说苑 · 刘向 · Chapter 11 of 20

善说

PinyinModern Translation
Size

sūn qīng yuē fu tán shuō zhī shù zhāi zhuāng yǐ lì zhī duān chéng yǐ chù zhī jiān qiáng yǐ chí zhī pì chēng yǐ yù zhī fēn bié yǐ míng zhī huān xīn fèn mǎn yǐ sòng zhī bǎo zhī zhēn zhī guì zhī shén zhī rú shì zé shuō cháng wú bù xíng yǐ

现代白话:孙卿曰:“夫谈说之术,齐庄以立之,端诚以处之,坚强以持之,譬称以谕之,分别以 明之,欢欣愤满以送之,宝之珍之,贵之神之,如是则说常无不行了。

fu shì zhī wèi néng guì qí suǒ guì

这句话大意是:”夫是之谓能贵其所 贵。

chuán yuē wéi jūn zǐ wèi néng guì qí suǒ guì yě

现代白话:传曰:“唯有德行的人为能贵其所贵也。

shī yún wú yì yóu yán wú yuē gǒu yǐ

现代白话:”诗云:“无易由言,无曰苟了。

guǐ gǔ zǐ yuē rén zhī bù shàn ér néng jiáo zhī zhě nán yǐ

现代白话:”鬼谷孔子说:“人 之不善而能矫之者难了。

shuō zhī bù xíng yán zhī bù cóng zhě qí biàn zhī bù míng yě

这句话大意是:说之不行,言之不从者,其辩之不明也;。

jì míng ér bù xíng zhě chí zhī bù gù yě

这句话大意是:既明而不行者,持之不固 也;。

jì gù ér bù xíng zhě wèi zhōng qí xīn zhī suǒ shàn yě

这句话大意是:既固而不行者,未中其心之所善也。

biàn zhī míng zhī chí zhī gù zhī yòu zhōng qí rén zhī suǒ shàn qí yán shén ér zhēn bái ér fēn néng rù yú rén zhī xīn rú cǐ ér shuō bù xíng zhě tiān xià wèi cháng wén yě

这句话大意是:辩之明之,持之固之,又中其人之所善,其言神而 珍,白而分,能入于人之心,如此而说不行者,天下未尝闻也。

cǐ zhī wèi shàn shuō

这句话大意是:此之谓善说。

zǐ gòng yuē chū yán chén cí shēn zhī dé shī guó zhī ān wēi yě

这句话大意是:”子贡曰: “出言陈辞,身之得失,国之安危也。

shī yún cí zhī yì yǐ mín zhī mò yǐ

现代白话:”诗云:“辞之绎了,民之莫了。

fu cí zhě rén zhī suǒ yǐ zì tōng yě

这句话大意是:”夫辞者人之所以 自通也。

zhǔ fù yǎn yuē rén ér wú cí ān suǒ yòng zhī

这句话大意是:主父偃曰:“人而无辞,安所用之。

xī zǐ chǎn xiū qí cí ér zhào wǔ zhì qí jìng

这句话大意是:”昔子产修其辞,而赵武致其敬;。

wáng sūn mǎn míng qí yán ér chu zhuāng yǐ cán

这句话大意是:王孙满明其 言,而楚庄以惭;。

sū qín xíng qí shuō ér liù guó yǐ ān

这句话大意是:苏秦行其说,而六国以安;。

kuǎi tōng chén shuō ér shēn dé yǐ quán

这句话大意是:蒯通陈说,而身得以全。

fu cí zhě nǎi suǒ yǐ zūn jūn chóng shēn ān guó quán xìng zhě yě

这句话大意是:夫辞者乃所以尊君、 重身、安国、全性者也。

gù cí bù kě bù xiū ér shuō bù kě bù shàn

这句话大意是:故辞不可不修而说不可不善。

zhào shǐ rén wèi wèi wáng yuē wèi wǒ shā fàn cuó wú qǐng xiàn qī shí lǐ zhī de

现代白话:赵使人谓魏王曰:“为我杀范痤,我请献七十里之地。

wèi wáng yuē nuò

这句话大意是:”魏王曰:“诺”。

shǐ lì bǔ zhī wéi ér wèi shā

这句话大意是:使吏捕之, 围而未杀。

cuó zì shàng wū qí wēi wèi shǐ zhě yuē yǔ qí yǐ sǐ cuó shì bù rú yǐ shēng cuó shì yǒu rú cuó sǐ zhào bù yǔ wáng de zé wáng nài hé

这句话大意是:痤自上屋骑危,谓使者曰:“与其以死痤市,不如以生痤市,有如痤死,赵不与 王地,则王奈何?

gù bù ruò yǔ dìng gē dì rán hòu shā cuó

这句话大意是:故不若与定割地,然后杀痤。

wèi wáng yuē shàn

这句话大意是:”魏王曰:“善”。

cuó yīn shàng shū xìn líng jūn yuē cuó gù wèi zhī miǎn xiāng yě

这句话大意是:痤因上书信陵君曰: “痤故魏之免相也。

zhào yǐ de shā cuó ér wèi wáng tīng zhī yǒu rú qiáng qín yì jiāng xí zhào zhī yù zé jūn qiě nài hé

这句话大意是:赵以地杀痤而魏王听之,有如强秦亦将袭赵之欲,则君且奈何?

xìn líng jūn yán yú wáng ér chū zhī

这句话大意是:”信陵 君言于王而出之。

wú rén rù jīng zhào chén huái gōng huái gōng zhào guó rén yuē yù yǔ jīng zhě zuǒ yù yǔ wú zhě yòu

这句话大意是:吴人入荆,召陈怀公,怀公召国人曰:“欲与荆者左,欲与吴者右。

féng huá dāng gōng ér jìn yuē wú wèi yǒu fú jīng wèi yǒu huò

这句话大意是:”逄滑当公而进 曰:“吴未有福,荆未有祸。

gōng yuē guó shèng jūn chū fēi huò ér xī

这句话大意是:”公曰:“国胜君出,非祸而奚?

duì yuē xiǎo guó yǒu shì yóu fù ér kuàng dà guó hu

这句话大意是:”对曰:“小国有是犹复, 而况大国吗?

chu suī wú dé yì bù zhǎn ài qí mín wú rì bì bīng pù gǔ rú mǎng wèi jiàn dé yān

现代白话:楚虽无德,亦不斩艾其民,吴日弊兵,暴骨如莽,未见德呢?

tiān qí huò zhě zhèng xun chu yě

这句话大意是:天其或者正训楚 也!

huò zhī shì wú hé rì zhī yǒu

这句话大意是:祸之适吴,何日之有?

chén hóu cóng zhī

这句话大意是:”陈侯从之。

huán gōng lì zhòng fù zhì dài fū yuē shàn wú zhě rù mén ér yòu bù shàn wú zhě rù mén ér zuǒ

现代白话:桓公立仲父,致大夫曰:“善我者入门而右,不善我者入门而左。

yǒu zhōng mén ér lì zhě huán gōng wèn yān

现代白话:”有中门而立者,桓 公问呢。

duì yuē guǎn zǐ zhī zhī kě yǔ móu tiān xià qí qiáng kě yǔ qǔ tiān xià

这句话大意是:对曰:“管子之知,可与谋天下,其强可与取天下。

jūn shì qí xìn hu

这句话大意是:君恃其信吗?

nèi zhèng wěi yān

现代白话:内政委呢;。

wài shì duàn yān

现代白话:外事 断呢。

qū mín ér guī zhī shì yì kě duó yě

这句话大意是:驱民而归之,是亦可夺也。

huán gōng yuē shàn

这句话大意是:”桓公曰:“善。

nǎi wèi guǎn zhòng zhèng zé zú guī yú zi yǐ zhèng zhī suǒ bù jí wéi zi shì kuāng

现代白话:”乃谓管仲:“政则卒归于子了,政之 所不及,唯子是匡。

guǎn zhòng gù zhù sān guī zhī tái yǐ zì shāng yú mín

这句话大意是:”管仲故筑三归之台,以自伤于民。

qí xuān wáng chū liè yú shè shān shè shān fù lǎo shí sān rén xiāng yǔ láo wáng wáng yuē fù lǎo kǔ yǐ

现代白话:齐宣王出猎于社山,社山父老十三人相与劳王,王曰:“父老苦了!

wèi zuǒ yòu cì fù lǎo tián bù zū fù lǎo jiē bài lǘ qiū xiān shēng bù bài

这句话大意是:”谓左右赐父老田 不租,父老皆拜,闾丘先生不拜。

wáng yuē fù lǎo yǐ wéi shǎo yé

这句话大意是:王曰:“父老以为少耶?

wèi zuǒ yòu fù cì fù lǎo wú yáo yì fù lǎo jiē bài lǘ qiū xiān shēng yòu bù bài

这句话大意是:”谓左右复赐父老无徭役,父老 皆拜,闾丘先生又不拜。

wáng yuē bài zhě qù bù bài zhě qián

这句话大意是:王曰:“拜者去,不拜者前。

yuē guǎ rén jīn guān fù lǎo xìng ér láo zhī gù cì fù lǎo tián bù zū fù lǎo jiē bài xiān shēng dú bù bài guǎ rén zì yǐ wéi shǎo gù cì fù lǎo wú yáo yì fù lǎo jiē bài xiān shēng yòu dú bù bài guǎ rén dé wú yǒu guò hu

这句话大意是:”曰:“寡人今观父老幸而劳之,故 赐父老田不租,父老皆拜,先生独不拜,寡人自以为少,故赐父老无徭役,父老皆拜,先生 又独不拜,寡人得无有过吗?

lǘ qiū xiān shēng duì yuē wéi wén dài wáng lái yóu suǒ yǐ wèi láo dài wáng wàng de shòu yú dài wáng wàng de fù yú dài wáng wàng de guì yú dài wáng

这句话大意是:”闾丘先生对曰:“惟闻大王来游,所以为劳大王,望得寿于 大王,望得富于大王,望得贵于大王。

wáng yuē tiān shā shēng yǒu shí fēi guǎ rén suǒ de yǔ yě wú yǐ shòu xiān shēng

这句话大意是:”王曰:“天杀生有时,非寡人所得与也,无以寿先 生;。

cāng lǐn suī shí yǐ bèi zāi hài wú yǐ fù xiān shēng

这句话大意是:仓廪虽实,以备灾害,无以富先生;。

dà guān wú quē xiǎo guān bēi jiàn wú yǐ guì xiān shēng

这句话大意是:大官无缺,小官卑贱,无以贵先生。

lǘ qiū xiān shēng duì yuē cǐ fēi rén chén suǒ gǎn wàng yě

这句话大意是:”闾丘先生对 曰:“此非人臣所敢望也。

yuàn dài wáng xuǎn liáng fù jiā zǐ yǒu xiū xíng zhě yǐ wéi lì píng qí fǎ dù rú cǐ chén shǎo kě yǐ de shòu yān

现代白话:愿大王选良富家子,有修行者以为吏,平其法度,如此臣少能够 得寿呢;。

chūn qiū dōng xià zhèn zhī yǐ shí wú fán rǎo bǎi xìng rú shì chén kě shǎo dé yǐ fù yān

现代白话:春秋冬夏,振之以时,无烦扰百姓,如是臣可少得以富呢;。

yuàn dài wáng chū lìng lìng shǎo zhě jìng zhǎng zhǎng zhě jìng lǎo rú shì chén kě shǎo dé yǐ guì yān

现代白话:愿大王出令,令少者敬 长,长者敬老,如是臣可少得以贵呢;。

jīn dài wáng xìng cì chén tián bù zū rán zé cāng lǐn jiāng xū yě

这句话大意是:今大王幸赐臣田不租,然则仓廪将虚也。

cì chén wú yáo yì rán zé guān fǔ wú shǐ yān cǐ gù fēi rén chén zhī suǒ gǎn wàng yě

现代白话:赐臣无徭 役,然则官府无使呢,此固非人臣之所敢望也。

qí wáng yuē shàn

这句话大意是:”齐王曰:“善。

yuàn qǐng xiān shēng wèi xiāng

这句话大意是:愿请先生为相。

xiào wǔ huáng dì shí fén yīn de bǎo dǐng ér xiàn zhī yú gān quán gōng qún chén hè shàng shòu yuē bì xià de zhōu dǐng

这句话大意是:孝武皇帝时,汾阴得宝鼎而献之于甘泉宫,群臣贺,上寿曰:“陛下得周鼎。

shì zhōng yú qiū shòu wáng dú yuē fēi zhōu dǐng

这句话大意是:”侍中虞 丘寿王独曰:“非周鼎。

shàng wén zhī zhào ér wèn yuē zhèn de zhōu dǐng qún chén jiē yǐ wéi zhōu dǐng ér shòu wáng dú yǐ wéi fēi hé yě

这句话大意是:”上闻之,召而问曰:“朕得周鼎,群臣皆以为周鼎而寿王独以为 非,何也?

shòu wáng yǒu shuō zé shēng wú shuō zé sǐ

这句话大意是:寿王有说则生,无说则死。

duì yuē chén shòu wáng ān gǎn wú shuō

这句话大意是:”对曰:“臣寿王安敢无说?

chén wén fu zhōu dé shǐ chǎn yú hòu jì cháng yú gōng liú dà yú dài wáng chéng yú wén wǔ xiǎn yú zhōu gōng dé zé shàng dòng tiān xià lòu quán wú suǒ bù tōng shàng tiān bào yīng dǐng wèi zhōu chū gù míng zhōu dǐng

这句话大意是:臣闻夫周德始产于后 稷,长于公刘,大于大王,成于文武,显于周公,德泽上洞,天下漏泉,无所不通,上天报 应,鼎为周出,故名周鼎。

jīn hàn zì gāo zǔ jì zhōu yì zhāo dé xiǎn xíng bù ēn shī huì liù hé hé tóng zhì bì xià zhī shēn yù shèng tiān ruì bìng zhì zhēng xiáng bì jiàn

这句话大意是:今汉自高祖继周,亦昭德显行,布恩施惠,六合和同,至陛下之 身愈盛,天瑞并至,征祥毕见。

xī shǐ huáng dì qīn chū dǐng yú péng chéng ér bù néng de

这句话大意是:昔始皇帝亲出鼎于彭城而不能得。

tiān zhāo yǒu dé bǎo dǐng zì zhì cǐ tiān zhī suǒ yǐ yǔ hàn nǎi hàn dǐng fēi zhōu dǐng yě

这句话大意是:天昭有德,宝鼎自至,此 天之所以予汉,乃汉鼎,非周鼎也!

shàng yuē shàn

这句话大意是:”上曰:“善!

qún chén jiē chēng wàn suì

这句话大意是:”群臣皆称:“万岁!

shì rì cì yú qiū shòu wáng huáng jīn shí jīn

这句话大意是:”是日赐虞丘寿 王黄金十斤。

jìn xiàn gōng zhī shí dōng guō mín yǒu zǔ cháo zhě shàng shū xiàn gōng yuē cǎo máo chén dōng guō mín zǔ cháo yuàn qǐng wén guó jiā zhī jì

这句话大意是:晋献公之时,东郭民有祖朝者,上书献公曰:“草茅臣东郭民祖朝,愿请闻国家之 计。

xiàn gōng shǐ shǐ chū gào zhī yuē ròu shí zhě yǐ lǜ zhī yǐ

现代白话:”献公使使出告之曰:“肉食者已虑之了。

huò shí zhě shàng hé yǔ yān

现代白话:藿食者尚何与呢?

zǔ cháo duì yuē dài wáng dú bù wén gǔ zhī jiāng yuē huán sī mǎ zhě zhāo zhāo qí jūn jǔ ér yàn yù hū chē cān yì hū chē yù zhǒu qí cān yuē zi hé yuè yún wéi hu

这句话大意是:”祖朝对曰:“大王独不 闻古之将曰桓司马者,朝朝其君,举而宴,御呼车,骖亦呼车,御肘其骖曰:‘子何越云为 吗?

hé wéi jiè hū chē

这句话大意是:何为借呼车?

cān wèi qí yù yuē dāng hū zhě hū nǎi wú shì yě zi dāng yù zhèng zǐ zhī pèi xián ěr

现代白话:’骖谓其御曰:‘当呼者呼,乃我事也,子当御正子之辔衔耳。

zi jīn bù zhèng pèi xián shǐ mǎ cu ran jīng wàng lì dào zhōng xíng rén bì féng dà dí xià chē miǎn jiàn shè xuè lǚ gān zhě gù wú shì yě

现代白话:子今不正 辔衔,使马卒然惊,妄轹道中行人,必逢大敌,下车免剑,涉血履肝者固我事也。

zi níng néng pì zi zhī pèi xià zuǒ wǒ hu

这句话大意是:子宁能辟 子之辔,下佐我吗?

qí huò yì jí wú shēn yǔ yǒu shēn yōu wú ān dé wú hū chē hu

现代白话:其祸亦及我身,与有深忧,我安得无呼车吗?

jīn dài wáng yuē shí ròu zhě yǐ lǜ zhī yǐ huò shí zhě shàng hé yǔ yān

现代白话:’今大王曰:‘食肉者已 虑之了,藿食者尚何与呢?

shè shǐ shí ròu zhě yī dàn shī jì yú miào táng zhī shàng ruò chén děng huò shí zhě níng dé wú gān dǎn tú dì yú zhōng yuán zhī yě yǔ

这句话大意是:’设使食肉者一旦失计于庙堂之上,若臣等藿食者,宁得无肝胆 涂地于中原之野与?

qí huò yì jí chén zhī shēn

这句话大意是:其祸亦及臣之身。

chén yǔ yǒu qí yōu shēn

这句话大意是:臣与有其忧深。

chén ān dé wú yǔ guó jiā zhī jì hu

这句话大意是:臣安得无与国家之计吗?

xiàn gōng zhào ér jiàn zhī sān rì yǔ yǔ wú fù yōu zhě nǎi lì yǐ wéi shī yě

这句话大意是:”献公召而 见之,三日与语,无复忧者,乃立以为师也。

kè wèi liáng wáng yuē huì zi zhī yán shì yě shàn pì wáng shǐ wú pì zé bù néng yán yǐ

现代白话:客谓梁王曰:“惠子之言事也善譬,王使无譬,则不能言了。

wáng yuē nuò

这句话大意是:”王曰:“诺。

míng rì jiàn wèi huì zi yuē yuàn xiān shēng yán shì zé zhí yán ěr wú pì yě

现代白话:”明日 见,谓惠孔子说:“愿先生言事则直言耳,无譬也。

huì zi yuē jīn yǒu rén yú cǐ ér bù zhī dàn zhě yuē dàn zhī zhuàng hé ruò

现代白话:”惠孔子说:“今有人于此而不知弹者, 曰:‘弹之状何若?

yīng yuē dàn zhī zhuàng rú dàn

这句话大意是:’应曰:‘弹之状如弹。

yù hu

这句话大意是:’谕吗?

wáng yuē wèi yù yě

这句话大意是:”王曰:“未谕也。

yú shì gèng yīng yuē dàn zhī zhuàng rú gōng ér yǐ zhú wèi xián

这句话大意是:”“于是更应 曰:‘弹之状如弓而以竹为弦。

zé zhī hū

这句话大意是:’则知吗?

wáng yuē kě zhī yǐ

现代白话:”王曰:“可知了。

huì zi yuē fu shuō zhě gù yǐ qí suǒ zhī yù qí suǒ bù zhī ér shǐ rén zhī zhī

现代白话:”惠孔子说:“夫说者固以其 所知,谕其所不知,而使人知之。

jīn wáng yuē wú pì zé bù kě yǐ

现代白话:今王曰无譬则不可了。

wáng yuē shàn

这句话大意是:”王曰:“善。

mèng cháng jūn jì kè yú qí wáng sān nián ér bú jiàn yòng gù kè fǎn wèi mèng cháng jūn yuē jūn zhī jì chén yě sān nián ér bù jiàn yòng bù zhī chén zhī zuì yě

这句话大意是:孟尝君寄客于齐王,三年而不见用,故客反谓孟尝君曰:“君之寄臣也,三年而不见 用,不知臣之罪也?

jūn zhī guò yě

这句话大意是:君之过也?

mèng cháng jūn yuē guǎ rén wén zhī lǚ yīn zhēn ér rù bù yīn zhēn ér jí jià nǚ yīn méi ér chéng bù yīn méi ér qīn

这句话大意是:”孟尝君曰:“寡人闻之,缕因针而入,不因针而急,嫁女 因媒而成,不因媒而亲。

fū zǐ zhī cái bì báo yǐ shàng hé yuàn hu guǎ rén zāi

现代白话:孔子之材必薄了,尚何怨乎寡人啊?

kè yuē bù rán chén wén zhōu shì zhī kù hán shì zhī lú tiān xià jí gǒu yě

这句话大意是:”客曰:“不然,臣闻周氏之 喾,韩氏之卢,天下疾狗也。

jiàn tù ér zhǐ shǔ zé wú shī tù yǐ

现代白话:见菟而指属,则无失菟了;。

wàng jiàn ér fàng gǒu yě zé lěi shì bù néng de tù yǐ

现代白话:望见而放狗也,则累世不能得菟 了!

gǒu fēi bù néng shǔ zhī zhě zuì yě

这句话大意是:狗非不能,属之者罪也。

mèng cháng jūn yuē bù rán xī huá zhōu qǐ liáng zhàn ér sǐ qí qī bēi zhī xiàng chéng ér kū yú wèi zhī bēng chéng wèi zhī jūn zǐ chéng néng xíng yú nèi zé wù yīng yú wài yǐ

现代白话:”孟尝君曰:“不然,昔华舟杞梁战而死,其妻悲之,向城而 哭,隅为之崩,城为之,有德行的人诚能刑于内,则物应于外了。

fu tǔ rǎng qiě kě wèi zhōng kuàng yǒu shí gǔ zhī jūn hu

这句话大意是:夫土壤且可为忠,况有食谷之 君吗?

kè yuē bù rán chén jiàn jiāo liáo cháo yú wěi tiáo zhe zhī fā máo jiàn zhī nǚ gōng bù néng wèi yě kě wèi wán jiān yǐ

现代白话:”客曰:“不然,臣见鹪鹩巢于苇苕,着之发毛,建之女工不能为也,可谓完坚了。

dà fēng zhì zé tiáo zhé luǎn pò zi sǐ zhě hé yě

这句话大意是:大风至,则苕折卵破子死者,何也?

qí suǒ tuō zhě shǐ rán yě

这句话大意是:其所托者使然也。

qiě fú hú zhě rén zhī suǒ gōng yě shǔ zhě rén zhī suǒ xūn yě

这句话大意是:且夫狐者人之所攻也,鼠者人之所熏 也。

chén wèi cháng jiàn jì hú jiàn gōng shè shǔ jiàn xūn yě hé zé

这句话大意是:臣未尝见稷狐见攻,社鼠见熏也,何则?

suǒ tuō zhě rán yě

这句话大意是:所托者然也。

yú shì mèng cháng jūn fù shǔ zhī qí qí wáng shǐ wèi xiāng

这句话大意是:”于是孟尝君复属之齐,齐王使 为相。

chén zi shuō liáng wáng liáng wáng shuō ér yí zhī yuē zi hé wéi qù chén hóu zhī guó ér jiào xiǎo guó zhī gū yú cǐ hu

这句话大意是:陈子说梁王,梁王说而疑之曰:“子何为去陈侯之国而教小国之孤于此吗?

chén zǐ yuē fu shàn yì yǒu dào ér yù yì yǒu shí xī fù shuō yì hè dài jiàn ér zhù yú bǐ chuán zhī chéng wǔ dīng xī mèng dàn de zhī shí wáng yě

现代白话:”陈孔子说: “夫善亦有道,而遇亦有时,昔傅说衣褐带剑,而筑于秕传之城,武丁夕梦,旦得之,时王 也;。

níng qī fàn niú kāng qú jī chē fú ér gē gù jiàn huán gōng de zhī shí bà yě

这句话大意是:宁戚饭牛,康衢击车辐而歌,顾见桓公得之,时霸也;。

bǎi lǐ xī zì mài wǔ yáng zhī pí wèi qín rén lǔ mù gōng de zhī shí qiáng yě

这句话大意是:百里奚自卖五羊之皮,为秦人 虏,穆公得之,时强也。

lùn ruò sān zi zhī xíng wèi de wèi kǒng zǐ jùn tú yě

这句话大意是:论若三子之行,未得为孔子骏徒也。

jīn kǒng zǐ jīng yíng tiān xià nán yǒu chén cài zhī è ér běi gàn jǐng gōng èr zuò ér wǔ lì wèi cháng lí yě

这句话大意是:今孔子经营天下,南有陈蔡之 阨,而北干景公,二坐而五立,未尝离也。

kǒng zǐ zhī shí bù xíng ér jǐng gōng zhī shí dài yě

这句话大意是:孔子之时不行,而景公之时怠也。

yǐ kǒng zǐ zhī shèng bù néng yǐ shí xíng shuō zhī dài yì dú néng rú zhī hé hu

这句话大意是:以孔子之圣, 不能以时行,说之怠,亦独能如之何吗?

lín jì yī wéi yī ér cháo qí jǐng gōng qí jǐng gōng yuē cǐ jūn zi zhī fú yě

现代白话:林既衣韦衣而朝齐景公,齐景公曰:“此有德行的人之服也?

xiǎo rén zhī fú yě

现代白话:品行较差的人之服也?

lín jì qūn xún ér zuò sè yuē fu fú shì hé zú yǐ duān shì xíng hu

这句话大意是:”林既逡巡而作色 曰:“夫服事何足以端士行吗?

xī zhě jīng wèi cháng jiàn wēi guān lìng yǐn zi xi chū yān

现代白话:昔者荆为长剑危冠,令尹子西出呢;。

qí duǎn yī ér suì xiè zhī guān guǎn zhòng xí péng chū yān

现代白话:齐短衣而遂偞之冠,管 仲隰朋出呢;。

yuè wén shēn jiǎn fà fàn lǐ dài fū zhǒng chū yān

现代白话:越文身剪发,范蠡大夫种出呢;。

xī róng zuǒ rèn ér zhuī jié yóu yú yì chū yān

现代白话:西戎左衽而椎结,由余亦出呢。

jí rú jūn yán yī gǒu qiú zhě dāng quǎn fèi yī yáng qiú zhě dāng yáng míng qiě jūn yī hú qiú ér cháo yì zhě dé wú wèi biàn hu

这句话大意是:即如君言,衣 狗裘者当犬吠,衣羊裘者当羊鸣,且君衣狐裘而朝,意者得无为变吗?

jǐng gōng yuē zǐ zhēn wèi yǒng hàn yǐ jīn wèi cháng jiàn zi zhī qí biàn yě

现代白话:”景公曰:“子真为 勇悍了,今未尝见子之奇辩也。

yī lín zhī dòu yě qiān shèng zhī shèng yě

这句话大意是:一邻之斗也,千乘之胜也。

lín jì yuē bù zhī jūn zhī suǒ wèi zhě hé yě

这句话大意是:”林既曰:“不知君之所谓者何 也?

fu dēng gāo lín wēi ér mù bù xuàn ér zú bù líng zhě cǐ gōng jiàng zhī yǒng hàn yě

这句话大意是:夫登高临危而目不眴,而足不陵者,此工匠之勇悍也;。

rù shēn yuān cì jiāo lóng bào yuán tuó ér chū zhě cǐ yú fū zhī yǒng hàn yě

这句话大意是:入深渊,刺蛟龙,抱鼋鼍而出 者,此渔夫之勇悍也;。

rù shēn shān cì hǔ bào bào xióng pí ér chū zhě cǐ liè fū zhī yǒng hàn yě

这句话大意是:入深山,刺虎豹,抱熊罴而出者,此猎夫之勇悍也;。

bù nán duàn tóu liè fù pù gǔ liú xiě zhōng liú zhě cǐ wǔ shì zhī yǒng hàn yě

这句话大意是:不难断头,裂腹 暴骨,流血中流者,此武士之勇悍也。

jīn chén jū guǎng tíng zuò sè duān biàn yǐ fàn zhǔ jūn zhī nù qián suī yǒu chéng xuān zhī shǎng wèi wèi zhī dòng yě

这句话大意是:今臣居广廷,作色端辩,以犯主君之怒,前虽有乘轩 之赏,未为之动也;。

hòu suī yǒu fǔ zhì zhī wēi wèi wèi zhī kǒng yě

这句话大意是:后虽有斧质之威,未为之恐也;。

cǐ jì zhī suǒ yǐ wèi yǒng hàn yě

这句话大意是:此既之所以为勇悍也。

wèi wén hóu yǔ dài fū yǐn jiǔ shǐ gōng chéng bù rén wèi shāng zhèng yuē yǐn bù jiào zhě fú yǐ dà bái

这句话大意是:魏文侯与大夫饮酒,使公乘不仁为觞政曰:“饮不釂者浮以大白。

wén hóu yǐn ér bù jìn jiào gōng chéng bù rén jǔ yuē fú jūn

这句话大意是:”文侯饮而不尽釂, 公乘不仁举曰浮君。

jūn shì ér bù yīng shì zhě yuē bù rén tuì jūn yǐ zuì yǐ

现代白话:君视而不应,侍者曰:“不仁退,君已醉了。

gōng chéng bù rén yuē zhōu shū yuē qián chē fù hòu chē jiè

这句话大意是:”公乘不仁曰:“周书 曰:‘前车覆,后车戒。

gài yán qí wēi wéi rén chén zhě bù yì wèi jūn yì bù yì

这句话大意是:’盖言其危,为人臣者不易,为君亦不易。

jīn jūn yǐ shè lìng lìng bù xíng kě hu

这句话大意是:今君已设令,令不行, 可吗?

jūn yuē shàn

这句话大意是:”君曰:“善。

jǔ bái ér yǐn yǐn bì yuē yǐ gōng shèng bù rén wéi shàng kè

这句话大意是:”举白而饮,饮毕曰:“以公胜不仁为上客。

xiāng chéng jūn shǐ fēng zhī rì yī cuì yī dài yù jiàn lǚ gǎo què lì yú yóu shuǐ zhī shàng dài fū yōng zhōng chuí xiàn lìng zhí fú hào lìng hū shuí néng dù wáng zhě yú shì yě

这句话大意是:襄成君始封之日,衣翠衣,带玉剑,履缟舄,立于游水之上,大夫拥钟锤,县令执桴号 令,呼:“谁能渡王者于是也?

chu dài fū zhuāng xīn guò ér shuō zhī suì zào tuō ér bài yè qǐ lì yuē chén yuàn bǎ jūn zhī shǒu qí kě hu

这句话大意是:”楚大夫庄辛,过而说之,遂造托而拜谒,起立曰:“臣愿 把君之手,其可吗?

xiāng chéng jūn fèn zuò sè ér bù yán

这句话大意是:”襄成君忿作色而不言。

zhuāng xīn qiān yán tà shǒu ér chēng yuē jūn dú bù wén fu è jūn zi xī zhī fàn zhōu yú xīn bō zhī zhōng yě

现代白话:庄辛迁延沓手而称曰:“君独不闻夫鄂有德行的人皙 之泛舟于新波之中也?

chéng qīng hàn zhī zhōu jí pí zhāng cuì gài ér xī wěi bān lì guà rèn huì zhōng gǔ zhī yīn bì bǎng yì yuè rén yōng jí ér gē gē cí yuē làn xī biàn cǎo làn yǔ chāng hù zé yǔ chāng zhōu zhōu zhōu yān hu qín xū xū màn yǔ hu zhāo chán qín yú shèn tí suí hé hú

现代白话:乘青翰之舟,极芘,张翠盖而犀尾,班丽褂衽,会钟鼓之音,毕 榜枻越人拥楫而歌,歌辞曰:‘滥兮抃草滥予昌枑泽予昌州州●州呢乎秦胥胥缦予乎昭澶秦 逾渗惿随河湖。

è jūn zi xī yuē wú bù zhī yuè gē zi shì wèi wǒ chu shuō zhī

现代白话:’鄂有德行的人皙曰:‘我不知越歌,子试为我楚说之。

yú shì nǎi zhào yuè yì nǎi chu shuō zhī yuē jīn xī hé xī qiān zhōng zhōu liú jīn rì hé rì xī de yǔ wáng zǐ tóng zhōu

这句话大意是:’于是乃召越译,乃楚说 之曰:‘今夕何夕搴中洲流,今日何日兮,得与王子同舟。

méng xiū bèi hǎo xī bù zī gòu chǐ xīn jǐ wán ér bù jué xī zhī de wáng zǐ

这句话大意是:蒙羞被好兮,不訾诟耻,心几顽 而不绝兮,知得王子。

shān yǒu mù xī mù yǒu zhī xīn shuō jūn xī jūn bù zhī

这句话大意是:山有木兮木有枝,心说君兮君不知。

yú shì è jūn zi xī nǎi xiū mèi xíng ér yōng zhī jǔ xiù bèi ér fù zhī

现代白话:’于是鄂有德行的人皙乃修袂,行而 拥之,举绣被而覆之。

è jūn zi xī qīn chǔ wáng mǔ dì yě

现代白话:鄂有德行的人皙,亲楚王母弟也。

guān wèi lìng yǐn jué wèi zhí guī yī bǎng yì yuè rén yóu de jiāo huan jìn yì yān

现代白话:官为令尹,爵为执圭,一榜枻越人犹得交 欢尽意呢。

jīn jūn hé yǐ yú yú è jūn zi xī chén hé yǐ dú bù ruò bǎng yì zhī rén yuàn bǎ jūn zhī shǒu qí bù kě hé yě

现代白话:今君凭什么逾于鄂有德行的人皙,臣凭什么独不若榜枻之人,愿把君之手,其不可何也?

xiāng chéng jūn nǎi fèng shǒu ér jìn zhī yuē wú shǎo zhī shí yì cháng yǐ sè chēng yú zhǎng zhě yǐ

现代白话:” 襄成君乃奉手而进之,曰:“我少之时,亦尝以色称于长者了。

wèi cháng guò lù rú cǐ zhī zú yě

这句话大意是:未尝过僇如此之卒也。

zì jīn yǐ hòu yuàn yǐ zhuàng shǎo zhī lǐ jǐn shòu mìng

这句话大意是:自今 以后,愿以壮少之礼谨受命。

yōng mén zi zhōu yǐ qín jiàn hu mèng cháng jūn

这句话大意是:雍门子周以琴见乎孟尝君。

mèng cháng jūn yuē xiān shēng gǔ qín yì néng lìng wén bēi hu

这句话大意是:孟尝君曰:“先生鼓琴亦能令文悲吗?

yōng mén zi zhōu yuē chén hé dú néng lìng zú xià bēi zāi

现代白话:”雍门子周曰:“臣 何独能令足下悲啊?

chén zhī suǒ néng lìng bēi zhě yǒu xiān guì ér hòu jiàn xiān fù ér hòu pín zhě yě

这句话大意是:臣之所能令悲者,有先贵而后贱,先富而后贫者也。

bù ruò shēn cái gāo miào shì zāo bào luàn wú dào zhī zhǔ wàng jiā bù dào zhī lǐ yān

现代白话:不若身材高妙,适 遭暴乱,无道之主,妄加不道之理呢;。

bù ruò chǔ shì yǐn jué bù jí sì lín qū shé bīn yàn xí yú qióng xiàng wú suǒ gào shuò

这句话大意是:不若处势隐绝,不及四邻,诎折傧厌,袭于穷巷,无 所告愬;。

bù ruò jiāo huān xiāng ài wú yuàn ér shēng lí yuǎn fù jué guó wú fù xiāng jiàn zhī shí

这句话大意是:不若交欢相爱无怨而生离,远赴绝国,无复相见之时;。

bù ruò shǎo shī èr qīn xiōng dì bié lí jiā shì bù zú yōu cù yíng

这句话大意是:不若少失二亲,兄弟别离, 家室不足,忧蹙盈。

dàng shì zhī shí yě gù bù kě yǐ wén fēi niǎo jí fēng zhī shēng qióng qióng yān gù wú lè yǐ

现代白话:当是之时也,固不能够闻飞鸟疾风之声,穷穷呢固无乐已。

fán ruò shì zhě chén yī wèi zhī huī jiāo yuán qín ér cháng tài xī zé liú tì zhān jīn yǐ

现代白话:凡若是 者,臣一为之徽胶援琴而长太息,则流涕沾衿了。

jīn ruò zú xià qiān shèng zhī jūn yě jū zé guǎng shà suì fáng xià luó wéi lái qīng fēng chàng yōu zhū rú chù qián xuǎn jìn ér chǎn yú

这句话大意是:今若足下千乘之君也,居则广厦邃房,下 罗帷,来清风,倡优侏儒处前选进而谄谀;。

yàn zé dòu xiàng qí ér wǔ zhèng nǚ jī chu zhī qiè fēng liàn sè yǐ yín mù liú shēng yǐ yú ěr

这句话大意是:燕则斗象棋而舞郑女,激楚之切风,练色以淫 目,流声以虞耳;。

shuǐ yóu zé lián fāng zhōu zài yǔ qí gǔ chuī hu bù cè zhī yuān

这句话大意是:水游则连方舟,载羽旗,鼓吹乎不测之渊;。

yě yóu zé chí chěng yì liè hu píng yuán guǎng yòu gé měng shòu

这句话大意是:野游则驰骋弋猎乎平原广囿, 格猛兽;。

rù zé zhuàng zhōng jī gǔ hu shēn gōng zhī zhōng

这句话大意是:入则撞钟击鼓乎深宫之中。

fāng cǐ zhī shí shì tiān dì céng bù ruò yī zhǐ wàng sǐ yǔ shēng suī yǒu shàn qín zhě gù wèi néng lìng zú xià bēi yě

这句话大意是:方此之时,视天地曾不若一指,忘死与生,虽有善琴 者,固未能令足下悲也。

mèng cháng jūn yuē fǒu

这句话大意是:”孟尝君曰:“否!

fǒu

这句话大意是:否!

wén gù yǐ wéi bù rán

这句话大意是:文固以为不然。

yōng mén zi zhōu yuē rán chén zhī suǒ wéi zú xià bēi zhě yī shì yě

这句话大意是:”雍门子周曰:“然臣之 所为足下悲者一事也。

fu shēng dí dì ér kùn qín zhě jūn yě

这句话大意是:夫声敌帝而困秦者君也;。

lián wǔ guó zhī yuē nán miàn ér fá chu zhě yòu jūn yě

这句话大意是:连五国之约,南面而伐楚者又君也。

tiān xià wèi cháng wú shì bù cóng zé héng cóng chéng zé chǔ wáng héng chéng zé qín dì

这句话大意是:天下未 尝无事,不从则横,从成则楚王,横成则秦帝。

chǔ wáng qín dì bì bào chóu yú xuē yǐ

现代白话:楚王秦帝,必报雠于薛了。

fu yǐ qín chu zhī qiáng ér bào chóu yú ruò xuē yù zhī yóu mó xiāo fǔ ér fá zhāo jūn yě bì bù liú xíng yǐ

现代白话:夫以秦、楚之强 而报雠于弱薛,誉之犹摩萧斧而伐朝菌也,必不留行了。

tiān xià yǒu shí zhī shì wú bù wèi zú xià hán xīn suān bí zhě

这句话大意是:天下有识之士无不为足下寒心酸鼻 者。

qiān qiū wàn suì hòu miào táng bì bù xuè shí yǐ

现代白话:千秋万岁后,庙堂必不血食了。

gāo tái jì yǐ huài qǔ chí jì yǐ jiàn fén mù jì yǐ xià ér qīng tíng yǐ

现代白话:高台既以坏,曲池既以渐,坟墓既以下而青廷了。

yīng ér shù zǐ qiáo cǎi xīn ráo zhě zhí zhú qí zú ér gē qí shàng zhòng rén jiàn zhī wú bù qiǎo yān wèi zú xià bēi zhī yuē fu yǐ mèng cháng jūn zūn guì nǎi kě shǐ ruò cǐ hu

现代白话:婴儿 竖子樵采薪荛者,蹢躅其足而歌其上,众人见之,无不愀呢,为足下悲之曰:‘夫以孟尝君 尊贵乃可使若此吗?

yú shì mèng cháng jūn xuàn rán qì tì chéng jié ér wèi yǔn yōng mén zi zhōu yǐn qín ér gǔ zhī xú dòng gōng zhēng wēi huī yǔ jiǎo qiè zhōng ér chéng qū mèng cháng jūn tì làng hàn zēng xī ér jiù zhī yuē xiān shēng zhī gǔ qín lìng wén lì ruò pò guó wáng yì zhī rén yě

这句话大意是:’”于是孟尝君泫然泣涕,承睫而未殒,雍门子周引琴而鼓之,徐动宫 征,微挥羽角,切终而成曲,孟尝君涕浪汗增,欷而就之曰:“先生之鼓琴令文立若破国亡 邑之人也。

qú bó yù shǐ zhì chu féng gōng zǐ xī pú shuǐ zhī shàng zi xī jiē cǎo ér dài yuē gǎn wèn shàng kè jiāng hé zhī

这句话大意是:蘧伯玉使至楚,逢公子皙濮水之上,子皙接草而待曰:“敢问上客将何之?

qú bó yù wèi zhī shì chē

这句话大意是:”蘧伯玉为 之轼车。

gōng zǐ xī yuē wú wén shàng shì kě yǐ tuō sè zhōng shì kě yǐ tuō cí xià shì kě yǐ tuō cái sān zhě gù kě de ér tuō shēn yé

现代白话:公子皙曰:“我闻上士能够托色,中士能够托辞,下士能够托财,三者固可得而托 身耶?

qú bó yù yuē jǐn shòu mìng

这句话大意是:”蘧伯玉曰:“谨受命。

qú bó yù jiàn chǔ wáng shǐ shì bì zuò tán huà cóng róng yán zhì yú shì

这句话大意是:”蘧伯玉见楚王,使事毕,坐谈话,从容言至于士。

chǔ wáng yuē hé guó zuì duō shì

这句话大意是:楚王 曰:“何国最多士?

qú bó yù yuē chu zuì duō shì

这句话大意是:”蘧伯玉曰:“楚最多士。

chǔ wáng dà yuè

这句话大意是:”楚王大悦。

qú bó yù yuē chu zuì duō shì ér chu bù néng yòng

这句话大意是:蘧伯玉曰:“楚最多士而楚不 能用。

wáng zào rán yuē shì hé yán yě

这句话大意是:”王造然曰:“是何言也?

qú bó yù yuē wǔ zǐ xū shēng yú chu táo zhī wú

这句话大意是:”蘧伯玉曰:“伍子胥生于楚,逃之吴。

wú shòu ér xiāng zhī

这句话大意是:吴受而相之。

fā bīng gōng chu duò píng wáng zhī mù

这句话大意是:发 兵攻楚,堕平王之墓。

wǔ zǐ xū shēng yú chu wú shàn yòng zhī

这句话大意是:伍子胥生于楚,吴善用之。

xìn fén huáng shēng yú chu zǒu zhī jìn zhì qī shí èr xiàn dào bù shí yí mín bù wàng de chéng guō bù bì guó wú dào zéi fén huáng shēng yú chu ér jìn shàn yòng zhī

这句话大意是:衅蚡黄生于楚,走之晋,治七十二县,道 不拾遗,民不妄得,城郭不闭,国无盗贼,蚡黄生于楚而晋善用之。

jīn zhě chén zhī lái féng gōng zǐ xī pú shuǐ zhī shàng cí yán shàng shì kě yǐ tuō sè zhōng shì kě yǐ tuō cí xià shì kě yǐ tuō cái sān zhě gù kě de ér tuō shēn yé

现代白话:今者臣之来,逢公子皙 濮水之上,辞言‘上士能够托色,中士能够托辞,下士能够托财,三者固可得而托身耶?

yòu bù zhī gōng zǐ xī jiāng hé zhì yě

这句话大意是:’ 又不知公子皙将何治也。

yú shì chǔ wáng fā shǐ yī sì fù shǐ èr chéng zhuī gōng zǐ xī pú shuǐ zhī shàng zi xī hái zhòng yú chu qú bó yù zhī lì yě

这句话大意是:”于是楚王发使一驷,副使二乘,追公子皙濮水之上,子皙还重于 楚,蘧伯玉之力也。

gù shī yuē shuí néng pēng yú gài zhī fǔ qín shú jiāng xī guī huái zhī hào yīn

这句话大意是:故诗曰:“谁能烹鱼,溉之釜鬵,孰将西归,怀之好音。

cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:”此之谓也。

wù zhī xiāng de gù wēi shén yǐ

现代白话:物之相得,固微甚了。

shū xiàng zhī dì yáng shé hǔ shàn lè dá dá yǒu zuì yú jìn jìn zhū yáng shé hǔ shū xiàng wèi zhī nú

这句话大意是:叔向之弟羊舌虎善乐达,达有罪于晋,晋诛羊舌虎,叔向为之奴。

jì ér qí xī yuē wú wén xiǎo rén de wèi bù zhēng bú yì jūn zǐ suǒ yōu bù jiù bù xiáng

现代白话:既而祁奚曰:“我闻 品行较差的人得位,不争不义,有德行的人所忧,不救不祥。

nǎi wǎng jiàn fàn huán zi ér shuō zhī yuē wén shàn wèi guó zhě shǎng bù guò

这句话大意是:”乃往见范桓子而说之曰:“闻善为国者,赏 不过;。

xíng bù làn

这句话大意是:刑不滥。

shǎng guò zé jù jí yín rén

这句话大意是:赏过则惧及淫人;。

xíng làn zé jù jí jūn zǐ

现代白话:刑滥则惧及有德行的人。

yǔ bù xìng ér guò níng guò ér shǎng yín rén wú guò ér xíng jūn zǐ gù yáo zhī xíng yě jí gǔn yú yǔ shān ér yòng yǔ

现代白话:(与不幸而过),宁过而赏淫人,无过 而刑有德行的人,故尧之刑也,殛鲧于羽山而用禹;。

zhōu zhī xíng yě lù guǎn cài ér xiāng zhōu gōng bù làn xíng yě

这句话大意是:周之刑也,僇管、蔡而相周公,不滥刑也。

huán zi nǎi mìng lì chū shū xiàng jiù rén zhī huàn zhě xíng wēi kǔ ér bù bì fán rǔ yóu bù néng miǎn

这句话大意是:” 桓子乃命吏出叔向,救人之患者,行危苦而不避烦辱,犹不能免。

jīn qí xī lùn xiān wáng zhī dé ér shū xiàng de miǎn yān xué qǐ kě yǐ zāi

现代白话:今祁奚论先王之德而叔向 得免呢,学岂可已啊?

zhāng lù zhǎng mén jiàn mèng cháng jūn yuē yī xīn ér bù jiù cāng yǔ yíng ér bù xū wèi zhī yǒu dào jūn yì zhī zhī hu

这句话大意是:张禄掌门,见孟尝君曰:“衣新而不旧,仓庾盈而不虚,为之有道,君亦知之吗?

mèng cháng jūn yuē yī xīn ér bù jiù zé shì xiū yě

这句话大意是:”孟 尝君曰:“衣新而不旧,则是修也。

cāng yǔ yíng ér bù xū zé shì fù yě

这句话大意是:仓庾盈而不虚,则是富也。

wèi zhī nài hé

这句话大意是:为之奈何?

qí shuō kě de wén hu

这句话大意是:其说可得闻 吗?

zhāng lù yuē yuàn jūn guì zé jǔ xián fù zé zhèn pín ruò shì zé yī xīn ér bù jiù cāng yǔ yíng ér bù xū yǐ

现代白话:”张禄曰:“愿君贵则举贤,富则振贫,若是则衣新而不旧,仓庾盈而不虚了。

mèng cháng jūn yǐ qí yán wéi rán shuō qí yì biàn qí cí míng rì shǐ rén fèng huáng jīn bǎi jīn wén zhī bǎi chún jìn zhī zhāng xiān shēng

这句话大意是:”孟尝 君以其言为然,说其意,辩其辞,明日使人奉黄金百斤,文织百纯,进之张先生。

xiān shēng cí ér bù shòu

这句话大意是:先生辞而 不受。

hòu xiān shēng fù jiàn mèng cháng jūn

这句话大意是:后先生复见孟尝君。

mèng cháng jūn yuē qián xiān shēng xìng jiào wén yuē yī xīn ér bù jiù cāng yǔ yíng ér bù xū wèi zhī yǒu shuō rǔ yì zhī zhī hu

现代白话:孟尝君曰:“前先生幸教文曰:‘衣新而不旧,仓庾盈而不虚, 为之有说,你亦知之吗?

wén qiè shuō jiào gù shǐ rén fèng huáng jīn bǎi jīn wén zhī bǎi chún jìn zhī xiān shēng yǐ bǔ mén nèi zhī bù shàn zhě xiān shēng hé wéi cí ér bù shòu hu

这句话大意是:’文窃说教,故使人奉黄金百斤,文织百纯,进之先生,以补门内 之不赡者,先生曷为辞而不受吗?

zhāng lù yuē jūn jiāng jué jūn zhī ǒu qián fā jūn zhī yǔ sù yǐ bǔ shì zé yī bì lǚ chuān ér bù shàn ěr

这句话大意是:”张禄曰:“君将掘君之偶钱,发君之庾粟以补士,则衣 弊履穿而不赡耳。

hé xiá yī xīn ér bù jiù cāng yù yíng ér bù xū hu

这句话大意是:何暇衣新而不旧,仓瘐盈而不虚吗?

mèng cháng jūn yuē rán zé wèi zhī nài hé

这句话大意是:”孟尝君曰:“然则为之奈何?

zhāng lù yuē fu qín zhě sì sài zhī guó yě

这句话大意是:”张 禄曰:“夫秦者四塞之国也。

yóu huàn zhě bù dé rù yān

现代白话:游宦者不得入呢。

yuàn jūn wèi wú wèi zhàng chǐ zhī shū jì wǒ yǔ qín wáng wǒ wǎng ér yù hu gù jūn zhī rù yě

现代白话:愿君为我为丈尺之书,寄我与秦王,我往而 遇乎,固君之入也。

wǎng ér bù yù hu suī rén qiú jiàn móu gù bù yù chén yǐ

现代白话:往而不遇乎,虽人求间谋,固不遇臣了。

mèng cháng jūn yuē jìng wén mìng yǐ

现代白话:”孟尝君曰:“敬闻命了。

yīn wèi zhī shū jì zhī qín wáng wǎng ér dà yù

这句话大意是:” 因为之书,寄之秦王,往而大遇。

wèi qín wáng yuē zì lù zhī lái rù dài wáng zhī jìng tián chóu yì pì lì mín yì zhì rán ér dài wáng yǒu yī bù dé zhě dài wáng zhī zhī hu

这句话大意是:谓秦王曰:“自禄之来入大王之境,田畴益辟,吏民益 治,然而大王有一不得者,大王知之吗?

wáng yuē bù zhī

这句话大意是:”王曰:“不知。

yuē fu shān dōng yǒu xiāng suǒ wèi mèng cháng jūn zhě qí rén xián rén tiān xià wú jí zé yǐ yǒu jí zé néng shōu tiān xià xióng jùn zhī shì yǔ zhī hé jiāo lián you zhě yí dú cǐ ěr

这句话大意是:”曰:“夫山东有相,所谓孟尝 君者,其人贤人,天下无急则已,有急则能收天下雄俊之士,与之合交连友者,疑独此耳。

rán zé dài wáng hú bù wèi wǒ you zhī hu

这句话大意是:然则大王胡不为我友之吗?

qín wáng yuē jìng shòu mìng

这句话大意是:”秦王曰:“敬受命。

fèng qiān jīn yǐ yí mèng cháng jūn mèng cháng jūn chuò shí chá zhī ér wù yuē cǐ zhāng shēng zhī suǒ wèi yī xīn ér bù jiù cāng yǔ yíng ér bù xū zhě yě

这句话大意是:”奉千金以遗孟尝君,孟尝君辍食察之而 寤曰:“此张生之所谓衣新而不旧,仓庾盈而不虚者也。

zhuāng zhōu pín zhě wǎng dài sù yú wèi wén hóu yuē dài wú yì sù zhī lái ér xiàn zhī

现代白话:庄周贫者,往贷粟于魏,文侯曰:“待我邑粟之来而献之。

zhōu yuē nǎi jīn zhě zhōu zhī lái jiàn dào bàng niú tí zhōng yǒu fù yú yān tài xī wèi zhōu yuē wǒ shàng kě huó yě

现代白话:”周曰:“乃今者周之来, 见道傍牛蹄中有鲋鱼呢,大息谓周曰:‘我尚可活也?

zhōu yuē xū wǒ wèi rǔ nán jiàn chǔ wáng jué jiāng huái yǐ gài rǔ

现代白话:’周曰:‘须我为你南见楚王,决 江、淮以溉你。

fù yú yuē jīn wú mìng zài pén wèng zhī zhōng ěr nǎi wèi wǒ jiàn chǔ wáng jué jiāng huái yǐ gài wǒ rǔ jí qiú wǒ kū yú zhī sì yǐ

现代白话:’鲋鱼曰:‘今我命在盆瓮之中耳,乃为我见楚王,决江、淮以溉我,你即 求我枯鱼之肆了。

jīn zhōu yǐ pín gù lái dài sù ér yuē xū wǒ yì sù lái yě ér cì chén jí lái yì qiú chén yōng sì yǐ

现代白话:’今周以贫故来贷粟,而曰须我邑粟来也而赐臣,即来亦求臣佣肆了。

wén hóu yú shì nǎi fā sù bǎi zhōng sòng zhī zhuāng zhōu zhī shì

这句话大意是:” 文侯于是乃发粟百钟,送之庄周之室。

jìn píng gōng wèn shū xiàng yuē suì jī mín yì dí rén gōng wǒ wǒ jiāng ruò hé

这句话大意是:晋平公问叔向曰:“岁饥民疫,翟人攻我,我将若何?

duì yuē suì jī lái nián ér fǎn yǐ jí yì jiāng zhǐ yǐ dí rén bù zú huàn yě

现代白话:”对曰:“岁饥来年而反了,疾 疫将止了,翟人不足患也。

gōng yuē huàn yǒu dà yú cǐ zhě hu

这句话大意是:”公曰:“患有大于此者吗?

duì yuē fu dà chén zhòng lù ér bù jí jiàn jìn chén wèi zuì ér bù gǎn yán zuǒ yòu gù chǒng yú xiǎo guān ér jūn bù zhī

这句话大意是:”对曰:“夫大臣重禄而不极谏, 近臣畏罪而不敢言,左右顾宠于小官而君不知。

cǐ chéng huàn zhī dà zhě yě

这句话大意是:此诚患之大者也。

gōng yuē shàn

这句话大意是:”公曰:“善。

yú shì lìng guó zhōng yuē yù yǒu jiàn zhě wèi zhī yǐn zuǒ yòu yán jí guó lì zuì

这句话大意是:”于是令 国中曰:“欲有谏者为之隐,左右言及国吏罪。

zhào jiǎn zǐ gōng táo yǒu èr rén xiān dēng sǐ yú chéng shàng jiǎn zǐ yù de zhī táo jūn bù yǔ

这句话大意是:赵简子攻陶,有二人先登,死于城上,简子欲得之,陶君不与。

chéng pén jū wèi táo jūn yuē jiǎn zǐ jiāng jué jūn zhī mù yǐ yǔ jūn zhī bǎi xìng shì yuē yú yì tī chéng zhě jiāng shè zhī bù zhě jiāng jué qí mù xiǔ zhě yáng qí huī wèi xiǔ zhě gū qí shī

这句话大意是:承盆疽谓陶君曰:“简 子将掘君之墓,以与君之百姓市曰:‘逾邑梯城者将赦之,不者将掘其墓,朽者扬其灰,未 朽者辜其尸。

táo jūn jù wèi xiào èr rén zhī shī yǐ wéi hé

这句话大意是:’陶君惧,谓效二人之尸以为和。

zǐ gòng jiàn tài zǎi pǐ tài zǎi pǐ wèn yuē kǒng zǐ hé rú

现代白话:子贡见太宰嚭,太宰嚭问曰:“孔子怎么样?

duì yuē chén bù zú yǐ zhī zhī

这句话大意是:”对曰:“臣不足以知之。

tài zǎi yuē zi bù zhī hé yǐ shì zhī

现代白话:”太宰曰:“子 不知,凭什么事之?

duì yuē wéi bù zhī gù shì zhī fū zǐ qí yóu dà shān lín yě bǎi xìng gè zú qí cái yān

现代白话:”对曰:“惟不知,故事之,孔子其犹大山林也,百姓各足其材呢。

tài zǎi pǐ yuē zi zēng fū zǐ hu

现代白话:”太 宰嚭曰:“子增孔子吗?

duì yuē fū zǐ bù kě zēng yě

现代白话:”对曰:“孔子不可增也。

fu cì qí yóu yī lèi rǎng yě yǐ yī lèi rǎng zēng dà shān bù yì qí gāo qiě wèi bù zhī

这句话大意是:夫赐其犹一累壤也,以一累壤增大山, 不益其高,且为不知。

tài zǎi pǐ yuē rán zé zi yǒu suǒ zhuó yě

这句话大意是:”太宰嚭曰:“然则子有所酌也。

duì yuē tiān xià yǒu dà zūn ér zi dú bù zhuó yān bù shí shuí zhī zuì yě

现代白话:”对曰:“天下有大樽而子独不酌 呢,不识谁之罪也。

zhào jiǎn zǐ wèn zǐ gòng yuē kǒng zǐ wéi rén hé rú

现代白话:赵简子问子贡曰:“孔子为人怎么样?

zǐ gòng duì yuē cì bù néng shi yě

这句话大意是:”子贡对曰:“赐不能识也。

jiǎn zǐ bù shuō yuē fu zi shì kǒng zǐ shù shí nián zhōng yè ér qù zhī guǎ rén wèn zi zǐ yuē bù néng shi hé yě

现代白话:”简子不说曰:“夫 子事孔子数十年,终业而去之,寡人问子,孔子说不能识,何也?

zǐ gòng yuē cì pì kě zhě zhī yǐn jiāng hǎi zhī zú ér yǐ kǒng zǐ yóu jiāng hǎi yě cì zé xī zú yǐ shi zhī

这句话大意是:”子贡曰:“赐譬渴者之饮 江海,知足而已,孔子犹江海也,赐则奚足以识之。

jiǎn zǐ yuē shàn zāi

现代白话:”简孔子说:“善啊!

zǐ gòng zhī yán yě

这句话大意是:子贡之言也。

qí jǐng gōng wèi zǐ gòng yuē zi shuí shī

这句话大意是:齐景公谓子贡曰:“子谁师?

yuē chén shī zhòng ní

这句话大意是:”曰:“臣师仲尼?

gōng yuē zhòng ní xián hu

这句话大意是:”公曰:“仲尼贤吗?

duì yuē xián

这句话大意是:”对曰: “贤。

gōng yuē qí xián hé ruò

这句话大意是:”公曰:“其贤何若?

duì yuē bù zhī yě

这句话大意是:”对曰:“不知也。

gōng yuē zi zhī qí xián ér bù zhī qí xī ruò kě hu

这句话大意是:”公曰:“子知其贤而不知其奚若,可 吗?

duì yuē jīn wèi tiān gāo wú shào zhǎng yú zhì jiē zhī gāo gāo jǐ hé

这句话大意是:”对曰:“今谓天高,无少长愚智皆知高,高几何?

jiē yuē bù zhī yě shì yǐ zhī zhòng ní zhī xián ér bù zhī qí xī ruò

这句话大意是:皆曰不知也,是以知仲尼之贤而不 知其奚若。

zhào xiāng zi wèi zhòng ní yuē xiān shēng wěi zhì yǐ jiàn rén zhǔ qī shí jūn yǐ ér wú suǒ tōng bù shí shì wú míng jūn hu

现代白话:赵襄子谓仲尼曰:“先生委质以见人主七十君了,而无所通,不识世无明君吗?

yì xiān shēng zhī dào gù bù tōng hu

这句话大意是:意先生 之道,固不通吗?

zhòng ní bú duì

这句话大意是:”仲尼不对。

yì rì xiāng zi jiàn zǐ lù yuē cháng wèn xiān shēng yǐ dào xiān shēng bú duì zhī ér bù duì zé yǐn yě

这句话大意是:异日,襄子见子路曰:“尝问先生以道,先生不对,知而不 对则隐也。

yǐn zé ān dé wèi rén

这句话大意是:隐则安得为仁;。

ruò xìn bù zhī ān dé wèi shèng

这句话大意是:若信不知,安得为圣?

zǐ lù yuē jiàn tiān xià zhī míng zhōng ér zhuàng zhī yǐ tǐng qǐ néng fā qí shēng hū zāi

现代白话:”子路曰:“建天下之鸣钟,而撞之以 挺,岂能发其声乎啊?

jūn wèn xiān shēng wú nǎi yóu yǐ tǐng zhuàng hu

这句话大意是:君问先生,无乃犹以挺撞吗?

wèi jiāng jūn wén zi wèn zǐ gòng yuē jì wén zi sān qióng ér sān tòng hé yě

这句话大意是:卫将军文子问子贡曰:“季文子三穷而三通,何也?

zǐ gòng yuē qí qióng shì xián qí tōng jǔ qióng qí fù fēn pín qí guì lǐ jiàn

这句话大意是:”子贡曰:“其穷事贤,其通举 穷,其富分贫,其贵礼贱。

qióng ér shì xián zé bù huǐ

这句话大意是:穷而事贤则不悔;。

tōng ér jǔ qióng zé zhōng yú péng yǒu fù ér fēn pín zé zōng zú qīn zhī

这句话大意是:通而举穷则忠于朋友,富而分贫则宗族亲之;。

guì ér lǐ jiàn zé bǎi xìng dài zhī

这句话大意是:贵而礼贱则百姓戴之。

qí de zhī gù dào yě

这句话大意是:其得之,固道也;。

shī zhī mìng yě

这句话大意是:失之,命也。

yuē shī ér bù dé zhě hé yě

这句话大意是:”曰:“失而不得者,何也?

yuē qí qióng bù shì xián qí tōng bù jǔ qióng qí fù bù fēn pín qí guì bù lǐ jiàn qí de zhī mìng yě

这句话大意是:”曰: “其穷不事贤,其通不举穷,其富不分贫,其贵不理贱,其得之,命也;。

qí shī zhī gù dào yě

这句话大意是:其失之,固道也。

zǐ lù wèn yú kǒng zǐ yuē guǎn zhòng hé rú rén yě

现代白话:子路问于孔孔子说:“管仲怎么样人也?

zǐ yuē dà rén yě

现代白话:”孔子说:“大人也。

zǐ lù yuē xī zhě guǎn zǐ shuō xiāng gōng xiāng gōng bù shuō shì bù biàn yě

这句话大意是:”子路曰:“昔者管子说襄 公,襄公不说,是不辩也;。

yù lì gōng zǐ jiū ér bù néng shì wú néng yě

这句话大意是:欲立公子纠而不能,是无能也;。

jiā cán yú qí ér wú yōu sè shì bù cí yě

这句话大意是:家残于齐而无忧色,是不慈也;。

zhì gù ér jū jiàn chē zhōng wú cán sè shì wú kuì yě

这句话大意是:桎梏而居槛车中无惭色,是无愧也;。

shì suǒ shè zhī jūn shì bù zhēn yě

这句话大意是:事所射之君,是不贞也;。

zhào hū sǐ zhī guǎn zhòng bù sǐ shì wú rén yě

这句话大意是:召忽死之,管仲不死,是无仁 也。

fū zǐ hé yǐ dà zhī

现代白话:孔子凭什么大之?

zǐ yuē guǎn zhòng shuō xiāng gōng xiāng gōng bù shuō guǎn zhòng fēi bù biàn yě xiāng gōng bù zhī shuō yě

现代白话:”孔子说:“管仲说襄公,襄公不说,管仲非不辩也,襄公不知说也;。

yù lì gōng zǐ jiū ér bù néng fēi wú néng yě bù yù shí yě

这句话大意是:欲 立公子纠而不能,非无能也,不遇时也;。

jiā cán yú qí ér wú yōu sè fēi bù cí yě zhī mìng yě

这句话大意是:家残于齐而无忧色,非不慈也,知命也;。

zhì gù jū kǎn chē ér wú cán sè fēi wú kuì yě zì cái yě

这句话大意是:桎梏居槛 车而无惭色,非无愧也,自裁也;。

shì suǒ shè zhī jūn fēi bù zhēn yě zhī quán yě

这句话大意是:事所射之君,非不贞也,知权也;。

zhào hū sǐ zhī guǎn zhòng bù sǐ fēi wú rén yě

这句话大意是:召忽死之,管仲不死, 非无仁也。

zhào hū zhě rén chén zhī cái yě bù sǐ zé sān jūn zhī lǔ yě

这句话大意是:召忽者,人臣之材也,不死则三军之虏也;。

sǐ zhī zé míng wén tiān xià fu hé wéi bù sǐ zāi

现代白话:死之则名闻天下,夫何为不死啊?

guǎn zhòng zhě tiān zǐ zhī zuǒ zhū hóu zhī xiāng yě sǐ zhī zé bù miǎn wèi gōu zhōng zhī jí

这句话大意是:管 仲者,天子之佐,诸侯之相也,死之则不免为沟中之瘠;。

bù sǐ zé gōng fù yòng yú tiān xià fu hé wéi sǐ zhī zāi

现代白话:不死则功复用于天下,夫何为死之 啊?

yóu

这句话大意是:由!

rǔ bù zhī yě

现代白话:你不知也。

jìn píng gōng wèn yú shī kuàng yuē jiù fàn yǔ zhào shuāi shú xián

这句话大意是:晋平公问于师旷曰:“咎犯与赵衰孰贤?

duì yuē yáng chù fù yù chén wén gōng yīn jiù fàn sān nián bù dá yīn zhào shuāi sān rì ér dá

这句话大意是:”对曰:“阳处父欲臣文公,因咎犯,三年不 达,因赵衰,三日而达。

zhì bù zhī qí shì zhòng bù zhì yě

这句话大意是:智不知其士众,不智也;。

zhī ér bù yán bù zhōng yě

这句话大意是:知而不言,不忠也;。

yù yán zhī ér bù gǎn wú yǒng yě

这句话大意是:欲言之而不敢,无勇 也;。

yán zhī ér bù tīng bù xián yě

这句话大意是:言之而不听,不贤也。

zhào jiǎn zǐ wèn yú chéng tuán yuē wú wén fu yáng zhí zhě xián dài fū yě shì xíng xī rán

现代白话:赵简子问于成抟曰:“我闻夫羊殖者,贤大夫也,是行奚然?

duì yuē chén tuán bù zhī yě

这句话大意是:”对曰:“臣抟不知 也。

jiǎn zǐ yuē wú wén zhī zǐ yǔ you qīn zi ér bù zhī hé yě

现代白话:”简孔子说:“我闻之子与友亲,子而不知,何也?

tuán yuē qí wéi rén yě shù biàn qí shí wǔ nián yě lián yǐ bù nì qí guò

这句话大意是:”抟曰:“其为人也数变,其十五年 也,廉以不匿其过;。

qí èr shí yě rén yǐ xǐ yì qí sān shí yě wèi jìn zhōng jūn wèi yǒng yǐ xǐ rén qí nián wǔ shí yě wèi biān chéng jiāng yuǎn zhě fù qīn

这句话大意是:其二十也,仁以喜义,其三十也,为晋中军尉,勇以喜仁,其年五十 也,为边城将,远者复亲。

jīn chén bú jiàn wǔ nián yǐ

现代白话:今臣不见五年了。

kǒng qí biàn shì yǐ bù gǎn zhī

这句话大意是:恐其变,是以不敢知。

jiǎn zǐ yuē guǒ xián dài fū yě měi biàn yì shàng yǐ

现代白话:”简孔子说:“果贤大夫 也,每变益上了。

✦ You read 善说

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.