lǎo zi yuē zhǔ zhě guó zhī xīn yě xīn zhì zé bǎi jié jiē ān xīn rǎo jí bǎi jié jiē luàn gù qí shēn zhì zhě zhī tǐ xiāng yí yě qí guó zhì zhě jūn chén xiāng wàng yě
现代白话：老孔子说：主者，国之心也，心治则百节皆安，心扰即百节皆乱，故其身治者，支体相遗也，其国治者，君臣相忘也。
lǎo zi xué yú cháng cōng jiàn shé ér shǒu róu yǎng shì wū shù tuì ér mù chuān guān yǐng ér zhī chí hòu gù shèng rén yuē wú yīn xún cháng hòu ér bù xiān pì ruò jī xīn liǎo hòu zhě chù shàng
这句话大意是：老子学于常枞，见舌而守柔，仰视屋树，退而目川，观影而知持后，故圣人曰无因循，常后而不先，譬若积薪燎，后者处上。
lǎo zi yuē míng duó yǐ shēng zì huǐ gāo zhú yǐ míng zì jiān hǔ bào zhī wén lái shè yuán yòu zhī jié lái gé gù yǒng wǔ yǐ qiáng liáng sǐ biàn shì yǐ zhì néng kùn
现代白话：老孔子说：鸣铎以声自毁，膏烛以明自煎，虎豹之文来射，猿狖之捷来格，故勇武以强梁死，辩士以智能困。
néng yǐ zhì ér zhī bù néng yǐ zhì bù zhī rú yǒng yú yī néng chá yú yī cí kě yǔ qū shuō bù kě yǔ guǎng yīng
这句话大意是：能以智而知，不能以智不知，如勇于一能，察于一辞，可与曲说，不可与广应。
lǎo zi yuē dào yǐ wú wéi yǒu tǐ shì zhī bù jiàn qí xíng tīng zhī bù wén qí shēng wèi zhī yōu míng zhě
现代白话：老孔子说：道以无为有体，视之不见其形，听之不闻其声，谓之幽冥者。
yōu míng zhě suǒ yǐ lùn dào ér fēi dào yě
这句话大意是：幽冥者，所以论道，而非道也。
fu dào zhě nèi shì ér zì fǎn gù rén bù xiǎo xué bù dà mí bù xiǎo huì bù dà yú
这句话大意是：夫道者，内视而自反，故人不小学，不大迷，不小惠，不大愚。
mò jiàn yú liú liáo ér jiàn yú zhǐ shuǐ yǐ qí bǎo zhī zhǐ ér bù wài dàng
这句话大意是：莫鉴于流潦，而鉴于止水，以其保之，止而不外荡。
yuè wàng rì duó guāng yī yīn yī bù kě yǐ chéng yī yáng yī rì chū xīng kě jiàn bù néng yǔ zhī zhēng guāng mò bù kě yǐ qiáng yú běn zhī bù kě yǐ dà yú gàn shàng zhòng xià qīng qí fù bì yì
现代白话：月望日夺光，一阴一不能够承一阳一，日出星可见，不能与之争光，末不能够强于本，枝不能够大于干，上重下轻，其覆必易。
yī yuān bù liǎng jiāo yī cí bù èr xióng yī jí dìng liǎng jí zhēng
这句话大意是：一渊不两蛟，一雌不二雄，一即定，两即争。
yù zài shān ér cǎo mù rùn zhū shēng yuān ér àn bù kū qiū yǐn wú jīn gǔ zhī qiáng zhǎo yá zhī lì shàng shí bù kè xià yǐn huáng quán yòng xīn yī yě
这句话大意是：玉在山而草木润，珠生渊而岸不枯，蚯蚓无筋骨之强，爪牙之利，上食咘堁，下饮黄泉，用心一也。
qīng zhī wèi míng bēi shuǐ kě jiàn móu zǐ zhuó zhī wéi hài hé shuǐ bú jiàn tài shān lán zhǐ bù wéi mò fú ér bù fāng zhōu fú jiāng hǎi bù wéi mò chéng ér chén jūn zǐ xíng dào bù wéi mò zhī ér yùn xìng zhī yǒu yě
现代白话：清之为明，杯水可见眸子，浊之为害，河水不见太山，兰芷不为莫服而不芳，舟浮江海不为莫乘而沉，有德行的人行道不为莫知而愠，性之有也。
yǐ qīng rù zhuó bì kùn rǔ yǐ zhuó rù qīng bì fù qīng tiān èr qì jí chéng hóng de èr qì jí xiè cáng rén èr qì jí shēng bìng yī yīn yī yī yáng yī bù néng cháng rì dōng qiě xià yuè bù zhī zhòu rì bù zhī yè
这句话大意是：以清入浊必困辱，以浊入清必覆倾，天二气即成虹，地二气即泄藏，人二气即生病，一阴一一阳一不能常，日冬且夏，月不知昼，日不知夜。
chuān guǎng zhě yú dà shān gāo zhě mù xiū de guǎng zhě dé hòu gù yú bù kě yǐ wú ěr diào shòu bù kě yǐ kōng qì zhào
现代白话：川广者鱼大，山高者木修，地广者德厚，故鱼不能够无饵钓，兽不能够空器召。
shān yǒu měng shòu lín mù wèi zhī bù zhǎn yuán yǒu shì chóng kuí huò wèi zhī bù cǎi guó yǒu xián chén zhé chōng qiān lǐ tōng yú dào zhě ruò chē zhī zhuǎn yú gū zhōng bù yùn yú jǐ yǔ zhī zhì yú qiān lǐ zhōng ér fù shǐ zhuǎn wú qióng zhī yuán yě
这句话大意是：山有猛兽，林木为之不斩，园有螫虫，葵藿为之不采，国有贤臣，折冲千里，通于道者若车之转于毂中，不运于己，与之致于千里，终而复始，转无穷之原也。
gù jǔ wang yǔ zhí hé rú bù dé jǔ zhí yǔ wang wù yǔ suì wǎng
现代白话：故举枉与直，怎么样不得，举直与枉，勿与遂往。
yǒu niǎo jiāng lái zhāng luo ér dài zhī de niǎo zhě luó zhī yī mù jīn wèi yī mù zhī luō zé wú shí de niǎo gù shì huò bù kě qián guī wù huò bù kě yù lǜ gù shèng rén chù dào dài shí yě
这句话大意是：有鸟将来，张罗而待之，得鸟者罗之一目，今为一目之罗，则无时得鸟，故事或不可前规，物或不可预虑，故圣人畜道待时也。
gù yù zhì yú zhě xiān tōng gǔ yù lái niǎo zhě xiān shù mù shuǐ jī ér yú jù mù mào ér niǎo jí wéi yú de zhě fēi qiè ér rù yuān yě wèi yuán de zhě fēi fù ér shàng mù yě zòng zhī suǒ lì ér yǐ
这句话大意是：故欲致鱼者先通谷，欲来鸟者先树木，水积而鱼聚，木茂而鸟集，为鱼得者，非挈而入渊也，为猿得者，非负而上木也，纵之所利而已。
zú suǒ jiàn zhě qiǎn rán dài suǒ bù jiàn ér hòu néng xíng xīn suǒ zhī zhě biàn rán dài suǒ bù zhī ér hòu néng míng
这句话大意是：足所践者浅，然待所不践而后能行，心所知者遍，然待所不知而后能明。
chuān jié ér gǔ xū qiū yí ér yuān sāi chún wáng ér chǐ hán hé shuǐ shēn ér ràng zài shān
这句话大意是：川竭而谷虚，丘夷而渊塞，唇亡而齿寒，河水深而让在山。
shuǐ jìng zé qīng qīng zé píng píng zé yì yì zé jiàn wù zhī xíng xíng bù kě bìng gù kě yǐ wèi zhèng
现代白话：水静则清，清则平，平则易，易则见物之形，形不可并，故能够为正。
shǐ yè luò zhě
这句话大意是：使叶落者，。
fēng yáo zhī yě
这句话大意是：风摇之也，。
shǐ shuǐ zhuó zhě
这句话大意是：使水浊者，。
wù náo zhī yě
这句话大意是：物挠之也，。
bì huán zhī qì
这句话大意是：璧锾之器，。
jiān zhī gōng yě
这句话大意是：礛之功也，。
mò yé duàn gē
这句话大意是：莫邪断割，。
dǐ lì zhī lì yě
这句话大意是：砥砺之力也，。
méng yǔ jì zhì qiān lǐ ér bù fēi
这句话大意是：虻与骥致千里而不飞，。
wú guǒ liáng zhī zī ér bù jī
这句话大意是：无裹粮之资而不饥，。
jiǎo tù de ér liè quǎn pēng
这句话大意是：狡兔得而猎犬烹，。
gāo niǎo jìn ér liáng gōng cáng
这句话大意是：高鸟尽而良弓藏，。
míng chéng gōng suì shēn tuì
这句话大意是：名成功遂身退，。
tiān dào rán yě
这句话大意是：天道然也。
nù chū yú bù nù wèi chū yú bù wéi shì yú wú yǒu zé de suǒ jiàn tīng yú wú shēng zé de suǒ wén
这句话大意是：怒出于不怒，为出于不为，视于无有则得所见，听于无声则得所闻。
fēi niǎo fǎn xiāng tù zǒu guī kū hú sǐ shǒu qiū hán jiāng yáng mù gè yī qí suǒ shēng yě
这句话大意是：飞鸟反乡，兔走归窟，狐死首丘，寒螀洋木，各依其所生也。
shuǐ huǒ xiāng zēng dǐng zài qí jiān wǔ wèi yǐ hé gǔ ròu xiāng ài yě chán rén jiān zhī fù zǐ xiāng wēi yě
这句话大意是：水火相憎，鼎 ? 在其间，五味以和，骨肉相爱也，谗人间之，父子相危也。
quǎn shǐ bù zé qì ér shí shù féi qí tǐ gù jìn sǐ fèng huáng xiáng yú qiān rèn mò zhī néng zhì
这句话大意是：犬豕不择器而食，俞肥其体，故近死，凤皇翔于千仞，莫之能致。
tuī gù bǎi nèi ér bù néng zì zhuó mù jiàn bǎi bù zhī wài ér bù néng jiàn qí zì
这句话大意是：推固百内而不能自椓，目见百步之外而不能见其眦。
yīn gāo wéi shān jí ān ér bù wēi yīn xià wèi chí jí yuān shēn ér yú biē guī yān
现代白话：因高为山即安而不危，因下为池即渊深而鱼鳖归呢。
gōu yě lào jí yì hàn jí kū hé hǎi zhī yuán yuān shēn ér bù jié biē wú ěr ér mù bù kě yǐ bì yī jīng yī yú míng yě gǔ wú mù ér ěr bù kě yǐ bì yī jīng yī yú cōng yě
现代白话：沟也涝即溢，旱即枯，河海之源渊深而不竭，鳖无耳而目不能够蔽，一精一于明也，瞽无目而耳不能够蔽，一精一于聪也。
hùn hùn zhī shuǐ zhuó kě yǐ zhuó wú zú hu
现代白话：混混之水浊，能够濯我足吗？
líng líng zhī shuǐ qīng kě yǐ zhuó wú yīng hu
现代白话：泠泠之水清，能够濯我缨吗？
sī zhī wèi gǎo yě huò wèi guān huò wèi sī mò guān zé dài zhì zhī sī mò zé zú zhǎn lǚ zhī
这句话大意是：丝之为缟也，或为冠，或为(纟末)，冠则戴致之，(纟末)则足蹍履之。
jīn zhī shì shèng mù yī rèn bù néng cán yī lín zhī mù
这句话大意是：金之势胜木，一刃不能残一林之木；。
tǔ zhī shì shèng shuǐ yī jū bù néng sāi jiāng hé
这句话大意是：土之势胜水，一掬不能塞江河；。
shuǐ zhī shì huǒ yī zhuó bù néng jiù yī chē zhī xīn
这句话大意是：水之势火，一酌不能救一车之薪。
dōng yǒu léi xià yǒu báo hán shǔ bù biàn qí jié shuāng xuě biāo biāo rì chū ér liú
这句话大意是：冬有雷，夏有雹，寒暑不变其节，霜雪麃麃，日出而流。
qīng yì fù yě yǐ yì fān yě jǐ yì zhù yě shī yì yǔ yě lán zhǐ yǐ fāng bù dé jiàn shuāng chán chú tu bīng shòu zài wǔ yuè zhī wàng yī jīng yī xiè zhě zhōng yì cán huá fēi shí zhě bù kě shí
这句话大意是：倾易覆也，倚易翻也，几易助也，湿易雨也，兰芷以芳，不得见霜，蟾蜍涂兵，寿在五月之望，一精一泄者中易残，华非时者不可食。
shé zhī yǔ chǐ shú xiān bì yān
现代白话：舌之与齿，孰先弊呢？
shéng zhī yǔ shǐ shú xiān zhí yān
现代白话：绳之与矢，孰先直呢？
shǐ yǐng qū zhě xíng yě shǐ xiǎng zhuó zhě shēng yě
这句话大意是：使影曲者形也，使响浊者声也。
yǔ sǐ tóng bìng zhě nán wéi liáng yī yǔ wáng guó tóng dào zhě bù kě wèi zhōng móu
这句话大意是：与死同病者，难为良医，与亡国同道者，不可为忠谋。
shǐ chàng chuī yú shǐ gōng shè qiào suī zhōng jié yǐ kě shǐ jué jūn xíng wáng yān
现代白话：使倡吹竽，使工摄窍，虽中节，以可使决，君形亡呢。
lóng zhě bù gē wú yǐ zì lè máng zhě bù guān wú yǐ jiē wù
这句话大意是：聋者不歌，无以自乐，盲者不观，无以接物。
bù yú lín zhě bù dé zhí dào xíng yú xiǎn zhě bù dé lǚ shéng hǎi nèi qí suǒ chū gù néng dà
这句话大意是：步于林者，不得直道，行于险者，不得履绳，海内其所出，故能大。
rì bù bìng chū hú bù èr xióng shén lóng bù pǐ měng shòu bù qún zhì niǎo bù shuāng gài fēi lǎo bù bì rì lún fēi fú bù zhuī jí lǎo lún wèi zú shì yě
这句话大意是：日不并出，狐不二雄，神龙不匹，猛兽不群，鸷鸟不双，盖非橑不蔽日，轮非辐不追疾，橑轮未足恃也。
hú gōng néng shè ér fēi xián bù fā fā shǐ zhī wèi shè shí fēn zhī yī
这句话大意是：弧弓能射，而非弦不发，发矢之为射，十分之一。
jī mǎ zài jiù mò rán wú shēng tóu chú qí páng zhēng xīn nǎi shēng
这句话大意是：饥马在厩，漠然无声，投刍其旁，争心乃生。
sān cùn zhī guǎn wú dàng tiān xià bù néng mǎn shí shí ér yǒu sāi bǎi zhú ér zú
这句话大意是：三寸之管无当，天下不能满，十石而有塞，百竹而足。
xún shéng ér duàn jí bù guò xuán héng ér liàng jí bù chà xuán gǔ fǎ yǐ lèi yǒu shí ér suì zhàng gé zhī shǔ yǒu shí ér shī shì ér xíng zhī wèi zhī luàn
这句话大意是：循绳而断即不过，悬衡而量即不差，悬古法以类，有时而遂，杖格之属，有时而施，是而行之，谓之乱。
nóng fū láo ér jūn zǐ yǎng yú zhě yán ér zhì zhě zé jiàn zhī míng bái chù zhī rú yù shí jiàn zhī àn bì liú qí móu
现代白话：农夫劳而有德行的人养，愚者言而智者择，见之明白，处之如玉石，见之黯，必留其谋。
bǎi xīng zhī míng bù rú yī yuè zhī guāng shí yǒu bì kāi bù rú yī hù zhī míng
这句话大意是：百星之明，不如一月之光，十牖毕开，不如一户之明。
fù shé bù kě wèi zú hǔ bù kě wèi yì jīn yǒu liù chǐ zhī guǎng wò ér yuè zhī xià cái bù nán lì ér yú zhī shàng cái bù yì shì shī yì yě
这句话大意是：蝮蛇不可为足，虎不可为翼，今有六尺之广，卧而越之，下才不难，立而逾之，上才不易，势施异也。
zhù jì zhě de cháng jiù dòu zhě de shāng bì yú bù xiáng zhī mù wèi léi tíng suǒ pū
这句话大意是：助祭者得尝，救斗者得伤，蔽于不祥之木，为雷霆所扑。
rì yuè yù míng zhuó yún gài zhī hé shuǐ yù qīng shā tǔ huì zhī cóng lán yù xiū qiū fēng bài zhī rén xìng yù píng shì yù hài zhī meng chen ér yù wú mī bù kě de jié
这句话大意是：日月欲明，浊云盖之，河水欲清，沙土秽之，丛兰欲修，秋风败之，人性欲平，嗜欲害之，蒙尘而欲无眯，不可得絜。
huáng jīn guī niǔ xián zhě yǐ wéi pèi tǔ rǎng bù de néng zhě yǐ wéi fù gù yǔ ruò zhě jīn yù bù rú yǔ zhī chǐ sù
这句话大意是：黄金龟纽，贤者以为佩，土壤布地，能者以为富，故与弱者金玉，不如与之尺素。
gū xū ér zhōng lì sān shí fú gè jǐn qí lì shǐ yī fú dú rù zhòng fú jiē qì hé jìn yuǎn zhī néng zhì
这句话大意是：毂虚而中立三十辐，各尽其力，使一辐独入，众辐皆弃，何近远之能至。
jú yòu yǒu xiāng huán wěi yǒu cóng shòu tóng zú zhě xiāng cóng yóu niǎo tóng yì zhě xiāng cóng xiáng
这句话大意是：橘柚有乡，萑苇有丛，兽同足者相从游，鸟同翼者相从翔。
yù guān jiǔ zhōu zhī de zú wú qiān lǐ zhī xíng wú zhèng jiào zhī yuán ér yù wèi wàn mín shàng zhě nán yǐ
现代白话：欲观九州之地，足无千里之行，无政教之原，而欲为万民上者，难了！
xiōng xiōng zhě huò tí tí zhě shè gù dà bái ruò rǔ guǎng dé ruò bù zú
这句话大意是：凶凶者获，提提者射，故大白若辱，广德若不足。
jūn zǐ yǒu jiǔ xiǎo rén biān fǒu suī bù kě hǎo yì kě yǐ chǒu rén zhī xìng biàn yī mián bó huò shè zhī jí bèi jiǎ wèi suǒ bù biàn yǐ de qí biàn yě
现代白话：有德行的人有酒，品行较差的人鞭缶，虽不可好，亦能够丑，人之性，便衣绵帛，或射之即被甲，为所不便，以得其便也。
sān shí fú gòng yī gū gè zhí yī záo bù dé xiāng rù yóu rén chén gè shǒu qí zhí yě
这句话大意是：三十辐共一毂，各直一凿，不得相入，犹人臣各守其职也。
shàn yòng rén zhě ruò zhī zú zhòng ér bù xiāng hài ruò shé zhī yǔ chǐ jiān róu xiāng mó ér bù xiāng bài
这句话大意是：善用人者，若□之足，众而不相害，若舌之与齿，坚柔相磨而不相败。
shí shēng ér jiān chén shēng ér fāng shǎo ér yǒu zhī zhǎng ér yú míng
这句话大意是：石生而坚，茞生而芳，少而有之，长而逾明。
fú zhī yǔ tí xiè zhī yǔ ràng de zhī yǔ shī nuò zhī yǔ yǐ xiāng qù qiān lǐ
这句话大意是：扶之与提，谢之与让，得之与失，诺之与已，相去千里。
zài shēng zhě bù huò huá tài zǎo zhě bù xū shuāng ér luò
这句话大意是：再生者不获，华太早者不须霜而落。
wū qí zhǔn fěn qí sǎng fǔ shǔ zài zuò shāo xūn yú táng rù shuǐ ér zēng rú huái chòu ér qiú fāng suī shàn zhě bù néng wèi gōng
这句话大意是：污其准，粉其颡，腐鼠在阼，烧薰于堂，入水而增濡，怀臭而求芳，虽善者不能为工。
dōng bīng kě zhé xià mù kě jié shí nán de ér yì shī
这句话大意是：冬冰可折，夏木可结，时难得而易失。
mù fāng shèng zhōng rì cǎi zhī ér fù shēng qiū fēng xià shuāng yī xī ér líng
这句话大意是：木方盛，终日采之而复生，秋风下霜，一夕而零。
zhì dì zhāng ér shǐ shè jí lín mù mào ér fǔ jīn rù fēi huò zhào zhī yě xíng shì zhī suǒ zhì
这句话大意是：质的张而矢射集，林木茂而斧斤入，非或召之也，形势之所致。
rǔ quǎn zhī shì hǔ fú jī zhī bó li ēn zhī suǒ jiā bù liàng qí lì
这句话大意是：乳犬之噬虎，伏鸡之搏狸，恩之所加，不量其力。
fu dài lì ér dēng ruò zhě yì bì yǐ jiāng ruò zhī yǐ zhōu néng fú néng chén yú zhě bù zhī zú yān
现代白话：夫待利而登溺者，亦必以将溺之了，舟能浮能沈，愚者不知足呢。
jì qū zhī bù jìn yǐn zhī bù zhǐ rén jūn bù yǐ qǔ dào lǐ
这句话大意是：骥驱之不进，引之不止，人君不以取道里。
shuǐ suī píng bì yǒu bō héng suī zhèng bì yǒu chà chǐ suī qí bì yǒu wēi fēi guī ju bù néng dìng fāng yuán fēi zhǔn shéng wú yǐ zhèng qǔ zhí yòng guī ju zhě yì yǒu guī ju zhī xīn
这句话大意是：水虽平，必有波，衡虽正，必有差，尺虽齐，必有危，非规矩不能定方员，非准绳无以正曲直，用规矩者，亦有规矩之心。
tài shān zhī gāo bèi ér bù jiàn qiū háo zhī mò shì zhī kě chá
这句话大意是：太山之高，倍而不见，秋毫之末，视之可察。
zhú mù yǒu huǒ bù zuān bù xūn tǔ zhōng yǒu shuǐ bù jué bù chū shǐ zhī jí bù guò èr lǐ kuǐ bù bù xiū bǒ biē qiān lǐ lèi tǔ bù zhǐ qiū shān cóng chéng
这句话大意是：竹木有火，不钻不熏，土中有水，不掘不出，矢之疾，不过二里，跬步不休，跛鳖千里，累土不止，丘山从成。
lín hé yù yú bù rú guī ér zhī wǎng
这句话大意是：临河欲鱼，不如归而织网。
gōng xiān diào ér hòu qiú jìn mǎ xiān shùn ér hòu qiú liáng rén xiān xìn ér hòu qiú néng
这句话大意是：弓先调而后求劲，马先顺而后求良，人先信而后求能。
qiǎo yě bù néng xiāo mù liáng jiàng bù néng zhuó bīng wù yǒu bù kě rú zhī hé jūn zǐ bù liú yì
现代白话：巧冶不能消木，良匠不能斲冰，物有不可，如之何有德行的人不留意。
shǐ rén wú dù hé kě shǐ hé wú bō bù kě
这句话大意是：使人无渡河，可，使河无波，不可。
wú yuè bù gū zèng zhōng bù duò jǐng yǐ
现代白话：无月不辜，甑终不堕井了。
cì wǒ xíng zhě yù wǒ jiāo zǐ wǒ huò zhě yù wǒ shì xíng yī qí bù zú yǐ jiàn zhī dàn yī xián bù zú yǐ wéi bēi
这句话大意是：刺我行者，欲我交，呰我货者，欲我市，行一棋不足以见知，弹一弦不足以为悲。
jīn yǒu yī tàn rán duó zhī làn xiāng jìn wàn dàn jù xūn qù zhī shí bù ér sǐ tóng qì ér yì jī
这句话大意是：今有一炭然，掇之烂 ，相近，万石俱熏，去之十步而死，同气而异积。
yǒu róng huá zhě bì yǒu chóu cuì shàng yǒu luó wán xià bì yǒu má sī fèi mù dà zhě gēn jù shān gāo zhě jī fú
这句话大意是：有荣华者必有愁悴，上有罗纨下必有麻(纟费)，木大者根瞿，山高者基扶。
lǎo zi yuē gǔ bù cáng shēng gù néng yǒu shēng jìng bù méi xíng gù néng yǒu xíng jīn shí yǒu shēng bù dòng bù míng guǎn xiāo yǒu yīn bù chuī wú shēng
现代白话：老孔子说：鼓不藏声，故能有声，镜不没形，故能有形，金石有声，不动不鸣，管箫有音，不吹无声。
shì yǐ shèng rén nèi cáng bù wéi wù chàng shì lái ér zhì wù zhì ér yīng
这句话大意是：是以圣人内藏，不为物唱，事来而制，物至而应。
tiān xíng bù yǐ zhōng ér fù shǐ gù néng cháng jiǔ lún fù qí suǒ zhuǎn gù néng zhì yuǎn tiān xíng yī bù chà gù wú guò yǐ
现代白话：天行不已，终而复始，故能长久，轮复其所转，故能致远，天行一不差，故无过了。
tiān qì xià dì qì shàng yī yīn yī yī yáng yī jiāo tōng wàn wù qí tóng jūn zǐ yòng shì xiǎo rén xiāo wáng tiān dì zhī dào yě
现代白话：天气下，地气上，一阴一一阳一交通，万物齐同，有德行的人用事，品行较差的人消亡，天地之道也。
tiān qì bù xià dì qì bù shàng yī yīn yī yī yáng yī bù tōng wàn wù bù chāng xiǎo rén dé shì jūn zǐ xiāo wáng wǔ gǔ bù zhí dào dé nèi cáng
现代白话：天气不下，地气不上，一阴一一阳一不通，万物不昌，品行较差的人得势，有德行的人消亡，五谷不植，道德内藏。
tiān zhī dào sǔn yíng yì guǎ de zhī dào sǔn gāo yì xià guǐ shén zhī dào jiāo yì yǔ xià rén zhī dào duō zhě bù yǔ shèng rén zhī dào bēi ér mò néng shàng yě
这句话大意是：天之道，损盈益寡，地之道，损高益下，鬼神之道，骄溢与下，人之道，多者不与，圣人之道，卑而莫能上也。
tiān míng rì míng ér hòu néng zhào sì fāng jūn míng chén míng yù zhōng nǎi ān yǒu sì míng nǎi néng cháng jiǔ míng qí shī míng zhě míng qí huà yě
这句话大意是：天明日明，而后能照四方，君明臣明，域中乃安，有四明，乃能长久，明其施明者，明其化也。
tiān dào wèi zhàng dì dào wéi lǐ yī wèi zhī hé shí wéi zhī shǐ yǐ chéng wàn wù mìng zhī yuē dào
这句话大意是：天道为丈，地道为理，一为之和，时为之使，以成万物，命之曰道。
dà dào tǎn tǎn qù shēn bù yuǎn xiū zhī yú shēn qí dé nǎi zhēn xiū zhī yú wù qí dé bù jué
这句话大意是：大道坦坦，去身不远，修之于身，其德乃真，修之于物，其德不绝。
tiān fù wàn wù shī qí dé ér yǎng zhī yǔ ér bù qǔ gù yī jīng yī shén guī yān yǔ ér bù qǔ zhě shàng dé yě shì yǐ yǒu dé
现代白话：天覆万物，施其德而养之，与而不取，故一精一神归呢，与而不取者，上德也，是以有德。
gāo mò gāo yú tiān yě xià mò xià yú zé yě tiān gāo zé xià shèng rén fǎ zhī zūn bēi yǒu xù tiān xià dìng yǐ
现代白话：高莫高于天也，下莫下于泽也，天高泽下，圣人法之，尊卑有叙，天下定了。
de zài wàn wù ér zhǎng zhī yǔ ér qǔ zhī gù gǔ hái guī yān yǔ ér qǔ zhě xià dé yě xià dé bù shī dé shì yǐ wú dé
现代白话：地载万物而长之，与而取之，故骨骸归呢，与而取者，下德也，“下德不失德，是以无德。
de chéng tiān gù dìng níng de dìng níng wàn wù xíng de guǎng hòu wàn wù jù dìng níng wú bù zài guǎng hòu wú bù róng dì shì shēn hòu shuǐ quán rù jù dì dào fāng guǎng gù néng jiǔ cháng shèng rén fǎ zhī dé wú bù róng
这句话大意是：”地承天，故定宁，地定宁，万物形，地广厚，万物聚，定宁无不载，广厚无不容，地势深厚，水泉入聚，地道方广，故能久长，圣人法之，德无不容。
yī yīn yī nán yī yáng yī wàn wù chāng yī yáng yī fù yī yīn yī wàn wù chén wù chāng wú bù shàn yě wù chén wú bù lè yě wù lè wú bù zhì yǐ
现代白话：一阴一难一阳一，万物昌，一阳一服一阴一，万物湛，物昌无不赡也，物湛无不乐也，物乐无不治了。
yī yīn yī hài wù yī yáng yī zì qū yī yīn yī jìn yī yáng yī tuì xiǎo rén dé shì jūn zǐ bì hài tiān dào rán yě
现代白话：一阴一害物，一阳一自屈，一阴一进一阳一退，品行较差的人得势，有德行的人避害，天道然也。
yī yáng yī qì dòng wàn wù huǎn ér de qí suǒ shì yǐ shèng rén shùn yī yáng yī dào fu shùn wù zhě wù yì shùn zhī nì wù zhě wù yì nì zhī gù bù shī wù zhī qíng xìng
这句话大意是：一阳一气动，万物缓而得其所，是以圣人顺一阳一道，夫顺物者，物亦顺之，逆物者，物亦逆之，故不失物之情性。
wū zé yíng wàn wù jié chéng wū zé kū wàn wù wú jié yǎng yě gù yǔ zé bù xíng tiān xià huāng wáng
这句话大意是：洿泽盈，万物节成，洿泽枯，万物无节养也，故雨泽不行，天下荒亡。
yī yáng yī shàng ér fù xià gù wèi wàn wù zhǔ bù zhǎng yǒu gù néng zhōng ér fù shǐ zhōng ér fù shǐ gù néng cháng jiǔ néng cháng jiǔ gù wèi tiān xià mǔ
这句话大意是：一阳一上而复下，故为万物主，不长有，故能终而复始，终而复始，故能长久，能长久，故为天下母。
yī yáng yī qì chù ér fù néng shī yī yīn yī qì jī ér fù néng huà wèi yǒu bù xù jī ér néng huà zhě yě gù shèng rén shèn suǒ jī
这句话大意是：一阳一气畜而复能施，一阴一气积而复能化，未有不畜积而能化者也，故圣人慎所积。
yī yáng yī miè yī yīn yī wàn wù féi yī yīn yī miè yī yáng yī wàn wù shuāi gù wáng gōng shàng yī yáng yī dào zé wàn wù chāng shàng yī yīn yī dào zé tiān xià wáng
这句话大意是：一阳一灭一阴一，万物肥，一阴一灭一阳一，万物衰，故王公尚一阳一道则万物昌，尚一阴一道则天下亡。
yī yáng yī bù xià yī yīn yī zé wàn wù bù chéng jūn bù xià chén dé huà bù xíng gù jūn xià chén zé cōng míng bù xià chén zé ān lóng
这句话大意是：一阳一不下一阴一，则万物不成，君不下臣，德化不行，故君下臣则聪明，不下臣则暗聋。
rì chū yú de wàn wù fán xi gōng wáng jū mín shàng yǐ míng dào dé rì rù yú de wàn wù xiū xī xiǎo rén jū mín shàng wàn wù táo nì
现代白话：日出于地，万物蕃息，公王居民上，以明道德，日入于地，万物休息，品行较差的人居民上，万物逃匿。
léi zhī dòng yě wàn wù qǐ yǔ zhī rùn yě wàn wù jiě dà rén shī xíng yǒu sì yú cǐ yī yīn yī yī yáng yī zhī dòng yǒu cháng jié dà rén zhī dòng bù jí wù
这句话大意是：雷之动也万物启，雨之润也万物解，大人施行，有似于此，一阴一一阳一之动有常节，大人之动不极物。
léi dòng de wàn wù huǎn fēng yáo shù cǎo mù bài dà rén qù è jiù shàn mín bù yuǎn xǐ gù mín yǒu qù jiù yě qù wú shén jiù shǎo yù duō
这句话大意是：雷动地，万物缓，风摇树，草木败，大人去恶就善，民不远徙，故民有去就也，去无甚，就少愈多。
fēng bù dòng huǒ bù chū dà rén bù yán xiǎo rén wú shù huǒ zhī chū yě bì dài xīn dà rén zhī yán bì yǒu xìn yǒu xìn ér zhēn hé wǎng bù chéng
现代白话：风不动，火不出，大人不言，品行较差的人无述，火之出也必待薪，大人之言必有信，有信而真，何往不成。
hé shuǐ shēn rǎng zài shān qiū líng gāo xià rù yuān yī yáng yī qì shèng biàn wéi yī yīn yī yī yīn yī qì shèng biàn wéi yī yáng yī gù yù bù kě yíng lè bù kě jí
这句话大意是：河水深，壤在山，丘陵高，下入渊，一阳一气盛，变为一阴一，一阴一气盛，变为一阳一，故欲不可盈，乐不可极。
fèn wú è yán nù wú zuò sè shì wèi jì de
这句话大意是：忿无恶言，怒无作色，是谓计得。
huǒ shàng yán shuǐ xià liú shèng rén zhī dào yǐ lèi xiāng qiú
这句话大意是：火上炎，水下流，圣人之道，以类相求。
shèng rén yǐ yī yáng yī tiān xià hé tóng yǐ yī yīn yī tiān xià ruò chén
这句话大意是：圣人偯一阳一，天下和同，偯一阴一，天下溺沉。
lǎo zi yuē jī báo chéng hòu jī bēi chéng gāo jūn zǐ rì jí jí yǐ chéng huī xiǎo rén rì kuài kuài yǐ zhì rǔ qí xiāo xī yě suī wèi néng jiàn gù jiàn shàn rú bù jí sù bù shàn rú bù xiáng
现代白话：老孔子说：积薄成厚，积卑成高，有德行的人日汲汲以成𪸩，品行较差的人日快快以至辱，其消息也虽未能见，故见善如不及，宿不善如不祥。
gǒu xiàng shàn suī guò wú yuàn gǒu bù xiàng shàn suī zhōng lái è gù yuàn rén bù rú zì yuàn miǎn qiú zhū rén bù rú qiú zhū jǐ
这句话大意是：苟向善，虽过无怨，苟不向善，虽忠来恶，故怨人不如自怨，勉求诸人，不如求诸己。
shēng zì zhào yě lèi zì qiú yě míng zì mìng yě rén zì guān yě wú fēi jǐ zhě cāo ruì yǐ cì cāo rèn yǐ jī hé yuàn yú rén gù jūn zi shèn wēi
现代白话：声自召也，类自求也，名自命也，人自官也，无非己者，操锐以刺，操刃以击，何怨于人，故有德行的人慎微。
wàn wù fù yī yīn yī ér bào yī yáng yī chōng qì yǐ wéi hé hé jū zhōng yāng shì yǐ mù shí shēng yú xīn cǎo shí shēng yú yīng mǎo tāi shēng yú zhōng yāng bù mǎo bù tāi shēng ér xū shí
这句话大意是：万物负一阴一而抱一阳一，冲气以为和，和居中央，是以木实生于心，草实生于英，卯胎生于中央，不卯不胎，生而须时。
dì píng zé shuǐ bù liú qīng zhòng jūn zé héng bù qīng wù zhī shēng huà yě yǒu gǎn yǐ rán
这句话大意是：地平则水不流，轻重均则衡不倾，物之生化也，有感以然。
lǎo zi yuē shān zhì qí gāo ér yún yǔ qǐ yān shuǐ zhì qí shēn ér jiāo lóng shēng yān jūn zǐ zhì qí dào ér dé zé liú yān
现代白话：老孔子说：山致其高而云雨起呢，水致其深而蛟龙生呢，有德行的人致其道而德泽流呢。
fu yǒu yī yīn yī dé zhě bì yǒu yī yáng yī bào yǒu yǐn xíng zhě bì yǒu zhāo míng shù shǔ zhě bù huò jì shù yuàn zhě wú bào dé
这句话大意是：夫有一阴一德者必有一阳一报，有隐行者必有昭名，树黍者不获稷，树怨者无报德。