睡虎地秦墓竹简 · 佚名 · Chapter 24 of 25

其于部分·语书

PinyinModern Translation
Size

niàn nián sì yuè bǐng xū shuò dīng hài nán jùn shǒu téng wèi xiàn dào sè fu gǔ zhě mín gè yǒu xiāng sú qí suǒ lì jí hǎo è bù tóng huò bù biàn wū mín hài wū bāng

这句话大意是:廿年四月丙戌朔丁亥,南郡守腾谓县、道啬夫:古者,民各有乡俗,其所利及好恶不同,或不便于民,害于邦。

shì yǐ shèng wáng zuò wèi fǎ dù yǐ jiǎo duān mín xīn qù qí yá bì pì chú qí è sú

这句话大意是:是以圣王作为法度,以矫端民心,去其邪避(僻),除其恶俗。

fǎ lǜ wèi zú mín duō zhà qiǎo gù hòu yǒu jiàn lìng xià zhě

这句话大意是:法律未足,民多诈巧,故后有闲令下者。

fán fǎ lǜ lìng zhě yǐ jiào dào dǎo mín qù qí yín bì pì chú qí è sú ér shǐ zhī zhī wū wèi shàn yě

这句话大意是:凡法律令者,以教道(导)民,去其淫避(僻),除其恶俗,而使之之于为善(也)。

jīn fǎ lǜ lìng yǐ jù yǐ ér lì mín mò yòng xiāng sú yín shī yì zhī mín bù zhǐ shì jí fǎ fèi zhǔ zhī míng fǎ yě ér zhǎng yá bì pì yín shī yì zhī mín shén hài wū bāng bù biàn wū mín

现代白话:今法律令已具了,而吏民莫用,乡俗淫失(泆)之民不止,是即法(废)主之明法(也),而长邪避(僻)淫失(泆)之民,甚害于邦,不便于民。

gù téng wèi shì ér xiū fǎ lǜ lìng tián lìng jí wèi jiàn sī fāng ér xià zhī lìng lì míng bù lìng lì mín jiē míng zhì zhī zhī wú jù wū zuì

这句话大意是:故腾为是而修法律令、田令及为闲私方而下之,令吏明布,令吏民皆明智(知)之,毋巨()于罪。

jīn fǎ lǜ lìng yǐ bù wén lì mín fàn fǎ wèi jiàn sī zhě bù zhǐ sī hǎo xiāng sú zhī xīn bù biàn zì cóng lìng chéng yǐ xià zhì zhī ér fú jǔ lùn shì jí míng bì zhǔ zhī míng fǎ yě ér yǎng nì yá bì pì zhī mín

这句话大意是:今法律令已布,闻吏民犯法为闲私者不止,私好、乡俗之心不变,自从令、丞以下智(知)而弗举论,是即明避主之明法(也),而养匿邪避(僻)之民。

rú cǐ zé wèi rén chén yì bù zhōng yǐ

现代白话:如此,则为人臣亦不忠了。

ruò fú zhì zhī shì jí bù shèng rèn bù zhì yě

这句话大意是:若弗智(知),是即不胜任、不智(也);。

zhì zhī ér fú gǎn lùn shì jí bù lián yě

这句话大意是:智(知)而弗敢论,是即不廉(也)。

cǐ jiē dà zuì yě ér lìng chéng fú míng zhì zhī shén bù biàn

这句话大意是:此皆大罪(也),而令、丞弗明智(知),甚不便。

jīn qiě lìng rén àn xíng zhī jǔ hé bù cóng lìng zhě zhì yǐ lǜ lùn jí lìng chéng

这句话大意是:今且令人案行之,举劾不从令者,致以律,论及令、丞。

yǒu yòu qiě kè xiàn guān dú duō fàn lìng ér lìng chéng fú de zhě yǐ lìng chéng wén

这句话大意是:有(又)且课县官,独多犯令而令、丞弗得者,以令、丞闻。

yǐ cì chuán

这句话大意是:以次传;。

bié shū jiāng líng bù yǐ yóu xíng

这句话大意是:别书江陵布,以邮行。

fán liáng lì míng fǎ lǜ lìng shì wú bù néng yě

这句话大意是:凡良吏明法律令,事无不能(也);。

yǒu yòu lián jié jié dūn ér hǎo zuǒ shàng

这句话大意是:有(又)廉絜(洁)敦而好佐上;。

yǐ yī cáo shì bù zú dú zhì yě gù yǒu gōng xīn

这句话大意是:以一曹事不足独治(也),故有公心;。

yǒu yòu néng zì duān yě ér è yǔ rén biàn zhì shì yǐ bù zhēng shū

这句话大意是:有(又)能自端(也),而恶与人辨治,是以不争书。

è lì bù míng fǎ lǜ lìng

这句话大意是:?恶吏不明法律令,。

bù zhì zhī shì

这句话大意是:不智(知)事,。

bù lián jié jié

这句话大意是:不廉絜(洁),。

wú wú yǐ zuǒ shàng

这句话大意是:毋(无)以佐上,。

tóu tōu suí duò jí shì

这句话大意是:𦈕(偷)随(惰)疾事,。

yì kǒu shé

这句话大意是:易口舌,。

bù xiū rǔ

这句话大意是:不羞辱,。

qīng è yán ér yì bìng rén

这句话大意是:轻恶言而易病人,。

wú wú gōng duān zhī xīn

这句话大意是:毋(无)公端之心,。

ér yǒu mào dǐ dǐ zhī zhì

这句话大意是:而有冒柢(抵)之治,。

shì yǐ shàn chì su shì

这句话大意是:是以善斥(诉)事,。

xǐ zhēng shū

这句话大意是:喜争书。

zhēng shū yīn yàng yáng chēn mù è wàn yǐ shì shì lì xū xún jí yán yǐ shì shì zhì chǒu yán páo zhuó yǐ shì shì xiǎn kēng làng qiáng háng kàng yǐ shì shì qiáng ér shàng yóu zhì zhī yě

这句话大意是:争书,因恙(佯)瞋目扼(腕)以视(示)力,𬣙询疾言以视(示)治,丑言麃斫以视(示)险,阬阆强肮(伉)以视(示)强,而上犹智之(也)。

gù rú cǐ zhě bù kě bù wèi fá

这句话大意是:故如此者不可不为罚。

fā shū yí shū cáo cáo mò shòu yǐ gào fǔ fǔ lìng cáo huà zhī

这句话大意是:发书,移书曹,曹莫受,以告府,府令曹画之。

qí huà zuì duō zhě dāng jū cáo zòu lìng chéng lìng chéng yǐ wèi bù zhí zhì qiān lǐ shǐ yǒu jí shū zhī yǐ wèi è lì

这句话大意是:其画最多者,当居曹奏令、丞,令、丞以为不直,志千里使有籍书之,以为恶吏。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →