn jiān ruò zhī móu zhǎo yá fèn gān gē zhī yǒng yíng liáng zuò jiǎ ruò fù sī chóu
这句话大意是:我之率土, 咸求倳刃,帷幄献兼弱之谋,爪牙奋干戈之勇,赢粮坐甲,若 赴私雠。
shì yǐ yī gǔ ér dìng jìn zhōu zài jǔ ér cuī bū chǒu
这句话大意是:是以一鼓而定晋州,再举而摧逋丑。
wěi chéng xiàng gāo ā nà gōng qū bī yú jìn qiè jù gāo bì
这句话大意是:伪丞相高阿那肱 驱逼余烬,窃据高壁;。
wěi dìng nán wáng hán jiàn yè zuò shǒu jiè xiū guī xiāng kàng nǐ
这句话大意是:伪定南王韩建业作守介休,规相抗拟。
liáo shì bīng wēi yìng shí bēng kuì nà gōng zé dān mǎ xiāo dùn jiàn yè zé miàn fù jūn hé ěr zhī táo zú suǒ zhī jiàn yě
现代白话:聊示兵威,应时崩溃,那肱则单马宵遁,建业则面缚军和,你 之逃卒,所知见也。
ruò qí huái yuǎn yǐ dé zé ěr nán yǐ dé suí
现代白话:若其怀远以德,则你难以德绥;。
chù lín yǐ yì zé ěr nán yǐ yì fú
现代白话:处邻以义,则你难以义服。
qiě tiān yǔ bù qǔ dào jiā suǒ jì gōng mèi wǔ wáng bīng zhī shàng shù
这句话大意是:且天与不取,道家所忌,攻昧侮亡,兵之上术。
zhèn jīn qīn yù qún xióng cháng qū yǔ nèi liù jūn shū pèi wàn duì qǐ xíng
这句话大意是:朕今亲驭群雄, 长驱宇内,六军舒旆,万队启行。
shì yǔ léi diàn zhēng wēi qì zhú fēng yún qí jǔ
这句话大意是:势与雷电争威,气逐风云齐 举。
wáng shī suǒ cì yǐ dá jìn jiāo wàng suì zhī mín shì jiā xiāng qìng lái sū zhī hòu sī fù jué chéng
这句话大意是:王师所次,已达近郊,望岁之民,室家相庆,来苏之后, 思副厥诚。
wěi zhǔ ruò miào jìn rén móu shēn dá tiān mìng qiān yáng dào zuǒ xián bì yuán mén dāng huì yǐ fén chèn zhī ēn dài yǐ liè hóu zhī lǐ
这句话大意是:伪主若妙尽人谋,深达天命,牵羊道左,衔璧辕门, 当惠以焚榇之恩,待以列侯之礼。
wěi jiàng xiàng wáng gōng yǐ xià yì guān shì mín zhī zú rú yǒu shēn shí shì yí jiàn gōng lì xiào guān róng jué shǎng gè yǒu jiā lóng
这句话大意是:伪将相王公已下,衣冠士民 之族,如有深识事宜,建功立效,官荣爵赏,各有加隆。
ruò xià yú bù yí shǒu mí mò gǎi zé wěi zhī zhí xiàn yǐ zhèng xíng shū
这句话大意是:若下 愚不移,守迷莫改,则委之执宪,以正刑书。
jiē ěr shù shì hú níng zì qì
现代白话:嗟你庶士,胡宁 自弃。
huò wǒ zhī jiāng zú táo bǐ nì cháo wú wèn guì jiàn jiē cóng dàng dí
这句话大意是:或我之将卒,逃彼逆朝,无问贵贱,皆从荡涤。
shàn qiú duō fú wú yí hòu huǐ
这句话大意是:善求多 福,无贻后悔。
xǐ shū suǒ zhì xián shǐ wén zhī
这句话大意是:玺书所至,咸使闻知。
zì shì qí zhī jiàng shuài jiàng zhě xiāng jì
这句话大意是:自是齐之将帅,降者相继。
fēng qí tè jìn kāi fǔ hè bá fú ēn wèi gào guó gōng qí yú guān jué gè yǒu chà
这句话大意是:封其特进、开府贺拔伏恩为郜 国公,其余官爵各有差。
wù wǔ gāo yán zōng jiàn jí wěi wèi gǎi nián dé chāng
这句话大意是:戊午,高延宗僭即伪位,改年德昌。
jǐ wèi jūn cì bīng zhōu
这句话大意是:己未,军次并州。
gēng shēn yán zōng yōng bīng sì wàn chū chéng kàng jù dì lǜ zhū jūn hé zhàn qí rén tuì dì chéng shèng zhú běi lǜ qiān yú qí rù dōng mén zhào zhū jūn rào chéng zhì zhèn
这句话大意是:庚 申,延宗拥兵四万出城抗拒,帝率诸军合战,齐人退,帝乘胜 逐北,率千余骑入东门,诏诸军绕城置阵。
zhì yè yán zōng lǜ qí zhòng pái zhèn ér qián chéng zhōng jūn què rén xiāng róu jiàn dà wéi yán zōng suǒ bài sǐ shāng lüè jìn
这句话大意是:至夜,延宗率其众 排阵而前,城中军却,人相蹂践,大为延宗所败,死伤略尽。
qí rén yù bì mén yǐ hūn xià jī shī fēi bù dé hé
这句话大意是:齐人欲闭门,以阍下积尸,扉不得阖。
dì cóng shù qí qí qū wēi xiǎn jǐn dé chū mén
这句话大意是:帝从数骑,崎岖危险, 仅得出门。
zhì míng lǜ zhū jūn gèng zhàn dà pò zhī qín yán zōng bīng zhōu píng
这句话大意是:至明,率诸军更战,大破之,擒延宗,并州平。
rén xū zhào yuē
这句话大意是:壬戌,诏 曰:。
xī tiān yàn shuǐ yùn lóng zhàn yú yě liǎng jīng pǐ gé sì jì yú zī
这句话大意是:昔天厌水运,龙战于野,两京圮隔,四纪于兹。
zhèn chuí gǒng yán láng jūn lín yǔ xiàn xiāng bīn mín yú hǎi nèi hùn chu gōng yú tiān xià yī wù shī suǒ yǒu ruò tuī gōu
这句话大意是:朕垂拱岩 廊,君临宇县,相邠民于海内,混楚弓于天下,一物失所,有 若推沟。
fāng yù dé suí wèi fú yì zhēng bù huì
这句话大意是:方欲德绥未服,义征不𬤝。
wěi zhǔ gāo wěi fàng mìng yàn qí dài màn diǎn xíng chù rǎo tiān jì jiā yǐ bèi huì nù lín qì xìn wàng yì
这句话大意是:伪主高纬,放命燕齐,怠慢典刑,俶扰天纪,加以背惠怒 邻,弃信忘义。
zhèn yìng tiān cóng wù fá zuì diào mín yī gǔ ér dàng píng yáng zài jǔ ér cuī qíng dí
这句话大意是:朕应天从物,伐罪吊民,一鼓而荡平阳,再举 而摧勍敌。
wěi shǔ wáng gōng xiāng jì dào zuǒ
这句话大意是:伪署王公,相继道左。
gāo wěi zhì qióng shù qū táo cuàn cǎo jiān
这句话大意是:高纬智穷数屈,逃窜草间。
wěi ān dé wáng gāo yán zōng rǎo rǎng zhī jiān suì qiè míng hào yǔ wěi qí chāng wáng mò duō lóu jìng xiǎn děng shōu hé yú jìn bèi chéng kàng dí
这句话大意是:伪安德王高延宗扰攘之间,遂窃名号,与伪齐昌王莫多娄敬显 等,收合余烬,背城抗敌。
wáng wēi jì zhèn yú kuì niǎo lí pò zhú gèng nán jiàn líng fēi yì yán zōng zhòng sàn jiě jiǎ jūn mén
这句话大意是:王威既振,鱼溃鸟离,破竹更难, 建瓴非易,延宗众散,解甲军门。
gēn běn jì qīng zhī yè zì yǔn yōu qīng hǎi dài zhé jiǎn ér lái jì běi hé nán chuán xí kě dìng
这句话大意是:根本既倾,枝叶自𫕥,幽青 海岱,折简而来,冀北河南,传檄可定。
bā hóng gòng guàn liù hé tóng fēng fāng dāng yǎn bó líng tái xiū niú táo sāi wú jiāng zhī qìng fēi dú zài yú
这句话大意是:八纮共贯,六合同风, 方当偃伯灵台,休牛桃塞,无疆之庆,非独在余。
hàn huáng yuē fǎ chú qí kē zhèng jī wáng qīng diǎn xíng bǐ xīn bāng
这句话大意是:汉皇约法,除其苛政,姬王轻典,刑彼新邦。
sī qín huì zé bèi zhī shuài tǔ xīn jiù chén mín jiē cóng dàng dí
这句话大意是:思覃惠泽, 被之率土,新旧臣民,皆从荡涤。
kě dà shè tiān xià
这句话大意是:可大赦天下。
gāo wěi jí wáng gōng yǐ xià ruò shì rán guī shùn xián xǔ zì xīn
这句话大意是:高纬及王公以 下,若释然归顺,咸许自新。
zhū wáng rù wěi cháo yì cóng kuān yòu
这句话大意是:诸亡入伪朝,亦从宽宥。
guān róng cì xù yī lì wú shī
这句话大意是:官荣次 序,依例无失。
qí qí wěi zhì lìng jí yi xuē chú
这句话大意是:其齐伪制令,即宜削除。
zōu lǔ jìn shēn yōu bìng qí shì yī jiè kě chēng bìng yi quán lù
这句话大意是:邹鲁缙绅,幽并骑士, 一介可称,并宜铨录。
bǎi nián qù shā suī huò nán xī jī yuè yǒu chéng shù jī kě miǎn
这句话大意是:百年去杀,虽或难希,期月有成,庶几 可勉。
bǐng yín chū qí gōng zhōng jīn yín bǎo qì zhū cuì lì fú jí gōng nǚ èr qiān rén bān cì jiāng shì
这句话大意是:丙寅,出齐宫中金银宝器珠翠丽服及宫女二千人,班赐将 士。
yǐ zhù guó zhào wáng zhāo chén wáng chún yuè wáng shèng qǐ guó gōng liàng liáng guó gōng hóu mò chén ruì yōng guó gōng wáng qiān běi píng gōng kòu shào zhèng guó gōng dá xī zhèn bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:以柱国赵王招、陈王纯、越王盛、杞国公亮、梁国公侯莫 陈芮、庸国公王谦、北平公寇绍、郑国公达奚震并为上柱国。
fēng qí wáng xiàn zǐ ān chéng jùn gōng zhì wèi hé jiān wáng dà jiàng jūn guǎng huà gōng qiū chóng wèi lù guó gōng shén shuǐ gōng jī yuàn wèi yuán guó gōng guǎng yè gōng yù chí yùn wéi lú guó gōng
这句话大意是:封齐王宪子安城郡公质为河间王,大将军广化公丘崇为潞国公, 神水公姬愿为原国公,广业公尉迟运为卢国公。
zhū yǒu gōng zhě fēng shòu gè yǒu chà
这句话大意是:诸有功者,封 授各有差。
guǐ yǒu dì lǜ liù jūn qù qiū
这句话大意是:癸酉,帝率六军趣邺。
yǐ shàng zhù guó chén wáng chún wèi bīng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:以上柱国、陈王纯为并州总管。
liù nián chūn zhēng yuè yǐ hài qí zhǔ chuán wèi yú qí tài zǐ héng gǎi nián chéng guāng zì hào wèi tài shàng huáng
这句话大意是:六年春正月乙亥,齐主传位于其太子恒,改年承光,自号 为太上皇。
rén chén dì zhì qiū
这句话大意是:壬辰,帝至邺。
qí zhǔ xiān yú chéng wài jué qiàn shù zhà
这句话大意是:齐主先于城外掘堑竖栅。
guǐ sì dì lǜ zhū jūn wéi zhī qí rén jù shǒu zhū jūn fèn jī dà pò zhī suì píng qiū
这句话大意是:癸巳,帝 率诸军围之,齐人拒守,诸军奋击,大破之,遂平邺。
qí zhǔ xiān sòng qí mǔ bìng qī zǐ yú qīng zhōu jí chéng xiàn nǎi lǜ shù shí qí zǒu qīng zhōu
这句话大意是:齐主先 送其母并妻子于青州,及城陷,乃率数十骑走青州。
qiǎn dà jiàng jūn yù chí qín lǜ èr qiān jì zhuī zhī
这句话大意是:遣大将军 尉迟勤率二千骑追之。
shì zhàn yě yú zhèn huò qí qí chāng wáng mò duō lóu jìng xiǎn
这句话大意是:是战也,于阵获其齐昌王莫多娄敬显。
dì zé zhī yuē
这句话大意是:帝责之曰:。
rǔ yǒu sǐ zuì zhě sān qián cóng bìng zǒu qiū xié qiè qì mǔ shì bù xiào
现代白话:“你有死罪者三:前从并走邺,携妾弃母,是不孝;。
wài wèi wěi zhǔ lù lì nèi shí tōng qǐ yú zhèn shì bù zhōng
这句话大意是:外为 伪主戮力,内实通启于朕,是不忠;。
sòng kuǎn zhī hòu yóu chí liǎng duān shì bù xìn
这句话大意是:送款之后,犹持两端,是 不信。
rú cǐ yòng huái bù sǐ hé dài
这句话大意是:如此用怀,不死何待 。
suì zhǎn zhī
这句话大意是:”遂斩之。
shì rì xī fāng yǒu shēng rú léi zhě yī
这句话大意是:是日,西方有声如雷者一。
jiǎ wǔ dì rù qiū chéng
这句话大意是:甲午,帝入邺城。
qí rèn chéng wáng jiē xiān zài jì zhōu qí zhǔ zhì hé qiǎn qí shì zhōng hú lǜ xiào qīng sòng chuán guó xǐ shàn wèi yú jiē
这句话大意是:齐任城王湝先在冀州,齐主至河,遣其 侍中斛律孝卿送传国玺禅位于湝。
xiào qīng wèi dá bèi zhí sòng qiū
这句话大意是:孝卿未达,被执送邺。
zhào qù nián dà shè bān xuān wèi jí zhī chù jiē cóng shè lì
这句话大意是:诏去 年大赦班宣未及之处,皆从赦例。
fēng qí kāi fǔ luò zhōu cì shǐ dú gū yǒng yè wèi yīng guó gōng
这句话大意是:封齐开府、洛州刺史独孤永 业为应国公。
bǐng shēn yǐ shàng zhù guó yuè wáng shèng wèi xiāng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:丙申,以上柱国、越王盛为相州总管。
jǐ hài zhào yuē zì jìn zhōu dà zhèn zhì yú píng qiū shēn yǔn zhàn chǎng zhě qí zi jí shòu fù běn guān
这句话大意是:己亥,诏 曰 :“自晋州大阵至于平邺,身殒战场者,其子即授父本官。
yù chí qín qín qí zhǔ jí qí tài zǐ héng yú qīng zhōu
这句话大意是:” 尉迟勤擒齐主及其太子恒于青州。
gēng zǐ zhào yuē wěi qí zhī mò jiān nìng shàn quán làn fá yín xíng dòng guà luō wǎng wěi yòu chéng xiàng xián yáng wáng gù hú lǜ míng yuè wěi shì zhōng tè jìn kāi fǔ gù cuī jì shū děng qī rén huò gōng gāo huò zuì huò zhí yán jiàn zhū
这句话大意是:庚子,诏曰 :“伪齐之末,奸佞擅权,滥罚淫刑,动挂罗 网,伪右丞相、咸阳王故斛律明月,伪侍中、特进、开府故崔 季舒等七人,或功高获罪,或直言见诛。
zhèn bīng yǐ yì dòng jiǎn chú xiōng bào biǎo lǘ fēng mù shì qiè xià chē
这句话大意是:朕兵以义动,翦除凶 暴,表闾封墓,事切下车。
yi zhuī zèng shì bìng biǎn cuò
这句话大意是:宜追赠谥,并窆措。
qí jiàn cún zǐ sūn gè suí yīn xù lù
这句话大意是:其见存子孙, 各随荫叙录。
jiā kǒu tián zhái méi guān zhě bìng hái zhī
这句话大意是:家口田宅没官者,并还之。
xīn chǒu zhào yuē wěi qí pàn huàn qiè yǒu zhāng bīn shì zòng yín fēng shì qióng diāo shì
这句话大意是:辛丑,诏曰 :“伪齐叛涣,窃有漳滨,世纵淫风,事穷雕 饰。
huò chuān chí yùn shí wéi shān xué hǎi
这句话大意是:或穿池运石,为山学海;。
huò céng tái lèi gòu gài rì líng yún
这句话大意是:或层台累构,概日凌云。
yǐ bào luàn zhī xīn jí shē chǐ zhī shì yǒu yī yú cǐ wèi huò fú wáng
这句话大意是:以暴乱 之心,极奢侈之事,有一于此,未或弗亡。
zhèn fěi shí bó yī yǐ hóng fēng jiào zhuī niàn shēng mín zhī fèi shàng xiǎng lì yì zhī láo
这句话大意是:朕菲食薄衣,以弘 风教,追念生民之费,尚想力役之劳。
fāng dāng yì cí bì sú lǜ guī jié jiǎn
这句话大意是:方当易兹弊俗,率归节 俭。
qí dōng shān nán yuán jí sān tái kě bìng huǐ chè
这句话大意是:其东山、南园及三台可并毁撤。
wǎ mù zhū wù fán rù yòng zhě jǐn cì xià mín
这句话大意是:瓦木诸物,凡入用者,尽 赐下民。
shān yuán zhī tián gè huán běn zhǔ
这句话大意是:山园之田,各还本主。
èr yuè bǐng wǔ lùn dìng zhū jūn gōng xūn zhì jiǔ yú qí tài jí diàn huì jūn shì yǐ shàng bān cì yǒu chà
这句话大意是:二月丙午,论定诸军功勋,置酒于齐太极殿,会军士以上, 班赐有差。
dīng wèi qí zhǔ zhì dì jiàng zì zuò jiē yǐ bīn zhǔ zhī lǐ xiāng jiàn
这句话大意是:丁未,齐主至,帝降自阼阶,以宾主之礼相见。
gāo jiē zài jì zhōu yōng bīng wèi xià qiǎn shàng zhù guó qí wáng xiàn yǔ zhù guó suí gōng yáng jiān shuài jūn tǎo píng zhī
这句话大意是:高 湝在冀州拥兵未下,遣上柱国、齐王宪与柱国、随公杨坚率军 讨平之。
qí dìng zhōu cì shǐ fàn yáng wáng gāo shào yì pàn rù tū jué
这句话大意是:齐定州刺史、范阳王高绍义叛入突厥。
qí zhū xíng tāi zhōu zhèn xī jiàng guān dōng píng
这句话大意是:齐诸行台州镇 悉降,关东平。
hé zhōu wǔ shí wǔ jùn yī bǎi liù shí èr xiàn sān bǎi bā shí wǔ hù sān bǎi sān shí wàn èr qiān wǔ bǎi èr shí bā kǒu èr qiān wàn liù qiān liù bǎi bā shí liù
这句话大意是:合州五十五,郡一百六十二,县三百八十五, 户三百三十万二千五百二十八,口二千万六千(六)百八十六。
nǎi yú hé yáng yōu qīng nán yǎn yù xú běi shuò dìng bìng zhì zǒng guǎn fǔ xiāng bìng èr zǒng guǎn gè zhì gōng jí liù fǔ guān
这句话大意是:乃于河阳、幽、青、南兖、豫、徐、北朔、定并置总管府,相、 并二总管各置宫及六府官。
guǐ chǒu zhào yuē wú wǔ qióng dú shì xiǎn qián shū
这句话大意是:癸丑,诏曰 :“无侮茕独,事显前书;。
āi bǐ jīn rén huì liú wǎng xun
这句话大意是:哀彼矜人,惠流往 训。
wěi qí mò zhèng hūn nüè shí fán zāi shén tāo tiān dú liú bǐ wū
这句话大意是:伪齐末政,昏虐寔繁,灾甚滔天,毒流比屋。
wú zuì wú gū xì lǔ sān jūn zhī shǒu
这句话大意是:无罪无辜, 系虏三军之手;。
bù yǐn bù shí jiāng pū jiǔ kuí zhī mén
这句话大意是:不饮不食,僵仆九逵之门。
zhèn wéi mín fù mǔ zhí yǎng lí rén niàn shén qì gū chéng shēn zuì jǐ
这句话大意是:朕为民父母,职养 黎人,念甚泣辜,诚深罪己。
chú qí kē zhèng shì shǔ gǎi zhāng yi jiā kuān yòu jiān xíng zhèn xù
这句话大意是:除其苛政,事属改张,宜加宽宥, 兼行赈恤。
zì wěi wǔ píng sān nián yǐ lái hé nán zhū zhōu zhī mín wěi qí bèi lüè wèi nú bì zhě bù wèn guān sī bìng yi fàng miǎn
这句话大意是:自伪武平三年以来,河南诸州之民,伪齐被掠为奴 婢者,不问官私 ,并宜放免。
qí zhù zài huái nán zhě yì jí tīng hái yuàn wǎng zhù huái běi zhě kě suí biàn ān zhì
这句话大意是:其住在淮南者,亦即听还 ,愿 (往)〔住〕淮北者,可随便安置。
qí yǒu lóng cán gū lǎo jī něi jué shí bù néng zì cún zhě yǎng cì shǐ shǒu lìng jí qīn mín cháng sī gōng zì jiǎn jiào
这句话大意是:其有癃残孤老,饥馁绝食, 不能自存者,仰刺史守令及亲民长司,躬自检校。
wú qīn zhǔ zhě suǒ zài gěi qí yī shí wù shǐ cún jì
这句话大意是:无亲属者, 所在给其衣食,务使存济。
yǐ mǎo dì zì qiū hái jīng
这句话大意是:乙卯,帝自邺还京。
bǐng chén yǐ zhù guó suí gōng yáng jiān wèi dìng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:丙辰,以柱国、随公杨坚为定州总管。
sān yuè rén wǔ zhào shān dōng zhū zhōu gè jǔ míng jīng gàn zhì zhě èr rén
这句话大意是:三月壬午,诏山东诸州,各举明经干治者二人。
ruò qí cái yì shù zhuó ěr bù qún zhě fú jū duō shǎo
现代白话:若奇才异 术,卓你不群者,弗拘多少。
xià sì yuè yǐ sì zhì zì dōng fá
这句话大意是:夏四月乙巳,至自东伐。
liè qí zhǔ yú qián qí wáng gōng děng bìng cóng chē yù qí zhì jí qì wù yǐ cì chén yú qí hòu
这句话大意是:列齐主于前,其王公等并从,车 轝旗帜及器物以次陈于其后。
dà jià bù liù jūn bèi kǎi lè xiàn fú yú tài miào
这句话大意是:大驾布六军,备凯乐,献俘于太 庙。
jīng yì guān zhě jiē chēng wàn suì
这句话大意是:京邑观者皆称万岁。
wù shēn fēng qí zhǔ wèi wēn guó gōng
这句话大意是:戊申,封齐主为温国公。
gēng xū dà huì qún chén jí zhū fān kè yú lù qǐn
这句话大意是:庚戌,大会 群臣及诸蕃客于露寝。
yǐ mǎo fèi pú shǎn jīng níng sì zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:乙卯,废蒲、陕、泾、宁四州总管。
jǐ sì cí tài miào
这句话大意是:己 巳,祠太庙。
zhào yuē dōng xià jì píng wáng dào chū bèi qí shì bì zhèng yú fēng wèi tiǎn
这句话大意是:诏曰 :“东夏既平,王道初被,齐氏弊政,余风 未殄。
zhèn qú láo wàn jī niàn cún kāng jì
这句话大意是:朕劬劳万机,念存康济。
kǒng qīng jìng zhī zhì wèi xíng sì hǎi xià mín jí kǔ bù néng shàng dá qǐn xīng zhěn lǜ yòng qiè yú huái
这句话大意是:恐清净之志,未形四海,下民 疾苦,不能上达,寝兴轸虑,用切于怀。
yi fēn qiǎn shǐ rén xún fāng fǔ wèi guān fēng xǐng sú xuān yáng zhì dào
这句话大意是:宜分遣使人,巡方抚 慰,观风省俗,宣扬治道。
yǒu sī míng lì tiáo kē wu zài hóng yì
这句话大意是:有司明立条科,务在弘益。
wǔ yuè dīng chǒu yǐ zhù guó qiáo wáng jiǎn wèi dà zhǒng zǎi
这句话大意是:” 五月丁丑,以柱国、谯王俭为大冢宰。
gēng chén yǐ shàng zhù guó qǐ guó gōng liàng wèi dà sī tú zhèng guó gōng dá xī zhèn wèi dà zōng bó liáng guó gōng hòu mò chén ruì wèi dà sī mǎ zhù guó yīng guó gōng dú gū yǒng yè wèi dà sī kòu yún guó gōng wéi xiào kuān wèi dà sī kōng
这句话大意是:庚辰,以上柱国杞 国公亮为大司徒,郑国公达奚震为大宗伯,梁国公侯莫陈芮为 大司马,柱国应国公独孤永业为大司寇,郧国公韦孝宽为大司 空。
xīn sì dà jiào yú zhèng wǔ diàn yǐ bào gōng yě
这句话大意是:辛巳,大醮于正武殿,以报功也。
jǐ chǒu cí fāng qiū
这句话大意是:己丑,祠方丘。
zhào yuē zhèn qīn chéng pī xù qǐn xīng yín wèi è yī fēi shí guì zhāo jiǎn yuē
这句话大意是:诏曰 :“朕钦承丕绪,寝兴寅畏,恶衣菲食,贵昭俭约。
shàng dòng xià yǔ tǔ jiē máo wū yóu kǒng jū zhī zhě yì zuò zhī zhě láo jù kě guǎng shà gāo táng sì qí shì yù
这句话大意是:上栋下宇,土阶茅屋,犹恐居之者逸,作之者劳,讵可广厦高 堂,肆其嗜欲。
wǎng zhě zhǒng chén zhuān rèn zhì dù yǒu wéi zhèng diàn bié qǐn shì qióng zhuàng lì
这句话大意是:往者,冢臣专任,制度有违,正殿别寝,事穷 壮丽。
fēi zhí diāo qiáng jùn yǔ shēn jiè qián wáng ér dì gòu hóng chǎng yǒu yú qīng miào
这句话大意是:非直雕墙峻宇,深戒前王,而缔构弘敞,有逾清庙。
bù guǐ bù wù hé yǐ shì hòu
现代白话:不轨不物,凭什么示后。
jiān dōng xià chū píng mín wèi jiàn dé shuài xiān hǎi nèi yi zì zhèn shǐ
这句话大意是:兼东夏初平,民未见德,率先海内, 宜自朕始。
qí lù qǐn huì yì chóng xìn hán rén yún hé sī qí zhū diàn děng nóng xì zhī shí xī kě huǐ chè
这句话大意是:其露寝、会义、崇信、含仁、云和、思齐诸殿等, 农隙之时,悉可毁撤。
diāo zhuó zhī wù bìng cì pín mín
这句话大意是:雕斲之物,并赐贫民。
shàn zào zhī yi wu cóng bēi pǔ
这句话大意是:缮造之宜,务从 卑朴。
guǐ sì xíng xìng yún yáng gōng
这句话大意是:”癸巳,行幸云阳宫。
wù xū zhào yuē jīng shī gōng diàn yǐ cóng chè huǐ
这句话大意是:戊戌,诏曰:“京师宫殿,已从撤 毁。
bìng qiū èr suǒ huá chǐ guò dù chéng fù zuò zhī fēi wǒ qǐ róng yīn ér fú gé
这句话大意是:并、邺二所,华侈过度,诚复作之非我,岂容因而弗革。
zhū táng diàn zhuàng lì bìng yi chú dàng méng yǔ zá wù fēn cì qióng mín
这句话大意是:诸堂殿壮丽,并宜除荡,甍宇杂物,分赐穷民。
sān nóng zhī xì bié jiàn yíng gòu zhǐ bì fēng yǔ wu zài bēi xiá
这句话大意是:三农之隙,别 渐营构,止蔽风雨,务在卑狭。
gēng zǐ chén qiǎn shǐ lái pìn
这句话大意是:庚子,陈遣使来聘。
shì yuè qīng chéng mén wú gù zì bēng
这句话大意是:是月,青城门无故自崩。
liù yuè dīng wèi zhì zì yún yáng gōng
这句话大意是:六月丁未,至自云阳宫。
xīn hài yù zhèng wǔ diàn lù qiú tú
这句话大意是:辛亥,御正武殿录囚徒。
guǐ hài yú hé zhōu jī míng fáng zhì xù zhōu gān sōng fáng zhì fāng zhōu guǎng zhōu fáng zhì hóng zhōu
这句话大意是:癸亥, 于河州鸡鸣防置旭州,甘松防置芳州,广州防置弘州。
jiǎ zǐ dì dōng xún
这句话大意是:甲子, 帝东巡。
dīng mǎo zhào yuē tóng xìng bǎi shì hūn yīn bù tōng gài wéi zhòng bié zhōu dào rán yě
这句话大意是:丁卯,诏曰 :“同姓百世,婚姻不通,盖惟重别,周 道然也。
ér qǔ qī mǎi qiè yǒu nà mǔ shì zhī zú suī yuē yì zōng yóu wèi hùn zá
这句话大意是:而娶妻买妾,有纳母氏之族,虽曰异宗,犹为混杂。
zì jīn yǐ hòu xī bù dé qǔ mǔ tóng xìng yǐ wéi qī qiè
这句话大意是:自今以后,悉不得娶母同姓,以为〔妻〕妾。
qí yǐ dìng wèi chéng zhě jí lìng gǎi pìn
这句话大意是:其已定未成者, 即令改聘。
qiū qī yuè jǐ mǎo fēng qí wáng xiàn dì sì zǐ guǎng dōu gōng fù wèi jǔ guó gōng shào jǔ zhuāng gōng luò shēng hòu
这句话大意是:秋七月己卯,封齐王宪第四子广都公负为莒国公,绍莒庄 公洛生后。
guǐ wèi yīng zhōu xiàn zhī cǎo
这句话大意是:癸未,应州献芝草。
bǐng xū xíng xìng luò zhōu
这句话大意是:丙戌,行幸洛州。
jǐ chǒu zhào shān dōng zhū zhōu jǔ yǒu cái zhě shàng xiàn liù rén zhōng xiàn wǔ rén xià xiàn sì rén fù xíng zài suǒ gòng lùn zhì zhèng dé shī
这句话大意是:己丑,诏山 东诸州举有才者,上县六人,中县五人,下县四人,赴行在所, 共论治政得失。
wù xū yǐ shàng zhù guó yōng gōng wáng qiān wèi yì zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:戊戌,以上柱国、庸公王谦为益州总管。
bā yuè rén yín yì dìng quán héng dù liàng bān yú tiān xià
这句话大意是:八月壬寅,议定权衡度量,颁于天下。
qí bù yī xīn shì zhě xī zhuī tíng
这句话大意是:其不依新式者,悉 追停。
zhào yuē yǐ xíng zhǐ xíng shì qīng shì zhòng
这句话大意是:诏曰 :“以刑止刑,世轻世重。
zuì bù jí sì jiē yǒu dìng kē
这句话大意是:罪不及嗣,皆有定科。
zá yì zhī tú dú yì cháng xiàn yī cóng zuì pèi bǎi shì bù miǎn
这句话大意是:杂役之徒,独异常宪,一从罪配,百世不免。
fá jì wú qióng xíng hé yǐ cuò
这句话大意是:罚既无穷,刑何 以措。
dào yǒu yán gé yi cóng kuān diǎn
这句话大意是:道有沿革,宜从宽典。
fán zhū zá hù xī fàng wèi mín
这句话大意是:凡诸杂户,悉放为民。
pèi zá zhī kē yīn zhī yǒng xuē
这句话大意是:配杂之科, 因之永削 。
jiǎ zǐ zhèng zhōu xiàn jiǔ wěi hú pí ròu xiāo jǐn gǔ tǐ yóu jù
这句话大意是:”甲子,郑州献九尾狐,皮肉销尽,骨体犹具。
dì yuē ruì yìng zhī lái bì zhāo yǒu dé
这句话大意是:帝 曰 :“瑞应之来,必昭有德。
ruò shǐ wǔ pǐn shí xù sì hǎi hé píng jiā shi xiào cí rén zhī lǐ ràng nǎi néng zhì cǐ
这句话大意是:若使五品时叙,四海和平,家识 孝慈,人知礼让,乃能致此。
jīn wú qí shí kǒng fēi shí lù
这句话大意是:今无其时,恐非实录 。
nǎi mìng fén zhī
这句话大意是:”乃命焚 之。
jiǔ yuè rén shēn yǐ zhù guó shān guó gōng dòu chì shēn guó gōng li mù bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:九月壬申,以柱国邓国公窦炽、申国公李穆并为上柱国。
wù yín chū lìng mín shù yǐ shàng wéi tīng yī chóu mián chóu sī bù yuán líng shā juàn xiāo gé bù děng jiǔ zhǒng yú xī tíng duàn
这句话大意是:戊寅,初令民庶已上,唯听衣绸、绵绸、丝布、圆绫、纱、绢、 绡、葛、布等九种,余悉停断。
cháo jì zhī fú bù jū cǐ lì
这句话大意是:朝祭之服,不拘此例。
jiǎ shēn jiàng zhōu xiàn bái què
这句话大意是:甲申, 绛州献白雀。
rén chén zhào dōng tǔ zhū zhōu rú shēng míng yī jīng yǐ shàng bìng jǔ sòng zhōu jùn yǐ lǐ fā qiǎn
这句话大意是:壬辰,诏东土诸州儒生,明一经已上,并举送, 州郡以礼发遣。
guǐ mǎo fēng shàng dà jiàng jūn shàng huáng gōng wáng guǐ wèi tán guó gōng
这句话大意是:癸卯,封上大将军、上黄公王轨为郯国公。
tǔ yù hún qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:吐 谷浑遣使献方物。
dōng shí yuè wù shēn xíng xìng yè gōng wù wǔ gǎi zàng dé huáng dì yú jì zhōu
这句话大意是:冬十月戊申,行幸邺宫,戊午,改葬德皇帝于冀州。
dì fú sī kū yú tài jí diàn bǎi guān sù fú kū
这句话大意是:帝服 缌,哭于太极殿,百官素服哭。
shì yuè zhū wēn guó gōng gāo wěi
这句话大意是:是月,诛温国公高纬。
shí yī yuè gēng wǔ bǎi jì qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:十一月庚午,百济遣使献方物。
rén shēn fēng huáng zǐ chōng wéi dào wáng duì wèi cài wáng
这句话大意是:壬申,封皇子充为道王, 兑为蔡王。
guǐ yǒu chén jiāng wú míng chè qīn lǚ liáng xú zhōu zǒng guǎn liáng shì yàn chū jūn yǔ zhàn bù lì tuì shǒu xú zhōu
这句话大意是:癸酉,陈将吴明彻侵吕梁,徐州总管梁士彦出军与 战,不利,退守徐州。
qiǎn shàng dà jiàng jūn tán guó gōng wáng guǐ lǜ shī tǎo zhī
这句话大意是:遣上大将军、郯国公王轨率师讨之。
shì yuè jī hú fǎn qiǎn qí wáng xiàn shuài jūn tǎo píng zhī
这句话大意是:是 月,稽胡反,遣齐王宪率军讨平之。
zhào zì yǒng xī sān nián qī yuè yǐ lái qù nián shí yuè yǐ qián dōng tǔ zhī mín bèi chāo lüè zài huà nèi wèi nú bì zhě
这句话大意是:诏自永熙三年七月已来,去年十月已前,东土之民,被抄 略在化内为奴婢者;。
jí píng jiāng líng zhī hòu liáng rén méi wèi nú bì zhě bìng yi fàng miǎn
这句话大意是:及平江陵之后,良人没为奴婢者:并宜放 免。
suǒ zài fù jí yī tóng mín wǔ
这句话大意是:所在附籍,一同民伍。
ruò jiù zhǔ rén yóu xū gòng jū tīng liú wèi bù qǔ jí kè nǚ
这句话大意是:若旧主人犹须共居,听留为部曲及 客女。
zhào yuē zhèng wèi yú zhōng yǒu shèng tōng diǎn
这句话大意是:诏曰 :“正位于中,有圣通典。
zhì wén xiāng gé sǔn yì bù tóng
这句话大意是:质文相革,损益不同。
wǔ dì zé sì xīng zhī xiàng sān wáng zhì liù gōng zhī shù
这句话大意是:五 帝则四星之象,三王制六宫之数。
liú cáo yǐ xiáng děng liè mí fán xuǎn zé biàn yú shēng mín mìng zhì fāng yú shù zhí
这句话大意是:刘、曹已降,等列弥繁,选 择遍于生民,命秩方于庶职。
jiāo fáng dān dì yǒu zhòng rú yún
这句话大意是:椒房丹地,有众如云。
běn yóu shì yù zhī qíng fēi guān fēng huà zhī yì
这句话大意是:本由嗜欲 之情,非关风化之义。
zhèn yùn dāng jiāo jì sī fù gǔ shǐ wú róng guǎng jí zǐ nǚ tún jù gōng yè
这句话大意是:朕运当浇季,思复古始,无容广集子女, 屯聚宫掖。
hóng zàn hòu tíng shì cóng yuē jiǎn
这句话大意是:弘赞后庭,事从约简。
kě zhì fēi èr rén shì fù sān rén yù qī sān rén zì cí yǐ wài xī yi jiǎn shěng
这句话大意是:可置妃二人,世妇三人,御 妻三人,自兹以外,悉宜减省。
jǐ hài huì rì yǒu shí zhī
这句话大意是:” 己亥晦,日有蚀之。
chū xíng xíng shū yào zhì
这句话大意是:初行刑书要制。
chí zhàng qún qiáng dào yì pǐ yǐ shàng bù chí zhàng qún qiáng dào wǔ pǐ yǐ shàng jiān lín zhǔ zhǎng zì dào èr shí pǐ yǐ shàng xiǎo dào jí zhà wěi qǐng guān wù sān shí pǐ yǐ shàng zhèng cháng yǐn wǔ hù jí shí dīng yǐ shàng yǐn dì sān qǐng yǐ shàng zhě zhì sǐ
这句话大意是:持杖群强盗一匹以上,不持杖群强盗五匹 以上,监临主掌自盗二十匹以上,小盗及诈伪请官物三十匹以 上,正长隐五户及十丁以上、隐地三顷以上者,至死。
xíng shū suǒ bù zài zhě zì yī lǜ kē
这句话大意是:刑书所 不载者,自依律科。
shí èr yuè wù wǔ tǔ yù hún qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:十二月戊午,吐谷浑遣使献方物。
jǐ wèi dōng shòu yáng tǔ rén fǎn lǜ zhòng wǔ qiān xí bīng zhōu chéng cì shǐ dōng píng gōng yǔ wén shén jǔ pò píng zhī
这句话大意是:己未,东寿阳土人反, 率众五千袭并州城,刺史东平公宇文神举破平之。
gēng shēn xíng xìng bīng zhōu gōng
这句话大意是:庚申,行幸 并州宫。
yí bìng zhōu jūn rén sì wàn hù yú guān zhōng
这句话大意是:移并州军人四万户于关中。
bǐng yín yǐ zhù guó téng wáng yōu wèi hé yáng zǒng guǎn
这句话大意是:丙寅,以柱国、滕王逌为 河阳总管。
dīng mǎo yǐ zhù guó suí guó gōng yáng jiān wèi nán yǎn zhōu zǒng guǎn shàng zhù guó shēn guó gōng li mù wèi bīng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:丁卯,以柱国、随国公杨坚为南兖州总管,上柱国、 申国公李穆为并州总管。
wù chén fèi bīng zhōu gōng jí liù fǔ
这句话大意是:戊辰,废并州宫及六府。
shì yuè běi yíng zhōu cì shǐ gāo bǎo níng jù zhōu fǎn
这句话大意是:是月,北营 州刺史高宝宁据州反。
xuān zhèng yuán nián chūn zhèng yuè guǐ yǒu tǔ yù hún wěi zhào wáng tā lóu zhūn lái jiàng
这句话大意是:宣政元年春正月癸酉,吐谷浑伪赵王他娄屯来降。
rén wǔ xíng xìng yè gōng
这句话大意是:壬午, 行幸邺宫。
fēn xiàng zhōu guǎng píng jùn zhì míng zhōu qīng hé jùn zhì bèi zhōu lí yáng jùn zhì lí zhōu jí jùn zhì wèi zhōu
这句话大意是:分相州广平郡置洺州,清河郡置贝州,黎阳郡置黎 州,汲郡置卫州;。
fēn dìng zhōu cháng shān jùn zhì héng zhōu
这句话大意是:分定州常山郡置恒州;。
fēn bīng zhōu shàng dǎng jùn zhì lù zhōu
这句话大意是:分并州上党郡置潞州。
xīn mǎo xíng xìng huái zhōu
这句话大意是:辛卯,行幸怀州。
guǐ sì xìng luò zhōu
这句话大意是:癸巳,幸洛州。
zhào yú huái zhōu zhì gōng
这句话大意是:诏于怀州置宫。
èr yuè jiǎ chén zhù guó dà zhǒng zǎi qiáo wáng jiǎn hōng
这句话大意是:二月甲辰,柱国、大冢宰谯王俭薨。
dīng sì dì zhì zì dōng xún
这句话大意是:丁巳,帝至自东巡。
yǐ chǒu yǐ shàng zhù guó yuè wáng shèng wèi dà zhǒng zǎi chén wáng chún wèi yōng zhōu mù
这句话大意是:乙丑,以上柱国越王盛为大冢宰,陈王纯为雍州牧。
sān yuè wù chén yú pú zhōu zhì gōng
这句话大意是:三月戊辰,于蒲州置宫。
fèi tóng zhōu jí cháng chūn èr gōng
这句话大意是:废同州及长春二宫。
rén shēn tū jué qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:壬申,突厥 遣使献方物。
jiǎ xū chū fú cháng guān
这句话大意是:甲戌,初服常冠。
yǐ zào shā wèi zhī jiā zān ér bù shī yīng dǎo qí zhì ruò jīn zhī zhé jiǎo jīn yě
这句话大意是:以皂纱为之,加簪而不施缨导, 其制若今之折角巾也。
shàng dà jiàng jūn tán guó gōng wáng guǐ pò chén shī yú lǚ liáng qín qí jiāng wú míng chè děng fú zhǎn sān wàn yú rén
这句话大意是:上大将军、郯国公王轨破陈师于吕梁, 擒其将吴明彻等,俘斩三万余人。
dīng hài zhào zhù guó gù dòu lú níng zhēng jiāng nán wǔ líng nán píng děng jùn suǒ yǒu mín shù wéi rén nú bì zhě xī yī jiāng líng fàng miǎn
这句话大意是:丁亥,诏 :“柱国故豆卢宁 征江南武陵、南平等郡,所有民庶为人奴婢者,悉依江陵放免。
rén chén gǎi yuán
这句话大意是:” 壬辰,改元。
xià sì yuè rén zǐ chū lìng zāo fù mǔ sàng zhě tīng zhōng zhì
这句话大意是:夏四月壬子,初令遭父母丧者,听终制。
gēng shēn tū jué rù kòu yōu zhōu shā lüě lì mín
这句话大意是:庚申,突厥入寇 幽州,杀掠吏民。
yì jiāng tǎo zhī
这句话大意是:议将讨之。
wǔ yuè jǐ chǒu dì zǒng róng běi fá
这句话大意是:五月己丑,帝总戎北伐。
qiǎn zhù guó yuán gōng jī yuàn dōng píng gōng yǔ wén shén jǔ děng shuài jūn wǔ dào jù rù
这句话大意是:遣柱国原公姬愿、东平公宇文神 举等率军,五道俱入。
fā guān zhōng gōng sī lǘ mǎ xī cóng jūn
这句话大意是:发关中公私驴马,悉从军。
guǐ sì dì bù yù zhǐ yú yún yáng gōng
这句话大意是:癸巳,帝不 豫,止于云阳宫。
bǐng shēn zhào tíng zhū jūn shì
这句话大意是:丙申,诏停诸军事。
liù yuè dīng yǒu dì jí shèn hái jīng
这句话大意是:六月丁酉,帝疾甚,还京。
qí yè bēng yú shèng yú
这句话大意是:其夜,崩于乘舆。
shí nián sān shí liù
这句话大意是:时年三十六。
yí zhào yuē
这句话大意是:遗诏曰:。
rén xiào xíng tiān dì bǐng zhì wǔ cháng xiū duǎn zhī qī mò fēi mìng yě
这句话大意是:人肖形天地,禀质五常,修短之期,莫非命也。
zhèn jūn lín yǔ xiàn shí yǒu jiǔ nián wèi néng shǐ bǎi xìng ān lè xíng cuò wǎng yòng suǒ yǐ mèi dàn qiú yī fēn xiāo wàng qǐn
这句话大意是:朕君临宇 县,十有九年,未能使百姓安乐,刑措罔用,所以昧旦求衣, 分宵忘寝。
xī wèi shì jiāng jì hǎi nèi fēn bēng tài zǔ fú wēi yì qīng zhào kāi wáng yè
这句话大意是:昔魏室将季,海内分崩,太祖扶危翼倾,肇开王业。
yān zhào zhēn wú jiǔ qiè míng hào
这句话大意是:燕赵榛芜,久窃名号。
zhèn shàng shù xiān zhì xià shùn mín xīn suì yǔ wáng gōng jiàng shuài gòng píng dōng xià
这句话大意是:朕上述先志,下顺民心,遂与王公将帅, 共平东夏。
suī fù yāo fēn dàng dìng ér mín láo wèi kāng
这句话大意是:虽复妖氛荡定,而民劳未康。
měi yī niàn cǐ rú lín bīng gǔ
这句话大意是:每一念此,如临冰谷。
jiāng yù bāo jǔ liù hé hùn tóng wén guǐ
这句话大意是:将欲包举六合,混同文轨。
jīn gòu jí dà jiàn qì lì shāo wēi yǒu zhì bù shēn yǐ cǐ tàn xī
这句话大意是:今遘疾大渐,气力稍微,有志不申, 以此叹息。
tiān xià shì zhòng wàn jī bù yì
这句话大意是:天下事重,万机不易。
wáng gōng yǐ xià yuán jí shù liáo yi fǔ dǎo tài zǐ fù zhèn yí yì
这句话大意是:王公以下,爰及庶僚,宜辅 导太子,副朕遗意。
lìng shàng bù fù tài zǔ xià wú shī wéi chén
这句话大意是:令上不负太祖,下无失为臣。
zhèn suī míng mù jiǔ quán wú suǒ fù hèn
这句话大意是:朕虽瞑目九 泉,无所复恨。
zhèn píng shēng jū chǔ měi cún fěi bó fēi zhí yǐ xun zǐ sūn yì nǎi běn xīn suǒ hǎo
这句话大意是:朕平生居处,每存菲薄,非直以训子孙,亦乃 本心所好。
sāng shì zī yòng xū shǐ jiǎn ér hé lǐ mù ér bù fén zì gǔ tōng diǎn
这句话大意是:丧事资用,须使俭而合礼,墓而不坟,自古通典。
suí jí jí zàng zàng qì gōng chú
这句话大意是:随吉即葬,葬讫公除。
sì fāng shì shù gè sān rì kū
这句话大意是:四方士庶,各三日哭。
fēi pín yǐ xià wú zi zhě xī fàng hái jiā
这句话大意是:妃嫔以下无子者, 悉放还家。
shì yuē wǔ huáng dì miào chēng gāo zǔ
这句话大意是:谥曰武皇帝,庙称高祖。
jǐ wèi zàng yú xiào líng
这句话大意是:己未,葬于孝陵。
dì chén yì yǒu zhì móu
这句话大意是:帝沉毅有智谋。
chū yǐ jìn gōng hù zhuān quán cháng zì huì jī rén mò cè qí shēn qiǎn
这句话大意是:初以晋公护专权,常自晦迹,人莫测其深 浅。
jí zhū hù zhī hòu shǐ qīn wàn jī
这句话大意是:及诛护之后,始亲万机。
kè jǐ lì jīng tīng lǎn bù dài
这句话大意是:克己励精,听览不怠。
yòng fǎ yán zhěng duō suǒ zuì shā
这句话大意是:用法严整, 多所罪杀。
hào lìng kěn cè wéi zhǔ yì yú zhèng
这句话大意是:号令恳恻,唯属意于政。
qún xià wèi fú mò bù sù rán
这句话大意是:群下畏服,莫不肃然。
xìng jì míng chá shǎo yú ēn huì
这句话大意是:性 既明察,少于恩惠。
fán bù huái lì xíng jiē yù yú yuè gǔ rén
这句话大意是:凡布怀立行,皆欲逾越古人。
shēn yī bù páo qǐn bù bèi wú jīn bǎo zhī shì zhū gōng diàn huá qǐ zhě jiē chè huǐ zhī gǎi wéi tǔ jiē shù chǐ bù shī lú gǒng
这句话大意是:身衣布袍, 寝布被,无金宝之饰,诸宫殿华绮者,皆撤毁之,改为土阶数 尺,不施栌栱。
qí diāo wén kè lòu jǐn xiù zuǎn zǔ yī jiē jìn duàn
这句话大意是:其雕文刻镂,锦绣纂组,一皆禁断。
hòu gōng pín yù bù guò shí yú rén
这句话大意是:后宫嫔御, 不过十余人。
láo qiān jiē xià zì qiáng bù xī
这句话大意是:劳谦接下,自强不息。
yǐ hǎi nèi wèi kāng ruì qíng jiào xí
这句话大意是:以海内未康,锐情教习。
zhì yú xiào bīng yuè wǔ bù xíng shān gǔ lǚ shè qín kǔ jiē rén suǒ bù kān
这句话大意是:至于校兵阅武,步行山谷,履涉勤苦,皆人所不堪。
píng qí zhī yì jiàn jūn shì yǒu xiǎn xíng zhě dì qīn tuō xuē yǐ cì zhī
这句话大意是:平齐之役, 见军士有跣行者,帝亲脱靴以赐之。
měi yàn huì jiàng shì bì zì zhí bēi quàn jiǔ huò shǒu fù cì wù
这句话大意是:每宴会将士,必自执杯劝 酒,或手付赐物。
zhì yú zhēng fá zhī chù gōng zài háng zhèn
这句话大意是:至于征伐之处,躬在行阵。
xìng yòu guǒ jué néng duàn dà shì
这句话大意是:性又果决,能断 大事。
gù néng de shì zú sǐ lì yǐ ruò zhì qiáng
这句话大意是:故能得士卒死力,以弱制强。
pò qí zhī hòu suì yù qióng bīng jí wǔ píng tū jué dìng jiāng nán yī èr nián jiān bì shǐ tiān xià yī tǒng cǐ qí zhì yě
这句话大意是:破齐之后,遂欲穷兵极武, 平突厥,定江南,一二年间,必使天下一统,此其志也。
shǐ chén yuē zì dōng xī pǐ gé èr guó zhēng qiáng róng mǎ shēng jiāo gān gē rì yòng bīng lián huò jié lì dí shì jūn jiāng yì zhī shì yī bǐ yī cǐ
这句话大意是:史臣曰:自东西否隔,二国争强,戎马生郊,干戈日用, 兵连祸结,力敌势均,疆埸之事,一彼一此。
gāo zǔ zuǎn yè wèi qīn wàn jī lǜ yuǎn móu shēn yǐ méng yǎng zhèng
这句话大意是:高祖缵业,未亲 万机,虑远谋深,以蒙养正。
jí yīng wēi diàn fà cháo zhèng wéi xīn nèi nán jì chú wài lüè fāng shǐ
这句话大意是:及英威电发,朝政惟新,内难既 除,外略方始。
nǎi kǔ xīn jiāo sī kè jǐ lì jīng láo yì wèi shì zú zhī xiān jū chù tóng pǐ fū zhī jiǎn
这句话大意是:乃苦心焦思,克己励精,劳役为士卒之先,居 处同匹夫之俭。
xiū fù mín zhī zhèng wu qiáng bīng zhī shù chéng chóu rén zhī yǒu xìn shùn dà dào ér tuī wáng
这句话大意是:修富民之政,务强兵之术,乘雠人之有衅,顺 大道而推亡。
wǔ nián zhī jiān dà xūn sī jí
这句话大意是:五年之间,大勋斯集。
shū zǔ zōng zhī sù fèn zhěng dōng xià zhī diàn wēi shèng yǐ zāi qí yǒu chéng gōng zhě yě
现代白话:摅祖宗之宿愤,拯东夏之阽危,盛 了啊,其有成功者也。
ruò shǐ yì rì zhī chōu wú shuǎng jīng yíng zhī zhì huò shēn dú wǔ qióng bīng suī jiàn jī yú liáng shǐ xióng tú yuǎn lüè zú fāng jià yú qián wáng zhě yú
这句话大意是:若使翌日之瘳无爽,经营之志获申,黩武穷兵,虽见讥于 良史,雄图远略,足方驾于前王者欤。