人物志 · 刘劭 · Chapter 11 of 13

七缪

PinyinModern Translation
Size

qī miào

这句话大意是:七缪:。

yī yuē chá yù yǒu piān pō zhī miào èr yuē jiē wù yǒu ài è zhī huò sān yuē dù xīn yǒu dà xiǎo zhī wù sì yuē pǐn zhì yǒu zǎo wǎn zhī yí wǔ yuē biàn lèi yǒu tóng tǐ zhī xián liù yuē lùn cái yǒu shēn yā zhī guǐ qī yuē guān qí yǒu èr yóu zhī shī

这句话大意是:一曰察誉有偏颇之缪,二曰接物有爱恶之惑,三曰度心有大小之误,四曰品质有早晚之疑,五曰变类有同体之嫌,六曰论材有申压之诡,七曰观奇有二尤之失。

fu cǎi fǎng zhī yào bù zài duō shǎo

这句话大意是:夫采访之要,不在多少。

rán zhēng zhì bù míng zhě xìn ěr ér bù gǎn xìn mù

这句话大意是:然征质不明者,信耳而不敢信目。

gù rén yǐ wéi shì zé xīn suí ér míng zhī

这句话大意是:故:人以为是,则心随而明之;。

rén yǐ wéi fēi zé yì zhuǎn ér huà zhī

这句话大意是:人以为非,则意转而化之;。

suī wú suǒ xián yì ruò bù yí

这句话大意是:虽无所嫌,意若不疑。

qiě rén chá wù yì zì yǒu wù ài zēng jiān zhī qí qíng wàn yuán

这句话大意是:且人察物,亦自有误,爱憎兼之,其情万原;。

bù chàng qí běn hú kě bì xìn

这句话大意是:不畅其本,胡可必信。

shì gù zhī rén zhě yǐ mù zhèng ěr

这句话大意是:是故,知人者,以目正耳;。

bù zhī rén zhě yǐ ěr bài mù

这句话大意是:不知人者,以耳败目。

gù zhōu lǘ zhī shì jiē yù jiē huǐ wèi kě wèi zhèng yě

这句话大意是:故州闾之士,皆誉皆毁,未可为正也;。

jiāo yóu zhī rén yù bù sān zhōu wèi bì xìn shì yě

这句话大意是:交游之人,誉不三周,未必信是也。

fu shí hòu zhī shì jiāo yóu zhī jiān bì měi suǒ zài jiān chēng

这句话大意是:夫实厚之士,交游之间,必每所在肩称;。

shàng děng yuán zhī xià děng tuī zhī gǒu bù néng zhōu bì yǒu jiù huǐ

这句话大意是:上等援之,下等推之,苟不能周,必有咎毁。

gù piān shàng shī xià zé qí zhōng yǒu huǐ

这句话大意是:故偏上失下,则其终有毁;。

piān xià shī shàng zé qí jìn bù jié

这句话大意是:偏下失上,则其进不杰。

gù chéng néng sān zhōu zé wèi guó suǒ lì cǐ zhèng zhí zhī jiāo yě

这句话大意是:故诚能三周,则为国所利,此正直之交也。

gù jiē hé ér shì yì yǒu wéi bǐ

这句话大意是:故皆合而是,亦有违比;。

jiē hé ér fēi huò zài qí zhōng

这句话大意是:皆合而非,或在其中。

ruò yǒu jī yì zhī cái zé fēi zhòng suǒ jiàn

这句话大意是:若有奇异之材,则非众所见。

ér ěr suǒ tīng cǎi yǐ duō wèi xìn shì miào yú chá yù zhě yě

这句话大意是:而耳所听采,以多为信,是缪于察誉者也。

fu ài shàn jí wù rén qíng suǒ cháng

这句话大意是:夫爱善疾恶,人情所常;。

gǒu bù míng xián huò shū shàn shàn fēi

这句话大意是:苟不明贤,或疏善善非。

hé yǐ lùn zhī

现代白话:凭什么论之?

fu shàn fēi zhě suī fēi yóu yǒu suǒ shì yǐ qí suǒ shì shùn jǐ suǒ cháng zé bù zì jué qíng tōng yì qīn hū wàng qí è

这句话大意是:夫善非者,虽非犹有所是,以其所是,顺己所长,则不自觉情通意亲,忽忘其恶。

shàn rén suī shàn yóu yǒu suǒ fá

这句话大意是:善人虽善,犹有所乏。

yǐ qí suǒ fá bù míng jǐ zhǎng

这句话大意是:以其所乏,不明己长;。

yǐ qí suǒ zhǎng qīng jǐ suǒ duǎn

这句话大意是:以其所长,轻己所短;。

zé bù zì zhī zhì guāi qì wéi hū wàng qí shàn

这句话大意是:则不自知志乖气违,忽忘其善。

shì huò yú ài è zhě yě

这句话大意是:是惑于爱恶者也。

fu jīng yù shēn wēi zhì yù yì zhòng zhì yù hóng dà xīn yù xián xiǎo

这句话大意是:夫精欲深微,质欲懿重,志欲弘大,心欲嗛小。

jīng wēi suǒ yǐ rù shén miào yě yì zhòng suǒ yǐ chóng dé yǔ yě zhì dà suǒ yǐ kān wù rèn yě xīn xiǎo suǒ yǐ shèn jiù huǐ yě

这句话大意是:精微所以入神妙也,懿重所以崇德宇也,志大所以戡物任也,心小所以慎咎悔也。

gù shī yǒng wén wáng xiǎo xīn yì yì bù dà shēng yǐ sè

这句话大意是:故《诗》咏文王:“小心翼翼”“不大声以色。

xiǎo xīn yě

这句话大意是:”小心也;。

wáng hè sī nù yǐ duì yú tiān xià

这句话大意是:“王赫斯怒,以对于天下。

zhì dà yě

这句话大意是:”志大也。

yóu cǐ lùn zhī xīn xiǎo zhì dà zhě shèng xián zhī lún yě

这句话大意是:由此论之,心小志大者,圣贤之伦也;。

xīn dà zhì dà zhě háo jié zhī juàn yě

这句话大意是:心大志大者,豪杰之隽也;。

xīn dà zhì xiǎo zhě ào dàng zhī lèi yě

这句话大意是:心大志小者,傲荡之类也;。

xīn xiǎo zhì xiǎo zhě jū nuò zhī rén yě

这句话大意是:心小志小者,拘懦之人也。

zhòng rén zhī chá huò lòu qí xīn xiǎo huò zhuàng qí zhì dà shì wù yú xiǎo dà zhě yě

这句话大意是:众人之察,或陋其心小,或壮其志大,是误于小大者也。

fū rén cái bù tóng chéng yǒu zǎo wǎn yǒu zǎo zhì sù chéng zhě yǒu wǎn zhì ér wǎn chéng zhě yǒu shǎo wú zhì ér zhōng wú suǒ chéng zhě yǒu shǎo yǒu lìng cái suì wèi jùn qì zhě sì zhě zhī lǐ bù kě bù chá

这句话大意是:夫人材不同,成有早晚:有早智速成者,有晚智而晚成者,有少无智而终无所成者,有少有令材遂为隽器者:四者之理,不可不察。

fu yòu zhì zhī rén cái zhì jīng dá

这句话大意是:夫幼智之人,材智精达;。

rán qí zài tóng máo jiē yǒu duān xù

这句话大意是:然其在童髦,皆有端绪。

gù wén běn cí fán biàn shǐ gěi kǒu rén chū cí xù shī fā guò yǔ shèn shēng wèi jù lián qǐ bù qǔ

这句话大意是:故文本辞繁,辩始给口,仁出慈恤,施发过与,慎生畏惧,廉起不取。

zǎo zhì zhě qiǎn huì ér jiàn sù wǎn chéng zhě qí shi ér shū chí zhōng àn zhě bìng kùn yú bù zú suì wu zhě zhōu dá ér yǒu yú

这句话大意是:早智者浅惠而见速,晚成者奇识而舒迟,终暗者并困于不足,遂务者周达而有余。

ér zhòng rén zhī chá bù lǜ qí biàn shì yí yú zǎo wǎn zhě yě

这句话大意是:而众人之察,不虑其变,是疑于早晚者也。

fū rén qíng mò bù qù míng lì bì sǔn hài

这句话大意是:夫人情莫不趣名利、避损害。

míng lì zhī lù zài yú shì de

这句话大意是:名利之路,在于是得;。

sǔn hài zhī yuán zài yú fēi shī

这句话大意是:损害之源,在于非失。

gù rén wú xián yú jiē yù shǐ shì de zài jǐ

这句话大意是:故人无贤愚,皆欲使是得在己。

néng míng jǐ shì mò guò tóng tǐ

这句话大意是:能明己是,莫过同体;。

shì yǐ piān cái zhī rén jiāo yóu jìn qū zhī lèi jiē qīn ài tóng tǐ ér yù zhī zēng wù duì fǎn ér huǐ zhī xù yì zá ér bù shàng yě

这句话大意是:是以偏材之人,交游进趋之类,皆亲爱同体而誉之,憎恶对反而毁之,序异杂而不尚也。

tuī ér lùn zhī wú tā gù yān

现代白话:推而论之,无他故呢;。

fu yù tóng tǐ huǐ duì fǎn suǒ yǐ zhèng bǐ fēi ér zhe jǐ shì yě

这句话大意是:夫誉同体、毁对反,所以证彼非而着己是也。

zhì yú yì zá zhī rén yú bǐ wú yì yú jǐ wú hài zé xù ér bù shàng

这句话大意是:至于异杂之人,于彼无益,于己无害,则序而不尚。

shì gù tóng tǐ zhī rén cháng huàn yú guò yù

这句话大意是:是故,同体之人,常患于过誉;。

jí qí míng dí zé xiān néng xiāng xià

这句话大意是:及其名敌,则鲜能相下。

shì gù zhí zhě xìng fèn hǎo rén xíng zhí yú rén ér bù néng shòu rén zhī jié

这句话大意是:是故,直者性奋,好人行直于人,而不能受人之讦;。

jǐn zhě qíng lù hǎo rén xíng jǐn yú rén ér bù néng nà rén zhī jìng

这句话大意是:尽者情露,好人行尽于人,而不能纳人之径;。

wu míng zhě lè rén zhī jìn qū guò rén ér bù néng chū líng jǐ zhī hòu

这句话大意是:务名者乐人之进趋过人,而不能出陵己之后。

shì gù xìng tóng ér cái qīng zé xiāng yuán ér xiāng lài yě

这句话大意是:是故,性同而材倾,则相援而相赖也;。

xìng tóng ér shì jūn zé xiāng jìng ér xiāng hài yě

这句话大意是:性同而势均,则相竞而相害也;。

cǐ yòu tóng tǐ zhī biàn yě

这句话大意是:此又同体之变也。

gù huò zhù zhí ér huǐ zhí huò yǔ míng ér huǐ míng

这句话大意是:故或助直而毁直,或与明而毁明。

ér zhòng rén zhī chá bù biàn qí lǜ lǐ shì xián yú tǐ tóng yě

这句话大意是:而众人之察,不辨其律理,是嫌于体同也。

fū rén suǒ chǔ yì shì shì yǒu shēn yā fù guì suì dá shì zhī shēn yě

这句话大意是:夫人所处异势,势有申压:富贵遂达,势之申也;。

pín jiàn qióng kuì shì zhī yā yě

这句话大意是:贫贱穷匮,势之压也。

shàng cái zhī rén néng xíng rén suǒ bù néng xíng shì gù dá yǒu láo qiān zhī chēng qióng yǒu zhe míng zhī jié

这句话大意是:上材之人,能行人所不能行,是故,达有劳谦之称,穷有着明之节。

zhōng cái zhī rén zé suí shì sǔn yì shì gù jiè fù guì zé huò cái kè yú nèi shī huì zhōu yú wài

这句话大意是:中材之人,则随世损益,是故,藉富贵则货财克于内,施惠周于外;。

jiàn shàn zhě qiú kě chēng ér yù zhī jiàn yuán zhě chǎn xiǎo měi ér dà zhī suī wú yì cái yóu xíng chéng ér míng lì

这句话大意是:见赡者求可称而誉之,见援者阐小美而大之,虽无异材,犹行成而名立。

chù pín jiàn zé yù shī ér wú cái yù yuán ér wú shì qīn qī bù néng xù péng yǒu bú jiàn jì fēn yì bù fù lì ēn ài jìn yǐ lí yuàn wàng zhě bìng zhì guī fēi zhě rì duō

这句话大意是:处贫贱则欲施而无财,欲援而无势,亲戚不能恤,朋友不见济,分义不复立,恩爱浸以离,怨望者并至,归非者日多;。

suī wú zuì yóu yóu wú gù ér fèi yě

这句话大意是:虽无罪尤,犹无故而废也。

gù shì yǒu chǐ jiǎn míng yóu jìn tuì tiān xià jiē fù zé qīng pín zhě suī kǔ bì wú wěi dùn zhī yōu qiě yǒu cí shī zhī gāo yǐ huò róng míng zhī lì

这句话大意是:故世有侈俭,名由进退:天下皆富,则清贫者虽苦,必无委顿之忧,且有辞施之高,以获荣名之利;。

jiē pín zé qiú jià wú suǒ gào ér yǒu qióng fá zhī huàn qiě shēng bǐ lìn zhī sòng

这句话大意是:皆贫,则求假无所告,而有穷乏之患,且生鄙吝之讼。

shì gù jūn cái ér jìn yǒu yǔ zhī zhě zé tǐ yì ér mào suì

这句话大意是:是故:钧材而进,有与之者,则体益而茂遂;。

sī lǐ bēi yì yǒu lèi zhī zhě zé wēi jiàng ér shāo tuì

这句话大意是:私理卑抑,有累之者,则微降而稍退。

ér zhòng rén zhī guān bù lǐ qí běn gè zhǐ qí suǒ zài shì yí yú shēn yā zhě yě

这句话大意是:而众人之观,不理其本,各指其所在,是疑于申压者也。

fu qīng yǎ zhī měi zhe hu xíng zhì chá zhī guǎ shī

这句话大意是:夫清雅之美,着乎形质,察之寡失;。

shī miào zhī yóu héng zài èr yóu

这句话大意是:失缪之由,恒在二尤。

èr yóu zhī shēng yǔ wù yì liè gù yóu miào zhī rén hán jīng yú nèi wài wú shì zī

这句话大意是:二尤之生,与物异列:故尤妙之人,含精于内,外无饰姿;。

yóu xū zhī rén shuò yán guī zī nèi shí guāi fǎn

这句话大意是:尤虚之人,硕言瑰姿,内实乖反。

ér rén zhī qiú qí bù kě yǐ jīng wēi cè qí xuán jī míng yì xī

现代白话:而人之求奇,不能够精微测其玄机,明异希;。

huò yǐ mào shǎo wèi bù zú huò yǐ guī zī wèi jù wěi huò yǐ zhí lù wèi xū huá huò yǐ qiǎo chì wéi zhēn shí

这句话大意是:或以貌少为不足,或以瑰姿为巨伟,或以直露为虚华,或以巧饬为真实。

shì yǐ zǎo bá duō wù bù rú shùn cì

这句话大意是:是以早拔多误,不如顺次;。

fu shùn cì cháng dù yě

这句话大意是:夫顺次,常度也。

gǒu bù chá qí shí yì yān wǎng ér bù shī

现代白话:苟不察其实,亦呢往而不失。

gù yí xián ér xián yǒu jì zé hèn zài bù zǎo bá

这句话大意是:故遗贤而贤有济,则恨在不早拔;。

bá qí ér qí yǒu bài zé huàn zài bù sù bié

这句话大意是:拔奇而奇有败,则患在不素别;。

rèn yì ér dú miào zé huǐ zài bù guǎng wèn

这句话大意是:任意而独缪,则悔在不广问;。

guǎng wèn ér wù jǐ zé yuàn jǐ bù zì xìn

这句话大意是:广问而误己,则怨己不自信。

shì yǐ jì zǐ fā zú zhòng shì nǎi wù

这句话大意是:是以骥子发足,众士乃误;。

hán xìn lì gōng huái yīn nǎi zhèn

这句话大意是:韩信立功,淮阴乃震。

fu qǐ è qí ér hǎo yí zāi

现代白话:夫岂恶奇而好疑啊?

nǎi yóu wù bu shi jiàn ér qí yì měi yì yě

这句话大意是:乃尤物不世见,而奇逸美异也。

shì yǐ zhāng liáng tǐ ruò ér jīng qiáng wèi zhòng zhì zhī juàn yě

这句话大意是:是以张良体弱而精彊,为众智之隽也;。

jīng shū sè píng ér shén yǒng wèi zhòng yǒng zhī jié yě

这句话大意是:荆叔色平而神勇,为众勇之杰也。

rán zé jùn jié zhě zhòng rén zhī yóu yě

这句话大意是:然则,隽杰者,众人之尤也;。

shèng rén zhě zhòng yóu zhī yóu yě

这句话大意是:圣人者,众尤之尤也。

qí yóu mí chū zhě qí dào mí yuǎn

这句话大意是:其尤弥出者,其道弥远。

gù yī guó zhī juàn yú zhōu wèi bèi wèi de wèi dì yě

这句话大意是:故一国之隽,于州为辈,未得为第也;。

yī zhōu zhī dì yú tiān xià wèi wēi

这句话大意是:一州之第,于天下为椳;。

tiān xià zhī wēi shì yǒu yōu liè

这句话大意是:天下之椳,世有忧劣。

shì gù zhòng rén zhī suǒ guì gè guì qí chū jǐ zhī yóu ér bù guì yóu zhī suǒ yóu

这句话大意是:是故,众人之所贵,各贵其出己之尤,而不贵尤之所尤。

shì gù zhòng rén zhī míng néng zhī bèi shì zhī shù ér bù néng zhī dì mù zhī dù

这句话大意是:是故,众人之明,能知辈士之数,而不能知第目之度;。

bèi shì zhī míng néng zhī dì mù zhī dù bù néng shi chū yóu zhī liáng yě

这句话大意是:辈士之明,能知第目之度,不能识出尤之良也;。

chū yóu zhī rén néng zhī shèng rén zhī jiào bù néng jiū zhī rù shì zhī ào yě

这句话大意是:出尤之人,能知圣人之教,不能究之入室之奥也。

yóu shì lùn zhī rén wù zhī lǐ miào bù kě de ér qióng yǐ

这句话大意是:由是论之,人物之理妙,不可得而穷已。

✦ You read 七缪

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.